Cheeti da pandaa da Pawlo sa

Wakorinto

Gimba guri giyaada

Cheetiti ya⁄abimiisay Pawlo nagaa handikimi, haa gigi ya⁄abi daqa sirakoomiisee da Yeesu da yaamu gu didiri gu Korintoge waara, taysi hhapee da Yunaanige. Pawlo yaa kakaakana Gimba gu Hhou gu Yeesu yaamu gu Korintoge kori leẽ haa slehheeri lahhoꞌo, hida wa⁄a gi ⁄imbiri Yeesu. (Yuꞌudii kitaabuu gu Yondu gu Ya⁄abimiisee 18). Qariqaaqari, Pawlo giyaa ilii waaudi Korintogo, teꞌesii gimbadiira wa⁄a gii ca⁄adi tla⁄aã gu hida gwaa ⁄imbee Yeesu. Teesaaqay, ina giyaa ilii akhasi gimbakee, gi handikimi cheetiti sa inay, ma ilafataqi gimbadiiratee.

Cheetitii Pawlo hiti ilakesaasidi, ti tlakwaroo hida goó ⁄imbee Yeesu deehhiihhiru raqoo haa raqoo gi naanaqamidiyay inay haa inay (afamaraa gu 1-4). Da hheꞌesi, ina gi ilii⁄oo⁄i raqoo wakinay goó ibiidee amamu gu slipalauumage, hida gu hhidimee pahha Iliitleemu (afamaraa gu 5-6). Kara, ina gigi caacaahhamisi inay, idoo hida goó ⁄imbee Yeesu gi ilii ibiidiye pandaa da tigayge, hhawatee haa hida gu maraai koinay (afamaraa gu 7). Slime, ina gigii gadimi inay hari gimba gu kaaru, idoo gi ibiidiyee hida goó ⁄imbee Yeesu pahha tla⁄aã gu hida goó firiirimee iliitleemamee. Kara, gigii gadimi idoo inay gi ilii firiirine Iliitleemu hiikurunkurimidu gooinay. Pawlo ilakesaasidi tuba, Muuna gu Iliitleemu sandoó hadimisi ⁄uuru gu muunaiĩ goó daqa Iliitleemu dahha da slaꞌamuu loi gooay (afamaraa gu 13). ⁄uurukee gu muunaiĩ hindoóti iliiay dandiray, ma firiirini Iliitleemu haa ma ibiidani hida goó ⁄imbee gooay Yeesu. Slime, ina singoótii slaslaaslay inay tuba, Kristu yaa slafi haa yaagii ca⁄i ayisago. Sa gimbakee, dandiray khuana tuba, Iliitleemu slime hindimaa slafisi haagii ca⁄ana kara ayisasugo.

1

Cehheemisu

1Cheetiti yaa daqa doyi dahhada, ana Pawlo haa Sositeene1:1 Yuꞌudii kitaabuu gu Yondu gu Ya⁄abimiisee 18:17. hhia goori. Iliitleemu naa hiileehhi ana, hinigi eteedi hari slaꞌamuu kosi, ma ya⁄abimiisay gu Kristu Yeesu tleehhidi.

2Dandiray sangu handikiikina unkuray kanisaa da Iliitleemu da Korintoge waara. Unkuray dangwaa tlintiꞌisi sa Iliitleemu ilagaasaraa doogunay haa Kristu Yeesu, daa eteedi, ma hida gu Iliitleemu tleehhitiri. Yaa teesaaqay laqi, sliimaa haa hhakira goõ, goó eteedimee uma gu Looimoo goori gu Goõ Yeesu Kristu daqeemoo sliimaa, Looimoo gooina haa koori.

3Dandiray sangu firiirina ambee, hhoinay gu didiru haa qasaw goó daqa Iliitleemu dahha, Taataa goori haa daqa Looimoo gu Goõ Yeesu Kristu, ibiidiye sliimaa haa unkuray.

Daareesoo

4Balalu sliimaa ana hoóti kawa ⁄iisoo daqa Iliitleemu gooii sa unkuray, sa gimba sanguũ qay hhoinay gosi gu didiru hari amoo da Kristu Yeesu. 5Maꞌaana hari ilagaasaraa doogunay haa Kristu, dangunii daqaruudisi gimba sliimaage, kakaaru googunay haa cacahharu googunay goõ. 6Ilatlawaraa doori gimba gu Kristuge, dagaa mai daqa doogunay. 7Inkoo, unkuray dangwaa afariibukudiiba ha ⁄uuru lensee gu muuna doó hadisiye ha Iliitleemu, qatlay goó ilii baqamitee hari kwayru hiitlaaꞌasa dosi Looimoo goori gu Goõ Yeesu Kristu. 8Slime, Yeesu hangumaa hii⁄atlisi unkuray hiifaakoo naqatloo, ma dangu hhanti ilii kaay dakoo lensee, balotirayi gimaa iliiki⁄iye Looimoo goori gu Goõ Yeesu Kristu. 9Iliitleemu guti lou, ina gwaa eteedu unkuray, mangu ilagaasidiri sliimaa haa Nankosi, Yeesu Kristu, Looimoo goori.

Deehhoo kanisaa da Korintoge

10Hhiee koi, hangu tlaatlaqasa hari uma gu Looimoo goori gu Goõ Yeesu Kristu ambee, hangu wariiakhasidee unkuray haa unkuray, deehhoo ma maydi hiica⁄a tla⁄aã googunay. Kara unkuray, mangu ilagaasidiri naraꞌa ilahudaa lenge haa piimaa lenge. 11Maꞌaana hhiee koi, siniĩ kaay gimba googuna ha hida wakinay goó ibiide aya gu Kilooyege tuba, kontay naanaaqamoo tla⁄aã googunay. 12Inkoo, kaawa taqay ambee, hida wakinay tla⁄aã googunay yoóti kakaanay tuba, “Ana guti Pawlo,” waku yoóti kaay tuba, “Ana guti Apoolo.” Waku yoóti kaay tuba, “Ana guti Keefa,”1:12 Keefa: Keefa tiꞌii ti uma gu Eburaanaisoo, hari Yunaanaisoo na Peetiro, hiĩ gu uma waku gu ya⁄abimiisay Peetiro. haa waku yoóti kaay tuba, “Ana guti Kristu.”

13Kristu hingaa deehhiihhimii? Gu lou, ana Pawlo dugunaa hiitluhhumisii musalaabage sa unkuray? Baku unkuray danguraa uma gu ana Pawlo hiinunqudimisii? 14Ana kaawa ⁄iisoo daqa Iliitleemuge ambee, haay nunqudisiiba heedi lensee tla⁄aã googunay, ti Kiriisipo haa Gaayo kilesi ginaay nunqudimisi. 15Inkoo, hhaku heedi lensee tla⁄aã googunay gwii dahhasa kaawa tuba, unkuray danguraa uma goy hiinunqudimisi. 16(Slime haay nunqudimisi hida gu aya gu Sitefaana. Hiicata da hhakee, ha hhidima bere haay nunqudisi heedi waku lensee.) 17Maꞌaana Kristu hinaati ya⁄abiiba ana, may nunqudimisi hida. Ina hinaati ya⁄abi sa kakaaru gu Gimba gu Hhou. Kara magu hhanti kakaami Gimbaki gu Hhou hari waaway gu heedi lensee, gwaaꞌaraa da Kristu musalaabage, ma hhanti hhamisidi ⁄uuru gosi.

Kristu ti waaway haa ti ⁄uuru gu Iliitleemu

18Maꞌaana ya⁄aboo da gwaaꞌaraa da Kristu musalaabage ti gimba gu bawma daqa hhakaꞌay goó hhamee. Teesaaqay see, daqa doori doó ilabuꞌune ti ⁄uuru gu Iliitleemu. 19Daa handikimi Handikaa da Iliitleemuge tuba,

“Ha hhamisa waaway gu hida gu koomee waaway.

Kara ha sia caahhamuu gu hida gu koomee caahhamuu.”1:19 Yuꞌudii kitaabuu gu Isaaya 29:14.

20Inkoo, kaanoo heedi gu kooma waaway? Kaanoo maarimuu gu sariyaa, goó caacaahhamisa sariyaa da Musaa? Kaanoo heedi gu khua cocoꞌomoo qatlaykii? Gu lou, Iliitleemu hiĩ laqami pandataa tuba, waaway gu khooroti ti bawma! 21Maꞌaana waaway gu Iliitleemuge, hida gu khooroo gwaa caahhiriiba ina hari waaway gooina. Iliitleemu dugwaa muunaboo⁄eesi ilabuꞌuruu hhakaꞌa goó ⁄imbee hari bawma da gimbakira daa kakaami. 22Gu lou, Wayahuudi yoó laqaru gu gimba gu bakaꞌasa slaiyay, kara Wayunaani yoóti dabita waaway. 23Inkoo, dandiray Kristu gunoó kakaana, daay tluhhumisi musalaabage. Daqa Wayahuudige ti muuna sluhhusa, kara daqa hida gu hhapapu wakinayge ti bawma. 24Teesaaqay see, daqa hida hhakaꞌay daa eteedi ha Iliitleemu, gonkoinaa Wayahuudi haa Wayunaani, Kristu ti ⁄uuru gu Iliitleemu haa waaway gu Iliitleemu. 25Maꞌaana, gimba doó arine ti bawma da Iliitleemu kona waaway hari khisla ba⁄ay da waaway gu hida. Kara, mooroꞌoda da Iliitleemu ti konta ⁄uuru hari khisla ba⁄ay da ⁄uuru gu hida.

26Hhiee koi, slawaw, idoo gaa iliiwante qatlay dangwaa ilii eteedi ha Iliitleemu. Hari ilahudaa gu hida ti wa⁄aaba tla⁄aã googunay gu koomee waaway. Kara ti wa⁄aaba gu koomee ⁄uuru, kara ti wa⁄aaba daa laqwali hiidayuuma da hida gwaa koomee tawaaloo. 27Teesaaqay see, Iliitleemu yaay leehhi idadu doó arine yaa bawmidiri khoorotii, magi muriidisi hida gu koomee waaway. Kara Iliitleemu yaay leehhi idadu gu khooroo gwaa mooroꞌomidee, magi muriidisi idadu gu koomee ⁄uuru. 28Kara Iliitleemu yaay leehhi idadu guba muree haa daa qooqiidi gu khooroti, idadu gu hhaki, magi qooqiidi idadu hhakira gu waaree. 29Ina yaati teesaaqay laqi, hhaku heedi lensee gungii duuba pandaa dosii. 30Iliitleemu na tlaatleesoo da ilagaasa doori daqa Kristu Yeesuge. Iliitleemu yaa ⁄isimi Kristu, ma waaway goori tleehhidi. Kristu na amoo dandiray hoó slaslayna ibinaa daa tafaꞌadi. Kara, ina na amoo dandiray, ma hida goóba tlakwaroo tleehhidani, haa daa afiigweedi tlakwaroo dooraa. 31Inkoo, idoo daa ilii handikimi gooay Handikaa da Iliitleemuge tuba, “Ina gungoó slaꞌa hiiduubidu, hingii duubiye sa Taataa Iliitleemu.”1:31 Yuꞌudii kitaabuu gu Yeremiyaa 9:23-24.

2

Kakaaru gimba gu Kristu daa hiitluhhumisi musalaabage

1Hhiee koi, qatlay gaa ilii khay daqa doogunay, haati khayiiba, ma sangu kakaami unkuray siiri da ya⁄aboo da Iliitleemu2:1 siiri da ya⁄aboo da Iliitleemu: Siiri da ya⁄aboo da Iliitleemu ti amoo waka da kaawaraa Gimba gu Hhou gu Yeesu Kristu. Yuꞌudii kitaabuu gu Waefeeso 3:4-6. hari amoo da hhoi loi, baku hari waaway gu hida. 2Maꞌaana qatlay gaa ilii sliimaa waaree haa unkuray, haa piimuudiiba, ma caahhi idoo lensee, ti Yeesu Kristu kilesi, hiĩ daa hiitluhhusi musalaabage. 3Kara, ana haati khay daqa doogunay, tay haati mooroꞌodi haa kooma gwaa⁄amee haa dakhadakhamidu hari khisla. 4Gimba gooi haa kakaaru gooi yaa konaaba gimba gu waaway gu hiifaafahharu hida. Ana sinaati laqami hari ⁄uuru gu Muuna gu Iliitleemu. 5Ana haati teesaaqay laqi, ⁄imba dooguna gimba gu Iliitleemuge, ma hhanti qadidi waaway gu hidage ba⁄ay ⁄uuru gu Iliitleemuge.

Waaway goó daqa Iliitleemu dahha

6Teesaaqay see, dandiray tla⁄aã gu hida gwaay ⁄atlee muunainge, gimba gu waaway gunoó gimbuusana. Waawaykee guti khoorotiiba, kara guti hida goó tawaalimee goóba gu khooroti, hhaã da hhamisiye. 7Dandiray hoó kakaana waaway gu siiri da ya⁄aboo da Iliitleemu, waaway daa yakwi daqa hidago. Waawaykee daa taarimi ha Iliitleemu sa wanqamee da hhoinay goori, daa ilii kahhiye see tlehhinay khooroti. 8Hhaku heedi lensee goó tawaalima tla⁄aã gu hida goó tawaalimee khoorotii, gwaa caahhu waawaykee. Bere giyaa aloo caahhiyay waawaykee, Looimoo gu Goõ gu wanqamee da hhoinay, gwaa aloo hiitluhhusiyaaiiba musalaabage. 9Inkoo, daa ilii handikimi gooay tuba,

“Hhaka ila daa anti,

hhaka eea daa akhasidi,

haa gwaa hiiguuma muunage,

gimbakee Iliitleemu giyaa ilakhuukhuꞌusi sa hhakee gu slaee ina.”2:9 Yuꞌudii kitaabuu gu Isaaya 64:4.

10Inkoo, Iliitleemu gimbakee sandaay tlaaꞌasi daqa doorii hari amoo da Muuna gosi. Muunakee kosi yoó cangicangimisi idadu sliimaa, gimati gimba gu waꞌay see gu Iliitleemu. 11Maꞌaana miyaa na khui ilahudaa gu heedi? Ti muuna gosi gu waꞌay kosii waara kilesi na khui. Nama teesaaqay lenge, hhaku heedi gu khua ilahudaa gu Iliitleemu, ti Muuna gosi kilesi. 12Inkoo, dandiray muuna gu khooroo gunaa oowaniiba, Muuna goó daqa Iliitleemu dahha gunaa oowani, ma hiidahhasani caahha idadu hhakira, sandaa pihhi ha Iliitleemu hari ihiĩꞌi.

13Hiĩ na gimba goó kakaane, ti hari gimba dandaa caacaahhamisiiba hari waaway gu hida. Ti hari gimba dandaa caacaahhamisi ha Muuna gu Iliitleemu, tay gi ilakeesana gimba gu lou gu Muuna gu Iliitleemu daqa hida hhakaꞌay gu koomee Muunakee. 14Heedi goóba Muuna gu Iliitleemu, hiidahhasiyaaba ⁄imbaraa gimba goó daqa Muuna gu Iliitleemu dahha. Maꞌaana giyoóti arina ti bawma daqa dosii. Kara ina giyoó caahhiyaaba gimbakee, sa gimba duguroó amoo da Muuna gu Iliitleemu kilesi baraslayi. 15Heedi gu kooma Muuna gu Iliitleemu yoóti baraslayi gimba sliimaa doó caacaahhamisiye ha Muuna gu Iliitleemu. Teesaaqay see, hhaku heedi lensee gooba Muuna gu Iliitleemu gu hiidahhasa baraslawa ina. 16Daa ilii handikimi gooay tuba,

“Hhaku heedi lensee gu khua ilahudaa gu Taataa Iliitleemu, magu caacaahhamisi.”2:16 Yuꞌudii kitaabuu gu Isaaya 40:13.

Inkoo, dandiray kona ilahudaa gu Kristu.

3

Deehhoo kanisaage

1Hhiee koi, gu lou, ana gaa ilii Korintoge waare sliimaa haa unkuray haay dahhasiiba cocoꞌomoo haa unkuray, ubee hida hhakaꞌa pahha gwaa hii⁄atlee. Teesaaqay, haati cocoi haa unkuray hida gu khooroti pahha, ubee daa⁄a⁄ee ibinaa da Kristuge. 2Ana hangwaa ilii caacaahhamisi gimba gu Kristu, unkuray hangwaati kitahhamisi pahha ilibaa. Maꞌaana haa aloo hiidahhasidaaiiba ⁄agiru ⁄agoo daa karahhadi, sa gimba hangwaa ilakhuukhuꞌusidiriiba sa ⁄agotee. Gu lou, inkoo see hagay dahhasidaaiiba, 3sa gimba unkuray ti kahhaday hoóti ibitay slahhaahhaau gu slaqwage. Maꞌaana, bere tloomu haa naanaqamoo kahhi wana tla⁄aã googunay, unkuray caba hoóti ibitay hida gu khooroti pahha? 4Qatlay tla⁄aã googunay leẽ, giyoó ilii kaaye tuba, “Ana guti Pawlo,” kara waku gi kaay tuba, “Ana guti Apoolo,” hoó laqantaaiibaslii tuba, unkuray ti hida gu khooroti pahha?

5Inkoo, Apoolo na miyaa? Kara Pawlo na miyaa? Dandiray ti yondimiisee kilesi guraa khawee ⁄imba daqa doogunay. Kila heedi tla⁄aã goori yoóti yondiidi yondu, sugwaa hadisi ha Looimoo gu Goõ. 6Ana haati daamisi pisagaroo, Apoolo gi ilakoomi ilii tuutuquru maꞌay. Teesaaqay see, Iliitleemu noó tiꞌidisi haa noó diireesi. 7Teesaaqay, heedi goó daamisa pisagaroo haa goó ilii tuutuquma maꞌay ti diitiray. Iliitleemu ina lenkosi noó hiinooi diireesa. 8Heedi goó daamisa pisagaroo ti hikaꞌa pahha goó hiituutuquma maꞌay. Kila heedi duguti bui ⁄aliya, hari ilakhuaraa da yondu gosi loi. 9Maꞌaana dandiray ti yondimiisee da Iliitleemu, doó sliimaa yondiida. Kara unkuray ti qaymoo dosi haa mara gosi pahha.

10Hari hhoinay gu didiru sinaa hadisi ha Iliitleemu, haa qaasi musingi ubee tlehhidiisay gu kooma pahha waaway. Inkoo, heedi waku tleehhaahhidi rawaa gu musingikeesii. Teesaaqay see, kila tlehhidiisay gu tleehha musingikii, kwanda gi khuꞌune naraꞌa, idoo gi iliitleehhiye. 11Maꞌaana hhaku heedi lensee goó hiidahhasa qaasa musingi lensee waku, ti hikaꞌa kilesi daa hheꞌesi qaasaraa, ti Yeesu Kristu kilesi. 12Heedi hiidahhasi tleehhinay rawaa gu musingikeesii hari sahaabu, feesa, tle⁄eẽ gu kaari, khai, loo⁄oo baku sluufaa. 13Qariqaaqari yondu gosi dugu arina tuba, malee wana, sa gimba balotirayi Kristu gimaa ilii khaye sa hukuruu, yondu gosi dugumaa ilatahhi. Dugumaa ilatahhi hari aslaa, kara aslaa see, maa ilatahhada hhoinay gu yondu gu kila heedi. 14Bere idoo daa tleehhi ha heedi rawaa gu musingikeesii meta, himaa slay ⁄aliya. 15Bere yondu gu heedi hhana, hhamisi ⁄aliya dosi. Inkoo, ina loi dugumaa ilabuꞌuna, ti heedikaꞌa pahha, gwaa naahhu ci⁄a aslaago.

16Inkoo, hhidintaaii tuba, unkuray ti mara gu didiru gu Iliitleemu? Kara, Muuna gu Iliitleemu yoó waꞌay kokunay ibiidii? 17Bere heedi leẽ tlakweemisi mara gu Iliitleemu, Iliitleemu gu hhamisi heedikee. Maꞌaana mara gu Iliitleemu dugwaati tlintiꞌisi, kara marakee ti unkuray loi.

18Unkuray hangu hhantii coriday. Bere heedi lensee tla⁄aã googunay hingi ilahudeesi tuba, kona waaway gu khooroti, ba⁄ay heedi gwaa bawdu tleehhidiye, ma slay waaway gu lou. 19Maꞌaana waaway gu hida gu khooroti ti bawma pandaa da Iliitleemuge. Idoo daa ilii handikimi gooay tuba,

“Iliitleemu yoó ooyina hida gu koomee waaway cirihhimaa koinay.”3:19 Yuꞌudii kitaabuu gu Ayuubu 5:13.

20Kara daa handikimi tuba,

“Taataa Iliitleemu khui tuba,

ilahudaa gu hida gu koome waaway ti diitiray.”3:20 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 94:11.

21Teesaaqay, heedi lensee hingi hhanti hiiduubi, sa gimba giyoó sirakomamidiye hida wakinay. Maꞌaana idadu sliimaa ti kokuna, 22gimati ti Pawlo baku Apoolo, Keefa,3:22 Keefa: Keefa tiꞌii ti uma gu Eburaanaisoo, hari Yunaanaisoo na Peetiro, hiĩ gu uma waku gu ya⁄abimiisay Peetiro. khooroo, slafimaa, gwaaꞌaraa, idadu gu waaree inkoo, idadu hhakee gumaa waaree, goõ ti kokuna. 23Unkuray ti hida gu Kristu, kara Kristu guti Iliitleemu.

4

Yondu gu ya⁄abimiisee da Kristu

1Hari amoti hida hindi faadiyee dandiray tuba, ti yondimiisee da Kristu haa hida saa taatahhi siiri da ya⁄aboo da Iliitleemu. 2Slime, tiꞌii idoo da slaiye daqa yondimiisay saa taatahhi yondu, duguti arine tuba, ti heedi daa ⁄imbi tleehhidiye. 3Inkoo, daqa dooii ti idoo da coko⁄i hari khisla, bere hanima hukuntiri unkuray baku ha balasaa da hida. Gimati ana loi see hanguu dahhasaaba hukuruu ana lenkway. 4Maꞌaana muuna goy guti ⁄abaaku. Inkoo gimbakee laqanaaba tuba, ana kooma ibinaa daa tafaꞌadi. Looimoo gu Goõ noó hukuna ana. 5Sa gimbakee, unkuray hhanti hukuntay gimba lensee, da ilii kahhiye dawaraa qatlay gosi. Kara, baqamida qatlaykaꞌa naqatloo Looimoo gu Goõ gimaa ilii khaye. Ina hirimaa khay cenceege gimbakira daa yakwi hhanteege, haa himaa hiitlaaꞌasi piimaa da muunaiĩ gu hida. Qatlaykeesii kila heedi himaa slay hhaꞌaleesa giroó hiiboo⁄iye daqa Iliitleemugo.

6Hhiee koi, gimbaki ti ilakhuukhuꞌusa doyi loi ana haa Apoolo sa faydaa dooguna. Ana hanti taqaaqay laqi, mangu hiidahhasidiri caacaahhamisu daqa dooraa maꞌaana da kaawaratira doó kaawa tuba, “Hhanti tlo⁄osiday hari khisla gimbakira daa handikimi, Handikaa da Iliitleemuge.” Teesaaqay, hangu hiiduubidaaiiba hari heedi waku haa gi qooqitay waku. 7Maꞌaana ti miyaa gwaa laqu ugu tuba, ti paslida haa hida wakinay? Ugu idoo mala konta, gaa maydi oowaraa? Ugu bere haa oodi, hangu soꞌoyi hiiduubaabita ubee, haati oodiiba pahha?

8Inkoo, unkuray beelaa haã hheꞌesidiri, haã akhankhantiri! Handii daqaruumitiri! Haã mutemi tleehhitiri, kara dandiray see hhaki! Ba⁄ay hanti aloo mutemi tleehhita gu lou, dandiray slime ma mutemi tleehhidani sliimaa haa unkuray!

9Maꞌaana ilahudeedemisa tuba, Iliitleemu hindii qaasi cenceege dandiray ya⁄abimiisee daqa da aluũ loii, hida daa hukumi pahha gwaaꞌaraa. Maꞌaana dandaa hida gu laqaaqaru tleehhidisi daqa khooroo sliimaage, daqa malayikage haa daqa hidage. 10Dandiray haati bawmidani, sa gimba hoó yondiidana sa Kristu. Unkuray ti kontay waaway daqa Kristuge. Dandiray konaaba ⁄uuru. Unkuray na kontay ⁄uuru. Unkuray dangoó muriidi. Dandiray dandoóti qooqiimidi. 11Inkoo naqatloo, dandiray kona qori haa wakhaa, qayroo koti digaatii daqadi. Dandiray dandii difi haa konaaba daqa da ilii ibinaa. 12Dandiray hoóti yondiidana hari maguuma hari dabaiĩ koti loi. Qatlay dandoó ilii ilawaasiye ha hida, hagiyoóti ⁄aafana. Qatlay dandoó ilii labaꞌasiye see, hoótii kaasana. 13Qatlay dandoó iliitlohhidiye ha hida wakinay, hoóti ilaki⁄isana aslaaꞌamee daqa dooinay. Inkoo naqatloo dandiray hanti khanslaaoo da khooroti pahha tleehhidani, haa letuti naqatloo dandiray hanti idadu goõ daa siꞌi tleehhidani khoorotii.

14Ana handikiikimaaba gimbaki, mangu muriidisi unkuray. Unkuray hangutii gadiidima yaꞌay koi pahha, ga slae hari khisla. 15Unkuray gamati kontiri maarimamaa elefu mibeeri mibi daqa Kristuge, kontaaiiba ayiĩ wa⁄a. Maꞌaana ana haati taataa googuna tleehhidi daqa Kristu Yeesuge hari amoo dari kakaaru sa unkuray Gimba gu Hhou. 16Inkoo, hangu tlaatlaqasa, sirakooma ilakhuukhuꞌusati toyi. 17Sa gimbaki haa ya⁄abi daqa doogunay Timoteeyo, nankoy ga slae haa heedi daa ⁄imbi daqa Looimoo gu Gonge. Ina sangumaay slay amamu gu ibinaa dooi daqa Kristuge, dangaa ila⁄imbiti haa caacaahhamisu gooi, goó caacaahhamise daqeemoo sliimaa daqa kanisasuu gonge.

18Tla⁄aã googunay wakinay hingii tlaatleesiri hiiduubidu, tay gi ilahudeesiri tuba, hamaa khawaaba daqa doogunay. 19Teesaaqay see, bere Looimoo gu Goõ maa slai, haa khaw ciraai daqa doogunay. Teꞌesii, ana loi maa asu caahha, ti idotaꞌa kilesiiba giyoó kakaanee hida hhanki gungoó hiiduubee, slime ⁄uuru gooina hagu caahha. 20Maꞌaana Tawaaloo da Iliitleemu ti gimba doó gimbusiye kilesiiba ha heedi, ti yondu doó laqane hari ⁄uuru gu Iliitleemu. 21Unkuray ha mala slaꞌaday? Haati khawaa daqa doogunay hari hhadaa baku hari slaꞌamuu haa hari muuna gu aslaaꞌamee?

5

Pawlo ilii⁄ooraa da slipalauusee kanisaage

1Guti lou, haã akhasi tuba, tla⁄aã googunay wanta slipalauuma. Slipalauumatee yoó hiica⁄adaaba gimati tla⁄aã gu hida gu hhidimee see Iliitleemu. Gu lou haã akhasi tuba, heedi leẽ tla⁄aã googunay hiroó gui hadee da taataa gosi.5:1 Yuꞌudii kitaabuu gu Gimba gu Walaawi 18:6-8.2Unkuray hangoó hiiduubiday! Hanguraay boo⁄odiriibaslii gaiida haa gugi paslisiday heedikee, gwaa yondiidu gimbakee tla⁄aã googunay? 3Ana gamati hhaku sliimaa haa unkuray hari amoo da slaqwa, hari amoo da muuna sliimaa waaraa haa unkuray. Ana heedikee gwaa yondiidu gimbakee, guũ hheꞌesi guũ hukumi, idoo gaã aloo iliiwaaree gooay. 4Hari uma gu Looimoo goori Yeesu, kwanda ga etetee hiikurunkurida da kanisaa. Ana hamaa waara sliimaa haa unkuray muunage, haa ⁄uuru gu Looimoo goori Yeesu maa wana. 5Da hheꞌesi heedikee taatahhakuna daqa Sataanimooge, slahhaahhaau gosi gu slaqwa duguma hhamisi, haa muuna gosi duguma ilabuꞌumi baloo damaa iliiki⁄iye Looimoo gu Goõ.

6Unkuray hiiduubidu googuna gu hhouuba. Unkuray hhidintaaiibaslii tuba, tlakwaroti ti hamiira da coko⁄i pahha, doó hiiqoma gi tlakweesida hida goõ? 7Inkoo, hangu ilabuuslidee, ma bacidiri hamiira da wakaꞌalee, ma raqa da hida gu ⁄abi tleehhitiri, ga iliiwante gooay tlakwaroo see kontaaiiba. Maꞌaana Kristu, ⁄ambeenimoo goori gu Pasaaka, duguũ hheꞌesi dugunii ca⁄asi, sadaaka tleehhidi.5:7 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiica⁄araa 12:5, 21.8Inkoo, losonuusanee losonaki hari amoo da tlakwarotiraaba da wakaꞌalee, mukaatimokaꞌa pahha daa homi hari hamiira. Maynee tlakwaroo goó yondiidane, ma mukaatimokaꞌa pahha tleehhidani gu lou haa gu hhou, goóba hamiira.

9Ana sangwaa handikimi unkuray cheeti dooii ambee, hangu hhanti ilagaasiday haa slipalauusee. 10Ana hanti kaayiiba ambee, hanguti ilagaasidaaiiba sumuku haa slipalauusee da khooroti, baku hida gu koomee slahhaahhaau, afii⁄utlidiisee baku hida goó firiirimee sanaamamuu. Teesaaqay laqaraa, unkuray kwanda gaa aloo hiica⁄adee khoorotaa. 11Inkoo, sangu handikima tuba, hangu hhanti ilagaasiday haa heedi lensee, gungoó eteedima hhia gu kooma iliipaꞌaruu, bere slipalauusee, baku goó kooma slahhaahhaau, goó firiirimee sanaamamuu baku goó iliitlohhida, oonimiisay, baku goó afii⁄utlida. Heedi da hikee gooay hhanti ⁄imbiday ma ⁄agoo see haa ina.

12Gu lou, ti yondu gooii gu hukuruu hida hhakaꞌa goóba ⁄imba Kristu? Caba ti hida hhakaꞌa goó kanisaage waaree gu koomee tlakwaroo, girinaa hiiboo⁄odi hukuruu? 13Iliitleemu gi hukuna hhakee gu hhaki kanisaage. Ina yaa kaay tuba, “Unkuray ca⁄asaw heedikee goó yondiida tlakwaroo tla⁄aã googunaa.”5:13 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiislaslaw gu Sariyaa 17:7.

6

Hhiee haa hhiee sitaakiikiruge

1Bere leẽ tla⁄aã googunay kona naanaqamoo haa hhia gosi goó ⁄imba, malee leehhisi sitaakaa dosi pandaa da hakiimuu goóba gwaa⁄amee Iliitleemu, gugi may leehhisa pandaa da hida gu Iliitleemuge? 2Unkuray hhidintaaiibaslii tuba, hida gu Iliitleemu namaa hukunay khooroo? Kara bere unkuray hamaa hukuntay khooroo, hay dahhasidaaiibaslii hukuruu gimba gu coko⁄o tla⁄aã googunay? 3Unkuray hhidintaaiibaslii tuba, dandiray hamaa hukuna malayika? Inkoo, gu lou hay dahhasidaaii kereꞌemisu gimba gu digidaku gu ibinaa dooguna! 4Inkoo, bere naanaqamoo wana tla⁄aã googunay da gimbakii gooay, unkuray hoó soꞌoyi leehhimisiday gimba googuna gu digidaku daqa hakiimamaa doóba muriida ha kanisaa? 5Ana ha taqay kakaama ma arintiri ilamuree. Gu lou, tla⁄aã googunay hhakuu heedi gu kooma waaway gwii dahhasa kereꞌesa sitaakaa tla⁄aã gu hhiee gu koomee ⁄imba? 6Teesaaqay see, hhiee haa hhiee gu koomee ⁄imba hangu sitaakiikintay hakamaage, kara pandaa da hida goóba ⁄imba!

7Gu lou, gimbaki gu sitaakiikiru tla⁄aã googunay ti laqaaqana tuba, unkuray dangwaa kaba⁄i sumuku kereꞌemisu gu gimba googuna. Unkuray caba ti ba⁄ay hanti aloo hiikaasiday, ma sangu yondiidi gimba gu tlaku? Haã soꞌoyi maydiri ⁄imba, ma dangu afii⁄utli khooslay googunaa? 8Gimati teesaaqay see, ti unkuray loi noó yonditay tlakwaroo haa noó hiicoritay hhiee kokuna loi see!

9Inkoo, unkuray hhidintaaiibaslii tuba, hida gubasli ibinaa daa tafaꞌadi maa aalinaaiiba Tawaaloo da Iliitleemu? Dangu hhantii coridi! Slipalauusee maa aalinaaiiba Tawaaloo da Iliitleemu ma hida goó firiirimee sanaamamuu, hhawatee haa hhawatee gunguroó guꞌumee inay kilakoina, 10fiisiisee, gu koomee slahhaahhaau, oonimiisee, goó wahaahamee ma afii⁄utlidiisee, hida hhanki gonkoinaa maa aalinaaiiba Tawaaloo da Iliitleemu. 11Gu lou, tla⁄aã googunay wakinay haa teesaaqay wantay. Teesaaqay see, dangwaa hhunci tlakwaroogo haa dangwaa tlintiꞌisi sa Iliitleemu, haa dangwaa faadi kontay ibinaa daa tafaꞌadi hari uma gu Looimoo gu Goõ Yeesu Kristu haa Muuna gu Iliitleemu goori.

Hii⁄ipa tlakwaroo da slipalauuma

12Leẽ tla⁄aã googunay hiidahhasi kaawaraa tuba, “Daqa dooii idadu goõ ti kitlakuuba.” Naraꞌa teesaaqay see, ti idadu goõ gooba konay faydaa. Gu lou, ina hiidahhasi kaawa tuba, “Daqa dooii idadu goõ ti kitlakuuba.” Teesaaqay see, dini tawaalinaaba ha idoo lensee. 13Kara, hay dahhasida kaawaraa tuba, “⁄agoo dagaati boo⁄imisi sa guraꞌa, kara guraꞌa dugwaati boo⁄imisi sa ⁄agoo.” Naraꞌa teesaaqay see, Iliitleemu gi hhamisi cada koinaa. Slaqwa da heedi dagaati tleehhiiba sa slipalauuma, ti sa yondu gu Looimoo gu Goõ. Kara, Looimoo gu Goõ noó tawaalina slaqwa. 14Kara ina Iliitleemu gwaa slafisi yaagii ca⁄i ayisago Looimoo gu Goõ Yeesu, hindimaa hiitlaysi dandiray see slime hari ⁄uuru gosi.

15Kara, khuꞌudaaiibaslii tuba, slaqoo kokuna ti daqeemoo gu slaqwa da Kristu? Inkoo, hatii owaa daqeemoo hhakee gu slaqwa da Kristu, hagigi ilagaasa haa slipalauutoꞌoo? Coko⁄o see! 16Unkuray khuꞌudaaiibaslii tuba, heedi gungu ilagaasa haa slipalauutoꞌoo, slaqwa dosi ti leẽ haa ina? Maꞌaana daa kaay tuba, “Hhakee cada koinaa slaqwa leẽ tleehhidiyay.”6:16 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 2:24.17Teesaaqay see, heedi gungaa ilagaasu haa Looimoo gu Goõ, ti muuna leẽ tleehhidiyay haa ina.

18Inkoo, ⁄ipaw gimba gu slipalauuma. Tlakwaroo waka goõ doó yondiidiye ha heedi, yoó waꞌay gu slaqwa dosii wantaaba. Teesaaqay see, slipalauusee yoóti yondiidiyay tlakwarotee hari slaqoo koina loi. 19Unkuray ti hhidintaaiibaslii tuba, slaqoo kokuna ti mara gu didiru gu Muuna gu Iliitleemu gu waꞌay kokunay waara, hiĩ gwaa oodiri daqa Iliitleemugo? Kara unkuray guti Iliitleemu. 20Sa gimba Iliitleemu dangwaati kirigi hari bueema da didiri. Inkoo, kwanda ga daareesidee Iliitleemu hari slaqoo kokuna.

7

Gimba gu khaboo

1Inkoo, gimbakiray sinaa handikintiri, ti naraꞌa, hhawata hhanti khabina hadee. 2Teesaaqay see, sa gimba slipalauuma ti wa⁄a, kila hhawata ba⁄ay ti khabine hadee dosi loi, kara kila hadee daga khabine ha hhawata gosi loi. 3Hhawata kwanda gii gaasiye kwayru gu hadee dosi. Kara nama teesaaqay leẽ, hadee see hiigaaside kwayru gu hhawata gosi. 4Hadee slaqwa dosi giyoó iliiqaditaaba ina lenkosi, ti hhawata noó wariiqadidi. Nama teesaaqay leẽ, hhawata see slaqwa dosi giyoó iliiqadidiyaaba ina lenkosi, ti hadee noó iliiqadita. 5Hangu hhanti afii⁄itidayi. Wana gimba leẽ kilesi afii⁄i⁄ituge, bere hanguti ila⁄imbitiri teesaaqay laqaraa qoomay coko⁄u, may dahhasidiri slawaraa mucu gu firoo. Da hheꞌesi hangugi ilii ki⁄iday kara, Sataanimoo ma may slawaraa mucu gu koisaraa, sa gimba gu dakusa ga⁄aw gu slaqoo kokuna. 6Ana sanguti kakaakaama gimbaki hiigeemawa pahha, ti ilakaawa gooba. 7Ana hanti slaꞌa hida sliimaa yaati aloo mayay khaboo ana pahha ga iliiwaare. Inkoo, kila heedi sugwaa hadisi ⁄uuru gu muuna goó daqa Iliitleemu dahha, waku kona ⁄uuru gu taqay slanqasa, kara waku kona gu tiray slanqasa.

8Inkoo, hhakaꞌa gu kahhee khaboo haa hhakaꞌa daa afahhamaahhami tigay baku hhawatee koina, sigiti kaawa ambee, ti naraꞌa meetiyee ana pahha ga iliiwaare. 9Teesaaqay see, bere inay hingii dahhasiyaaiiba tlaatlahhasa, khabiibinee haa digi khabiibine. Maꞌaana ti ba⁄ay da khaboo, ti naraꞌaaba kooma kwayru gu didiru gu slahhaahhaau gu slipalauuma.

10Hhakaꞌa gwaa khabiibimee, sangu hadisa ilakaawa (ti ana gooba, ti Looimoo gu Goõ). Hadee hingi hhanti mamayda haa hhawata gosi. 11Inkoo, bere guũ maydi, kwanda gi ibite, daga hhanti khabina, baku hingi wariiakhaside haa hhawata gosi. Kara hhawata hhanti kereꞌesi tarakaa sa hadee dosi.

12Daqa hhakaꞌa wakinay sangu kaawa gimbaki (ti Looimoo gu Goõ gooba, ti ana). Bere hhia goó ⁄imba Kristu kona hadee doóba ⁄imbaraa Kristu, hadetee gi ⁄imbida ibinaa sliimaa haa ina, gi hhanti may. 13Kara, hadee doó ⁄imba Kristu, bere dagaã khabimi ha hhawata goóba ⁄imbaraa Kristu, hhawatakee gi ⁄imbi ibinaa haa ina, hadetee gi hhanti mayda hhawatakee. 14Maꞌaana hhawatakee goóba ⁄imbaraa dugoóti ilabuusli hari amoo da hadee dosi doó ⁄imba Yeesu. Kara, hadee doóba ⁄imbaraa dagoóti ilabuusli hari amoo da hhawata gosi goó ⁄imba Yeesu. Bere yaa aloo teesaaqay gooba, yaꞌay kokuna gwaa aloo hhoiiba, da iliiwane inkoo, inay digaa ilabuusli. 15Teesaaqay see, bere hikaꞌa goóba ⁄imbaraa, slai mawaraa danaoo baku danaꞌa gosi gu kooma ⁄imbaraa, teesaaqay laqiye. Teꞌesii hhia baku hhioo da kooma ⁄imbaraa digaa khiidimiiba gimbakeesii. Maꞌaana Iliitleemu hindaati eteedi, ma ibiidani hari qasaw. 16Maꞌaana igi hadee doó ⁄imba Kristu, malee khuꞌuda bere ilabuꞌunta hhawata googi? Baku ugu hhawata goó ⁄imba Kristu, malee khuꞌuda bere ilabuꞌunta hadee doogu?7:16 Yuꞌudii kitaabuu gu 1 Peetiro 3:1.

Looimoo gu Goõ idoo hindaa ilakaay gooay ibinaa

17Inkoo, kila heedi ibiidiye, idoo sugwaa ilii qay ha Looimoo gu Goõ, haa idoo dugwaa ilii eteedi ha Iliitleemu. Haã na ilakaawa doyi daqa kanisasuu gonge. 18Bere heedi dugwaa eteedi, tay duguũ daba⁄i, hingi hhanti iliitloohhi tuba, dugwaa daba⁄iiba. Kara, bere dugwaa ilii eteedi dugwaa kahhi daba⁄u, dugu hhanti daba⁄i. 19Daba⁄u baku daaba daba⁄u ti idoo gooba. Inkoo, iliikoomaraa da ilakaawa da Iliitleemu na idoo da kaari.

20Kila heedi meetiye, giyaa iliiwane gooay qatlay dugwaa ilii eteedi ha Iliitleemu. 21Qatlay ugu dugwaa ilii eteedi ha Iliitleemu, yaa tongimoogoo? Ugu hhanti tlaꞌamuta sa gimbakee. Gamati hiidahhasidi see hiica⁄araa tongaiimaago, hiica⁄aratee haga hhanti hhamisida. 22Maꞌaana heedi daa eteedi daqa Looimoo gu Goõ, tay tongaiimaage wana, ina ti tongimoo gooba daqa dosii. Nama teesaaqay leẽ, ina see daa eteedi, tay tongimoo gooba, ina ti tongimoo gu Kristu. 23Unkuray dangwaati kirigi ha Kristu hari idoo da kaari. Hhanti tongimaiĩ gu hida tleehhitay. 24Inkoo, hhiee koi, kila heedi dugwaa ilii eteedi gooay, meetiye idoo dugwaa ilii eteedi ha Iliitleemu.

25Inkoo, gimbakee hanii maasidiri gu sagameeru da kahhiye kikitaa, ana koomaaba ilakaawa daqa Looimoo gu Gongo. Teesaaqay see, hati qaw ilahudaa koi ubee, heedi daa ⁄imbi pahha hari hhoinay gu Looimoo gu Goõ. 26Sa gimba gu maana da waara inkotii, ilahudeedemisa ambee, ti naraꞌa gi metay idoo ga iliiwantee. 27Bere haa khabinti, hhanti dabita amoo da mawaraa hadee doogu. Kara, bere kontaaba hadee, hhanti dabita amoo da khaboo. 28Inkoo, bere khabinta, ha yonditaaba tlakwaroo. Kara, bere sagameeriya da kahha kikitoꞌoo daga khabina, yonditaaba tlakwaroo. Teesaaqay see, hhakaꞌa gungi khabiibimee hingi slaslayii haa khoslongora wa⁄a ibinatii. Ana hagi slaꞌa tlaatlahhasa gimbakeesaa.

29Hhiee koi, hati slaꞌa kaawa taqay ambee, qatlay guũ meetu guti coko⁄u. Tlaatleesa da inkoogo, hhakaꞌa gwaa khabiibime, ibiidiyee ti konaaiiba pahha tigay. 30Kara goó gaiidee, ibiidiyee hhakaꞌa pahha goóba gaiida. Hhakaꞌa goó koomee hhaꞌaloo, ibiidiyee giti konaaiiba pahha. Hhakaꞌa gu kirigiigimee idadu, ibiidiyee hari idadu giĩ kiriginiri ti khooslay gooinaaba pahha. 31Kara hhakaꞌa goó yondiidee hari idadu gu khooroti, ibiidiye giyoóti iliipaꞌanaaiiba pahha hari khisla. Maꞌaana khooroti idoo ga ilii khuane gooay, inkoo hiihhancooida.

32Ana hanti aloo slaꞌa unkuray, ma maydiri slawa ilahufidu. Hhawata gu kahha khaboo, ilahudaa kosi giyaa yondu gu Looimoo gu Goõ khuꞌusi. Ina yoóti slai muunaboo⁄eesa Looimoo gu Goõ. 33Inkoo, hhawata gwaa khabimu, ilahudaa kosi giyaa gimba gu khooroti khuꞌusi. Ina yoóti slai muunaboo⁄eesa hadee dosi. 34Kara, wanta pasloo tla⁄aã gu hadee daa khabimi haa sagameeriya da kahha kikitoꞌoo. Hadee daaba khaboo gimba gu Looimoo gu Goõ ginoó yondita, slaqwa haa muuna gosi gwaatii ca⁄asidi sa Looimoo gu Goõ, ma maydi yondiida tlakwaroo. Teesaaqay see, hataꞌa daa khabimi, gimba gu khooroo ginoó yondita, idoo gi ilii muunaboo⁄eeside hhawata gosi. 35Ana sanguti kakaakama gimbaki sa faydaa dooguna, ti sati tlaatlahhasaraa gooba unkuray. Ana sangu slaꞌa laqaru, idoo ga yonditee naraꞌa sa Looimoo gu Goõ, dangugi may hiidafida ha gimba waku.

36Bere heedi lensee ilahudeesi tuba, yoó yondiidiyaaba naraꞌa sa sagameeriya ginii daamisi, kara tay dugoó kabaaba⁄i ha slahhaahhaau gosi, yondiidiye idoo gi iliislaiye gooay. Hingi khabiibinee, ina tlakweesiyaaba. 37Teesaaqay see, bere hhawatakee hiĩ ⁄imbi hari muuna gosi tuba, khabinaaba, dugugi may ⁄uureesaraa ha heedi lensee, bere hiidahhasi tawaaliru slahhaahhaau gosi sumuku, kara muuna gosii hinti taarimi mawaraa khaboo sagameeriyatee, ina hinti yondiidi hhoinay. 38Teesaaqay, hhawata goó khabima sagameeriyatee, ti yondiidi hhoinay. Kara, ina goóba khaboo yoóti yondiidi naraꞌa loi.

39Hadee daa khabimi, dagoóti khiidina ha hhawata gosi ibinaa dosii, qatlay hhawata gosi gi ilii slafiye. Inkoo, bere hhawata gosi hhana, teꞌesii hadetee dagay dahhasi khaboo ha hhawata waku gi slaꞌade, bere hhawatakee yoó sirakomamidi Looimoo gu Goõ. 40Teesaaqay see, ilahudaa koii ana, bere hiĩ aloo meta, hiĩ aloo konta hhaꞌaloo hari khisla. Hhakee ti ilahudaa koi, ana see goo ilatahhe kooma Muuna gu Iliitleemu.

8

⁄agoo daroó tambakine iliitleemamee

1Inkoo, sangu kaawa gimbakee hanii maasidiri gu ⁄agoo doó hadisiye daqa iliitleemameege tambikoo pahha. Dandiray ha khuana tuba, “Dandiray gonkotaa ha kona caahharaa.” Caahharaa haroó khayda hiiakhasa. Slaꞌamuu yoó hii⁄atlisi. 2Heedi goó ilahudeesa tuba, khui idoo, gu lou kahhi hhidina idoo lensee naraꞌa. 3Teesaaqay see, heedi goó slaꞌa Iliitleemu, dugu khui ha Iliitleemu.

4Inkoo, gimba gu ⁄agiru ⁄agoo, doó hadisiye daqa sanaamamuuge, ha khuana tuba, “Sanaamamuu idoo gooba khoorotii ha khuana tuba, ‘Iliitleemu ti leẽ kilesi.’ ” 5Maꞌaana gimati wanay hhakee doó eteedine iliitleemamee, rawaa gu rawge baku khoorooge, haa hida wakinay giyoó daareesiyay iliitleemamee wa⁄a haa looee wa⁄a, 6dandiray ha khuana Iliitleemu leẽ kilesi na wana. Kara, ina na Taataa goori. Idadu sliimaa yoó daqa dosaa dahhiyay, haa dandiray hoóti ibiidana sa daareesa ina. Slime ti wana Looimoo gu Goõ leẽ kilesi, Yeesu Kristu, hiĩ idadu sliimaa digiraa amoo dosi tleehhi. Kara, dandiray hoóti ibiidana hari amoo dosi.

7Teesaaqay see, ti hida goõ gooba gu khuee gimbaki. Hida wakinay kahhiyay yoóti ilahudeemisiyay gimba gu iliitleemamee tuba, sanaamuu ti idoo loi. Teesaaqay, giyoó ilii ⁄aginee ⁄agoo, daa hadisi sadaaka pahha daqa sanaamuuge, muunaiĩ koina yoóti qadimidiyay, sa gimba kahhiyay hii⁄atla ⁄imbage. 8Inkoo, ⁄agoo hindii dahhasidaaba leehhisaraa ilaciyaa haa Iliitleemu. Bere ⁄aginaaba, dandi afariibukudiyaa idoo, haa bere ⁄agina, sandii roogisiyaaba idoo.

9Teesaaqay see, khuꞌuma naraꞌa, unkuray gu hiidahhasee ⁄agotee gwaa⁄amee see hhaka. Hhanti tlaa⁄a da hiitatafimidu tleehhitay daqa hhakaꞌay gu kahhee hii⁄atlaraa ⁄imbaraage. 10Heedi ⁄imba dosi da kahha ⁄atlaraa, bere hiĩ arimi ugu gu kooma caahharaa ⁄aginta mara gu didiruge gu sanaamuu, caba duguy ⁄atlisi muuna gi ⁄agina ⁄agoo, daa hadisi sadaaka daqa sanaamuuge? 11Hari amotee, hhiakee muuna gosi gu kahha hii⁄atlara ⁄imbage, hiĩ, Kristu gwaa gwaau sa ina, dugu hhamisi sa gimba gu caahharaa dooguna. 12Qatlay goó iliiyonditee tlakwaroo daqa hhiee kokunay hari amoti, haa gi ilaqaꞌaday muunaiĩ koina gu kahhee hii⁄atlaraa, hoóti yonditay tlakwaroo daqa Kristuge. 13Inkoo, bere ⁄agoo goó ⁄agime yoó ⁄isinta hhia gooi, may huui tlakwarooge, ha ⁄agimaaba fuꞌumay etaa, ma may ⁄isiru hhia goy, may huui tlakwarooge.

9

Ya⁄abimiisee haaki dooina

1Inkoo, ana dinaa hiica⁄asiibaslii? Ana ti ya⁄abimiisay goobaslii? Ana haa arimiibaslii Yeesu, Looimoo goori gu Goõ? Unkuray ⁄aamu gu yondu gooiibaslii daqa Looimoo gu Gonge? 2Bere ana gimati ya⁄abimiisay gooba daqa hida wakinayge, gu lou ana ti ya⁄abimiisay daqa doogunay. Maꞌaana unkuray ti chapaa da ya⁄aboo dooi daqa Looimoo gu Gonge.

3Haã na amoo dari ga⁄aw goy daqa hida hhakeesii goó ibiidee hinigi hukunay ana. 4Inkoo, ana, Pawlo haa Barinaaba, hakonaabaslii haaki da ⁄agoo haa kitahhu, sa gimba gu yondu goori? 5Hakonaabaslii haaki da hhiyuuma haa hadee daa khabimi da kooma ⁄imba, idoo doó ilii lalaqiye gooay ya⁄abimiisee waka haa hhiee kosi Looimoo gu Goõ haa Keefa.9:5 Keefa: Ti uma gu Araamaisoo gu Peetiro.6Baku ti ana haa Barinaaba kilesi digini slai yondukii, ma hiidahhasani slawa peesay sa ibinaa doori?

7Ti sirikaarimoo kaloo noó hadakakay qwatlage hari peesay gosi loi? Ti dooslimiisay mala goó daamisa qaymoo da sabiibu haa gi may ⁄agoo ⁄aamu gosi? Ti miyaa goó deꞌema raqa da kuꞌunaanay haa gi may slawaraa ilibaa coko⁄o see? 8Inkoo, ana ti kakaakama gimbaki ilahudaa gu hidage? Gu lou, sariyaa da Musaa see yoó kaadaabaslii namati gimbaki leẽ? 9Maꞌaana diĩ handikimi sariyaa da Musaage tuba, “Hhanti khiidinta afa gu karaamoo qatlay giyoó ilii kala⁄ane baruũ.”9:9 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiislaslaw gu Sariyaa 25:4; 1 Timoteeyo 5:18. Gu louu, Iliitleemu tiꞌii yoóti khuꞌunaa yondu gu karaamoo? 10Iliitleemu ti kakaakanaabaslii gimbaki sa dandiray? Gu lou, dugunti handikimi sa dandiray. Sa gimba heedi giyoó ilii doosliye haa heedi waku gi difi baruũ, gonkoinaa digiti slai, teesaaqay laqiyee, tay tooinaa konay iliipaꞌaru gu slawaraa daqa da buꞌuruu.

11Bere dandiray haa daamisani pisagaroo da hhoi muunaiĩ kokunay, ti gimba gu didiru tleehhidiyaa, bere tay buꞌuna idadu gu khooroo daqa doogunaa? 12Bere wakinay konay haaki da slawaraa iliiawaraa daqa doogunaa, hari dandiray haa aloo slaynaabaslii haakitee gimati hari khisla see?

Teesaaqay see, dandiray garaa yondiidaniiba haakiti. Dandiray hoótii kaasana gimba sliimaa, ma mayni kanisa Gimba gu Hhou gu Kristu. 13Unkuray ha hhidintaaii tuba, hida goó yondiidee yondu mara gu didiruge gu Iliitleemu, ⁄agoo dooina yoó marakeesaa dahhada? Kara hhakira goó yondiidee masabaahuge, yoóti slayaaii deehha waka da sadaaka doó hadimisiye masabaahuge? 14Nama teesaaqay leẽ, Looimoo gu Goõ hiĩ ilakaay tuba, hhakee goó kakaamee Gimba gu Hhou haraa hiiboo⁄iri slawaraa bueemaa gi slaiyee ibinaage hari amotee da Gimba gu Hhou.

15Teesaaqay see, ana tla⁄aã gu haakitii hari kahha yondu haakitee ma lensee. Kara, ana ti handikiikimaaba gimbakee, tay gi iliipaꞌama tuba, sini yonditay gimbakee. Gu lou, ba⁄ay ti gwaaꞌa, bere heedi lensee hini afii⁄iti hiiduubidu goy. 16Ana goó ilii kakaame Gimba gu Hhou, hanguu dahhasaaba hiiduuba, maꞌaana kwanda ga kakaame. Hamaati arima, bere maw kakaaru Gimba gu Hhou! 17Bere hoóti kakaama hari muuna goy, kooma ⁄aliya daqa Iliitleemugo. Teesaaqay see, bere hoóti yondiida hari muuna gooiiba, gimba daa taatahhi ha Iliitleemu daqa dooii, goóti yondiida kilesi. 18Inkoo, ⁄aliya doyi na mala? ⁄aliya doyi na nahhaã tuba, ana ti kakaama Gimba gu Hhou bueemaa see hhaka. Haã na idoo sa firiirime gooba haaki dooi da bueemaa, goó ilii kakaamee Gimba gu Hhou.

19Ana gamati geemawaraage waara, kara ti tongimoo gu heedi wakuuba. Teesaaqay see, hangoó hiica⁄asa ana lenkoyi, ma tongimoo gu kila heedi tleehhidi. Ana hoóti teesaaqay laqa, ma hiidahhasi slawaraa hida wakinay wa⁄a loi daqa Kristuge. 20Daqa Wayahuudige, ana yaa Yahuudimoo pahha, ma hiidahhasi slawa Wayahuudi sa Kristu. Daqa hida hhakiray goó sirakoomee sariyaa da Musaa, ana haati heedikaꞌa pahha tleehhidi goó sirakomamida sariyaa da Musaa, (ana gaamati sariyaage waaraaba see), ma hiidahhasi slawaraa hida hhakira goó sirakoomee sariyaa da Musaa. 21Daqa hida goóba sariyaa da Musaa,9:21 hida goóba sariyaa da Musaa: Maꞌaana dosi tiꞌii ti hida gu hhapapu wakinay. ana haati heedikaꞌa pahha tleehhidi guba sariyaa, (gamati koomaaba see hiigeemawa da mawaraa sirakooma sariyaa da Iliitleemu, teesaaqay see sariyaa da Kristuge waara), ma hiidahhasi slawaraa hhakira goóba sariyaa. 22Daqa hida ⁄imbaraa dooina daaba ⁄uuru, haati heedi gwaaba ⁄uuru tleehhidi, ma hiidahhasi slawaraa hida ⁄imbaraa dooina daaba ⁄uuru. Ana hanti heedi gu bareemoo goõ tleehhidi daqa hida sliimaage hari amamu goõ, ma hiidahhasi ilabuꞌuru hida wakinay. 23Ana hoóti yondiida gimbaki sliimaa sa Gimba gu Hhou, ma slay ⁄aafaraa dosi.

24Unkuray ha hhidintaaii tuba, kabaaba⁄u gu taa⁄adimooge, hida goõ gungoó kabaaba⁄ee yoóti tu⁄umidiyay? Teesaaqay see, tla⁄aã gooinay heedi leẽ kilesi noó slay ⁄aliya. Inkoo, tu⁄umida taqaaqay taa⁄adimooge, ma slaydiri hhamakira. 25Kila heedi gungoó ilagaasa kabaaba⁄uge, yoóti gesaa koimisi slaqwa dosi hari khisla. Inay yoó teesaaqay laqiyay, ma ooyiri hhamaa goóba hiikaasa. Inkoo, dandiray hoóti teesaaqay laqana, ma slayni hhamaa goó hiikaasa koraraa goóba hiifaakoo. 26Teesaaqay, ana hoó taa⁄adaaba heedikaꞌa pahha goó tlaa⁄ada piimaa see guba. Kara ana hoó qwaatlaaba heedikaꞌa pahha goó hiikwakwahha daba gosi caaqwage. 27Slaqwa doyi goóti labaꞌasa haa goóti tongagaisa, qariqaaqari goó ilii kakaame sa hida wakinay, ana loi, ma may hhamisa hhamaa.

10

Ilii⁄oo⁄a daqa catimisuu gu hida gu Israeeligo

1Maꞌaana hhiee koi, slaꞌaaba ma dakusidiri caahharaa tuba, ayiĩ koti gonkoinaa yaa hhiyuudiri, yaa biraa gu mahhatu gu tlongiyage wanay. Gonkoinaa gii catiri hari tla⁄aã gu tlawa da didiri.10:1 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiica⁄araa 13:20-22; 14:22-29.2Gonkoinaa digaatii nunqudimisi sirakoomiisee da Musaa pahha, waꞌay gu tlongiyateesii haa waꞌay gu tlawateesii da didirige. 3Gonkoinaa yaa ⁄aginiri nama ⁄agotira leẽ da muuna,10:3 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiica⁄araa 16:4-35.4kara gonkoinaa gi kitahhaniri nama kitahhukira leẽ gu muuna.10:4 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiica⁄araa 17:5-6; Faadoo 20:7-11. Maꞌaana yaati kitahhaniri daqa hhafidakiraa gu muuna, gungaa sirakomidu haa inay, hhafidakira yaati Kristu. 5Teesaaqay see, Iliitleemu dugwaa muunaboo⁄eesiiba ha hida wa⁄a tla⁄aã gooinay. Maꞌaana, tuueenaa koina yaati taataadiri kongoqomeege.10:5 Yuꞌudii kitaabuu gu Faadoo 14:20-35; Waeburaaniyaa 3:17-19.

6Inkoo, gimbaki yaatii ca⁄i ilakhuukhuꞌusa pahha daqa doorii, ma mayni slahhaahhaau gimba gu tlaku, inay gooay giyaa ilii laqiri. 7Unkuray hhanti firiirintay sanaamamuu, wakinay gooay tla⁄aã gooinay, daa ilii handikimi gooay tuba, “Hida yaa ibiidiri hhapeege gi ⁄aginiri haa gi kitahhaniri, da hheꞌesi gii tlayri sa seehha.”10:7 Yuꞌudii kitaabuu gu Hiica⁄araa 32:6.8Kara, hhanti yondiidana slipalauuma, wakinay gooay tla⁄aã gooinay giyaa ilii laqiri, hida elefu mibeeri cada haa tami gi kaka⁄iri letu leẽ.10:8 Yuꞌudii kitaabuu gu Faadoo 25:1-9.9Looimoo gu Goõ hagu hhanti koisana, wakinay gooay tla⁄aã gooinay giyaa ilii laqiri, gi kaka⁄iri hari amoo da kikihhu ha deesasee.10:9 Yuꞌudii kitaabuu gu Faadoo 21:5-9.10Unkuray hhanti quru⁄uday, wakinay gooay tla⁄aã gooinay giyaa ilii quru⁄iri, digigi hhamisi ha malayika goó hhamamisa.10:10 Yuꞌudii kitaabuu gu Faadoo 14:1-38; 16:41-50.

11Gimbakee goõ yaa hiica⁄i daqa hida gu Israeelige ilakhuukhuꞌusa pahha. Kara dugwaati handikimi, ma dandii gadimi dandiray hiifaakoo da qatlaykii.

12Teesaaqay, ina gungoó ilatahha hiĩ qadidi, khuꞌune hhanti huui. 13Hhaku koimisu lensee gungwaa slaw unkuray, hiĩ kilesi gu waara balalu sliimaa daqa hidage. Ina Iliitleemu guti lou, hangu mayaaba ma dangu koimisi hiicataraa da hiidahhasa dooguna. Unkuray dangoó ilii koimisiye, ina sangu qay amoo darii ca⁄araa, ma hiidahhasidiri hiikaasa.

Losona gu sanaamuu haa meesaa da Looimoo gu Goõ

14Inkoo, hida koi ga slae, ⁄ipaw firoo da iliitleemamee sumuku. 15Ana, Pawlo ti giimaamisa haa unkuray hida gu koomee pahha waaway. Kereꞌesa unkuray kilakokuna gimbaki ga cocaacoe. 16Dandiray goó ilii daareesane Iliitleemu daqa qulu⁄uu gu ⁄aafage, gu lou caba hangoóti ilagaasana haa ceedee da Kristu? Kara, goó ilii fendehhemisane mukaatimoo, caba hangoóti ilagaasana haa slaqwa da Kristu?10:16 Yuꞌudii kitaabuu gu Mataayo 26:26-28; Maariko 14:22-24; Luuka 22:19-20.17Sa gimba mukaatimokee ti leẽ, dandiray gimati wa⁄a see ti slaqwa leẽ, sa gimba gonkotaa mukaatimoo leẽ gunoó ⁄agina.

18Unkuray ilahudeesa hida gu Israeeli gimbakeesii. Gu lou, hida goó ⁄agimee sadaaka, caba ti hhakaꞌa gungoó ilagaasiye masabaahuge? 19Inkoo, mala gani slaꞌa kaawaraa? Ana hati kaawaa ambee, ⁄agoo doó hadimisiye sa sanaamuu ti idoo da maꞌaana? Baku sanaamuu ti idoo da maꞌaana? 20Coko⁄o see! Teesaaqay see, sadaaka da hida gu hhidimee Iliitleemu, dagoóti hadimisi daqa gieerige, ti daqa Iliitleemuge gooba. Kara, ana slaꞌaaba unkuray, mangu ilagaasidiri haa gieeri. 21Unkuray hiidahhasidaaiiba kitahhu qulu⁄uu gu Looimoo gu Gonge slime haa gu gieerige. Unkuray hiidahhasidaaiiba ⁄agoo meesaa da Looimoo gu Gonge haa meesaa da gieerige. 22Gu lou, hati slaꞌadaaii ⁄isiru Looimoo gu Goõ, ma arimi tloomu? Goó ilahudeesidee dandiray konaa ⁄uuru ba⁄ay da ina?

Yondiida gimba goõ sa hhoinay gu Iliitleemu

23Unkuray hoó kaaday tuba, “Idadu goõ ti kitlakuuba.” Teesaaqay see, ti idadu goõ gooba gu koomee faydaa. Kara, hoó kaaday tuba, “Idadu goõ ti kitlakuuba,” Teesaaqay see, ti goõ gooba goó hii⁄atlisee iliipaꞌaru gu hida. 24Heedi lensee hhanti dabiidi faydaa dosi kilesi, ba⁄ay ti dabiidiye faydaa da wakinay.

25Unkuray ⁄agima idadu goõ doó naadine sokooniige, hhanti maamisiday, sa gimba gu ilahudaa gu muunaiĩ kokuna. 26Maꞌaana daa handikimi tuba, “Khooroo haa idadu sliimaa gu waaree waꞌay kosii ti khooslay gu Taataa Iliitleemu.”10:26 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 24:1.

27Bere duguũ kwahhasuusi ⁄agoo haa heedi goóba ⁄imba, ugu gi ⁄imbida hadakawa, ⁄agimi kila idoo da qaasiye pandaa dooguu, hhanti maamisida, sa ilahudaa gu muuna. 28Teesaaqay see, bere suguũ kaay haa heedi waku tuba, “Idoti dagaã hadisi sadaaka sa sanaamuu,” hhanti ⁄aginta, sa gimba gu heedikee guũ kaaw haa sa ilahudaa gu muuna. 29Ana hati kakaakama gimba gu muuna, ti sa muuna googuuba, ti sa muuna gu heedikee guũ kaaw sa ugu. Maꞌaana, geemawaraa doyi daga soꞌoyi hukuna ha muuna gu heedi waku? 30Ana, bere ti ⁄agima hari amoo da kaawa ⁄iisoo, dini soꞌoyi wahaahana, sa gimba idotee sagoóti kaawa ⁄iisoo daqa Iliitleemuge?

31Teesaaqay, idoo goó yonditee, gina ⁄agoogoo baku kitahhu, yondiida gimba sliimaa sa wanqamee da Iliitleemu. 32Unkuray hhanti ⁄isintay heedi lensee, ma hiitatafidi ⁄imba dosii, daqa Wayahuudige, Wayunaanige baku kanisaa da Iliitleemuge. 33Ana gooay goó ilii koimise muunaboo⁄eesa kila heedi hari amamu sliimaa. Maꞌaana dabiidaaba faydaa sa ana loi, ba⁄ay hati dabiida faydaa sa hida wa⁄a, ma digii dahhasi ilabuꞌuruu.

11

1Hani ilakeesintee ana, ana gooay idoo goó ilii ilakeesime Kristu.

Saga ilacuuwa dosi

2Hangu dumbeesa unkuray, sa gimba haningii slaydiri gimba sliimaage haa haã oodiri caacaahhamisu sangwaa hadisi unkuray. 3Inkoo, ha slaꞌa unkuray ma caahhadiri tuba, Kristu kona ⁄uuru gu tawaaliru hhawatee goõ. Kara, hhawata kone ⁄uuru gu tawaaliru hadee dosi, haa Iliitleemu kone ⁄uuru gu tawaaliru Kristu. 4Kila hhawata goó firirima baku goó kakaama ya⁄aboo da Iliitleemu, tay hiĩ ilacuuy saga gosi, Kristu ginoó muriidisi, hiĩ gu saga gosi.

5Kara, kila hadee doó firiirima baku doó kakaama ya⁄aboo da Iliitleemu, daba ilacuuwa saga gosi, hhawata gosi ginoó muriidisida, hiĩ gu saga gosi. Maꞌaana ina ti hadetaꞌa pahha diĩ hhati saga gosi.11:5 diĩ hhati saga gosi: Qatlay gu ya⁄abimiisay Pawlo, ou gooinay yaati ilamuree tigay hhadinay sagaiĩ koina.6Bere hadee daba ilacuuwa saga gosi, ba⁄ay giti hhate. Inkoo, bere ti ilamuree hadee hhaada saga gosi, ba⁄ay giti ilacuude.

7Hhawata haraa hiiboo⁄iiba ilacuuwa saga gosi, sa gimba ina ti kona slaaslaqasa da Iliitleemu haa hhoinay gu wanqamee da Iliitleemu. Hadee ti hhoinay gu wanqamee gu hhawata. 8Sa gimba hhawata dugwaa tleehhiiba ha Iliitleemu daqa hadeego, hadee daganaa tleehhi daqa hhawatago. 9Slime, hhawata dugwaa tleehhiiba sa hadee, hadee daganaa tleehhi sa hhawata.11:9 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 2:18-23.10Inkoo, sa gimbaki haa sa gimba gu malayika, hadee kwanda gi ilacuude saga, ma laqanti tuba, ⁄uuru gu tawaalooge wanta.

11Teesaaqay see, daqa ilagaasaraa da Looimoo gu Gonge, hadee hingoó antaaba da kaari ina lenkosi, bere hhawata hhaku, hhawata see hingoó anaaba gu kaaru, bere hadee hhaka. 12Taqay hadee gooay idoo dagaa ilii tleehhi ha Iliitleemu daqa hhawatago, nama teesaaqay leẽ hhawata ha hadee nugoó laqwali. Idadu goõ yoó daqa Iliitleemu dahhiyay.

13Unkuray kereꞌesa gimbaki unkuray kilakokuna. Ti naraꞌaa hadee firoo Iliitleemu ilacuuwa see daba saga gosi? 14Gu lou, slaqwa see doóbaslii laqaru pandataa tuba, daqa hhawatage quubu gu tledu, ti ilamuree daqa dosii? 15Inkoo, hadee bere konta quubu gu tledu ti hhoinay gu didiru daqa dosii. Sa gimba hadee sagaa qay quubu gu tledu, ma daga ilacuuy. 16Heedi bere hingi slai kabaaba⁄u gimbakii, dandiray ma kanisasuu gu Iliitleemu see ha konaaba ou waku.

Meesaa da Looimoo gu Goõ

17Inkoo, ilakaawatii hanguu dahhasaaba dumbiru, sa gimba hangoó ilii slaslaydee ti faydaa gooba. Ti tlakwaroo noó hiica⁄ada. 18Ana haã akhasi gesaa tuba, unkuray hangoó ilii slaslaydee kanisaage, wanta deehhoo tla⁄aã googunay. Ana hari bara waka hiidahhasa ⁄imba dagani ilii wana teesaaqay. 19Gu lou, ti kwanda deehhoo paslaapasloo gi wante tla⁄aã googunay, ma laqantiri ti miyaa duguni ⁄imbi ha Iliitleemu? 20Qatlay hangoó ilii slaslaydee sliimaa, ti sa ⁄agiru gooba ⁄agoo da meesaa da Looimoo gu Goõ. 21Maꞌaana goó ilii ⁄agintee, kila heedi yoóti ⁄agina ⁄agoo dosi, baqadaraa see hhaka heedi waku. Slime doó hiica⁄i tuba, wakinay tla⁄aã googunay konay qori, haa wakinay hiĩ ooniimidiri. 22Gu lou, hiidahhasidaaiibaslii ⁄agoo haa kitahhu ayeemaa kokunay? Baku kanisaa da Iliitleemu ganti qooqitiri, haa gi ilamuriidisiday hhakee guba idoo? Sangu mala kaawa? Hanguti dumbimaa gimbakii? Teesaaqay gooba!

23Ana haati ooyi daqa Looimoo gu Gongo gimbaki, gaa hadisi sa unkuray. Looimoo gu Goõ Yeesu hari amasi hhakira dugwaa iliinay, yaa hiioy mukaatimoo, 24haa giyaa ilii hheꞌesi kaawa ⁄iisoo daqa Iliitleemuge, gugi fandakumisi, gi kaay tuba, “Haã na slaqwa doyi da hadisiye sa unkuray. Taqay lalaqa sa hiislaslaw goy.”11:24 Yuꞌudii kitaabuu gu Luuka 22:19.25Nama teesaaqay leẽ, qariqaaqari giyaa ilii hheꞌesi ⁄agoo, slime gii oyi qulu⁄uu, gi kaay tuba, “Qulu⁄uki na ila⁄imbidu gu ⁄abu hari ceedee doyi. Taqay lalaqa qatlay goó ilii kitahhantee sa hiislaslaw goy.” 26Sa gimba goó ilii ⁄aginte mukaatimoki haa goó ilii kitahhatee qulu⁄uki, hoóti kakantay gwaaꞌaraa da Looimoo gu Goõ, gimaa ilii khaye naqatloo.

27Inkoo, kila heedi gu ⁄agima mukaatimokee baku gu kitahha qulu⁄ukeesii gu Looimoo gu Goõ, idoo daraa ilii boo⁄iiba daqa dosii, slay dakoo da tlakwaroo daqa slaqwa haa ceedee da Looimoo gu Gonge. 28Heedi ba⁄ay hingiti laalaa⁄asiye ina lenkosi, gi ilii kahhiye ⁄agoo mukaatimokee haa kitahhu hari qulu⁄ukee. 29Maꞌaana kila heedi gu ⁄agima haa gi kitahhi kahhi baraslawa slaqwa da Looimoo gu Goõ, haroóti khay hukumuu daqa dosii ina lenkosi.

30Haã na idoo hida wa⁄a tla⁄aã googunay yaati moorooꞌodiri haa ti mama⁄iyay, haa wakinay tla⁄aã googunay hiĩ kaka⁄iri. 31Inkoo, bere hangwaati aloo gesaa laalaa⁄asana naraꞌa dandiray kilakoti, teesaaqay dandii aloo hukunaaba ha Iliitleemu. 32Qatlay dandoó ilii hukune ha Looimoo gu Goõ, dandoóti ⁄agitina, ma dandima may hukuruu sliimaa haa hida gu khooroti.

33Inkoo, hhiee koi, qatlay hangoó ilii slaslaydee sliimaa, ma ⁄agintiri, hangu baqamitee. 34Bere heedi kona qori, ⁄agine aya gosaa. Teesaaqay laqiye, ma dangu hhanti hukuna, qatlay hangoó ilii slaslaydee sliimaa. Gimbakira waku gaa handikintiri, ana gamaa ilii khawe sangumaa ilakeesa hari khisla.

12

⁄uuru gu muunaiĩ doó hadimisiye daqa Iliitleemugo

1Inkoo, ye hhiee koi gimbakee hanii maasidiri gu ⁄uuru gu muunaiĩ gwaa slayni daqa Iliitleemugo, slaꞌaaba ma dakusidiri caahharaa. 2Unkuray ha khuꞌuday tuba, qatlay gaa ilii hhidintee Iliitleemu, dangwaay dafiifimidi ha hhamamisu haa sanaamamuu gooba cocoꞌomoo. 3Inkoo, caahha tuba, hhaku heedi lensee doó giyaadisiye ha Muuna gu Iliitleemu, gu hiidahhasa kaawa tuba, “Yeesu dugu ilawaasiye.” Slime ti heedi soó giyaadiye ha Muuna gu Iliitleemu kilesi, gu hiidahhasa kaawa tuba, “Yeesu ti Looimoo gu Goõ.”

4Inkoo, wana ⁄uuru gu muunaiĩ paslaapasloo doó hadimisiye ha Iliitleemu. Kara, gonkosaa yoóti daqa Muuna gu Iliitleemu dahhi. 5Slime wana yondu paslaapasloo goó hiidahhasane yondu, teesaaqay see Looimoo gu Goõ ti leẽ kilesi. 6Kara, wanay amamu paslaapasloo giroó yondiidane yondu. Teesaaqay see, Iliitleemu nama leẽ kilesi goó qaqawa ⁄uuru guri yondiida yondu goõ daqa hida sliimaage.

7Kila heedi sugoó qay hiitlaaꞌasa ha Muuna gu Iliitleemu sa faydaa da hida goõ. 8Maꞌaana heedi leẽ hari amoo da Muuna gu Iliitleemu, sugoó hadisi gimba gu waaway, kara waku sugoó hadisi gimba gu caahharaa hhoinay hari amoo dama Muunakee leẽ. 9Nama Muunakee leẽ yoó hadisi sa heedi waku ⁄imba haa waku sugugi hadisi ⁄uuru gu muuna guri hhoeesa harima amoo da Muunakee leẽ. 10Daqa heedi wakuu yoó hadisi yondu gu denu goó bakaꞌasa hida, daqa wakuu tletiru, daqa wakuu hiidahhasa dari baraslaslaw muunaiĩ, daqa wakuu hiidahhasa da cocoꞌomoo gimba paslaapasloo caacaahhamisu see hhaku, haa daqa wakuu hiidahhasa da ilakesiduu gu gimbakee gu ⁄abu. 11Yondukee sliimaa dugoóti yondiidi harima Muunakee leẽ, Muuna see yoótii dehhidi sa kila heedi yondukee, idoo giyoó iliislaiye ina loi.

Slaqwa leẽ da kooma daqeemoo wa⁄a

12Idoo da iliiwane gooay slaqwa leẽ da heedi, da kooma daqeemoo wa⁄a, daqeemoo hhakee goõ gu slaqwa, gimati wa⁄a, ti slaqwa leẽ. Teesaaqay dagani ilii wana daqa Kristuge. 13Maꞌaana dandiray ginima Wayahuudigoo baku hida gu hhapapu wakinay, ginima tongegoo baku hida daaba khiidiru ha idoo lensee, gonkotaa dandaatii nunqudimisi hari Muuna leẽ, daqa slaqwateesii leẽ, dandigi kitahhamisi Muunakee leẽ.

14Maꞌaana, slaqwa dagaraa daqa leẽ tleehhiiba, ti hari daqeemoo wa⁄a. 15Bere yaaee hiĩ aloo kaada tuba, “Sa gimba ana ti daba gooba, inkoo, ana da slaqwa gooba,” kaawatee hiĩ aloo laqadaaba yaaetee, ma hhanti daqa da slaqwa tleehhiti. 16Kara, eea bere hiĩ aloo kaada tuba, “Sa gimba ana ti ila gooba, inkoo, ana da slaqwa gooba,” kaawatee hiĩ aloo laqadaaba eeatee, ma hhanti daqa da slaqwa tleehhiti. 17Bere slaqwa goõ hiĩ aloo ila, hariĩ aloo kaa akhamisana? Baku bere slaqwa goõ hiĩ aloo eea, hariĩ aloo kaa cuuꞌumidana tafu? 18Inkoo, idoo da iliiwane gooay, Iliitleemu yaa qamidi daqeemoo daqa slaqwage, kila daqa idoo giyaa ilii slai gooay. 19Bere daqeemoo goõ hiĩ aloo daqa leẽ, slaqwa hiĩ aloo kaale wanta? 20Gu lou, slaqwa idoo gi iliiwante gooay, daqeemoo wa⁄a wanay. Teesaaqay see, slaqwa ti leẽ. 21Ila hiĩ aloo hiidahhasidaaba kaawa sa daba tuba, “Hagu slaꞌaaba ugu!” Kara saga hiĩ aloo hiidahhasiiyaaba kaawa sa yeꞌeeroo tuba, “Hangu slaꞌaaba unkuray!”

22Gu lou, gimati teesaaqay see, daqeemoo hhakee gu slaqwa, doó arine konaaiiba ⁄uuru, na guni kaari hari khisla. 23Kara, daqeemoo hhakee gu slaqwa giyoó ane konaaiiba muree, siginoó qayna muree loi. Daqeemoo hhakira gu slaqwa guba hhoinay, sigoó qayna muree da ina lenkosi. 24Qatlay daqeemoo koti hhakira gu koomee hhoinay, yoó slaiyaaiiba ilakooma da loi, teesaaqay see, Iliitleemu ginti qaasi sliimaa daqeemoo gu slaqwa haa sigigi qay muree hari khisla hhakira gwaa afariibukusee. 25Teesaaqay, dama may hiica⁄a ha deehhoo slaqwage, ba⁄ay daqeemoo sliimaa hingiti iliiaꞌayee, kila daqa haa danaoo dosi. 26Bere daqa leẽ dagaã ilaqai, daqeemoo goõ yoóti slayay ilaqaꞌatee sliimaa haa daqatee. Kara, bere daqa leẽ sagaã qay muree, daqeemoo goõ yoóti hhaꞌaluumidiyay sliimaa haa daqatee.

27Inkoo, unkuray gonkokunaa ti slaqwa da Kristu haa kila heedi ti daqa da slaqwatee. 28Iliitleemu hingii leehhi kanisaage, gu pandaa ya⁄abimiisee, gu cadii tletimiisee haa gu tamii maarimamaa. Da hheꞌesi hida goó yondiidee yondu gu denu goó bakaꞌasa hida, goó hhoeemisee ga⁄iidee, goó iliiaꞌawee hida wakinay, goó wariiqadimidee hida wakinay, haa goó cocoee gimba paslaapasloo digiba caacaahhamisu see. 29Gu lou, gonkoinaa ti ya⁄abimiiseegoo? Gonkoinaa ti tletimiiseegoo? Gonkoinaa ti maarimamaagoo? Gonkoinaa yoóti yondiidiyaaii yondu gu denu goó bakaꞌasa hida? 30Gu lou, gonkoinaa ti konaaii ⁄uuru gu muuna doó hadisiye ha Iliitleemu sari hhoeesa? Gu lou, gonkoinaa yoóti gimbuusiyaaii hari gimba digiba caacaahhamisu see? Gu lou, gonkoinaa yoóti ilakesidiyaaii gimbaki? 31Inkoo, slahhaahhaaꞌa hari khisla slawaraa ⁄uuru gu muunaiĩ gu kaaru, doó hadisiye ha Iliitleemu.

Inkoo, ana sangu laqama amoo da hhoi hari khisla.

13

Slaꞌamuu

1Bere gamati gimbuusi see hari gimba gu hida haa gu malayika, bere niba slaꞌamuu, ana ti bambaariya pahha, doó bomboriisa baku debee doó inia. 2Kara, ana bere kooma ⁄uuru gu muuna doó hadisiye ha Iliitleemu guri kakaaru ya⁄aboo dosi, haa gi caahha ilaqaba goõ haa gi caahha idadu goõ, kara gamati koomi see ⁄imba da hiidahhasa looyisa omeeri, bere koomaaba slaꞌamuu, ana ti idoo gooba. 3Bere hadisa khooslay goõ ga koome sa kwaeeli haa bere hanguu ca⁄asa slaqwa doyi goõ dagagi da⁄i, bere koomaaba slaꞌamuu, slawaaba faydaa lensee.

4Slaꞌamuu yoó hiikaasi, slaꞌamuu yoó yondiidi hari hhoinay gu didiru, yoó anaaba tloomu, konaaba hiiakhasa haa konaaba hiiduuba. 5Slaꞌamuu yoó dakusiyaaba muree, yoó dabiidiyaaba gimba gosi gu ina lenkosi, yoó slahhaaiyaaba cira, yoó qaasiyaaba hiislaslaw gu gimba gu tlaku. 6Slaꞌamuu yoó hhaꞌaluudiyaaba gimba gu tlakuge, ina yoóti hhaꞌaluudi sliimaa haa gimba gu lou. 7Slaꞌamuu yoó hiikaasi gimba goõ, yoó ⁄imbi gimba goõ, yoó iliipaꞌana gimba goõ haa yoó hiikarahhi gimba goõ.

8Slaꞌamuu yoó konaaba hiifaakoo etaa. Teꞌesii bere wana tletiru, himaa hiifaaki, bere wanta hiidahhasa dari cocoꞌomoo gimba waku, himaa qatli. Kara, bere caahharaa wanta, slime himaa hiicatida. 9Maꞌaana hati khuana kilesi coko⁄u gimba gu Iliitleemu haa hiigaasanaaba tletiru goõ. 10Teesaaqay see, hiigaasa gimaa ilii khayde, gimbakira daaba hiigaasa, himaa hiihhancooi. 11Qatlay gaa ilii khwaylimoo, haati cocoi khwaylimoo pahha, haati khua khwaylimoo pahha haa haati ilahudeesi khwaylimoo pahha. Qatlay gaa ilii diiray, gi heedi gu didiru tleehhidi, haati may gimba gu daaqauumaa. 12Maꞌaana, inkoo hati ariirina hhabahhabinay gu kiyooge waara pahha, qariqaaqari hamaati arina pandataa. Inkoo, hati khua coko⁄o, qatlaykeesii maati caahha naraꞌa, idoo ana gooay dini ilii khuiye naraꞌa ha Iliitleemu. 13Inkoo, gimbaki tami nii kaasi: ⁄imbaraa, iliipaꞌaru haa slaꞌamuu. Teesaaqay see, gimba gu kaaru tla⁄aã gu gimbakii gu tami ti slaꞌamuu.

14

Iliitleemu yoó hadisi ⁄uuru guri tletiru ⁄⁄ haa gu cocoꞌomoo gimba gu ⁄abu

1Unkuray karahhaw slaꞌamuuge. Kara karahhaw gi slayday ⁄uuru gu muunaiĩ doó hadisiye ha Iliitleemu, hiĩ loi gu tletiru. 2Maꞌaana heedi gu gimbuusa hari gimba waku gu ⁄abu, gimbuusiyaaba haa hida, ina haa Iliitleemu na gimbuusi. Gu lou, hhaku heedi lensee gu caahha ina, maꞌaana ina gimbuusi gimba gu ilaqaba hari ⁄uuru gu Muuna gu Iliitleemu. 3Inkoo, heedi gu tletima, yoóti gimbuusi sa hida gimba gu qawaraa ⁄uuru, gwii ⁄atlisaraa muunaiĩ haa gu tlaatlaqasa inay. 4Heedi goó gimbuusa hari gimba waku gu ⁄abu, singoóti qay ⁄uuru ina lenkosi. Inkoo, hiĩ goó kakaama ya⁄aboo da Iliitleemu, ina yoóti qay ⁄uuru sa kanisaa. 5Ana hanti aloo slaꞌa unkuray gonkokunaa, ma gimbuusidiri hari gimba gu ⁄abu. Teesaaqay see, hanti aloo slaꞌa loi gonkokunaa, ma kakantiri ya⁄aboo da Iliitleemu. Maꞌaana heedi goó kakaama guti didiru ba⁄ay da hiĩ goó gimbuusa hari gimba gu ⁄abu. Amoo leẽ da faydaa hari gimba gu ⁄abu kanisaage, bere ti kona heedi waku gu ilakeesa, kanisaa sliimaa ma slaydi ⁄uuru.

6Inkoo, hhiee koi, bere haa khaw daqa doogunay, gi kaawa hari gimba gu ⁄abu, sangu faydaa mala qaw? Sangu qawaaba faydaa lensee, bere ana sanguraa khawaaba hiitlaaꞌasa baku gimba gu caahharaa baku tletiru baku caacaahhamisu. 7Dagani ilii wana daqa idadu guba slafimaa, giyoó ilii ca⁄asiyee afoo da tureeree gooay haa pandaqway. Bere hiica⁄asiyaaiiba afafu paslaapasloo, hida malee caahhiyay ti raaꞌamee mala goosee daganii fahhaahhamina hari tureeree haa dagani mu⁄uu⁄una hari pandaqway? 8Kara, bere paranda duguba hiifahha naraꞌa, gi may hiica⁄asa afoo da hhoi, miyaa nangu haraa ilakhuukhuꞌusi sa qwatla?

9Nama teesaaqay leẽ, unkuray see. Bere ha kakaakantay hari cufeeri kokuna gimba doóba caahharaa, heedi malee caahhi gimba ga kakaakantee? Maꞌaana hati kakaantay kilesi gimba tosaa hhana caaqwage. 10Gu lou, gimba ti wa⁄a khoorotii, kara ti hhaku gimba guba maꞌaana. 11Inkoo, ana bere haniba caahha maꞌaana da gimbakee, ana ti dahaa daqa heedikeesii gu gimbuusa, ina see ti dahaa daqa dooii. 12Nama teesaaqay leẽ, unkuray see. Maꞌaana slahhaahhaꞌaday slawaraa ⁄uuru gu muunaiĩ doó hadisiye ha Iliitleemu, karahha hari khisla, ma slaydiri hikaꞌa loi goó iliiawa kanisaa, ma slaydi ⁄uuru.

13Inkoo, heedi gu gimbuusa gimba gu ⁄abu, firine Iliitleemu, ma sugu qay hiidahhasa da ilakeesa gimbakee gi gimbuusiye. 14Maꞌaana, bere firima Iliitleemu hari gimba gu ⁄abu, muuna gooi yoóti firina. Teesaaqay see, waaway gooi slayaaba faydaa lensee gimba ga gimaamise. 15Inkoo, hati malee laqa? Ana ha firima hari muuna gooi, slime ha firima hari waaway gooi. Kara ha raaꞌa hari muuna gooi haa hari waaway gooi. 16Bere hhaꞌaleesida Iliitleemu hari muuna googu, heedi waku gi may caahharaa gimba googu, malee hiidahhasi kaawaraa tuba, “Guti lou” daqa daareesaraa dooguu? Hikira hhidina gimba ga gimaamiside. 17Gu lou, hiidahhasida kaawa ⁄iisoo daqa Iliitleemuge naraꞌa. Teesaaqay see, heedi waku slayaaba faydaa. 18Ana kaawa ⁄iisoo daqa Iliitleemuge ambee, ana gimaamisa hari gimba gu ⁄abu ba⁄ay da unkuray gonkokunaa. 19Teesaaqay see, waꞌay gu kanisaage ba⁄ay ana ti gimbuuse gimba kooani gu waaway, ma caacaahhamisi hida wakinay ba⁄ay da cocoꞌomoo gimba elefu mibi hari gimba gu ⁄abu.

20Hhiee koi, hhanti ilahudeemisiday daaqay pahha. Gimba gu tlakwarooge ti daa⁄a⁄ee tleehhida. Teesaaqay see, ilahudeemisu googunay, hida gu deni tleehhida. 21Sariyaage daa handikimi tuba,

“Iliitleemu yoó kaay taqay,

‘Hari amoo da hida gu koomee gimba gu ⁄abu,

haa hari afaiĩ gu dahaa,

ha gimbuusa haa hida hhanki,

teesaaqay see, hini akhasiyaaiiba.’14:21 Yuꞌudii kitaabuu gu Isaaya 28:11-12.

22Teesaaqay, gimbuusaraa gimba gu ⁄abu, ti laqaru gimba gu kaaru, ti sa hida hhanki gooba gu koomee ⁄imbaraa, ti sa hhakaꞌa goóba ⁄imbaraa. Kara, tletiru gimba goó daqa Iliitleemu dahha, ti sa hida hhakaꞌaaba goóba ⁄imbaraa Yeesu, ti sa hhakaꞌa goó ⁄imbee. 23Inkoo, bere kanisaa goõ hingii kurunkuriti daqa lenge, haa kila heedi gi gimbuusi hari gimba gu ⁄abu, da hheꞌesi yaagii gunay hida goóba caahha baku goóba ⁄imba, gu lou, kaayaaiibaslii tuba, gonkokunaa ti kontay khansu? 24Inkoo, bere hida goõ kakaanay ya⁄aboo doó daqa Iliitleemu dahha, da hheꞌesi daagii day teꞌesii heedi goóba ⁄imba baku goóba caahharaa, gimba goõ gi akhasiye sugu laqanaa tlakwaroo dosi loi, dugu hukunaa ha gimbakee gi akhamisiye. 25Kara, ilaqaba da muuna gosi daga hiica⁄asi cenceege. Teesaaqay, keebeeidi haa gi daareesi Iliitleemu gi ⁄imbi tuba, “Gu lou, Iliitleemu wana tla⁄aã googunay!”

Firoo Iliitleemu kanisaage hari amoo da hhoi

26Hhiee koi, inkoo ti malee laqana? Qatlay hangoó ilii slaslaydee sliimaa, heedi leẽ hiidahhasi raaꞌamee, waku caacaahhamisu, waku kona gimba gu hiitlaaꞌasa daqa Iliitleemugo, waku kona hiidahhasa da cocoꞌomoo hari gimba gu ⁄abu, haa waku ilakeesi gimbakee da cocoiye. Gimbakee sliimaa dugu yondiidiye sa hii⁄atlisaraa da kanisaa. 27Bere heedi waku gimbuusi hari gimba gu ⁄abu, teꞌesii gimbuusiyee hida cada baku tami, hhanti haciyay. Leẽ bere hiĩ hheꞌesi, qariqaaqari waku, haa kwanda gi wane heedi gu ilakesiduu. 28Inkoo, bere hhaku heedi lensee gu hiidahhasa ilakeesa, hida hhakee gu gimbuusee gimba gu ⁄abu qabiyee diĩ hiikurunkuridage. Inay gimbuusiyee muunaiĩ koinay inay kilakoina haa Iliitleemu.

29Tletimiisee cada baku tami gimbuuside gimba gwaa daqa Iliitleemu dahha haa wakinay gi ilatahhiyay gimbakee. 30Bere heedi waku guũ ibiidu teꞌesii hiĩ slay hiitlaaꞌasa da gimba gu Iliitleemu, hikira gu pandaa qabiye. 31Maꞌaana gonkokunaa hiidahhasiday hiica⁄asa tletiru gwaa daqa Iliitleemu dahha, leẽ qariqaaqari waku. Teesaaqay laqa, hida goõ digima caacaahhamisi haa ma digii ⁄atlisi muunainge. 32Muunaiĩ gu hida goó tletimee gimba goó daqa Iliitleemu dahha kwanda gi akhamisiyee tletimiisee. 33Maꞌaana Iliitleemu, ti Iliitleemu gu fitlaaloota gooba, guti qasaw, idoo da iliiwane gooay kanisaa goõ da hida gu Iliitleemu.

34Tigay kwanda gi qabiyee diĩ kanisaage. Inay digoó hiigeemeyaaba ma gimbuusiri, ti konee murumuꞌuuma sariyaa da Musaa gooay giyoó ilii kaade.14:34 Yuꞌudii kitaabuu gu 1 Timoteeyo 2:12.35Inay bere slaiyay maasa gimba lensee, maasiyee hhawatee koina ayage. Maꞌaana ti ilamuree hadee cocoꞌomoo kanisaage.

36Gu lou, gimba gu Iliitleemu yaa daqa doogunaa tlaatleesii? Baku ti unkuray kilesi na hida daa ilii khay gimbakee? 37Bere heedi lensee ilahudeesi tuba, ina ti tletimiisay gu Iliitleemu, baku hindii ⁄atli Muuna gu Iliitleemuge, ⁄imbiye tuba, gimbaki ga handikiikime ti ilakaawa da Looimoo gu Gongo. 38Bere heedi iliiqaasiyaaba gimbaki, ina loi see dugu iliiqaasiyaaba.

39Inkoo, hhiee koi, slaw kwayru hari khisla ca⁄amisuu tletiru haa hhanti tlaatlahhasiday hida goó gimbuusee hari gimba gu ⁄abu. 40Teesaaqay see, gimba sliimaa dugu yondiidiye hari muree haa hari amoo da hhoi.

15

Kristu slafaraa dosi ayisago

1Inkoo, hhiee koi, ha slaꞌa, ma hiislaydiri Gimba gu Hhou gaa kakaami sa unkuray, gugi oodiri muunaiĩ kokunay haa gi qadimitiri naraꞌa slime gimbakeesii. 2Kara, hari amoo da Gimbaki gu Hhou dangoó ilabuꞌuuꞌuna, bere karahhasiday naraꞌa gimba sangwaa kakaami unkuray. Bere teesaaqay gooba, haati iliipaꞌantiri diitiray.

3Maꞌaana ana sangwaa taatahhi unkuray gesaa gimba gu kaaru hari khisla, hiĩ gwaa ooyi ana loi. Kristu yaa gwaai sa tlakwaroo doori, daa ilii kaay gooay Handikaa da Iliitleemu.15:3 Yuꞌudii kitaabuu gu Isaaya 53:5-12.4Kara, dugwaa qaasi haa yaagi slafi baloo da tamiige, daa ilii kaay gooay Handikaa da Iliitleemu.15:4 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 16:8-10.5Da hheꞌesi yaa iliica⁄i Keefa,15:5 Keefa: Keefa maꞌaana dosi hari Yunaanaisoo na Peetiro. Yuꞌudii kitaabuu gu Yohaana 1:42; 1 Wakorinto 1:12. haa qariqaaqari yaa iliica⁄i ya⁄abimiisetira da mibi haa cada. 6Qariqaaqari yaa iliica⁄i waa lenge hhiee goó iliipaꞌamee, faadoo dooina daa hiicatidi miyaa kooani. Wa⁄a tla⁄aã gooinay wanay slafiyay, wakinay giyamaati kaka⁄iri see. 7Qariqaaqari yaa iliica⁄i Yakoobo, da hheꞌesi yaa iliica⁄i ya⁄abimiisee goõ. 8Hiifaakoo da gonge, slime hinaa iliica⁄i ana, Pawlo, daa⁄ukaꞌa pahha daa hiiday kahhi hiigaasa slehheeri kosi see.

9Maꞌaana ana na coko⁄i tla⁄aã gu ya⁄abimiisee gonge, ana haraa hiiboo⁄iiba dinima eteedi ya⁄abimiisay, sa gimba haa labaꞌasi kanisaa da Iliitleemu.15:9 Yuꞌudii kitaabuu gu Yondu gu Ya⁄abimiisee 8:1-3; 9:1-2.10Teesaaqay see, hari hhoinay gu didiru gu Iliitleemu, hanti taqay tleehhidi ga iliiwaare, kara hhoinay gosi daqa dooii yaati idoo da diitiray gooba. Gu lou, haa yondiidi yondu ba⁄ay da ya⁄abimiisee goõ. Gu lou, gimati ti ana gooba, ti Iliitleemu naa yondimaamidi hari hhoinay gu didiru gu Iliitleemu gu sliimaa waara haa ana. 11Inkoo, gina ana goo baku inay, haã na idoo goó kakaane haa goó iliipaꞌantee.

Hida gwaa kaka⁄ee slafisaraa dooina

12Inkoo, bere haã kakaani tuba, Iliitleemu yaa slafisi Kristu yaagii ca⁄i ayisago, tla⁄aã googunay wakinay malee kaayay tuba, hida gwaa kaka⁄ee, maa slafiyaaiiba ayisasugo? 13Gu lou, bere slafaraa da hida gwaa kaka⁄ee hhaka, Kristu see yaa slafiiba yaagii ca⁄i ayisago. 14Kara, bere Kristu yaa slafiiba yaagii ca⁄i ayisago, kakaaru goori ti diitiray haa ⁄imba dooguna ti diitiray. 15Kara, ti teesaaqay kilesiiba, dandiray slime dandaati arimi tuba, ti masaydii da afaꞌafuumaa da Iliitleemu, sa gimba haã ilatlayni tuba, Iliitleemu yaa slafisi Kristu. Inkoo, bere gimbakee guti louuba, hida gwaa kaka⁄ee digoó slafimisiyaaba. 16Maꞌaana, bere gu lou hida gwaa kaka⁄ee digoó slafimisiyaaba ha Iliitleemu, Kristu see yaa slafiiba yaagii ca⁄i ayisago. 17Kara, bere Kristu yaa slafiiba yaagii ca⁄i ayisago, ⁄imba dooguna ti diitiray, unkuray see kahhaday tlakwaroo doogunay wantay. 18Teesaaqay, slime hida goõ gwaa kaka⁄ee ilagaasaraa dooinay daqa Kristuge hinti hhaniri sumuku. 19Bere iliipaꞌaru goori daqa Kristuge ti sa ibinati kilesi, dandiray haraa hiiboo⁄ani sandima slahhaai loi ba⁄ay da hida wakinay goõ khoorotii.

20Inkoo, gu lou, Kristu hiĩ slafi ayisago, ina ti heedi gu pandaa slafaraa ayisago tla⁄aã gu hhakiray gwaa kaka⁄ee. 21Maꞌaana idoo daa ilii khay gooay gwaaꞌaraa hari amoo da heedi leẽ, nama teesaaqay, hida slafaraa dooina ayisasugo yaati khaydi hari amoo da heedi leẽ. 22Maꞌaana idoo da iliiwane gooay ilagaasa doori daqa Adaamuge, hida goõ yoóti kaka⁄iyay. Nama teesaaqay, slime hida goõ gungoó ilagaasee daqa Kristuge, digimaati slafisi ayisasugo. 23Inkoo, kila heedi dugumaati slafisi ayisago hari ilakhuukhuꞌusa da Iliitleemu. Kristu guni tlaatleesoo. Qatlay ina gimaa ilii khaye, hida hhakira gungoó ilagaasee haa ina, digimaa hiitlaysi ayisago. 24Da hheꞌesi, hiifaakoo himaa khayda, qatlay Kristu gimaa ilii taatahhiye tawaaloo sa Iliitleemu Taataa, qariqaaqari damaa ilii hhamisiye tawaaloo sliimaa, hiidahhasa haa ⁄uuru.

25Maꞌaana, Kristu kwanda gi tawaaline qatlaykaꞌa naqatloo gimaa ilii kala⁄iye fa⁄ayaa dosi yeꞌeeroo kosii. 26Fa⁄aymoo gu hiifaakoo damaa hhamisiye ti gwaaꞌaraa. 27Maꞌaana Handikaa da Iliitleemu dagaã handikimi tuba, “Iliitleemu hiĩ qaasi idadu sliimaa tawaaloo dosii.”15:27 Yuꞌudii kitaabuu gu Daareesoo 8:6. Inkoo, handikaa giyoó ilii kaade tuba, “Idadu sliimaa digiĩ qaasi tawaaloo dosii,” guti lou tuba, Iliitleemu gwaa qaasu idadu hhakee tawaaloo da Yeesuge, ina hhaku tla⁄aã gu idadu hhakeesii. 28Qatlay idadu sliimaa digimaa ilii qaasiye tawaaloo da Nankosiige, Naw loi hingimaa asu qaasi slime tawaaloo da Taataa gosii Iliitleemu, hiĩ gwaa qaasu idadu sliimaa tawaaloo dosii, Iliitleemu ma tawaalimi idadu goõ.

29Inkoo, bere slafaraa hhaka ayisago, hida hhakaꞌa doó hiinunqudimisiye sa hida gwaa kaka⁄ee, yoó mala iliipaꞌanay slawaraa? Bere hida gwaa kaka⁄ee digoó slafisiyaaba yaagii ca⁄iyay ayisasugo, hida digoó soꞌoyi hiinunqudimisi sa inay? 30Slime dandiray hangoó soꞌoyi hiilu⁄ana cokhoriimage dandiray kilakoti qatlay sliimaa? 31Hhiee koi, ana Pawlo balalu sliimaa dinoóti slaslay ha cokhoriima da gwaaꞌaraa. Ana seelima gimbakee guti lou, idoo hani ilii dahhasidee gooay ⁄imba tuba, hangoótii duuba sa unkuray ilagaasaraa doorii daqa Kristu Yeesu Looimoo goori. 32Bere hari iliipaꞌaru gu idadu gu khooroti kilesi, ana haa qwaatli haa makay gu dihhi yade Efeesoge, faydaa mala ganaa aloo slaw gimbakeesii? Bere hida gwaa kaka⁄ee yoó slafiyaaiiba. Inkoo, dandiray kaawane tuba, “⁄agine haa kitahhane, maꞌaana heetlaalee kaka⁄ana.”15:32 Yuꞌudii kitaabuu gu Isaaya 22:13.33Dangu hhantii cori tuba, “Ilagaasa haa hida gu tlakwi, yoó tlakweesida ibinaa da hhoi.” 34Tlawaw! Tlaatleesa ibinaa hhoinay, kara hhanti yonditay tlakwaroo. Maꞌaana hida wakinay tla⁄aã googunay Iliitleemu gu hhidinay. Ana ti giimaamisa gimbaki, ma antiri ilamuree.

Slaqwa dari slafaraa ayisago

35Heedi hiidahhasi maasaraa tuba, “Tuueenaa maa malee slafiyay ayisasugo? Inay slaqwa da malee slanqasa ginimaa konay?” 36Ye, unkuray gwaa bawmidee! Pisagaroo goó daamisidee yoó tiꞌitaaba, bere daba gubaraa gesaa. 37Qatlay goó ilii daamisidee pisagaroo, hoó daamisidaaiiba baruũ goó tiꞌida qariqaaqari. Pisagaroo kilesi ganoó daamisiday, angamalee da ganoo baku pisagaroo waka. 38Iliitleemu yoó qay sa pisagarotee slaqwa giyoó slaiye ina loi. Kara, kila pisagariya slayda slaqwa dosi da ina lenkosi. 39Maꞌaana slaqoo gu idadu sliimaa gu slafee ti paslaapasloo. Hida, makay, cira⁄oo haa samaakii slaqoo koina ti paslaapasloo. 40Kara, wanay slaqoo gu rawaa gu raw haa gu khooroti. Inkoo, wanqamee dooina slaqoo hhakee gu rawaa gu raw ti leẽ. Wanqamee da hhaã gu khooroti ti wakinay. 41Letu ti konta wanqamee dosi da ina lenkosi, slehheẽ see ti kona wanqamee dosi, tica⁄eerii see wanqamee dooina, haa kila tica⁄u ti kona wanqamee dosi da pasla.

42Teesaaqay dagani ilii wana slafaraa da tuueenaa ayisasugo. Pisagariya pahha, slaqwa doó guba, daa tipi ayisage, dagamaa slafisi ha Iliitleemu haa kara gubidaaba etaa. 43Slaqwa dagoóti tipi ilamureege, dagoóti slafisi yaagii ca⁄ada ayisago wanqameege. Kara, dagoóti tipi kontaaba ⁄uuru, dagoóti slafisi konta ⁄uuru. 44Qatlay dagoó ilii qaasiye, ti slaqwa da heedi kilesi daganoó qaasi, dagoó iliislafisiye, ti slaqwa da muuna daganoó slafisi ayisago. Maꞌaana wanta slaqwa da heedi, slime wanta slaqwa da muuna.

45Teesaaqay, slime daa handikimi tuba, “Heedi gu pandaa Adaamu, yaati heedi gu kooma slafimaa tleehhidi.”15:45 Yuꞌudii kitaabuu gu Tlaatleesoo 2:7. Yeesu doó eteedine slime Adaamu gu hiifaakoo, gi muuna tleehhidi guroó khawa slafimaa. 46Teesaaqay see, slaqwataꞌaaba da muuna naa giyati, ti hataꞌa da heedi, da hheꞌesi hataꞌa da muuna naa sirakonti. 47Heedi gu pandaa duguraa tipa tleehhi. Yeesu doó eteedine heedi gu caduu yaati rawaa gu raw dahhi. 48Hida gu khoorotii waaree, ti heedikaꞌa pahha slanqamisiyay, daa tleehhi hari tipa. Slime hhakaꞌa gu rawaa gu rawge waaree, ti heedikaꞌa pahha slanqamisiyay, gwaa rawaa gu raw dahha. 49Kara, hangaa slaaslaaqasani haa heedikira, daa tleehhi hari tipa, nama teesaaqay hangimaa slaaslaqasana haa hikira, gwaa rawaa gu raw dahha.

50Hhiee koi, gimba ga kakaakame na nahiĩ. Slaqwa haa ceedee hiidahhasiyaaiiba aaliru Tawaaloo da Iliitleemu. Kara, idoo doó guba see hiidahhasidaaba aaliru idoo doóba gubaraa. 51Itatiisa! Sangu kaay siiri. Dandiray gonkotaa hamaa kaka⁄anaaba. Teesaaqay see, gonkotaa dandimaa hiifooki, 52cirakiray, qatlay gu guumuuꞌuda haa diliqa gooay. Maꞌaana paranda gu hiifaakoo dugumaa iliifahhiye, tuueenaa digimaa slafisi hari slaqoo goóba kaka⁄u, dandiray see dandimaa hiifooki. 53Maꞌaana slaqwati doó guba kwanda daga hiifookiye gi mayda guba sumuku. Kara slaqwa doó gwaaꞌa, dagagii fooki gi mayda gwaaꞌa. 54Inkoo, slaqwati doó guba qatlay dagamaa ilii fookiye gi mayda guba, haa slaqwati da gwaaꞌaraa, dagamaa ilii fookiye gi mayda gwaaꞌaraa. Teꞌesii, gimbakira daa handikimi Handikaa da Iliitleemuge, dugumaa asu hiigaasi tuba, “Gwaaꞌaraa dagaã gwi⁄i kaba⁄amuuge.”15:54 Yuꞌudii kitaabuu gu Isaaya 25:8. 55Idoo daa ilii handikimi gooay Handikaa da Iliitleemuge tuba,

“Gwaaꞌaraa, kaba⁄amuu koki kaale wanay?

Hiidahhasa doogi da ilaqaꞌa kaale wanta?”15:55 Yuꞌudii kitaabuu gu Hoseeya 13:14.

56Gwaaꞌaraa yoóti slayda ⁄uuru gu gaasa daqa tlakwaroogo. Kara tlakwaroo yoóti slayda ⁄uuru Sariyaago. 57Iliitleemu dugu daareesiye! Ina sindoó qawa kaba⁄amuu hari amoo da Looimoo goori gu Goõ Yeesu Kristu. 58Inkoo, hhiee koi ga slae, qadimida naraꞌa, hhanti rinqirinqiday. Balalu sliimaa ilakooma yondiida yondu gu Looimoo gu Goõ hari maguuma. Maꞌaana ha khuꞌuday tuba, maguuma dooguna ti diitiray gooba daqa Looimoo gu Gonge.

16

Iliiawaraa hhiee goó ⁄imbee Yeesu

1Inkoo, slaꞌa ilaki⁄isa gimbakee gu hiikurunkuriru idadu gu iliiaꞌaw hida gu Iliitleemu Yerusaleemuge. Yondiida nama teesaaqay gooay, idoo gaa ilii ilafahhi kanisasuu gu Galatiyaa. 2Baloo da tlaatleesoo da kila kuiya, kila heedi tla⁄aã googunay tlintiꞌisiye peesay ilakhuaraa da slawaraa dosii. Kara, peesaykee gi qaasiye, qatlay gamaa ilii khawe, damaa hhanti wana hiikurunkuriru gu iliiaꞌaw. 3Qatlay gamaa ilii khawe, sigimaa hadimisa cheetatu hida hhakaꞌa gamaa hiileehhedee tla⁄aã googunay. Inay hagimaa ya⁄aba, ma leehhisiri idadu kokuna giĩ hadisidiri Yerusaleemuge. 4Bere maa naraꞌa ana see hadakaw, hida hhakee maa sliimaa hadakayay haa ana.

Pawlo ilakhuukhuꞌumisu gu hhiyuuma dosi

5Qariqaaqari goo iliicate hari hhapee da Makedooniya, haa khaw daqa doogunay. Maꞌaana haã ilakhuukhuꞌusi hiicata hari Makedooniya. 6Angamalee ibiida haa unkuray qatlay coko⁄u, baku angamalee ibiida haa unkuray qatlay sliimaa gu kijaajimoo, mani iliiaydiri hhiyuuma dooi daqa nama daqa gamaa khuꞌuse. 7Ana slaꞌaaba, manguti arimi kilesi unkuray inkoo, haa gi ilakooma haa hhiyuuma dooi. Ana kooma iliipaꞌaru gu ibinaa haa unkuray qatlay coko⁄o, bere Looimoo gu Goõ hinoo pihhi. 8Teesaaqay see, hamaa ibiida yaamu gu Efeesoge baloo da Pentekoositi16:8 Pentekoositi: Pentekoositi yaa baloo da didiri da hida gu Yahuudi, balalu mibeeri kooani qariqaaqari daa ilii cati losona gu Pasaaka. Kara yaati baloo da didiri hida gu Yahuudi giyaa ilii losonuusiri losona gu buꞌuru ganoo. Yuꞌudii kitaabuu gu Hiica⁄araa 23:16; 34:22; Gimba gu Walaawi 23:15-21; Hiislaslaw gu Sariyaa 16:9-12. naqatloo. 9Maꞌaana afamaraa gu didiru duguũ afiiooyimi sa ana, ma yondiidi yondu gu kooma ⁄aamu, gimati waniri see hida wa⁄a goó kanimisee ana.

10Bere Timoteeyo himaa khay daqa doogunay, kwahhasuusakuna, khuꞌuma ibiidiye tlaꞌamee see hhaka haa unkuray. Maꞌaana slime yondu gu Looimoo gu Goõ ginoó yondiidi, ana gooay. 11Inkoo, heedi lensee gu hhanti qooqiidi ina. Iliiawakunay, ma ilakoomi hhiyuuma dosi hari qasaw, maa kara ki⁄i daqa dooii. Maꞌaana ana guti baqaaqamida ina sliimaa haa hhiee koti. 12Gimbakee gu hhia goori Apoolo, haguũ tlaatlaqasi hari maguuma, maa khay daqa doogunay sliimaa haa hhiee wakinay. Ina hiĩ slaiyaaba khawaraa inkoo, teesaaqay himaa khay gimaa iliislaye mucu.

Gimba gu hiifaakoo

13Unkuray diliqa, qadimida naraꞌa ⁄imbage, maguumida haa hida gu koomee ⁄uuru tleehhida. 14Yondiida gimba goõ slaꞌamuuge.

15Unkuray khuꞌuday hida gu aya gu Sitefaana gunaa tlaatleesoo ⁄imba Iliitleemu hhapee da Akaayage. Inay hingaa hiica⁄asiri, ma yondiidiri sa hida gu Iliitleemu. Hhiee hangu tlaatlaqasa, 16akhamisa slime gimba gu hida da hhakee gooay, haa kila heedi gungoó ilagaasa yondukii, haa goó yondiida hari maguuma. 17Inkoo, ana haã hhaꞌaluudi, sa gimba Sitefaana, Foritunaato haa Akayiiko yaani khayri tiꞌii. Inay siniĩ hadimisiri idadu hhakira naa afariibukudi daqa doogunaa. 18Maꞌaana inay yaa muunaboo⁄eesiri muuna gooi slime haa muunaiĩ kokuna. Hida da hhaã gooay haraa hiiboo⁄ani hiislawaraa.

Pawlo cehheemisu gosi gu hiifaakoo

19Dangwaani cehheemisi ha hida gu kanisasuu gu hhapee da Aasiya. Slime dangwaani cehheemisi hari uma gu Looimoo gu Goõ ha Akiila haa Pirisiila, sliimaa haa hida goõ gu kanisaa gungoó slaslawe aya gooinay. 20Slime dangwaani cehheemisi ha hhiee goõ gu waaree tiꞌii. Hangu cehheemisidee hari slaꞌamuu gu Kristu.16:20 hangu cehheemisidee hari slaꞌamuu gu Kristu: Hari Yunaanaisoo ti cehheemisu hari amoo da humbaꞌada doóba tlakwaroo.

21Ana, Pawlo, handikiikima cehheemisuki hari daba gooi loi.

22Bere heedi lensee waki Looimoo gu Goõ Yeesu Kristu, dugu ilawaasiye. Looimoo goori yaa khaye.16:22 Looimoo goori yaa khaye: Hari Yunaanaisoo kaawarati na Maranaata. Maꞌaana dosi na Looimoo goori yaa khaye!

23Hhoinay gu didiru gu Looimoo gu Goõ Yeesu sliimaa wane haa unkuray.

24Slaꞌamuu goy goõ sliimaa wane haa unkuray gungaa ilagaasee haa Kristu Yeesu. Guti lou.