Bɨlámá ledre bɨ
Matáyo
eké ní
Ledre gɨ ro bụ́kụ bɨ Matáyo ní
Matáyo eké bụ́kụ ba ne. Nɨ ngúru ꞌyị gɨ dongará ꞌyịmɨkása ga bɨ sokó doa gbre ꞌbɨ Yésụ ní, ndịsịnɨ́ kpá ndólo wo Lévị. Eké bụ́kụ ba gɨ ro ꞌdódo ledre kɨ́e zɨ́ ngíti géyị Yụ́da e kɨ́dí Yésụ nɨ ne ꞌYị yómo ꞌyị e bɨ kóo Lomo uku ledrea ꞌdesị́ kɨ́dí née nɨ kása wo ógụné yómo ꞌyị e mbá ní. Matáyo tonó aka kóo fị éké ịrị bulúndu bulúndu Yésụ. Zɨ́a kpá úku ledre fúó kɨ́dí mɨógụ Yésụ ꞌdodo go kɨ́dí ledre ga bɨ kóo nébị e ndịsịnɨ́ úku yée gɨ roa ní, nɨyí za mbá maꞌdíi ledre e, mengịnɨ́ royé go tɨ́ cé káa zɨ́ bɨ kóo ndịsịnɨ́ úku yée ní.
Zɨ́ Matáyo kpá uku ngíti ledre kɨ́dí Yésụ ndịsị kóo ꞌdódo ledre kɨ́dí, ꞌBe ꞌbɨ Lomo nɨ gɨ ro kúfú ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní. Kápita 5-7 ukunɨ́ ledre gɨ ro ledre bɨ Yésụ uku gɨ ro ꞌBe ꞌbɨ Lomo sɨmɨ muruwayi ótoásá a kɨ́ ngíti géyị éyị́ e ní. Kápita 10 Yésụ uku ledre gɨ ro bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo, kɨ́dí nɨ karanée áṇga do sogo káṇgá za mbá. Kápita 13 Yésụ uku ledre ꞌBe ꞌbɨ Lomo sɨmɨ muruwayi ótoásá a kɨ́ ngíti géyị éyị́ e. Kápita 18 Yésụ uku ledre gɨ ro toso mɨméngị ledre bɨ azé méngị a gɨ ro zɨ́a óto zée ndị́sịzé bɨlámáze ꞌBe ꞌbɨ Lomo ní. Kápita 24-25 Yésụ uku ledre kɨ́dí tụ́ꞌdụ́ ledre e nɨyí aka méngị royé kí née nɨ nda fú ndáꞌbaógụ do sogo káṇgá. Odụ bụ́kụ ba uku kpá ledre gɨ ro ledre bɨ Yésụ uku zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e, idínɨ́ ndéré kɨ́ úku bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ kúfú ꞌyị e za mbá gɨ ro zɨ́ye kpá ídíye ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e ní.
Uku ledre kpá gɨ ro mɨtónó ndị́sị ꞌbɨ Yésụ do sogo káṇgá ndéréógụné gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ ndaꞌba sɨmɨ a komo ere ní. Tonó kɨ́ ledre gɨ ro mɨndíki wo, ledre gɨ ro babatị́za ené, kɨ́ úzu éyị́ bɨ ndiki gɨ zɨ́ Satána ní, nda kɨ́ kúrú Lomo bɨ Yésụ maꞌdáa ndịsị úku a zɨ́ ꞌyị e ní. Kpá kɨ́ ledre ga bɨ ndịsị ꞌdódo yée zɨ́ ꞌyị e ní, nda kɨ́ ledre bɨ kóo ndịsị ꞌdíꞌbióyó ndíyá gɨ ro ꞌyị e sɨmɨ Galiláya ní. Bụ́kụ ba uku kpá ledre gɨ ro mɨndéré Yésụ bɨ kóo gɨ sɨmɨ Galiláya sɨmɨ Yerụsaléma, kɨ́ ledre ga bɨ mengịnɨ́ royé zɨ́a sɨmɨ bɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ odụ ndị́sị ené do sogo káṇgá nɨ go gbóo ní. Do ụ́kụ́ne kɨ́ mɨphéphé wo do mɨngbúngbu kágá, mɨúyu a nda kɨ́ mɨúrú a.
1Ledre gɨ ro bulúndu bulúndu Kɨ́résịto Yésụ
(Lúrú kpá Lúka 3:23-38)
1Ba ledre gɨ ro bulúndu bulúndu Kɨ́résịto1:1 Kɨ́résịto: Ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí, ꞌyị bɨ Lomo gelé wo káa do Ngére ní. Yésụ,1:1 Yésụ: Ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí, Lomo yomo ꞌyị e. tonó gɨ ro ngére Dawídi ndéréógụné gị ro Abarayáma.
2Abarayáma ndiki Isáka.
Zɨ́ Isáka ndíki Yakóbo.
Zɨ́ Yakóbo ndíki Zụ́da e kɨ́ lúnduné e.
3Zɨ́ Zụ́da ndíki ꞌbɨ ené Peréze e kɨ́ Zéra. Mbágáye ꞌbɨ ené Tamára.
Zɨ́ Peréze ndíki ꞌbɨ ené Ézorono.
Zɨ́ Ézorono ndíki ꞌbɨ ené Ráma.
4Zɨ́ Ráma ndíki ꞌbɨ ené Aminadába.
Zɨ́ Aminadába ndíki ꞌbɨ ené Nasóna.
Zɨ́ Nasóna ndíki ꞌbɨ ené Salamóna
5Zɨ́ Salamóna ndíki ꞌbɨ ené Bowáza, ịrị mbágáa Rába.
Zɨ́ Bowáza ndíki ꞌbɨ ené Óbede, ịrị mbágáa Rúta.
Zɨ́ Óbede ndíki ꞌbɨ ené Zése.
6Zɨ́ Zése ndíki ꞌbɨ ené Dawídi bɨ kóo nɨ mongụ́ ngére ní.
Dawídi ndiki ꞌbɨ ené Solomóna, mbágáa nɨ Beteseyị́da kára umbu kacɨ́ Ụrị́ya.
7Zɨ́ Solomóna ndíki ꞌbɨ ené Rebóma.
Zɨ́ Rebóma ndíki ꞌbɨ ené Abiyáza.
Zɨ́ Abiyáza ndíki ꞌbɨ ené Ása.
8Zɨ́ Ása ndíki ꞌbɨ ené Zesofáti.
Zɨ́ Zesofáti ndíki ꞌbɨ ené Zeróma.
Zɨ́ Zeróma ndíki ꞌbɨ ené Uzíya.
9Zɨ́ Uzíya ndíki ꞌbɨ ené Zotáma.
Zɨ́ Zotáma ndíki ꞌbɨ ené Áza.
Zɨ́ Áza ndíki ꞌbɨ ené Izikíya.
10Zɨ́ Izikíya ndíki ꞌbɨ ené Manási.
Zɨ́ Manási ndíki ꞌbɨ ené Amóna.
Zɨ́ Amóna ndíki ꞌbɨ ené Zosíya.
11Zɨ́ Zosíya ndíki ꞌbɨ ené Zekíni, do ndíki ngíti géyị lúnduga sɨmɨ bɨ ezeokó Isɨréle e ꞌdiꞌbinɨ́ yée ndéré kɨ́ye sɨmɨ Babelónịya ní.
12Gɨ do kacɨ́ a bɨ Yụ́da e ndaꞌbaogụnɨ́ ꞌbɨ eyé gɨ sɨmɨ Babelónịya ní,
zɨ́ Zekíni ndíki ꞌbɨ ené Seretiyéle.
Zɨ́ Seretiyéle ndíki ꞌbɨ ené Zerụbábele.
13Zɨ́ Zerụbábele ndíki ꞌbɨ ené Abiyụ́da.
Zɨ́ Abiyụ́da ndíki ꞌbɨ ené Alikíma.
Zɨ́ Alikíma ndíki ꞌbɨ ené Azóra.
14Zɨ́ Azóra ndíki ꞌbɨ ené Zadóka.
Zɨ́ Zadóka ndíki ꞌbɨ ené Akímu.
Zɨ́ Akímu ndíki ꞌbɨ ené Elụyụ́da.
15Zɨ́ Elụyụ́da ndíki ꞌbɨ ené Eliyázara.
Zɨ́ Eliyázara ndíki ꞌbɨ ené Matána.
Zɨ́ Matána ndíki ꞌbɨ ené Yakóbo.
16Zɨ́ Yakóbo ndíki ꞌbɨ ené Yoséfa oꞌdo ꞌbɨ Maríya. Née Maríya bɨ mbágá Kɨ́résịto Yésụ ní.
17Bulúndu Yésụ nɨyí kóo mɨífiyé káa. Tonó gɨ ro Abarayáma ndéréógụné gị ro mongụ́ ngére Dawídi, ndiki andánɨ́ kóo ṛị́kị́ ꞌyị eyé e go kɨ́ꞌdí sokó doa eso (14). Do tónó ndíki ngíti géyị gɨ sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ mongụ́ ngére Dawídi ndéréógụné gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ ezeokó Isɨréle e ꞌdiꞌbinɨ́ yée ndéré kɨ́ye sɨmɨ Babelónịya ní, kpá sokó doa eso. Zɨ́ ngíti géyị tónóye gɨ ore ndéréógụné gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ aránɨ́ Kɨ́résịto sɨmɨ a ní. Ndiki andánɨ́ ṛị́kị́ ꞌyị eyé e go kpá sokó doa eso.
Ledre gɨ ro mɨndíki Kɨ́résịto Yésụ
(Lúrú kpá Lúka 2:1-7)
18Ledre gɨ ro mɨndíki Kɨ́résịto Yésụ tonó kóo káa. Korónɨ́1:18 Korónɨ́ wo gɨ ro ófụ́ a: Kacɨ́ ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da e née sịndị́ kadra sɨmɨ bɨ iꞌbínɨ́ lafa go tɨ́ lá ꞌdáꞌdá a gɨ zɨ́ oꞌdo kɨ́ ndị́sịyé ndro kɨ́ meꞌbené káa do kára kɨ́ oꞌdo. kóo mbágáa Maríya zɨ́ ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Yoséfa. ꞌDáꞌdá zɨ́ Yoséfa kɨ́ ówo royé kéne káa do oꞌdo kɨ́ kára, zɨ́ Maríya ídíne kɨ́ sɨmɨné, owụ́ maꞌdáa ogụ yị́ ené sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo. 19Gɨ zɨ́a bɨ Yoséfa ndịsị méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní, kpá gɨ zɨ́a bɨ ili ené íꞌbí komokenyị́ ro do Maríya wá ní, zɨ́a kóo áyíne gɨ ro ótoómo wo lá wayí kenée ꞌyị e ndanɨ́ ówo a wá.
20Sɨmɨ bɨ Yoséfa yeme roné go kenée ní, zɨ́ Ngére kása maláyika1:20 Maláyika e: Nɨyí lomo ga bɨ ndịsịnɨ́ ndị́sị kɨ́ Lomo komo ere ngárá kụṛụꞌbụyé ndaá káa zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e wá ní. Sɨmɨ ngíti géyị sịndị́ kadra e Lomo ndịsị kása yée do sogo káṇgá kɨ́ sanda ené zɨ́ ꞌyị e. ꞌdiya ógụ úku ledre zɨ́a sɨmɨ ꞌduru kɨ́dí, “Yoséfa bulúndu ngére Dawídi, ndá sómụ́ ledre gɨ ro ótoómo kɨ́ ꞌdíꞌbi Maríya káa do meꞌbeyị́ wá, owụ́ bɨ sɨmɨ a née ogụ ené gɨ zɨ́ ꞌyịmaꞌdí wá, Lomo yeme yị́ ené ne sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ne. 21Nɨ áráógụ owụ́ née owụ́oꞌdo, ídí ị́fị́ ịrị a Yésụ, gɨ zɨ́a nɨ yómo ꞌyị ené e gɨ sɨmɨ lúyú ledre eyé e.”
22Ledre bɨ kóo Ngére ukuiꞌbí tara ngíti nébị ní, mengị roné née goó ne tɨ́ káa zɨ́ bɨ kóo uku ní kɨ́dí, 23“Karanée ngíti owụ́kára ku mbotụ1:23 Owụ́kára ku mbotụ: Nɨ owụ́kára bɨ owo aka ledre ꞌbɨ yaꞌdá e wá ní. nɨ ídí kɨ́ sɨmɨné, zɨ́a áráne owụ́oꞌdo, do ndị́sị ndólo wo Imanuwéle,”1:23 Isáya 7:14 ledre gɨ sɨmɨ a kɨ́dí, “Lomo nɨ kɨ́ze.”
24Sɨmɨ bɨ Yoséfa urú ní, zɨ́a tɨ́ ꞌdíꞌbi Maríya káa do meꞌbené káa zɨ́ bɨ maláyika ꞌbɨ Ngére ogụ úku a zɨ́a ní. 25Abú Yoséfa ꞌdiꞌbi tɨ́ Maríya go káa do meꞌbené yá, kotrụnɨ́ bi ꞌdúꞌdu kéne wá, zaá gị zɨ́ Maríya árá owụ́ bɨ sɨmɨné née té kí, zɨ́ Yoséfa ị́fị́ ịrị a Yésụ.
2ꞌYị komokenzị e ogụnɨ́ sɨmɨ Beteléme
1Gɨ do kacɨ́ a bɨ kóo aránɨ́ Yésụ sɨmɨ Beteléme ngíti gara sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya sɨmɨ bɨ kóo Eróde nɨ ore ne ngére ní, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị komokenzị e ógụyé gɨ gbére sɨmɨ Yerụsaléma ore, 2zɨ́ye ndúnduꞌyú kɨ́dí, “Owụ́ bɨ aránɨ́ wo káa do ngére ꞌbɨ Yụ́da e ona ba, nɨ ꞌdí ꞌda? Kele ené ꞌdodo ledre a go zɨ́ze gbére ꞌdáa, ógụzé ba óto úndrua.”
3Sɨmɨ bɨ ngére Eróde uwú ledre née kenée ní, zɨ́ bi sínyíne roa kɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yerụsaléma ní mbá. 4Zɨ́a ndóloyóko manda ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e, kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e, ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Úwúsé kóo kɨ́dí nɨyí árá Kɨ́résịto maꞌdáa ꞌda?” 5Zɨ́ye úkulúgu ledre kɨ́dí, “Ukunɨ́ kóo kɨ́dí, nɨyí árá wo sɨmɨ Beteléme, káṇgá ꞌbɨ Yụdáya ona. Ngíti nébị uku kóo kɨ́dí Lomo uku yaá,
6“ ‘Beteléme,
ndaá ꞌbɨ eyị́ lá dụụ́ owụ́ gara sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Yụ́da e wá.
Mongụ́ ngére nɨ karanée ólụ́ógụ gɨ sɨmɨyị́ gɨ ona
zɨ́a ídíne ꞌyị lúrú bi kacɨ́ ꞌyị amá e Isɨréle e za mbá.’2:6 Míka 5:2 ”
7Née ní, zɨ́ Eróde ndólo ꞌyị komokenzị ga gére née sɨmɨ ugu gɨ ro ówo a gɨ zɨ́ye lurúnɨ́ kóo kele máa née kɨ́ be ꞌdi? 8Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndérésé mu sɨmɨ Beteléme gámásóꞌdo owụ́ máa née. Togụ́ ndíkisé wo goó, ídísé ndáꞌbaógụ ꞌdódo bia zɨ́ma gɨ ro zɨ́ma kpá ndéréma óto úndrua.”
9Sɨmɨ bɨ ngére Eróde odro go zɨ́ye ní, zɨ́ye ólụ́ógụyé ndéréye. Kele bɨ ndịsị útú zɨ́ye ꞌdáꞌdá ní, nzara zɨ́a kpá ólụ́ógụné útúne zɨ́ye ꞌdáꞌdá. Zɨ́a ndéré tóroné té do ꞌbe bɨ owụ́ máa née nɨ sɨmɨ a ní. 10Nɨyí kóo kɨ́ mongụ́ rokinyi kɨ́ lúrú kele née kɨ́ útúne zɨ́ye kpá fú ꞌdáꞌdá. 11Zɨ́ye ndéréógụyé ndíki Yésụ kɨ́ mbágáne Maríya, zɨ́ye útúye do ngụ́ṛụ́ sịndị́ye óto úndru a. Zɨ́ye líkpí tara kombo eyé e, ꞌdíꞌbiógụ dábu kɨ́ abúṛengú kɨ́ bɨlámá sụꞌbụ́ mɨndonyo íꞌbí yée zɨ́ Yésụ. 12Nda go kɨ́ ndụlụ, zɨ́ Lomo ódroné zɨ́ye sɨmɨ ꞌduru kɨ́dí ndanɨ́ ndáꞌba gɨ ꞌdí zɨ́ Eróde wá, idínɨ́ ndéré gɨ do ngíti mɨsiꞌdi kpị́.
Ngasánɨ́ kɨ́ Yésụ sɨmɨ Ízibiti
13Sɨmɨ bɨ yaꞌdá ga gére née okpónɨ́ go ní, zɨ́ Ngére Lomo kása maláyika ógụ ódroné zɨ́ Yoséfa sɨmɨ ꞌduru kɨ́dí, “ꞌDiꞌdiya, ị́nyịsé mu kɨ́ meꞌbeyị́ zɨ́se ꞌdíꞌbi owụ́ ba ngásá ndị́sị kɨ́e sɨmɨ Ízibiti gɨ zɨ́a Eróde ayí go gámásóꞌdo wo gɨ ro úfu a. Ídísé ndị́sị íri ꞌbúó togụ́ mándólolúgu sée máa.” 14Kpá tɨ́ akpa kɨ́ ndụlụ née, zɨ́ Yoséfa e kɨ́ meꞌbené ꞌdíꞌbi owụ́ née, zɨ́ye ngásáye sɨmɨ Ízibiti, 15zɨ́ye ndị́sịyé íri zɨ́ Eróde úyuné té kí. Ledre née ꞌdodo ini ledre gɨ sɨmɨ ledre kóo Ngére Lomo ukuiꞌbí zɨ́ ngúru nébị úku a ní kɨ́dí, “Mándólolúgu owụ́ ꞌbɨ amá go gɨ sɨmɨ Ízibiti.”2:15 Uzíya 11:1
16Sɨmɨ bɨ Eróde owo kɨ́dí ꞌyị komokenzị ga gére née londonɨ́ née go ní, zɨ́ mɨmbéꞌdea ésị́ne zɨ́a kása asikíri ené e ndéré úfu owụ́ yaꞌdá ga bɨ sɨmɨ Beteléme ore kpá kɨ́ yée ga bɨ gbaá ore ní mbá ꞌdáꞌba. Tonónɨ́ úfu yée gɨ ro yée ga bɨ sɨmɨbi eyé nɨ gbre ní ndáꞌbaógụné nde. 17Zɨ́ mongụ́ lerị́ ídíne tɨ́ káa zɨ́ bɨ kóo nébị Yeremáya uku ní kɨ́dí, 18“Do kará Isɨréle e ndịsị ówụ́ kɨ́ íni ini kɨ́ mbụ́mbụ́dụ́ kɨ́ mongụ́ lerị́ sɨmɨ gara bɨ Ráma ní. Ndịsịnɨ́ íni ini gɨ ro owụ́ ꞌbɨ eyé e, gɨ zɨ́a ufuonzónɨ́ yée go mbá. Mbámɨowụ́ máa ga gére née ilinɨ́ do ụ́cụómo yée kɨ́ íni ini wá.”2:18 Yeremáya 31:15
Yoséfa ndaꞌbaogụnɨ́ sɨmɨ káṇgá eyé
19Sɨmɨ bɨ Eróde uyu nda go ní, zɨ́ maláyika ꞌbɨ Ngére Lomo ógụné sɨmɨ ꞌduru zɨ́ Yoséfa sɨmɨ Ízibiti 20zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Ị́nyịsé mu kɨ́ meꞌbeyị́ zɨ́se ꞌdíꞌbi owụ́ zɨ́se ndáꞌbasé sɨmɨ káṇgá esé ꞌbɨ Isɨréle e. Eróde bɨ kóo ayí gɨ ro úfu wo ní uyu go.”
21Zɨ́ Yoséfa ị́nyịyé kɨ́ meꞌbené ꞌdíꞌbi Yésụ, yóó do ndáꞌbayé sɨmɨ Káṇgá eyé ꞌbɨ Isɨréle e. 22Ábuwá Arakaláyo nɨ nda goó ne ngére do bi kacɨ́ ꞌbụné sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya ní. Zɨ́ ngịrị méngị Yoséfa kɨ́ ndáꞌbané íri. Zɨ́ Lomo úku ledre zɨ́a sɨmɨ ꞌduru, zɨ́ye nda ndéréye sɨmɨ Galiláya. 23Ndịsịnɨ́ nda kóo sɨmɨ gara bɨ Nazeréta ní. Utúasá go kɨ́ ledre bɨ kóo ngíti nébị uku gɨ ro Kɨ́résịto maꞌdáa kɨ́dí, “Nɨyí ndị́sị ndólo wo ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta.”
3Yiwáni uku kúrú Lomo zɨ́ ꞌyị e
(Lúrú kpá Márɨko 1:1-8, Lúka 3:1-18, Yiwáni 1:19-28)
1Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, ngíti oꞌdo nɨ kóo bo kɨ́ ịrịné Yiwáni, nɨ ꞌyị Bábátị́zị́ ꞌyị e. Zɨ́a ndị́sịné úku ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ Yụdáya gbála sɨmɨ súwú 2kɨ́dí, “Ídísé mu óyólóꞌbó mɨmbéꞌdesé, gɨ zɨ́a sịndị́ kadra nɨ go gbóo gɨ ro zɨ́ Lomo bɨ komo ere ní ídíne Ngére esé.” 3Yiwáni nɨ oꞌdo bɨ kóo nébị Isáya uku ledre a kɨ́dí,
“ꞌYị nɨ karanée ndị́sị ótrụ́ ledre zɨ́ ꞌyị sɨmɨ súwú kɨ́dí,
yémeómosé mɨsiꞌdi mu nzíyiné zɨ́ Ngére,
ídísé ꞌdózo yéme mɨsiꞌdi zɨ́a ní.”3:3 Isáya 40:3
4Yiwáni ésị kóo roné bongó bɨ uꞌyúnɨ́ gɨ sɨmɨ bị bangá bɨ Gémele ní, zɨ́a ódó roné káꞌdá bɨ yemenɨ́ gɨ sɨmɨ saná ní. Mongụ́ éyị́ mɨánu ené nɨ kóo mbíra kɨ́ tezị.5Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ịnyịnɨ́ kóo gɨ sɨmɨ Yerụsaléma, kɨ́ yée ga bɨ gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya ní, nda kpá kɨ́ ꞌyị máa yée ga bɨ gbóo gbóo kóꞌdụ́ ngbuṛu bɨ Yeredéne ore ní mbá ndéréye úwú ledre ꞌbɨ Lomo gɨ tara Yiwáni. 6Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga gére née ukuogụnɨ́ lúyú ledre eyé e ní, zɨ́a bábátị́zị́ yée sɨmɨ ngbuṛu bɨ ndolonɨ́ Yeredéne ní.
7Sɨmɨ bɨ lurú tụ́ꞌdụ́ Farụsáyo e,3:7 Farụsáyo: Née ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ngárá nditíꞌdofụnɨ́ do lorụ bɨ Mụ́sa eké ní wá ní. Ṇguṇgunɨ́ ledre lomo e, kɨ́ ledre maláyika e kpá kɨ́ ledre mɨúrú ꞌyị e gɨ sɨmɨ umbu. kɨ́ Sadụkáyo e3:7 Sadụkáyo: Née ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ngárá nditíꞌdofụnɨ́ do lorụ bɨ Mụ́sa eké ní wá ní. Tɨ́ lá ṇguṇgunɨ́ eyé bɨ kɨ́dí lomo ro ꞌyịmaꞌdí e nɨ bo, maláyika e nɨyí bo, ꞌyị e urúnɨ́ gɨ sɨmɨ umbu bú ní wá. Ólo Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e 23:6-8. kɨ́ ógụyé kɨ́ꞌdí bɨ ndịsị íꞌbí babatị́za ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sée ga bɨ ásé bɨsinyíse káa zɨ́ kámá okó ní, ambí uku zɨ́se ne ya ídísé ngásáóyó rosé gɨ zɨ́ sɨmɨkesị́ ꞌbɨ Lomo bɨ nɨ ógụ dosé ní? 8Togụ́ kenée yá, ídísé méngị éyị́ bɨ nɨ ꞌdódo a kɨ́dí óyólóꞌbósé mɨméngị ledre esé go maꞌdíi ní. 9Éyị́ ndaá kpá lóndo sée zɨ́se sómụ́ ledre kɨ́dí Lomo nɨ ótoómo ledre zɨ́se gɨ zɨ́a bɨ ásé bulúndu Abarayáma ní wá. Máúku zɨ́se maꞌdíi tutú ga bɨ bi née, Lomo utúasá go óyólóꞌbó yée zɨ́ye ídíye káa do bulúndu Abarayáma. 10Lomo nɨ go nzíyiné gɨ ro lágáónzó kágá e bi. Maꞌdíi, kágá máa wo bɨ aná bɨlámáne wá ní, nɨ lágáónzó a do ụ́cụ a ku phoꞌdụ.
11“Mándị́sị bábátị́zị́ sée kɨ́ iní gɨ ro zɨ́se óyólóꞌbó sómụ́ ledre esé. Tɨ́ lá gɨ do kacɨ́ma ngíti mongụ́ ꞌyị nɨ ógụ, bɨ romo domá ní. Máútúásá gbawá íꞌdíógụ wará ené gɨ sịndị́a. Nɨ bábátị́zị́ ꞌbɨ ené sée kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo kɨ́ phoꞌdụ. 12Nɨ ꞌbɨ ené yị́ ené káa zɨ́ ꞌyị ócó komo kére ní. Nɨ léfeóto kére ené sɨmɨ bɨlámá éyị́, cící a née zɨ́a kótrụ a trị́e do óngbóóyó a ꞌdáꞌba.”
Yiwáni iꞌbí babatị́za zɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 1:9-11, Lúka 3:21,22)
13Sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra zɨ́ Yésụ ị́nyịné gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ní ndéréne ngbuṛu bɨ Yeredéne ní gɨ ro zɨ́ Yiwáni bábátị́zị́ née. 14Zɨ́ Yiwáni úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Máíli ba zɨ́yị íꞌbí babatị́za zɨ́ma yị́ị, ógụ nda zɨ́ma ba lárá a káa be ꞌdi?”
15Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ Yiwáni kɨ́dí, “Ba go bɨlámá sịndị́ kadra gɨ ro zɨ́yị bábátị́zị́ máa, gɨ zɨ́a ilizé mbá ndị́sị méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní.” Zɨ́ Yiwáni ṇgúṇgu a.
16Zɨ́ Yiwáni go bábátị́zị́ wo. Sɨmɨ bɨ olụ́ogụ gɨ sɨmɨ iní ní, geré zɨ́ ere líkpí roné. Zɨ́a lúrúndíki ꞌDówụ́ Lomo kɨ́ ógụné doné káa zɨ́ kị́ṛịkóꞌdo ní. 17Zɨ́ Lomo ódroné gɨ komo ere kɨ́dí, “Ba mbigí Owụ́ ꞌbɨ amá, ꞌbúa ofụ domá go, mááyí kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́a.”
4Satána uzu Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 1:12,13, Lúka 4:1-13)
1Gɨ ore zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ꞌdíꞌbi Yésụ ndéré kɨ́e sɨmɨ súwú gbála gɨ ro zɨ́ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e úzu wo.4:1 Ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e: Ịrị a nɨ Satána. Nɨ manda ꞌbɨ maláyika ga bɨ ịcị́nɨ́ okó ro Lomo do ụ́cụógụ yée gɨ komo ere ní. Zɨ́ maláyika ga gére née nda ídíye go bɨcayi lomo e kpá dokéké e. Ólo ꞌDódoógụ 12:9.2Zɨ́ Yésụ méngịné sɨmɨ súwú íri sị́lị́ cị́ gbre (40) anu éyị́4:2 Órụ́ tara ꞌyị: Sɨmɨ ngíti géyị sịndị́ kadra Yụ́da e ilinɨ́ ánu eyị́ wá gɨ ro íꞌbí royé íni ini zɨ́ Lomo. mbá wá. Zɨ́ ꞌbú nda go méngị wo kɨ́ngaya. 3Zɨ́ Satána ógụné úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Togụ́ áyí tɨ́ mbigí Owụ́ ꞌbɨ Lomo yá, ídí úku ledre zɨ́ owụ́ tutú ga bɨ bi ba idínɨ́ óyólóꞌbó royé káa do ambata gɨ ro zɨ́yị ánu a gɨ zɨ́ ꞌbú.”
4Zɨ́ Yésụ ị́nyịné úkulúgu ledre zɨ́ Satána kɨ́dí, “Nɨ mɨékéne sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí, ‘ꞌYịmaꞌdí utúasá ídí trịdrị lá dụụ́ gɨ zɨ́ éyị́ mɨánu wá. Kúrú Lomo nɨ óto ꞌyị e ne zɨ́ye ídíye trịdrị.’ ”4:4 Gbre lorụ 8:3
5Gɨ do kacɨ́ ledre née, zɨ́ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e ꞌdíꞌbi Yésụ ndéré ékị́ kɨ́e do mongụ́ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo sɨmɨ Yerụsaléma4:5 ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo: ꞌDị́cị́ máa wo née nɨ dụụ́ kị́éꞌdo sɨmɨ Yerụsaléma. ꞌYị ꞌdáná éyị́ e ndịsịnɨ́ lengbe ꞌdáná éyị́ sɨmɨa gɨ zɨ́a Lomo nɨ ore, gɨ ro zɨ́a ótoómo lúyú ledre ꞌbɨ ꞌyị e. bɨ oꞌbónɨ́ ngbángbáne ꞌdága ní do úku ledre zɨ́a kɨ́dí, 6“Togụ́ áyí tɨ́ Owụ́ ꞌbɨ Lomo yá, ídí mu léꞌbéútú bi ꞌdáa. Gɨ zɨ́a nɨ mɨékéne sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí,
“ ‘Lomo nɨ kása maláyika ené e
zɨ́ye sáká yị́ị,
káa bɨ áyí útú útru sịndị́yị ro tutú e ke.’4:6 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 91:11,12 ”
7Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ Satána kɨ́dí, “Nɨ mɨékéne kɨ́dí, ‘Ndá úzu Ngére Lomo eyị́ wá.’4:7 Gbre lorụ 6:16 ”
8Zɨ́ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e kpá ꞌdiꞌbi wo ndéré ékị́ kɨ́e do mongụ́ ngbángbá landa ꞌdága, zɨ́a ꞌdódo káṇgá e kɨ́ manda eyé e kɨ́ rokoꞌbụ ga bɨ zɨ́ye ní mbá zɨ́ Yésụ. 9Zɨ́a úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Togụ́ útú cakaba bi zɨ́yị óto úndrumá yá, éyị́ ga bɨ za mbá máꞌdódo yée zɨ́yị née, mááyí íꞌbí yée zɨ́yị.”
10Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ Satána4:10 Satána: Satána nɨ kóo maláyika. Zɨ́a sínyi do lafúne e, zɨ́ye nda ídíye ezeokó Lomo. Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ Lomo ógóóyó gɨ komo ere ꞌdáꞌba. Nɨ nda cakaba go ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e. Ólo ꞌDódoógụ 12:9. kɨ́dí, “Ídí ị́nyị gɨ cigíma íri, nɨ mɨékéne kɨ́dí, ídí óto úndru Ngére Lomo eyị́ zɨ́yị ndị́sịyị́ méngị dụụ́ ledre ené.”4:10 Gbre lorụ 6:13
11Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e ndéréóyó roné, zɨ́ maláyika e nda ógụyé sáká wo.
Dosị́ moko ꞌbɨ Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 1:14,15, Lúka 4:14,15)
12Kacɨ́ ledre née luꞌbú wá, do ónzó Yiwáni ꞌyị Bábátị́zị́ ꞌyị e sɨmɨ sị́gịnị. Sɨmɨ bɨ Yésụ uwú kɨ́dí onzónɨ́ Yiwáni go sɨmɨ sị́gịnị ní, zɨ́a ị́nyịné ndáꞌbalúgu roné sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ní. 13Ndịsị ené kóo sɨmɨ Nazeréta ore wá, okpó geré mɨókpó sɨmɨ gara bɨ Kapáranawúma ní. Gara máa née nɨ kóo do gbúṛóngó mɨkavu Galiláya mɨꞌdí sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ kúfú ꞌyị ga bɨ Zebụlụ́na kɨ́ Nafatáli ní. 14Ledre née utúasá go kpịnị kɨ́ ledre bɨ nébị Isáya uku ní kɨ́dí, 15“ꞌYị ga bɨ Zebụlụ́na e kɨ́ Nafatáli e ní, ndịsịnɨ́ ndị́sị gbóo kóꞌdụ́ mɨkavu Galiláya, née Yụ́da e. ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ sága Yeredéne gɨ ꞌdí keṛị́ nda kɨ́ yée ga bɨ sɨmɨ Galiláya ní, nɨyí ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. 16ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ kóo ndị́sị sɨmɨ mɨtụlụrụ ní, mongụ́ bimɨóṇgó ogụ go zɨ́ye. Yée máa ga bɨ kóo ndịsịnɨ́ ꞌbɨ eyé do bi bɨ umbu ndịsị íꞌbí ꞌdoꞌdó ro ꞌyị e sɨmɨ a ní, bimɨóṇgó oṇgó go zɨ́ye.”4:16 Isáya 9:1,2
17Gɨ sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, zɨ́ Yésụ tónóne úku ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí, “Ídísé óyólóꞌbó mɨmbéꞌdesé zɨ́se ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo. Gɨ zɨ́a sịndị́ kadra nɨ go gbóo gɨ ro zɨ́a ídíne káa do Ngére esé.”
Yésụ ndolo mɨzefị ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e
(Lúrú kpá Márɨko 1:16-20, Lúka 5:1-11)
18Kadra kị́éꞌdo, Yésụ nɨ go ndị́sị ndéré do gbúṛóngó mɨkavu Galiláya, zɨ́a lúrúndíki Simúna Pétero kɨ́ lúnduné Andiríya. Nɨyí go ndị́sị ónzó mbírá kénzé eyé sɨmɨ iní. 19Zɨ́a ndólo yée kɨ́dí, “Ógụsé mu ndị́sị lódụ́ kacɨ́ma, gɨ ro zɨ́ma óto sée káa do ꞌyị ꞌdíꞌbiógụ ꞌyị e zɨ́ma.” 20Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre née kenée ní, geré zɨ́ye ótoómo mbírá eyé ore zɨ́ye ógụ útúye do kacɨ́ Yésụ.
21Zɨ́ye ókpóye gɨ ore ꞌdáꞌdá, zɨ́a ndíki Zebedị́ya kɨ́ wotị́ne e gbre, Yakóbo kɨ́ lúnduné Yiwáni. Nɨyí sɨmɨ kuṛúngba ndị́sị yéme komo mbírá eyé. Zɨ́ Yésụ ndólo phɨṛangá ga gére née gbrengárá kɨ́ lúnduné. 22Geré zɨ́ye ótoómo mbírá eyé kɨ́ ꞌbụyé ore, do útúye do kacɨ́ Yésụ.
Yésụ yomo ꞌyị ndíyá e
(Lúrú kpá Lúka 6:17-19)
23Zɨ́ Yésụ gámáne sɨmɨ Galiláya mbá. Togụ́ ogụ ndiki ꞌyị e go sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e,4:23 ꞌDị́cị́ Kótrụro: Née ꞌdị́cị́ ga bɨ Yụ́da e ndịsịnɨ́ kótrụ royé sɨmɨyé gɨ ro íni ini zɨ́ Lomo kpá gɨ ro ndị́sị ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị eyé e sɨmɨyé ní. nɨyí ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo yá, zɨ́a ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ye ore. Zɨ́a kpá úku bɨlámá ledre bɨ yeme gɨ ro ꞌyịmaꞌdí e ní zɨ́ye. ꞌYị ga bɨ nɨyí kɨ́ ṛị́kị́ ndíyá e royé ore ní, zɨ́a kpá yómo yée gɨ sɨmɨ a. 24Zɨ́ phanda ledre bɨ Yésụ ndịsị méngị a née áṇgané sɨmɨ ị́rịgbére bɨ Sụ́rịya ní mbá. Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndị́sị ógụyé kɨ́ ṛị́kị́ ndíyá eyé e zɨ́ Yésụ ndị́sịné ꞌdíꞌbióyó a gɨ royé. ꞌYị máa yée ga bɨ nɨyí kɨ́ dokéké sɨmɨyé, kɨ́ yée ga bɨ sɨmɨ doyé sinyí go mɨsínyí ní, nda kɨ́ yée ga bɨ kɨ́ umbu sịndị́ye ní, zɨ́a yómo yée mbá. 25Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndị́sị ógụyé zɨ́ Yésụ. ꞌYị ga bɨ gɨ sɨmɨ Galiláya, kɨ́ yée ga bɨ gɨ sɨmɨ gara bɨ Dikapolị́sị, kɨ́ Yerụsaléma, kɨ́ káṇgá bɨ Yụdáya, nda kɨ́ yée ga bɨ gɨ sága ngbuṛu Yeredéne ní mbá.
5Yésụ ꞌdodo ledre zɨ́ ꞌyị e do landa
1Sɨmɨ bɨ Yésụ lurú tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí go ndị́sị ógụ zɨ́ne kɨ́ngaya ní, zɨ́a ékị́ ndị́sịné gá do landa. Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ógụ ndị́sịyé cigí a. 2Zɨ́a tónóne ꞌdódo ledre zɨ́ye kɨ́dí, 3“Úndru nɨ ídí zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní, bɨlámá bi bɨ ꞌbe Lomo komo ere ꞌdáa ní, nɨ ídí ꞌbɨ eyé. 4Úndru nɨ ídí zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ íni ini gɨ zɨ́a bɨ bi sínyí royé mɨsínyí ní, nɨyí karanée ídí kɨ́ rokinyi. 5Úndru nɨ ídí zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌbúóꞌbụ́ royé mɨꞌbúóꞌbụ́ ní, nɨyí ídí ye mị́ngị́ do sogo káṇgá ba. 6Úndru nɨ ídí zɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌbú kɨ́ kodró ꞌbɨ mɨméngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní doyé ní, nɨyí ídí ye mɨléreyé gɨ zɨ́ Lomo. 7Úndru nɨ ídí zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị bɨlámá ledre zɨ́ lafúye ní, Lomo nɨ kpá méngị bɨlámá ledre zɨ́ye. 8Úndru nɨ ídí zɨ́ ꞌyị ga bɨ bɨsinyí ledre ndaá do mɨmbéꞌdeyé wá ní, nɨyí lúrú Lomo cụ́ kɨ́ komoyé. 9Úndru nɨ ídí zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdíꞌbiógụ dụụ́ bɨlámá ledre dongará ꞌyị e ní, nɨyí ndị́sị ndólo yée Owụ́ ꞌbɨ Lomo. 10Úndru nɨ ídí zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị yée bɨsinyíne gɨ zɨ́a bɨ ndịsịnɨ́ méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní, nɨyí ídíye ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere.
11“Úndru nɨ ídí zɨ́se sɨmɨ bɨ ꞌyị e nɨyí ndị́sị úku sée, ꞌdóꞌdo sée kɨ́ ndị́sị trótro tụ́ꞌdụ́ bɨsinyí ledre e rosé kɨ́ ṛanga gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledre amá ní. 12Bi nda sínyí rosé wá. Ídísé kúkugú kɨ́ rokinyi, gɨ zɨ́a tákpásị́lị́ esé nɨ ídí mongụ́ne komo ere. Ndịsịnɨ́ kóo méngị lárá nébị ga bɨ kóo gɨ zɨ́se ꞌdesị́ ꞌdáꞌdá ní kpá kenée.”
Toꞌdo kɨ́ bimɨóṇgó
(Lúrú kpá Márɨko 9:50, Lúka 14:34,35)
13Zɨ́ Yésụ kpá fú ndị́sịné ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “Ásé do sogo káṇgá ba káa zɨ́ toꞌdo ní. Tɨ́ lá togụ́ toꞌdo nzulú go ní, nɨ útúásá áyálúgu roné káa be ꞌdi? Odụ a dụụ́ do léfeóyó a ꞌdáꞌba zɨ́ ꞌyị e ndị́sị gámáye doa.
14“Nda kpá lá dụụ́ toꞌdo wá, ásé do sogo káṇgá ba káa zɨ́ bimɨóṇgó ní, gɨ zɨ́a gara bɨ oꞌbónɨ́ wo có do landa ꞌdága ní, utúasá ené lóꞌbo wá. 15Kpá kenée ꞌyị e ụndụnɨ́ eyé phoꞌdụ lóꞌbụꞌdụ́tụ a sị́ pheṛé wá. Ndịsịnɨ́ yị́ eyé óto a do nyárá bi gɨ ro zɨ́a óṇgó bi zɨ́ ꞌyị e ꞌdị́cị́ ore mbá. 16Mɨméngị ledre esé idí ídí bimɨóṇgó zɨ́ ꞌyị e gɨ ro zɨ́ye lúrú bɨlámá mɨméngị ledre esé zɨ́ye ndị́sịyé mbófo ꞌBụsé bɨ komo ere ní.”
ꞌDódo ledre gɨ ro lorụ
17“Ndásé sómụ́ a bɨ kɨ́dí máógụ go ꞌdíꞌbióyó lorụ ga bɨ kóo ꞌbɨ nébị e ní wá, máógụ yị́ amá tɨ́ lá gɨ ro zɨ́ ꞌdódo ledre eyé ídíne maꞌdíi. 18Máúku zɨ́se maꞌdíi, tɨ́ káa zɨ́ bɨ do sogo káṇgá kɨ́ ere nɨ aka bo ba ní, utúasánɨ́ ꞌdíꞌbióyó ngíti owụ́ ledre cúkuꞌdée gɨ dongará ledre ga bɨ ekénɨ́ sɨmɨ lorụ ꞌbɨ Lomo ní wá, ꞌbúó togụ́ ledre ga bɨ ekénɨ́ yée sɨmɨ lorụ née mengịnɨ́ royé go mbá ní. 19ꞌYị bɨ asi go gɨ ro ledre kị́éꞌdo gɨ dongará ledre ga bɨ ekénɨ́ yée sɨmɨ lorụ ꞌbɨ Lomo, zɨ́a sínyi do ngíti ꞌyị idí kpá ási kenée ní, ꞌyị máa née utúasá ídí kɨ́ ledrené owóowó ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere wá. ꞌYị máa wo bɨ nɨ ṇgúṇgu ledre lorụ ꞌbɨ Lomo zɨ́a ndị́sịné ꞌdódotátá a zɨ́ lafúne e ní, nɨ ídí kɨ́ ledrené owóowó ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere. 20Gɨ zɨ́ kéyị née ní máúku zɨ́se, togụ́ méngịsé ledre ga bɨ Lomo ili yée ní rómo do Farụsáyo e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e wá, útúásásé ólụ́ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere wá.”
Úfu ꞌyị emengụ́
21“Úwúsé ledre bɨ kóo ukunɨ́ zɨ́ bulúnduzé ga bɨ kóo ꞌdesị́ ní go kɨ́dí, ‘Ndá úfu ꞌyị wá.’5:21 Ólụ́ógụ 20:13 ꞌYị bɨ nɨ úfu ꞌyị ní, nɨyí ꞌdécị ngbanga roa. 22Tɨ́ lá máúku zɨ́se ꞌyị bɨ sɨmɨa ndịsị ésị́ bɨsinyíne ro lafúne e ní, nɨyí ꞌdécị ngbanga roa. Kpá kenée ꞌyị máa wo bɨ nɨ ndólo ezené yaá nɨ ꞌyị ṛifu ní, nɨyí ꞌdíꞌbi wo ndéré kɨ́e kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga e. Tɨ́ lá ꞌyị máa wo bɨ nɨ úku ledre yaá moko ndaá sɨmɨ ezené wá ní, nɨyí ụ́cụ wo ku phoꞌdụ bɨ ngárá ịlị́ wá ní.
23“Bɨ kenée ní, togụ́ íli gáa go ndéré íꞌbí tákpásị́lị́ sị́ mbayi, zɨ́yị sómụ́ndíki a kɨ́dí ledre nɨ bo dongaráse kɨ́ ngíti ꞌyị yá, 24ídí ótoómo tákpásị́lị́ née dongá mbayi ore kí, zɨ́yị ndéréyị zɨ́se yéme dongaráse kɨ́ ꞌyị née, zɨ́yị nda ndáꞌbaógụyị́ íꞌbí tákpásị́lị́ eyị́.
25“Togụ́ lúyú ledre go ro ngíti ꞌyị, ili go ndéré kɨ́yị do ngbanga yá, ídí ndéré zɨ́se yéme ledre née kéne ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́a kɨ́ ndéréne kɨ́yị do ngbanga, káa bɨ ngére nɨyí íꞌbí yị́ị do ónzó yị́ị sɨmɨ sị́gịnị. 26Máúku zɨ́se maꞌdíi, áyí ídí sɨmɨ sị́gịnị íri ólụ́ógụ wá ꞌbúó togụ́ késị́ bɨ ilinɨ́ gɨ zɨ́yị ní íꞌbí go mbá.”
Ndá méngị ꞌberị wá
27“Úwúsé ledre kóo ukunɨ́ zɨ́ ꞌyị ezé ga bɨ kóna ní go kɨ́dí, ‘Ndá méngị ꞌberị wá.’5:27 Ólụ́ógụ 20:1428Tɨ́ lá máúku zɨ́se maꞌdíi, ꞌyị bɨ lurú kára zɨ́ ꞌbú kára máa née méngị wo ní, ndịsị go kɨ́ kára née sɨmɨ sómụ́ ledre. 29Togụ́ komoyị́ bɨ do anú ayí óto yị́ị zɨ́yị lúyú ledre yá, ídí ꞌdíꞌbióyó komoyị́ máa née ꞌdáꞌba. Nɨ bɨlámáne zɨ́ kémbị́ éyị́ sínyíne gɨ royị́ gɨ zɨ́ wo bɨ do ụ́cụ kụṛụꞌbụyị́ nyé ku phoꞌdụ ní. 30Kpá kenée togụ́ sị́lị́yị ꞌbɨ anú ayí óto yị́ị zɨ́yị lúyú ledre yá, ídí ꞌdíꞌbióyó sị́lị́yị née ꞌdáꞌba. Nɨ bɨlámáne zɨ́ kémbị́ éyị́ sínyíne gɨ royị́ gɨ zɨ́ wo bɨ do ụ́cụ kụṛụꞌbụyị́ nyé ku phoꞌdụ ní.”
Ledre gɨ ro ótoómo kára
(Lúrú kpá Matáyo 19:9, Márɨko 10:11,12, Lúka 16:18)
31“Ngíti ꞌdódo ledre nɨ kpá káa, ‘oꞌdo bɨ otoomo meꞌbené go ní, idí íꞌbí wáraga ꞌbɨ ótoómo roꞌyị zɨ́ kára máa née.’5:31 Gbre lorụ 24:132Tɨ́ lá máúku zɨ́se maꞌdíi, ꞌyị bɨ ótoómo meꞌbené lá gbékpị́ne ndaá gɨ zɨ́a bɨ mengị ꞌberị ní wá ní, oto kára née go ꞌyị méngị ꞌberị. ꞌYị bɨ nɨ ofụ́ kára bɨ oꞌdo otoomo wo née ní, mengị ꞌberị go.”
ꞌDódo ledre gɨ ro lóbụ́
33“Ngíti ꞌdódo ledre nɨ kóo kpá káa, zɨ́ bulúnduzé ga kóna ꞌdesị́ ní kɨ́dí, ‘Ledre bɨ lóbụ́ go kóꞌdụ́ Ngére Lomo ní, ndá óyólóꞌbó a wá idí ídí do biné.’ 34Tɨ́ lá máúku zɨ́se, ndásé lólóbụ́ kú wá, togụ́ mbú lóbụ́ ere, gɨ zɨ́a née bi ndị́sị ꞌbɨ Lomo. 35Ndásé kpá lóbụ́ do sogo káṇgá wá gɨ zɨ́a Lomo ndịsị óto sịndị́ne doa. Ndásé kpá gbawá lólóbụ́ kɨ́ ịrị Yerụsaléma, nɨ mongụ́ gara ꞌbɨ Mongụ́ Ngére. 36Ndá kpá lólóbụ́ kɨ́ ịrị bị doyị́ wá, gɨ zɨ́a utúasá eyị́ ótoógụ kémbị́ bịdo zɨ́a ídíne bụkụlụné togụ́ mbú bɨkenyị́ne ní wá. 37Bɨlámá a ídí úku lá éyị́ kị́éꞌdo, togụ́ ‘Ɨɨ’ idí ídí ‘ɨɨ,’ togụ́ ‘Ɨ́ꞌɨ’ idí ídí ‘ɨ́ꞌɨ.’ Mɨúkuókpó ledre káa zɨ́ yée ga gére ní ndịsị ógụ gɨ zɨ́ Satána.”
Méngịlúgu bɨsinyí ledre emengụ́
38“Ngíti ꞌdódo ledre nɨ kóo kpá káa, zɨ́ bulúnduzé ga kóna ní kɨ́dí, ‘Togụ́ ꞌyị mengịnɨ́ okó zɨ́ ngíti a útrulóko komo ezené yá, idínɨ́ kpá útrulóko ꞌbɨ ené. Togụ́ utruꞌdewe so ezené yá, idínɨ́ kpá útruꞌdéwe ꞌbɨ ené.’5:38 Ólụ́ógụ 21:24, Lévị 24:20, Gbre lorụ 19:2139Tɨ́ lá máúku zɨ́se, ꞌyị ndaá méngịlúgu bɨsinyí ledre kɨ́ bɨsinyí ledre wá. Togụ́ ꞌyị ongbo komoyị́, ídí óyó wo bɨ gɨ ꞌdíkeṛị́ ní zɨ́a kpá óngbo a. 40Togụ́ ngíti ꞌyị ili ndólo yị́ị kóꞌdụ́ ngére e gɨ ro ꞌdíꞌbi ngúru bongó gɨ zɨ́yị yá, ídí ꞌdíꞌbi ngíti a tákpa ro wo bɨ kị́éꞌdo née íꞌbí a zɨ́a. 41Togụ́ asikíri gaga yị́ị ị́mbị́ éyị́ ené, ndéré ꞌdógụ ngbuṛu kɨ́e kị́éꞌdo yá, ídí ị́mbị́ tátá a ndéré ꞌdógụ ngbuṛu e kɨ́e gbre. 42Togụ́ ꞌyị ombo éyị́ gɨ zɨ́yị yá, komoyị́ ndaá ị́ndị́ kɨ́e wá, ídí íꞌbí a zɨ́a. Wo bɨ ili sáká késị́ gɨ zɨ́yị ní, ídí íꞌbí a zɨ́a.”
Ídísé óto ꞌbú ezeokóse e
43“Ngíti ꞌdódo ledre nɨ kóo kpá káa, zɨ́ bulúnduzé ga kóna ní kɨ́dí, ‘Ídí óto ꞌbú lafúyị e zɨ́yị sógó ezeokóyị e.’5:43 Lévị 19:1844Tɨ́ lá máúku zɨ́se, ídísé óto ꞌbú ezeokóse e, zɨ́se ndị́sịsé íni ini zɨ́ Lomo gɨ ro ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị sée bɨsinyíne ní, 45méngị kéyị kenée, nɨ óto sée zɨ́se ídíse mbigí owụ́ ga bɨ ꞌbɨ ꞌBụsé bɨ komo ere ní. Wo Lomo, ndịsị ótoómo kadra súwuné zɨ́ bɨsinyí ꞌyị e kpá kɨ́ bɨlámá ꞌyị e. Zɨ́a ndị́sịné kása iní zɨ́ ꞌyị méngị bɨsinyí ledre kpá kɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní. 46Togụ́ ótosé lá dụụ́ ꞌbú ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ óto ꞌbúse ní, Lomo nɨ nda íꞌbí tákpásị́lị́ zɨ́se gɨ ro ꞌdi? Gba ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ gɨ zɨ́ ꞌyị e ní ndịsịnɨ́ méngị kéyị kpá kenée. 47Togụ́ íꞌbí mandá lá dụụ́ zɨ́ lafúyị e ní, bɨlámá ledre bɨ ore romo do ꞌbɨ lafúyị e ní wo be? Née ndaá kpá ledre bɨ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ aka ledre ꞌbɨ Lomo wá ndịsịnɨ́ méngị a ní wá? 48Kacɨ́ kadra mbá, mɨméngị ledre esé idí ídí bɨlámáne káa zɨ́ bɨ mɨméngị ledre ꞌbɨ ꞌBụsé bɨ komo ere nɨ bɨlámáne ní.”
6Íꞌbí éyị́ zɨ́ ꞌyị lerị́ e
1“Ndásé ꞌdódo méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní gɨ ro zɨ́ ꞌyị e lúrú a wá, káa bɨ ásé zángá tákpásị́lị́ gɨ zɨ́ ꞌBụsé Lomo.
2“ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ lóndo royé kɨ́dí yée nɨyí mbigí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní, ndịsịnɨ́ méngị kéyị kenée ye. Sɨmɨ bɨ nɨyí go sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e togụ́ mbú do mɨsiꞌdi kɨ́ꞌdí bɨ ꞌyị e nɨyí ore tụ́ꞌdụ́ ní, ndịsịnɨ́ méngị kéyị kenée gɨ ro zɨ́ ꞌyị e ndị́sị mbófo yée. Máúku zɨ́se, odụ tákpásị́lị́ eyé goó dụụ́ wo bɨ ꞌyị ga gére née iꞌbínɨ́ zɨ́ye née. 3Togụ́ íꞌbí éyị́ go zɨ́ ꞌyị yá, ndá ócó tarayị́ kɨ́e zɨ́ ꞌyị e ówo a mbá wá. 4ꞌBụyị́ bɨ komo ere ꞌyị ówo mɨótoécị ledre ꞌbɨ ꞌyị e ní, idí ówo a lá dụụ́ ne gɨ ro zɨ́a íꞌbí tákpásị́lị́ zɨ́yị.”
Ledre gɨ ro ini zɨ́ Lomo
(Lúrú kpá Lúka 11:2-4)
5“Mááyí kpá úku a zɨ́se, ndásé ídí káa zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lóndo royé togụ́ nɨyí go sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e togụ́ mbú dogboṛụ mɨsiꞌdi kɨ́ꞌdí bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí ore ní, zɨ́ye ndị́sị ị́nyịógụyé ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo kɨ́ sómụ́ ledre bɨ gɨ ro zɨ́ ꞌyị e ówo yée kɨ́dí yée nɨyí mbigí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní, ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị kéyị kenée ní, ꞌdiꞌbinɨ́ tákpásị́lị́ eyé go gɨ zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e, ndaá gɨ zɨ́ Lomo wá.6Togụ́ íli íni ini yá, ídí ólụ́ ꞌdị́cị́, zɨ́yị ꞌdụ́tụ mbotụ kacɨ́yị, zɨ́yị íni ini zɨ́ ꞌBụyị́ bɨ komo ere ní ndoo sɨmɨ ugu roné. Nɨ ꞌyị bɨ owo ledre ga bɨ do mɨmbéꞌde ꞌyị e ní mbá bú, nɨ íꞌbí tákpásị́lị́ zɨ́yị ne. 7Togụ́ áyí go íni ini maꞌdáa yá, ndá ndị́sị lála tụ́ꞌdụ́ ledre e ngbángáne káa zɨ́ ꞌyị ga bɨ owonɨ́ aka Lomo wá ní wá. Somụ́nɨ́ ꞌbɨ eyé kɨ́dí Lomo nɨ úwú ini eyé gɨ zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ledre ga bɨ yée nɨyí úku a ní. 8Ndá ídí káa zɨ́ye wá. Gɨ zɨ́a éyị́ ga bɨ íli yée ní, ꞌBụyị́ owo mbá bú ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́yị kɨ́ ndúꞌyú wo.
9“Ini esé idí ídí káa,
“ ‘ꞌBụzé komo ere,
ꞌyị e za mbá idínɨ́ óto úndruyị́,
10idínɨ́ ówo yị́ị káa do Ngére eyé,
idínɨ́ méngị ledre eyị́
do sogo káṇgá ona káa zɨ́ bɨ komo ere ꞌdága íri ní.
11Ídí íꞌbí éyị́ mɨánu ezé ꞌbɨ karaba zɨ́ze.
12Ídí ótoómo lúyú ledre ezé zɨ́ze
káa zɨ́ bɨ ndịsịzé ótoómo a zɨ́ yée ga bɨ ndịsịnɨ́ lúyú rozé ní.
13Ndá úzu zée kɨ́ngaya wá,
ídí yómo zée gɨ zɨ́ Satána.’
14“Togụ́ ótoómosé ledre go zɨ́ ꞌyị ga bɨ mengịnɨ́ sée bɨsinyíne ní, ꞌBụsé bɨ komo ere ní, nɨ kpá ótoómo ledre zɨ́se. 15Togụ́ ótoómosé ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ luyúnɨ́ ledre rosé ní wá, ꞌBụsé bɨ komo ere ní, ótoómo ené kpá lúyú ledre esé wá.”
Ledre gɨ ro órụ́ taraꞌyị
16“Sɨmɨ bɨ ásé go órụ́ tarasé ní, ndásé óto rosé zɨ́ do komosé ídíne bɨsinyíne káa zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lóndo royé gɨ ro do ówo a mbá kɨ́dí ásé go órụ́ tarasé ní wá. ꞌYị ga bɨ owonɨ́ Lomo wá ní, ndịsịnɨ́ méngị kéyị kenée ye. Máúku zɨ́se, yée máa ga gére née ndikinɨ́ tákpásị́lị́ eyé goó gɨ zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e ndaá gɨ zɨ́ Lomo wá. 17Abú ásé ndị́sị órụ́ tarasé yá, sɨmɨ komosé kɨ́ rosé mbá idí ídí bɨlámáne káa zɨ́ bɨ lengbe ní. 18ꞌYịmaꞌdí e ndanɨ́ ówo a bɨ ya ásé go órụ́ tarasé ní wá, ꞌBụsé bɨ komo ere bɨ ndịsị ówo ledre gɨ do mɨmbéꞌde ꞌyị ní, idí ówo a lá dụụ́ ne gɨ ro zɨ́a íꞌbí tákpásị́lị́ zɨ́se.”
Ídísé óto komosé gɨ ro éyị́ ga bɨ komo ere ní
(Lúrú kpá Lúka 12:33,34)
19“Ndásé ꞌdóꞌdụ́yóko éyị́ e zɨ́se do sogo káṇgá ona wá, gɨ zɨ́a ngánza nɨ ánu ngíti géyị, zɨ́ kụndụ́ óꞌbó ngíti géyị, zɨ́ ꞌyị ugu e úgu ngíti géyị, zɨ́ éyị́ ga gére née sínyí eyé mbá. 20Bɨlámá a ídísé óto komosé gɨ ro éyị́ ga bɨ komo ere ní. Gɨ zɨ́a ngánza kɨ́ kụndụ́ kɨ́ ꞌyị ugu e ndanɨ́ eyé íri gɨ ro sínyiónzó éyị́ ga gére née wá. 21Kacɨ́ kadra mbá, mɨmbéꞌdesé idí ídí gɨ ro éyị́ ga bɨ komo ere ní.
22“Komosé nɨ káa zɨ́ mɨụ́ndụ phoꞌdụ ní, togụ́ ụndụnɨ́ phoꞌdụ bɨlámáne yá, ásé lúrú bi kacɨ́ a drá mɨtụlụrụ ndaá. 23Togụ́ komosé lurú bi bɨlámáne wá, ásé ndị́sị fú lá sɨmɨ mɨtụlụrụ. Kpá kenée togụ́ bimɨóṇgó ꞌbɨ Lomo ndaá sɨmɨsé wá, mɨtụlụrụ bɨ ásé ídí sɨmɨ a ní nɨ nda rómo mɨrómo.
24“ꞌYị kị́éꞌdo útúásá ídí káa do ꞌyị ꞌbɨ ngére e gbre wá. Nɨ óto ꞌbú wo bɨ kị́éꞌdo ní, zɨ́a sógó ngíti a mɨsógó. Togụ́ kenée wá, nɨ óto úndru ngíti a rómo do eze a. Ndá óto komoyị́ ro Lomo kpá ro éyị́ ga bɨ ꞌbɨ sága ba wá.
25“Ndásé ndị́sị sómụ́ ledresé kɨ́ngaya kɨ́ rosé, ledre gɨ ro éyị́ mɨánu, iní mɨéwé, nda kɨ́ bongó e gɨ ro ésị yée wá. Ndaá ꞌbɨ ené bɨ ledre trịdrịsé nɨ zɨ́ Lomo owóowó rómo do éyị́ mɨánu ní wá, ndaá ꞌbɨ ené bɨ ledre kụṛụꞌbụsé nɨ zɨ́ Lomo owóowó rómo do bongó ní wá? 26Lúrúsé aka lá dụụ́ solụ́ e, yáká eyé ndaá, gbagba eyé ndaá kpá wá, ꞌBụzé bɨ komo ere ní ndịsị lúrú bi kacɨ́ye. Sée kɨ́ solụ́ e, ambí romonɨ́ do lafúye ní ye, ndaá sée wá? 27Sómụ́ ledre bɨ ndịsịzé sómụ́ a gɨ rozé kɨ́ rozé ní, utúasá ené óto zée zɨ́ze lúꞌbúze do sogo káṇgá ba wá.
28“Éyị́ bɨ ndị́sịsé sómụ́ sɨmɨsé gɨ ro bongó gɨ roa ní ꞌdi? Lúrúsé aka gba mɨsụ́rụ́ kágá ga bɨ ngárá mengịnɨ́ moko wá ní, Lomo ndịsị kpá fú óto lámá royé. 29Abú kpá za cụ́ Solomóna mongụ́ ngére bɨ kóo ꞌbɨ Isɨréle e ní, kɨ́ tụ́ꞌdụ́ bɨlámá bongó ga bɨ kóo zɨ́ne ní mbá, lámá bɨ kóo roa ní, romo ené do lámá bɨ ro mɨsụ́rụ́ kágá e ní wá. 30Togụ́ bɨ Lomo oto lámá bú ro éyị́ ga bɨ káa zɨ́ súwú e, karaba nɨyí ídí bɨlámáye kɨ́lóndó gagánɨ́ go zɨ́ye áṛáónzó royé ní, ala nda sée ga bɨ kɨ́ ledresé zɨ́a owóowó ní? Éyị́ bɨ ṇgúṇgusé ledre ꞌbɨ Lomo kɨ́ rokoꞌbụné gɨ zɨ́a wá ní ꞌdi?
31“Ndásé ndị́sị sómụ́ ledre bɨ kɨ́dí, azé ánu karaba ꞌdíya, azé ndíki iní éwé a ꞌdáya, azé ndíki bongó ésị a ꞌdáya ní wá? 32ꞌYị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo wá ní ndịsịnɨ́ sómụ́ ledre kenée ye. ꞌBụsé bɨ komo ere ní, owo yị́ ené éyị́ ga bɨ ílisé yée ní mbá bú. 33Mɨzefị ledre, ídísé óto Lomo kɨ́ ledrené owóowó, zɨ́se ndị́sịsé méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní. Éyị́ ga bɨ za mbá ílisé yée ní, nɨ íꞌbí yée zɨ́se.
34“Ndásé ndị́sị sómụ́ ledre ga bɨ ꞌbɨ kɨ́lóndó ní wá, kɨ́lóndó owo ledre ga bɨ gɨ roné ní ne. Ídísé óto komosé dụụ́ gɨ ro ledre ga bɨ ꞌbɨ karaba ní ní.”
7Ndá ꞌdécị ngbanga lafúyị e wá
1“Ndá ꞌdécị ngbanga lafúyị e wá, káa bɨ Lomo nɨ kpá ꞌdécị ngbangayị́ ke. 2Gɨ zɨ́a mɨsiꞌdi bɨ ndị́sị ꞌdíꞌbi a ꞌdécị ngbanga lafúyị e doa née ní, Lomo nɨ ꞌdíꞌbi kpá wo ꞌdécị ngbangayị́ doa. Éyị́ bɨ méngị kɨ́ye ní, nɨ méngị kpá wo kɨ́yị.
3“Éyị́ bɨ ndị́sịsé úku ledre owụ́ lúyú ledre ꞌbɨ lafúse e bɨ cúkuꞌdée ní kɨ́ rokoꞌbụné rómo do ꞌbɨ esé mɨngburoko lúyú ledre e gɨ zɨ́a ní ꞌdi? 4Áyí úku ledre zɨ́ ezeyị́ yaá née idí ꞌdíꞌbióyó owụ́ cící éyị́ gɨ komoa lárá a káa be ꞌdi? Sɨmɨ bɨ útúásá eyị́ lúrúndíki mongụ́ kụṛụꞌbụ éyị́ bɨ komoyị́ ní kɨ́ royị́ wá ní. 5Sée ꞌyị ga bɨ ndị́sịsé lóndo rosé gɨ ro zɨ́ ꞌyị e ówo sée ní, ídísé ꞌdíꞌbióyó mongụ́ kụṛụꞌbụ éyị́ bɨ komosé ní kí, gɨ ro zɨ́ komosé ídíne drá, ásé nda fú ꞌdíꞌbióyó owụ́ cící éyị́ gɨ komo lafúse.”
6Zɨ́ Yésụ kpá úku ngíti ledre kɨ́dí, “Ndá íꞌbí éyị́ bɨ ꞌbɨ Lomo ní zɨ́ ị́sị wá. Éyị́ bɨ nɨ mɨṛíṛíne bɨlámáne káa zɨ́ dábu ní, ndá ụ́cụóto a kóꞌdụ́ mụkụ́ṛụ́ e bi wá, nɨyí ndị́sị ꞌdítí sínyi a. Zɨ́ye ndáꞌbayé náná báyi sɨmɨyị́ nzéré nzéré.
Éyị́ bɨ íli ní, Lomo nɨ íꞌbí a zɨ́yị
(Lúrú kpá Lúka 11:9-13)
7“Éyị́ bɨ íli ní, ídí ómbo a Lomo nɨ íꞌbí a zɨ́yị. Éyị́ bɨ ndaá zɨ́yị wá ní, ídí gámásóꞌdo a áyí ndíki a. Ídí kóko mbotụ, Lomo nɨ líkpí a zɨ́yị. 8ꞌYị bɨ ndịsị ómbo éyị́ ní, nɨyí íꞌbí a zɨ́a. ꞌYị bɨ ndịsị gámásóꞌdo éyị́ ní, nɨ ndíki a. ꞌYị bɨ ndịsị kóko mbotụ ní, nɨyí líkpí a zɨ́a.
9“Ambí nɨ dongaráse ore ne togụ́ owụ́ ꞌbɨ ené ombo ambata yá zɨ́a ꞌdíꞌbi tutú íꞌbí a zɨ́a ní? 10Togụ́ ombo kénzé yá, zɨ́a ꞌdíꞌbi kámá íꞌbí a zɨ́a ní? 11Tɨ́ bɨ ásé ꞌyị lúyú ledre e ní, ówosé kacɨ́ íꞌbí bɨlámá éyị́ e bú zɨ́ owụ́ ꞌbɨ esé e. Bɨ kenée ní, ꞌBụsé bɨ komo ere ní, nɨ nzíyiné gɨ ro íꞌbí bɨlámá éyị́ zɨ́ ꞌyị bɨ ombo ní rómo do ꞌbɨ esé. 12Bɨ goó kenée ní, sɨmɨ ledre mbá ídí méngị zɨ́ ꞌyị e éyị́ bɨ íli zɨ́ye méngị a zɨ́yị ní. Ledre née kotrụ goó zaá ledre gɨ ro ledre lorụ kɨ́ ledre gɨ ro nébị e mbá.
Owụ́ mbotụ kɨ́ owụ́ mɨsiꞌdi
(Lúrú kpá Lúka 13:24)
13“Ídí ólụ́ ꞌbe ꞌbɨ Lomo gɨ do owụ́ mbotụ bɨ cúkuꞌdée ní. Mongụ́ mbotụ bɨ wé, kɨ́ mongụ́ mɨsiꞌdi bɨ ngúó ní, tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndịsịnɨ́ ndéré gɨ doa zɨ́ umbu. 14Tɨ́ lá owụ́ mbotụ kɨ́ owụ́ mɨsiꞌdi bɨ cúkuꞌdée ní, ꞌyị e cúkuꞌdée nɨyí ndéré gɨ doa lá ye ndíki trịdrị.
Bɨlámá mɨáná kágá
(Lúrú kpá Lúka 6:43-45)
15“Komosé idí ídí rosé gɨ zɨ́ nébị ga bɨ ꞌyị ṛanga e ní. Nɨyí ógụ zɨ́se kɨ́ bɨlámá tosoyé lá gɨ ꞌdí sága, tɨ́ lá nda mɨꞌdí sɨmɨ, nɨyí yị́ eyé káa zɨ́ bangá sinyí e ní. 16Ásé ówoyéme yée dụụ́ gɨ ro mɨánáye. ꞌYị e utúasánɨ́ go ꞌdécị mánga gɨ komo kị́nị togụ́ mbú goófo gɨ komo ngéyé? 17Kpá kenée bɨlámá kágá ndịsị ána dụụ́ bɨlámá mɨánáne, bɨsinyí kágá áná ꞌbɨ ené kpá dụụ́ bɨsinyí mɨánáne. 18Bɨlámá kágá aná ené bɨsinyí mɨáná kágá wá, bɨsinyí kágá aná ené kpá bɨlámá mɨáná kágá wá. 19Kágá máa yée ga bɨ ilinɨ́ áná bɨlámá mɨánáye wá ní, mị́ngị́ a nɨ lágáóyó a ꞌdáꞌba do óngbó a. 20Bɨ kenée ní, ásé ówoyéme nébị ga gére née gɨ zɨ́ mɨméngị ledre eyé.
Mbigí ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Lúka 13:26,27)
21“Ndaá ꞌbɨ ené bɨ kɨ́dí ꞌyị ga bɨ za mbá ndịsịnɨ́ ndólo máa Ngére, Ngére ní, nɨyí ólụ́ mbá ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere ní wá. Dụụ́ wo bɨ ndịsị méngị ledre ga bɨ Babá ili yée ní, nɨ ólụ́ dụụ́ ne íri. 22Kadra bɨ Lomo nɨ ꞌdécị ngbanga ꞌyịmaꞌdí e ní, tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí ndólo máa, ‘Ngére, Ngére.’ Zɨ́ye ndị́sị úku ledre kɨ́dí, ndịsịzé kóo úku ledre eyị́ ze zɨ́ ꞌyị e kɨ́ rokoꞌbụ bɨ kóo íꞌbí zɨ́ze ní, zɨ́ze ndị́sịzé lágaóyó dokéké e gɨ sɨmɨ ꞌyị e kɨ́ ịrịyị́, zɨ́ze kpá kɨ́ méngị mɨngburoko ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé ní. 23Tɨ́ lá Mááyí úkulúgu ledre zɨ́ye máyá, ‘Máówo amá sée wá, ídísé ị́nyị gɨ romá íri sée ꞌyị luyú e.’
ꞌYị komokenzị
(Lúrú kpá Lúka 6:47-49)
24“Bɨ kenée ní, ꞌyị bɨ nɨ úwú ledre bɨ mááyí úku a ba, zɨ́a óto a sɨmɨ moko ní, nɨ go káa zɨ́ ꞌyị bɨ ụ́bụ́ ꞌdị́cị́ ené, do landa zɨ́ sị́ ꞌdị́cị́ maꞌdáa ídíne ngị́rị ní. 25Abú iní nɨ éꞌdị kɨ́ mongụ́ síli sɨmɨné ndị́sị ílíne ro ꞌdị́cị́ née, zɨ́ ngbuṛu úcuyé gị roa yá, ndụrụ wá gɨ zɨ́a otonɨ́ sị́ a go ngị́rị. 26Kpá kenée, ꞌyị máa wo bɨ nɨ úwúómo ledre bɨ mááyí úku a ba lá kɨ́ mbílíne ní, nɨ go cé káa zɨ́ bɨcayi ꞌyị bɨ ụbụ́ ꞌdị́cị́ ené do sayi ní. 27Sɨmɨ bɨ iní nɨ éꞌdị, zɨ́ ngbuṛu e úcuyé, zɨ́ mongụ́ síli ógụné ndị́sị kị́zị ꞌdị́cị́ née ní, nɨ geré ndụ́rụ sínyi roné bɨsinyíne.”
28Sɨmɨ bɨ Yésụ ukuonzó ledre ga gére zɨ́ye kenée ní, zɨ́a lụ́tụ́ne komoyé, zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́ ꞌdódo ledre ené, 29gɨ zɨ́a ꞌdódo ledre ené nɨ káa zɨ́ ꞌyị bɨ kɨ́ rokoꞌbụ zɨ́ne, ndaá ꞌbɨ ené káa zɨ́ ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ꞌyị ꞌdódo lorụ e ní wá.
8Yésụ yomo oꞌdo bɨ kɨ́ umbunonó roné ní
(Lúrú kpá Márɨko 1:40-45, Lúka 5:12-16)
1Sɨmɨ bɨ Yésụ nditíogụ gɨ do landa kɨ́ ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e kpá útúye do kacɨ́ a. 2Zɨ́ ngíti oꞌdo kɨ́ umbunonó roné ógụ útúne gbrị do ngụ́ṛụ́ sịndị́ne kóꞌdụ́ Yésụ ṇgúṇgú roné kɨ́dí, “Áko Mongụ́ ꞌyị, togụ́ utúasá go kacɨ́ komoyị́, ídí yéme máa zɨ́ romá ídíne drá.”
3Zɨ́ Yésụ ꞌdózo sị́lị́ne óto a ro oꞌdo née zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Máíli go kenée royị́ eme mu.” Geré zɨ́ umbunonó née ụ́kụ́ne gɨ roa. 4Zɨ́ Yésụ lórụ wo oꞌbụóꞌbụ kɨ́dí, “Éyị́ bɨ mengị roné zɨ́yị née ndá aka geré úku a zɨ́ ꞌyị e wá. Ídí aka ndéré zɨ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́, togụ́ lurú royị́ utúasá kacɨ́ komoa go yá, nɨ ṇgúṇgu a kɨ́dí ɨɨ, royị́ eme go. Zɨ́yị nda ꞌdíꞌbi bangá ndéré óṇgoónzó a gɨ ro íꞌbílúgu mbófo éyị́ kɨ́e zɨ́ Lomo káa zɨ́ bɨ nɨ mɨékéne sɨmɨ lorụ ꞌbɨ Mụ́sa ní. ꞌYị e nɨyí geré ówo a mbá kɨ́dí royị́ eme go.”
Ngúru mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e ṇguṇgu ledre ꞌbɨ Lomo
(Lúrú kpá Lúka 7:1-10, Yiwáni 4:43-54)
5Sɨmɨ bɨ Yésụ ndaꞌbaogụ sɨmɨ gara bɨ Kapáranawúma ní, zɨ́ ngúru mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e8:5 Mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e: Nɨ mongụ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi do asikíri e míya (100) ní. ꞌbɨ káṇgá ꞌbɨ Róma ógụné úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, 6“Mongụ́ ꞌyị, ꞌyị ꞌbɨ moko amá nɨ ꞌbe ꞌdáa mɨꞌdóꞌdóne kɨ́ngaya kɨ́ ndíyá umbu sịndị́, nɨ mɨꞌdúꞌduné gɨ zɨ́a bi.”
7Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Bɨlámáne mááyí ógụ yómo wo gɨ do ndíyá máa née.”
8Zɨ́ mongụ́ ꞌyị née úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, mááyí ꞌyị lúyú ledre, utúasá zɨ́yị ógụyị́ zɨ́ma ꞌbe wá. Ídí lá úku kása kúrúyị zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko amá máa née ómoné. 9Gɨ zɨ́a mándị́sị méngị moko sị́ sị́lị́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ domá ní. Zɨ́ma nda kpá ídíma mongụ́ ꞌyị do ngíti géyị ꞌyị e. Mááyí úku ledre zɨ́ ngíti a kɨ́dí, ‘Ídí ndéré ꞌdáa’ zɨ́a tɨ́ ndéréne, Mááyí ndólo ngíti a kɨ́dí, ‘Ógụ mu,’ zɨ́a tɨ́ ógụné. Mááyí úku ledre zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko kɨ́dí, ‘Ídí méngị moko ba,’ zɨ́a tɨ́ méngị a.”
10Sɨmɨ bɨ Yésụ uwú ledre née kenée ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lódụ́ kacɨ́ne ní kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, sɨmɨ kúfúse Isɨréle e za mbá, mándíki aka ꞌyị kɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo do mɨmbéꞌdené káa zɨ́ oꞌdo ba wá. 11Karanée ꞌdáꞌdá íri, ṛị́kị́ sị́ do ꞌyịmaꞌdí e gɨ sɨmɨ káṇgá eyé e mɨngúngúcua a nɨyí ndéré zɨ́ye ndị́sị kótrụ royé ndro sɨmɨ ayímbi ꞌbe ꞌbɨ Lomo kɨ́ Abarayáma e kɨ́ Isáka e kɨ́ Yakóbo e, mɨngburoko ꞌyị ga kóna ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ꞌdáꞌdá ní. 12Kúfú Isɨréle e mbá nɨyí kóo ndéré ndị́sị ꞌbe ꞌbɨ Lomo sɨmɨ rokinyi née íri ye. Tɨ́ lá gɨ zɨ́a bɨ ilinɨ́ zɨ́ Lomo ídíne ne Ngére eyé wá ní, utúasánɨ́ lolụ ídí íri wá. Nɨyí ụ́cụ yée sɨmɨ mongụ́ mɨtụlụrụ kɨ́ꞌdí bɨ ꞌyị e nɨyí ndị́sị mbụ́mbụ́dụ́ kɨ́ náná do soyé gɨ zɨ́ éyị́ mɨówo ní.”
13Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ mongụ́ ꞌyị gáa ogụ ndúꞌyú wo ní kɨ́dí, “Ndáꞌba mu ꞌbe. Ṇgúṇgu ledre eyị́ oto ꞌyị ndíyá eyị́ go zɨ́a ómoné.” Geré zɨ́ ndíyá ụ́kụ́ne gɨ ro ꞌyị ꞌbɨ moko née ꞌbe íri.
Yésụ yomo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e gɨ do ndíyá
(Lúrú kpá Márɨko 1:29-34, Lúka 4:38-41)
14Sɨmɨ bɨ Yésụ nderéogụ ꞌbe ꞌbɨ Pétero ní, do úku ledre zɨ́a kɨ́dí ro towụ́ Pétero ịrị́ mɨị́rị́ nɨ mɨꞌdúꞌduné gɨ zɨ́a bi. 15Zɨ́ Yésụ ólụ́ne zɨ́a ꞌdị́cị́ íri, zɨ́a ꞌdíꞌbi sị́lị́a lála sị́kpị wo ꞌdága, geré zɨ́ sɨmɨ saná a émené. Zɨ́a tónóne yéme éyị́ mɨánu zɨ́ Yésụ kɨ́ ꞌyị ené ga gére ní.
16Nda sɨmɨ bɨ kadra utú go ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ꞌdíꞌbiógụ ꞌyị eyé ga bɨ kɨ́ dokéké e sɨmɨyé ní zɨ́ Yésụ. Zɨ́a lá úku kúrúne, zɨ́ dokéké e ólụ́ógụyé mbá gɨ sɨmɨ ꞌyị ga bɨ gáa ogụnɨ́ kɨ́ye zɨ́a ní. Zɨ́a kpá yómo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ndíyá e. 17Ledre née mengị roné go tɨ́ káa zɨ́ bɨ kóo nébị Isáya uku ní kɨ́dí,
“ꞌDiꞌbioyó ndíyá gɨ rozé,
zɨ́a ꞌdíꞌbióyó éyị́ mɨówo gɨ rozé.”8:17 Isáya 53:4
Lódụ́ kacɨ́ Yésụ ndaá owụ́ ledre wá
(Lúrú kpá Lúka 9:57-62)
18Sɨmɨ bɨ Yésụ lurú tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí kpá fú cigíne ore ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, yée ꞌdogụnɨ́ aka bi mu sága mɨkavu Galiláya gɨ ꞌdí keṛị́. 19Ịnyịnɨ́ aka ndéré wá, zɨ́ ngúru ꞌyị ꞌdódo lorụ ꞌbɨ Mụ́sa ógụné úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, máíli zɨ́ze ndéréze kése gị do bi bɨ íli ndéré doa ní.”
20Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ oꞌdo née kɨ́dí, “Lúrú goó, gba oꞌdo bangá e emenɨ́ gɨ zɨ́ma ye gɨ zɨ́a nɨyí kɨ́ gu eyé e ndị́sị ꞌdúꞌdu sɨmɨ a. Solụ́ e nɨyí kɨ́ ꞌdị́cị́ eyé e ndịsịnɨ́ ꞌdúꞌdu sɨmɨ a. Tɨ́ lá Máa bɨ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ní, gba bi ꞌdówụ́ro ndaá zɨ́ma wá.”
21Zɨ́ ngúru ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ị́nyịné úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ngére, babá ngoko go, ili aka zɨ́ma ndáꞌbamá óto wo kí zɨ́ma ndáꞌbaógụmá lódụ́ kacɨ́yị.”
22Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “ꞌYị ga bɨ nɨyí go káa zɨ́ umbu ꞌyị e gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo wá ní idínɨ́ óto wo. Ógụ ꞌbɨ eyị́ mu lódụ́ kacɨ́ma.”
Yésụ ụcụomo mongụ́ síli kɨ́ ílí
(Lúrú kpá Márɨko 4:35-41, Lúka 8:22-25)
23Nda gɨ ore zɨ́a ékị́ne sɨmɨ kuṛúngba, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ékị́ lódụ́ kacɨ́ a, Yóó zɨ́ye ndéréye. 24Nɨyí aka lá cịkị sɨmɨ yana iní, zɨ́ mongụ́ síli ógụné kpị kpị kpị ndị́sị ílí iní gbuwa gbuwa sɨmɨ kuṛúngba. Yésụ nɨ yị́ ené kóo mɨꞌdúꞌduné.25Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ndéréye úru wo kɨ́dí, “Ngére, ꞌdiꞌdiya yómo zée mu azé go úyu.”
26Sɨmɨ bɨ Yésụ ịnyịogụ ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Érésé ngịrị gɨ ro ꞌdi, ꞌdesị́ ba ṇgúṇgusé aka esé ledremá kɨ́ngaya fú lá wá?” Zɨ́a ị́nyịógụné ꞌdága úku ledre zɨ́ mongụ́ síli née zɨ́a tóroné zɨ́ bi ídíne sií.
27Zɨ́ tara ꞌyị ené ga gére née ị́drị́ne mbá mɨị́drị́ zɨ́ye ndị́sị úku ledre dengbị́ye kɨ́dí, “Bɨ káa lárá ꞌyị ꞌdi? Bɨ síli uwú kúrú a gba ne ní.”
Yaꞌdá e gbre kɨ́ dokéké sɨmɨyé
(Lúrú kpá Márɨko 5:1-20, Lúka 8:26-39)
28Sɨmɨ bɨ ꞌdogụnɨ́ bi go sága gɨ ꞌdí keṛị́ ní, zɨ́ye ndéréógụyé sɨmɨ owụ́ do ꞌbe ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndólo yée Gadára e ní. Nɨyí aka cịkị do mɨsiꞌdi, zɨ́ ngíti géyị yaꞌdá e gbre kɨ́ dokéké sɨmɨyé, bi gámá ꞌyị e ndaá gɨ do mɨsiꞌdi née gɨ zɨ́ rará bɨ ro yaꞌdá ga gére née wá. 29Zɨ́ye úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Yị́ị, Owụ́ ꞌbɨ Lomo, éyị́ bɨ íli gɨ zɨ́ze ní ꞌdi, ógụ liṇgi ba go gɨ ro ꞌdécị ngbanga rozé ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́ sịndị́ kadra ꞌbɨ ꞌdécị ngbangazé?”
30Ábuwá mụkụ́ṛụ́ nɨyí yị́ eyé kóo gbóo ore ndị́sị ánu éyị́ eyé. 31Zɨ́ dokéké ga bɨ sɨmɨ yaꞌdá ga gére ní ṇgúṇgú royé zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Togụ́ ili lágaóyó zée gɨ sɨmɨ yaꞌdá ga ba yá, idí kása zée ndéré ndị́sị sɨmɨ mụkụ́ṛụ́ ga bɨ ꞌdáa ba.”
32Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Nderénɨ́ mu ólụ́ ndị́sị sɨmɨ mụkụ́ṛụ́ ga gére ní.” Geré zɨ́ye ndéréye. Sɨmɨ bɨ olụ́nɨ́ go sɨmɨ mụkụ́ṛụ́ e ní, zɨ́ mụkụ́ṛụ́ e ụ́dụyé rụ gɨ dogboṛụ landa ngásá útúye sɨmɨ mɨkavu do úyuyé mbá. 33ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ lúrú bi kacɨ́ mụkụ́ṛụ́ ga gére ní, sɨmɨ bɨ lurúnɨ́ ledre bɨ Yésụ mengị née kenée ní, zɨ́ye ngásáye úku ꞌdódo a zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ gara. 34Zɨ́ ꞌyị e gɨ sɨmɨ gara gɨrí ógụyé úku ledre zɨ́ Yésụ idí ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ gara eyé gɨ ona ꞌdáꞌba.
9Yésụ yomo ngíti oꞌdo bɨ nɨ mɨgịgị́ṛị́ ní
(Lúrú kpá Márɨko 2:1-12, Lúka 5:17-26)
1Zɨ́ Yésụ ị́nyịné ékị́ne sɨmɨ kuṛúngba, ꞌdógụ bi ndéréne sɨmɨ gara bɨ ndịsị ndị́sị sɨmɨ a ní. 2Nda go ꞌbe íri, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e ị́mbị́ógụ ngíti owụ́phɨṛangá bɨ nɨ mɨgịgị́ṛị́ ní zɨ́a kɨ́ gbagbara. Zɨ́ Yésụ owo a kɨ́dí ꞌyị ga gére née owonɨ́ go ya née nɨ útúásá yómo wo. Zɨ́a úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Owụ́ ꞌbɨ amáa ídí ódó mɨmbéꞌdeyị́, máótoómo lúyú ledre eyị́ go.”
3Geré zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ꞌdódo lorụ ị́nyịyé úku ledre dengbị́ye kɨ́dí, “Uku sinyi ledre go, otoasá roné go kɨ́ Lomo.”
4Tɨ́ lá zɨ́ Yésụ ówo sómụ́ ledre eyé née, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Éyị́ bɨ mɨmbéꞌdesé nɨ gɨ zɨ́a bɨsinyíne kenée ní ꞌdi? 5Wo be ꞌdi nɨ née mɨꞌdiyíne zɨ́ma úku a, ‘Máótoómo lúyú ledre eyị́ go,’ togụ́ mbú, ‘Ị́nyịógụ mu ꞌdága tónó gámáyị?’ 6Tɨ́ lá gɨ ro zɨ́se ówo a kɨ́dí Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ kɨ́ rokoꞌbụ zɨ́ne gɨ ro ótoómo lúyú ledre ꞌbɨ ꞌyị e do sogo káṇgá ona,” zɨ́a úku ledre zɨ́ mɨgịgị́ṛị́ ba kɨ́dí, “Ị́nyịógụ mu ꞌdíꞌbi gbagbara eyị́ zɨ́yị ndáꞌbayị́ ꞌbe.” 7Tɨ́ maꞌdíi zɨ́ oꞌdo née ị́nyịógụné ndáꞌbané ꞌbe. 8Sɨmɨ bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e lurúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ ngịrị méngị yée kɨ́ngaya, zɨ́ye ndị́sịyé mbófo Lomo bɨ iꞌbí rokoꞌbụ kenée zɨ́ ꞌyị e ní.
Yésụ ndólo Matáyo
(Lúrú kpá Márɨko 2:13-17, Lúka 5:27-32)
9Káa zɨ́ bɨ Yésụ nɨ go mɨndéréókpóne ní, zɨ́a ndíki ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Matáyo sɨmɨ mákɨtabu nɨ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ, Yésụ ya zɨ́a ní, “Ídí lódụ́ kacɨ́ma,” Zɨ́ Matáyo útúne do kacɨ́ a.
10Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨyí go zɨ́ Matáyo ꞌbe kɨ́ ꞌyị ené e do bi éyị́ mɨánu ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ e kɨ́ ngíti géyị ꞌyị luyú e, ógụyé zɨ́ye ndị́sị ánu éyị́ kɨ́ Yésụ nda kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga. 11Zɨ́ ngíti géyị Farụsáyo e ógụye úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga gére née kɨ́dí, “Éyị́ bɨ mongụ́ ꞌyị esé ndịsịnɨ́ ánu éyị́ kɨ́ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ e kpá kɨ́ ꞌyị lúyú ledre e gɨ zɨ́a ní ꞌdi?”
12Sɨmɨ bɨ Yésụ uwú ledre ba ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ Farụsáyo ga gére née kɨ́dí, “ꞌYị bɨ ndíyá ndaá roa wa ní gamásoꞌdo ené dokotóro wá, tɨ́ lá ꞌyị ndíyá e ndịsịnɨ́ gámásóꞌdo dokotóro ye. 13Tɨ́ lá ndérésé mu zɨ́se gámásóꞌdo ini ledre gɨ sɨmɨ ledre bɨ Lomo uku kɨ́dí, ‘Máíli ídísé ídí ꞌyị ówo ledre kɨ́ ꞌyị e, ndaá ꞌbɨ ené ꞌdáná éyị́ esé e wá.’9:13 Uzíya 6:6 Gɨ zɨ́a máógụ amá gɨ ro bɨlámá ꞌyị e wá, yị́ ené gɨ ro bɨsinyí ꞌyị e.”
Nduꞌyúnɨ́ Yésụ gɨ ro ledre órụ́ taraꞌyị
(Lúrú kpá Márɨko 2:18-22, Lúka 5:33-39)
14Nda sɨmɨ ngíti sị́lị́, zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lódụ́ kacɨ́ Yiwáni Babatị́za ní ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, zée kɨ́ Farụsáyo e ndịsịzé órụ́ tarazé, tɨ́ lá ꞌyị lódụ́ kacɨ́yị orụ́nɨ́ ꞌbɨ eyé tarayé wá gɨ zɨ́ ꞌdi?”
15Yésụ ya zɨ́ye ní, “ꞌYị ga bɨ nderénɨ́ ófụ́ kára, mɨkánda adrúgu nɨ dongaráye ní, lerị́ mengị yée wá. Lerị́ nɨ méngị yée sɨmɨ bɨ ꞌdiꞌbioyónɨ́ wo gɨ dongaráye go ní.
16“Ngíti a, ꞌyị utúasá ị́cị́ ꞌdụ́tụ uṇgú bɨ ro kuṛú bongó ní kɨ́ mɨkánda a wá. Mɨkánda bongó née nɨ ngụ́rógụ́ zɨ́a lálalófo kuṛú a née kɨ́ mongụ́ uṇgú. 17Kpá kenée, ꞌyị e utúasánɨ́ lótó leꞌyị́ sɨmɨ kuṛú ndoko wá. Togụ́ lotónɨ́ yá, leꞌyị́ née nɨ ụ́ꞌbụ geré zɨ́ kuṛú ndoko née ndóko ené zɨ́ leꞌyị́ kúkúónzó roné bi. Idínɨ́ lótó leꞌyị́ sɨmɨ mɨkánda ndoko gɨ ro zɨ́ ndoko e kɨ́ leꞌyị́ ídíye mɨbándáye.”
Yésụ yomo kára ꞌyị ndíyá
(Lúrú kpá Márɨko 5:21-43, Lúka 8:40-56)
18Cịkị ore, zɨ́ ngúru mongụ́ ꞌyị ógụ útúne gbrị kóꞌdụ́ Yésụ úku ledre kɨ́dí, “Nyị́ma otoomo ꞌdówụ́ne go cakaba, ógụ aka óto sị́lị́yị doa gɨ ro zɨ́a ómoné.” 19Zɨ́ Yésụ ị́nyịyé kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e ndéréye zɨ́ oꞌdo née ꞌbe.
20Sɨmɨ mɨndéréye do mɨsiꞌdi, zɨ́ kára kɨ́ ndíyá ꞌbɨ kará e roné sɨmɨbi doa goó sokó doa gbre (12) ụkụ́ wá, ógụné gbóo sogo Yésụ do ꞌdíꞌbi tara bongó gɨ roa. 21Zɨ́a úku ledre zɨ́ne kɨ́ roné kɨ́dí, “Togụ́ máꞌdíꞌbi lá tara bongó bɨ roa née yá, romá nɨ éme.”
22Geré zɨ́ Yésụ óyó roné lúrúndíki wo. Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Nyị́ma, ídí ódó mɨmbéꞌdeyị́, ṇgúṇgu ledre eyị́ yómo yị́ị go.” Maꞌdíi, geré zɨ́ ro kára née émené.
Yésụ yomo owụ́kára gɨ sɨmɨ umbu
23Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨyí ógụ kɨ́ ꞌyị ené e ꞌbe ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị née íri ní, kụꞌdụ́ nɨ ndị́sị úku ledre, mbụ́dụ́ nɨ ówụ́, 24zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ólụ́ógụsé aka sága, owụ́kára ba uyu ené wá ꞌduꞌdu yị́ ené lá mɨꞌdúꞌdu.” Zɨ́ ꞌyị e útúye mbá kúgú a. 25Sɨmɨ bɨ ꞌyị e olụ́ogụnɨ́ gɨ ꞌdị́cị́ ini go mbá sága ní, zɨ́ Yésụ ólụ́ne ndéré ꞌdíꞌbi sị́lị́ umbu, geré zɨ́a úrúne, do ị́nyịógụné ꞌdága. 26Zɨ́ phanda ledre née áṇgané sɨmɨ gara e za mbá.
Yésụ likpí komo yaꞌdá e gbre
27Sɨmɨ mɨndéréókpó Yésụ gɨ ore, zɨ́ yaꞌdá e gbre komoyé ndaá lódụ́ wo kɨ́ ṇgúṇgú royé zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, Bulúndu ngére Dawídi,9:27 Bulúndu Dawídi: Yụ́da e owonɨ́ bú kɨ́dí nɨyí karanée ndíkiógụ Kɨ́résịto gɨ sɨmɨ kúfú ngére Dawídi. ídí ówo ledre zɨ́ze.”
28Sɨmɨ bɨ nɨ goó za ꞌdị́cị́ ní zɨ́ yaꞌdá ga bɨ komoyé ndaá ba ólụ́ lódụ́ kacɨ́ a gị ꞌdị́cị́, zɨ́a ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Ṇgúṇgusé go kɨ́dí mááyí útúásá likpí komosé?”
Zɨ́ye úkulúgu ledre kɨ́dí, “Ɨɨ, ṇguṇguzé go kenée Ngére.”
29Zɨ́ Yésụ óto sị́lị́ne ro komoyé zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Gɨ zɨ́ ṇgúṇgu ledre esé mááyí yómo sée,” 30zɨ́ komoyé tɨ́ likpíne. Zɨ́ Yésụ lórụ yée oꞌbụóbụ kɨ́dí, “Ndásé úku ledre bɨ máméngị zɨ́se née zɨ́ ꞌyị e wá.” 31Abú kenée ndotó, tɨ́ lá bɨ olụ́ogụnɨ́ gɨ ore ní, zɨ́ye úku ledre née zɨ́ phanda a báyiné sɨmɨ gara e za mbá.
32Kpá lá bɨ Yésụ kɨ́ ꞌyị ené e nɨyí aka gɨ ro ólụ́ógụ ní, zɨ́ ngíti géyị yaꞌdá e ị́mbị́ógụ ngíti oꞌdo kɨ́ dokéké sɨmɨné odro gɨ zɨ́a wá zɨ́ Yésụ. 33Nda sɨmɨ bɨ Yésụ ógóóyó dokéké née ní, oꞌdo bɨ kóo odro wá ní, zɨ́a geré tónó ódroné. Zɨ́ ledre née lụ́tụ́ne komo ꞌyị ga bɨ ore née zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Ledre mengị aka roné zɨ́ze Isɨréle e ona kenée wá.”
34Tɨ́ lá Farụsáyo e ya, “Satána iꞌbí rokoꞌbụ née zɨ́a ndị́sị ogóóyó dokéké e kɨ́e gɨ sɨmɨ ꞌyị e ne.”
Lerị́ ꞌyị e mengị Yésụ
35Zɨ́ Yésụ gámáne sɨmɨ gara kɨ́ ị́rịgbére ga bɨ ore ní, kɨ́ ndị́sị ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e eyé e, kɨ́ ndị́sị úku bɨlámá ledre gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e nda kpá kɨ́ sị́kpị ꞌyị e gɨ do ṛị́kị́ ndíyá eyé e. 36Sɨmɨ bɨ lurú tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ꞌdii ní, zɨ́ lerị́ye méngị wo gɨ zɨ́a ꞌyị ga gére née ngíti géyị ꞌyị e ndịsịnɨ́ méngị láráye ꞌyị sáká yée ndaá, káa zɨ́ kábịṛị́kị bɨ ngárá mị́ngị́ye ndaá ní. 37Zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, “Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí go nzíyiyé gɨ ro úwú ledre ꞌbɨ Lomo, tɨ́ lá sée ꞌyị ꞌdódo ledre maáge, éyesé wá. 38Bɨ kenée ní, ídísé íni ini zɨ́ Ngére bɨ nɨ mị́ngị́ moko maꞌdáa ní, zɨ́a kásaógụ yata ꞌyị ꞌbɨ moko zɨ́se gɨ ro zɨ́se ndị́sị ꞌdódo bɨlámá ledre kéye zɨ́ ꞌyị e mbá.”
10Yésụ gelé ꞌyịmɨkása e sokó doa gbre
(Lúrú kpá Márɨko 3:13-19, Lúka 6:12-16)
1Zɨ́ Yésụ ndólo ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga bɨ sokó doa gbre (12) ní, íꞌbí rokoꞌbụ ꞌbɨ ógóóyó bɨcayi lomo e kpá kɨ́ sị́kpị ꞌyị ndíyá e kɨ́e zɨ́ye.
2Ba ịrị ꞌyịmɨkása10:2 ꞌYịmɨkása: Née ꞌyị ga bɨ Yésụ iꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ye, zɨ́a ndịsị kása yée ndéré kɨ́ méngị moko ené e káa zɨ́ úku bɨlámá ledre ené zɨ́ ꞌyị e, kɨ́ sị́kpị ꞌyị ndíyá e kpá kɨ́ ógóóyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨ ꞌyị e ní. ga bɨ sokó doa gbre (12) ní. Simúna bɨ ngíti ịrịa kpá Pétero ní, kɨ́ lúnduné Andiríya, Yakóbo wotị́ Zebedị́ya, kɨ́ lúnduné Yiwáni, 3nda Phị́lịpo, kɨ́ Batilimáyo, Tóma kɨ́ Matáyo ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ, Yakóbo wotị́ Alafáyo, nda Tadéyo, 4kɨ́ Simúna Zíloto, kɨ́ Yụ́da bɨ gɨ sɨmɨ gara bɨ Keriyóta bɨ iꞌbí ngbángá Yésụ ní.
Yésụ kasa ꞌyịmɨkása e sokó doa gbre
(Lúrú kpá Márɨko 6:7-13, Lúka 9:1-6)
5Sɨmɨ bɨ Yésụ kasa ꞌyịmɨkása ené ga bɨ sokó doa gbre (12) ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndásé ndéré ꞌbe ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ndanɨ́ Yụ́da e wá ní wá, togụ́ sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ Samáriya e ní kpá wá. 6Ídísé ndéré ꞌbe ꞌbɨ Isɨréle e gɨ zɨ́a oyónɨ́ sogoyé go zɨ́ Lomo. 7Zɨ́se úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, ‘Sịndị́ kadra nɨ go gbóo gɨ ro zɨ́ Lomo ídíne Ngére doyé.’ 8Zɨ́se sị́kpị ꞌyị ndíyá e kpá kɨ́ úru ꞌyị e gɨ sɨmɨ umbu. ꞌYị ga bɨ kɨ́ sámá royé ní, zɨ́se yéme sanáye, zɨ́se ógóóyó dokéké e gɨ sɨmɨ ꞌyị e. ꞌYị e ndanɨ́ íꞌbí éyị́ zɨ́se gɨ ro moko máa née wá gɨ zɨ́a máíꞌbí rokoꞌbụ née zɨ́se gbékpị́ne. 9Sɨmɨ mɨndérése, ndásé ꞌdíꞌbi késị́ wá, 10ndásé gbawá ꞌdíꞌbi yata bongó e kɨ́ éyị́ sịndị́ e zɨ́se sɨmɨ kombo, ndásé kpá gbawá ꞌdíꞌbi ngbángbá. ꞌYị ga bɨ ásé ndéré méngị moko zɨ́ye née nɨyí lúrú bi kacɨ́se.
11“Gara togụ́ do ꞌbe bɨ ógụsé go sɨmɨ a ní, zɨ́ ngúru mị́ngị́ ꞌbe ꞌdíꞌbi sée sɨmɨ sụmụ yá, ídíse ꞌdúꞌdu ore, ásé nda fú ndéréókpó. 12ꞌBe bɨ ógụsé go sɨmɨ a ní, ídísé íꞌbí mandá ore. 13Togụ́ ꞌdiꞌbinɨ́ sée go sɨmɨ sụmụ, ídísé íni ini zɨ́ Lomo idí íꞌbí úndru zɨ́ye ore. Togụ́ ꞌdiꞌbinɨ́ sée wá, úndru esé née idí ídíáká zɨ́se. 14ꞌYị ga bɨ ꞌdiꞌbinɨ́ sée sɨmɨ sụmụ gɨ ro úwú ledre ga bɨ ógụsé kɨ́e zɨ́ye ní wá ní, ídísé ụ́ꞌbụ́ómo ꞌbụrụ bɨ ro sịndị́se ní cịkị ore gɨ ro do ówo a mbá kɨ́dí asinɨ́ goó gɨ rosé. 15Zɨ́a kpá úku ngíti ledre zɨ́ye kɨ́dí, Máúku zɨ́se maꞌdíi, ꞌdoꞌdó ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ kóo Lomo ꞌdoꞌdo yée sɨmɨ Sodóma kɨ́ Gomóra10:15 Sodóma kɨ́ Gomóra: Lomo ongbóonzó gara ga gére née gɨ zɨ́a bɨsinyí mɨméngị ledre eyé ofụ kóo go sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ Abarayáma. Ólo Dosị́ eyị́ e 18:20—19:24. ní emene gɨ zɨ́ ꞌdoꞌdó bɨ nɨ ꞌdóꞌdo ꞌyị ga bɨ asinɨ́ kɨ́ úwú ledre gɨ tarasé ní. 16Ásé ídí dongará bɨsinyí ꞌyị e íri káa zɨ́ kábịṛị́kị ga bɨ dongará máárára e mị́ngị́ye ndaá ní. Gɨ zɨ́ kéyị née ní, komosé idí ídí rosé, zɨ́ mɨmbéꞌdesé ídíne zɨ́ ꞌyị e mbá bɨlámáne.
17“Ídísé kpá bándá rosé gɨ zɨ́ ngíti géyị Yụ́da e, nɨyí ꞌdíꞌbiógụ sée kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị eyé e sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e, zɨ́ye ꞌdóꞌdo sée. 18Ásé ídí zɨ́ye káa zɨ́ bɨsinyí ꞌyị e ní, zɨ́ye ꞌdíꞌbiógụ sée kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị e kpá kɨ́ mɨngburoko ngére e gɨ ro zɨ́ye ꞌdécị ngbanga rosé. Ábuwá ásé go ndéré ꞌdódo ledre amá zɨ́ye kpá kɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. 19Togụ́ ꞌdiꞌbinɨ́ sée go yá, ndásé sómụ́ ledre kɨ́dí, ásé ndéré úku a ba ya ꞌdíya wá. ꞌDówụ́ Lomo nɨ úkuíꞌbí ledre ne zɨ́se úku a. 20Ásé ndị́sị úku dụụ́ éyị́ bɨ ꞌBụsé Lomo nɨ ndị́sị úkuíꞌbí a zɨ́se sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ne ní.
21“Karanée ngíti géyị ꞌyị e nɨyí íꞌbí ngbángá lúnduyé e kɨ́ lémịyé do úfu yée, zɨ́ ngíti géyị ꞌbụmɨowụ́ e méngị a zɨ́ owụ́ ꞌbɨ eyé e kpá kenée, zɨ́ owụ́ e ídíye okó ro ꞌyị ndíki yée do úfu ꞌyị ndíki yée gɨ zɨ́ye. 22Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí karanée sógó sée gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledre amá ní. Yée bɨ ṇguṇgunɨ́ ledremá zɨ́ye tóroyé ngbúó sɨmɨ ꞌdoꞌdó ní, Lomo nɨ karanée íꞌbí trịdrị zɨ́ye. 23Togụ́ ꞌdoꞌdonɨ́ sée sɨmɨ gara bɨ ásé sɨmɨ a gɨ zɨ́a bɨ ndị́sịsé ꞌdódo ledre amá ore ní, ídísé ngásá sɨmɨ ngíti a. Mááyí ndáꞌbaógụ ꞌdiya ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́se kɨ́ gámá lící rosé kenée sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Isɨréle e mbá kɨ́ úku ledre amá zɨ́ ꞌyị e.
24“ꞌYị bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdódo ledre zɨ́a ní, romo ené do ꞌyị ꞌdódo ledre wá. Kpá kenée ꞌyị ꞌbɨ moko romo ené do mongụ́ ꞌyị ené wá. 25Káa zɨ́ bɨ mááyí ꞌyị ꞌdódo ledre zɨ́se kpá manda esé ní, ídísé ówo a kɨ́dí nɨyí ndólo sée Belezabụ́bụ10:25 Belezabụ́bụ: Ba kpá ngíti ịrị ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo bɨ ndịsịnɨ́ kpá ndólo wo Satána ní. káa zɨ́ bɨ ndịsịnɨ́ ndólo máa ní gɨ zɨ́a mááyí mongụ́ ꞌyị esé.
26“Ndásé éré ꞌyị ga bɨ nɨyí ndị́sị méngị láráse gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledre amá ní wá. Lomo ili ídísé ꞌdódo ledre ené e za mbá zɨ́ ꞌyị e bɨkéṛị́ a ndaá lóꞌbo wá. 27Ledre ga bɨ mɨꞌdódo yée zɨ́se kɨ́ ndụlụ kɨ́ kadra ní ídísé ózoógụ yée zɨ́ kadra zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e úwú yée mbá. 28Ndásé éré ꞌyị ga bɨ nɨyí úfu lá dụụ́ gbékpị́ rosé, utúasánɨ́ óto sị́lị́ye ro trịdrịsé wá ní wá. Ídísé éré ngịrị Wo bɨ nɨ ụ́cụ kụṛụꞌbụsé nyé ku phoꞌdụ ní. 29Mɨnzéré owụ́ solụ́ e, ledreyé ndaá owóowó wá, ꞌyị nɨ úgú yée ꞌdényé gbre dụụ́ kɨ́ giníya kị́éꞌdo. Lomo bɨ otoogụ yée ní, ili ené zɨ́ye úyuyé lá sɨkala wá gɨ zɨ́a owo yị́ ené yée mbá bú. 30Lomo owo ledre gɨ rosé bú bɨlámáne, gba bị dosé olo yée kékị́éꞌdo mbá. 31Ndásé éré ngịrị ꞌyị ga bɨ ilinɨ́ dụụ́ úfu gbékpị́ rosé ní wá, ledresé nɨ zɨ́ Lomo owóowó rómo do gbékpị́ éyị́ trịdrị e mbá.
32“ꞌYị ga bɨ erénɨ́ ngịrị wá, togụ́ toronɨ́ ngị́rị úku ledre fúó zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí yée nɨyí ꞌyị amá e yá, mááyí úku ledreyé zɨ́ Babá komo ere kpá fúó kɨ́dí, maꞌdíi nɨyí tɨ́ ꞌyị amá e. 33Togụ́ asinɨ́ gɨ romá gɨ zɨ́ komo ꞌyị e yá, mááyí kpá ási gɨ royé kóꞌdụ́ Babá bɨ komo ere ní kɨ́dí ndanɨ́ eyé ꞌyị amá e wá.
34“Ndásé sómụ́ a bɨ kɨ́dí bɨ máógụ ba ledre e nɨyí ídí mbá bɨlámáye ní wá. ꞌYị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledremá wá ní, mɨmbéꞌdeyé nɨ ndị́sị ídí phoꞌdụ zɨ́ye ndị́sịyé kɨ́ úfu ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre amá go ní. 35Ngíti géyị
“ ‘owụ́ yaꞌdá e nɨyí zíngi ro ꞌbụyé e kɨ́dí ꞌbụyé ṇguṇgunɨ́ ledremá gɨ ro ꞌdíya.
Zɨ́ owụ́kará e méngị a zɨ́ mbágáye kpá kenée gɨ zɨ́a bɨ mbágáye ṇguṇgunɨ́ ledremá ní.
Kará ꞌbe e nɨyí méngị a kpá kenée zɨ́ tetéye e.
36Ledre née ꞌdodo go kɨ́dí, okó nɨ ógụ ro ꞌyị bɨ ṇguṇgu ledre amá go ní cịkị gɨ zɨ́ ꞌyị ené e gɨ ꞌbe.’10:36 Míka 7:6
37“Togụ́ ꞌyị oto ꞌbú ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ ené e rómo domá yá, ꞌyị née utúasá ené ídí ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma wá. 38ꞌYị bɨ utúasá ị́mbị́ mɨngbúngbu kágá10:38 Mɨngbúngbu kágá: Née kágá bɨ Róma e ndịsịnɨ́ úfu ꞌyị e doa sɨmɨ bɨ phephénɨ́ yée go zɨ royé ndị́sị ówoné kɨ́ngaya uyu ꞌdiyínɨ́ royé wá ní. ené íꞌbí roné kɨ́e zɨ́ ꞌdoꞌdó kɨ́ umbu gɨ romá wá ní, utúasá ídí káa do ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma wá. 39Togụ́ ꞌyị ya née ṇguṇgu ledremá wá káa bɨ ezeokóma e nɨyí úfu née yá, sɨmɨ bɨ ufunɨ́ wo go ní, ndiki trịdrị bɨ za fí ní wá. Togụ́ ezeokóma e ufunɨ́ ꞌyị gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇgu ledremá ní yá, nɨ ndiki trịdrị bɨ za fí ní.
40“Togụ́ ꞌyị ꞌdiꞌbi sée sɨmɨ sụmụ gɨ zɨ́a bɨ ásé ꞌyị amá e ní, ꞌyị née ꞌdiꞌbi kpá máa go. ꞌYị bɨ ꞌdiꞌbi máa go sɨmɨ sụmụ ní, ꞌdiꞌbi kpá babá go gɨ zɨ́a kasaogụ máa ne. 41Togụ́ ꞌyị ꞌdiꞌbi nébị sɨmɨ sụmụ gɨ zɨ́a bɨ Lomo kasaogụ wo ne ní yá, Lomo nɨ íꞌbí tákpásị́lị́ zɨ́ye ndro kɨ́ nébị maꞌdáa. Togụ́ ꞌyị ꞌdiꞌbi ꞌyị méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní sɨmɨ sụmụ, Lomo nɨ íꞌbí tákpásị́lị́ zɨ́ye ndro kɨ́ ꞌyị máa née. 42Ndaá kpá lá dụụ́ née wá, togụ́ ꞌyị iꞌbí iní zɨ́se éwé a gɨ zɨ́a bɨ ásé ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma e ní yá, Lomo nɨ íꞌbí úndru zɨ́a.”
11Yiwáni Babatị́za kasa ꞌyị e ené e zɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Lúka 7:18-35)
1Sɨmɨ bɨ Yésụ ukuonzó ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga bɨ sokó doa gbre née kenée ní, zɨ́a ị́nyịné ndéréne kɨ́ ꞌdódo ledre kpá kɨ́ úku ledre ꞌbɨ Lomo sɨmɨ gara ga bɨ ꞌbɨ Galiláya ore ní.
2Yiwáni ꞌyị Bábátị́zị́ ꞌyị e nɨ sɨmɨ sị́gịnị. Zɨ́ phanda Kɨ́résịto ówụ́ ndíki wo ꞌdị́cị́ íri. Zɨ́a kása ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e zɨ́ Yésụ ndúꞌyú wo kɨ́dí, 3“Áyí ba Kɨ́résịto bɨ nébị e ukunɨ́ ledrea kɨ́dí nɨ ógụ ní, ala áyí ngíti ꞌyị kpị́?”
4Zɨ́ Yésụ kásalúgu yée kɨ́dí, “Ledre ga bɨ mándị́sị ꞌdódo yée, zɨ́se úwú a go kɨ́ mbílíse kɨ́ yée ga bɨ lúrúsé máa kɨ́ méngị yée ní, ídísé ndéré úku yée zɨ́ Yiwáni kɨ́dí, 5ꞌyị ga bɨ lurú bi wá ní málíkpí komoyé go, mɨgịgị́ṛị́ e máyéme sịndị́ye go, ꞌyị ga bɨ kɨ́ sámá royé ní máyéme yée go, mɨmbílí ngbụtụ́ e málíkpí mbílíye go, umbu e nɨyí go kɨ́ úrú, mááyí go kpá ndị́sị úku bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị lerị́ e. 6Ídísé kpá úku a zɨ́a kɨ́dí, Lomo nɨ íꞌbí úndru zɨ́ ꞌyị ga bɨ asinɨ́ gɨ romá wá gɨ zɨ́ ledre ga bɨ mándị́sị méngị yée ní.”
7Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yiwáni nɨyí go ndáꞌba ní, zɨ́ Yésụ óyólúgu komoné tónóne úku ledre zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga ba ní gɨ ro Yiwáni kɨ́dí, “Oꞌdo bɨ kóo ndị́sịsé ndéré lúrú wo sɨmɨ súwú ꞌdáa ní náambi? Ówosé kóo wo lá káa zɨ́ lómí bɨ síli ndịsị ílí a káa zɨ́ cící éyị́ ní? 8Togụ́ kenée wá ní, ílisé kóo zɨ́a ídíne íri kɨ́ mongụ́ bɨlámá bongó roné? ꞌYị ga bɨ kɨ́ bongó e royé kenée ní ndịsịnɨ́ ndị́sị dụụ́ ye do mɨngburoko bi ga bɨ ꞌbɨ ngére e ní. 9Sara togụ́ kenée ní, éyị́ bɨ kóo ndérésé lúrú a ní ꞌdi? Ndérésé lúrú nébị? ꞌBe tɨ́ kenée ní, máúku zɨ́se oꞌdo née romo do nébị. 10Née oꞌdo bɨ kóo Lomo uku ledre a do éké ledre gɨ roa kɨ́dí,
“ ‘Mááyí kása ꞌyị kasa amá zɨ́yị ꞌdáꞌdá,
gɨ ro zɨ́a yémeómo mɨsiꞌdi zɨ́yị nzíyiné.’11:10 Maláki 3:1
11Máúku zɨ́se maꞌdíi, gɨ dongará ꞌyị ga bɨ kará e ndikinɨ́ yée ní ꞌyị rómo do Yiwáni Babatị́za ndaá. Tɨ́ lá ꞌyị máa wo bɨ nɨ odụ ꞌyị ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere ní, romo do Yiwáni dụụ́ ne. 12Tónóne gɨ sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo Yiwáni Babatị́za ndị́sị úku ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e, ndéréógụné gị karaba ní, ledre ꞌbɨ Lomo bɨ komo ere ní nɨ kóo go mɨndéréne ꞌdáꞌdá, tɨ́ lá ꞌyị ga bɨ otonɨ́ royé okó ro ledre ꞌbɨ Lomo ní ndịsịnɨ́ gámásóꞌdo mɨsiꞌdi gɨ ro ụ́cụómo a kɨ́ cóngó ro. 13Ledre ga bɨ mbá nébị e ekénɨ́ yée nda kpá kɨ́ lorụ ꞌbɨ Mụ́sa, ndéréógụné gị sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ Yiwáni, nɨyí gɨ ro ledre ꞌbe ꞌbɨ Lomo. 14Togụ́ ṇgúṇgusé go kenée, Yiwáni babatị́za nɨ nébị káa zɨ́ Ilíya nébị bɨ kóo Lomo ukuꞌdodo ledre mɨógụ ené ní. 15ꞌYị bɨ kɨ́ mbílí ro doné, idí índi mbílíne úwúyéme ledre ba bɨlámáne.
16“Mááyí ótoásá ꞌyị ga bɨ cakaba ba kɨ́ ꞌdi? Nɨyí yị́ eyé káa zɨ́ owụ́ ga bɨ nɨyí do bi ndeke ní. Zɨ́ ngíti géyị ndị́sịyé ndólo lafúye, 17úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, ‘Ndịsịzé úku keꞌbị kɨ́ ụ́cụ kị́drị́, ógụsé léꞌbé keꞌbị zɨ́ze wá, ukuzé keꞌbị ini, sɨmɨkozo ꞌdiꞌbi sée kpá wá. 18Sɨmɨ bɨ Yiwáni ogụ ní, anu bɨlámá éyị́ wá, ewé leꞌyị́ kóṛó kpá wá ní, úkusé yị́ esé kɨ́dí nɨ kɨ́ dokéké sɨmɨné.’ 19Zɨ́ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ógụné ndị́sị kɨ́ ánu éyị́ kpá kɨ́ éwé éyị́ e kɨ́ ꞌyị e ní, úkusé yị́ esé kɨ́dí, ‘Lúrúsé aka oꞌdo ba. Nɨ ꞌyị mɨmbéꞌde, ꞌyị kóyó kpá ezegámá ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ e kɨ́ ꞌyị lúyú ledre e.’ Tɨ́ lá komokenzị ndịsị ꞌdódo roné maꞌdíi kacɨ́ mɨméngị ledre.”
ꞌDoꞌdó ro ꞌyị kála ledre e
(Lúrú kpá Lúka 10:13-15)
20Zɨ́ Yésụ tónóne úku ledre zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ gara ga bɨ kóo mengị tụ́ꞌdụ́ mɨngburoko ledre e ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé sɨmɨyé ní, gɨ zɨ́a oyóloꞌbónɨ́ eyé mɨmbéꞌdeyé zɨ́ye ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo wá. 21“Áko, sée ꞌyị ꞌbɨ gara ga bɨ Korazíni kɨ́ Beteseyị́da11:21 Korazíni kɨ́ Beteseyị́da: Née gara ga bɨ Yụ́da e ndịsịnɨ́ ndị́sị sɨmɨyé ní, tɨ́ lá ꞌyị ga ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní ndịsịnɨ́ ndị́sị ꞌbɨ eyé sɨmɨ Táyire kɨ́ Sidóna. ní, Lomo nɨ karanée ꞌdóꞌdo sée bɨsinyíne. Togụ́ mɨngburoko ledre ga bɨ mengịnɨ́ royé káa do ꞌdódo ledre zɨ́se ní, idí mengịnɨ́ kóo royé née sɨmɨ gara ga bɨ Táyire kɨ́ Sidóna ní, káa bɨ ꞌyị ga bɨ íri née oyóloꞌbónɨ́ kóo mɨmbéꞌdeyé go ꞌdesị́ zɨ́ye ṇguṇgu ledre ꞌbɨ Lomo. 22Máúku zɨ́se, abú ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Táyire kɨ́ Sidóna Lomo nɨ karanée ꞌdóꞌdo yée yá, nɨ ídí kɨ́ ngítíne. 23Sée ꞌyị ꞌbɨ gara bɨ Kapáranawúma ní, sómụ́sé kɨ́dí Lomo nɨ ꞌdíꞌbi sée ꞌbe ꞌbɨ ené komo ere? Ɨ́ꞌɨ, ꞌdiꞌbi ené sée íri wá. Nɨ ụ́cụ sée ku phoꞌdụ bɨ za fí ní. Togụ́ mɨngburoko ledre ga bɨ máméngị yée sɨmɨ gara esé ona ní, idí mengịnɨ́ kóo royé née sɨmɨ gara Sodóma, káa bɨ idíaká ba go gị karaba. 24Karanée kadra ngbanga, Lomo nɨ ꞌdóꞌdo sée rómo do ꞌbɨ Sodóma.”
Yésụ iꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo
(Lúrú kpá Lúka 10:21,22)
25Zɨ́ Yésụ ị́nyịné mbófo Lomo kɨ́dí, “Babá, áyí Ngére do éyị́ e za mbá, kpá do Ere kɨ́ Káṇgá. Mámbófo yị́ị gɨ zɨ́a ótoécị maꞌdíi ledre eyị́ ba gɨ zɨ́ ꞌyị ga bɨ ya yée nɨyí ꞌyị ówo ledre e ní, zɨ́yị nda ꞌdódo a zɨ́ yée ga bɨ kɨ́ owụ́ ówo ledre ní. 26Babá, née ledre bɨ utúasá kacɨ́ komoyị́ ní, gɨ ro zɨ́a ídíne kenée.”
27Zɨ́a kpá úku ngíti ledre kɨ́dí, “Babá, iꞌbí rokoꞌbụ ledre e go za mbá zɨ́ma. ꞌYị bɨ owoyeme ledre gɨ romá ní ndaá dụụ́ Babá, ꞌyị ówoyéme ledre gɨ ro Babá ndaá dụụ́ máa kɨ́ ꞌyị ga bɨ mágélé yée go gɨ ro ꞌdódo Babá zɨ́ye ní.
28“Sée ga bɨ za mbá ndị́sịsé ꞌdóꞌdó gɨ zɨ́ lorụ bɨ mɨngburoko ꞌyị esé e ịmbị́otonɨ́ dosé ní, ídísé ógụ zɨ́ma, mááyí sáká sée gɨ ro zɨ́se ꞌdówụ́rosé. 29Ídísé íꞌbí mɨmbéꞌdesé zɨ́ma, zɨ́se ndị́sịsé lódụ́ dụụ́ kacɨ́ lorụ amá, gɨ zɨ́a mɨmbéꞌdemá nɨ bɨlámáne ro ꞌyị e gɨ zɨ́a bɨ mándị́sị ówo ꞌdoꞌdó eyé ní. Togụ́ ílisé ledre amá go yá, mááyí ị́drị mɨmbéꞌdesé zɨ́a ị́drị́ne nzoó zɨ́se ꞌdówụ́rosé. 30Gɨ zɨ́a lorụ bɨ mááyí íꞌbí a zɨ́se ní ndaá ꞌbɨ ené owóowó wá, nɨ yị́ ené fáfáka utúasá íꞌbí kụ́rụ́ rosé wá.”
12ꞌYị lódụ́ kacɨ́ Yésụ anunɨ́ ngorụ kére
(Lúrú kpá Márɨko 2:23-28, Lúka 6:1-5)
1Sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro12:1 Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro: Nɨ mongụ́ sị́lị́ ꞌbɨ Isɨréle ꞌbɨ ini zɨ́ Lomo, mengịnɨ́ moko sɨmɨ a wá. Zɨ́ye ndị́sịyé sómụ́ndíki ledre kɨ́dí Lomo otoogụ ere kɨ́ do sogo káṇgá kpá kɨ́ ledre bɨ Lomo yomo yée gɨ sɨmɨ moko ꞌbɨ owụ́kụlụ́ e gɨ sị́ sị́lị́ ngére ꞌbɨ Ízibiti ní. Ólo Ólụ́ógụ 20:8-11, Gbre lorụ 5:12-16., zɨ́ Yésụ ꞌdécị bi kpụrụ́ gɨ sɨmɨ ngíti yáká kére. Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ndị́sịyé lófo ngorụ kére kɨ́ ánu a gɨ zɨ́ ꞌbú. 2Zɨ́ ngíti géyị Farụsáyo e ị́nyịyé úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Lúrú aka ꞌyị lódụ́ kacɨ́yị ga ba nɨyí go méngị moko sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro.”
3Yésụ ya zɨ́ye ní, “Ówosé éyị́ bɨ kóo Dawídi kɨ́ ꞌyị ené e mengịnɨ́ sɨmɨ bɨ kóo ꞌbú mengị yée ní bú? 4Olụ́nɨ́ kɨ́ ꞌyị ené e ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo, éyị́ ga bɨ ꞌdanánɨ́ Lomo kɨ́e, ꞌyị ꞌdáná éyị́ e nɨyí ánu a lá dụụ́ ye ní, zɨ́ye ꞌdíꞌbi a ánu a. 5Ólosé esé ledre bɨ Mụ́sa eké sɨmɨ lorụ kɨ́dí ꞌyị ꞌdáná éyị́ bɨ sị́lị́ ené ꞌbɨ moko sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo utú go ndro sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro ní, idí méngị a ndaá zɨ́a lúyú ledre wá ní wá? 6Máúku zɨ́se maꞌdíi, wo bɨ kɨ́ rokoꞌbụné rómo do rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní nɨ ona. 7Idí ówosé ini ledre bɨ sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí, ‘Máíli ídísé ídí ꞌyị ówo ledre kɨ́ ꞌyị e, ndaá ꞌbɨ ené ꞌdáná éyị́ esé e wá ní bo,’12:7 Uzíya 6:6 káa bɨ úku sínyisé esé ledre ro ꞌyị e amá e wá. 8Bɨ kenée ní Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ ngére do Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro.”
9Zɨ́ Yésụ ókpóne gɨ ore ꞌdáꞌdá, zɨ́a ndéré ólụ́ne sɨmɨ ngíti ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌbɨ Yụ́da e, 10ngíti oꞌdo nɨ ore cídrí sị́lị́a gagá mɨgágá nzɨ sị́lị́ga mengịnɨ́ lolụ moko wá. Zɨ́ Farụsáyo e gámásóꞌdo mɨsiꞌdi gɨ ro ꞌdíꞌbi Yésụ. Zɨ́ye ndúꞌyú wo kɨ́ mani kɨ́dí, “Togụ́ ꞌyị nɨ kɨ́ ndíyá ní, nɨ mɨútúásáne do sị́kpị wo sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro?”
11Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “ꞌYị nɨ bo dongaráse ore togụ́ Kábịṛị́kị ené utú sɨmɨ gu sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro ní utúasá lálaógụ a wá? 12ꞌYịmaꞌdí nɨ kɨ́ ledrené owóowó rómo do Kábịṛị́kị. Gɨ zɨ́ kéyị née, nɨ mɨútúásáne do ndị́sị méngị dụụ́ bɨlámá ledre sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro.”
13Zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ oꞌdo bɨ sị́lị́a mengị moko wá née kɨ́dí, “ꞌDózo aka sị́lị́ née mu.” Sɨmɨ bɨ ꞌdózo ní, geré zɨ́ sị́lị́a ídíne bɨlámáne. 14Zɨ́ ledre née sínyíne ro Farụsáyo e. Zɨ́ye ólụ́ógụyé ndéré ndómo tarayé gɨ ro úfu Yésụ ꞌdáꞌba.
ꞌYị bɨ Lomo gelé káa do ꞌyị kasa ené ní
15Zɨ́ Yésụ ndéré óyó yị́ ené roné gɨ ore. Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e kpá útúye rụrụ do kacɨ́ a, zɨ́a ꞌdíꞌbióyó ndíyá gɨ royé mbá. 16Zɨ́a lórụ ꞌyị ga bɨ ꞌdiꞌbioyó ndíyá gɨ royé ní, ndanɨ́ úku ledrené zɨ́ ꞌyị e faa wá. 17Ledre bɨ Yésụ mengị née ꞌdodo go ledre bɨ kóo nébị Isáya eké ní kɨ́dí, 18“Ba wo bɨ mágélé káa do ꞌyị kasa amá ní, ꞌbúa ofụ domá go, mááyí kɨ́ mongụ́ rokinyi gɨ roa. Mááyí íꞌbí ꞌdówụ́ma zɨ́a, zɨ́a ndị́sịné úku ledre zɨ́ kúfú ꞌyị e mbá kɨ́dí, Lomo nɨ karanée ꞌdécị ngbanga zɨ́ye bɨlámáne. 19ꞌYị kása amá máa née ndaá ꞌbɨ ené ꞌyị ófụ́ kɨ́ gbúrógbó do ꞌyị e wá. Nderé ené kpá kɨ́ ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e kacɨ́ mɨsiꞌdi e kɨ́ doné wóꞌdụ́ wóꞌdụ́ wá. 20Nɨ íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ ꞌyị máa yée ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Lomo go ní. ꞌYị máa yée ga bɨ ṇguṇgunɨ́ aka wá ní, asi ené gɨ royé wá. Nɨ ndị́sị tóro gɨ ro ꞌyị ené e fú kenée tɨ́ bɨ zɨ́a rómo komo Satána ní. 21Nɨ ne ꞌyị bɨ ꞌyị e do sogo káṇgá mbá nɨyí óto mɨmbéꞌdeyé roa ní.”12:21 Isáya 42:1-4
Yésụ lágaóyó dokéké
(Lúrú kpá Márɨko 3:20-30, Lúka 11:14-23, 12:10)
22Kadra kị́éꞌdo do kókóógụ ngíti oꞌdo nɨ kɨ́ dokéké sɨmɨné, lurú bi gɨ zɨ́a wá, odro kpá wá. Zɨ́ Yésụ lágaóyó dokéké née gɨ sɨmɨ a, geré zɨ́ komoa líkpíne, zɨ́a kpá tónóne ódroné. 23Zɨ́ tara ꞌyị e ị́drị́ne mbá mɨị́drị́, zɨ́ye ndị́sịyé úku ledre kɨ́dí, “Ba ndaá Bulúndu ngére Dawídi wá?” 24Sɨmɨ bɨ Farụsáyo e uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Yésụ ndịsị lágaóyó dokéké gɨ zɨ́a manda eyé Belezabụ́bụ iꞌbí rokoꞌbụ née zɨ́a ne.”
25Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Togụ́ ꞌyị ꞌbɨ káṇgá kị́éꞌdo, togụ́ mbú gara kị́éꞌdo togụ́ mbú ꞌbe ndịsịnɨ́ méngị okó dengbị́ye yá, ꞌbe ꞌbɨ eyé née nɨ báyi ené. 26Kpá kenée togụ́ Satána ndịsịnɨ́ méngị okó dengbị́ye yá, toro yemenɨ́ royé wá, nɨyí báyi eyé mɨbáya. 27Togụ́ málágaóyó dokéké e kɨ́ rokoꞌbụ bɨ gɨ zɨ́ Belezabụ́bụ ní, sara ꞌyị esé e ndịsịnɨ́ ꞌbɨ eyé lágaóyó yée kɨ́ rokoꞌbụ gɨ zɨ́ ambi? ꞌYị esé maáge nɨyí úku yéme a ye sómụ́ ledre esé ndaá mbị́ wá. 28Togụ́ lágaóyó dokéké kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo, ꞌdodo go kɨ́dí Lomo ogụ go káa do Ngére dosé.”
29Zɨ́ Yésụ kpá úku muruwayi kɨ́dí, “ꞌYị ugu utúasá ngáka éyị́ gɨ zɨ́ ꞌyị bɨ kɨ́ rokoꞌbụné ní wá, ꞌbúó togụ́ rokoꞌbụa romo do ꞌbɨ mị́ngị́ éyị́ née go.
30“ꞌYị bɨ ṇguṇgu ya málágaóyó bɨcayi lomo e kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo wá ní, nɨ okó romá. ꞌYị ga bɨ ilinɨ́ ndị́sị báyi ꞌyị e káa bɨ nɨyí ṇgúṇgu ledre amá ní, nɨyí okó romá. 31Lomo nɨ ótoómo ledre zɨ́ ꞌyị abú luyú ba kóo za lúyú ledre bɨ káa be ꞌdíya. Éyị́ kị́éꞌdo togụ́ ꞌyị ukucayi ledre gɨ do bi ꞌDówụ́ Lomo, Lomo otoomo ené ledre zɨ́a wá. 32Máúku zɨ́se, Máa bɨ Lomo kasaogụ máa ba, togụ́ ꞌyị ukucayi ledre gɨ do bi Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí yá, Lomo nɨ ótoómo ledre zɨ́a. Togụ́ ukucayi ledre gɨ do bi ꞌDówụ́ Lomo yá, tɨ́ bɨ nɨ ndị́sị ꞌbɨ ené ní, Lomo otoomo ledre zɨ́a kú wá.
33“Ndịsịnɨ́ ówoyéme ꞌyịmaꞌdí gɨ zɨ́ mɨméngị ledre ené. Bɨlámá ꞌyị, mɨméngị ledre ené nɨ bɨlámáne. Bɨsinyí ꞌyị, mɨméngị ledre ené nɨ kpá bɨsinyíne. 34Máúku zɨ́se, éyị́ ga bɨ ndị́sịsé úku yée sɨmɨ ꞌdódo ledre esé zɨ́ ꞌyị e ní, ndịsị ówo royé káa zɨ́ okó phoꞌdụ ní, ndị́sịsé née úku ledre ga bɨ do mɨmbéꞌdesé ní zɨ́ye. 35Bɨlámá ledre ndịsị ólụ́ógụ gɨ ku bɨlámá ꞌyị. Zɨ́ bɨsinyí ledre ndị́sị ólụ́ógụ ꞌbɨ ené kpá gɨ ku bɨsinyí ꞌyị. Gɨ zɨ́a née éyị́ bɨ nɨ sɨmɨ mɨmbéꞌdea ní. 36Lomo nɨ ꞌdódoógụ bɨsinyí ledre ga bɨ ꞌyị e ndịsịnɨ́ úku yée ní mbá karanée kadra ngbanga, zɨ́a ꞌdécị ngbanga royé kacɨ́ a. 37Lomo nɨ ꞌdécị ngbanga ꞌyị kacɨ́ mɨódro ꞌbɨ ꞌyị. Wo bɨ nɨ bɨlámáne ní, zɨ́a úku a yaá ba bɨlámá ꞌyị. Togụ́ bɨsinyíne yá, zɨ́a úku a yaá ba bɨsinyí ꞌyị.”
Ledre mengị kóo roné zɨ́ nébị Yóna
(Lúrú kpá Márɨko 8:11,12, Lúka 11:29-32)
38Zɨ́ Farụsáyo e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ ꞌbɨ Yụ́da e úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, méngị aka ledre bɨ kɨ́ rokoꞌbụné ní mu zɨ́ze lúrú a.”
39Yésụ ya zɨ́ye ní, “Sée ꞌyị luyú ledre e, ledre mengị kóo roné kɨ́ rokoꞌbụné zɨ́ nébị Yóna káa do ꞌdódo ledre e zɨ́se, tɨ́ lá ílisé esé ṇgúṇgu a wá. 40Mongụ́ kénzé ụlụ kóo Yóna, zɨ́a méngịné sị́lị́ ota (3) sɨmɨ a, zɨ́a nda síꞌdíógụ wo. Kpá kenée, Máa bɨ Lomo kasaogụ máa ba ní, Mááyí méngị sɨmɨ káṇgá kpá sị́lị́ ota (3) zɨ́ma nda úrúma. 41ꞌYị ꞌbɨ Nịnévị nɨyí karanée úku ledre kɨ́dí ásé ꞌyị lúyú ledre e, gɨ zɨ́a oyóloꞌbónɨ́ kóo mɨmbéꞌdeyé zɨ́ye ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo bɨ kóo Yóna ndịsị úku a ní. Bɨ ba ní, máa bɨ márómo do Yóna ní ílisé kpá óyólóꞌbó mɨmbéꞌdesé zɨ́se ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo gɨ taramá wá. 42Mongụ́ ngére nɨ kóo bo kára ꞌyị, ịnyị kú gɨ sɨmɨ káṇgá ené Séba ógụ úwú ledre gɨ tara Solomóna. Nɨ karanée ꞌdécị ngbangasé, gɨ zɨ́a máa bɨ márómo gɨ do Solomóna ní, ílisé úwú ledre gɨ taramá wá.
43“Togụ́ bɨcayi lomo olụ́ogụ go gɨ sɨmɨ ꞌyị, nɨ ndéré gámásóꞌdo kpá té ngíti ꞌyị gɨ ro ólụ́ ndị́sịné sɨmɨ a. Togụ́ ndiki ngíti ꞌyị mbá wá, 44nɨ úku ledre kɨ́dí, ‘Bɨlámá a máídí ndáꞌba kɨ́ꞌdí bɨ kóo mándị́sị ndị́sị ní.’ Togụ́ nderé ndiki ꞌDówụ́ Lomo ndaá sɨmɨ mɨmbéꞌde ꞌyị née fú lá wá, nɨ ídí ené kɨ́ rokinyi. 45Nɨ ndéré ndóloógụ lafúne e bɨcayi lomo e ịnyị doa gbre yée ga bɨ nda bɨsinyíye kɨ́ngaya ní zɨ́ye ndị́sịyé kéye mɨmbéꞌde ꞌyị née íri, zɨ́ ꞌyị née nda sínyí tátá roné ꞌdáꞌdá. Sée ꞌyị ga bɨ cakaba ba ní, née éyị́ bɨ nɨ méngị roné zɨ́se ní.”
Mbágá Yésụ kɨ́ lúnduga
(Lúrú kpá Márɨko 3:31-35, Lúka 8:19-21)
46Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨ fú ndị́sị ꞌdódo ledre zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ꞌdị́cị́ ní, zɨ́ mbágáa kɨ́ lúnduga ógụ tóroyé sága kákasa kɨ́dí yée ilinɨ́ Yésụ. 47Zɨ́ ngíti ꞌyị gɨ dongará ꞌyị ga bɨ ore née úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mbágáyị kɨ́ lúnduyị́ e ilinɨ́ yị́ị sága ꞌdáa ilinɨ́ ódro zɨ́yị.”
48Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “mbágáma e ꞌbe náambi e? Sara Lúndumá e ꞌbe náambi e?” 49Zɨ́a kụ́ꞌdụ sị́lị́ne ro ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Ga gére née mbágáma e kɨ́ lúndumá e. 50ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị ledre ga bɨ Babá bɨ komo ere ili ní, nɨyí ye mbágáma e, lémịmá e kɨ́ lúndumá e.”
13Muruwayi gɨ ro ꞌyị óꞌdo yáká
(Lúrú kpá Márɨko 4:1-9, Lúka 8:4-8)
1Cịkị sɨmɨ sị́lị́ née, sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra, zɨ́ Yésụ ólụ́ógụyé kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e gɨ ꞌbe ndéré ndị́sịné kóꞌdụ́ mɨkavu Galiláya. 2Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e yóko royé cigí a íri gɨ ro úwú ledre e gɨ taraa. Zɨ́a ékị́ ndị́sịné sɨmɨ kuṛúngba ꞌyị e nɨyí ꞌbɨ eyé mbá do gbúṛóngó sága. 3Zɨ́a ꞌdódo tụ́ꞌdụ́ ledre e zɨ́ye sɨmɨ muruwayi kɨ́dí, “Ngíti ꞌyị ịnyị kóo ndéré óyụ kúfú yáká ené, zɨ́a ndị́sịné óꞌdo éyị́. 4Kúfú ga bɨ ndịsị óyụ yée ní, ngíti géyị utúnɨ́ do mɨsiꞌdi, zɨ́ solụ́ e lagá yée. 5Ngíti géyị utúnɨ́ do landa zɨ́ye ụ́tụyé ꞌdiya gɨ zɨ́a bɨ káṇgá ndaá ore mbị́ wá ní. 6Sɨmɨ bɨ kadra suwu ní, zɨ́ye gágáye rúfú gɨ zɨ́a cíyíye ndaá sɨmɨ káṇgá wá. 7Ngíti géyị utúnɨ́ ꞌbɨ eyé dongará kị́nị e. Sɨmɨ bɨ ngborónɨ́ ní, zɨ́ kị́nị ga gére née álaꞌdụ́tụ yée anánɨ́ wá, zɨ́ye ndáꞌbá eyé mbá andulé. 8Ngíti géyị utúnɨ́ ꞌbɨ eyé sɨmɨ bɨlámá káṇgá. Zɨ́ mị́ngị́ yáká ówo gɨ sɨmɨ ngíti bi kongụ ịnyị (100), gɨ sɨmɨ ngíti a kongụ ota (60), gɨ sɨmɨ ngíti a ꞌbɨ ené kongụ kị́éꞌdo doa sokó (30). 9ꞌYị bɨ uwú ledre bú ní, ídí úwú ledre ba bɨlámáne.”
10Nda gɨ ꞌdáꞌba, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ógụ ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, éyị́ bɨ ndị́sị ódro zɨ́ze fú lá sɨmɨ muruwayi gɨ zɨ́a ní ꞌdi?”
11Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Lomo ꞌdódo mɨótoécị ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ ené komo ere ní go zɨ́se, tɨ́ lá ꞌdodo ené zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e wá. 12Tɨ́ lá ꞌyị bɨ kɨ́ éyị́ zɨ́ne ní nɨyí íꞌbí yata zɨ́a, zɨ́ éyị́ nda ídíne zɨ́a kɨ́ngaya. ꞌYị máa wo bɨ éyị́ ndaá zɨ́a wá ní, gba owụ́ a bɨ zɨ́a ní, nɨyí ꞌdíꞌbióyó a gɨ zɨ́a ꞌdáꞌba. 13Née sị́ ledre bɨ mándị́sị ódro zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ muruwayi gɨ zɨ́a ní.
“Abú nɨyí tɨ́ lúrú éyị́ ga bɨ mááyí ndị́sị méngị yée ní kɨ́ komoyé yá, lurú yemenɨ́ eyé wá,
abú nɨyí tɨ́ kɨ́ úwú ledre ga bɨ mááyí ndị́sị úku yée ní kɨ́ mbílíye yá, olụ́ ené sɨmɨ doyé wá.
14“Ledre née mengị roné go tɨ́ cé káa zɨ́ bɨ kóo Lomo uku zɨ́ nébị Isáya eké a ní, kɨ́dí,
“ ‘Ásé úwú ledre ga bɨ mááyí ndị́sị úku yée ní utúasá ené ólụ́ sɨmɨ dosé wá,
abú ásé lúrú éyị́ ga bɨ mándị́sị méngị yée ní, utúasá esé ówoyéme a wá.
15Gɨ zɨ́a bɨ doyé orụ yị́ ené mɨórụ ní,
utúasánɨ́ eyé úwú ledre kɨ́ mbílíye wá, ꞌdụtụnɨ́ komoyé kpá go ngbụ́rụ́.
Nɨyí kóo ndị́sị lúrú éyị́ ga bɨ mándị́sị méngị yée ní kɨ́ komoyé,
zɨ́ye ndị́sị úwú a kɨ́ mbílíye,
zɨ́ye ndị́sịyé ówoyéme sɨmɨ ledre e kɨ́ mɨmbéꞌdeyé
do ndáꞌbaógụyé zɨ́ma, káa bɨ mááyí yómo yée.’13:15 Isáya 6:9,10
16“Tɨ́ lá Lomo nɨ íꞌbí úndru zɨ́se gɨ zɨ́a komosé lurú bi bú, mbílíse uwú ledre bú bɨlámáne ní. 17Bɨ kenée ní, máúku zɨ́se maꞌdíi, tụ́ꞌdụ́ nébị e kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ kóo ꞌdesị́ ndịsịnɨ́ méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní, ndịsịnɨ́ kóo óto komoyé gɨ ro lúrú éyị́ ga bɨ lúrúsé yée ní tɨ́ lá utúasánɨ́ lúrú a wá, ndịsịnɨ́ kpá índi mbílíye gɨ ro úwú ledre ga bɨ úwúsé yée ní utúasánɨ́ úwú a wá.
18“Úwúsé nda ini ledre gɨ sɨmɨ muruwayi ꞌbɨ ꞌyị bɨ nderé óyụ kúfú ní mu. 19Kúfú ga bɨ utúnɨ́ do mɨsiꞌdi ní, nɨyí ꞌbɨ eyé káa zɨ́ ꞌyị ga bɨ abú uwúnɨ́ tɨ́ bɨlámá ledre bɨ gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní go yá, owoyemenɨ́ eyé ledre gɨ sɨmɨ a wá, zɨ́ Satána ógụné ꞌdíꞌbióyó bɨlámá ledre née gɨ do mɨmbéꞌdeyé ꞌdáꞌba. 20Kúfú ga bɨ utúnɨ́ do landa ní, nɨyí ꞌbɨ eyé káa zɨ́ ꞌyị ga bɨ uwúnɨ́ lá ledre ꞌbɨ Lomo geré zɨ́ye ꞌdíꞌbióto a ꞌdiya do mɨmbéꞌdeyé ní. 21Gɨ zɨ́a bɨ cíyí ledre maꞌdáa ndaá do mɨmbéꞌdeyé wá ní, sɨmɨ bɨ ꞌdoꞌdó ogụ go royé gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo ní, geré zɨ́ye óyó sogoyé zɨ́ Lomo. 22Kúfú máa wo bɨ utú ꞌbɨ ené dongará kị́nị ní, nɨ ꞌbɨ ené káa zɨ́ ꞌyị máa wo bɨ abú uwú tɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go yá, tɨ́ lá mongụ́ somụ́ ledre ené yị́ ené gɨ ro tụ́ꞌdụ́ éyị́ ga bɨ ꞌbɨ sága ba. Gɨ zɨ́ kéyị née, ledre ꞌbɨ Lomo bɨ ṇguṇgu ní, mɨáná a ndaá ꞌbɨ ené sɨmɨ a wá. 23ꞌYị máa wo bɨ uwú yeme ledre ꞌbɨ Lomo ní, nɨ ꞌbɨ ené káa zɨ́ kúfú ga bɨ utúnɨ́ sɨmɨ bɨlámá káṇgá, ngíti a aná ꞌbɨ ené míya (100), ngíti a ꞌbɨ ené cị́ ota (60) zɨ́ ngíti a ídí ꞌbɨ ené cị́ kéṛị́ a doa sokó (30) ní.”
Muruwayi gɨ ro tóꞌdó
24Zɨ́ Yésụ kpá ị́nyịné úku ngíti muruwayi kɨ́dí, “Ledre nɨ gɨ ro ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere ní káa zɨ́ oꞌdo bɨ nderé óyụ bɨlámá kúfú yáká ené ní. 25Nda go sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra kɨ́ ndụlụ, zɨ́ ꞌyị bɨ nɨ okó ro mị́ngị́ yáká née ndéréne óyụ kúfú angángúya sɨmɨ kére ꞌbɨ oꞌdo née, zɨ́a ndéréókpó ené. 26Sɨmɨ bɨ kére ngboró do gbóṛụ́ne nɨ nda go léfe kúfúne ní, zɨ́ angángúya kpá ólụ́ógụné dongará a.
27“Zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ꞌbɨ mị́ngị́ yáká née ógụyé úku ledre zɨ́ mongụ́ ꞌyị eyé kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, bɨ kóo oyụnɨ́ yáká ꞌdáa dụụ́ kúfú kére ní, sara angángúya née ogụnɨ́ nda ꞌbɨ eyé íri gɨ ꞌda?’
28“Mị́ngị́ yáká ya kɨ́dí, ‘Ezeokóma e oyụnɨ́ ye.’
“ꞌYị ꞌbɨ moko e ya kɨ́dí, ‘Íli go zɨ́ze ndéré lálaóyó yée ꞌdáꞌba?’
29“Mị́ngị́ yáká ya zɨ́ye ní, ‘Ɨ́ꞌɨ, ótoómosé aka kenée káa bɨ ásé lála kótrụ yée ndro kɨ́ kére e ke. 30Idínɨ́ aka ídí mbá kenée, gị sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ óṇgo kére. Mááyí ogụ úku a zɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨyí óṇgo kére ní kɨ́dí, idínɨ́ aka ndéré fị lálaóyó angángúya née ódó yée, do óngbóóyó yée ꞌdáꞌba, zɨ́ye nda óṇgo kére ndéré kɨ́e sɨmɨ gbagba.’ ”
Muruwayi gɨ ro kúfú musɨtáda
31Zɨ́ Yésụ kpá úku ngíti muruwayi kɨ́dí, “Ledre nɨ gɨ ro ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere ní káa zɨ́ oꞌdo bɨ ꞌdiꞌbi kúfú kágá bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a musɨtáda nderé kɨ́e óyụ a yáká ené ní. 32Abú kágá née kúfú ga nɨyí nzéré yá, sɨmɨ bɨ oyụ ní, zɨ́a ngbóró ógụné mongụ́ kágá rómo do ngíti géyị kágá e yáká ore mbá. Zɨ́a nda ídíne go kágá bɨ zɨ́ solụ́ e ógụyé ndị́sị ụ́bụ́ ꞌbe ꞌbɨ eyé komo a.”
Muruwayi gɨ ro ꞌdeꞌdị́
33Zɨ́a kpá úku ngíti muruwayi kɨ́dí, “Ledre nɨ gɨ ro ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere ní káa zɨ́ owụ́ ꞌdeꞌdị́ bɨ lá cúkuꞌdée kará e ndịsịnɨ́ lótó mongụ́ leꞌyị́ kɨ́e zɨ́a átáne gɨ zɨ́a ní.”
34Yésụ ndịsị kóo úku éyị́ ga gére née zɨ́ ꞌyị e mbá sɨmɨ muruwayi. Ledre bɨ kị́éꞌdo zɨ́a úku a zɨ́ye ndaá sɨmɨ muruwayi wá ní ndaá. 35Yésụ ndịsị née méngị ledre ga bɨ kóo Lomo uku zɨ́ ngúru nébị éké a kɨ́dí,
“Mááyí ndị́sị úku ledre zɨ́ye sɨmɨ muruwayi.
Mááyí úku ꞌdódo ledre ga bɨ kóo mɨótoécịné kú sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo máótoógụ do sogo káṇgá sɨmɨ a ní zɨ́ye.”13:35 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 78:2
Ini ledre gɨ sɨmɨ muruwayi bɨ gɨ ro tóꞌdó ní
36Nda gɨ do kacɨ́ ꞌdódo ledre, zɨ́ Yésụ ótoómo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ore zɨ́a ndáꞌbané ꞌbe kɨ́ꞌdí bɨ ndịsị ꞌdúꞌdu ní do ólụ́ne ꞌdị́cị́. Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ólụ́ lódụ́ kacɨ́ a zɨ́ye ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, úkuógụ aka ini ledre gɨ sɨmɨ muruwayi ꞌbɨ tóꞌdó ga úku ní zɨ́ze.”
37Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “Oꞌdo bɨ oyụ bɨlámá kúfú née Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí. 38Yáká nɨ ꞌbɨ ené do sogo káṇgá ba. Bɨlámá kúfú nɨ ꞌbɨ ené ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ Lomo go káa do ngére eyé ní. Bɨsinyí kúfú ꞌbɨ ené ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị ledre ga bɨ ꞌbɨ Satána ní. 39Ezeokó mị́ngị́ yáká bɨ oyụ bɨsinyí kúfú ní nɨ ꞌbɨ ené ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e. Kadra óṇgo kére nɨ ꞌbɨ ené odụ sịndị́ kadra ꞌbɨ do sogo káṇgá ba. ꞌYị óṇgo kére nɨyí ꞌbɨ eyé maláyika e.
40“Bɨsinyí kúfú ga bɨ odónɨ́ yée óngbó yée née, nɨyí ꞌbɨ eyé née ꞌyị ga bɨ Lomo nɨ ꞌdécị ngbangayé sɨmɨ odụ sịndị́ kadra ní. 41Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ kása maláyika ené e ndéré ị́cị́óyó tóꞌdó kɨ́ éyị́ ga bɨ ndịsị ꞌdíꞌbiógụ luyú kɨ́ ꞌyị méngị bɨsinyí ledre gɨ ꞌbe ꞌbɨ ené mbá ꞌdáꞌba. 42Do ụ́cụ yée mbá sɨmɨ mongụ́ gu phoꞌdụ bɨ ịlị́ wá ní zɨ́ye ndị́sịyé mbụ́mbụ́dụ́ kɨ́ náná do soyé gɨ zɨ́ éyị́ mɨówo. 43ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní, zɨ́ royé ndị́sị ṛíṛíne káa zɨ́ sụ́lụ́ kadra gɨ zɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌBụyé Lomo bɨ doyé ní. Togụ́ mbílíse nɨ bo yá, ídísé úwú ledre bɨ máúku née.”
Muruwayi gɨ ro mongụ́ késị́
44Zɨ́a kpá úku ngíti muruwayi kɨ́dí, “Ledre nɨ gɨ ro ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere ní káa ꞌyị bɨ ndiki mongụ́ késị́ bɨ otoecịnɨ́ sɨmɨ káṇgá ní.” Zɨ́a kpá ótoécị ándá a. Gɨ zɨ́ rokinyi zɨ́a ndáꞌbané úgúóyó éyị́ ga bɨ zɨ́ne ꞌbe ní mbá, do ndáꞌbané úgú bi bɨ ótoécị késị́ née doa ní zɨ́ne.
45Zɨ́a kpá úku ngíti muruwayi kɨ́dí, “Ledre nɨ gɨ ro ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere ní káa zɨ́ ꞌyị bɨ nderé gámásóꞌdo gali bɨ kɨ́ tosoné ṛíṛiṛí kɨ́ mongụ́ keꞌbịné ꞌdága ní gɨ ro úgú a. 46Sɨmɨ bɨ nderé ndíki ní, zɨ́a ndáꞌbané úgúóyó éyị́ ga bɨ zɨ́ne ꞌbe ní mbá do ndéréne úgú gali née.”
Muruwayi gɨ ro mbírá kénzé
47Zɨ́a kpá úku ngíti a kɨ́dí, “Ledre nɨ gɨ ro ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere ní káa zɨ́ ꞌyị méngị kénzé ga bɨ onzóomonɨ́ mbírá kénzé sɨmɨ iní zɨ́ ṛị́kị́ kénzé e lákayé sɨmɨ a ní. 48Sɨmɨ bɨ tụ́ꞌdụ́ kénzé e lakanɨ́ go sɨmɨ a ní, zɨ́ mị́ngị́ mbírá ógụyé lálaógụ mbírá do gbúṛóngó, ndị́sịyé gélé kénzé e. Zɨ́ye ꞌdíꞌbióto yée ga bɨ ilinɨ́ ní sɨmɨ éyị́, yée ga bɨ ilinɨ́ wá ní, zɨ́ye ụ́cụóyó yée ꞌdáꞌba. 49Karanée sɨmɨ odụ sịndị́ kadra ledre e nɨyí méngị royé kenée. Maláyika e nɨyí ógụ ífi dongará bɨsinyí ꞌyị e kɨ́ bɨlámá ꞌyị e, 50do ꞌdíꞌbi yée ụ́cụ yée sɨmɨ mongụ́ gu phoꞌdụ bɨ ịlị́ wá ní, kɨ́ꞌdí bɨ ꞌyị e nɨyí ndị́sị mbụ́mbụ́dụ́ kɨ́ náná do soyé gɨ zɨ́ éyị́ mɨówo ní.”
51Zɨ́ Yésụ ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Ówosé ini ledre gɨ sɨmɨ ledre ga bɨ máúku yée née go?”
Zɨ́ye ṇgúṇgu a kɨ́dí, “Ɨɨ, owozé go.”
52Zɨ́ Yésụ kpá úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ini ledre sɨmɨa nɨ káa, ꞌyị ꞌdódo lorụ ga bɨ mbá ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní nɨyí ídí ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere káa zɨ́ mị́ngị́ ꞌbe bɨ olụ́ ꞌdị́cị́ zɨ́a ꞌdóꞌdụ́ógụ mɨkánda éyị́ e kɨ́ kuṛúga mbá sága gɨ ꞌdị́cị́ ené ní.”
ꞌYị ꞌbɨ Nazeréta e asinɨ́ gɨ ro Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 6:1-6, Lúka 4:16-30)
53Sɨmɨ bɨ Yésụ ꞌdodo asá ledre sɨmɨ muruwayi zɨ́ye ore ní, zɨ́a ndéréókpóne gɨ ore. 54Sɨmɨ bɨ nderéogụ sɨmɨ Nazeréta sɨmɨ gara bɨ ngboró sɨmɨ a ní, zɨ́a tónóne ꞌdódo ledre zɨ́ Yụ́da e sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro. ꞌYị ga bɨ owonɨ́ wo kɨ́ ꞌdódo ledre ní zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́. Zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Ndiki rokoꞌbụ kɨ́ mongụ́ ówo ledre bɨ zɨ́a ndị́sịné ꞌdódo mɨngburoko ledre kɨ́e bɨ káa ba gɨ ꞌda? Sara mɨngburoko ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé née? 55Owozé wo bú bɨlámáne nɨ wotị́ Yoséfa bɨ ꞌyị yéme éyị́ e gɨ sɨmɨ kágá ní, ịrị mbágáa Maríya. Lúndu ga nɨyí Yakóbo e, Yoséfa e, Simúna e nda kɨ́ Yụ́da e. 56Lémị ga nɨyí kpá mbá kɨ́ze ona. Sara ndiki rokoꞌbụ zɨ́a ndị́sịné méngị ledre ga gére née kɨ́e née gɨ ꞌda?” 57Zɨ́ ꞌyị ga gére née óto mɨmbéꞌdekesị́ ro Yésụ.
Zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndịsịnɨ́ óto úndru nébị do bi ga bɨ ꞌdí sogo ní tɨ́ lá bi bɨ nébị née ngboró doa kɨ́ ꞌyị ꞌbe ꞌbɨ ené otonɨ́ eyé úndrua wá.”
58Gɨ zɨ́a bɨ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta e ṇguṇgunɨ́ eyé ledre ꞌbɨ Yésụ wá ní, Yésụ mengị ené mɨngburoko ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé ní zɨ́ye ore wá.
14Ufunɨ́ Yiwáni ꞌyị Bábátị́zị́ ꞌyị e
(Lúrú kpá Márɨko 6:14-29, Lúka 9:7-9)
1Sɨmɨ sịndị́ kadra máa née ní, zɨ́ phanda Yésụ ówụ́ ndíki mbílí ngére Eróde,14:1 Ngére Eróde: Ndịsịnɨ́ ndólo wo Eróde Ánítipasi. Nɨ wotị́ mongụ́ ngére Eróde bɨ kóo nɨ ngére sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ aránɨ́ Yésụ ní. Eróde Ánítipasi nɨ kpá ngére bɨ onzó Yiwáni Babatị́za sɨmɨ sị́gịnị do úfu wo ní.2zɨ́a úku ledre zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ꞌbɨ moko ené e kɨ́dí, “Née Yiwáni ꞌyị Bábátị́zị́ ꞌyị e bɨ kóo ufunɨ́ wo ní urúne, ndịsị méngị mɨngburoko ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé née ne gɨ zɨ́ kéyị née.”
3Eróde onzó kóo Yiwáni sɨmɨ sị́gịnị gɨ ro do úfu wo gɨ ro Erodíya meꞌbe lúnduné Phị́lịpo,14:3 Phị́lịpo: Phị́lịpo nɨ aka kóo tɨ́ kɨ́ komoné zɨ́ lúndua Eróde Ánítipasi ꞌdíꞌbi meꞌbea Erodíya.4gɨ zɨ́a Yiwáni ndịsị úku ledre kɨ́dí, “Eróde, ndaá bɨlámáne wá, lúnduyị́ nɨ aka kɨ́ komoné áyí ꞌdíꞌbi meꞌbe a káa do kára zɨ́yị káa be ꞌdi?” 5Eróde ayí kóo geré gɨ ro úfu Yiwáni mɨúfu tɨ́ lá bi úfu wo ndaá gɨ zɨ́a tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ṇguṇgunɨ́ yị́ eyé mbá ledre ga bɨ Yiwáni ndịsị úku yée ní gɨ zɨ́a owonɨ́ go kɨ́dí Yiwáni nɨ yị́ ené nébị.
6Nda sɨmɨ sị́lị́ ꞌbɨ ayímbi, née ayímbi ꞌbɨ sị́lị́ bɨ kóo aránɨ́ Eróde maꞌdáa sɨmɨ a ní, zɨ́ nyị́ Erodíya kára bɨ ꞌdiꞌbi gɨ zɨ́ lúnduné ba ndị́sịné léꞌbé keꞌbị, zɨ́ Eróde ídíne kɨ́ mongụ́ rokinyi 7zɨ́a lólóbụ́ zɨ́ owụ́kára née kɨ́dí éyị́ bɨ ili ní idí úku ledre a née nɨ íꞌbí a zɨ́a. 8Zɨ́ owụ́kára née ndúꞌyú mbágáne, née idí úku ledre ꞌdi? Mbágáa ya zɨ́a ní, idí úku a kɨ́dí, “Máíli do lágáꞌdécị go Yiwáni Babatị́za zɨ́ye ógụ kɨ́ doa gɨrí do éyị́ zɨ́ma.” 9Zɨ́ ledre née íꞌbí mongụ́ sómụ́ ledre zɨ́ ngére Eróde. Nda lá gɨ zɨ́a bɨ uku gáa ledre née do komo tụ́ꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ndolo ogụ yée ní, zɨ́a tɨ́ kákasa 10idínɨ́ mu ndéré úfu Yiwáni zɨ́ye ógụ kɨ́ doa do éyị́ zɨ́ owụ́kára née lúrú a. 11Zɨ́ye ógụ kɨ́ do Yiwáni do éyị́ íꞌbí a zɨ́ owụ́kára née, zɨ́a ndéréne ꞌdódo a zɨ́ mbágáne. 12Zɨ́ sanda ndéréne zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yiwáni, zɨ́ye ógụyé ꞌdíꞌbi umbu Yiwáni ndéré óto a. Zɨ́ye ndéréye úku ledre bɨ mengị roné née zɨ́ Yésụ.
Yésụ iꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́ ꞌyị e, álifu ịnyị
(Lúrú kpá Márɨko 6:30-44, Lúka 9:10-17, Yiwáni 6:1-14)
13Sɨmɨ bɨ Yésụ uwú ledre umbu Yiwáni ní, zɨ́a ị́nyịné kɨ́ ꞌyịmɨkása ené e ékị́ye sɨmɨ kuṛúngba ꞌdógụ mɨkavu Galiláya aka gɨ ro ndéré ndị́sịyé do bi bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndanɨ́ doa wá ní. Zɨ́ ꞌyị ga bɨ íri née kpá úwú ledre a zɨ́ye ndéréye sóngó wo. 14Nɨyí ndéréógụ bɨ do gbúṛóngó ní, tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí go íri ꞌdii. Zɨ́ lerị́ye méngị wo zɨ́a ꞌdíꞌbióyó ndíyá e gɨ royé.
15Nda go za kɨ́ tagá, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, kadra utú go, éyị́ mɨánu ndaá kpá ona wá. Ótoómo sị́lị́yị gɨ ro ꞌyị ga gére née mu zɨ́ye ndéréye gámásóꞌdo éyị́ mɨánu zɨ́ye ánu a.”
16Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, “Ndanɨ́ ndéré wá, ídísé íꞌbí éyị́ mɨánu se zɨ́ye.”
17Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga úkulúgu ledre kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, odụ éyị́ bɨ do sị́lị́ze ona ní lá dụụ́ ambata ịnyị (5) kɨ́ mɨnzéré kénzé e gbre.”
18Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Ógụsé aka kɨ́ ambata máa ga gére née yáa.” 19Yésụ ya ꞌyị e idínɨ́ ndị́sị do súwú ga gére née bi ore. Zɨ́a ꞌdíꞌbi ambata kɨ́ kénzé ga bɨ gbre née do sị́lị́ne, zɨ́a lúrú bi komo ere, zɨ́a íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo, zɨ́a ꞌdéweífi sɨmɨyé. Zɨ́a íꞌbí a do sị́lị́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née idínɨ́ ífi yée zɨ́ ꞌyị e ánu a. 20Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga ba ánu éyị́ zɨ́ye léreyé mbá. Ngítí a ga bɨ idíaká ní, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ga gére née ꞌdóꞌdụ́ ꞌdúcu gbété e kɨ́e sokó doa gbre (12). 21ꞌYị ga bɨ anunɨ́ éyị́ ní, yaꞌdá e nɨyí kóo álifu ịnyị (5,000). Olonɨ́ kará e kɨ́ owụ́ e wá.
Yésụ nderé do iní
(Lúrú kpá Márɨko 6:45-52, Yiwáni 6:15-21)
22Geré gɨ do kacɨ́ éyị́ mɨánu née, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née idínɨ́ mu ꞌdógụ mɨkavu ndéréókpóye ꞌdáꞌdá. Zɨ́a aka ídíáká ꞌbɨ ené ꞌdáꞌba gɨ ro úku ledre zɨ́ ꞌyị ga gére née ndáꞌbayé ꞌbe. 23Sɨmɨ bɨ uku ledre go zɨ́ ꞌyị ga gére née kɨ́dí bayinɨ́ mu ní, zɨ́a ndéré ékị́ne do landa ngúcuné íni ini zɨ́ Lomo. Ndịsị íri gị kɨ́ tagá ngúcuné. 24Kuṛúngba bɨ gáa ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga nɨyí sɨmɨ a ní nderé go sɨmɨ iní gbála gɨ do gbúṛóngó. Gɨ zɨ́ síli bɨ ndịsị ílí do iní kɨ́ rokoꞌbụné ní, zɨ́ iní nda ndị́sịné ụ́cụlóꞌbó kuṛúngba gbụ́ gbụ́ gbụ́, bi ndéré eme lolụ ngụ́.
25Nda kɨ́ sị́ ndóndó, zɨ́ Yésụ ékị́ógụné gɨ do landa gɨrí ndị́sị ndéréne do iní zɨ́ ꞌyị ené ga bɨ sɨmɨ kuṛúngba née káa zɨ́ ndịsị ndéré do ngáká bi ní. 26Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ga gére née lurúnɨ́ wo do iní kɨ́ ndị́sị ógụꞌdị́yị roné mɨꞌdí zɨ́ye ní, zɨ́ ngịrị méngị yée. Zɨ́ye útúye ndị́sị mbụ́mbụ́dụ́ gɨ zɨ́a somụ́nɨ́ ꞌbɨ eyé kɨ́dí née go “ꞌYị lárá.”
27Geré ꞌdiya zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndásé éré ngịrị wá, née máa.”
28Zɨ́ Pétero úkulúgu ledre zɨ́a ya, “Mongụ́ ꞌyị togụ́ née tɨ́ yị́ị maꞌdíi, ídí mu ṇgúṇgu a zɨ́ma ndéréma gɨ do iní ógụmá zɨ́yị íri.”
29Yésụ ya zɨ́a ní, “Ógụ mu.”
Zɨ́ Pétero ékị́ógụné gɨ sɨmɨ kuṛúngba ndị́sị ndéréne do iní mɨꞌdí zɨ́ Yésụ. 30Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ Pétero lurú iní nɨ ndị́sị kị́zị kɨ́ rokoꞌbụné kɨ́ngaya gɨ zɨ́ mongụ́ síli ní, zɨ́ ngịrị méngị wo, geré zɨ́a tónóne ólụ́ne sɨmɨ iní. Zɨ́a ótrụ́ ledre kɨ́dí, “Ngére yómo máa mu.”
31Geré zɨ́ Yésụ áꞌdané sáká wo, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Pétero ṇgúṇgu aka eyị́ ledremá kɨ́ngaya fú wá, éré ngịrị gɨ ro ꞌdi?”
32Sɨmɨ bɨ Pétero ekị́lugunɨ́ royé kɨ́ Yésụ sɨmɨ kuṛúngba ní, geré zɨ́ mongụ́ síli bɨ gáa ba tóroné. 33Zɨ́ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ kuṛúngba née óto úndrua, zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Yésụ, áyí Owụ́ ꞌbɨ Lomo maꞌdíi.”
34Zɨ́ye ꞌdógụ bi do ndéréógụyé sɨmɨ owụ́ gara bɨ kɨ́ ịrịné Geneseréta ní. 35Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ gara née owonɨ́ kɨ́dí Yésụ ogụ née ne ní, zɨ́ye kákasa sɨmɨ gara ore mbá kɨ́dí ꞌyị ga bɨ ꞌyị eyé e nɨyí kɨ́ ndíyá ní, idínɨ́ ógụ kéye zɨ́ Yésụ, nɨ go sɨmɨ gara ore. 36Zɨ́ ꞌyị ndíyá e ṇgúṇgú royé zɨ́a idí ṇgúṇgu a zɨ́ye óto sị́lị́ye lá gba ro tara bongó ené. Maꞌdíi yée ga bɨ otonɨ́ sị́lị́ye ro tara bongó ené ní, zɨ́ ndíyá eyé e tɨ́ ụ́kụ́ne gɨ royé.
15Ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da e
(Lúrú kpá Márɨko 7:1-13)
1Nda gɨ ore zɨ́ ngíti géyị Farụsáyo e kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdódo lorụ ní, ógụyé gɨ sɨmɨ Yerụsaléma ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, 2“Éyị́ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́yị ga ba ilinɨ́ méngị kéyị kacɨ́ ondụ́ ezé gɨ zɨ́a wá ní ꞌdi? Ndịsịnɨ́ ánu éyị́ geré mɨánu ilinɨ́ lúgu sị́lị́ye kí wá ní.”
3Zɨ́ Yésụ ndúꞌyú lúgu yée kɨ́dí, “Sara ílisé méngị kéyị kacɨ́ lorụ ꞌbɨ Lomo wá gɨ ro ꞌdi, bɨ zɨ́se ndị́sịsé méngị dụụ́ ledre ga bɨ ondụ́ esé ili yée ní. 4Lomo iꞌbí lorụ kɨ́dí, ‘Ídí óto úndru ꞌbụyị́ e kɨ́ mbágáyị.’15:4 Ólụ́ógụ 20:12, Gbre lorụ 5:16 ‘ꞌYị bɨ nɨ uku tara sinyí zɨ́ ꞌbụné e kɨ́ mbágáne ní, idínɨ́ úfu wo ꞌdáꞌba.’15:4 Ólụ́ógụ 21:17, Lévị 20:95Tɨ́ lá ndị́sịsé ꞌdódo ledre kɨ́dí, togụ́ ꞌyị uku ledre zɨ́ ꞌbụné e kɨ́ mbágáne kɨ́dí, ‘Éyị́ ga bɨ ílisé gɨ ro zɨ́ye sáká sée kɨ́e ní, máíꞌbí go káa do tákpásị́lị́ zɨ́ Lomo,’ 6ndaá gɨ ro zɨ́ye óto úndruyé kɨ́e wá. ꞌDéwesé née go lorụ ꞌbɨ Lomo gɨ ro ondụ́ esé ꞌbɨ Yụ́da e. 7Ndị́sịsé lóndo rosé kɨ́dí ásé ꞌyị méngị ledre ꞌbɨ Lomo, ábuwá ledre bɨ nébị Isáya uku gɨ rosé ní nɨ maꞌdíi kɨ́dí,
8“ ‘ꞌYị ga ba ndịsịnɨ́ óto úndrumá lá dụụ́ do tarayé,
tɨ́ lá mɨmbéꞌdeyé nɨ yị́ ené gɨ romá gbála.
9Ndịsịnɨ́ óto úndrumá lá gbékpị́ne,
ndị́sịnɨ́ tɨ́ ꞌdódo ledre ní, tɨ́ lá yị́ eyé lorụ eyé ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e.’15:9 Isáya 29:13 ”
10Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Yésụ ndóloyóko tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ídísé úwú ledre ba zɨ́se ówoyéme a bɨlámáne. 11Ndaá ꞌbɨ ené éyị́ mɨánu bɨ ꞌyị ánu ní nɨ oto wo ne zɨ́a ídíne ꞌyị lúyú ledre wá, yị́ ené bɨsinyí ódro bɨ gɨ taraꞌyị ní.”
12Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ógụyé úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, ówo go kɨ́dí ledre bɨ gáa úku ba sinyí yị́ ené ro Farụsáyo e go mɨsínyí?”
13Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Éyị́ ga bɨ mbá ngárá Babá bɨ komo ere ꞌdịyị́ yée ne wá ní, nɨ lálaóyó yée mbá ꞌdáꞌba. 14Ndásé óto komosé ro ledre ꞌbɨ Farụsáyo ga gére née wá, nɨyí yị́ eyé manda ga bɨ komoyé ndaá ní. ꞌYị bɨ komoa ndaá ní togụ́ lala ezené bɨ komoa ndaá ní, yée gbrengárá nɨyí útú sɨmɨ gu.”
15Zɨ́ Pétero úku ledre kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, úku ꞌdódo aka ini ledre gɨ sɨmɨ muruwayi bɨ úku née zɨ́ze.”
16Yésụ ya zɨ́ye ní, “Áyí, ówosé esé kpá wá? 17Ówosé bɨ kɨ́dí éyị́ mɨánu ndịsị ólụ́ gɨ ku ꞌyị, zɨ́a ókpóne sɨmɨ ꞌyị, zɨ́a nda ólụ́ógụné gɨ sɨmɨ ꞌyị ꞌdáꞌba ní wá? 18Bɨsinyí ledre bɨ ndịsị ówụ́ gɨ taraꞌyị ní, ndịsị ólụ́ógụ gɨ yana mɨmbéꞌde ꞌyị. Gɨ zɨ́ kéyị née zɨ́ ꞌyị ídíne bɨsinyíne do komo Lomo. 19Bɨ kenée ní, bɨsinyí ledre ga bɨ káa zɨ́ úfu ꞌyị, sóꞌdo roꞌyị kɨ́ ꞌyị bɨ ófụ́sé rosé kéne wá ní, kɨ́ ledre ꞌbɨ gámá faa kacɨ́ kará e togụ́ yaꞌdá e, kɨ́ ugu, kɨ́ ṛanga, kpá úku tara sinyí zɨ́ ꞌyị e. Ledre ga gére née mbá olụ́ogụnɨ́ gɨ do mɨmbéꞌde ꞌyị. 20Éyị́ ga gére née ndịsịnɨ́ óto ꞌyị e ye zɨ́ye ídíye bɨsinyíye do komo Lomo. Ndaá ꞌbɨ ené ánu éyị́ mɨánu togụ́ mbú ꞌyị lúgu sị́lị́ne wá ní óto ꞌyị ne zɨ́a ídíne do komo Lomo bɨsinyíne ní wá.”
Yésụ yomo nyị́ ngíti kára
(Lúrú kpá Márɨko 7:24-30)
21Zɨ́ Yésụ nda ị́nyịné gɨ ore ndéréne sɨmɨ gara ga bɨ Táyire kɨ́ Sidóna ní. 22Zɨ́ ngíti kára gɨ sɨmɨ kúfú bɨ Kanána e ndịsị ndị́sị do bi gbóo ore ógụné ṇgúṇgú roné zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ngére, Bulúndu Dawídi, ówo aka ledre kɨ́ma. Nyị́ma dokéké e ndịsịnɨ́ méngị wo bɨsinyíne kɨ́ngaya.”
23Tɨ́ lá Yésụ ukulugu ené ledre zɨ́a wá. Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ógụyé úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ógóóyó kára née gɨ ore ꞌdáꞌba. Ndịsị fú lá gbúrógbó do kacɨ́ze kɨ́ ledre ené née.”
24Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ kára née kɨ́dí, “Lomo kasaogụ máa lá dụụ́ gɨ ro sáká ꞌyị amá e Isɨréle e gɨ zɨ́a nɨyí káa zɨ́ kábịṛị́kị ga bɨ mị́ngị́ye ndaá ní.”
25Zɨ́ kára née ndósoógụné gbóo útúne gbrị kóꞌdụ́ Yésụ. Zɨ́a úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ngére, sáká máa mu.”
26Yésụ ya zɨ́a ní, “Ndaá ꞌbɨ ené bɨlámáne do ꞌdíꞌbi éyị́ mɨánu ꞌbɨ owụ́ e íꞌbí a zɨ́ ị́sị e wá.”15:26 Owụ́ e kɨ́ ị́sị e: Owụ́ ga bɨ Yésụ uku ledreyé ona ba ní née Yụ́da e. Ị́sị ga bɨ uku ledreyé née ꞌbɨ ené ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. Yụ́da e ndịsịnɨ́ ukucayi ꞌyị lóṇgó e káa zɨ́ ị́sị e ní.
27Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ngére, nɨ tɨ́ kenée. Tɨ́ lá ị́sị e ꞌdoꞌdụ́nɨ́ nyụnyụ́ éyị́ mɨánu gɨ sị́ tarabíza ꞌbɨ mị́ngị́ye bú.”
28Née ní, zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ kára née kɨ́dí, “Kára ṇgúṇgu ledre eyị́ ofụ go. Éyị́ bɨ íli ní mááyí méngị a zɨ́yị.” Kpá tɨ́ geré sɨmɨ sịndị́ kadra née zɨ́ ro nyị́ kára née émené.
Yésụ iꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́ ꞌyị e álifu eso
29Zɨ́ Yésụ ị́nyịné gɨ ore ndáꞌbané kóꞌdụ́ mɨkavu Galiláya. Zɨ́a ndéré ékị́ne do landa ndị́sịné bi. 30Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndị́sị ógụyé zɨ́a kɨ́ ꞌyị eyé ga bɨ kɨ́ umbu sịndị́ye, ꞌyị komo mɨꞌdụ́tụ e, mɨgịgị́ṛị́ e, yée ga bɨ odronɨ́ wá ní, nda kpá kɨ́ yée ga bɨ kɨ́ toso ndíyá eyé e mɨngúngúcua ní. Do ógụ óto yée mbá cigí Yésụ bi kenée, zɨ́a óto sị́lị́ne royé zɨ́ye ómo yée mbá. 31Zɨ́ taraꞌyị e ị́drị́ne kɨ́ lúrú ꞌyị ga bɨ odronɨ́ wá ní kɨ́ ódro, mɨgịgị́ṛị́ e sịndị́ye ꞌdózo roné go, yée ga bɨ kɨ́ umbu sịndị́ye ní nɨyí go kɨ́ gámá, mɨkomo mɨꞌdụ́tụ nɨyí go lúrú bi. Zɨ́ye mbófo Lomo bɨ Isɨréle e ndịsịnɨ́ íni ini zɨ́a ní.
32Zɨ́ Yésụ ndólo ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Lerị́ ꞌyị ga ba mengị máa go, mengịzé kéye go sị́lị́ ota éyị́ mɨánu ndaá zɨ́ye wá. Ndaá bɨlámáne zɨ́ma ótoómo yée zɨ́ye ndáꞌbayé kɨ́ ꞌbú wá káa bɨ komoyé nɨ ụ́lụ́ yana zɨ́ye útúye ke.”
33Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Azé ówo éyị́ mɨánu sɨmɨ súwú ona íꞌbí a zɨ́ tụ́ꞌdụ́ káa zɨ́ wo née gɨ ꞌda?”
34Yésụ ya zɨ́ye ní, ambata nɨ zɨ́se kɨ́rɨ́ née ndu? Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ambata e nɨyí ịnyị doa gbre (7) nda lá kɨ́ mɨnzéré kénzé e.”
35Zɨ́a úku ledre zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ndị́sịyé bi do káṇgá. 36Zɨ́a ꞌdíꞌbi ambata ga bɨ ịnyị doa gbre (7) kɨ́ mɨnzéré kénzé ga gére née, sɨmɨ bɨ iꞌbí mbófo éyị́ go zɨ́ Lomo ní, zɨ́a ꞌdéweífi sɨmɨyé zɨ́a íꞌbí yée zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e, zɨ́ye nda íꞌbí a zɨ́ ꞌyị ga gére ní.
37Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ánu éyị́, zɨ́ye léreyé mbá. Ngítí éyị́ mɨánu ga bɨ idíakánɨ́ ní, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ꞌdóꞌdụ́ ꞌdúcu gbété e kɨ́e kpá ịnyị doa gbre (7). 38Gɨ sɨmɨ ꞌyị ga bɨ kóo anunɨ́ éyị́ ní, olonɨ́ lá dụụ́ yaꞌdá e álifu eso (4,000). Olonɨ́ kará e kɨ́ owụ́ e wá. 39Gɨ do kacɨ́ bɨ Yésụ bayi ꞌyị ga gére née go ní, zɨ́a nda ékị́ne sɨmɨ kuṛúngba zɨ́ye ndéréye sɨmɨ bi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Magadána ní.
16Farụsáyo e uzunɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 8:11-13, Lúka 12:54-56)
1Sɨmɨ ngíti sị́lị́, zɨ́ Farụsáyo e kɨ́ Sadụkáyo e ógụyé úzu Yésụ idí méngị ledre bɨ kɨ́ rokoꞌbụné ní gɨ ro zɨ́ye ówo a kɨ́dí Lomo kasaogụ wo ne gɨ komo ere.
2Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Togụ́ go kɨ́ tagá yá, ndị́sịsé úku ledre kɨ́dí, ‘Kɨ́lóndó kadra nɨ súwu gɨ zɨ́a bi nɨ komo ere gbawu káa.’ 3Togụ́ kɨ́ phịyị́ yá, zɨ́se ndị́sịsé úku ledre kɨ́dí, ‘Mụ́kụ́ nɨ go kụụ née ní iní nɨ éꞌdị karaba.’ Ówosé tɨ́ lá kacɨ́ úku ledre gɨ ro éyị́ ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị royé komo ere ní, togụ́ nda gɨ ro éyị́ ga bɨ ndị́sịnɨ́ méngị royé ca cakaba ní yá, ówosé esé e wá. 4Ílisé lúrú ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé ní té kí ásé fú ṇgúṇgu a. Gɨ zɨ́a bɨ ásé ꞌyị luyú ledre e ní, útúásásé esé ṇgúṇgu a wá. Ledre bɨ mááyí ꞌdódo a zɨ́se ní dụụ́ wo bɨ kóo mengị roné zɨ́ Yóna16:4 Lị́lị ledre gɨ ro Yóna: Cé káa zɨ́ ledre bɨ kénzé ụlụ Yóna zɨ́a ndị́sịné sɨmɨa sị́lị́ ota ní. Ólo yata ledre gɨ roa sɨmɨ Matáyo 12:39-40. ní.” Gɨ ore, zɨ́ Yésụ ndéréókpóne.
Farụsáyo e kɨ́ Sadụkáyo e ndanɨ́ lóndo sée wá
(Lúrú kpá Márɨko 8:14-21)
5Sɨmɨ bɨ Yésụ ꞌdogụnɨ́ bi sága ní, ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga nɨyí lúrú bi ní, otoomo lịgịnɨ́ ambata go. 6Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Komosé idí ídí rosé gɨ zɨ́ bɨsinyí ꞌdódo ledre ꞌbɨ Farụsáyo e kɨ́ Sadụkáyo e bɨ káa zɨ́ ꞌdeꞌdị́ bɨ ndịsịnɨ́ óto a sɨmɨ ambata eyé e ní.”
7Zɨ́ye úkulóꞌbó ledre dongaráye kɨ́dí, “Uku ledre née kenée ba gɨ zɨ́a bɨ ledre lịgị zée kɨ́ ꞌdíꞌbiútú ambata ní.”
8Yésụ owo sómụ́ ledre eyé née go bú. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Éyị́ bɨ ndị́sịsé úku ledre ambata gɨ roa ní ꞌdi, ṇgúṇgusé aka esé ledremá fú wá ke? 9Sómụ́lị́gịsé ledre ambata bɨ kóo ịnyị máíꞌbí zɨ́ ꞌyị e álifu ịnyị ní go, sara ngítíye bɨ idíaká ní, ꞌdóꞌdụ́ ꞌdúcusé kóo gbété kɨ́e ndu? 10Togụ́ wo née wá ní, sara ambata bɨ kóo ịnyị doa gbre (7) máíꞌbí zɨ́ ꞌyị e álifu eso (4,000) ánu a ní, ꞌdóꞌdụ́ ꞌdúcusé kóo gbété kɨ́ ngítíye ndu? 11Éyị́ bɨ sómụ́sé ledre gɨ zɨ́a kɨ́dí máúku gáa née ledre ambata gɨ roa ní ꞌdi? Komosé idí ídí rosé gɨ zɨ́ bɨsinyí ꞌdódo ledre ꞌbɨ Farụsáyo e kɨ́ Sadụkáyo e.” 12Zɨ́ye nda ówoyéme a kɨ́dí uku ené gáa ba ledre gɨ ro ambata wá, uku yị́ ené ledre bɨsinyí ꞌdódo ledre ꞌbɨ Farụsáyo e kɨ́ Sadụkáyo e.
Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e somụ́loꞌbónɨ́ ledre gɨ ro Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 8:27-30, Lúka 9:18-21)
13Sɨmɨ bɨ Yésụ nderéogụnɨ́ gbóo kɨ́ gara bɨ Kayisaríya Phị́lịpo ní, zɨ́a ndúꞌyú ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “ꞌYị e ndịsịnɨ́ sómụ́ a kɨ́dí, Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ náambi?”
14Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ngíti géyị ꞌyị e ya nɨ Yiwáni ꞌyị Bábátị́zị́ ꞌyị e, ngíti géyị ya nɨ Ilíya, ngíti géyị ya nɨ Yeremáya, togụ́ wá, nɨ ngúru nébị e.”
15Zɨ́a ndúꞌyúlúgu yée kɨ́dí, “Sara sómụ́sé ꞌbɨ esé kɨ́dí mááyí náambi?”
16Simúna Pétero ya zɨ́a ní, “Áyí Kɨ́résịto, Owụ́ ꞌbɨ Lomo bɨ nɨ trịdrị ní.”
17Yésụ ya zɨ́a ní, “Simúna wotị́ Yóna, Lomo iꞌbí úndru go zɨ́yị. ꞌYịmaꞌdí ukuiꞌbí ené ledre née zɨ́yị ne wá, Babá bɨ komo ere ní ukuiꞌbí ne. 18Máúku zɨ́yị, ịrịyị́ nɨ karaba go Pétero, ledre gɨ sɨmɨ a kɨ́dí, ‘Landa.’ Mááyí óto sị́ ꞌdị́cị́ amá doa. Umbu utúasá ndụ́rụ ꞌdị́cị́ máa née wá. 19Mááyí íꞌbí rokoꞌbụ bɨ gɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere ní zɨ́yị. Éyị́ bɨ ási go gɨ roa ní, Lomo nɨ kpá ási gɨ roa gɨ komo ere. Éyị́ bɨ ṇgúṇgu ledre a go ní, Lomo nɨ kpá ṇgúṇgu a.” 20Nda gɨ ore zɨ́a ésị sị́lị́ne komo ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí ndanɨ́ aka úku ꞌdódo a bɨ ya née nɨ Kɨ́résịto ní zɨ́ ꞌyị e wá.
Yésụ uku ledre umbuné
(Lúrú kpá Márɨko 8:31—9:1, Lúka 9:22-27)
21Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Yésụ ndị́sịné úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, nɨ mɨútúásáne zɨ́ne ndéréne sɨmɨ Yerụsaléma. Gɨ ro zɨ́ mɨngburoko ꞌyị e, manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e ꞌdóꞌdo née, zɨ́ye úfu née, sɨmɨ sị́lị́ ota zɨ́ne úrúne.
22Zɨ́ Pétero ndólo wo sogo éyị́ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ngére Lomo, ndá ótoómo ledre née zɨ́a méngị roné zɨ́yị wá.”
23Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ịnyị gɨ romá íri, áyí zɨ́ma go káa zɨ́ tutú bɨ toro ꞌdụtụ mɨsiꞌdi ní, sómụ́ ledre eyị́ ndaá ꞌbɨ Lomo wá, yị́ ené ꞌbɨ Satána.”
24Nda gɨ ore zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Togụ́ ꞌyị ili ídí ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma yá, ídí ótoómo kɨ́ méngị ꞌbɨ ené ledre bɨ ili ne ní, zɨ́a ị́mbị́ mɨngbúngbu kágá ené ꞌbɨ ꞌdoꞌdó lódụ́ máa. 25Togụ́ ꞌyị íli bándá trịdrịné kɨ́ roné, zɨ́a úyuné. Togụ́ iꞌbí roné zɨ́ umbu gɨ romá yá, zɨ́a ndíki trịdrị. 26Wo be ꞌdi emene, zɨ́ ꞌyị ídíne kɨ́ éyị́ ga bɨ do sogo káṇgá mbá zɨ́ne, zɨ́a úyuné mɨúyu? Sara togụ́ uyu go ní, éyị́ nɨ bo nɨ íꞌbí a zɨ́ Lomo gɨ ro íꞌbílúgu trịdrị zɨ́a? 27Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ ndáꞌbaógụ sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌBụné gɨ komo ere kɨ́ maláyika e, zɨ́a íꞌbí tákpásị́lị́ zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e kacɨ́ mɨméngị ledre eyé. 28Máúku zɨ́se, ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongaráse ga bɨ ásé tóro née, utúasánɨ́ aka úyu wá, nɨyí lúrú Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí kɨ́ ndáꞌbaógụ ídíne Ngére kí.”
17Toso Yésụ oyóloꞌbó roné
(Lúrú kpá Márɨko 9:2-13, Lúka 9:28-36)
1Sị́lị́ ịnyị doa kéṛị́ (6) gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Yésụ ꞌdíꞌbi Pétero e kɨ́ Yakóbo nda Yiwáni owụ́ lúndu Yakóbo, yée ota zɨ́ye ndéré ékị́ ndị́sịyé do landa ngúcuyé. 2Zɨ́ toso Yésụ óyólóꞌbó roné zɨ́ye do landa íri. Zɨ́ sɨmɨ komoa ndị́sị ndícíne káa zɨ́ sụ́lụ́ kadra ní, zɨ́ bongó bɨ ro a ní ényị́ne kpɨ́lélé káa zɨ́ bimɨóṇgó ní. 3Tɨ́ do komoyé née, zɨ́ Ilíya e kɨ́ Mụ́sa ógụyé zɨ́ye ndị́sị ódroyé kɨ́ Yésụ.
4Zɨ́ Pétero úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ngére, utúasá mɨútúásá zɨ́ze ndị́sịzé ona. Togụ́ ṇgúṇgu go yá, mááyí lágá kụ́tụ́ e ota (3) kɨ́ra, kị́éꞌdo zɨ́yị, kị́éꞌdo zɨ́ Mụ́sa ngíti a zɨ́ Ilíya.”
5Sɨmɨ bɨ nɨ aka ngbụ́rụ́ ndị́sị úku ledre née ní, zɨ́ bɨkenyị́ bụṛụngụ́ ógụné kụụ káa zɨ́ cika ní sólụ yée yeré. Zɨ́ kúrú ꞌyị ówụ́ne kpụrụ́ gɨ sɨmɨ bụṛụngụ́ gɨrí kɨ́dí, “Ba Owụ́ ꞌbɨ amá, ꞌbúa ofụ domá go, mááyí kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́a. Ídísé úwú ledre gɨ taraa.”
6Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ ngịrị útúne sɨmɨyé zɨ́ye útú lóꞌbụ komoyé bi. 7Tɨ́ lá zɨ́ Yésụ ógụné óto sị́lị́ne royé úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndásé éré ngịrị wá, ị́nyịógụsé mu ꞌdága.” 8Sɨmɨ bɨ sịkpịnɨ́ doyé ꞌdága ní, lurúndikinɨ́ ngíti ꞌyị wá lá dụụ́ Yésụ.
9Kɨ́ ndítíógụyé gɨ do landa gɨrí, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndásé aka úku ledre ga bɨ gáa lúrúsé née zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e wá ꞌbúó togụ́ lúrúsé Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí urú go gɨ sɨmɨ umbu.”
10Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ga gére née úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Sara éyị́ bɨ ꞌyị ꞌdódo lorụ ukunɨ́ ledre gɨ zɨ́a kɨ́dí, Ilíya nɨ ndáꞌbaógụ ụ́tụ roné fị ne gɨ zɨ́a ní ꞌdi?”
11Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Maꞌdíi, Ilíya nɨ ógụụ́tụ roné ne zɨ́a ótoyéme éyị́ e za mbá do mɨsiꞌdiyé? 12Máúku zɨ́se Ilíya ogụ yị́ ené tɨ́ go, tɨ́ lá mɨngburoko ꞌyị e ilinɨ́ eyé ꞌdíꞌbi wo sɨmɨ sụmụ wá, mengịnɨ́ nda yị́ eyé wo bɨsinyíne. Nɨyí ógụ méngị lárá Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí kpá kenée.” 13Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ówo a kɨ́dí uku née ledre Yiwáni Babatị́za.
Yésụ lagaoyó dokéké gɨ sɨmɨ owụ́oꞌdo
(Lúrú kpá Márɨko 9:14-29, Lúka 9:37-43a)
14Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ nda go dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ní, zɨ́ ngíti oꞌdo ógụné útúne sị́ sịndị́ Yésụ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, 15“Ngére ídí ówo ledre kɨ́ wotị́ma,” nɨ kɨ́ dokéké sɨmɨné, ndịsị nda ꞌdóꞌdó gɨ zɨ́a go kɨ́ngaya. Ndịsị kɨ́ lálaónzó wo ku phoꞌdụ kpá sɨmɨ iní. 16Máꞌdíꞌbiógụ gáa wo zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́yị ga ba, tɨ́ lá utúasánɨ́ eyé sáká wo wá.
17Zɨ́ Yésụ ị́nyịné úku ledre zɨ́ye kɨ́ ꞌyị ga bɨ ore ní mbá kɨ́dí, “Dosé orụ go kɨ́ngaya gɨ ro zɨ́se ṇgúṇgu ledremá. Máídí ndị́sị zɨ́se ona gị kɨ́ be ꞌdi? Máídí ụ́tụsɨmɨmá zɨ́ze ndị́sị kése kenée gị kɨ́ be ꞌdi? Ógụsé kɨ́ owụ́oꞌdo née gɨrí mu yána.” 18Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ kɨ́ owụ́oꞌdo née ní ní, zɨ́ Yésụ ódroné zɨ́ dokéké née kɨ́ rokoꞌbụné, geré zɨ́a ólụ́ógụné gɨ sɨmɨ owụ́oꞌdo née zɨ́ roa émené cịkị ore.
19Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ógụyé ndúꞌyú wo sɨmɨ bɨ nɨ ngúcuné ní kɨ́dí, “Éyị́ bɨ utúasázé lágaóyó dokéké née gɨ zɨ́a wá ní ꞌdi?”
20Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Yị́ ené gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgu ledre esé nɨ cúkuꞌdée ní. Abú ṇgúṇgu ledre esé nɨ cúkuꞌdée káa zɨ́ kúfú musɨtáda, ásé úku ledre zɨ́ mongụ́ landa bɨ ꞌdáa kɨ́dí, ‘Ị́nyị mu ꞌdáꞌba,’ nɨ tɨ́ ị́nyị gɨ ore. Máúku zɨ́se, éyị́ bɨ nɨ órụ zɨ́se ní ndaá.”
21Zɨ́a kpá úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Dokéké e káa zɨ́ ga gére née ásé lágáóyó yée gɨ sɨmɨ ꞌyị ꞌbúó togụ́ ínisé ini kɨ́ órụ́ rosé zɨ́ Lomo kí.”
Yésụ uku ledre umbuné
22Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ogụnɨ́ go mbá ndro sɨmɨ Galiláya ní, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sịndị́ kadra nɨ go gbóo gɨ ro do íꞌbí ngbángá Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí zɨ́ ezeokóga. 23Zɨ́ye úfu wo, nda sɨmɨ sị́lị́ ota zɨ́a úrú ené.” Zɨ́ ledre née íꞌbí lerị́ ro ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga mbá.
Yésụ nderé sɨmɨ Kapáranawúma
24Gɨ kacɨ́ bɨ Yésụ kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e nderéogụnɨ́ sɨmɨ gara bɨ Kapáranawúma ní, zɨ́ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ ga bɨ ꞌbɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní ógụyé ndúꞌyú Pétero kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị esé íꞌbí ụsórụ ꞌbɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo bú?”
25Pétero ya zɨ́ye ní, “Ɨɨ iꞌbí bú.”
Sɨmɨ bɨ nderéogụnɨ́ nda go ꞌbe ní, zɨ́ Yésụ ndúꞌyú Pétero kɨ́dí, “Simúna, sɨmɨ sómụ́ ledre eyị́ ní, ngére ga bɨ do sogo káṇgá ba ndịsịnɨ́ ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ akpa gɨ zɨ́ ꞌyị eyé e, togụ́ mbú gɨ zɨ́ ꞌyị lóṇgó e?”
26Zɨ́ Pétero úkulúgu ledre kɨ́dí, “Ndịsịnɨ́ ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ gɨ zɨ́ ꞌyị lóṇgó e.”
Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “ꞌYị eyé e ndanɨ́ kɨ́ ledre wá. 27Tɨ́ lá ilizé ezé zɨ́ mɨmbéꞌdeyé ésị́ne rozé wá, ndéré mu ngbuṛu ị́kpị́ iní, mɨzefị kénzé bɨ áyí ị́kpị́ógụ a ní, ídí líkpí taraa, áyí ndíki késị́ ku a, zɨ́yị ꞌdíꞌbi a ndéré íꞌbí a káa do ụsórụ gɨ rozé kéyị.”
18Mongụ́ ꞌyị ꞌbe ꞌbɨ Lomo
(Lúrú kpá Márɨko 9:33-37, Lúka 9:46-48)
1Sɨmɨ sịndị́ kadra máa née ní, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ógụyé ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, ambí nɨ karanée ídí ne mongụ́ ꞌyị ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere zɨ́ lafúne e mbá?”
2Zɨ́ Yésụ ndóloógụ owụ́ tóroné dongará ꞌyị e kɨ́rɨ́ née. 3Zɨ́a úku ledre gɨ ro owụ́ née kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, togụ́ ótosé rosé ndoo káa zɨ́ mɨnzéré owụ́ e wá, útúásásé ógụ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere wá. 4Bɨ go kenée ní, ꞌyị bɨ ꞌboꞌbụ́ roné go káa zɨ́ owụ́ ba ní ní, nɨ go ne mongụ́ ꞌyị ꞌbe ꞌbɨ Lomo ꞌdáa.
5“Kpá kenée, togụ́ ꞌyị ꞌdiꞌbi owụ́ bɨ cúkuꞌdée káa zɨ́ wo ba sɨmɨ sụmụ, kɨ́dí ꞌdíꞌbi née go kpá máa. 6ꞌYị bɨ ṇguṇgu ledremá abú nɨ aka lá cúkuꞌdée káa zɨ́ owụ́ ba, zɨ́ ngíti ꞌyị ógụné lóndo wo zɨ́a lúyú ledre yá, nɨ ídí bɨlámáne togụ́ odónɨ́ káꞌdá ro goa, do odóngeṛị wo kɨ́e ro tutú do ụ́cụ wo kɨ́e bu sɨmɨ mongụ́ kụ́lụ́.
7“Mongụ́ nduwú nɨ ídí zɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨyí ndị́sị lóndo ꞌyị e zɨ́ye lúyú ledre ní. Maꞌdíi, ngíti géyị ꞌyị e nɨyí ídí ꞌyị lóndo ꞌyị e. ꞌYị máa ga gére ní, Lomo nɨ ꞌdóꞌdo yée bɨsinyíne kɨ́ngaya. 8Togụ́ lúrú ngíti sị́lị́yị togụ́ mbú ngíti sịndị́yị ayí óto yị́ị zɨ́yị lúyú ledre yá, ídí óṇgoóyó a ꞌdáꞌba. Nɨ bɨlámáne zɨ́yị ndíki trịdrị bɨ za fí ní kɨ́ sịndị́yị kị́éꞌdo gɨ zɨ́ wo bɨ áyí ídí kɨ́ sịndị́yị togụ́ mbú sị́lị́yị gbrengárá do ụ́cụ yị́ị nyé sɨmɨ mongụ́ gu phoꞌdụ bɨ ịlị́ wá ní. 9Togụ́ ngúru komoyị́ ayí óto yị́ị zɨ́yị lúyú ledre yá, ídí cígíóyó a ꞌdáꞌba. Nɨ bɨlámáne zɨ́yị ndíki trịdrị bɨ za fí ní kɨ́ komoyị́ kị́éꞌdo gɨ zɨ́ wo bɨ áyí ídí kɨ́ komoyị́ gbrengárá do ụ́cụ yị́ị nyé sɨmɨ mongụ́ gu phoꞌdụ bɨ ịlị́ wá ní.”
Muruwayi gɨ ro kábịṛị́kị
(Lúrú kpá Lúka 15:3-7)
10“Ídísé ówo a kɨ́dí, ꞌyị ndaá lúrú cáyi ꞌyị gɨ dongará mɨnzéré owụ́ ga ba wá. Máúku zɨ́se maꞌdíi, maláyika ga bɨ ndịsịnɨ́ ndị́sị kɨ́ Babá komo ere ní, nɨyí íꞌbí ngbángá ꞌyị máa née zɨ́ Babá.
11“Babá kasaogụ máa yómo ꞌyị lúyú ledre e.
12“Sómụ́sé ꞌbɨ esé káa be ꞌdi? Togụ́ ꞌyị nɨ kɨ́ kábịṛị́kị e zɨ́ne míya zɨ́ kémbị́ a ị́ndrịné ní, mị́ngị́ a utúasá ótoómo yée ga bɨ cị́ eso doa sokó doa ịnyị doa eso (99) née zɨ́a ndéréne gámásóꞌdo wo bɨ ịndrị née wá? 13Sɨmɨ bɨ togụ́ ndiki go ní, máúku zɨ́se maꞌdíi, nɨ ídí kɨ́ mongụ́ rokinyi gɨ roa kɨ́ngaya rómo do yée ga bɨ cị́ eso doa sokó doa ịnyị doa eso (99) ngárá ịndrịnɨ́ wá ní. 14Kpá kenée ꞌBụsé Lomo bɨ komo ere ní, ili ené zɨ́ bɨkéṛị́ owụ́ ị́ndrịné gɨ dongará lafúne wá.”
ꞌYị bɨ luyú ledre ro ezené ní
(Lúrú kpá Lúka 17:3)
15“Togụ́ ezeyị́ bɨ ṇguṇgu ledremá go ní luyú ledre royị́ yá, ídí ndéré úku ꞌdódo luyú ené née zɨ́a sɨmɨ bɨ ásé lá gbre kéne ní. Togụ́ ṇguṇgu go yá, yéme dongaráse go kéne. 16Togụ́ ili ené ṇgúṇgu a wá, ídí ndólo ꞌyị kị́éꞌdo togụ́ mbú gbre zɨ́se ídíse kéye, ‘Gɨ ro ledre ga bɨ za mbá ásé ótoyéme yée dongará ꞌyị kɨ́ ezené ní idí ídí do komo ꞌyị e gbre togụ́ mbú ota (3).’18:16 Gbre lorụ 19:1517Togụ́ ili ené kpá úwú ledre gɨ tara ꞌyị ga gére née wá, zɨ́yị ndéré kɨ́e zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní zɨ́ye ódroyé zɨ́a. Togụ́ íli kpá fú wá, ídísé ási gɨ roa káa zɨ́ ꞌyị bɨ ngárá ṇgúṇgu aka ledre ꞌbɨ Lomo wá ní, togụ́ mbú ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ gɨ zɨ́ ꞌyị e.
18“Máúku zɨ́se maꞌdíi, ledre bɨ tórosé go doa do sogo káṇgá ona ní, Lomo bɨ komo ere ní toro kpá go doa kenée. Wo bɨ ásisé go gɨ roa ní Lomo bɨ komo ere nɨ kpá ási gɨ roa kenée.
19“Mááyí go kpá úku ándá a zɨ́se, togụ́ ꞌyị e gbre gɨ dongaráse do sogo káṇgá ona otonɨ́ sómụ́ ledre eyé go kị́éꞌdo ndúꞌyú Lomo gɨ ro éyị́ bɨ ilinɨ́ ní, Babá Lomo bɨ komo ere ní nɨ íꞌbí a zɨ́ye. 20Nɨ kenée maꞌdíi, togụ́ ꞌyị e gbre togụ́ mbú ota yokonɨ́ royé íni ini gɨ zɨ́a bɨ nɨyí ꞌyị amá e ní, mááyí ídí dongaráye.”
Muruwayi gɨ ro ótoómo ledre zɨ́ ꞌyị
21Zɨ́ Pétero ógụné zɨ́ Yésụ do ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Ngére, togụ́ ezemá ndịsị lúyú ledre romá ní, máídí ótoómo ledre zɨ́a kɨ́ꞌdí ndu? Kɨ́ꞌdí ịnyị doa gbre?”
22Yésụ ya zɨ́a ní, “Ɨ́ꞌɨ, ndaá lá kɨ́ꞌdí ịnyị doa gbre (7) wá, idí ídí kɨ́ꞌdí cị́ ota doa sokó doa ịnyị doa gbre (77).”18:22 Cị́ ota doa sokó doa ịnyị doa gbre kɨ́ꞌdí ịnyị doa gbre: Yésụ uku ledre mongụ́ námba née gɨ zɨ́a ili zɨ́ ꞌyị e ndị́sịyé fú lá ndị́sị ótoómo ledre zɨ́ lafúye.
23Bɨ kenée ní, ledre gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo nɨ cé káa zɨ́ ngére bɨ kóo ꞌyị moko ené e ꞌdiꞌbinɨ́ késị́ gɨ zɨ́a ili nda go zɨ́ye íꞌbílúgu a ní. 24Káa zɨ́ bɨ mongụ́ ꞌyị nɨ go tónó ótoyéme ledre ga gére née ní, zɨ́ye ꞌdíꞌbiógụ ngúru ꞌyị ꞌbɨ moko bɨ kóo ꞌdiꞌbi tụ́ꞌdụ́ késị́ ené ní kóꞌdụ́ a. 25Gɨ zɨ́a bɨ rokoꞌbụ bɨ zɨ́ ꞌyị moko née íꞌbílúgu mongụ́ késị́ née kɨ́e ndaá ní, mongụ́ ꞌyị ené ya kɨ́dí togụ́ kenée yá, idínɨ́ ꞌdíꞌbi wo kɨ́ meꞌbea kɨ́ owụ́ ꞌbɨ ené e nda kɨ́ éyị́ ga bɨ zɨ́a ní mbá úgúóyó yée ꞌdáꞌba gɨ ro do íꞌbílúgu késị́ ené née.
26“Zɨ́ ꞌyị moko née útúne do ngụ́ṛụ́ sịndị́ne kóꞌdụ́ mongụ́ ꞌyị ené ṇgúṇgú roné zɨ́a kɨ́dí, ‘Áko mongụ́ ꞌyị, ótoómo ledre zɨ́ma, mááyí íꞌbílúgu késị́ née mbá.’ 27Zɨ́ lerị́a méngị mongụ́ ꞌyị née zɨ́a ótoómo ledre zɨ́a kɨ́dí ndá lolụ íꞌbílúgu késị́ née wá.
28“Tɨ́ lá bɨ ị́nyị gɨ ore ndéréne ní, zɨ́a ówo ngúru ezené ꞌyị moko bɨ kóo ꞌdiꞌbi késị́ gɨ zɨ́a kpá lá cúkuꞌdée ní. Zɨ́a útúne doa geré ꞌdíꞌbi kúrúa ngị́rị kɨ́dí, ‘Íꞌbílúgu késị́ amá bɨ zɨ́yị ní mu.’
29“Zɨ́ eze a née útúne do ngụ́ṛụ́ sịndị́ne ṇgúṇgú roné zɨ́a kɨ́dí, ‘Áko, ótoómo ledre zɨ́ma, mááyí íꞌbílúgu késị́ née mbá.’
30“Eze moko a née asi yị́ ené mɨási. Sɨmɨ ledre née ní, zɨ́a lála wo ndéré kɨ́e sɨmɨ sị́gịnị. Zɨ́ eze a née ndị́sịné íri gị do íꞌbíónzó késị́ ené née té kí. 31Sɨmɨ bɨ lafúga ꞌyị ꞌbɨ moko e lurúnɨ́ ledre bɨ mengị kɨ́ ezené née ní, zɨ́a sínyíne royé kɨ́ngaya do ndéréye úku ꞌdódo ledre ga bɨ mengịnɨ́ royé née ní mbá zɨ́ mongụ́ ꞌyị eyé.
32“Zɨ́ mongụ́ ꞌyị née ndólo ꞌyị ꞌbɨ moko née do úku ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Áyí bɨsinyí ꞌyị, Máótoómo kóo tụ́ꞌdụ́ késị́ amá bɨ kacɨ́yị gɨ zɨ́a ṇgúṇgú royị́ kɨ́dí máídí ótoómo ledre zɨ́yị ní. 33Útúásá eyị́ ótoómo ledre zɨ́ ezeyị́ née káa zɨ́ bɨ kóo máótoómo ledre zɨ́yị ní wá?’ 34Gɨ zɨ́ sɨmɨkesị́, zɨ́ mongụ́ ꞌyị ené ꞌdíꞌbi a ndéré kɨ́e sɨmɨ sị́gịnị do ndị́sị ꞌdóꞌdo wo gị zɨ́a íꞌbílúgu késị́ bɨ kóo ꞌdiꞌbi ní za mbá kí.
35“Née ledre bɨ Babá gɨ komo ere nɨ méngị a zɨ́se ní, ꞌbúó togụ́ ótoómosé ledre go zɨ́ lafúse gɨ yana mɨmbéꞌdesé.”
19Ledre gɨ ro ótoómo kára
(Lúrú kpá Márɨko 10:1-12)
1Sɨmɨ bɨ Yésụ ꞌdódo asá ledre née ní, zɨ́a ị́nyịné gɨ sɨmɨ Galiláya ndéréne sága ngbuṛu bɨ Yeredéne sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya ní. 2Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e lódụ́ wo íri, zɨ́a ndị́sịné yómo yée ga bɨ kɨ́ ndíyá royé ní.
3Zɨ́ ngíti géyị Farụsáyo e ógụyé úzu Yésụ kɨ́ nduꞌyú kɨ́dí, “Nɨ mɨútúásáne zɨ́ ꞌyị ótoómo meꞌbené tɨ́ lá gɨ ro owụ́ ledre bɨ nɨ bo ní?”
4Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ólosé esé mɨéké kúrú Lomo wá? Kú gɨ dosị́ne Lomo ‘otoogụ ꞌyịmaꞌdí e oꞌdo kɨ́ kára,’19:4 Dosị́ éyị́~e 1:275‘Née kpá sị́ ledre bɨ oꞌdo nɨ ótoómo ꞌbụné kɨ́ mbágáne kenée zɨ́a ófụ́ kára zɨ́ye ódó royé kɨ́ meꞌbené ídíye éyị́ kị́éꞌdo ní.’19:5 Dosị́ éyị́~e 2:246Gɨ ore, ndanɨ́ lolụ ꞌyị e gbre wá, nɨyí goó éyị́ kị́éꞌdo. Bɨ kenée ní, éyị́ bɨ Lomo kótrụ go ní, ꞌyịmaꞌdí ndaá báyi a wá.”
7Zɨ́ye ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Togụ́ kenée maꞌdíi ní, sara Mụ́sa eké nda kóo kɨ́dí ꞌyị idí íꞌbí wáraga ꞌbɨ ótoómo roꞌyị zɨ́ kára máa née zɨ́a ndéréne kɨ́e gɨ ro ꞌdi?”
8Yésụ ya zɨ́ye ní, “Mụ́sa eké kóo ledre née zɨ́se Yụ́da e kenée gɨ ro zɨ́se ótoómo meꞌbesé e gɨ zɨ́a dosé orụ mɨórụ. Tɨ́ lá ndaá ꞌbɨ ené kóo mɨyémené kenée gɨ dosị́ne wá. 9Máúku zɨ́se, togụ́ meꞌbeyị́ soꞌdo ené oꞌdo ꞌdí sogo wá, zɨ́yị ótoómo wo zɨ́yị ndéréyị ófụ́ ngíti kára yá, lúyú ledre go, gɨ zɨ́a sóꞌdo née go royị́ ꞌdí sogo.”
10ꞌYị lódụ́ kacɨ́ga ya zɨ́a ní, “Togụ́ ledre nɨ nda yị́ ené gɨ ro oꞌdo kɨ́ kára goó kenée yá, nɨ bɨlámáne ꞌyị ndaá ꞌbɨ ené lolụ ófụ́ kára wá.”
11Yésụ ya zɨ́ye ní, “Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e utúasánɨ́ ꞌdíꞌbi ꞌdódo ledre née wá, tɨ́ lá dụụ́ yée ga bɨ utúasánɨ́ go ndị́sị ngúcuyé ní. 12Ngíti géyị utúasánɨ́ ꞌdíꞌbi kará e wá gɨ zɨ́a aránɨ́ yị́ eyé yée kú kenée. Ngíti géyị, ꞌyị e mengịnɨ́ yée ye. Ngíti géyị asinɨ́ yị́ eyé kú ye gɨ zɨ́a bɨ iꞌbínɨ́ royé go méngị dụụ́ moko bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere ní. ꞌYị bɨ utúasá go ṇgúṇgu ledre née ní, zɨ́a ṇgúṇgu a.”
Yésụ iꞌbí úndru zɨ́ mɨnzéré owụ́ e
(Lúrú kpá Márɨko 10:13-16, Lúka 18:15-17)
13Nda gɨ ore zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e ógụyé kɨ́ mɨnzéré owụ́ e zɨ́ Yésụ íni ini doyé kpá kɨ́ íꞌbí úndru zɨ́ye. Tɨ́ lá zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ndị́sịyé ụ́cụómo ꞌyị ga bɨ ogụnɨ́ kɨ́ owụ́ ga gére ní.
14Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ótoómosé mɨnzéré owụ́ ga gére née zɨ́ye ógụyé zɨ́ma. Ndásé ụ́cụómo yée wá, ꞌBe ꞌbɨ Babá bɨ komo ere ní, nɨ gɨ ro ꞌyị ga bɨ káa zɨ́ mɨnzéré owụ́ e ní.” 15Sɨmɨ bɨ Yésụ ini ini go zɨ́ Lomo idí íꞌbí úndru zɨ́ owụ́ ga gére ní, zɨ́a ndéréókpóne gɨ ore.
Owụ́phɨṛangá bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne ní
(Lúrú kpá Márɨko 10:17-31, Lúka 18:18-30)
16Nda née ní, zɨ́ ngíti owụ́phɨṛangá ógụné ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, bɨlámá ledre bɨ máídí méngị a gɨ ro zɨ́ma ndíki trịdrị bɨ za fí ní ꞌdi?”
17Yésụ ya zɨ́a ní, “Ndúꞌyú máa gɨ ro bɨlámá ledre gɨ ro ꞌdi? Lomo nɨ dụụ́ ne bɨlámáne. Togụ́ íli trịdrị bɨ za fí ní yá, ídí lódụ́ lorụ ga bɨ Lomo uku yée ní.”
18Zɨ́ phɨṛangá née ndúꞌyú ándá wo kɨ́dí, “Lorụ ga bɨ káa zɨ́ yée ga be ꞌdi?”
Yésụ ya zɨ́a ní, lorụ ga bɨ káa zɨ́, “ ‘Ndá úfu ꞌyị wá, ndásé sóꞌdo rosé kɨ́ ꞌyị bɨ ófụ́sé rosé kéne wá ní wá, ndá úgu ugu wá, ndá ṛáṛanga wá, 19ídí óto úndru ꞌbụyị́ kɨ́ mbágáyị,’19:19 Ólụ́ógụ 20:12-16, Gbre lorụ 5:16-20 zɨ́yị ‘óto ꞌbú lafúyị e káa zɨ́ bɨ óto ꞌbúyị kɨ́ royị́ ní.’19:19 Lévị 19:18 ”
20Owụ́phɨṛangá née ya zɨ́a ní, “Óo, lorụ ga gére née máméngị yée go mbá kenée. Ngítí a bɨ idíaká ní nda go ꞌdi?”
21Zɨ́ Yésụ úkulúgu a zɨ́a kɨ́dí, “Togụ́ íli méngị zaá maꞌdíi ledre yá, ídí ndéré úgúóyó éyị́ eyị́ e gɨ ꞌbe mbá ꞌdáꞌba. Zɨ́yị íꞌbíóyó késị́ye zɨ́ ꞌyị lerị́ e, gɨ ore zɨ́yị nda ndáꞌbaógụyị́ lódụ́ máa. Lomo nɨ íꞌbí mongụ́ úndru zɨ́yị komo ere.”
22Sɨmɨ bɨ owụ́phɨṛangá née uwú ledre bɨ Yésụ uku zɨ́a kenée ní, zɨ́ bi sínyíne roa gbála. Zɨ́a ókpóne gɨ ore kɨ́ do komoné bɨsinyíne gɨ zɨ́a nɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne.
23Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, nɨ mɨórụné kɨ́ngaya zɨ́ ꞌyị bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne ní ógụné ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere. 24Mááyí kpá úku a zɨ́se kɨ́dí, ndaá mɨórụné zɨ́ mongụ́ bangá bɨ gémele ní ólụ́ phụ́trụ bi gɨ sɨmɨ gu lị́bịra wá, nda zɨ́ ꞌyị bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne ní, nɨ mɨórụné kɨ́ngaya zɨ́a ólụ́ne ꞌbe ꞌbɨ Lomo.”
25Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ye ónzó komoyé kɨ́ngaya, zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Ambí nɨ nda ómo goó ne?”
26Zɨ́ Yésụ lúrú yée gbóó, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Éyị́ bɨ ꞌyịmaꞌdí utúasá méngị a wá ní, Lomo utúasá yị́ ené bú méngị a.”
27Zɨ́ Pétero úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Sara aka nda zée ga bɨ otoomozé ꞌbɨ ezé éyị́ e go mbá zɨ́ze ndị́sịzé lódụ́ go lá dụụ́ yị́ị ní, ꞌbɨ ezé nɨ nda ídí ꞌbɨ ené go ꞌdi?”
28Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, sɨmɨ bɨ karanée ledre e nɨyí oyóloꞌbó royé mbá mɨkándayé ní, zɨ́ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ídíne goó mɨndị́sịné do kị́tị ngére ené kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụné ní, sée ga bɨ ásé ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma e ba ní, ásé ídí kpá mɨndị́sịsé do kị́tị ngére zɨ́se ndị́sịsé ꞌdécị ngbanga Isɨréle e kacɨ́ sị́ doyé ga bɨ sokó doa gbre née mbá. 29ꞌYị ga bɨ otoomonɨ́ éyị́ eyé e za mbá, ꞌbe ꞌbɨ eyé e, lúnduyé e, lémịyé e, ꞌbụyé e kɨ́ mbágáye e, kɨ́ owụ́ ꞌbɨ eyé e gɨ ro lódụ́ kacɨ́ma ní, Lomo nɨ íꞌbí tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ye, kpá kɨ́ trịdrị bɨ za fí ní. 30Tɨ́ lá tụ́ꞌdụ́ ꞌyị máa yée ga bɨ cakaba nɨyí zɨ́ lafúye ꞌdáꞌdá ní, nɨyí karanée ídí ꞌdáꞌba. Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị máa yée ga bɨ nɨyí ꞌdáꞌba nɨyí karanée ídí ꞌdáꞌdá.”
20Muruwayi gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo
1Zɨ́ Yésụ tónóne úku muruwayi kɨ́dí, “Ledre gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere nɨ káa zɨ́ mị́ngị́ yáká bɨ nderé ndólo ꞌyị e gɨ ro ógụyé méngị moko késị́ sɨmɨ yáká ené ní. 2Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga gére née odónɨ́ sómụ́ ledre go kɨ́ mị́ngị́ yáká ní, zɨ́a kása yée kɨ́dí nderénɨ́ mu méngị moko sɨmɨ yáká ené.
3“Sɨmɨ sịndị́ kadra ịnyị doa eso (9), zɨ́ mị́ngị́ yáká kpá ndéréne ndíki ngíti géyị ꞌyị e mɨtóroyé sɨmɨ sụ́ụ gbékpị́ne moko ndaá royé wá. 4Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, ‘Máíli gáa sée, zɨ́se kpá ndérése méngị moko yáká amá. Mááyí íꞌbí késị́ bɨ mɨútúásáne ní zɨ́se.’ 5Zɨ́ ꞌyị ga gére née ndéréye.
“Kɨ́ yana kadra nda kpá kɨ́ komo kadra tagá, zɨ́a ndéréne méngị a kpá kenée. 6Nda go za kɨ́ tagá, zɨ́a kpá ndéréne ndíki ngíti géyị ꞌyị e nɨyí mɨtóroyé. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, ‘Éyị́ bɨ ndị́sị ónzósé kadra gbékpị́ne méngịsé moko gɨ zɨ́a wá ní ꞌdi?’
7“Zɨ́ ꞌyị ga gére née úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Gɨ zɨ́a ꞌyị bɨ zɨ́a íꞌbí moko zɨ́ze ní ndaá.’
“Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, ‘Nɨ mɨútúásáne zɨ́se ndérése méngị moko yáká amá.’
8“Kɨ́ tagá a née, zɨ́ mị́ngị́ yáká úku ledre zɨ́ ꞌyị lúrú bi kacɨ́ moko ené kɨ́dí, ‘Ndólo ógụ ꞌyị ꞌbɨ moko ga bɨ yáká ꞌdáa ní mu zɨ́ye ꞌdíꞌbi késị́ eyé. Ídí tónó a kɨ́ ꞌyị ga bɨ ogụnɨ́ gɨ ꞌdáꞌba ní nda gị ro yée ga bɨ tonónɨ́ ní.’
9“Zɨ́ ꞌyị ga bɨ tonónɨ́ moko kɨ́ tagá ní ógụyé ꞌdíꞌbi késị́ eyé kpá káa zɨ́ ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ tonónɨ́ moko kɨ́ phịyị́ ní. 10Nda sɨmɨ bɨ ꞌyị ga bɨ tonónɨ́ moko kɨ́ phịyị́ ogụnɨ́ ꞌdíꞌbi késị́ eyé ní, somụ́nɨ́ ꞌbɨ eyé kɨ́dí késị́ eyé nɨ ídí mongụ́ne. Nɨyí ídí kɨ́e ní, iꞌbínɨ́ zɨ́ye go kpá késị́ bɨ iꞌbínɨ́ zɨ́ ꞌyị ga bɨ tonónɨ́ moko gɨ ꞌdáꞌba ní. 11Sɨmɨ bɨ ꞌdiꞌbinɨ́ késị́ née ní ní, zɨ́ye tónóye úku mɨngụ́ngụ́rụ́ ledre dongaráye ro mị́ngị́ yáká. 12Zɨ́ye úku ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Zée ga bɨ tonózé méngị moko kú akpa kɨ́ phịyị́ gị kɨ́ tagá ní, áyí íꞌbí késị́ zɨ́ze útúásáne kɨ́ ꞌyị ga bɨ ogụnɨ́ ꞌbɨ eyé gɨ ꞌdáꞌba ní lárá a káa be ꞌdi? Kenée ndaá bɨlámáne wá.’
13“Zɨ́a úku ledre zɨ́ ngúruyé kɨ́dí, ‘Máméngị amá sée bɨsinyíne wá. Máíꞌbí zɨ́se née tɨ́ késị́ bɨ gáa ṇgúṇgusé ledre a ní. 14ꞌDíꞌbisé késị́ esé mu zɨ́se ndérése. Máíli íꞌbí zɨ́ ꞌyị ga bɨ tonónɨ́ moko kɨ́ tagá ní, kpá késị́ bɨ máíꞌbí zɨ́se née. 15Née yị́ ené késị́ amá, éyị́ bɨ máíli méngị a kɨ́e ní, mááyí méngị a. Bi sinyí rosé née gɨ zɨ́a bɨ mááyí ꞌyị méngị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị e ní?’ ”
16Née ní, zɨ́ Yésụ úku ledre kɨ́dí, “ꞌYị ga bɨ ꞌdáꞌba ní nɨyí ídíye ꞌdáꞌdá. Yée ga bɨ ꞌdáꞌdá ní nɨyí ídí ꞌdáꞌba.”
Yésụ uku andá ledre umbuné
(Lúrú kpá Márɨko 10:32-34, Lúka 18:31-34)
17Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨ mɨndéréne sɨmɨ Yerụsaléma ní, zɨ́a ndólo ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga bɨ sokó doa gbre (12) ní sogo éyị́, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, 18“Azé go bɨ ndéré sɨmɨ Yerụsaléma ba, ngíti géyị ꞌyị e nɨyí íꞌbí ngbángá Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e. Nɨyí ꞌdécị ngbanga a do úfu a, 19do íꞌbí wo zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní, zɨ́ye fóló wo, ócó a do phéphé a do mɨngbúngbu kágá. Tɨ́ lá gɨ do kacɨ́ sị́lị́ ota (3) nɨ úrú gɨ sɨmɨ umbu.”
Ledre gɨ ro nduꞌyú ꞌbɨ mbágá Yakóbo e kɨ́ Yiwáni
(Lúrú kpá Márɨko 10:35-45)
20Gɨ ore, zɨ́ meꞌbe Zebedị́ya ꞌdíꞌbi wotị́ne ga bɨ Yakóbo e kɨ́ Yiwáni ógụ útúne kéye kóꞌdụ́ Yésụ ṇgúṇgú roné zɨ́a.
21Zɨ́ Yésụ ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Éyị́ bɨ íli ní ꞌdi?”
Kára née ya zɨ́a ní, “Kɨ́ꞌdí bɨ áyí go do Kị́tị Ngére eyị́ ní, owụ́ ꞌbɨ amá ga bɨ gbre ba ídí ꞌdíꞌbióto yée cigíyị. Ngíti a do sị́lị́yị ꞌbɨ anú ngíti a do ngelị.”
22Yésụ ya zɨ́ye ní, “Ówosé esé éyị́ bɨ ásé ndúnduꞌyú gɨ roa ní wá. Útúásásé go ṇgúṇgu a zɨ́se ꞌdóꞌdóse káa zɨ́ bɨ mááyí ógụ ꞌdóꞌdó ní?”
Yakóbo e kɨ́ Yiwáni ya zɨ́a ní, “Azé útúásá.”
23Yésụ ya zɨ́ye ní, “Ɨɨ, ásé tɨ́ ꞌdóꞌdó. Tɨ́ lá óto ꞌyị e zɨ́ye ndị́sịyé do anú kɨ́ do ngelị ní, ndaá ꞌbɨ ené moko amá wá. Babá ndịsị yị́ ené yéme ledre máa wo née ne.”
24Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ ore sokó uwúnɨ́ ledre née ní, zɨ́ mɨmbéꞌdeyé ésị́ne ro Yakóbo e kɨ́ Yiwáni kɨ́ngaya. 25Zɨ́ Yésụ ndólo ꞌyị ené ga gére née úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ówosé bú, ngére ga bɨ do sogo káṇgá ba ndịsịnɨ́ ndị́sị do ꞌyị e kɨ́ rokoꞌbụ. Zɨ́ye ndị́sịyé méngị yée káa zɨ́ bɨ ilinɨ́ yị́ eyé ní. 26Tɨ́ lá ndásé méngị kéyị kenée wá. Togụ́ ꞌyị gɨ dongaráse ili zɨ́ne ídíne ꞌdáꞌdá zɨ́ lafúne e yá, idí ídí ꞌyị ị́nyị kasa zɨ́ lafúne, 27wo bɨ ili zɨ́ne ídíne ꞌdáꞌdá ní, idí óto roné káa do owụ́kụlụ́ zɨ́ lafúne, 28cé káa zɨ́ bɨ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ogụ ené gɨ ro zɨ́ ꞌyị e ị́nyị kasa zɨ́a wá ní, yị́ ené gɨ ro ị́nyị kasa zɨ́ ꞌyị e, kpá gɨ ro íꞌbí roné zɨ́ umbu gɨ ro yómo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e.”
Mɨkomo mɨꞌdụ́tụ e gbre
(Lúrú kpá Márɨko 10:46-52, Lúka 18:35-43)
29Sɨmɨ bɨ Yésụ kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e nɨyí go ndéréókpó gɨ sɨmɨ Zérịko ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e lódụ́ wo. 30Sɨmɨ sịndị́ kadra máa née ní, mɨkomo mɨꞌdụ́tụ e gbre mbá yaꞌdá e, nɨyí kóo mɨndị́sịyé dogboṛụ mɨsiꞌdi kenée. Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre kɨ́dí Yésụ ndịsị ndéré née ne ní, zɨ́ye ótrụ́ ledre ꞌdága kɨ́dí, “Ngére, Bulúndu Dawídi, ídí aka lúrú lerị́ze.”
31Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ụ́cụómo yée kɨ́dí ndanɨ́ gbúrógbó wá. Tɨ́ lá gbúrógbó tatánɨ́ nda royé ꞌdáꞌdá kɨ́dí, “Ngére, Bulúndu Dawídi, ídí aka lúrú lerị́ze.”
32Zɨ́ Yésụ tóroné ndólo yée, zɨ́a ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Ílisé máídí méngị zɨ́se ꞌdi?”
33Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ngére, ilizé zɨ́yị líkpí komozé.”
34Zɨ́ lerị́ye méngị Yésụ. Zɨ́a óto sị́lị́ne ro komoyé, geré zɨ́ komoyé líkpíne, zɨ́ye útúye lódụ́ kacɨ́ a.
21Yésụ olụ́ sɨmɨ Yerụsaléma
(Lúrú kpá Márɨko 11:1-11, Lúka 19:28-38, Yiwáni 12:12-19)
1Sɨmɨ bɨ Yésụ kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e nderéogụnɨ́ go gbóo kɨ́ Yerụsaléma zɨ́ye ógụyé sɨmɨ gara kɨ́ ịrịné Betefége do landa bɨ kɨ́ kágá ga bɨ olíva doné bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Landa Olíva ní, zɨ́a kásaókpó ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e gbre ꞌdáꞌdá, 2kɨ́dí, “Ndéréókpósé mu sɨmɨ gara íri, ásé ndéré ndíki mbágá dongí kɨ́ owụ́ ꞌbɨ ené mɨódóótoyé tara mɨsiꞌdi kenée, ídísé líkpí yée gbrengárá ógụ kɨ́ye zɨ́ma yáa. 3Togụ́ ngíti ꞌyị ayí úku ledre kɨ́dí, líkpísé bangá ga gére née gɨ ro ꞌdíya yá, ídísé úku a zɨ́a kɨ́dí Ngére ili yée ne. Nɨ geré ótoómo yée zɨ́se.”
4Ledre née mengị roné go té káa zɨ́ bɨ kóo ngúru nébị eké ní,
5Kɨ́dí, “Ídísé úku ledre zɨ́ nyị́ ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yerụsaléma ní,
‘Lúrúsé aka, Ngére esé nɨ go ógụ zɨ́se.
Nɨ ꞌyị mɨmbéꞌde kịdrị́, ndịsị ógụ gbóo do dongí,
nɨ bɨ mɨndị́sịné do owụ́ dongí gɨrí née.’ ”21:5 Zakaríya 9:9
6Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ga gére née ndéréye méngị tɨ́ ledre bɨ Yésụ uku zɨ́ye ní. 7Zɨ́ye ógụyé kɨ́ dongí ga gére née zɨ́ Yésụ, zɨ́ ngíti géyị ónzó bongó eyé e do dongí ga gére née. Zɨ́ Yésụ ékị́ ndị́sịné doyé.
8Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ízí bongó eyé e do mɨsiꞌdi, zɨ́ ngíti géyị ꞌdécị ꞌbɨ eyé mbílí tịyị́ e ízí yée do mɨsiꞌdi. 9Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ utúnɨ́ zɨ́ Yésụ ꞌdáꞌdá, nda kɨ́ yée ga bɨ gɨ do kacɨ́ a ní ndị́sịyé mbófo wo kɨ́dí,
“Mbófo éyị́ zɨ́ Bulúndu Dawídi.”
“Úndru idí ídí zɨ́ wo bɨ ogụ kɨ́ ịrị Ngére Lomo ní.”21:9 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 118:26
“Mbófo éyị́ zɨ́ Lomo bɨ komo ere ní.”
10Sɨmɨ bɨ Yésụ olụ́ sɨmɨ Yerụsaléma ní, zɨ́ bi kị́zịné mɨkị́zị gɨ zɨ́ ꞌyị e. Zɨ́ ꞌyị e ndị́sịyé ndúnduꞌyú kɨ́dí, “ꞌYị máa bɨ ogụ ba káa náambi?”
11Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ Yésụ ogụnɨ́ kéye née úkulúgu ledre kɨ́dí, “Née Yésụ, nébị bɨ gɨ sɨmɨ Nazeréta owụ́ gara bɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ní.”
Yésụ lagabayi ꞌyị e
(Lúrú kpá Márɨko 11:15-19, Lúka 19:45-48, Yiwáni 2:13-22)
12Zɨ́ Yésụ ndéré ólụ́ne do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo, zɨ́a ógóbáyi ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ úgúóyó éyị́ kɨ́ yée ga bɨ ndịsịnɨ́ úgú eyị́ e ore ní mbá ꞌdáꞌba. Zɨ́a ị́trị́ónzó tarabíza ꞌbɨ ꞌyị óyólóꞌbó késị́ e kɨ́ bi ndị́sị ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ úgúóyó amámu e ní kpụkpụ́kpụ bi. 13Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Nɨ mɨékéne sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí, ‘ꞌDị́cị́ amá nɨ ꞌdị́cị́ ꞌbɨ ini zɨ́ma,’21:13 Isáya 56:7 tɨ́ lá óyólóꞌbósé nda yị́ esé go káa do ‘bi lóꞌbo ꞌbɨ ꞌyị ugu e.’21:13 Yeremáya 7:11 ”
14Gɨ do kacɨ́ ledre née zɨ́ ꞌyị e ógụyé kɨ́ ꞌyị ga bɨ kɨ́ komoyé mɨꞌdụ́tụné kɨ́ mɨgịgị́ṛị́ e zɨ́a ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ore, zɨ́a yómo yée. 15Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e lurúnɨ́ mɨngburoko ledre ga bɨ Yésụ ndịsị méngị yée kenée née ní, zɨ́ye ndị́sịyé kpá úwú do owụ́ e kɨ́ ndị́sị mbófo wo do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo kɨ́dí, “Mbófo éyị́ zɨ́ Bulúndu Dawídi”, zɨ́ bi sínyíne royé gbála.
16Zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga gére née ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Úwú ledre bɨ owụ́ ga gére née ndịsịnɨ́ úku a née goó?”
Yésụ ya zɨ́ye ní, “Ɨɨ, Máúwú go. Sara ólosé esé ledre bɨ ekénɨ́ sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí,
“ ‘ꞌDódo ledre go zɨ́ owụ́ e kɨ́ síṛí owụ́ e
zɨ́ye íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ma ní wá’?”21:16 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 8:2
17Zɨ́ Yésụ ólụ́ógụné gɨ sɨmɨ Yerụsaléma gɨ ore ndéré ꞌdúꞌduné sɨmɨ owụ́ gara bɨ Beteníya ní.
Yésụ oto tarané kacɨ́ ndóṛí
(Lúrú kpá Márɨko 11:12-14,20-24)
18Akpa kɨ́ phịyị́ sɨmɨ bɨ Yésụ nɨ go ndáꞌbalúgu roné sɨmɨ Yerụsaléma ní, ꞌbú ufu kóo wo go mɨúfu. 19Zɨ́a lúrúndíki ndóṛí dogboṛụ mɨsiꞌdi. Sɨmɨ bɨ olụ́ sị́ a ní, kémbị́ mɨáná a ndaá tɨ́ lá dụụ́ mbílía. Zɨ́a úku ledre zɨ́ kágá née kɨ́dí, “Tɨ́ bɨ áyí ndị́sị ꞌbɨ eyị́ ní, áná lolụ kú wá.” Geré zɨ́ ndóṛí née gágáne.
20Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga lurúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́. Zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Bɨ káa lárá ledre ꞌdi, kágá ba gagá ꞌdiya gɨ zɨ́ ꞌdi?”
21Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, togụ́ ṇgúṇgusé ledre ꞌbɨ Lomo go ítísé kangú a wá, útúásásé méngị lá dụụ́ ledre bɨ máméngị zɨ́ ndóṛí née wá, ásé kpá útúásá úku ledre zɨ́ landa ba, ‘Ndéré mu, útú sɨmɨ mongụ́ iní bɨ ꞌdáa,’ zɨ́a tɨ́ méngị roné kenée. 22Togụ́ ṇgúṇgu tɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go, éyị́ ga bɨ áyí íni ini zɨ́ Lomo gɨ royé ní, nɨ íꞌbí a zɨ́yị.”
Mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e nduꞌyúnɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 11:27-33, Lúka 20:1-8)
23Zɨ́ Yésụ ndáꞌbalúgu roné do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo, sɨmɨ bɨ nɨ ndị́sị ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e ní, zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kpá kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko Yụ́da e ógụyé zɨ́a. Zɨ́ye ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Ndíki rokoꞌbụ bɨ ndị́sị méngị éyị́ ga ba kɨ́e ba gɨ ꞌda? Ambí iꞌbí rokoꞌbụ máa née zɨ́yị ne?”
24Yésụ ya zɨ́ye ní, ꞌdáꞌdá zɨ́ma kɨ́ úku ledre zɨ́se, “Mááyí aka kpá ndúꞌyú sée. Togụ́ úkulúgusé ledre go kacɨ́ a zɨ́ma, mááyí nda fú úku ꞌdódo ledre ꞌyị bɨ iꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ma ndị́sị méngị éyị́ ga gére kɨ́e ní. 25Rokoꞌbụ bɨ Yiwáni ndịsị íꞌbí babatị́za kɨ́e zɨ́ ꞌyị e ní ogụ gɨ zɨ́ Lomo gɨ komo ere togụ́ mbú gɨ zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e?”
Zɨ́ye ódroyé dongaráye kɨ́dí, “Togụ́ ukuzé yaá ogụ gɨ komo ere yá, nɨ ndúꞌyú zée kɨ́dí, ‘Sara ṇguṇguzé nda ledre ené wá gɨ ro ꞌdi?’ 26Tɨ́ lá togụ́ ukuzé yaá rokoꞌbụ née ogụ gɨ zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e yá, tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga ba nɨyí zíngi eyé gɨ zɨ́a owonɨ́ Yiwáni bú kɨ́dí nɨ yị́ ené nébị.”
27Nda née ní, zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Owozé ezé e wá.”
Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Bɨ kenée ní, máúku ꞌdódo amá ledre ꞌyị bɨ iꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ma ndị́sị méngị éyị́ ga gére née kɨ́e ní wá.”
Muruwayi gɨ ro ngíti oꞌdo kɨ́ wotị́ne e gbre
28Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga gére née kɨ́dí, “Ili zɨ́se sómụ́ ledre sɨmɨ muruwayi ba bɨlámáne. Ngíti oꞌdo nɨ kóo bo kɨ́ wotị́ne e gbre. Kadra kị́éꞌdo zɨ́a úku ledre zɨ́ owụ́ndíká kɨ́dí, ‘Ndéré aka karaba méngị moko yáká.’
29“Owụ́ndíká née ya zɨ́ ꞌbụné ní, ‘Mándéré amá a wá.’ Tɨ́ lá nda gɨ ꞌdáꞌba, zɨ́a óyólóꞌbó sómụ́ ledre ené zɨ́a ndéréne.
30“Zɨ́ ꞌbụa ndéréne úku kpá kémbị́ ledre née zɨ́ ngíti wotị́ne. Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Babá mááyí ndéré.’ Abú uku kenée, nderé ené wá.
31“Gɨ dongará wotị́ga ga bɨ gbre née, ambí mengị ledre kacɨ́ kúrú ꞌbụyé ní ne?”
Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Owụ́ndíká mengị ne.”
Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ídísé ówo a bɨlámáne, ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ e kɨ́ kará ga bɨ ndịsịnɨ́ gámá kacɨ́ yaꞌdá e faa ní, togụ́ oyóloꞌbónɨ́ sómụ́ ledre eyé, nɨyí ógụụ́tụ eyé ye ꞌbe ꞌbɨ Lomo gɨ zɨ́se. 32Gɨ zɨ́ kéyị née, Yiwáni ogụ kóo ꞌdódo mɨsiꞌdi méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní zɨ́se, ṇgúṇgusé esé ledre ené wá, tɨ́ lá ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ e kɨ́ kará ga bɨ ndịsịnɨ́ gámá kacɨ́ yaꞌdá e faa ní, ṇguṇgunɨ́ nda yị́ eyé ledre ené ye. Abú lúrúsé yée tɨ́ kɨ́ méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní yá, ílisé esé óyólóꞌbó somụ́ ledre esé zɨ́se ṇgúṇgu ledre ené wá.
Muruwayi gɨ ro ꞌyị bɨ otonɨ́ wo lúrú bi kacɨ́ yáká ní
(Lúrú kpá Márɨko 12:1-12, Lúka 20:9-19)
33“Úwúsé aka kpá ngíti muruwayi ba. Ngíti oꞌdo oꞌdo kóo yáká ené zɨ́a ꞌdị́yị́ kóṛó sɨmɨ a. Zɨ́a íciꞌdíkí gara gbaá roa. Zɨ́a íci gu káa do ndoko gɨ ro do ndị́sị lụ́rụ mɨáná kóṛó née sɨmɨ a. Zɨ́a yéme bi ndị́sị ꞌdága gɨ ro zɨ́ ꞌyị ꞌbáꞌbá yáká máa née ékị́ ndị́sịné doa ꞌbáꞌbá éyị́. Zɨ́a óto ꞌyị ꞌbɨ moko e ndị́sị méngị moko ore, yóó zɨ́a ndéréókpóne do bi gbála. 34Sɨmɨ bɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ kpɨ́ṛékpe mɨáná kóṛó ogụ ní, zɨ́ mị́ngị́ yáká kása ꞌyị kasa ené zɨ́ ꞌyị lúrú bi kacɨ́ yáká idí ụ́nzụ kóṛó máa ꞌbɨ ené gɨ ro do ógụ kɨ́e zɨ́ne.
35“Zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ga bɨ yáká íri née ꞌdíꞌbi ꞌyị ga bɨ mị́ngị́ yáká kasa yée née. Zɨ́ye ócó ngíti a bɨsinyíne, zɨ́ye úfu ngíti a geré mɨúfu, zɨ́ye óngbo otayé kɨ́ tutú. 36Zɨ́a kpá kása ngíti géyị ꞌyị ꞌbɨ moko ené e rómo gɨ do yée ga bɨ ꞌdáꞌdá ní, zɨ́ye yáká íri. Zɨ́ye méngị yée kpá bɨsinyíne káa zɨ́ yée ga bɨ ꞌdáꞌdá ní.
37“Odụ a, zɨ́a nda kása cụ́ owụ́ ꞌbɨ ené zɨ́ye yáká íri. Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, ‘Nɨyí óto úndru wotị́ne.’
38“Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ lurúndikinɨ́ owụ́ née ní, zɨ́ye yéme ledre kɨ́dí, ‘Nɨ ídíne karanée mị́ngị́ yáká ba. Ógụsé mu zɨ́ze úfu wo ꞌdáꞌba zɨ́ze ꞌdíꞌbi yáká ba káa do ꞌbɨ ezé.’ 39Gɨ ore zɨ́ye ꞌdíꞌbi wo, do lála óyó wo gɨ yáká gɨ ore ꞌdáꞌba, zɨ́ye úfu wo.
40“Bɨ kenée ní, sɨmɨ bɨ mị́ngị́ yáká née nɨ ndáꞌbaógụ ní, nɨ méngị kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ga gére née ꞌdi?”
41Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Nɨ úfu ꞌyị ꞌbɨ moko ga gére née mbá ꞌdáꞌba, zɨ́a ꞌdíꞌbiógụ mɨkánda ꞌyị ꞌbɨ moko e gɨ ro zɨ́ne kpá ndíki éyị́ gɨ yáká ené née.”
42Yésụ ya zɨ́ye ní, “Ówosé bú kɨ́dí mɨéké kúrú Lomo uku kɨ́dí,
“ ‘Tutú bɨ ꞌyị óꞌbó ꞌdị́cị́ e asinɨ́ gɨ roa ní,
ogụ nda yị́ ené go tutú bɨ kɨ́ ledrené owóowó ní wá.
Ngére mengị ledre née ne zɨ́a ídíne kenée.
Née ledre bɨ owó komozé mɨówó ní.’21:42 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 118:22,23
43“Máúku zɨ́se maꞌdíi, bɨlámá bi bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo ꞌdáa ní, Lomo nɨ ꞌdíꞌbióyó a gɨ zɨ́se, zɨ́a íꞌbí a zɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨyí méngị moko ené do bɨlámá mɨsiꞌdiné ní. 44ꞌYị bɨ nɨ lése utú do tutú née ní, nɨ ꞌdéwe geré mɨꞌdéwe. ꞌYị máa wo bɨ tutú née nɨ útú doa ní, nɨ kányá geré mɨkányá.”
45Sɨmɨ bɨ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ Farụsáyo e uwúnɨ́ ledre ga bɨ Yésụ ndịsị úku yée sɨmɨ muruwayi kenée ní, zɨ́ye ówo a kɨ́dí, ndịsị úku ledre née gɨ royé. 46Zɨ́ye ndị́sịyé gámásóꞌdo mɨsiꞌdi gɨ ro ꞌdíꞌbi wo, tɨ́ lá bi ꞌdíꞌbi wo ndaá, ngịrị tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e mengị yée mɨméngị gɨ zɨ́a ambá ꞌyị e ṇguṇgunɨ́ yị́ eyé mbá ledrea kɨ́dí nɨ nébị.
22Ayímbi ꞌbɨ ófụ́ kára
(Lúrú kpá Lúka 14:15-24)
1Zɨ́ Yésụ kpá úku ngíti ledre zɨ́ye sɨmɨ muruwayi kɨ́dí, 2“Ledre gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo nɨ káa zɨ́ mongụ́ ngére bɨ mengị ayímbi ꞌbɨ owụ́ ꞌbɨ ené bɨ ofụ́ kára ní. 3Zɨ́a kása ꞌyị ꞌbɨ moko ené e ndéré ndólo ꞌyị ga bɨ ili zɨ́ye ógụyé sɨmɨ ayímbi ní. Tɨ́ lá ꞌyị ga bɨ ndolo yée ní, asinɨ́ yị́ eyé mbá mɨási ogụnɨ́ eyé e wá.
4“Zɨ́ ngére née kpá kása ngíti géyị ꞌyị ꞌbɨ moko ené e zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndolo yée ꞌdáꞌdá ní kɨ́dí, ‘Úkusé zɨ́ye máúfu tụ́ꞌdụ́ ị́tị́ amá e go, éyị́ mɨánu nɨyí go mbá nzíyiné ogụnɨ́ mu sɨmɨ ayímbi.’
5“ꞌYị ga bɨ ndolo yée née asinɨ́ yị́ eyé fú lá mɨási. Ngíti géyị ịnyịnɨ́ ndéré eyé yáká, ngíti géyị nderénɨ́ yị́ eyé sɨmɨ ngíti géyị moko eyé e. 6Zɨ́ ngíti géyị ꞌdíꞌbi ꞌyị ga bɨ ogụnɨ́ kɨ́ sanda née ócó yée bɨsinyíne, do úfu yée.
7“Zɨ́ ledre née sínyíne ro ngére née, zɨ́a íꞌbí okó do ꞌyị ga bɨ mengịnɨ́ ledre née, do úfu yée, do óngbó gara eyé mbá ꞌdáꞌba.
8“Zɨ́a nda úku ledre zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ené ga bɨ ndaꞌbaogụnɨ́ née kɨ́dí, ‘Káa zɨ́ bɨ sịndị́ kadra ogụ go ꞌyị ga bɨ mándólo yée ngárá utúasánɨ́ eyé ógụnɨ́ wá ní, 9ndáꞌba ándásé rosé mu do mɨsiꞌdi, tɨ́ lá ꞌyị ga bɨ ndíkisé yée go ní, ídísé ndólo yée idínɨ́ ógụ.’ 10Nda gɨ ore zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ga gére née ólụ́ógụyé do mɨsiꞌdi íri zɨ́ye ndólo tɨ́ lá ꞌyị ga bɨ ndikinɨ́ yée go ní, bɨlámáye kɨ́ bɨsinyíye mbá, zɨ́ bi ndị́sị ídíne mbá kɨ́ ꞌyị e.
11“Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ ngére ịnyị ndéré kɨ́ íꞌbí mandá zɨ́ ṇgu ené e ní, zɨ́a ónzó komoné ro ngíti ꞌyị dongará ṇgu ga gére née bongó ꞌbɨ ayímbi ndaá roa wá. 12Zɨ́ ngére née úku ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Ezegámá ólụ́ yáa káa be ꞌdi, ngárá bongó ꞌbɨ ayímbi ndaá royị́ wá ní.’ Ledre ndaá kóo tara oꞌdo née wá.
13“Zɨ́ ngére úku ledre zɨ́ ꞌyị moko ené e kɨ́dí, ‘Ódósé sị́lị́ oꞌdo née kɨ́ sịndị́a, zɨ́se ụ́cụógụ wo sɨmɨ mụtụlụrụ sága ꞌdáa, kɨ́ꞌdí bɨ karanée ꞌyị e nɨyí ndị́sị íni ini kɨ́ náná do soyé ní.’
14“Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí mɨndóloyé, tɨ́ lá mɨgéléye nɨyí cúkuꞌdée.”
Ledre gɨ ro íꞌbí ụsórụ
(Lúrú kpá Márɨko 12:13-17, Lúka 20:20-26)
15Zɨ́ Farụsáyo e yéme ledre gɨ ro ꞌdíꞌbi Yésụ togụ́ uku luyú ledre go ní. 16Zɨ́ye kása ngíti géyị ꞌyị lódụ́ kacɨ́ye kpá kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Eróde ní zɨ́ Yésụ. Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ íri ní, zɨ́ye ndólo wo kɨ́dí, “ꞌYị ꞌdódo ledre, owozé go kɨ́dí, ꞌyị e otonɨ́ úndruyị́ go kɨ́ngaya gɨ zɨ́a ndị́sị ꞌdódo zɨ́ye dụụ́ maꞌdíi ledre bɨ Lomo ili zɨ́ye méngị a ní. Ífi eyị́ sɨmɨ ꞌyị e wá. ꞌYịmaꞌdí e nɨyí zɨ́yị mbá kɨ́ ledreyé owóowó. 17Íꞌbí aka somụ́ ledre zɨ́ze. Kacɨ́ komoyị́ ní, nɨ mɨútúásáne zɨ́ze íꞌbí ụsórụ zɨ́ Káyísara22:17 Káyísara: Káyísara ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí mongụ́ ngére ꞌbɨ Róma. Nɨ mongụ́ ngére do ngíti géyị lafúne ngére e ga bɨ ꞌbɨ ngíti géyị káṇgá e káa zɨ́ Yụdáya kɨ́ Galiláya. togụ́ ndazé íꞌbí a wá?”
18Tɨ́ lá Yésụ owo mani eyé née bú. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sée ga bɨ ndị́sịsé lóndo rosé kɨ́dí ásé bɨlámáse ní, éyị́ bɨ ógụsé úzu máa gɨ roa ní ꞌdi? 19ꞌDódosé aka késị́ bɨ ndị́sịsé lengbe íꞌbí a káa do ụsórụ ona ní zɨ́ma lúrú a.” Zɨ́ye íꞌbíógụ a zɨ́a. 20Zɨ́a ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Bɨ sɨmɨ késị́ máa ba lị́lị ambi? Sara bɨ roa ba ịrị ambi?”
21Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Née lị́lị Káyísara.”
Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Éyị́ bɨ ꞌbɨ Káyísara ní ídísé íꞌbí a zɨ́ Káyísara. Wo bɨ ꞌbɨ Lomo ní, ídísé íꞌbí a zɨ́ Lomo.”
22Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́. Zɨ́ye ị́nyịyé gɨ cigí Yésụ gɨ ore ókpóye.
Úrú gɨ sɨmɨ umbu
(Lúrú kpá Márɨko 12:18-27, Lúka 20:27-40)
23Kpá sɨmɨ kémbị́ kadra née ní, zɨ́ Sadụkáyo e bɨ ngárá ṇguṇgunɨ́ ꞌbɨ eyé ledre úrú gɨ sɨmɨ umbu wá ní, ógụyé zɨ́ Yésụ zɨ́ye ndólo wo kɨ́dí, 24“ꞌYị ꞌdódo ledre, Mụ́sa ekéomo kóo zɨ́ze sɨmɨ lorụ kɨ́dí, togụ́ ꞌyị ofụ́ kára ndikinɨ́ owụ́ kéne wá, zɨ́a úyuné yá, lúndu a idí ꞌdíꞌbi kára umbu née zɨ́ye ndíki owụ́ kéne zɨ́a. 25Lúrú aka, ꞌyị e nɨyí kóo bo dongaráze ona ịnyị doa gbre mbá lúndu e. Zɨ́ ndíká eyé ꞌdíꞌbi kára, ndikinɨ́ owụ́ kéne wá, zɨ́a úyuómo kára máa née zɨ́ lúndua bɨ gɨ do kacɨ́ a ní ꞌdíꞌbi kára máa née. 26Zɨ́a kpá úyuné, zɨ́ ota lúnduyé ꞌdíꞌbi a, zɨ́a kpá úyuné. Zɨ́a ndéréne kenée ógụné gị ro ambáodụ́ye. 27Odụ a, zɨ́ kára née úyuné. 28Bɨ kenée ní, sɨmɨ bɨ karanée ꞌyị e nɨyí úrú gɨ sɨmɨ umbu ní, kára máa née nɨ nda ídí go meꞌbe ambi. Bɨ kóo nɨ go meꞌbeyé mbá ní?”
29Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sómụ́ lúyúsé ledre go gɨ zɨ́a ówosé esé mɨéké kúrú Lomo, togụ́ mbú rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo wá. 30Sɨmɨ bɨ Lomo nɨ úru ꞌyị e gɨ sɨmɨ umbu ní, ngíti éyị́ bɨ zɨ́a ídíne kɨ́dí ófụ́ roꞌyị togụ́ mbú ndéré do oꞌdo ní ndaá. ꞌYị e nɨyí ídí dụụ́ káa zɨ́ maláyika e komo ere ní. 31Gɨ ro ledre úrú gɨ sɨmɨ umbu ní, ólosé esé ledre bɨ Lomo uku zɨ́se sɨmɨ mɨéké kúrúne ní wá. 32Uku kɨ́dí, ‘Mááyí Lomo bɨ ndịsị lúrú kacɨ́ Abarayáma, kɨ́ Isáka nda kɨ́ Yakóbo e ní.’22:32 Ólụ́ógụ 3:6 Ndaá ꞌbɨ ené Lomo ꞌbɨ umbu e wá, nɨ yị́ ené Lomo ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ trịdrị ní.”
33Sɨmɨ bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e uwúnɨ́ ledre bɨ Yésụ uku kenée ní, zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́ mɨꞌdódo ledre ené.
Lorụ bɨ kɨ́ ledrené owóowó ní
(Lúrú kpá Márɨko 12:28-34, Lúka 10:25-28)
34Sɨmɨ bɨ Yésụ romo komo Sadụkáyo e go ní, zɨ́ Farụsáyo ndíkíye ndómo tarayé. 35Zɨ́ ngúruyé bɨ owo ledre gɨ ro lorụ go bɨlámáne ní ị́nyịné úzu Yésụ kɨ́ nduꞌyú kɨ́dí,
36“ꞌYị ꞌdódo ledre, lorụ be ꞌdi nɨ ne kɨ́ ledrené owóowó?” 37Yésụ ya zɨ́a ní, “ ‘Ídí óto ꞌbú Ngére bɨ Lomo eyị́ ní kɨ́ mɨmbéꞌdeyị́ kị́éꞌdo, kɨ́ lomo royị́ mbá, kpá kɨ́ sómụ́ ledre eyị́ mbá.’22:37 Gbre lorụ 6:538Née mɨzefị lorụ bɨ kɨ́ ledrené owóowó ní. 39Gbre a ꞌbɨ ené nda wo ba, ‘Ídí óto ꞌbú lafúyị e káa zɨ́ bɨ óto ꞌbúyị kɨ́ royị́ ní.’22:39 Lévị 19:1840Lorụ ga bɨ Mụ́sa eké yée kɨ́ yée ga bɨ ngíti géyị nébị e ekénɨ́ yée ní, odónɨ́ royé mbá ro lorụ ga bɨ gbre née.”
Kɨ́résịto nɨ owụ́ ꞌbɨ ambi?
(Lúrú kpá Márɨko 12:35-37, Lúka 20:41-44)
41Sɨmɨ bɨ Farụsáyo ga gére née nɨyí aka fú cigí Yésụ ore ní, zɨ́a ndúꞌyú yée kɨ́dí, 42“Ndị́sịsé sómụ́ a ní, Kɨ́résịto nɨ náambi? Nɨ mbị́ owụ́ ꞌbɨ ambi?”
Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Nɨ owụ́ ꞌbɨ ngére Dawídi.”
43Yésụ ya zɨ́ye ní, “Sara togụ́ kenée ní, ꞌDówụ́ Lomo uku nda kóo ledre zɨ́ Dawídi ndólo Kɨ́résịto Ngére ené gɨ ro ꞌdi? Dawídi maꞌdáa uku kóo kɨ́dí,
44“ ‘Lomo uku ledre zɨ́ Ngére amá kɨ́dí,
“Ndị́sị do sị́lị́ma ꞌbɨ anú ona,
gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ mááyí
óto ezeokóyị e mbá sị́ sịndị́yị ní.” ’22:44 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 110:1
45Togụ́ Dawídi ndolo nda wo go Ngére ní, sara nɨ nda ídí owụ́ ꞌbɨ ené lárá a káa be ꞌdi?” 46ꞌYị bɨ zɨ́a útúásáne úkulúgu ledre kacɨ́ nduꞌyú bɨ Yésụ nduꞌyú née ndaá. Tónóne sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo née ꞌyị bɨ zɨ́a tóroógụné ndúꞌyú wo kɨ́ ngíti nduꞌyú ní ndaá.
23Yésụ enzị komo ꞌyị ené e
(Lúrú kpá Márɨko 12:38-40, Lúka 11:37-52, 20:45-47)
1Nda gɨ ore zɨ́ Yésụ ódroné zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, 2“ꞌYị ꞌdódo lorụ e kɨ́ Farụsáyo e otonɨ́ nda royé go kɨ́dí, yée nɨyí ye ꞌyị ꞌdódoyéme lorụ ꞌbɨ Mụ́sa. 3Bɨ kenée ní, ídísé úwú ledre eyé zɨ́se ndị́sịsé méngị éyị́ ga bɨ nɨyí úku yée zɨ́se ní. Tɨ́ lá ndásé ꞌdíꞌbi mɨméngị ledre eyé wá gɨ zɨ́a ledre ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdódo yée ní mengịnɨ́ eyé wá. 4Otonɨ́ tụ́ꞌdụ́ lorụ owóowó do ꞌyị e gɨ ro zɨ́ye ndị́sịyé méngị yée, tɨ́ lá yée kɨ́ royé utúasánɨ́ eyé kpá méngị lorụ máa ga gére née wá.
5“Ndịsịnɨ́ méngị ledre eyé e gɨ ro do lúrú a. Ekéotonɨ́ gba mɨéké kúrú Lomo ro saná zɨ́ye ódóóto a mụụ́ sɨmɨ komoyé, ngíti géyị ro kágá sị́lị́ye. Zɨ́ye íngí kelele e ndríí tara bongó eyé e. 6Sɨmɨ ayímbi ilinɨ́ ndị́sị ꞌduo do mɨngburoko bi ndị́sị e kɨ́ bi ndị́sị ga bɨ otonɨ́ yée ꞌdáꞌdá sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e ní.
7“Sɨmɨ bɨ nɨyí sɨmɨ sụ́ụ ní, ilinɨ́ zɨ́ ꞌyị e ndị́sị óto úndruyé sɨmɨ bɨ nɨyí íꞌbí mandá zɨ́ye ní kpá kɨ́ ndị́sị ndólo yée ‘ꞌYị ꞌdódo ledre e.’
8“Tɨ́ lá ndásé óto rosé zɨ́ ꞌyị e ndị́sị ndólo sée ‘ꞌYị ꞌdódo ledre e,’ wá, gɨ zɨ́a mongụ́ ꞌyị esé nɨ dụụ́ kị́éꞌdo. Ásé mbá lúndu e kɨ́ lémị e. 9Ndásé kpá ndólo ꞌyị do sogo káṇgá ona ‘ꞌbụsé’ wá, gɨ zɨ́a ꞌBụsé nɨ dụụ́ kị́éꞌdo wo bɨ komo ere ní. 10Ndásé ótoómo rosé zɨ́ ꞌyị e ndólo sée ‘mongụ́ ꞌyị,’ wá, gɨ zɨ́a mongụ́ ꞌyị esé nɨ kị́éꞌdo, máa Kɨ́résịto. 11Mongụ́ ꞌyị bɨ dongaráse ní, nɨ idí ꞌyị ị́nyị kasa zɨ́ lafúne. 12ꞌYị bɨ ndịsị óto roné zɨ́ lafúne ꞌdáꞌdá ní, nɨ ídí ꞌdáꞌba, ꞌyị máa wo bɨ ndịsị óto roné ꞌdáꞌba ní, nɨ ídíne zɨ́ lafúne e ꞌdáꞌdá.
13-14“Sée ꞌyị ꞌdódo lorụ e, kɨ́ Farụsáyo e, ndị́sịsé lóndo rosé gbékpị́ne. Lomo nɨ íꞌbí ꞌdoꞌdó rosé karanée. ꞌDụ́tụsé mbotụ ólụ́ ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere go gɨ zɨ́ ꞌyị e. Kụṛụꞌbụsé, útúásásé kpá ólụ́ íri wá togụ́ mbú ótoómo bi zɨ́ ꞌyị máa yée ga bɨ ayínɨ́ ólụ́ íri ní wá.
15“Sée ꞌyị ꞌdódo lorụ e, kɨ́ Farụsáyo e, ndị́sịsé lóndo rosé gbékpị́ne. Lomo nɨ íꞌbí ꞌdoꞌdó rosé. Ndị́sịsé gámá do sogo káṇgá kɨ́ mɨkavu mbá gámásóꞌdo ꞌyị bɨ nɨ ṇgúṇgu ledre esé ní, sɨmɨ bɨ ówosé kémbị́ ꞌyị máa go ní, zɨ́se ndị́sịsé ꞌdódo ledre bɨ nɨ ésị wo ku phoꞌdụ rómo gɨ do wo bɨ ꞌdáꞌdá ní gɨ ro zɨ́a ídíne káa zɨ́ se.
16“Ásé go sɨmɨ ꞌdoꞌdó. Sée ꞌyị ꞌdóꞌdo ledre zɨ́ ꞌyị e ngárá komosé ndaá ní. ꞌDódosé ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí, ‘Togụ́ ꞌyị lobụ́ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo yá, ndaá ꞌbɨ ené luyú wá. Tɨ́ lá togụ́ ꞌyị lobụ́ dábu bɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní, née lúyú ledre.’ 17Ówosé ledre wá gɨ zɨ́ ꞌdi. Éyị́ bɨ kɨ́ ledrené owóowó ní nɨ ꞌdi? Dábu togụ́ mbú ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo bɨ oto dábu ne zɨ́a ídíne luyú ndaá roa wá ní? 18ꞌDódosé kpá ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí, ‘Togụ́ ꞌyị lobụ́ mbayi bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo doa ní yá, ledre ndaá sɨmɨ a wá. Tɨ́ lá togụ́ ꞌyị lobụ́ éyị́ bɨ iꞌbínɨ́ wo zɨ́ Lomo ní, née lúyú ledre.’ 19Ówosé ledre wá gɨ zɨ́ ꞌdi. Éyị́ bɨ kɨ́ ledrené owóowó ní nɨ ꞌdi? Éyị́ bɨ iꞌbínɨ́ zɨ́ Lomo ní togụ́ mbú mbayi bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo doa ní, bɨ oto éyị́ née ne zɨ́a ídíne luyú ndaá roa wá ní. 20ꞌYị bɨ lobụ́ mbayi ꞌbɨ Lomo ní, lobụ́ go za éyị́ ga bɨ sị́ mbayi ore ní mbá. 21Kpá kenée ꞌyị bɨ lobụ́ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo go ní, lobụ́ née go Lomo bɨ mị́ngị́ ꞌdị́cị́ máa née ní. 22ꞌYị bɨ lobụ́ ere go ní, lobụ́ née go kị́tị ngére ꞌbɨ Lomo kpá kɨ́ kụṛụꞌbụ Lomo maꞌdáa.
23“Sée ꞌyị ꞌdódo lorụ e, kɨ́ Farụsáyo e, ndị́sịsé lóndo rosé gbékpị́ne. Lomo nɨ ꞌdóꞌdo sée bɨsinyíne. Ndị́sịsé tɨ́ ꞌdíꞌbi zaá éyị́ ga bɨ gɨ yáká esé e ní íꞌbí yée zɨ́ Lomo káa do mɨkawu. Tɨ́ lá méngịsé esé mbigí ledre bɨ kóo ásé méngị a káa zɨ́ méngị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị e, lúrúndúwú ꞌyị e, méngị maꞌdíi ledre e ní wá. Née kóo éyị́ ga bɨ ásé ndị́sị méngị yée ndro kɨ́ yée ga bɨ ndị́sịsé méngị yée née. 24Sée ꞌyị ꞌdódo ledre ga bɨ ngárá komosé ndaá ba, ndị́sịsé ị́kpị́óyó owụ́ ṇgoṇgó bɨ cúkuꞌdée do iní bɨ ílisé éwé a ní ꞌdáꞌba, tɨ́ lá ị́kpị́óyósé esé mongụ́ mɨsosókó bɨ sɨmɨ iní née wá, zɨ́se éwé a sɨmɨsé.
25“Sée ꞌyị ꞌdódo lorụ e, kɨ́ Farụsáyo e, ndị́sịsé lóndo rosé gbékpị́ne. Lomo nɨ ꞌdóꞌdo sée bɨsinyíne. Ndị́sịsé lúgu lá dụụ́ ro kóꞌdo kɨ́ éyị́ ga bɨ ndị́sịsé ánu éyị́ sɨmɨyé ní, tɨ́ lá zɨ́se ótoómo sɨmɨyé ngurongbo kɨ́ ị́ndrị bɨ mongụ́ mɨmbéꞌde kɨ́ mongụ́ ꞌbú éyị́ ní. 26Sée Farụsáyo bɨ ngárá komosé ndaá ní, ídísé lúgu sɨmɨ kóꞌdo kɨ́ éyị́ ga bɨ ndị́sịsé ánu éyị́ sɨmɨyé ní kí. Gɨ ore, royé bɨ ꞌdí sága ní nɨ kpá árá ené zɨ́ye ídíye drá.
27“Sée ꞌyị ꞌdódo lorụ e, kɨ́ Farụsáyo e, ndị́sịsé lóndo rosé gbékpị́ne. Lomo nɨ ꞌdóꞌdo sée bɨsinyíne. Ásé cé káa zɨ́ bi bɨ oꞌbónɨ́ wo bɨlámáne kɨ́ lámá roné gɨ ꞌdí sága, tɨ́ lá sɨmɨ a íri yị́ ené lá dụụ́ cóngó kɨ́ bɨsinyí alá éyị́ e ní. 28Ásé cé kenée gɨ ꞌdí sága. Do komo ꞌyị e, ásé ꞌyị méngị bɨlámá ledre e, tɨ́ lá ꞌdí sɨmɨsé, mɨmbéꞌdesé kɨ́ mɨméngị ledre esé emenɨ́ eyé e ngụ́.
29“Sée ꞌyị ꞌdódo lorụ e, kɨ́ Farụsáyo e, ndị́sịsé lóndo rosé gbékpị́ne. Lomo nɨ ꞌdóꞌdo sée bɨsinyíne. Ndị́sịsé óꞌbó bi zɨ́ nébị e zɨ́se ndị́sịsé kpá kɨ́ kúṛíṛi yéme ro bi zɨ́ mbigí ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị ledre ꞌbɨ Lomo ní. 30Zɨ́se ndị́sịsé úku ledre kɨ́dí, ‘Togụ́ ásé kóo bo sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo ꞌbɨ bulúndusé e ní yá, káa bɨ útúásásé esé kóo ṇgúṇgu a zɨ́se kótrụ rosé kéye léfe sáma nébị e wá.’ 31Bɨ kenée ní, úkusé go cụ́ kɨ́ tarasé kɨ́dí ásé bulúndu ꞌyị ga bɨ kóo ufunɨ́ nébị ga bɨ kóo née. 32Káa zɨ́ bɨ go kenée ní, ꞌdíꞌbisé mɨméngị ledre ꞌbɨ bulúndusé ga gére née mu ndéré kɨ́e ꞌdáꞌdá.
33“Ásé káa zɨ́ kámá okó ní. Ndị́sịsé ụ́lụ́ bɨsinyí ledre bɨ káa zɨ́ súrú kámá ní. Ásé ómo gɨ sɨmɨ phoꞌdụ bɨ Lomo nɨ ụ́cụ sée sɨmɨ a ní lárá a káa be ꞌdi? 34Bɨ kenée ní, Mááyí kása nébị e kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ komokenzị e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo ledre e zɨ́se. Tɨ́ lá ásé úfu ngíti géyị, zɨ́se phéphéónzó ngíti géyị do mɨngbúngbu kágá, zɨ́se ndị́sịsé kɨ́ ócó ngíti géyị sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e, kpá kɨ́ ógó lící ngíti géyị gɨ sɨmɨ ngíti gara sɨmɨ ngíti a. 35Gɨ zɨ́ kéyị née ní, Lomo nɨ íꞌbí ꞌdoꞌdó rosé gɨ ro bɨlámá ꞌyị ené ga bɨ úfusé yée ní, tónóne gɨ ro Ábele ndéréógụné gị ro Zakaríya wotị́ Berekíya, bɨ kóo úfusé wo za cụ́ dongará ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo kɨ́ mbayi bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdáná éyị́ sị́ a zɨ́ Lomo ní. 36Máúku zɨ́se maꞌdíi, Lomo nɨ íꞌbí ꞌdoꞌdó ꞌbɨ bɨsinyí ledre ga gére née dosé sée ꞌyị máa ga bɨ sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ cakaba ba.”
Yésụ ini ini gɨ ro ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yerụsaléma ní
(Lúrú kpá Lúka 13:34,35)
37“Sée ꞌyị ꞌbɨ Yerụsaléma, úfusé kóo nébị e, zɨ́se kpá óngbóónzó ngíti géyị ꞌyịmɨkása ga bɨ kóo Lomo kasaogụ yée zɨ́se ní kɨ́ tutú. Máíli kóo tɨ́ gɨ ro kótrụ owụ́ ꞌbɨ esé e káa zɨ́ mbágá ngono bɨ kotrụ owụ́ ꞌbɨ ené trị́é sị́ fúndúne ní, tɨ́ lá ílisé esé kenée wá. 38Bɨ kenée ní, ꞌDị́cị́ esé ꞌbɨ Lomo nɨ go ógụ ídí tobó. 39Máúku ba go wo zɨ́se, tónóne cakaba ndéréne ꞌdáꞌdá, útúásásé aka lolụ lúrú máa wá ꞌbúó togụ́ ásé úku ledre kɨ́ tarasé kí kɨ́dí, ‘Úndru idí ídí zɨ́ wo bɨ ogụ kɨ́ ịrị Ngére Lomo ní.’ ”23:39 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 118:26
24ꞌYị e ndanɨ́ lóndo sée wá
(Lúrú kpá Márɨko 13:1,2, Lúka 21:5,6)
1Sɨmɨ bɨ Yésụ olụ́ogụ gɨ sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo gɨ ore nɨ nda go ndéréókpó ní, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ndị́sị úku ledre toso mɨóꞌbó ꞌdị́cị́ ga bɨ ore ní zɨ́a. 2Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Lúrúsé ꞌdị́cị́ ga gére née go? Máúku zɨ́se maꞌdíi, tutú bɨ kị́éꞌdo karanée nɨ ídíáká do lafúne ní ndaá, nɨyí ndụ́rụónzó yée za mbá bi.”
3Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨ mɨndị́sịné ngúcuné do Landa Olíva ní, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ógụyé zɨ́a. Zɨ́ye ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Ledre máa née nɨ méngị roné kɨ́ be ꞌdi? Sara éyị́ bɨ nɨ ꞌdódo mɨndáꞌbaógụyị́ kɨ́ odụ do sogo káṇgá ba ní ní ꞌdi?”
4Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Komosé idí ídí rosé, ngíti géyị ꞌyị e ndanɨ́ lóndo sée wá. 5Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí ógụ úku ledre kɨ́dí mákása yée máa, ngíti géyị nɨyí úku ꞌbɨ eyé kɨ́dí, ‘Mááyí Kɨ́résịto,’ bɨ kenée ní, nɨyí lóndo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e. 6Ásé úwú gboṛụ okó e, kɨ́ ledre okó máa yée ga bɨ nɨyí ndị́sị méngị royé do ngíti géyị bi e ní, ndásé sị́kpị mɨmbéꞌdesé ꞌdága wá. Ledre ga gére née nɨyí méngị royé kenée kí, tɨ́ lá née ndaá ꞌbɨ ené aka odụ do sogo káṇgá ba wá. 7Ngíti géyị ꞌyị e gɨ sɨmɨ ngíti káṇgá nɨyí ị́nyị ndéré útú kɨ́ okó do ngíti káṇgá. Ngíti mị́ngị́ káṇgá nɨ kása ꞌyị ené e ndéré útú kɨ́ okó do ezené bɨ ꞌbɨ ngíti káṇgá kpị́ ní. Bizóró ꞌbɨ ꞌbú nɨ útú do ꞌyị e mbá, zɨ́ mɨkị́ꞌdị káṇgá ídíne do bi e mɨngúngúcua bɨsinyíne. 8Ga gére née aka yị́ ené lá dosị́ nduwú.
9“Ngíti géyị ꞌyị e nɨyí ꞌdíꞌbi sée íꞌbí sée zɨ́ mɨngburoko mị́ngị́ káṇgá e zɨ́ye ꞌdóꞌdo sée, do kɨ́ úfu ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongaráse. Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e mbá nɨyí sógó sée gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledremá ní. 10Gɨ zɨ́ ngịrị, tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị ꞌyị e nɨyí ási gɨ romá, zɨ́ye óyólóꞌbó royé sógó lafúye zɨ́ye kpá ndị́sịyé íꞌbí lafúye e zɨ́ ezeokóye. 11Nda kpá lá dụụ́ wo née wá, tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị ꞌyị ṛanga e nɨyí ógụ kɨ́dí yée nɨyí kpá nébị e zɨ́ye lóndo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e. 12Gɨ zɨ́ tụ́ꞌdụ́ bɨsinyí ledre ga bɨ nɨyí méngị royé kenée ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị ꞌyị e ótoómo kɨ́ óto ꞌbú lafúye. 13Tɨ́ lá ꞌyị bɨ nɨ ódó mɨmbéꞌdené zɨ́a tóroné ngbúó oyó sogoné zɨ́ma mbá wá ní, sɨmɨ odụ sịndị́ kadra, nɨ ídí kɨ́ trịdrị bɨ za fí ní. 14Bɨlámá ledre bɨ gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní, nɨyí aka úku ꞌdódo a zɨ́ ꞌyị e za mbá kí, odụ do sogo káṇgá ba nɨ nda fú ógụ.
15“Née ní sɨmɨ bɨ lúrúndíkisé ‘mongụ́ éyị́ bɨsinyí go kɨ́ tóro do bi ꞌbɨ Lomo’24:15 Dániyele 9:27, 11:31, 12:11 cé káa bɨ kóo nébị Dániyele uku ledreyé ní, ꞌyị bɨ nɨ ólo ledre ba ní, idí ówoyéme ini ledre gɨ sɨmɨ a bɨlámáne. 16Sɨmɨ bɨ ledre máa ga gére née nɨyí go méngị royé ní, ꞌyị ga bɨ nɨyí sɨmɨ Yụdáya ní, idínɨ́ ngásá komo landa e. 17ꞌYị bɨ ledre née nɨ ndíki wo do ꞌdị́cị́ ní, ndaá ndítíógụ ólụ́ ꞌdị́cị́ ꞌdíꞌbi éyị́ e kí wá. 18ꞌYị máa wo bɨ ledre née ndiki wo yáká ní, ndaá ndáꞌba ꞌbe gɨ ro ꞌdíꞌbi bongó ené kí wá. 19Nɨ ídí bɨsinyí sịndị́ kadra zɨ́ kará ga bɨ kɨ́ sɨmɨyé kpá kɨ́ kará máa yée ga bɨ owụ́ nɨyí ndị́sị ụ́lụ umba kóꞌdụ́ye ní. 20Ídísé íni ini zɨ́ Lomo, bɨsinyí ledre née ndaá méngị roné sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ drụ́ togụ́ mbú sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro wá. 21ꞌDoꞌdó née nɨ rómo yée ga bɨ kóo mengịnɨ́ royé kú gɨ sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo Lomo otoogụ káṇgá ba sɨmɨ a ní. Toso bɨsinyí ledre née mengị andá lolụ roné kenée pị́ṛị́wá. 22Togụ́ Lomo nda kóo ꞌdósoógụ sịndị́ kadra ꞌbɨ ꞌdoꞌdó née zɨ́a ídíne gbúꞌdu wá, káa bɨ ꞌyị ómo ndaá. Tɨ́ lá gɨ ro ledre ꞌyị ené ga bɨ gelé yée ní, zɨ́a ꞌdósoógụ sịndị́ kadra née gbúꞌdu.
23“Sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ bɨsinyí ledre máa née ní, togụ́ ꞌyị ogụ úku ledre zɨ́se kɨ́dí, ‘Kɨ́résịto nɨ go ba,’ togụ́ mbú kɨ́dí ‘Nɨ go bɨ ꞌdáa’ yá, ndásé ṇgúṇgu a wá. 24Gɨ zɨ́a tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ṛanga e nɨyí ógụ zɨ́ye ndị́sị úku ledre ya yée nɨyí Kɨ́résịto, ngíti géyị ya yée nɨyí nébị e. Zɨ́ye ndị́sịyé méngị mɨngburoko ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé ní gɨ ro lóndo kpá za cụ́ mɨgélé ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní togụ́ mɨsiꞌdi nɨ bo zɨ́ye ní. 25Ledre ga bɨ máénzị komosé kɨ́e née ní, ndaá lị́gị sée wá.
26“Togụ́ ꞌyị uku ledre zɨ́se ya, ‘Kɨ́résịto nɨ sɨmɨ súwú ꞌdáa yá,’ ndásé ndéré íri wá. Togụ́ uku mbú ya ‘Kɨ́résịto nɨ ꞌdị́cị́ ona yá, ndásé ṇgúṇgu a wá.’ 27Gɨ zɨ́a mɨndáꞌbaógụ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí, nɨ ídí káa zɨ́ nzagba bɨ ꞌbɨleꞌbe, zɨ́ phoꞌdụ a óṇgóne kú gɨ gbére gị gólụ ní. ꞌYị e nɨyí lúrú a mbá kɨ́ komoyé. 28Bi bɨ umbu eyị́ nɨ doa ní, lugúnu e nɨyí yóko royé ore.
29“Geré gɨ do kacɨ́ ꞌdoꞌdó ga gére ní,
“ ‘zɨ́ kadra ị́lị́ne mbụụ́,
éfé oṇgó kpá wá,
zɨ́ kele e ndị́sị ṛéṛeyé gɨ ꞌdága gɨrí,
née ní zɨ́ éyị́ ga bɨ komo ere ní mbá ndị́sị kị́zịyé.’24:29 Isáya 13:10, 34:4
30“Sɨmɨ sịndị́ kadra máa née ní, éyị́ bɨ nɨ ꞌdódo mɨógụ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ní nɨ ꞌdódo roné komo ere, zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e do sogo káṇgá útúye mbá ndị́sị íni ini. Nɨyí lurúndikinɨ́ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí kɨ́ ógụ gɨ komo ere kpụrụ́ gɨ sɨmɨ bụṛụngụ́ kɨ́ cóngó roné kpá kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụné. 31Nɨ kása maláyika e ené e ndéréye kɨ́ ímí dịbịlị e do bi e za mbá gɨ ro zɨ́ye ꞌdóꞌdụ́yóko ꞌyị ené ga bɨ gelé yée go zɨ́ne ní gɨ do sogo káṇgá mbá.
32“Ídísé lúrútóko lị́lị ledre gɨ ro kágá e. Sɨmɨ bɨ mbílí kágá tonó go ụ́ꞌbụlúgu roné ní, kɨ́dí ndumu nɨ go gbóo. 33Kpá kenée, sɨmɨ bɨ lúrúsé éyị́ ga gére née nɨyí go kɨ́ méngị royé kenée ní, ídísé ówo a kɨ́dí, sịndị́ kadra bɨ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ ndáꞌbaógụ sɨmɨ a ní nɨ go gbóo. 34Máúku zɨ́se maꞌdíi, ledre née nɨ méngị roné ꞌdáꞌdá kí gɨ zɨ́ ꞌyị ga bɨ cakaba ba kɨ́ úyuónzó royé. 35Do sogo káṇgá kɨ́ ere nɨyí ụ́kụ́ mbá, tɨ́ lá ledre amá ụkụ́ ené wá.”
Sị́lị́ kɨ́ sịndị́ kadra ledre ꞌyị ówo a ndaá
(Lúrú kpá Márɨko 13:32-37, Lúka 17:26-30,34-36)
36“ꞌYị bɨ owo sịndị́ kadra kɨ́ sị́lị́ bɨ ledre ga gére née nɨyí méngị royé sɨmɨ a ní ndaá. Gba maláyika ga bɨ komo ere kɨ́ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ní owonɨ́ wá. Tɨ́ lá Babá owo dụụ́ ne. 37Sɨmɨ bɨ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ ndáꞌbaógụ ní, ledre nɨyí ídí cé káa zɨ́ bɨ kóo sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo ꞌbɨ Nówa ní. 38Gɨ zɨ́a, ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́ mongụ́ iní bɨ kóo eꞌdị zɨ́a úcuné do sogo káṇgá ba za mbá ní, ꞌyị e otonɨ́ yị́ eyé kóo komoyé lá dụụ́ gɨ ro ánu éyị́ e kɨ́ éwé éyị́ e, ngíti géyị kɨ́ ófụ́ royé ndéréne kenée gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ zɨ́ Nówa ólụ́ye sɨmɨ kuṛúngba ní. 39ꞌYị e owonɨ́ eyé kóo éyị́ bɨ nɨ ógụ méngị roné ní wá, zaá gị sɨmɨ bɨ mongụ́ iní eꞌdị zɨ́a úcuné do sogo káṇgá ba zɨ́a úfuónzó ꞌyị e za mbá ní. Mɨndáꞌbaógụ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ lị́yị ꞌyị e gú kenée. 40Maꞌdíi, kadra bɨ mááyí ndáꞌbaógụ ní, togụ́ ꞌyị e gbre nɨyí méngị moko yáká yá, mááyí yomo wo bɨ kị́éꞌdo ṇguṇgu ledre amá go ní zɨ́ma ótoómo wo bɨ ṇguṇgu ledre amá wá ní. 41Kpá kenée, togụ́ kará e nɨyí gbre do bi ụ́sụ éyị́, mááyí yomo wo bɨ kị́éꞌdo ṇguṇgu ledre amá go ní zɨ́ma ótoómo wo bɨ ṇguṇgu ledre amá wá ní.
42“Bɨ kenée ní, ídísé ídí kɨ́ komosé rosé, gɨ zɨ́a bɨ ngárá ówosé kadra bɨ Ngére esé nɨ ndáꞌbaógụ sɨmɨa ní wá ní. 43Ówosé bú kɨ́dí, togụ́ kóo mị́ngị́ ꞌbe owo sịndị́ kadra bɨ ꞌyị ugu nɨ ógụ úgu éyị́ ené sɨmɨ a bú ní, káa bɨ nɨ óndóráyi bi ndre, otoomo ꞌyị ugu zɨ́a úgu éyị́ ené e wá. 44Bɨ kenée ní, ledre ndaá lị́gị sée wá, gɨ zɨ́a mɨndáꞌbaógụ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ lị́yị sée mɨlị́yị. Ówosé sịndị́ kadra a wá.
45“ꞌYị ꞌbɨ moko bɨ mɨméngị ledre ené nɨ mɨútúásáne nɨ kpá ꞌyị komokenzị ní nɨ wo be ꞌdi, wo bɨ mongụ́ ꞌyị ené oto wo lúrú bi kacɨ́ lafúga ꞌyị ꞌbɨ moko e, zɨ́a ndị́sịné íꞌbí éyị́ mɨánu eyé e zɨ́ye sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ mɨútúásáne ní? 46Nɨ ídí bɨlámáne zɨ́ ꞌyị moko née togụ́ mongụ́ ꞌyị ené ogụ ndiki wo tɨ́ fú kɨ́ lúrú bi kacɨ́ lafúne kenée ní. 47Máúku zɨ́se maꞌdíi, mị́ngị́ ꞌbe née nɨ óto ꞌyị moko née zɨ́a ídíne ꞌyị lúrú bi kacɨ́ yị́ ené ga bɨ ꞌbe ore ní mbá. 48Tɨ́ lá idí kóo ꞌyị ꞌbɨ moko née nɨ bɨsinyí ꞌyị zɨ́a sómụ́ ledre kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị ené nderé go gbála ndaꞌbaogụ ené ꞌdiya wá,’ 49zɨ́a ndị́sịné kɨ́ ócó lafúne ga gére née bɨsinyíne kpá kɨ́ ánu éyị́ kɨ́ éwé leꞌyị́ kɨ́ ꞌyị kóyó e. 50Mongụ́ ꞌyị née nɨ ndáꞌbaógụ sɨmɨ sị́lị́ kɨ́ sịndị́ kadra bɨ ꞌyị ꞌbɨ moko née owo wá ní. 51Nɨ ꞌdóꞌdo ꞌyị ꞌbɨ moko née bɨsinyíne, zɨ́a ónzó wo dongará ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lóndo royé kɨ́dí yée nɨyí bɨlámá ꞌyị e ní kɨ́ꞌdí bɨ ini nɨ gú ídí kɨ́ náná do so ꞌyị gɨ zɨ́ éyị́ mɨówo ní.”
25Muruwayi gɨ ro owụ́kará e sokó
1“Sɨmɨ sịndị́ kadra máa née ní, ledre gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo komo ere nɨ ídí káa zɨ́ owụ́kará ga bɨ sokó (10) ꞌdiꞌbinɨ́ lámba eyé ndéréye sóngó mɨkánda adrúgu bɨ ili ógụ ní. 2Yée ga bɨ ịnyị (5) ní nɨyí ꞌyị komokenzị e, ngítí géyị ga bɨ ịnyị (5) ní nɨyí ꞌbɨ eyé ꞌyị cayi e. 3Yée ga bɨ ꞌyị cayi e ní ꞌdiꞌbinɨ́ lámba eyé e tɨ́ go ní, tɨ́ lá ꞌdiꞌbiutúnɨ́ eyé yata sụꞌbụ́ phoꞌdụ wá. 4Yée ga bɨ ꞌyị komokenzị ní ꞌdiꞌbinɨ́ ꞌbɨ eyé lámba eyé, zɨ́ye ꞌdíꞌbi yata sụꞌbụ́ phoꞌdụ kpa sɨmɨ kúkú ndéré kɨ́e. 5Zɨ́ mɨkánda adrúgu née lúꞌbúne kɨ́ngaya ogụ ené ꞌdiya wá. Zɨ́ ꞌbí ꞌdíꞌbi owụ́kará ga bɨ ndịsịnɨ́ sóngó wo ba zɨ́ye útúye mbá ꞌdúꞌduyé.
6“Nda go kɨ́ yana ndụlụ, zɨ́ ngíti ꞌyị gbúrógbóne kɨ́dí, ‘ꞌDiꞌdiya, mɨkánda adrúgu ogụ go, ị́nyịógụsé mu ꞌdíꞌbi wo sɨmɨ sụmụ.’
7“Zɨ́ owụ́kará ga gére née gbúgbu úrúye óto phoꞌdụ do lámba eyé e. 8Zɨ́ yée ga bɨ ꞌyị cayi e ní úku ledre zɨ́ lafúye ga bɨ ꞌyị komokenzị ní kɨ́dí, ‘Sákásé aka zée kɨ́ owụ́ sụꞌbụ́ phoꞌdụ. Lámba ezé ayínɨ́ go ị́lị́.’
9“Zɨ́ owụ́kará ga bɨ ꞌyị komokenzị ní, úkulúgu ledre zɨ́ lafúye ga gére née kɨ́dí, ‘Sụꞌbụ́ phoꞌdụ utúasá ásá zɨ́ze kése mbá wá, bɨlámá a ídísé ndéré úgú ꞌbɨ esé.’
10“Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ oyónɨ́ aka lá sogoyé ndéréye úgú sụꞌbụ́ phoꞌdụ ní, zɨ́ mɨkánda adrúgu née ógụné. Zɨ́ owụ́kará ga bɨ ꞌyị komokenzị bɨ kóo nɨyí yị́ eyé nzíyiyé ní ndéréye kéye sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ ayínɨ́ ófụ́ kára sɨmɨ a ní. Do ꞌdụ́tụ mbotụ.
11“Nda gɨ ꞌdáꞌba zɨ́ yée ga bɨ gáa nderénɨ́ úgú sụꞌbụ́ phoꞌdụ ní ndáꞌbaógụyé. Zɨ́ye ndóndóló kɨ́dí, ‘Ngére, Ngére, líkpí mbotụ zɨ́ze.’
12“Tɨ́ lá zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, ‘Máúku zɨ́se maꞌdíi, máówo amá sée wá.’
13“Bɨ kenée ní, komosé idí ídí rosé gɨ zɨ́a ówosé esé sị́lị́ kɨ́ sịndị́ kadra bɨ ledre née nɨ méngị roné sɨmɨ a ní wá.
Ledre gɨ ro ꞌyị ꞌbɨ moko e ota
(Lúrú kpá Lúka 19:11-27)
14“Nɨ ídí kpá káa zɨ́ ꞌyị bɨ ịnyị ndéré do ngíti bi zɨ́a íꞌbíómo éyị́ ené ga bɨ ꞌbɨ ꞌbe ní mbá zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ené e ní. 15Iꞌbí késị́ álifu ịnyị (5,000) zɨ́ mɨzefịyé, zɨ́a íꞌbí álifu gbre (2,000) zɨ́ gbreyé nda zɨ́ otayé (3) ꞌbɨ ené álifu kị́éꞌdo (1,000) kpịnị kacɨ́ rokoꞌbụyé mɨkékeṛị́a. Zɨ́a ị́nyịné ndéréókpóne. 16Zɨ́ wo bɨ iꞌbínɨ́ álifu ịnyị (5,000) zɨ́a ní, geré tónóne méngị moko kɨ́e zɨ́a ndíki yata a doa kpá álifu ịnyị (5,000). 17Wo bɨ iꞌbínɨ́ zɨ́a álifu gbre (2,000) ní, zɨ́a ndíki yata a doa kpá álifu gbre (2,000). 18Tɨ́ lá wo bɨ iꞌbínɨ́ zɨ́a álifu kị́éꞌdo ní, zɨ́a ꞌdíꞌbi késị́ ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị ené née ndéréne ícióto a sɨmɨ káṇgá.
19“Nda gɨ do kacɨ́ ngbángbá sị́lị́, zɨ́ mongụ́ ꞌyị née ndáꞌbaógụné. Zɨ́a ndóloyóko ꞌyị ꞌbɨ moko ené ga gére née ndúꞌyú yée gɨ ro éyị́ bɨ mengịnɨ́ wo go kɨ́ késị́ ené ní. 20Zɨ́ wo bɨ kóo mongụ́ ꞌyị iꞌbí zɨ́a álifu ịnyị (5,000) ní ꞌdíꞌbiógụ kpá ngíti álifu ịnyị. Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, íꞌbí kóo zɨ́ma álifu ịnyị (5,000), mándíki yata a doa go kpá álifu ịnyị (5,000).’
21“Mongụ́ ꞌyị ené ya zɨ́a ní, ‘Mbófo éyị́ zɨ́yị, áyí cóngó ꞌyị ꞌbɨ moko. Méngị moko go kɨ́ owụ́ késị́ bɨ cúkuꞌdée ní bɨlámáne, mááyí óto yị́ị ꞌyị lúrú bi kacɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ amá e. Ógụ mu zɨ́ze ídíze kéyị sɨmɨ rokinyi.’
22“Zɨ́ wo bɨ iꞌbínɨ́ zɨ́a álifu gbre (2,000) ní ꞌdíꞌbiógụ kpá ngíti álifu gbre. Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, íꞌbí kóo zɨ́ma álifu gbre (2,000), mándíki yata a doa go kpá álifu gbre (2,000).’
23“Mongụ́ ꞌyị ené ya zɨ́a ní, ‘Mbófo éyị́ zɨ́yị, áyí cóngó ꞌyị ꞌbɨ moko. Méngị moko go kɨ́ owụ́ késị́ bɨ cúkuꞌdée ní bɨlámáne, mááyí óto yị́ị ꞌyị lúrú bi kacɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ amá e. Ógụ mu zɨ́ze ídíze kéyị sɨmɨ rokinyi.’
24“Zɨ́ wo bɨ iꞌbínɨ́ zɨ́a álifu kị́éꞌdo (1,000) ní ógụné. Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, máówo bú bi ndeke ndaá ꞌbɨ ené royị́ wá. Abú óꞌdo éyị́ wá áyí fú lá ꞌdíꞌbiógụ éyị́ e gɨ yáká, zɨ́yị ndị́sịyị́ kpá kótrụ éyị́ mɨánu gɨ do bi bɨ ꞌdị́yị́ éyị́ doa yị́ị wá ní. 25Ngịrịyị́ mengị máa ne, zɨ́ma ótoécị késị́ eyị́ sɨmɨ káṇgá. Lúrú aka ba tɨ́ kacɨ́ sị́lị́yị bɨ kóo ódó kɨ́e ní.’
26“Mongụ́ ꞌyị ené ya zɨ́a ní, ‘Áyí bɨsinyí ꞌyị kpá ꞌyị ngịdrị. Ówo bú mándị́sị ꞌdíꞌbiógụ éyị́ e gɨ yáká bɨ máóꞌdo máa wá ní, zɨ́ma ndị́sịmá kpá kótrụ éyị́ mɨánu gɨ do bi bɨ máꞌdị́yị́ éyị́ doa wá ní. 27Áyí kóo ndéré kɨ́ késị́ amá née óto a zɨ́a méngị moko zɨ́ma gɨ ro zɨ́ma ndáꞌbaógụmá ndíki a ngboró go.’
28“Zɨ́ mongụ́ ꞌyị née úku ledre kɨ́dí, ‘ꞌDíꞌbisé álifu kị́éꞌdo (1,000) née gɨ zɨ́a ꞌdáꞌba zɨ́se íꞌbí a zɨ́ wo bɨ nɨ kɨ́ álifu zɨ́ne sokó (10,000) ní. 29Gɨ zɨ́a ꞌyị bɨ kɨ́ éyị́ zɨ́ne ní, Lomo nɨ íꞌbí yata éyị́ e zɨ́a, zɨ́a nda ídíne kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne kɨ́ngaya. Tɨ́ lá ꞌyị máa wo bɨ éyị́ ndaá ꞌbɨ ené zɨ́a wá ní, owụ́ a bɨ zɨ́a ní, nɨyí ꞌdíꞌbióyó a gɨ zɨ́a ꞌdáꞌba. 30ꞌYị ꞌbɨ moko máa wo bɨ moko ndaá sɨmɨ a wá née, ꞌdíꞌbisé wo, zɨ́se ụ́cụógụ wo sɨmɨ mụtụlụrụ sága kɨ́ꞌdí bɨ ini nɨ gú ídí kɨ́ náná do so ꞌyị gɨ zɨ́ éyị́ mɨówo ní.’
Yésụ nɨ ꞌdécị ngbanga ꞌyị e kacɨ́ mɨméngị ledre eyé
31“Sɨmɨ bɨ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ ndáꞌbaógụ kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụné káa do Ngére kɨ́ maláyika e ené ní, nɨ ndị́sị do kị́tị ngére ené kɨ́ rokoꞌbụ bɨ gɨ komo ere ní. 32Zɨ́a ndóloyóko ṛị́kị́ sị́ do ꞌyịmaꞌdí e za mbá kóꞌdụ́ne, zɨ́a ndị́sịné ífi sɨmɨyé káa zɨ́ ꞌyị ꞌbáꞌbá kábịṛị́kị e ndị́sị ífi sɨmɨ ína e kɨ́ kábịṛị́kị e ní. 33Nɨ óto kábịṛị́kị e do sị́lị́ne ꞌbɨ ánu, zɨ́a óto ína e ꞌbɨ eyé do ngelị.
34“Née ní, Ngére Yésụ nɨ úku ledre zɨ́ yée ga bɨ do sị́lị́ne ꞌbɨ anú ní kɨ́dí, ‘Sée ga bɨ Babá iꞌbí úndru go zɨ́se ní, ógụsé mu ꞌdíꞌbi úndru bɨ Lomo yemeomo gɨ rosé ꞌbe ꞌbɨ ené kú ꞌdesị́ ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́ Lomo kɨ́ ótoógụ do sogo káṇgá ba ní ní. 35Gɨ zɨ́a sɨmɨ bɨ kóo mááyí kɨ́ ꞌbú ní, zɨ́se íꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́ma, sɨmɨ bɨ mááyí kɨ́ kodró ní, zɨ́se íꞌbí iní mɨéwé zɨ́ma, sɨmɨ bɨ mááyí káa zɨ́ ꞌyị lóṇgó ní, zɨ́se ꞌdíꞌbi máa sɨmɨ sụmụ. 36Mááyí do lerị́ bongó, zɨ́se íꞌbí bongó zɨ́ma. Mááyí kɨ́ ndíyá, zɨ́se ndị́sịsé cigíma. Onzónɨ́ máa sɨmɨ sị́gịnị, zɨ́se ndị́sị ógụsé lúrú máa.’
37“Née ní ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị ledre ga bɨ Lomo ili yée ní nɨyí úkulúgu ledre kɨ́dí, ‘Ngére, áyí kóo kɨ́ ꞌbú kɨ́ be ꞌdi bɨ zɨ́ze íꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́yị ní, togụ́ mbú kɨ́ kodró royị́ kɨ́ be ꞌdi bɨ zɨ́ze íꞌbí iní mɨéwé zɨ́yị ní? 38Áyí kóo káa zɨ́ ꞌyị lóṇgó ꞌda bɨ zɨ́ze ꞌdíꞌbi yị́ị sɨmɨ sụmụ ní, togụ́ mbú do lerị́ bongó kɨ́ be ꞌdi bɨ zɨ́ze íꞌbí bongó zɨ́yị ní. 39Útú kóo ndíyá togụ́ mbú onzónɨ́ yị́ị sɨmɨ sị́gịnị zɨ́ze ndéréze lúrú yị́ị ní kɨ́ be ꞌdi?’
40“Ngére Yésụ nɨ úkulúgu ledre kɨ́dí, ‘Máúku zɨ́se maꞌdíi, ledre ga bɨ za mbá ndị́sịsé méngị yée zɨ́ ꞌyị amá e ga bɨ ngárá ndanɨ́ kɨ́ ledreyé owóowó wá ní, méngịsé née zɨ́ma.’
41“Nɨ úku ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ do sị́lị́ne ꞌbɨ ngelị ní kɨ́dí, ‘Ị́nyịsé gɨ romá íri sée ꞌyị ga bɨ Babá ndaá kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́se wá ní. Bi esé nɨ go mongụ́ phoꞌdụ bɨ kotụ́omonɨ́ gɨ ro ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e kɨ́ maláyika ené e za fí ní. 42Gɨ zɨ́a sɨmɨ bɨ mááyí kɨ́ ꞌbú ní, íꞌbísé éyị́ mɨánu zɨ́ma wá, mááyí kɨ́ kodró, íꞌbísé iní mɨéwé zɨ́ma wá, 43sɨmɨ bɨ mááyí ꞌyị lóṇgó ní, ꞌdíꞌbisé esé máa sɨmɨ sụmụ wá, mááyí do lerị́ bongó, íꞌbísé esé bongó zɨ́ma wá. Mááyí kɨ́ ndíyá zɨ́ma kpá ídíma sɨmɨ sị́gịnị, ógụsé esé lúrú máa wá.’
44“Nɨyí kpá úkulúgu ledre kɨ́dí, ‘Ngére, áyí kóo kɨ́ ꞌbú togụ́ mbú kodró, zɨ́yị ídíyị ꞌyị lóṇgó ní kɨ́ be ꞌdi? Áyí kóo do lerị́ bongó togụ́ kɨ́ ndíyá, togụ́ mbú sɨmɨ sị́gịnị ní ꞌda, bɨ zɨ́ze ógụzé lúrú yị́ị wá ní?’
45“Ngére nɨ úkulúgu ledre kɨ́dí, ‘Máúku zɨ́se maꞌdíi ꞌyị amá ga bɨ ledreyé ndaá owóowó wá, bɨ ngárá sákásé yée wá ní, sákásé esé kpá máa wá.’
46“Nda gɨ ore nɨyí ụ́cụ bɨsinyí ꞌyị e sɨmɨ ꞌdoꞌdó bɨ odụ a ndaá ní, tɨ́ lá bɨlámá ꞌyị e nɨyí ndéré ꞌbɨ eyé sɨmɨ rokinyi bɨ za fí ní.”
26Yemenɨ́ ledre gɨ ro úfu Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 14:1,2, Lúka 22:1,2, Yiwáni 11:45-53)
1Sɨmɨ bɨ Yésụ ukuonzó ledre ga bɨ ndịsị úku yée née go mbá ní, zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, 2“Káa zɨ́ bɨ ówosé go bɨlámáne kɨ́dí sịndị́ kadra ꞌbɨ Ayímbi Umbuokpó26:2 Ayímbi Umbuokpó: Nɨ sịndị́ kadra bɨ Yụ́da e ndịsịnɨ́ sómụ́ndíki ledre bɨ kóo Ngére Lomo okpó gɨ do ꞌbe ꞌbɨ eyé e ufu owụ́ ꞌbɨ eyé e wá gɨ zɨ́a bɨ oṛónɨ́ sáma owụ́ kábịṛị́kị ro kágá mbotụ eyé e ní. Zɨ́a kóo ꞌdiꞌbiogụ yée gɨ sɨmɨ Ízibiti gɨ sɨmɨ ꞌdoꞌdó bɨ kóo nɨyí sɨmɨ a ní. Ólo Ólụ́ógụ 12:14-17. nɨ go kɨ́lóndó sogo a re ní, née go kpá sịndị́ kadra bɨ nɨyí íꞌbí ngbángá Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí sɨmɨ a zɨ́ ezeokóga phéphéónzo wo do mɨngbúngbu kágá ní.”
3Kpá cịkị sɨmɨ sị́lị́ bɨ kóo née ní, zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kpá kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e yóko royé ꞌbe ꞌbɨ ngúru mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ kɨ́ ịrịné Kayáfa,26:3 Mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́: Mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ romo do manda ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e zɨ́ Lomo. Ndịsị lengbe ólụ́ dụụ́ ne sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ Mongụ́ Bi ꞌbɨ Lomo sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní gɨ ro ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo kɨ́ꞌdi kéṛị́ sɨmɨ sɨmɨbi kị́éꞌdo. Ndịsị ꞌdíꞌbi sáma bangá bɨ oṇgoonzónɨ́ gɨ ro ꞌdáná a zɨ́ Lomo ní ólụ́ kɨ́e ꞌdị́cị́ íri gɨ ro zɨ́ Lomo ótoómo lúyú ledre ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e.4yokonɨ́ royé yéme ledre gɨ ro ꞌdíꞌbi úgu Yésụ úfu wo ꞌdáꞌba. 5“Tɨ́ lá ndazé ꞌdíꞌbi wo sɨmɨ sị́lị́ ꞌbɨ ayímbi wá, káa bɨ ꞌyị e nɨyí zíngi.”
Lefenɨ́ sụꞌbụ́ do Yésụ sɨmɨ Beteníya
(Lúrú kpá Márɨko 14:3-9, Yiwáni 12:1-8)
6Sɨmɨ bɨ kóo Yésụ nɨ sɨmɨ Beteníya ꞌbe ꞌbɨ ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Simúna bɨ kóo kɨ́ sámá roné ní, 7zɨ́ ngíti kára ógụné kɨ́ sụꞌbụ́ mɨndonyo bɨ ugúnɨ́ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ késị́ ní sɨmɨ kúkú, zɨ́a dụ́dụ a mbá do Yésụ sɨmɨ bɨ nɨ mɨndị́sịné dongará ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e ánu éyị́ ní.
8Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ lurúnɨ́ kára née kɨ́ léfe sụꞌbụ́ kenée ní, zɨ́ bi sínyíne royé zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Kára née lefe sinyi nda sụꞌbụ́ née bi kenée gɨ ro ꞌdi?” 9Zɨ́ye kpá úku ledre kɨ́dí, “Nɨyí kóo úgúóyó sụꞌbụ́ née kɨ́ tụ́ꞌdụ́ késị́ do ífi báyi a zɨ́ ꞌyị lerị́ e.”
10Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndásé sínyi ịrị kára née wá, mengị bɨlámá ledre go zɨ́ma. 11ꞌYị lerị́ ga bɨ ndị́sịsé úku ledreyé née, ásé ídí kéye kacɨ́ kadra mbá, tɨ́ lá máútúásá lolụ ídí kése kacɨ́ kadra e mbá wá. 12Sɨmɨ bɨ kára née lefe sụꞌbụ́ domá ní, yeme née umbumá gɨ ro óto a. 13Máúku zɨ́se maꞌdíi, kɨ́ꞌdí bɨ ꞌyị e nɨyí go ndị́sị úku bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo do sogo káṇgá mbá ní, ledre bɨ kára née mengị zɨ́ma née nɨyí ndị́sị úkuógụ a do ndị́sị ꞌyị sómụ́ndíki ledrea gɨ roa.”
Yụ́da Keriyóta yeme ledre gɨ ro úfu Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 14:10,11, Lúka 22:3-6)
14Zɨ́ ngúru ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Yụ́da Keriyóta ní ị́nyịné ndéréne zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní, 15zɨ́a ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Togụ́ máíꞌbíógụ wo go zɨ́se ní, éyị́ bɨ ásé íꞌbí a zɨ́ma ní ꞌdi?” Zɨ́ye ólo késị́ cị́ kéṛị́ a doa sokó íꞌbí a zɨ́ Yụ́da. 16Tónóne sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, zɨ́ Yụ́da ndị́sịné gámásóꞌdo bɨlámá mɨsiꞌdi bɨ gɨ ro ꞌdíꞌbiógụ Yésụ doa zɨ́ye.
Yésụ anunɨ́ odụ éyị́ mɨánu kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e
(Lúrú kpá Márɨko 14:12-21, Lúka 22:7-13, Yiwáni 13:21-30)
17Sɨmɨ mɨzefị sị́lị́ ꞌbɨ Ayímbi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a ꞌDeꞌdị́ ndaá ní,26:17 Ayímbi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a ꞌDeꞌdị́ ndaá: Ayímbi máa wo née ndịsị lengbe ꞌdíꞌbi sị́lị́ ịnyị doa gbre, ndịsị tónó kɨ́ Ayímbi máa wo bɨ Umbuokpó ní Yụ́da e ndịsịnɨ́ sómụ́ndíki sịndị́ kadra bɨ kóo Lomo ꞌdiꞌbioyó yée gɨ sɨmɨ Ízibiti sɨmɨa ní. Ólo Ólụ́ógụ 12:17-20. zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ógụyé ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Íli zɨ́ze ndéréze yéme éyị́ mɨánu zɨ́yị gɨ ro Ayímbi Umbuokpó ꞌda?”
18Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ídísé ndéré zɨ́ ngíti oꞌdo sɨmɨ gara ꞌdáa zɨ́se úku ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘ꞌYị ꞌdódo ledre uku yaá sịndị́ kadra nɨ go gbóo. Mááyí ógụ kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma e ánu Ayímbi Umbuokpó zɨ́yị ꞌbe ona.’ ” 19Zɨ́ ꞌyịmɨkása ga gére née ndéréye yéme éyị mɨánu ꞌbɨ Ayímbi née íri tɨ́ káa zɨ́ bɨ Yésụ uku zɨ́ye ní.
20Sɨmɨ bɨ nda go kɨ́ tagá ní, zɨ́ Yésụ tónóye ánu éyị́ kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga bɨ sokó doa gbre ní. 21Sɨmɨ bɨ nɨyí go ánu éyị́ mɨánu ní, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, ngúrusé nɨ íꞌbí ngbángáma zɨ́ ezeokóma e.”
22Zɨ́ ledre née sínyíne royé, zɨ́ye tónóye ítí kangú gɨ royé kɨ́dí, “Wo bɨ nɨ maꞌdíi ní, Ngére, ndaá ꞌbɨ ené máa wá.”
23Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Kpá tɨ́ akpa ngúrusé bɨ ndịsịzé ésị kótrụ sị́lị́ze kéne sɨmɨ éyị́ mɨánu ní nɨ íꞌbí ngbángáma ne. 24Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí, nɨ ndéré tɨ́ káa ledre bɨ ekénɨ́ gɨ roa ní. Tɨ́ lá mongụ́ ꞌdoꞌdó nɨ ídí zɨ́ ꞌyị bɨ nɨ íꞌbí ngbángáma Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ní. Nɨ kóo ídí zɨ́a bɨlámáne togụ́ ndikiogụnɨ́ wo wá ní.”
25Zɨ́ Yụ́da bɨ nɨ iꞌbí ngbángá Yésụ ní úku ledre kɨ́dí, “Wo bɨ maꞌdíi ní, ꞌyị ꞌdódo ledre, ndaá ꞌbɨ ené máa wá.”
Yésụ ya zɨ́a ní, “Tɨ́ yị́ị.”
26Sɨmɨ bɨ nɨyí ndị́sị ánu éyị́ ní, zɨ́ Yésụ ꞌdíꞌbi ambata, zɨ́a íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo gɨ roa, zɨ́a ꞌdéweífi sɨmɨ a zɨ́a íꞌbí a zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Ba kụṛụꞌbụmá, ídísé ꞌdíꞌbi a zɨ́se ánu a.”
27Gɨ do kacɨ́ née, zɨ́a ꞌdíꞌbi kóꞌdo, do íꞌbí mbófo éyị́ gɨ roa zɨ́ Lomo, zɨ́a íꞌbí a zɨ́ye, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Sée mbá ídísé éwé a.” 28Née sámamá bɨ ndeꞌyị́ bi káa do mɨyéme ledre dongaráse kɨ́ Lomo gɨ ro zɨ́a ótoómo lúyú ledre esé ní. 29Gɨ do kacɨ́ éyị́ mɨánu, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Utúasázé lolụ éwé leꞌyị́ kóṛó kése káa zɨ́ wo ba wá, gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ azé éwé mɨkánda éyị́ kése ꞌbe ꞌbɨ Babá ní.”
30Sɨmɨ bɨ ukunɨ́ keꞌbị ní, zɨ́ye ndéréókpóye do Landa Olíva.
Yésụ ya Pétero nɨ ási gɨ roné
(Lúrú kpá Márɨko 14:27-31, Lúka 22:31-34, Yiwáni 13:36-38)
31Nda née ní, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Kɨ́ ndụlụ ba, ásé ási gɨ romá mbá, káa zɨ́ bɨ nɨ mɨékéne kɨ́dí,
“ ‘Mááyí úfu ꞌyị ꞌbáꞌbá kábịṛị́kị e,
zɨ́ kábịṛị́kị e ngásá báyi royé mbá.’26:31 Zakaríya 13:7
32Tɨ́ lá, gɨ do kacɨ́ bɨ mááyí úrú gɨ sɨmɨ umbu ní, mááyí ógụ ndéréụ́tụ romá máa ꞌdáꞌdá zɨ́se sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ní.”
33Zɨ́ Pétero úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Abú lafúma e nɨyí ngásáómo yị́ị mbá yá, máótoómo yị́ị wá.”
34Yésụ ya zɨ́a ní, “Máúku zɨ́yị maꞌdíi, kɨ́ ndụlụ ba ní, ꞌdáꞌdá zɨ́ ngono kɨ́ ụ́cụ koko, áyí ási gɨ romá kɨ́ꞌdí ota.”
35Tɨ́ lá zɨ́ Pétero úkulúgu ledre kɨ́dí, “Togụ́ kpá umbu yá, máótoómo yị́ị wá.” Zɨ́ ngíti géyị lafúga ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní uku a kpá mbá kenée.
Yésụ nderénɨ́ kɨ́ ꞌyị ené e sɨmɨ Getesemáni
(Lúrú kpá Márɨko 14:32-42, Lúka 22:39-46)
36Zɨ́ Yésụ ị́nyịyé kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e gɨ ore ndéréye sɨmɨ ngíti bi kɨ́ ịrịné Getesemáni, zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, “Ndị́sịsé aka ona mááyí aka ndéré ꞌdáꞌdá ꞌdáa íni ini zɨ́ Lomo.” 37Zɨ́a ndólo Pétero e kɨ́ wotị́ Zebedị́ya e gbre, Yakóbo e kɨ́ Yiwáni zɨ́ye ndéréye kéye, zɨ́ sɨmɨkozo kɨ́ sómụ́ ledre tónóne méngị wo kɨ́ngaya. 38Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Mááyí go kɨ́ mongụ́ lerị́ do mɨmbéꞌdemá kɨ́ngaya ꞌdówụ́ma ayí ụ́kụ́ gɨ zɨ́a geré mɨụ́kụ́. Ídísé ndị́sị kɨ́ komosé rosé.”
39Zɨ́a ndéré ꞌdóso roné cúkuꞌdée ꞌdáꞌdá kenée, zɨ́a útúlóꞌbụ komoné bi íni ini zɨ́ Lomo kɨ́dí, “Babá, togụ́ nɨ útúásáne kacɨ́ komoyị́ yá, ndá ótoómo máa zɨ́ma ꞌdóꞌdóma wá. Tɨ́ lá ndaá ídí káa zɨ́ bɨ máíli máa ní wá, idí ídí kacɨ́ mɨyéme ledre eyị́.”
40Sɨmɨ bɨ ini asá ini ní, zɨ́a ndáꞌbalúgu roné zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e. Nɨ ógụ ní, nɨyí yị́ eyé go mbá ꞌdúꞌdu eyé. Zɨ́a ndúꞌyú Pétero kɨ́dí, “Útúásásé óꞌbụ rosé zɨ́se ndị́sịsé dilá kɨ́ owụ́ sịndị́ kadra kị́éꞌdo wá? 41Ídísé ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo zɨ́ komosé ídíne rosé káa bɨ ásé útú sɨmɨ lúyú ledre ke. Ílisé tɨ́ gɨ ro méngị ledre ga bɨ maꞌdíi ní, tɨ́ lá rokoꞌbụ ndaá rosé wá.”
42Zɨ́a kpá ndáꞌba ándá roné íni ini káa zɨ́ gáa ꞌdáꞌdá ní kɨ́dí, “Babá, togụ́ nɨ mɨyémené gɨ ro zɨ́ma ꞌdóꞌdóma té kí yá, idí mu méngị roné káa zɨ́ bɨ íli ní.”
43Sɨmɨ bɨ ndaꞌbaogụ ní, zɨ́a ndíki yée kpá mɨꞌdúꞌduyé, gɨ zɨ́a koꞌdónɨ́ gɨ zɨ́ ꞌbí go mɨkóꞌdó.
44Zɨ́a kpá ndáꞌbalúgu roné íni ini zɨ́ Lomo. Née kóo go ota mɨndéré a íni ini zɨ́ Lomo, uku kpá fú ledre bɨ kị́éꞌdo ba ní.
45Zɨ́a ndáꞌbaógụné úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “Ásé aka yị́ esé fú lá ꞌdúꞌdu ꞌdówụ́rosé? Lúrúsé go, sịndị́ kadra nɨ go gbóo do íꞌbí ngbángá Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí zɨ́ ꞌyị lúyú ledre e. 46Ị́nyịógụsé mu zɨ́ze ndéréze. Lúrúsé aka, wo bɨ iꞌbí ngbángáma ní nɨ gɨrí go ógụ née.”
ꞌDiꞌbinɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 14:43-50, Lúka 22:47-53, Yiwáni 18:3-12)
47Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨ aka cịkị ndị́sị ódro ní, zɨ́ Yụ́da bɨ ngúru ꞌyị gɨ dongará ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ kóo sokó doa gbre (12) ní ógụné. Ogụnɨ́ kóo kɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e mbá kɨ́ mɨngburoko maku e kɨ́ ngbóndó e do sị́lị́ye. Manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị e kasanɨ́ yée ye. 48Yụ́da maꞌdáa yemeomo ledre go kɨ́ye kɨ́dí, “ꞌYị bɨ mááyí ndéré geré fáka wo íꞌbí mandá zɨ́a ní, née go wo, ídísé geré ꞌdíꞌbi wo.” 49Zɨ́ Yụ́da ndéréne geré mbị́ zɨ́ Yésụ, zɨ́a fáka Yésụ, íꞌbí mandá zɨ́a kɨ́dí, “ꞌYị ꞌdódo ledre, mandá zɨ́yị.”
50Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ezegámá, méngị ledre bɨ ógụ gɨ roa ní mu.”
Geré zɨ́ ꞌyị ga gére née ógụyé ꞌdíꞌbi Yésụ. 51Zɨ́ ngúru ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ lálaógụ mongụ́ maku lágá ꞌdécị mbílí ngúru ꞌyị ꞌbɨ moko ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́e.
52Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ótolúgu mongụ́ maku eyị́ née do biné, gɨ zɨ́a ꞌyị ga bɨ mbá úfu ꞌyị kɨ́ mongụ́ maku ní, nɨyí úfu yée kpá kɨ́ mongụ́ maku. 53Ówo eyị́ bɨ kɨ́dí, togụ́ mándólo Babá yá, nɨ geré kásaógụ tụ́ꞌdụ́ maláyika e ꞌdii sáká máa ní wá? 54Tɨ́ lá togụ́ máméngị go kenée ní, ledre bɨ mɨéké kúrú Lomo uku kɨ́dí nɨ méngị roné zɨ́ma kenée ní, nɨ nda ídí káa do maꞌdíi káa be ꞌdi?”
55Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ ogụnɨ́ ꞌdíꞌbi wo née kɨ́dí, “Éyị́ bɨ ógụsé kɨ́ maku e kɨ́ ngbóndó e ꞌdíꞌbi máa gɨ roa káa zɨ́ éyị́ bɨ málúyú ledre ní ꞌdi? Mándị́sị ꞌdódo ledre sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo kacɨ́ kadra mbá ꞌdíꞌbisé máa wá gɨ zɨ́ ꞌdi? 56Tɨ́ lá éyị́ née mengị roné kenée gɨ ro zɨ́ ledre ga bɨ kóo nébị e ukunɨ́ yée ní ídíye maꞌdíi.” Nda née ní, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ngásá báyi royé mbá.
Ogụnɨ́ kɨ́ Yésụ kóꞌdụ́ Kayáfa
(Lúrú kpá Márɨko 14:53-65, Lúka 22:54,55,63-71, Yiwáni 18:13,14,19-24)
57Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌdíꞌbi Yésụ ní ꞌdíꞌbi wo ndéré kɨ́e ꞌbe ꞌbɨ Kayáfa mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e, kɨ́ꞌdí bɨ ꞌyị ꞌdódo lorụ e kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị e kotrụnɨ́ royé ní. 58Tɨ́ lá, zɨ́ Pétero útúne do kacɨ́ye gɨ gbála gị zɨ́ye ndéré ólụ́ye kɨ́ Yésụ do ligá ngbanga ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́. Zɨ́ Pétero ólụ́ne ndị́sịné dongará ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ óndó mbotụ ore ní gɨ ro lúrú ledre bɨ nɨyí ógụ méngị a kɨ́e ní.
59Zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga e ndị́sịyé gámásóꞌdo ledre bɨ gɨ ro úkuóto a ro Yésụ gɨ ro zɨ́ye úfu wo gɨ roa ní. 60Tɨ́ lá ndikinɨ́ eyé lúyú ledre roa wá, abú tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ogụnɨ́ gɨ ro trótro ledre roa kɨ́ ṛanga.
Odụ a zɨ́ ꞌyị e gbre ógụyé 61úku ledre kɨ́dí, “Oꞌdo ba úku ledre kɨ́dí, ‘Mááyí ndụ́rụ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo, zɨ́ma ụ́bụ́lúgu a sɨmɨ sị́lị́ ota (3).’ ”
62Zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ née ị́nyịné ꞌdága úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ledre ndaá tarayị́ zɨ́yị úku a kacɨ́ ledre ba wá? Úwú eyị́ ledre bɨ ꞌyị ga gére née nɨyí ndị́sị trótro a royị́ née wá?” 63Tɨ́ lá Yésụ ịtị ené e wá.
Zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mándúꞌyú ba yị́ị do komo Lomo. Ídí úku maꞌdíi zɨ́ze, áyí Kɨ́résịto bɨ nɨ Owụ́ ꞌbɨ Lomo ní?”
64Yésụ ya zɨ́a ní, “Ɨɨ, tɨ́ káa zɨ́ bɨ úku née. Tɨ́ lá máúku ba wo zɨ́se mbá, karanée ásé lúrú Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí kɨ́ ndị́sị zɨ́ Lomo bɨ rokoꞌbụa ofụ go ní do anú kpá kɨ́ ógụ gɨ komo ere kpụrụ́ gɨ sɨmɨ bụṛụngụ́.”
65Sɨmɨ bɨ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ uwú ledre née kenée ní, zɨ́a lófo bongó gɨ roné kɨ́ mɨmbéꞌdekesị́. Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Uku sinyi ledre go, éyị́ bɨ ilizé ngíti géyị ꞌyị e zɨ́ye ógụyé úku ngíti ledre gɨ roa ní ndaá lolụ wá. Úwúsé tara sinyí bɨ uku née go cụ́ kɨ́ mbílíse. 66Sómụ́sé ꞌbɨ esé káa be ꞌdi?”
Zɨ́ye úkulúgu ledre kɨ́dí, “Utúasá go gɨ ro do úfu wo ꞌdáꞌba.” 67Zɨ́ye ndị́sịyé údru súrú komo Yésụ kɨ́ útru wo kɨ́ sị́lị́ye. Ngíti géyị sembị́nɨ́ ꞌbɨ eyé kóo wo mɨsémbị́. 68Kɨ́ ndị́sị ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Bɨ úku yá née nɨ Kɨ́résịto ní, ambí ocó yị́ị née ne?”
Pétero ási gɨ ro Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 14:66-72, Lúka 22:56-62, Yiwáni 18:15-18,25-27)
69Pétero nɨ kóo mɨndị́sịné dongará ꞌyị e do ligá kenée. Zɨ́ owụ́kára ꞌbɨ moko bɨ ore ní ógụné úku ledre zɨ́ Pétero kɨ́dí, “Málúrú káa zɨ́ áyí kpá ngúru ꞌyị bɨ kóo ndịsịnɨ́ gámá kɨ́ Yésụ bɨ gɨ sɨmɨ Galiláya ní.”
70Tɨ́ lá zɨ́ Pétero ítí kangú do komoyé ore mbá kɨ́dí, “Máówo amá ledre gɨ ro ledre bɨ áyí úku a née wá.”
71Zɨ́ Pétero ị́nyịné gɨ ore ndéréne tara mbotụ gara, kɨ́ꞌdí bɨ ngíti owụ́kára lurúndiki wo zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ íri ní gɨ ro Pétero kɨ́dí, “ꞌYị née nɨyí kóo kɨ́ Yésụ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta.”
72Zɨ́ Pétero lólóbụ́ kɨ́dí, “Do komo Lomo, máówo oꞌdo née wá.”
73Kacɨ́ ledre ba luꞌbú kpá wá, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ kóo mɨtóroyé ore ní ógụyé úku ledre zɨ́ Pétero kɨ́dí, “Maꞌdíi, áyí ngúruyé gɨ zɨ́a ndị́sị ódro káa zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Galiláya e ní.”
74Zɨ́a lólóbụ́ kɨ́dí, “Do komo Lomo, máówo amá oꞌdo née wá.”
Geré, zɨ́ ngono ụ́cụ koko. 75Zɨ́ ledre bɨ kóo Yésụ uku zɨ́a kɨ́dí, “ꞌDáꞌdá zɨ́ ngono ụ́cụ koko, áyí ási gɨ romá kɨ́ꞌdí ota (3) ní,” geré zɨ́ ledre née ngásáógụné sɨmɨ Pétero. Gére zɨ́ sɨmɨkozo méngị wo, zɨ́a ólụ́ógụné sága ndị́sị íni ini kɨ́ngaya.
27Yụ́da ingíonzó roné
(Lúrú kpá Márɨko 15:1, Lúka 23:1,2, Yiwáni 18:28-32)
1Nda go kɨ́ sị́ ndóndó, zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e ólụ́ógụyé kɨ́ ledre bɨ kɨ́dí idínɨ́ úfu Yésụ ní. 2Zɨ́ye ódó Yésụ do ꞌdíꞌbi wo ndéré kɨ́e kóꞌdụ́ Piláto bɨ nɨ ne gávana ní.
3Sɨmɨ bɨ Yụ́da Keriyóta bɨ iꞌbí ngbángá Yésụ owo kɨ́dí ꞌdecịnɨ́ ngbanga Yésụ go ꞌbɨ umbu ní, zɨ́ sɨmɨkozo méngị wo zɨ́a ꞌdíꞌbi késị́ bɨ kóo iꞌbínɨ́ zɨ́a cị́ kéṛị́ a doa sokó (30) ní íꞌbílúgu a zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị e. 4Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Málúyú ledre go zɨ́ma íꞌbí ngbángá ꞌyị bɨ ngárá luyú ledre wá ní.”
Zɨ́ ꞌyị ga gére née úkulúgu ledre zɨ́ Yụ́da kɨ́dí, “Née ndaá lolụ ledre ezé wá, née ledre eyị́.”
5Gɨ ore zɨ́ Yụ́da ónzóóto késị́ née cịkị sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ore do ndáꞌbané ndéré ingíonzó roné.
6Zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní, ꞌdíꞌbi késị́ née gɨ bi, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Kacɨ́ lorụ utúasánɨ́ bándáóto késị́ ba ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ona wá gɨ zɨ́a née késị́ sáma.” 7Née ní zɨ́ye ꞌdíꞌbi késị́ née ndéréye úgú bi kɨ́e gɨ zɨ́ ꞌyị óꞌbó pheṛé gɨ ro ndị́sị óto umbu ꞌyị lóṇgó e sɨmɨ a. 8Née sị́ ledre bɨ ndịsịnɨ́ ndólo bi née gɨ zɨ́a zaá gị karaba kɨ́dí Yáká Sáma ní. 9Zɨ́ ledre bɨ kóo nébị Yeremáya uku ní ídíne maꞌdíi, “Zɨ́ye ꞌdíꞌbi komo késị́ bɨ kóo cị́ kéṛị́ a doa sokó (30), née késị́ bɨ ꞌyị ꞌbɨ Isɨréle e ṇguṇgunɨ́ ledre a íꞌbí a gɨ roa ní, 10zɨ́ye ꞌdíꞌbi késị́ née ndéréye úgú bi kɨ́e gɨ zɨ́ ꞌyị óꞌbó pheṛé káa zɨ́ bɨ Ngére Lomo uku zɨ́ma ní.”27:10 Zakaríya 11:12,13, Yeremáya 19:1-13, 32:6-9
Yésụ do ngbanga kóꞌdụ́ Piláto
(Lúrú kpá Márɨko 15:2-5, Lúka 23:3-5, Yiwáni 18:33-38)
11Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ kɨ́ Yésụ kóꞌdụ́ Gávana Piláto ní, zɨ́a ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Áyí mongụ́ ngére ꞌbɨ Yụ́da e?”
Yésụ ya zɨ́a ní, “Ɨɨ, nɨ kpá tí káa zɨ́ bɨ úku née.”
12Sɨmɨ bɨ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e ukuotonɨ́ ledre roa ní, ịtị ené wá. 13Zɨ́ Piláto kpá ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Úwú eyị́ ledre bɨ nɨyí ndị́sị trótro a royị́ née wá?” 14Tɨ́ lá Yésụ ịtị wá, uku gbawá bɨkéṛị́ ledre kacɨ́ ledre bɨ ukuotonɨ́ roa ní. Zɨ́ tara Piláto ị́drị́ne gɨ zɨ́ ledre née mɨị́drị́ kɨ́ngaya.
15Kadra Ayímbi Umbuokpó e mbá, gávana ndịsị lengbe ótoómo kémbị́ ꞌyị gɨ sɨmɨ sị́gịnị wo bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e gelénɨ́ go mbá wo ní. 16Sɨmɨ sịndị́ kadra máa née ní, ngíti oꞌdo nɨ kóo bo sɨmɨ sị́gịnị ore ꞌyị méngị bɨsinyí ledre kɨ́ ịrịné Barába. 17Née ní sɨmɨ bɨ Piláto ndúꞌyú tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ kotrụnɨ́ royé ní kɨ́dí, “ꞌYị bɨ ílisé zɨ́ma ótoómo wo zɨ́se gɨ sɨmɨ sị́gịnị ní náambi, Barába togụ́ mbú Yésụ bɨ ndịsịnɨ́ ndólo wo yaá Kɨ́résịto ní?” 18Gɨ zɨ́a Piláto owo bú kɨ́dí Yụ́da e otonɨ́ bɨsinyí mɨmbéꞌdeyé ro Yésụ gbékpị́ne zɨ́ye ógụyé kɨ́e kóꞌdụ́ne ní.
19Sɨmɨ bɨ Piláto nɨ mɨndị́sịné do kị́tị ngére ené ní, zɨ́ meꞌbea kákasa zɨ́a kɨ́dí, “Ndá óto sị́lị́yị ro oꞌdo bɨ luyú ené ledre wá née wá, gɨ zɨ́a bɨsinyí ꞌduru ogụ ándá roné go domá gɨ ro ledre ené.”
20Tɨ́ lá zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e ꞌdíꞌbi do tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née kɨ́ ledre kɨ́dí idínɨ́ úku ledre gɨ ro do ótoómo Barába, do úfu Yésụ ꞌdáꞌba.
21Zɨ́ gávana kpá ndúnduꞌyú kɨ́dí, “ꞌYị ga bɨ gbre ba, ꞌyị bɨ ílisé zɨ́ma ótoómo wo zɨ́se ní náambi?”
Zɨ́ ꞌyị e ị́nyịyé mbá úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Barába.”
22Zɨ́ Piláto ndúnduꞌyú kɨ́dí, “Sara máídí nda méngị kɨ́ Yésụ bɨ ndịsịnɨ́ kpá ndólo wo Kɨ́résịto ní go ꞌdi?”
Zɨ́ye ị́nyịyé mbá úkulúgu ledre kɨ́dí, “Ídí phéphéónzo wo do mɨngbúngbu kágá.”
23Zɨ́ Piláto ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Gɨ ro ꞌdi? Ledre bɨ luyú wo ní ꞌdi?”
Tɨ́ lá zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére gbúrógbó tátá royé nda ꞌdáꞌdá kɨ́dí, “Ídí phéphéónzo wo do mɨngbúngbu kágá.”
24Sɨmɨ bɨ Piláto lurú ꞌyị e ayínɨ́ yị́ eyé go zíngi eyé, mbị́ éyị́ bɨ zɨ́ne méngị a ní ndaá ní, zɨ́a ꞌdíꞌbi iní lúgu sị́lị́ne kɨ́e do komoyé ore. Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Mɨsiꞌdi umbu oꞌdo née ndaá do sị́lị́ma wá. Née yị́ ené ledre esé.”
25Zɨ́ ꞌyị e ị́nyịyé mbá úkulúgu ledre kɨ́dí, “Sáma a idí ndáꞌba dozé kɨ́ owụ́ ꞌbɨ ezé e.”
26Gɨ ore zɨ́a ꞌdíꞌbiógụ Barába gɨ sɨmɨ sị́gịnị. Zɨ́a ꞌdíꞌbiógụ Yésụ ócó wo, do ótoómo wo zɨ́ye ndéréye kɨ́e phéphé wo do mɨngbúngbu kágá.
Asikíri e folonɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 15:16-21, Yiwáni 19:2,3)
27Zɨ́ asikíri ga bɨ ꞌbɨ gávana ní ꞌdíꞌbi Yésụ ndéré kɨ́e sɨmɨ mongụ́ bi eyé ꞌbɨ asikíri e zɨ́ye yóko royé mbá cigí a íri. 28Zɨ́ye íꞌdíógụ bongó ꞌbɨ Yésụ gɨ roa ꞌdáꞌba do ésị mongụ́ ngbángbá bongó eyé ꞌbɨ asikíri e roa, 29do kụ́ṛókụ́ kị́nị káa do komụ́ ésị a ro doa. Zɨ́ye íꞌbí ngbángbá do sị́lị́a káa zɨ́ ꞌbɨ ngére ní. Do ndị́sịyé útúye do ngụ́ṛụ́ sịndị́ye fólo wo kɨ́dí, “Ba, mongụ́ ngére ꞌbɨ Yụ́da e.” 30Zɨ́ye ndị́sịyé údru súrú roa, do ꞌdíꞌbi ngbángbá bɨ gɨ do sị́lị́a née ndị́sịyé ócó wo kɨ́e ro doa. 31Sɨmɨ bɨ folo asánɨ́ wo go ní, zɨ́ye íꞌdíógụ mongụ́ ngbángbá bongó bɨ gáa roa ní, zɨ́ye ésịlúgu bongó máa ꞌbɨ ené ní roa. Zɨ́ye ꞌdíꞌbi wo ndéréye kɨ́e phéphé wo do mɨngbúngbu kágá.
Yésụ do mɨngbúngbu kágá
(Lúrú kpá Márɨko 15:22-32, Lúka 23:27-43, Yiwáni 19:17-27)
32Sɨmɨ mɨndéréye, zɨ́ye ndíkíye kɨ́ ngíti oꞌdo do mɨsiꞌdi kɨ́ ịrịné Simúna ndịsị ógụ gɨ sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Kuréne ní. Zɨ́ye gága oꞌdo née ị́mbị́ mɨngbúngbu kágá ꞌbɨ Yésụ. 33Zɨ́ye ndéréógụyé do landa bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Gologóta bɨ ini ledre gɨ sɨmɨ a kɨ́dí, “Cóngó doꞌyị ní.” 34Sɨmɨ bɨ nderéogụnɨ́ do landa née íri ní, zɨ́ye íꞌbí leꞌyị́ kóṛó bɨ lefenɨ́ kágá sɨmɨ a ní zɨ́ Yésụ idí éwé a gɨ zɨ́ okó éyị́ mɨówo. Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ ewéuzu ní, zɨ́a ási ené kɨ́ éwé a. 35Sɨmɨ bɨ phephénɨ́ wo go do mɨngbúngbu kágá ní, zɨ́ye ónzó gbégbé27:35 Ónzó gbégbé: Ba mɨsiꞌdi bɨ kóo Yụ́da e ndịsịnɨ́ gélé ꞌyị kɨ́e gɨ moko ꞌbɨ Lomo ní. ífi báyi bongó ené e kɨ́e dongaráye. 36Zɨ́ asikíri ga gére née ndéré ndị́sịyé bi ndị́sị lúrúkása wo. 37Zɨ́ye ékéóto ledre bɨ ufunɨ́ wo gɨ roa ní gá doa ꞌdága kɨ́dí, BA YÉSỤ, MONGỤ́ NGÉRE ꞌBƗ YỤ́DA E. 38Phephénɨ́ kóo kpá ꞌyị ugu e gbre kéne sɨmɨ sịndị́ kadra máa née. Kémbị́ a do sị́lị́ Yésụ ꞌbɨ anú, ngíti a do ngelị. 39Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndéré kacɨ́ mɨsiꞌdi gɨ ore ní ndị́sịyé úku sínyi ledre zɨ́ Yésụ, kpá kɨ́ ndị́sị lágá doyé, 40kɨ́ ndị́sị úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Úku yaá née nɨ ógụ ndụ́rụ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo zɨ́ne ụ́bụ́lúgu a sɨmɨ sị́lị́ ota, togụ́ áyí tɨ́ Owụ́ ꞌbɨ Lomo maꞌdíi yá, ídí mu yómo royị́, zɨ́yị ndítíógụyị́ gɨ do mɨngbúngbu kágá gɨrí bi yáa.”
41Zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e nda kɨ́ mɨngburoko Yụ́da e ndị́sịyé fólo wo kpá kenée. 42Zɨ́ye ndị́sịyé úku ledre kɨ́dí, “Nɨ ꞌyị yómo ꞌyị e, tɨ́ lá utúasá yómo roné wá gɨ zɨ́ ꞌdi? Nɨ kpá mongụ́ ngére ꞌbɨ Isɨréle e. Idí mu ndítíógụ gɨ do mɨngbúngbu kágá gɨrí, zɨ́ze ṇgúṇgu ledrea. 43Ndịsị úku ledre kɨ́dí, ‘Mááyí Owụ́ ꞌbɨ Lomo.’ Née nɨ ꞌyị bɨ ṇguṇgu ledre ꞌbɨ Lomo go ní. Lomo idí mu yómo wo cakaba togụ́ Lomo ili wo bú ní.” 44Kpá kenée, gba ꞌyị ugu ga bɨ phephénɨ́ yée kéye ní, zɨ́ye kpá ndị́sịyé ụ́ṛụ́ kese doa.
Ledre gɨ ro umbu Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 15:33-41, Lúka 23:44-49, Yiwáni 19:28-30)
45Nda gɨ ore née ní, nɨ ndéréógụ kɨ́ yana kadra ní, zɨ́ mụtụlụrụ útúne sɨmɨ gara ore mbụụ́ bi oṇgó wá zaá gị sɨmɨ sịndị́ kadra ota kɨ́ tagá. 46Sɨmɨ sịndị́ kadra ota (3) kɨ́ tagá née ní, zɨ́ Yésụ gbúrógbóne ꞌdága kɨ́dí, “Ilóyi, Ilóyi, Lị́ma sabákatani?” Ledre gɨ sɨmɨ a kɨ́dí, “Lomo amá, Lomo amá, ótoómo máa gɨ zɨ́ ꞌdi?”27:46 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 22:1
47Sɨmɨ bɨ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ nɨyí mɨtóroyé ore uwúnɨ́ ledre ba ní, zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Nɨ go ndólo Ilíya.”
48Zɨ́ ngíti ꞌyị gɨ dongará ꞌyị ga bɨ gáa ore ní geré ngásáne ꞌdíꞌbi katúu. Zɨ́a ónzó a bu sɨmɨ mɨndogó leꞌyị́ kóṛó do ésịóto a do kágá ndéré kɨ́e óto a tara Yésụ gɨ ro zɨ́a mbụ́lụ́ a. 49Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e úku ledre kɨ́dí, “Idízé ótoómo wo ngúcuné. Zɨ́ze aka lúrú a togụ́ Ilíya nɨ ógụ yómo wo yá.”
50Gɨ do kacɨ́ bɨ Yésụ gbúrógbó andá kpá roné kɨ́ kúrúne ꞌdága ní, zɨ́a ótoómo ꞌdówụ́ne.
51Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo née, zɨ́ mongụ́ mbílí bongó bɨ ingí ꞌdecịnɨ́ sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo kɨ́e ní, lófo ífi sɨmɨné gberé gbre kú gɨ ꞌdága gị bi. Zɨ́ do sogo káṇgá kị́zịné landa e kɨ́ ífi báyi sɨmɨyé. 52Zɨ́ bi ga bɨ zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo uyunɨ́ go ꞌdesị́ ní ndókoyé. Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní úrúye gɨ sɨmɨ umbu do ídíye trịdrị. 53Zɨ́ye ólụ́ógụyé gɨ sɨmɨ bi. Nda gɨ do kacɨ́ a bɨ Yésụ urú gɨ sɨmɨ umbu ní, zɨ́ ꞌyị ga gére née ndáꞌbalúgu royé sɨmɨ Yerụsaléma zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e lúrú yée cụ́ kɨ́ komoyé trịdrị.
54Sɨmɨ bɨ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e kɨ́ asikíri ené ga bɨ ndịsịnɨ́ óndó Yésụ sɨmɨ bi bɨ otonɨ́ wo sɨmɨ a lurúnɨ́ kịꞌdị káṇgá kɨ́ ledre ga bɨ mengịnɨ́ royé mbá ní, zɨ́ ngịrị útúne sɨmɨyé kɨ́ngaya, zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Maꞌdíi, nɨ yị́ ené tɨ́ Owụ́ ꞌbɨ Lomo.”
55Tụ́ꞌdụ́ kará ga bɨ ogụnɨ́ kɨ́ Yésụ gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ndị́sịyé sáká wo kɨ́ éyị́ bɨ ili ní, nɨyí kóo mɨtóroyé ndị́sị lúrú kasa bi gɨ gbála. 56Dongará kará ga gére née kóo Maríya bɨ gɨ sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Magɨdála ní, Maríya bɨ mbágá Yakóbo e kɨ́ Yoséfa, nda kɨ́ mbágá Yakóbo e kɨ́ Yiwáni.
Otonɨ́ bi zɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Márɨko 15:42-47, Lúka 23:50-56, Yiwáni 19:38-42)
57Nɨ ndéréógụ kɨ́ tagá ní, zɨ́ ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Yoséfa nɨ ꞌyị bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ zɨ́ne ní ógụné gɨ sɨmɨ gara bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Aramatáyo ní. Nɨ ngúru ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ. 58Zɨ́a ndéréne ndúꞌyú Piláto idí ṇgúṇgu a zɨ́ne ꞌdíꞌbi umbu Yésụ ndéré óto a. Zɨ́ Piláto úku ledre do íꞌbí umbu Yésụ zɨ́a. 59Zɨ́ Yoséfa ꞌdíꞌbi umbu Yésụ yeme a sɨmɨ bɨlámá bɨkenyị́ mbílí bongó, 60ndéré kɨ́e óto a sɨmɨ mɨkánda bi ené bɨ iciomo gɨ roné sɨmɨ landa ní. Zɨ́a gbụ́ṛụ́gbụóto mongụ́ mɨsɨsɨlekpe tutú ngbụtụrụ́ tara bi maꞌdáa do ndéréókpóne. 61Maríya bɨ gɨ sɨmɨ Magɨdála nda kɨ́ ezené Maríya nɨyí kóo mɨndị́sịyé íri re kenée ndị́sị lúrú kása bi máa née.
Asikíri e ondónɨ́ bi bɨ zɨ́ Yésụ ní
62Kɨ́lóndó a née kóo Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní kɨ́ Farụsáyo e ị́nyịyé ndéréye zɨ́ Piláto. 63Zɨ́ye úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, ledre bɨ ꞌyị ṛanga ba uku sɨmɨ bɨ kóo nɨ aka trịdrị ní ngásáógụ go sɨmɨzé. Uku kóo ledre kɨ́dí, ‘Née nɨ úyu, gɨ do kacɨ́ sị́lị́ ota zɨ́ne úrúne.’ 64Idí kása asikíri e zɨ́ye ndéré ndị́sịyé sị́ bi íri óndó bi kɨ́ sị́lị́ ota (3) káa bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga nɨyí ógụ úgu umbua zɨ́ye úku a zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí urú go gɨ sɨmɨ umbu. Ṛanga máa wo née nɨ nda áṇga zɨ́a sínyíne rómo gɨ do yée ga bɨ kóo ꞌdáꞌdá ní za mbá.”
65Zɨ́ Piláto úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “ꞌDíꞌbisé asikíri e mu zɨ́se ndérése óto yée ndị́sị óndó bi née zaá bɨlámáne káa zɨ́ bɨ ásé ówo kacɨ́ a ní.” 66Née ní zɨ́ yaꞌdá ga gére née ndéréye sị́ bi. Zɨ́ye kúṛúṛu ꞌdụ́tụ tara bi née kuṛí, do ꞌdíꞌbióto asikíri e íri ndị́sị óndó a.
28Yésụ urú gɨ sɨmɨ umbu
(Lúrú kpá Márɨko 16:1-8, Lúka 24:1-12, Yiwáni 20:1-10)
1Akpa kɨ́ sị́ ndóndó sɨmɨ sị́lị́ gɨ do kacɨ́ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, zɨ́ Maríya Magɨdála kɨ́ ezené Maríya ị́nyịyé ndéréye sị́ bi.
2ꞌDiya káa ní, zɨ́ mongụ́ kịꞌdị káṇgá méngị roné, zɨ́ maláyika ꞌbɨ Ngére Lomo ógụné gɨ komo ere gbụ́ṛụ́gbụóyó tutú bɨ otonɨ́ ngbụtụrụ́ tara mbotụ bi bɨ zɨ́ Yésụ ní ꞌdáꞌba, do ndị́sịné gá do tutú née. 3Zɨ́ sɨmɨ komo maláyika née ndị́sị ṛíṛíne ganya ganya ganya káa zɨ́ mɨꞌbɨ́léꞌbe iní ní, zɨ́ bongó bɨ roa ní ídíne bɨkenyị́ne kpɨ́lélé. 4Zɨ́ asikíri ga bɨ otonɨ́ yée ndị́sị ꞌbáꞌbá bi née ní ní, zɨ́ royé úyuné za mbá mɨúyu gɨ zɨ́ ngịrị, zɨ́ye ídíye káa zɨ́ éyị́ bɨ uyunɨ́ go mɨúyu ní.
5Zɨ́ maláyika née úku ledre zɨ́ kará ga gére née kɨ́dí, “Ndásé esé éré ngịrị wá. Máówo bú kɨ́dí ndị́sịsé gámásóꞌdo umbu Yésụ bɨ phephéonzónɨ́ wo do mɨngbúngbu kágá ní. 6Ndaá ꞌbɨ ené lolụ ona wá, urú yị́ ené go káa zɨ́ bɨ kóo uku zɨ́se ní. Ógụsé mu lúrú bi kacɨ́ a kɨ́ꞌdí bɨ kóo otonɨ́ wo ní. 7Ndérésé mu ꞌdiꞌdiya úku a zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga kɨ́dí, ‘Urú yị́ ené gɨ sɨmɨ umbu go, ndéréókpó go zɨ́se ꞌdáꞌdá íri sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ní. Ásé ndéré ndíki wo íri.’ Née ledre bɨ mááyí úku a zɨ́se ní.”
8Gɨ ore zɨ́ kará ga gére née gbúgbuógụyé gɨ sɨmɨ bi gɨrí abú kɨ́ ngịrị royé yá, mɨmbéꞌdeyé nɨ mɨꞌdúcuné kɨ́ mongụ́ rokinyi. Zɨ́ye ngásáye úku ledre née zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga. 9ꞌDiya káa ní zɨ́ Yésụ ndíkíye kɨ́ kará ga gére née. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Mandá zɨ́se.” Zɨ́ kará ga gére née ógụyé gbóo cigí a do útúye sị́ sịndị́a óto úndrua.
10Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndásé éré ngịrị wá. Ndérésé mu úku a zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma e, zɨ́ye ndéréye sɨmɨ Galiláya, nɨyí ógụndíki máa íri.”
Asikíri ukunɨ́ maꞌdíi ledre gɨ ro mɨúrú Yésụ
11Sɨmɨ bɨ kará ga gére née nɨyí do mɨsiꞌdi mɨndéréye ní, zɨ́ asikíri ga bɨ otonɨ́ yée ndị́sị óndó bi bɨ zɨ́ Yésụ ní ị́nyịyé ndéréye sɨmɨ gara úku ledre ga bɨ mengịnɨ́ royé íri ní mbá zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní. 12Sɨmɨ bɨ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e yóko royé kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị eyé e yéme ledre bɨ yée nɨyí méngị a ní, zɨ́ye úgú komo asikíri ga gére née kɨ́ tụ́ꞌdụ́ késị́, 13zɨ́ye úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “ídísé úku a zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí, ‘ꞌYị lódụ́ kacɨ́ga ogụnɨ́ kɨ́ ndụlụna zɨ́ye úgu umbua sɨmɨ bɨ ásé ꞌdúꞌdu ní.’ 14Togụ́ gávana nɨ úwú ledre née yá, azé ódro zɨ́a utúasá méngị sée bɨsinyíne wá.”
15Gɨ ore zɨ́ asikíri e ꞌdíꞌbi késị́ née, zɨ́ye méngị a tɨ́ káa zɨ́ bɨ ukunɨ́ zɨ́ye ní. Zɨ́ phanda ledre née áṇgané tɨ́ kadra née dongará Yụ́da e ore mbá.
Yésụ ꞌdodo roné zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e
(Lúrú kpá Márɨko 16:14-18, Lúka 24:36-49, Yiwáni 20:19-23, Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása~e 1:6-8)
16Nda gɨ ore zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ sokó doa kị́éꞌdo ní ị́nyịyé ndéréye sɨmɨ Galiláya do landa bɨ Yésụ uku ledre a zɨ́ye ní. 17Sɨmɨ bɨ ogụndikinɨ́ wo íri, zɨ́ye óto úndrua, tɨ́ lá ledre née utúasá ené kacɨ́ komo ngíti géyị ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga wá. 18Zɨ́ Yésụ nda go ógụné za gbóo cigíye zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Babá iꞌbí úndru ledre ga bɨ komo ere kɨ́ yée ga bɨ do sogo káṇgá ona ní go mbá zɨ́ma. 19Bɨ kenée ní, ídísé mu ndéré zɨ́ kúfú ꞌyị e za mbá, zɨ́se óyólóꞌbó yée káa do ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma e, zɨ́se bábátị́zị́ yée kɨ́ ịrị ꞌBụ, kɨ́ ịrị Owụ́, nda kɨ́ ꞌDówụ́ Lomo. 20Ídísé ꞌdódo ledre zɨ́ye idínɨ́ óto úndru ledre ga bɨ máúku yée zɨ́se ní mbá. Maꞌdíi mááyí ídí kése kacɨ́ kadra mbá zaá gị sɨmɨ bɨ mááyí ndáꞌbaógụ do sogo káṇgá ona ní.”