Bɨlámá ledre bɨ
Lúka
eké ní
Ledre gɨ ro bụ́kụ bɨ Lúka ní
Bụ́kụ ba Lúka eké ne, eké wo bɨ Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e ní kpá ne. Lúka ndaá ꞌbɨ ené gɨ sɨmɨ kúfú Yụ́da e wá, nɨ ꞌyị bɨ olo ledre go kɨ́ngaya gɨ sɨmɨ kúfú Gịrị́gị e ní. Zɨ́a ị́nyịné ṇgúṇgu ledre Yésụ. ꞌDịyịoto kóo Páwulo sɨmɨ bɨ kóo Páwulo nɨ ndéré kɨ́ úku bɨlámá ledre ꞌbɨ Yésụ zɨ́ ꞌyị e ní. Eké ledre gɨ ro Yésụ kɨ́ ledre moko ga bɨ kóo Yésụ ndịsị méngị yée ní zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní ówoyéme a.
Ledre ga bɨ Lúka eké yée sɨmɨ bụ́kụ ené ba ndanɨ́ mɨékéye sɨmɨ ngíti géyị bụ́kụ ga bɨ Matáyo, Márɨko kɨ́ Yiwáni ní wá. Ledre ga bɨ káa zɨ́ ledre gɨ ro mɨndíki Yiwáni ꞌyị íꞌbí babatị́za, ledre gɨ ro mɨndíki Yésụ kɨ́ mɨngbóró a, kpá kɨ́ ledre gɨ ro bɨlámá ledre ga bɨ kóo ꞌbɨ Lomo Yiwáni ndịsị ndéré kɨ́ úku yée zɨ́ ꞌyị e ní. Zɨ́a kpá úku ledre gɨ ro káa zɨ́ bɨ Lomo oto ꞌbú ꞌyịmaꞌdí e mbá ní. Yésụ ꞌdodo kóo lị́lị ledre née go sɨmɨ muruwayi káa zɨ́ muruwayi bɨ gɨ ro bɨlámá ꞌyị ꞌbɨ Samáriya ní (sɨmɨ kápita 10), kɨ́ muruwayi bɨ gɨ ro owụ́ bɨ ịndrị ní (sɨmɨ kápita 15) kɨ́ mɨndị́sịyé bɨ kɨ́ manda ꞌdáꞌdá ꞌbɨ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ bɨ ꞌyị e ilinɨ́ wo wá ní (sɨmɨ kápita 19) nda kɨ́ ledre trịdrị bɨ za fí bɨ mocụ́ ledre a zɨ́ ngúru ꞌyị lúyú ledre bɨ kóo phephénɨ́ yée kéne gɨ zɨ́ lúyú ledre eyé ní (sɨmɨ kápita 23).
Zɨ́ Lúka úku andá ledre kɨ́ꞌdí tụ́ꞌdụ́ kɨ́dí ꞌDówụ́ Lomo ndịsị méngị moko sɨmɨ Yésụ ne gɨ zɨ́a ndịsị íni ini zɨ́ Lomo kɨ́ngaya. Nda go gbóo kɨ́ odụ ledre, zɨ́a úku ledre kɨ́dí Yésụ ꞌdodo kóo roné kɨ́ꞌdí tụ́ꞌdụ́ zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e sɨmɨ bɨ kóo urú gɨ sɨmɨ umbu ní. Ledre ga gére née ꞌdodonɨ́ go kɨ́dí maꞌdíi Yésụ urú kóo go gɨ sɨmɨ umbu.
1Lúka eké ledre gɨ ro Yésụ
1Mongụ́ ꞌyị Teyófịlo, tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị ꞌyị e eké omonɨ́ ledre ga bɨ kóo gɨ do bi Yésụ, bɨ kóo Yésụ maꞌdáa ndịsị méngị yée dongaráze ní go bi ꞌdesị́. 2Ekénɨ́ tɨ́ za cé ledre ga bɨ kóo ꞌyịmɨkása ga kóo ꞌdesị́ lurúnɨ́ kɨ́ komoyé zɨ́ye ndị́sịyé lị́kpị́ a ní. 3Gɨ zɨ́a bɨ ledre ga bɨ ꞌyị ga gére née ekénɨ́ ní, nɨyí mbá maꞌdíi ledre e ní, máyá nɨ mɨútúásáne zɨ́ma éké kása yée zɨ́yị, 4gɨ do bɨ zɨ́yị ówoyéme a yá ꞌdodonɨ́ kóo maꞌdíi ledre e go zɨ́ne.
Ledre gɨ ro mɨndíki Yiwáni Babatị́za
5Sɨmɨ bɨ kóo Eróde nɨ mongụ́ ngére ꞌbɨ káṇgá bɨ Yụdáya ní, ngíti ꞌyị ꞌdáná mbayi ꞌbɨ Lomo nɨ kóo bo kɨ́ ịrịné Zakaríya. Nɨ gɨ dongará ꞌyị ꞌdáná éyị́ ga bɨ manda eyé nɨ mbá Abiyáza ní. Ịrị meꞌbea Elizebéta, nɨ kpá gɨ sɨmɨ kúfú bulúnduyé bɨ Aróna ní. 6Zakaríya e gbrengárá kɨ́ meꞌbené, mɨméngị ledre eyé nɨ kacɨ́ kadra mbá fú lá mbị́ do komo Lomo, gɨ zɨ́a ndịsịnɨ́ éré lorụ ꞌbɨ Ngére Lomo. 7Tɨ́ lá owụ́ ndaá ꞌbɨ ené kóo zɨ́ye wá gɨ zɨ́a meꞌbea nɨ mɨkoto, nɨyí nda kpá yị́ eyé go ngokoyé utúasánɨ́ lolụ ndíki owụ́ wá.
8Nda sɨmɨ ngíti sị́lị́, sịndị́ kadra utúasá go zɨ́ Zakaríya e kɨ́ lafúne ndéréye sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo,9kacɨ́ ondụ́ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e. Zɨ́ gbégbé ꞌdódo Zakaríya zɨ́a ólụ́ne ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo. 10Sɨmɨ bɨ Zakaríya olụ́ go ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo nɨ go ndị́sị óngbó abúṛengú kɨ́ ndonyoné ꞌdị́cị́ íri ní, tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ogụnɨ́ ní nɨyí ꞌbɨ eyé ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo sága.
11Cịkị ꞌdị́cị́ íri, zɨ́ maláyika bɨ Ngére Lomo kasa ní ógụ tóroné do sị́lị́ ꞌbɨ anú cigí mbayi bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdáná éyị́ doa ní. 12Sɨmɨ bɨ Zakaríya lurú maláyika née kenée ní, zɨ́ lomo roa lị́yịné gɨ zɨ́ ngịrị. 13Zɨ́ maláyika née úku ledre kɨ́dí, “Ndá éré ngịrị wá Zakaríya, Lomo uwú ini bɨ ndị́sị íni a ní go. Meꞌbeyị́ Elizebéta nɨ ndíki owụ́ zɨ́yị owụ́oꞌdo. Ídí ị́fị́ ịrịa Yiwáni. 14Nɨ óto sée kɨ́ meꞌbeyị́ zɨ́se ídíse kɨ́ rokinyi, tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí ídí kɨ́ rokinyi sɨmɨ bɨ nɨyí úwú a kɨ́dí aránɨ́ wo go ní. 15Nɨ ídí kɨ́ ledrené owóowó sɨmɨ moko bɨ ꞌbɨ Ngére Lomo ní. Ndaá ꞌyị éwé leꞌyị́ wá, nɨ dụụ́ mɨꞌdúcuné kɨ́ ꞌDówụ́ Lomo kú gɨ sɨmɨ mbágáne. 16Nɨ ꞌdíꞌbilúgu ngíti géyị Isɨréle e ga kóna luyúnɨ́ gɨ do mɨsiꞌdi ꞌbɨ Ngére Lomo go ní zɨ́ Lomo. 17Nɨ ndị́sị gámá kɨ́ úku kúrú Lomo sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌDówụ́ Lomo cé káa zɨ́ nébị Ilíya kóna ní, zɨ́a ndị́sịné kɨ́ yéme dongará ꞌyị ga bɨ sinyí go kɨ́ owụ́ ꞌbɨ eyé e ní, kpá kɨ́ sáká ꞌyị ga bɨ sómụ́ ledre eyé ndaá bɨlámáne do mɨsiꞌdi ꞌbɨ Lomo wá ní, nda kpá kɨ́ yémeómo ꞌyị e nzíyiyé zɨ́ Ngére Yésụ.”
18Zɨ́ Zakaríya ndúꞌyú maláyika née kɨ́dí, “Mááyí ówo a bɨ kɨ́dí éyị́ nɨ ndéré méngị roné zɨ́ma kenée ní lárá a káa be ꞌdi? Bɨ mááyí go ngokomá káa zɨ́ ba, kára bɨ zɨ́ma ní nɨ go kpá ngokoné ní.”
19Zɨ́ maláyika née úkulúgu ledre zɨ́ Zakaríya kɨ́dí, “Zakaríya, ịrịmá Gábɨrele. Kacɨ́ kadra mbá azé fú lá kɨ́ Lomo do bi kị́éꞌdo, kasa máa ne kɨ́ bɨlámá ledre née ógụ úku a zɨ́yị. 20Gɨ zɨ́a bɨ íli ṇgúṇgu ledre bɨ máúku zɨ́yị ba wá ní, tarayị́ nɨ ídí mɨꞌdụ́tụné ódro wá gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ owụ́ née nɨ árá sɨmɨ a ní.”
21Gɨ zɨ́ kéyị née, ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ sóngó wo sága ní ndịsịnɨ́ go má zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “ꞌBɨé laká nda ꞌdi, Zakaríya luꞌbú karaba sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ꞌdényé káa ní ní.” 22Sɨmɨ bɨ olụ́ogụ gɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo gɨrí ní, ndịsị nda ódro zɨ́ye lá kɨ́ sị́lị́ne. Zɨ́ ꞌyị ga gére née tɨ́ geré ówo a kɨ́dí Lomo ꞌdodo ngíti mɨkánda ledre go zɨ́a ꞌdị́cị́ íri.
23Sɨmɨ bɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ moko ené ụkụ́ ní, zɨ́a ị́nyị ndáꞌbalúgu roné ꞌbe. 24Nda gɨ do kacɨ́ sị́lị́ cúkuꞌdée, zɨ́ meꞌbea Elizebéta ídíne kɨ́ sɨmɨné. Zɨ́a ndị́sịné ꞌbe éfé ịnyị, olụ́ogụ gɨ ꞌbe wá. 25Zɨ́ Elizebéta íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo kɨ́dí, “Mbófo éyị́ zɨ́yị Ngére Lomo gɨ ro ledre bɨ méngị zɨ́ma ba. Ówo ledre go kɨ́ma zɨ́yị ꞌdíꞌbióyó mongụ́ dokuwu bɨ mááyí kɨ́e ní gɨ domá ꞌdáꞌba.”
Maláyika uku ledre gɨ ro mɨndíki Yésụ
26Sɨmɨ bɨ Elizebéta nɨ go kɨ́ sɨmɨné ꞌbɨ éfé ịnyị doa kéṛị́ (6) ní, zɨ́ Lomo kpá kása maláyika Gábɨrele sɨmɨ Nazeréta ngíti owụ́ gara sɨmɨ Galiláya, 27zɨ́ owụ́kára tara mbotụ nɨ kóo go mɨkóróne zɨ́ ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Yoséfa. Nɨ gɨ sɨmɨ kúfú ngére Dawídi. Owụ́ kára maꞌdáa ịrị a Maríya. 28Zɨ́ Gábɨrele ndéréógụné íri, zɨ́a íꞌbí mandá kɨ́dí, “Mandá zɨ́yị Maríya, útúásá go kacɨ́ komo Ngére Lomo, Lomo idí kɨ́yị.”
29Zɨ́ Maríya ndị́sị ónzó komoné kɨ́ toso mandá bɨ maláyika ogụ íꞌbí a zɨ́ne née. 30Zɨ́ maláyika úku ledre zɨ́ Maríya kɨ́dí, “Maríya, ndá éré ngịrị wá, útúásá yị́ eyị́ mɨútúásá kacɨ́ komo Lomo.” 31Áyí ógụ ídí kɨ́ sɨmɨyị́ zɨ́yị árá ógụ a owụ́oꞌdo. Ídí ị́fị́ ịrị a Yésụ.1:31 Yésụ: Ini ledre gɨ sɨmɨ a kɨ́dí, Lomo yomo ꞌyị e.32Nɨ ídí mongụ́ ꞌyị. ꞌYị e nɨyí ndị́sị ndólo wo Owụ́ ꞌbɨ Lomo. Ngére Lomo nɨ óto wo káa do ngére káa zɨ́ bulúndua bɨ kóo Dawídi ní. 33Nɨ ídí ngére do kúfú Isɨréle e za fí, ꞌyị ꞌdíꞌbióyó wo ndaá.
34Maríya ya zɨ́ maláyika ní, “Ledre máa née nɨ méngị roné née lárá a kɨ́e ꞌdi bɨ máówo aka kpá ledre ꞌbɨ yaꞌdá e wá ní?”
35Maláyika ya zɨ́a ní, “Owụ́ née nɨ ógụ ené sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo. Lomo nɨ ndị́sị ne sáká yị́ị gɨ zɨ́a owụ́ bɨ áyí ndíkiógụ a née nɨ yị́ ené Owụ́ ꞌbɨ Lomo. 36Lúrú aka gba ngoko sụmụyị́ bɨ Elizebéta ba, nɨ go kɨ́ sɨmɨné ꞌbɨ éfé ịnyị doa kéṛị́ (6). ꞌYị e owonɨ́ go mbá kɨ́dí utúasá lolụ kóo ndíki owụ́ wá. 37Ledre bɨ Lomo uku go ní, nɨ méngị roné.”
38Maríya ya, “Káa zɨ́ bɨ mááyí ꞌyị ꞌbɨ moko ꞌbɨ Ngére Lomo ní, máṇgúṇgu ledre bɨ úku ili méngị a zɨ́ma ní go.” Geré zɨ́ maláyika née lélị́ ené gɨ ore.
Maríya nderé lúrú Elizebéta
39Zɨ́ Maríya yéme roné ndéréne lúrú Elizebéta sɨmɨ owụ́ gara do bi ekị́ekị́ sɨmɨ Yụdáya, 40zɨ́a ógụné ꞌbe ꞌbɨ Zakaríya zɨ́a íꞌbí mandá. 41Sɨmɨ bɨ Elizebéta uwú kúrú Maríya ní, geré zɨ́ sɨmɨa ndị́sịné ndéndeke kɨ́ mongụ́ rokinyi. Zɨ́ Elizebéta lúrú rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo roné. 42Zɨ́a ódroné kɨ́ kúrúne ꞌdága kɨ́dí, “Maríya, Lomo iꞌbí úndru go zɨ́yị rómo do ꞌbɨ lafúyị e mbá. Iꞌbí kpá úndru go zɨ́ Owụ́ bɨ sɨmɨyị́ née. 43Áko, Lomo eme laká kɨ́ma káa gɨ zɨ́ ꞌdi, bɨ zɨ́ mbágá Ngére amá ị́nyịné za cụ́ ne ógụné lúrú máa ní? 44Maríya, sɨmɨ bɨ gáa máúwú kúrú yị́ị ní, geré zɨ́ sɨmɨmá ndị́sịné ndéndeke kɨ́ mongụ́ rokinyi. 45Ngére Lomo idí ídí kɨ́yị, gɨ zɨ́a ṇgúṇgu go yá éyị́ bɨ ili méngị a zɨ́yị ní, idí mu méngị a.”
Keꞌbị bɨ Maríya uku ní
46Maríya ya kɨ́dí, “Mákófó ịrị Ngére amá Lomo. 47Mááyí go kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́ Lomo ꞌyị yómo máa. 48Máa bɨ mándá éyị́ wá ba, oto ledremá go zɨ́ne owóowó. Tónóne karaba ndéréne ꞌdáꞌdá, tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí ndị́sị úku ledre kɨ́dí Lomo iꞌbí úndru go zɨ́ma. 49Wo, Mbigí Lomo bɨ kɨ́ rokoꞌbụné kɨ́ngaya ní mengị mongụ́ ledre go zɨ́ma. ꞌYị e idínɨ́ ndị́sị kófó ịrịa. 50ꞌYị ga bɨ nɨyí ndị́sị óto úndru a ní, nɨ ndị́sị méngị bɨlámá ledre zɨ́ye ndéréne mɨndéré za fí. 51Mengị tụ́ꞌdụ́ mɨngburoko ledre e go, Ngére máa yée ga bɨ ndịsịnɨ́ ị́lị́ mɨị́lị́ ní, nɨ báyi yée mbá ꞌdáꞌba. 52Zɨ́a ꞌdíꞌbióyó rokoꞌbụ gɨ zɨ́ yée ga bɨ ndịsịnɨ́ óto ledreyé kɨ́ royé owóowó ní, zɨ́a óto yée ga bɨ ꞌbụoꞌbụ́nɨ́ royé mɨꞌbúóꞌbụ́ ní do bi kacɨ́ye. 53Iꞌbí tụ́ꞌdụ́ éyị́ e go zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóna ndịsịnɨ́ ndúwú gɨ zɨ́ lerị́ ní, oto yée ga bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ye ní go káa do ꞌyị lerị́ e. 54Ledre bɨ kóo mocụ́ gɨ ro sáká Isɨréle e ní lịgị wo wá, nɨ go ndị́sị sáká yée. 55Uku kóo zɨ́ bulúnduzé Abarayáma kɨ́ owụ́ ꞌbɨ owụ́ ꞌbɨ ené e kpá kenée kɨ́dí née nɨ ndị́sị sáká yée kenée za fí odụ a ndaá.”
56Maríya ndịsị kóo zɨ́ Elizebéta íri káa zɨ́ éyị́ ꞌbɨ éfé ota ní, zɨ́a nda ndáꞌbalúgu roné ꞌbe ꞌbɨ ené.
Mɨárá Yiwáni
57Née ní, zɨ́ sịndị́ kadra ꞌbɨ Elizebéta útúásáne, zɨ́a áráne owụ́oꞌdo. 58Zɨ́ phanda ledre née ówụ́ ndíki sụmụ Elizebéta kɨ́ eze ꞌbe ꞌbɨ ené e mbá kɨ́dí, Ngére Lomo mengị bɨlámá ledre go zɨ́a. Zɨ́ Elizebéta kɨ́ ꞌyị ga gére née mbá ídíye kɨ́ rokinyi.
59Sɨmɨ bɨ síṛí owụ́ mengị go sị́lị́ ịnyị doa ota ní, zɨ́ye yóko royé ónzó wo ngbuṛu, kacɨ́ ondụ́ eyé ꞌbɨ Yụ́da e. Ilinɨ́ kóo gɨ ro ị́fị́ ịrị ꞌbụa doa, Zakaríya. 60Zɨ́ mbágá a úku ledre kɨ́dí, “Ɨ́ꞌɨ, ndanɨ́ ị́fị́ ịrị ꞌbụa doa wá, ịrịa idí ídí Yiwáni.”
61Zɨ́ye ụ́tụyé zɨ́a kɨ́dí, “Ɨ́, ịrị káa zɨ́ née ndaá sɨmɨ kúfúse wá.”
62Zɨ́ye ndúꞌyú Zakaríya kɨ́ sị́lị́ye togụ́ ili zɨ́ ịrị owụ́ ba ídíne náambi yá? 63Zɨ́a ndúꞌyú yée kɨ́ sị́lị́ne gɨ ro éyị́ ꞌbɨ éké ledre. Zɨ́a éké ịrị owụ́ née zɨ́ye, “Yiwáni.” 64Geré zɨ́ tara Zakaríya líkpíne zɨ́a tónóne ódroné kɨ́ ndị́sị mbófo Lomo. 65Zɨ́ tara eze ꞌbe ꞌbɨ ené e ị́drị́ye mbá mɨị́drị́, zɨ́ ꞌyị e ídíye sɨmɨ Yụdáya mbá kɨ́ ledre née tarayé. 66Ngíti géyị ꞌyị ga bɨ uwúnɨ́ ledre máa née ní ní, zɨ́ye ndị́sịyé sómụ́ lóꞌbó ledre kɨ́dí, “Owụ́ née nɨ gú ídí toso ꞌyị máa bɨ kɨ́e ꞌdi káa zɨ́ bɨ Ngére Lomo yeme ledre gɨ roa ne kenée ní?”
Keꞌbị bɨ Zakaríya uku ní
67Zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ꞌdúcu Zakaríya, zɨ́a ị́nyịné úku ledre bɨ gú karanée nɨ méngị roné ní kɨ́dí, 68“Mbófo éyị́ zɨ́ Lomo bɨ nɨ Ngére ꞌbɨ Isɨréle e ní, gɨ zɨ́a ogụ go yómo ꞌyị ené e. 69Kasaogụ ꞌyị bɨ kɨ́ rokoꞌbụné ní go gɨ sɨmɨ kúfú ngére Dawídi gɨ ro yómo zée, 70káa zɨ́ bɨ kóo ukuiꞌbí tara nébị ené ga kóna ꞌdesị́ ní. 71Bɨ ba ní, omozé gɨ zɨ́ ezeokóze e kpá kɨ́ yée ga bɨ ndịsịnɨ́ sógó zée ní go. 72Lomo mengị bɨlámá ledre née zɨ́ bulúnduzé e kenée gɨ ro ꞌdódo a kɨ́dí ledre bɨ kóo née yeme zɨ́ye ní lịgị ené née wá. 73Née mɨyéme ledre kóo dongaráye kɨ́ bulúnduzé Abarayáma, 74gɨ ro zɨ́ze ómozé gɨ zɨ́ ezeokóze e, gɨ do bɨ zɨ́ze ndị́sịzé méngị moko ené kɨ́ sómụ́ ledre ezé kị́éꞌdo ngịrị ndaá, 75gɨ zɨ́a azé go mbigí ꞌyị ené e do komo a kacɨ́ kadra mbá. 76Yị́ị, owụ́ ꞌbɨ amá, ꞌyị e nɨyí ndị́sị ndólo yị́ị kɨ́dí nébị ꞌbɨ Lomo gɨ zɨ́a áyí ndị́sị ndéré zɨ́a ꞌdáꞌdá kɨ́ yémeómo ꞌyị e zɨ́ Ngére nzíyiné. 77Áyí ꞌdódo ledre zɨ́ye yá idínɨ́ ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo gɨ do bɨ zɨ́ Lomo ótoómo lúyú ledre eyé gɨ ro zɨ́ye ndíki trịdrị bɨ za fí ní. 78Ledre née nɨ méngị roné kenée gɨ zɨ́ bɨlámá mɨmbéꞌde Lomo bɨ rozé ní, nɨ kásaógụ ꞌyị gɨ komo ere káa do bimɨóṇgó zɨ́ze do sogo káṇgá ona, 79zɨ́ bi óṇgóne zɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨyí sɨmɨ mɨtụlụrụ ꞌbɨ lúyú ledre zɨ́ ngịrị umbu ndị́sịné méngị yée kacɨ́ kadra mbá ní, zɨ́a ndị́sịné ꞌdódo mɨsiꞌdi ꞌbɨ Lomo zɨ́ze, zɨ́ mɨmbéꞌdezé ị́drị́ne gɨ zɨ́a.
80“Née ní, zɨ́ Yiwáni nda ngbóró ógụné go yaꞌdá ꞌyị. Zɨ́ Lomo íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́a, zɨ́a ndéré ndị́sịné sɨmɨ súwú gbála gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ zɨ́a tónóne ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ Isɨréle e ní.”
2Ledre gɨ ro mɨndíki Yésụ
(Lúrú kpá Matáyo 1:18-25)
1Sɨmɨ sịndị́ kadra kị́éꞌdo, zɨ́ Agụ́sụto bɨ ndolonɨ́ wo Káyísara2:1 Káyísara: Káyísara ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí mongụ́ ngére ꞌbɨ Róma. Nɨ mongụ́ ngére do ngíti géyị lafúne ngére e ga bɨ ꞌbɨ ngíti géyị káṇgá e káa zɨ́ Yụdáya kɨ́ Galiláya. ní iꞌbí lorụ kɨ́dí, idínɨ́ ólo ꞌyị ꞌbɨ Róma mbá gɨ ro zɨ́ne ówo a togụ́ nɨyí mbá ndu. 2Née kóo mɨzefị ólo ꞌyị e bɨ olonɨ́ sɨmɨ bɨ Korịnị́yo nɨ gávana sɨmɨ ngíti gara ꞌbɨ Róma kɨ́ ịrịné Sụ́rịya ní. 3Zɨ́ ꞌyị e ndị́sị ndéréye sɨmɨ gara eyé e gɨ ro do ólo yée íri.
4Zɨ́ Yoséfa bulúndu ngére Dawídi ị́nyịné gɨ sɨmɨ Nazeréta owụ́ gara sɨmɨ Galiláya, ndéréne sɨmɨ Beteléme mongụ́ gara bɨ kóo Dawídi nɨ ngére sɨmɨ a, sɨmɨ Yụdáya ní. 5Nderénɨ́ kɨ́ Maríya bɨ korónɨ́ zɨ́a ní gɨ do bɨ do ólo yée kéne íri. Sịndị́ kadra ꞌbɨ Maríya maꞌdáa nɨ kóo go gbóo gɨ ro zɨ́a áráne. 6Sɨmɨ bɨ nɨyí aka cịkị íri ní, zɨ́ sịndị́ kadra ené ꞌbɨ árá go útúásáne. 7Zɨ́a tɨ́ árá mɨzefị owụ́ ꞌbɨ ené née owụ́oꞌdo. Zɨ́a kụ́ṛụ́kụ yéme wo kɨ́ mbílí bongó do óto wo kɨ́e yaa sɨmɨ kuṛungbú bɨ bangá e ndịsịnɨ́ ánu éyị́ sɨmɨ a ní, gɨ zɨ́a bi ndaá lolụ kóo zɨ́ye sɨmɨ ꞌdị́cị́ ꞌbɨ ṇgu e wá.
Maláyika ꞌbɨ Lomo ogụ zɨ́ ꞌyị ꞌbáꞌbá kábịṛị́kị e
8Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, ꞌyị ꞌbáꞌbá kábịṛị́kị e nɨyí kóo gbóo kɨ́rɨ́ née ndị́sị ꞌbáꞌbá bangá eyé e kɨ́ ndụlụ. 9Zɨ́ maláyika ꞌbɨ Ngére Lomo ógụné zɨ́ye íri, zɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo óṇgó bi cigíye gbaá wéé, zɨ́ ngịrị méngị yée kɨ́ngaya. 10Zɨ́ maláyika née úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndásé éré ngịrị wá. Máógụ kɨ́ bɨlámá sanda zɨ́se wo bɨ bi nɨ éme rosé gɨ zɨ́a mɨéme kpá kɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e mbá ní. 11Aránɨ́ gáa owụ́ go zɨ́se wo bɨ nɨ ídí ꞌYị yómo ꞌyị e ní, sɨmɨ Beteléme gara bɨ kóo Dawídi nɨ sɨmɨ a ngére ní. Nɨ Kɨ́résịto2:11 Kɨ́résịto: Ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí, ꞌyị bɨ Lomo gelé wo káa do Ngére ní. kpá Ngére. 12Togụ́ ndérésé yá, ásé ndíki owụ́ maꞌdáa mɨkụ́ṛụ́kụné sɨmɨ mbílí bongó otonɨ́ wo go kɨ́e sɨmɨ kuṛungbú bɨ bangá e ndịsịnɨ́ ánu éyị́ sɨmɨ a ní.”
13Luꞌbú wá, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị maláyika e ógụyé gɨ komo ere ídíye ndro kɨ́ ezeyé gáa ogụ ní. Zɨ́ye ndị́sịyé kófó ịrị Lomo kɨ́dí, 14“Idízé kófó ịrị Lomo bɨ komo ere ní, bikịdrị́ idí ídí zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e do sogo káṇgá gɨ zɨ́a mengị bɨlámá ledre go zɨ́ye.”
15Sɨmɨ bɨ maláyika e ndaꞌbalugunɨ́ royé komo ere ní, zɨ́ ꞌyị ꞌbáꞌbá kábịṛị́kị ga gére née yéme ledre kɨ́dí, “Nderézé aka mu sɨmɨ Beteléme lúrú ledre bɨ mengị roné íri, bɨ Ngére Lomo kasa ledre a zɨ́ze ba.”
16Zɨ́ye ndéréógụyé íri ndíki Maríya kɨ́ Yoséfa kɨ́ síṛí owụ́ mɨꞌdúꞌduné sɨmɨ kuṛungbú tɨ́ káa zɨ́ bɨ ukunɨ́ zɨ́ye ní. 17Sɨmɨ bɨ nderé ndikinɨ́ owụ́ née tɨ́ kenée ní, zɨ́ye lị́kpị́ ledre bɨ mengị roné zɨ́ye gɨ ro owụ́ née ní ní mbá zɨ́ Maríya kɨ́ Yoséfa. 18ꞌYị ga bɨ uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́. 19Zɨ́ Maríya ụ́lụ ledre ga gére née mbá sɨmɨné ndị́sị kɨ́e. 20Zɨ́ yaꞌdá ga gére née ị́nyị ndáꞌbalúgu royé kɨ́ kófó ịrị Lomo kpá kɨ́ mbófo wo gɨ ro ledre bɨ uwúnɨ́ zɨ́ye lúrú a go cụ́ kɨ́ komoyé tɨ́ káa zɨ́ bɨ maláyika e ukunɨ́ zɨ́ye ní.
Nderénɨ́ kɨ́ síṛí Yésụ sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo
21Sɨmɨ bɨ síṛí Yésụ mengị go sị́lị́ ịnyị doa ota (8) ní, née kóo go sị́lị́ bɨ do ónzó wo ngbuṛu sɨmɨ a ní kacɨ́ ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da e. Do ị́fị́ ịrịa Yésụ, née ịrị bɨ kóo maláyika ịfị́ ꞌdodo sɨmɨ bɨ Yésụ maꞌdáa ndaá aka kóo wá ní.
22Nda gɨ ore zɨ́ sịndị́ kadra útúásáne zɨ́ Maríya gɨ do kacɨ́ árá bɨ ará ní, gɨ ro zɨ́a ndáꞌba ólụ́lúgu roné ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo káa zɨ́ bɨ lorụ ꞌbɨ Mụ́sa uku ní. Zɨ́ye ꞌdíꞌbi síṛí Yésụ ndéré kɨ́e sɨmɨ Yerụsaléma sɨmɨ ꞌDị́cị́ kótrụro íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo gɨ roa. 23Nɨ mɨékéne sɨmɨ lorụ ꞌbɨ Lomo kɨ́dí, “Owụ́ndíká ga bɨ yaꞌdá e ní, idínɨ́ ndéré kɨ́ye zɨ́ Lomo,”2:23 Ólụ́ógụ 13:2,1224gɨ ro do íꞌbí tákpásị́lị́ káa zɨ́ bɨ lorụ ꞌbɨ Lomo uku ní, “Nɨyí ꞌdíꞌbi amámu e gbre kɨ́ kị́ṛịkóꞌdo kpá gbre ndéré kɨ́e káa do éyị́ ꞌdáná.”2:24 Lévị 12:8
25Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, ngoko oꞌdo nɨ kóo bo sɨmɨ Yerụsaléma ore kɨ́ ịrịné Simiyóna, nɨ ꞌyị bɨ iꞌbí roné za mbá zɨ́ Lomo ní. Oꞌdo née nɨ mɨꞌdúcuné kɨ́ ꞌDówụ́ Lomo, kacɨ́ kadra mbá ndịsị óto komoné gɨ ro Kɨ́résịto zɨ́a ógụné yómo Isɨréle e. 26ꞌDówụ́ Lomo uku kóo ledre go zɨ́a kɨ́dí, wo Simiyóna utúasá aka úyu wá ꞌbúó togụ́ lurú Kɨ́résịto bɨ Ngére Lomo nɨ kásaógụ wo ní go kɨ́ komoné kí. 27Sɨmɨ sị́lị́ máa bɨ kóo née ní, zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo kása Simiyóna zɨ́a ndéréne do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo. Nɨ ógụ íri ní, Maríya kɨ́ Yoséfa ꞌdiꞌbiogụnɨ́ síṛí Yésụ go íri gɨ ro zɨ́a íꞌbí úndru zɨ́ Yésụ maꞌdáa káa zɨ́ bɨ bụ́kụ ꞌbɨ lorụ uku ní. 28Zɨ́ Simiyóna ị́mbị́ wo do íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo gɨ roa kɨ́dí, 29“Yị́ị Lomo bɨ kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụyị́ ní, uku kóo zɨ́ma yá útúásá aka ꞌdíꞌbi máa wá, ꞌbúó togụ́ málúrú ꞌyị yómo ꞌyị e bɨ kóo uku ledre a ní go, áyí nda fú ꞌdíꞌbi máa. Bɨ ba ní, ꞌdíꞌbi nda máa ꞌyị kasa eyị́ mu. 30Komomá lurú nda ꞌyị yómo ꞌyị e go, 31kásaógụ wo go zɨ́ ꞌyị e za mbá. 32Nɨ go káa zɨ́ bimɨóṇgó ní gɨ ro ꞌdódo yị́ị zɨ́ ꞌyị ga bɨ owonɨ́ aka yị́ị wá ní. Nɨ kpá óto kúfú Isɨréle e ndị́sị kófó ịrịyị́.”
33Zɨ́ tara Yoséfa kɨ́ Maríya ị́drị́ne gɨ zɨ́ ledre bɨ Simiyóna ndịsị úku a gɨ ro Yésụ ní. 34Zɨ́ Simiyóna íꞌbí úndru zɨ́ Yoséfa kɨ́ Maríya, zɨ́a úku ledre zɨ́ Maríya kɨ́dí, “Owụ́ ꞌbɨ eyị́ ba ní karanée óto Lomo zɨ́a ꞌdíꞌbióyó rokoꞌbụ gɨ zɨ́ ngíti géyị Isɨréle, zɨ́a íꞌbí a zɨ́ ngíti géyị. Owụ́ ba nɨ kpá ídí ꞌyị bɨ nɨyí lúrú tóko lị́lị ledre gɨ roa ní. Gɨ zɨ́ kéyị née, nɨyí karanée ndị́sị sógó wo. Nɨ óto ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ené ní zɨ́ye ídíye kɨ́ rokinyi. 35Nɨ ꞌdódoógụ ledre ga bɨ do mɨmbéꞌde ngíti géyị ꞌyị e ní mbá. Gɨ zɨ́ kéyị née, mɨmbéꞌdeyị́ nɨ karanée ꞌdécị kɨ́ lúrú ndúwú wo.”
36Ngíti nébị nɨ kóo kpá bo ngoko kára kɨ́ ịrịné Ána nyị́ Fanuwéle gɨ sɨmɨ kúfú bɨ ndolonɨ́ Aséra ní. Nɨ kára umbu. Ofụ́nɨ́ royé kɨ́ oꞌdo ꞌbɨ ené mengịnɨ́ sɨmɨbi lá dụụ́ ịnyị doa gbre (7) geré zɨ́ oꞌdo ꞌbɨ ené née úyu ené. 37Zɨ́a ndị́sịné gɨ kacɨ́ oꞌdo ꞌbɨ ené née kɨ́ sɨmɨbi cị́ eso doa eso (84). Otoomo ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo wá, ndịsị íni ini kɨ́ órụ́ tarané zɨ́ Lomo kɨ́ ndụlụ kɨ́ kadra mbá. 38Sɨmɨ bɨ Simiyóna nɨ ndị́sị íꞌbí úndru ní, zɨ́ kára née ógụné geré ndị́sị íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo. Zɨ́a úku ledre bɨ gɨ do bɨ Yésụ ní mbá zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ óto komoyé gɨ ro Ngére ꞌyị yómo ꞌyị e bɨ Lomo uku ledre kásaógụ wo sɨmɨ Yerụsaléma káa do ꞌyị yómo ꞌyị e ní.
39Sɨmɨ bɨ Yoséfa e kɨ́ Maríya mengịonzónɨ́ ledre bɨ lorụ ꞌbɨ Lomo ili zɨ́ye méngị a ní go ní, zɨ́ye ị́nyịyé ndáꞌbalúgu royé ꞌbe sɨmɨ Nazeréta sɨmɨ Galiláya. 40Zɨ́ Yésụ ngbóróne go mongụ́ne kɨ́ rokoꞌbụné, zɨ́a ídíne kɨ́ mongụ́ ówo ledre zɨ́ne gɨ zɨ́a Lomo ndịsị sáká wo ne.
Yésụ idíaká sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo
41Kacɨ́ sɨmɨbi e mbá Yoséfa kɨ́ Maríya ndịsịnɨ́ ndéré sɨmɨ Yerụsaléma sɨmɨ Ayímbi bɨ Umbuokpó ní.2:41 Ayímbi Umbuokpó: Nɨ sịndị́ kadra bɨ Yụ́da e ndịsịnɨ́ sómụ́ndíki ledre bɨ kóo Ngére Lomo okpó gɨ do ꞌbe ꞌbɨ eyé e ufu owụ́ ꞌbɨ eyé e wá gɨ zɨ́a bɨ oṛónɨ́ sáma owụ́ kábịṛị́kị ro kágá mbotụ eyé e ní. Zɨ́a kóo ꞌdiꞌbiogụ yée gɨ sɨmɨ Ízibiti gɨ sɨmɨ ꞌdoꞌdó bɨ kóo nɨyí sɨmɨ a ní. Ólo Ólụ́ógụ 12:1-20.42Sɨmɨ bɨ Yésụ mengị go sɨmɨbi sokó doa gbre ní, zɨ́ye ndéréye kɨ́ mbágá née sɨmɨ ayímbi máa née kacɨ́ ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da e. 43Nda go gɨ do kacɨ́ ayímbi, zɨ́ mbágáa ị́nyịyé ndáꞌbalúgu royé ꞌbe, ábuwá Yésụ idíaká go cịkị ꞌdáꞌba sɨmɨ Yerụsaléma owonɨ́ eyé e wá. 44Somụ́nɨ́ ꞌbɨ eyé kɨ́dí nɨ ba bo dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga ba zɨ́ye ndéréye kadra teké. Zɨ́ye tóroyé lúrú sóꞌdo wo dongará sụmụ yée kpá kɨ́ ezegámáye. 45Má, ndikinɨ́ eyé wo wá. Zɨ́ye ị́nyị ndáꞌbalúgu royé drú ꞌdáꞌba sɨmɨ Yerụsaléma ndéré lúrú bi gɨ roa íri. 46Nda gɨ do kacɨ́ sị́lị́ ota zɨ́ye ndéréye ndíki wo sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo, mɨndị́sịné dongará ꞌyị ꞌdódo ledre e, ndị́sị úwú yée, zɨ́a kpá kɨ́ ndúꞌyú yée. 47ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ úwú wo ní zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́ ówo ledre bɨ nɨ kɨ́e kpá kɨ́ ledre ga bɨ ndịsị kɨ́ úkulúgu yée ní. 48Sɨmɨ bɨ mbágáa kɨ́ ꞌbụa lurúndikinɨ́ wo ní, zɨ́ wo bɨ gɨ zɨ́ye ní ụ́kụ́ne mɨụ́kụ́. Zɨ́ mbágáa úku ledre kɨ́dí, “Owụ́ ꞌbɨ amáa, méngị zée káa gɨ zɨ́ ꞌdi? Bɨ zɨ́ze ndị́sịzé kɨ́ ꞌbụyị́ gámásóꞌdo yị́ị má ní.”
49Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ mbágáne kɨ́dí, “Ndị́sịsé gámásóꞌdo máa gɨ ro ꞌdi? Ówosé esé bɨ kɨ́dí ili zɨ́ma ndị́sị ndị́sịmá sɨmɨ ꞌdị́cị́ ꞌbɨ Babá ní wá.” 50Owo ꞌdiꞌbinɨ́ eyé ledre gɨ sɨmɨ ledre bɨ uku née wá.
51Zɨ́a óto úndruyé do útúne doꞌdónoyé zɨ́ye ndáꞌbayé sɨmɨ Nazeréta. Zɨ́ mbágáa óto ledre ga gére née mbá sɨmɨné. 52Zɨ́ Yésụ nda ngbóróógụné kɨ́ bɨlámá sanáne, do ídíne kɨ́ mongụ́ ówo ledre zɨ́ ꞌbúa ídíne do ꞌyị e kɨ́ngaya zɨ́a óto Lomo ídíne kɨ́ rokinyi.
3Yiwáni ꞌyị Bábátị́zị́ ꞌyị e
(Lúrú kpá Matáyo 3:1-12, Márɨko 1:1-8, Yiwáni 1:19-28)
1Sɨmɨ bɨ kóo Tịbérịya Káyísara nɨ ngére do káṇgá ꞌbɨ Róma kɨ́ sɨmɨbi sokó doa ịnyị ní, do kóo óto Pánato Piláto káa do gávana do ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Yụdáya ní, Eróde3:1 Ngére Eróde: Ndịsịnɨ́ ndólo wo Eróde Ánítipasi. Nɨ wotị́ mongụ́ ngére Eróde bɨ kóo nɨ ngére sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ aránɨ́ Yésụ ní. Eróde Ánítipasi nɨ kpá ngére bɨ onzó Yiwáni Babatị́za sɨmɨ sị́gịnị do úfu wo ní. nɨ ꞌbɨ ené gávana do ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Galiláya ní, Phị́lịpo lúndu Eróde nɨ ꞌbɨ ené gávana do ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Itụ́rịya kpá kɨ́ yée ga bɨ sɨmɨ Trakóni ní, zɨ́ Liyasaníya nda ídí ꞌbɨ ené gávana do ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Abiléne ní. 2Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, Ána kɨ́ towụ́ne Kayáfa nɨyí ye mɨngburoko ꞌyị ꞌdáná éyị́ e. Yiwáni wotị́ Zakaríya nɨ yị́ ené kóo sɨmɨ súwú. Zɨ́ Lomo íꞌbí moko zɨ́a íri. 3Zɨ́a tónó gámáne kɨ́ úku ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e kacɨ́ kóꞌdụ́ ngbuṛu bɨ Yeredéne ní, sága gɨ ꞌdí keṛị́ kpá sága gɨ ꞌdí keṛị́. Kɨ́dí ꞌyị e idínɨ́ ótoómo kɨ́ lúyú ledre zɨ́ye ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo gɨ ro do bábátị́zị́ yée zɨ́ Lomo ótoómo lúyú ledre eyé ꞌdáꞌba. 4Nébị Isáya uku kóo ledre a go ꞌdesị́ sɨmɨ bụ́kụ ené kɨ́dí,
“ꞌYị nɨ karanée ndị́sị ótrụ́ ledre sɨmɨ súwú zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí,
yémeómosé mɨsiꞌdi mu nzíyiné zɨ́ Ngére,
ídísé ꞌdózo yéme mɨsiꞌdi zɨ́a ní.
5Ídísé lósoꞌdụ́tụ ꞌbululu e ꞌdáꞌba.
Landa e kɨ́ bi ekị́ekị́ e, ídísé lóso yée kpɨ́kásí.
Zɨ́se ꞌdózo yéme mɨngóꞌdụ́ mɨsiꞌdi e zɨ́ye ídíye mbị́.
Zɨ́se lósoꞌdụ́tụ gɨ́ṛítí e kuṛí.
6Kúfú ꞌyịmaꞌdí e mbá nɨyí ówo a kɨ́dí oꞌdo ba Lomo kasa wo ne ógụ yómo ꞌyị e.”3:6 Isáya 40:3-5
7Née ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e go ndị́sị ógụyé mutruu zɨ́ Yiwáni gɨ ro zɨ́a bábátị́zị́ yée. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye oꞌbụóꞌbụ kɨ́dí, “Sée ꞌyị mani ga bɨ mɨméngị ledre esé nɨ bɨsinyíne káa zɨ́ kámá okó ní, ambí uku zɨ́se ya ídísé ngásáóyó rosé gɨ zɨ́ zingi ꞌbɨ Lomo bɨ nɨ ógụ dosé ní ne? 8Togụ́ ílisé tɨ́ gɨ ro zɨ́se ndíki trịdrị yá, ídísé ótoómo lúyú ledre zɨ́se ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo, zɨ́ mɨméngị ledre esé ndị́sị ídíne bɨlámáne. Ndásé ídí dụụ́ kɨ́ sómụ́ ledre bɨ kɨ́dí, azé yị́ ezé bulúndu Abarayáma omozé ꞌbɨ ezé yị́ ezé go ní wá. Lomo nɨ kɨ́ rokoꞌbụ zɨ́a óyólóꞌbó tutú ga bɨ bi ba zɨ́ye ídíye káa do bulúndu Abarayáma. 9Ásé zɨ́ Lomo káa zɨ́ kágá bɨ ꞌdịyị́nɨ́ mɨꞌdị́yị́ yáká ní. Goṇgo ꞌbɨ Lomo nɨ go do sị́lị́a nzíyiné, kágá máa wo bɨ bɨlámá mɨáná a ndaá ní, nɨ lágáónzó a do óngbóóyó a ꞌdáꞌba.”
10Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ndúꞌyú Yiwáni kɨ́dí, “Éyị́ bɨ idízé nda méngị a ní ꞌdi?”
11Zɨ́ Yiwáni úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Togụ́ bongó nɨ zɨ́yị gbre, ídí íꞌbí ngúru a zɨ́ ꞌyị bɨ bongó nda zɨ́a wá ní. Togụ́ éyị́ mɨánu nɨ bo zɨ́yị, ídísé ánu a kɨ́ ꞌyị bɨ nɨ ꞌbú ní.”
12Abú kpá ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ gɨ zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ sụ́ụ ní, zɨ́ye ndéréye gɨ ro babatị́za. Zɨ́ye ndúꞌyú Yiwáni kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, Sara nda zée, idízé méngị ꞌbɨ ezé ꞌdi?”
13Zɨ́ Yiwáni úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndásé ꞌdíꞌbi késị́ maꞌdáa rómo do wo bɨ mɨngburoko ꞌyị e esé e ilinɨ́ ní wá.” 14Zɨ́ asikíri e ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Sara nda zée?”
Yiwáni ya zɨ́ye ní, “ꞌYị e ndanɨ́ úgú komosé wá, ndásé kpá gágaóto ledre ro ꞌyị wá. Késị́ bɨ ndịsịnɨ́ íꞌbí a zɨ́se do bi moko ní, ídísé ꞌdíꞌbi dụụ́ wo.”
15Gɨ zɨ́ ledre ga gére ní, Zɨ́ sómụ́ ledre ꞌbɨ ꞌyị e ndị́sị ídíne gɨ ro Yiwáni faa, ngíti géyị ya ala zɨ́a ídíne née Kɨ́résịto bɨ Lomo uku ledre kásaógụ a káa do ꞌyị yómo ꞌyị e ní wá? 16Zɨ́ Yiwáni úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Mábábátị́zị́ ꞌbɨ amá sée lá kɨ́ iní. Ngíti ꞌyị nɨ bo rokoꞌbụ a romo do ꞌbɨ amá nɨ ógụ. Máútúásá gbawá ndósoógụ cigí a gɨ ro lálaógụ wará ené gɨ sịndị́a. Nɨ ꞌbɨ ené bábátị́zị́ sée kɨ́ ꞌDówụ́ Lomo. 17Nɨ ꞌbɨ ené yị́ ené káa zɨ́ ꞌyị ócó komo kére ní. Nɨ léfeóto kére ené sɨmɨ bɨlámá éyị́, cící a née zɨ́a kótrụ a trị́e do óngbóóyó a ꞌdáꞌba.” 18Née ledre bɨ kóo Yiwáni ndịsị úku a zɨ́ye do tụ́ꞌdụ́ mɨsiꞌdi e gɨ ro bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo bɨ kóo ndịsị ꞌdódo a zɨ́ye ní.
19Yiwáni ndịsị kóo kpá máda ngére Eróde Andipá gɨ zɨ́ bɨsinyí ledre ga bɨ ndịsị mengị yée káa zɨ́ bɨ ngakaoyó kára Erodíya gɨ zɨ́ lúnduné ꞌdíꞌbi yị́ ené zɨ́ne ní. 20Zɨ́ Eróde kpá lúyú ngíti ledre zɨ́a ꞌdíꞌbi Yiwáni ónzó a ngbrɨwó sɨmɨ sị́gịnị.
Yiwáni iꞌbí babatị́za zɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Matáyo 3:13-17, Márɨko 1:9-11)
21ꞌDáꞌdá do ónzó Yiwáni sɨmɨ sị́gịnị, kadra kị́éꞌdo nɨ go ndị́sị bábátị́zị́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e, zɨ́ Yésụ ndéréne zɨ́a, zɨ́a bábátị́zị́ wo. Sɨmɨ bɨ Yésụ maꞌdáa nɨ ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo ní, zɨ́ ere líkpíne zɨ́a káa zɨ́ mbotụ ní. 22Zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ógụné doa káa zɨ́ kị́ṛịkóꞌdo ní. Zɨ́ kúrú ꞌyị ówụ́ne gɨrí kɨ́dí, “Áyí mbigí owụ́ ꞌbɨ amá, ꞌbúyị ofụ domá go, mááyí kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́yị.”
23Yésụ tonó kóo méngị moko ꞌbɨ Lomo sɨmɨ bɨ mengị go sɨmɨbi cị́ kéṛị́ a do sokó (30) ní. ꞌYị e mbá ndịsịnɨ́ ꞌbɨ eyé kóo sómụ́ a kɨ́dí nɨ owụ́ ꞌbɨ Yoséfa bɨ kɨ́ ịrịné Élị ní. 24Élị nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Matáta, Matáta nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Lévị, Lévị nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Mélịkị, Mélịkị nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Zanáyi, Zanáyi nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Yoséfa. 25Yoséfa nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Matatíya, Matatíya nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Amósa. Amósa nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Nawúma. Nawúma nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Esíli. Esíli nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Nagáyi. 26Nagáyi nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Máta. Máta nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Matatíya. Matatíya nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Seméni. Seméni nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Yoséke. Yoséke nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Yóda. 27Yóda nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Yonána. Yonána nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Résa. Résa nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Zerụbábele. Zerụbábele nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Seretiyéle. Seretiyéle nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Nérị. 28Nérị nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Meléki. Meléki nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Ádi. Ádi nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Kosóma. Kosóma nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Elimadáma. Elimadáma nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Éra. 29Éra nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Yósuwa. Yósuwa nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Eliyázara. Eliyázara nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Zoríma. Zoríma nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Matáta. Matáta nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Lévị. 30Lévị nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Simiyóna. Simiyóna nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Yụ́da. Zụ́da nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Yoséfa. Yoséfa nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Yonáma. Yonáma nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Alikíma. 31Alikíma nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Melíya. Melíya nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Ména. Ména nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Matáta. Matáta nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Natána. Natána nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Dawídi. 32Dawídi nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Zése. Zése nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Óbede. Óbede nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Bowáza. Bowáza nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Solomóna. Solomóna nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Nasóna. 33Nasóna nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Aminadába. Aminadába nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Adimíni nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Aráni. Aráni nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Ézorono. Ézorono nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Peréze. Peréze nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Zụ́da. 34Zụ́da nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Yakóbo. Yakóbo nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Isáka. Isáka nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Abarayáma. Abarayáma nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Téra. Téra nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Nówara. 35Nówara nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Serụ́ga. Serụ́ga nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Réwu. Réwu nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Pelége. Pelége nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Ébere. Ébere nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Séla. 36Séla nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Kayinána. Kayinána nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Arafakasáda. Arafakasáda nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Séme. Séme nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Nówa. Nówa nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Laméke. 37Laméke nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Metụséla. Metụséla nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Enóka. Enóka nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Zérada. Zérada nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Malále. Malále nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Kenána. 38Kenána nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Enósa. Enósa nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Séte. Séte nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Ádama. Ádama nɨ ꞌbɨ ené owụ́ ꞌbɨ Lomo.
4Satána uzu Yésụ
(Lúrú kpá Matáyo 4:1-11, Márɨko 1:12,13)
1Sɨmɨ bɨ Yiwáni iꞌbí babatị́za go zɨ́ Yésụ ní, zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ꞌdúcu Yésụ, zɨ́a ị́nyịné gɨ sɨmɨ Yeredéne gɨ ore sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo ndéréne sɨmɨ súwú gbála, 2zɨ́ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e4:2 Ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e: Ịrị a nɨ Satána. Nɨ manda ꞌbɨ maláyika ga bɨ ịcị́nɨ́ okó ro Lomo do ụ́cụógụ yée gɨ komo ere ní. Zɨ́ maláyika ga gére née nda ídíye go bɨcayi lomo e kpá dokéké e. Ólo ꞌDódoógụ 12:9. úzu wo sɨmɨ súwú íri ꞌdényé kɨ́ sị́lị́ cị́ gbre anu éyị́ mbá wá, zɨ́ ꞌbú kóo méngị wo kɨ́ngaya.
3Zɨ́ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Bɨ áyí tɨ́ Owụ́ ꞌbɨ Lomo ní, ídí óyólóꞌbó tutú ga bɨ bi ba káa do ambata zɨ́yị ánu a gɨ zɨ́ ꞌbú ke.”
4Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ Satána kɨ́dí, “Nɨ mɨékéne sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí, ‘ꞌYịmaꞌdí utúasá ídí trịdrị lá dụụ́ gɨ zɨ́ éyị́ mɨánu wá, kúrú Lomo nɨ óto ꞌyị e ne zɨ́ye ídíye trịdrị.’4:4 Gbre lorụ 8:3 ”
5Zɨ́ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e kpá ndólo wo ékị́ kɨ́e do mongụ́ bi ekị́ekị́ ꞌdága ꞌdódo éyị́ ga bɨ do sogo káṇgá ba mbá zɨ́a. 6Zɨ́a úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Lúrú go, éyị́ ga bɨ za mbá áyị́ lúrú yée née, mááyí máa mị́ngị́ye. Togụ́ ili yá, mááyí óto yị́ị ngére doyé mbá. Iꞌbínɨ́ éyị́ ga gére née go mbá zɨ́ma, mááyí íꞌbí yée zɨ́ ꞌyị káa zɨ́ bɨ máíli ní. 7Ili tɨ́ lá zɨ́yị óto sómụ́ ledre eyị́ romá zɨ́yị óto úndrumá.”
8Yésụ ya zɨ́ Satána ní, “Ị́nyị gɨ cigíma íri, nɨ mɨékéne kɨ́dí, ‘Ídí óto úndru Ngére Lomo eyị́, zɨ́yị ndị́sịyị́ méngị dụụ́ ledre ené.’4:8 Gbre lorụ 6:13 ”
9Gɨ ore zɨ́ Satána ndólo wo ndéré ékị́ kɨ́e do mongụ́ ngbángbá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ꞌdága sɨmɨ Yerụsaléma do úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Togụ́ áyí tɨ́ Owụ́ ꞌbɨ Lomo maꞌdíi, léꞌbéútú mu bi ꞌdáa.10Nɨ mɨékéne sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí, ‘Lomo nɨ kása maláyika ené e sáká yị́ị. 11Nɨyí sáká yị́ị káa bɨ áyí útú útru sịndị́yị ro tutú e ke.’ ”4:11 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 91:1,12
12Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ Satána kɨ́dí, “Nɨ mɨékéne kɨ́dí, ‘Ndá úzu Ngére Lomo eyị́ wá.’4:12 Gbre lorụ 6:16 ”
13Sɨmɨ bɨ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e uzu wo go má ní, zɨ́a aka ótoómo wo gɨ ro ngíti sịndị́ kadra.
ꞌYị e asinɨ́ gɨ ro Yésụ sɨmɨ Nazeréta
(Lúrú kpá Matáyo 4:12-17, Márɨko 1:14,15)
14Nda gɨ do kacɨ́ ledre ga gére ní, zɨ́ Yésụ ị́nyịné sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo ndáꞌbalúgu roné sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ní. Zɨ́ phanda ledre ga bɨ ndịsị méngị yée ní áṇgané sɨmɨ gara ore za mbá. 15Sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra zɨ́a ólụ́ne sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e ndị́sịné ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e. Zɨ́ ꞌyị e ị́nyịyé mbá ndị́sị íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo gɨ ro ꞌdódo ledre ené.
16Zɨ́a ndéréókpóne sɨmɨ Nazeréta kɨ́ꞌdí bɨ kóo ngboró ní. Nda sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro4:16 Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro: Née nɨ mongụ́ sị́lị́ ꞌbɨ Isɨréle ꞌbɨ ini zɨ́ Lomo, mengịnɨ́ moko sɨmɨ a wá. Zɨ́ye ndị́sịyé sómụ́ndíki ledre kɨ́dí Lomo otoogụ ere kɨ́ do sogo káṇgá kpá kɨ́ ledre bɨ Lomo yomo yée gɨ sɨmɨ moko ꞌbɨ owụ́kụlụ́ e gɨ sị́ sị́lị́ ngére ꞌbɨ Ízibiti ní. Ólo Ólụ́ógụ 20:8-11, Gbre lorụ 5:12-16. zɨ́a ndéréne sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro káa zɨ́ bɨ lengbe ndịsị méngị a ní. Zɨ́a ị́nyị tóroné ꞌdága ólo mɨéké kúrú Lomo. 17Zɨ́ye íꞌbíógụ bụ́kụ ꞌbɨ nébị Isáya zɨ́a, zɨ́a líkpí bi bɨ ndịsị ódro kɨ́dí,
18“Lomo iꞌbí ꞌDówụ́ne go zɨ́ma,
gɨ zɨ́a oto máa go ndị́sị ꞌdódo bɨlámá ledre ené zɨ́ ꞌyị lerị́ e.
Kasa máa kɨ́dí née Lomo née nɨ líkpíóyó ꞌyị ga bɨ mɨódó yée sɨmɨ káꞌdá ꞌbɨ lúyú ledre ní,
ꞌyị ga bɨ komoyé lurú bi wá ní, née nɨ líkpí a gɨ ro zɨ́ye lúrú bi,
kasa máa kpá gɨ ro ꞌyị ga bɨ ngíti géyị ꞌyị e ndịsịnɨ́ lúrú ꞌdófụ bi gɨ doyé ní, zɨ́ye ídíye kɨ́ ledreyé owóowó,
19kasa máa kpá gɨ ro úku ꞌdódo a zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí, sịndị́ kadra bɨ gɨ ro zɨ́ Ngére Lomo yómo yée sɨmɨ a ní nɨ go gbóo.”4:19 Isáya 61:1,2
20Sɨmɨ bɨ Yésụ oloonzó ledre ní, zɨ́a íꞌbílúgu bụ́kụ zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko bɨ ore ní, zɨ́a ndáꞌba ndị́sịné bi. Zɨ́ komo ꞌyị ga bɨ sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ore ní ídíye mbá roa círii. 21Zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ledre bɨ gáa máólo née, ukunɨ́ kóo go ꞌdesị́, karaba ní, lúrúsé nda go cụ́ kɨ́ komosé.”
22Zɨ́ tara ꞌyị ga gére née ị́drị́ne mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́ ledre ga bɨ uku yée ní. Zɨ́ye ndị́sịyé úkulóꞌbó ledre dongaráye kɨ́dí, “Áyi, owụ́ née ndiki ledre née kenée gɨ ꞌda, née ndaá ꞌbɨ ené wotị́ Yoséfa bɨ kɨ́ra ba wá?”
23Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ledre ga bɨ kóo úwúsé mándị́sị méngị yée sɨmɨ Kapáranawúma ní, utúasá mɨútúásá kacɨ́ komosé gɨ ro zɨ́ma méngị yée ona? Nɨ mɨékéne kɨ́dí, ‘ꞌYị mála idí yómo roné kí, zɨ́a nda yómo ngíti géyị ꞌyị e.’ ”
24Zɨ́a kpá úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, otonɨ́ úndru nébị sɨmɨ káṇgá ené wá. 25Ídísé ówo a kɨ́dí tụ́ꞌdụ́ umbu nɨyí kóo bo sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Isɨréle e sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ nébị Ilíya. Iní oro kóo kɨ́ sɨmɨbi kị́éꞌdo kɨ́ éfé ịnyị doa kéṛị́ doné, zɨ́ ꞌbú kóo útúne do ꞌyị e kɨ́ngaya. 26Lomo kasa ené kóo Ilíya ndéré sáká kará umbu ga gére née mbá wá, kasa kóo wo ndéré sáká dụụ́ kára umbu máa wo bɨ sɨmɨ gara bɨ Zarefáta sɨmɨ káṇgá bɨ Sidóna ní. 27Ngíti géyị Isɨréle e nɨyí kóo bo sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ nébị Ilísa kɨ́ sámá royé, sámá née ụkụ́ kóo gɨ royé wá, odụ ꞌyị bɨ ꞌdiꞌbioyónɨ́ sámá née gɨ roa ní dụụ́ Námana bɨ ꞌyị ꞌbɨ Sụ́rịya ní.”
28Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ore uwúnɨ́ ledre bɨ Yésụ uku née kenée ní, zɨ́ye zíngi eyé geré mɨzíngi. 29Zɨ́ye ꞌdíꞌbi Yésụ lála wo ólụ́ógụ kɨ́e gɨ sɨmɨ gara sága, ndéré ékị́ kɨ́e do bi ekị́ekị́ ꞌdága née bi ekị́ekị́ bɨ oꞌbónɨ́ gara née doa ní gɨ ro zɨ́ye ị́trị́ wo gɨrí gɨ do bɨ zɨ́a útúónzó roné ꞌdáꞌba. 30Zɨ́a ụ́cụ lị́lịné dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e do ndéréókpó ené gɨ zɨ́ye.
Yésụ lagaoyó bɨcayi lomo e
(Lúrú kpá Márɨko 1:21-28)
31Zɨ́a ị́nyịné ndáꞌbalúgu roné sɨmɨ Kapáranawúma ngíti owụ́ gara sɨmɨ Galiláya, sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, zɨ́a ndị́sịné ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e. 32ꞌYị ga bɨ kóo íri ndịsịnɨ́ úwú ꞌdódo ledre ené ní, zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́a ꞌdódo ledre ené nɨ kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo sɨmɨné.
33Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Yésụ nɨ ndị́sị ꞌdódo ledre sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro née, ngíti oꞌdo bɨ kɨ́ bɨcayi lomo sɨmɨné ní nɨ ore, geré zɨ́a tónóne gbúrógbóne do Yésụ kɨ́dí, 34“Yị́ị Yésụ, máówo yị́ị bú áyí mbigí Owụ́ ꞌbɨ Lomo gɨ sɨmɨ gara Nazeréta. Ógụ ba go geré gɨ ro úfuónzó zée?”
35Zɨ́ Yésụ ódroné zɨ́ bɨcayi lomo bɨ sɨmɨ oꞌdo née kɨ́ rokoꞌbụ kɨ́dí, “Ídí ndị́sị tí, ndá líkpí tarayị́ wá. Ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ oꞌdo née mu.” Zɨ́ bɨcayi lomo kángba oꞌdo née do ị́drị́ónzó wo gbụ bi do komo ꞌyị ga bɨ ore née mbá, do ólụ́ógụné gɨ sɨmɨ a, oto uṇgú ro oꞌdo née mbá wá.
36Zɨ́ tara ꞌyị e ị́drị́ne gɨ zɨ́ ledre née mbá mɨị́drị́ zɨ́ye ndị́sịyé úku ledre kɨ́dí, “Bɨ káa lárá ledre bɨ káa be ꞌdi, zɨ́ oꞌdo ba ndị́sị ódroné kɨ́ cóngó ro kpá kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụné ní? Uku ledre zɨ́ bɨcayi lomo e, zɨ́ye úwú kúrúa, zɨ́ye ólụ́ógụyé gɨ sɨmɨ oꞌdo ba tɨ́ maꞌdíi.” 37Zɨ́ phanda Yésụ áṇgané do bi ga gére née kɨ́rɨ́ née za mbá.
Yésụ yomo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ndíyá e
(Lúrú kpá Matáyo 8:14-17, Márɨko 1:29-34)
38Nda go gɨ do kacɨ́ ꞌdódo ledre, zɨ́ Yésụ ólụ́ ógụyé gɨ sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e ndéréye ꞌbe ꞌbɨ Simúna Pétero. Ábuwá towụ́ Simúna maꞌdáa roa emengụ́, nɨ kɨ́ drụ́ roné. Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌbe ore ní ndúꞌyú Yésụ, idí yómo wo. 39Zɨ́ Yésụ ndéré tóroné cigí a, zɨ́a úku ledre zɨ́ bɨsinyí drụ́ bɨ ro kára née kɨ́dí, “Ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ a mu.” Geré zɨ́ ro kára née zázáne, zɨ́a ị́nyịné ndéréne méngị éyị́ mɨánu zɨ́ye.
40Nda go kɨ́ tagá ndụlụ, zɨ́ ꞌyị e ndị́sị ꞌdíꞌbiógụ ꞌyị eyé ga bɨ kɨ́ ndíyá royé ní ógụ kɨ́ye zɨ́ Yésụ gɨ ro zɨ́a yómo yée. 41Ngíti géyị ꞌyị ga gére née nɨyí ꞌbɨ eyé kɨ́ bɨcayi lomo e sɨmɨyé. Gɨ zɨ́ rokoꞌbụ Yésụ, zɨ́ye gbúgbuógụyé gɨ sɨmɨ ꞌyị ga gére ní kɨ́ ndị́sị gbúrógbóye kɨ́dí, “Áyí Owụ́ ꞌbɨ Lomo.” Zɨ́ Yésụ ụ́cụómo yée kɨ́ ódro gɨ zɨ́a owonɨ́ wo bú nɨ Kɨ́résịto wo bɨ Lomo kasaogụ káa do ꞌyị yómo ꞌyị e ní.
42Nda káa zɨ́ kɨ́lóndó a née kɨ́ phịyị́ zɨ́ Yésụ ị́nyị ndéré ené do bi bɨ ꞌyị e ndanɨ́ doa wá ní. Zɨ́ ꞌyị e ndị́sịyé gámásóꞌdo wo. Sɨmɨ bɨ ndikinɨ́ wo ní, zɨ́ye úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, ilizé ezé lolụ zɨ́yị ndéréómo zée wá.” 43Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ ꞌyị ga gére née kɨ́dí, “Ndásé lá dụụ́ se ꞌyị ga bɨ Babá kasa máa ꞌdódo ledre ené zɨ́ye ní wá. Máíli kpá ꞌdódo bɨlámá ledre bɨ gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e. Kasaogụ máa gɨ ro zɨ́ma méngị a kenée.” 44Gɨ do kacɨ́ ledre née, zɨ́ Yésụ kpá fú ndị́sị kɨ́ gámáne kɨ́ ꞌdodo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ga bɨ sɨmɨ Yụdáya ore ní za mbá.
5Yésụ gelé mɨzefị ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e
(Lúrú kpá Matáyo 4:18-22, Márɨko 1:16-20)
1Kadra kị́éꞌdo zɨ́ Yésụ ndéré tóroné do gbúṛóngó mongụ́ mɨkavu bɨ Galiláya5:1 Mongụ́ Mɨkavu bɨ Galiláya ní: Gịrị́gị e ndolonɨ́ ꞌbɨ eyé kɨ́dí Mɨkavu Geneseréta. ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e yóko royé cigí a zɨ́a ndị́sịné ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ye. 2Zɨ́a óyó komoné do lúrúndíki kuṛúngba e gbre mị́ngị́ye odóngeṛịnɨ́ go kóꞌdụ́ gbúṛóngó kenée, nɨyí go ndị́sị lúgu mbírá eyé e. 3Zɨ́a ndéré ékị́ne sɨmɨ ngúru kuṛúngba, née wo bɨ ꞌbɨ Simúna ní. Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Ị́trị́ ꞌdóso aka kuṛúngba maꞌdáa mɨꞌdí sɨmɨ iní íri.” Sɨmɨ bɨ Simúna ịtrị́ ní, zɨ́ Yésụ ndị́sị yéme roné bi ndị́sị ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e.
4Sɨmɨ bɨ ꞌdodo asá ledre ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ Simúna kɨ́dí, “Ị́trị́ tátá mu sɨmɨ yana iní gɨ ro zɨ́yị ónzó mbírá.”
5Simúna ya zɨ́a ní, “Mongụ́ ꞌyị, icizé rozé kɨ́ mbírá go bi ndre ba, kémbị́ éyị́ ndaá. Nda lá kacɨ́ kúrúyị, mááyí ónzó a.”
6Sɨmɨ bɨ onzónɨ́ mbírá ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ kénzé e útúye sɨmɨ a. Gɨ zɨ́a bɨ ofụnɨ́ nda go ní, zɨ́ mbírá tónóne lófoné. 7Zɨ́ Simúna e tónó kéwu lafúye ga bɨ sɨmɨ ngíti kuṛúngba ní, idínɨ́ ógụ sáká yée. Zɨ́ lafúye ga gére née ógụyé do tónóye lála mbírá kɨ́ kénzé ga gére née sɨmɨ kuṛúngba. Zɨ́ kénzé e ídíye sɨmɨ kuṛúngba ga bɨ gbre née cị́ꞌdị́. Nda gɨ zɨ́ mɨówó ye, kuṛúngba ayí nda go ólụ́ sị́ iní.
8Sɨmɨ bɨ Simúna Pétero lurú ledre née kenée ní, zɨ́a útúne sị́ sịndị́ Yésụ bi, ṇgúṇgú roné do úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ngére, mááyí ꞌyị lúyú ledre, máútúásá ídí gbóo kɨ́yị wá, ídí ị́nyị gɨ cigíma ꞌdáꞌba.” 9Zɨ́ tara Simúna Pétero kɨ́ lafúne ga gére née ị́drị́ne mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́ tụ́ꞌdụ́ kénzé ga bɨ ꞌdiꞌbinɨ́ yée kenée ní. 10Ngíti géyị lafú Simúna ga bɨ Yakóbo e kɨ́ Yiwáni wotị́ Zebedị́ya ní, zɨ́ tarayé ị́drị́ne kpá mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́ ledre máa née.
Gɨ zɨ́ ledre bɨ gáa Simúna uku ní, zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Simúna ndá éré ngịrị wá. Tónóne cakaba ndéréne ꞌdáꞌdá, áyí ídí go ꞌyị ꞌdíꞌbiógụ ꞌyị e zɨ́ Lomo.” 11Geré née ní, zɨ́ Simúna ị́nyịyé kɨ́ lafúne ga gére née ódóóto kuṛúngba eyé e kóꞌdụ́ gbúṛóngó ore, yóó, do útúye do kacɨ́ Yésụ.
Yésụ ꞌdiꞌbioyó sámá gɨ ro ngíti oꞌdo
(Lúrú kpá Matáyo 8:1-4, Márɨko 1:40-45)
12Sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra sɨmɨ ngíti owụ́ gara, zɨ́ ngíti oꞌdo kɨ́ sámá roné ógụné zɨ́ Yésụ. Zɨ́a útúne kóꞌdụ́ Yésụ bi ṇgúṇgú roné zɨ́a kɨ́dí, “Ngére, togụ́ utúasá kacɨ́ komoyị́ mɨútúásá, ídí ꞌdíꞌbióyó sámá ba gɨ romá gɨ ro zɨ́ romá ídíne drá.”
13Zɨ́ Yésụ óto sị́lị́ne ro oꞌdo née do úku ledre zɨ́ oꞌdo née kɨ́dí, “Máṇgúṇgu go, royị́ idí mu ídí drá.” Tɨ́ maꞌdíi, geré zɨ́ sámá ụ́kụ́ne gɨ ro oꞌdo née.
14Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ndá aka ꞌdíꞌbi ledre née tarayị́ wá. Ídí aka ndéré zɨ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ kí. Zɨ́yị íꞌbí tákpásị́lị́ zɨ́ Lomo káa zɨ́ bɨ Mụ́sa eké ledre a ꞌyị e idínɨ́ ndị́sị méngị a kenée sɨmɨ bɨ togụ́ bɨlámá ledre mengị roné go zɨ́ye ní. Gɨ ro do ówo a mbá kɨ́dí éyị́ mengị roné go.”
15Abú kenée ndotó, ꞌdesị́ phanda ledre bɨ Yésụ mengị née, aṇga go do bi ga bɨ kɨ́rɨ́ née née za mbá. Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nda ndị́sị ógụyé úwú ledre ga bɨ nɨ ndị́sị ꞌdódo yée ní. Zɨ́a kpá ndị́sịné kɨ́ yómo ngíti géyị gɨ do ndíyá eyé e. 16Sɨmɨ ledre ga gére née mbá, kɨ́ꞌdí bɨ Yésụ ili go íni ini zɨ́ Lomo ní, zɨ́a ndéréne do bi bɨ ꞌyị e ndanɨ́ doa wá ní, zɨ́a íni ini zɨ́ Lomo íri.
Yésụ yomo oꞌdo kɨ́ umbu sịndị́ne
(Lúrú kpá Matáyo 9:1-8, Márɨko 2:1-12)
17Sɨmɨ ngíti sị́lị́ kpị́, Yésụ nɨ go ndị́sị ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e. Farụsáyo e5:17 Farụsáyo: Née ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ngárá nditíꞌdofụnɨ́ do lorụ bɨ Mụ́sa eké ní wá ní. Ṇguṇgunɨ́ kɨ́dí lomo ro ꞌyịmaꞌdí e nɨ bo, maláyika e nɨyí bo, ꞌyị e ndịsịnɨ́ kpá úru gɨ sɨmɨ umbu. Ólo Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e 23:6-8. kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní nɨyí kóo mɨndị́sịyé gbóo kɨ́rɨ́ née. Ngíti géyị ogụnɨ́ gɨ sɨmɨ gara ga bɨ ꞌbɨ Galiláya mɨngúngúcua ní, ngíti géyị ꞌbɨ eyé gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya kpá kɨ́ Yerụsaléma ní. Zɨ́ Ngére Lomo íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ Yésụ, zɨ́a ndị́sịné ꞌdíꞌbióyó ndíyá kɨ́e gɨ ro ꞌyị e ore. 18ꞌYị e nɨyí lúrú bi ní, ịmbị́ogụnɨ́ ngíti oꞌdo go do gbagbara nɨ kɨ́ umbu sịndị́ gamá gɨ zɨ́a wá. Ilinɨ́ kóo ólụ́ kɨ́e ndéré óto wo kóꞌdụ́ Yésụ ꞌdị́cị́ íri.19Sɨmɨ bɨ bi ólụ́ kɨ́ oꞌdo née zɨ́ Yésụ gɨ ꞌdí tara mbotụ ndaá gɨ zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ní, zɨ́ye ékị́ye kɨ́e do ꞌdị́cị́ ꞌdága. Zɨ́ye líkpí phụ́trụ bi mbị́ kɨ́ꞌdí bɨ Yésụ nɨ ore ní, zɨ́ye ị́mbị́ ésị oꞌdo née nyé kɨ́ gbagbara née gɨ doa zɨ́a íri.
20Sɨmɨ bɨ Yésụ owo kɨ́dí yaꞌdá ga gére née ṇguṇgunɨ́ ledrené go ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ oꞌdo bɨ ịmbị́ogụnɨ́ wo née kɨ́dí, “Lúndu ꞌbɨ ené e, máótoómo lúyú ledre eyị́ go.”
21Gɨ zɨ́ ledre bɨ Yésụ uku née ní, geré zɨ́ Farụsáyo e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ ga gére née tónóye ódroyé dengbị́ye kɨ́dí, “Oꞌdo máa née ꞌbe ené náambi bɨ nɨ ndị́sị úku bɨsinyí ledre kenée née? Lomo nɨ dụụ́ ne ꞌyị ótoómo lúyú ledre zɨ́ ꞌyị e.”
22Yésụ owo sómụ́ ledre eyé née go zɨ́a ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Éyị́ bɨ ndị́sịsé sómụ́ ledre do mɨmbéꞌdesé gɨ zɨ́a kenée ní ꞌdi? 23Ledre máa wo be ꞌdi nɨ gáa née gbóo zɨ́ma úku a, máótoómo lúyú ledre eyị́ go, togụ́ kenée wá, máídí úku a máyá ị́nyịógụ mu ꞌdíꞌbi sáka eyị́ zɨ́yị ndáꞌbayị́ ꞌbe? 24Máíli úku a zɨ́se, máa bɨ Lomo kasaogụ máa káa do ꞌyịmaꞌdí ní, mááyí kɨ́ rokoꞌbụ zɨ́ma do sogo káṇgá ona gɨ ro ótoómo lúyú ledre ꞌbɨ ꞌyị e kɨ́e.” Zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ oꞌdo bɨ kɨ́ umbu sịndị́ne née kɨ́dí, “ị́nyịógụ mu, ꞌdíꞌbi sáká eyị́ mu zɨ́yị ndáꞌbayị́ ꞌbe.” 25Geré née ní, kɨ́ráwu zɨ́a ị́nyịógụné ꞌdága tɨ́ do komo ꞌyị ga gére née mbá ꞌdíꞌbi sáka ené do ndáꞌbané ꞌbe kɨ́ mongụ́ rokinyi kɨ́ ndị́sị íꞌbílúgu mbófo éyị́ zɨ́ Lomo. 26Zɨ́ ledre née ówóne komo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ore née mbá zɨ́ye ídíye kɨ́ mongụ́ ngịrị royé do ndị́sịyé íꞌbílúgu mbófo éyị́ zɨ́ Lomo kɨ́dí, “Éyị́ bɨ mengị roné karaba ba, ꞌyịmaꞌdí utúasá méngị a wá.”
Yésụ ndolo Lévị
(Lúrú kpá Matáyo 9:9-13, Márɨko 2:13-17)
27Zɨ́ Yésụ ólụ́ógụné gɨ ore ndéré ndíki Lévị kɨ́ ndị́sị tara mákɨtabu ené ꞌbɨ ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ gɨ zɨ́ ꞌyị e. Zɨ́ Yésụ ndólo wo kɨ́dí, “Lévị, áyí go ꞌyị ꞌbɨ moko amá, ógụ mu zɨ́ze ndéréze kéyị.” 28Lévị kala wá, zɨ́a ótoómo éyị́ ga bɨ ꞌbɨ moko née yóó do útúne lódụ́ kacɨ́ Yésụ.
29Nda sɨmɨ ngíti sị́lị́, zɨ́ Lévị yéme mongụ́ éyị́ mɨánu kɨ́ ịrị Yésụ. Zɨ́ Lévị maꞌdáa ndólo tụ́ꞌdụ́ lafúne ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ kéye íꞌbí a zɨ́ akúma ní, nda kpá kɨ́ ngíti géyị ꞌyị e gɨ ro zɨ́ye ánu éyị́ mɨánu máa née kɨ́ Yésụ e. 30Sɨmɨ bɨ Farụsáyo e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e lurúnɨ́ Yésụ kɨ́ ánu éyị́ kɨ́ ꞌyị ga gére née kenée ní, zɨ́a sínyí ené royé mɨsínyí. Zɨ́ye ndị́sịyé úku mɨngụ́ngụ́rụ́ ledre ro Yésụ. Zɨ́ye úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga kɨ́dí, “Éyị́ bɨ mongụ́ ꞌyị esé née ndịsị ánu éyị́ gɨ roa kɨ́ ꞌyị lúyú ledre e kpá kɨ́ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ e káa zɨ́ née ní ní ꞌdi?”
31Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Máúku zɨ́se, ꞌyị bɨ ndíyá ndaá roa wá ní, nderé ené zɨ́ dokotóro wá, ꞌyị ndíyá ndịsị ndéréne gɨ ro do yómo née. 32Máógụ amá gɨ ro ꞌyị ga bɨ ya yée nɨyí eyé bɨlámáye ní wá. Máógụ gɨ ro ꞌyị lúyú ledre e zɨ́ye óyólóꞌbó mɨmbéꞌdeyé gɨ ro zɨ́ye ómoyé.”
ꞌYị e nduꞌyúnɨ́ Yésụ gɨ ro órụ́ taraꞌyị
(Lúrú kpá Matáyo 9:14-17, Márɨko 2:18-22)
33Nda gɨ ore, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongará ꞌyị ga gére née ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “ꞌYị lódụ́ kacɨ́ Yiwáni ꞌyị íꞌbí babatị́za ndịsịnɨ́ órụ́ tarayé zɨ́ye kpá ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo, ꞌyị ꞌbɨ Farụsáyo e ndịsịnɨ́ méngị a kpá kenée. Sara ꞌyị eyị́ e orụ́nɨ́ ꞌbɨ eyé tarayé wá gɨ zɨ́ ꞌdi?”
34Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre kɨ́dí, “Sɨmɨ sómụ́ ledre esé ní, ꞌyị ga bɨ ndoloogụnɨ́ yée sɨmɨ ayímbi ꞌbɨ ófụ́ roꞌyị ní ndanɨ́ ánu éyị́ wá tɨ́ bɨ mɨkánda adrúgu nɨ bo kɨ́ye ore ní? 35Sịndị́ kadra nɨ ógụ wo bɨ nɨyí ꞌdíꞌbióyó wo gɨ dongará ꞌyị ené ga gére ní, zɨ́ye nda ndị́sịyé kɨ́ ꞌbú.”
36Zɨ́a kpá úku ngíti muruwayi kɨ́dí, “ꞌYị nda ị́cị́ tóko tara mɨkánda bongó ro kuṛú a wá. Togụ́ mengị kenée yá, mɨkánda bongó née nɨ lála lófo kuṛú a née zɨ́ uṇgú a nda ídíne mongụ́ne, bi ị́cị́ a ndaá lolụ wá. 37Kpá kenée, togụ́ kára ili lótó leꞌyị́ ené yá, nda lótó a sɨmɨ sorụ́ ndoko wá. Gɨ zɨ́a sɨmɨ bɨ leꞌyị́ née nɨ ụ́ꞌbụ ní, zɨ́ sorụ́ ndoko née ndóko ené, zɨ́ leꞌyị́ sínyíne mbá bi. 38Bɨlámá a, idínɨ́ lótó leꞌyị́ tɨ́ sɨmɨ mɨkánda ndoko. 39Ngíti géyị ꞌyị e ilinɨ́ éwé yị́ eyé tɨ́ fú lá kuṛú leꞌyị́. Gɨ zɨ́ kéyị née ilinɨ́ eyé mɨkánda leꞌyị́ kóṛó5:39 Mɨkánda leꞌyị́ kóṛó: Bɨlámá ledre bɨ ꞌdódonɨ́ gɨ ro Yésụ ní nɨ káa zɨ́ mɨkánda leꞌyị́ kóṛó, lorụ ꞌbɨ Mụ́sa nɨ ꞌbɨ ené káa zɨ́ kuṛú leꞌyị́ kóṛó ní. Yụ́da e ndịsịnɨ́ bándá leꞌyị́ kóṛó eyé kɨ́ sɨmɨbi kị́éꞌdo ngíti géyị yá sɨmɨbi gbre. wá kɨ́dí ndumu eme yị́ ené ne.”
6Yésụ uku ledre gɨ ro Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro
(Lúrú kpá Matáyo 12:1-8, Márɨko 2:23-28)
1Kadra kị́éꞌdo sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, zɨ́ Yésụ ị́nyịné kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e ndéré ꞌdécị bi kpụrụ́ gɨ sɨmɨ yáká, sɨmɨ bɨ kére nɨ aka lá ngorụné ní. Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ndị́sị lófo ngorụ kére ga gére née kɨ́ ánu a. 2Zɨ́ Farụsáyo e ị́nyịyé úku ledre kɨ́dí, “Áyi, tɨ́ bɨ ówosé bú karaba Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro ní, ndị́sịsé nda méngị moko sɨmɨ a gɨ ro ꞌdi?”
3Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ Farụsáyo ga gére née kɨ́dí, “Ólosé esé ledre bɨ kóo Dawídi mengị sɨmɨ bɨ kóo ꞌbú mengị yée kɨ́ ꞌyị ené e ní wá? 4Kadra kị́éꞌdo ꞌbú mengị kóo Dawídi kɨ́ ꞌyị ené go kɨ́ngaya. Zɨ́a ndéré ólụ́ne sɨmɨ ꞌdị́cị́ ꞌbɨ Lomo, zɨ́a ꞌdíꞌbi ambata ga kóo ore, ꞌyị ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo nɨyí ánu a dụụ́ ye ní zɨ́a ánu a. Zɨ́a kpá íꞌbí a zɨ́ ꞌyị ené ga bɨ kóo nɨyí kéye ní.” 5Zɨ́ Yésụ úku odụ ledre yaá, “Máa Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí mááyí Ngére do Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro.”
Méngị bɨlámá ledre sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro
(Lúrú kpá Matáyo 12:9-14, Márɨko 3:1-6)
6Sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra kpị́ sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, zɨ́ Yésụ ndéré ólụ́ne ꞌDị́cị́ Kótrụro ndị́sị ꞌdódo ledre. Ngíti oꞌdo nɨ kpá ore sị́lị́a ꞌbɨ anú ngụrogụ́ mɨngụ́rógụ́ mengị moko wá. 7Ngíti géyị Farụsáyo e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e nɨyí kóo ore ndị́sị gámásóꞌdo mɨsiꞌdi bɨ togụ́ Yésụ luyú ledre go yá, zɨ́ye ꞌdíꞌbi wo. Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ye ndị́sịyé sémbe wo mɨsémbe kɨ́dí togụ́ nɨ yéme sị́lị́ oꞌdo née karaba sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro yá. 8Yésụ owo sómụ́ ledre bɨ nɨyí kɨ́e née bú, zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ oꞌdo bɨ kɨ́ mɨngụ́rógụ́ sị́lị́ne née kɨ́dí, “Ị́nyịógụ mu tóro do nyárá bi kɨ́ra gɨ do bɨ zɨ́ ꞌyị ga ba mbá lúrú yị́ị.” Zɨ́ oꞌdo née tɨ́ ị́nyị tóroné do komo ꞌyị e ꞌdága.
9Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ ꞌyị ga gére née kɨ́dí, “Mándúꞌyú aka sée, ledre máa wo be ꞌdi emene do méngị a sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, méngị bɨsinyí ledre togụ́ mbú méngị bɨlámá ledre bɨ yómo ꞌyị togụ́ mbú ótoómo ꞌyị zɨ́a úyuné?”
10Zɨ́a lúrú bi kere gbaá ꞌyị ị́tị ndaá. Zɨ́a úku ledre zɨ́ oꞌdo née kɨ́dí, “ꞌDózo sị́lị́yị mu.” Nɨ ꞌdózo sị́lị́ne káa ní, sị́lị́ a nɨ go bɨlámáne. 11Zɨ́ ledre née óto Farụsáyo e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e kɨ́ mongụ́ mɨmbéꞌde késị́ ro Yésụ, zɨ́ye ndị́sị ódroyé dengbị́ye gámásóꞌdo mɨsiꞌdi bɨ yée nɨyí ꞌdíꞌbi Yésụ úfu wo doa.
Yésụ gelé ꞌyịmɨkása e sokó doa gbre
(Lúrú kpá Matáyo 10:1-4, Márɨko 3:13-19)
12Sɨmɨ ngíti sị́lị́ gɨ do kacɨ́ ledre née, zɨ́ Yésụ ndéré ékị́ne do mongụ́ landa, ndị́sịné íni ini zɨ́ Lomo. 13Zɨ́ bi áráne nda go kɨ́ phịyị́, zɨ́a ndólo ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e. Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ ní, zɨ́a gélé ngíti géyị sokó doa gbre (12) zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Yée ga ba nɨyí go ꞌyịmɨkása amá e.”6:13 ꞌYịmɨkása: Née ꞌyị ga bɨ Yésụ iꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ye, zɨ́a ndịsị kása yée ndéré kɨ́ méngị moko ené e káa zɨ́ úku bɨlámá ledre ené zɨ́ ꞌyị e, kɨ́ sị́kpị ꞌyị ndíyá e kpá kɨ́ ógóóyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨ ꞌyị e ní. Nɨyí, 14Simúna, bɨ Yésụ ịfị́ ngíti ịrịa Pétero ní, nɨyí kɨ́ owụ́ ꞌbɨ mbágáne Andiríya nda Yakóbo, Yiwáni, Phị́lịpo, Batilimáyo, 15Matáyo, Tóma, Yakóbo wotị́ Alafáyo, Simúna bɨ ndịsịnɨ́ ndólo wo Owụ́rará ní. Gɨ zɨ́a mɨmbéꞌdea ndịsị ésị́ gɨ ro ꞌyị ené e. 16Yụ́da wotị́ Yakóbo, nda Yụ́da Keriyóta bɨ iꞌbí ngbángá Yésụ ní.
Yésụ ꞌdodo ledre zɨ́ ꞌyị e, zɨ́a kpá yómo ꞌyị ndíyá e
(Lúrú kpá Matáyo 4:23-25)
17Zɨ́a ndítíógụné kɨ́ ꞌyị ené ga gére née gɨ do bi ekị́ekị́ gɨrí ndéré tóroné kenée, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndị́sị yóko royé cigí a. Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga kɨ́ tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị ꞌyị e gɨ sɨmɨ Yụdáya mbá, yée ga bɨ gɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní, nda kɨ́ ngíti géyị ga bɨ ogụnɨ́ gɨ gbála gɨ sɨmɨ Táyire kɨ́ Sidóna ní. 18Ngíti géyị ꞌyị ga gére née ogụnɨ́ ꞌbɨ eyé úwú ledre ga bɨ Yésụ maꞌdáa ndịsị ꞌdódo yée ní. Ngíti ogụnɨ́ ꞌbɨ eyé kɨ́ ndíyá eyé e gɨ ro zɨ́a yómo yée. Yée ga bɨ kɨ́ bɨcayi lomo e sɨmɨyé ní gɨ ro zɨ́a lágaóyó yée ꞌdáꞌba. 19ꞌYị ga bɨ kɨ́ ndíyá royé ní mbá, zɨ́ye ndị́sịyé trị́trị́ royé gɨ zɨ́a ofụnɨ́ go gɨ ro zɨ́ye óto sị́lị́ye ro Yésụ gɨ ro zɨ́ ndíyá eyé ụ́kụ́ne mbá gɨ zɨ́a owonɨ́ go nɨ kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ yómo ꞌyị e zɨ́ne.
20Zɨ́a óyó komoné lúrú ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sée ꞌyị lerị́ e, Lomo iꞌbí úndru go zɨ́se gɨ zɨ́a ásé go ꞌyị ꞌbɨ ꞌBe ꞌbɨ ené e. 21Sée ga bɨ kɨ́ ꞌbú rosé ní, Lomo iꞌbí úndru go zɨ́se gɨ zɨ́a nɨ karanée íꞌbí éyị́ mɨánu bɨ ụkụ́ wá ní zɨ́se. Sée ga bɨ ásé cakaba ndị́sịsé íni ini ní, Lomo iꞌbí úndru go zɨ́se ásé karanée ídí kɨ́ mongụ́ rokinyi. 22Togụ́ ꞌyị e ndịsịnɨ́ sógó sée, zɨ́ye ꞌdíꞌbióyó sée gɨ dongaráye ꞌdáꞌba kpá kɨ́ úkucáyi sée gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledremá máa bɨ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ní, Lomo nɨ íꞌbí úndru zɨ́se.
23“Abú mengịnɨ́ sée bɨsinyíne kenée ndotó, ídísé ídí kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́a Lomo nɨ karanée ꞌdíꞌbióto sée ꞌbe ꞌbɨ ené. ꞌYị ga gére née ꞌyị eyé e ndịsịnɨ́ kóo ꞌdóꞌdo nébị ga kóna ní kpá kenée. 24Sée ga bɨ ásé kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́a ásé kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́se ní, odụ a nɨ nda karanée ídí zɨ́se lerị́ sɨmɨ bɨ ngárá éyị́ ga gére née ndanɨ́ lolụ zɨ́se wá ní. 25Sée ga bɨ ásé bɨlámáse ndị́sịsé ánu dụụ́ bɨlámá éyị́ e ní, ásé karanée ídí do lerị́ éyị́ mɨánu. Kpá kenée, sée ga bɨ ásé sɨmɨ rokinyi ní, ásé karanée ídí kɨ́ mongụ́ lerị́.
26“Sée ga bɨ ꞌyị e mbá ndịsịnɨ́ mbófo sée ní, ásé karanée ídí kɨ́ mongụ́ lerị́. ꞌYị ga gére née, ꞌyị eyé e ndịsịnɨ́ kóo mbófo nébị ꞌyị ṛanga e kpá kenée.”
Óto ꞌbú ezeokó ꞌyị
(Lúrú kpá Matáyo 5:38-48, 7:12a)
27Zɨ́ Yésụ kpá úku ngíti ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, ídísé óto ꞌbú ezeokóse, zɨ́se ndị́sịsé méngị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ otonɨ́ ꞌbúse wá ní. 28Ndásé méngị lúgu bɨsinyí ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ mengịnɨ́ sée bɨsinyíne ní wá, ídísé íni ini zɨ́ Lomo gɨ royé. 29Togụ́ ꞌyị ongbo komoyị́ bɨ gɨ ꞌdí keṛị́ ní yá, ídí óyólóꞌbó wo bɨ gɨ ꞌdí keṛị́ ní zɨ́a óngbo a. Togụ́ ꞌyị ngaka éyị́ eyị́ yá, ndá lálalúgu a gɨ zɨ́a wá. 30Togụ́ ꞌyị ombo éyị́ gɨ zɨ́yị, ídí íꞌbí a zɨ́a, wo bɨ saká éyị́ gɨ zɨ́yị ní togụ́ ili íꞌbílúgu a wá, ndá lolụ ndéré ndúꞌyú wo gɨ roa wá. 31Éyị́ bɨ íli zɨ́ ꞌyị e méngị a zɨ́yị ní, ídí méngị kpá wo zɨ́ye.
32Togụ́ ótosé dụụ́ ꞌbú ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ óto ꞌbúse ní, Lomo mengị ené bɨlámá ledre zɨ́se wá. ꞌYị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo wá ní, ndịsịnɨ́ óto dụụ́ ꞌbú ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ óto ꞌbúye ní. 33Togụ́ ndị́sịsé méngị bɨlámá ledre dụụ́ zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị bɨlámá ledre zɨ́se ní yá, Lomo mengị ené bɨlámá ledre zɨ́se wá. ꞌYị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo wá ní, ndịsịnɨ́ méngị bɨlámá ledre dụụ́ zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị bɨlámá ledre zɨ́ye ní. 34Togụ́ íꞌbí éyị́ lá dụụ́ zɨ́ ꞌyị bɨ nɨ íꞌbí éyị́ zɨ́yị ní yá, Lomo mengị ené bɨlámá ledre zɨ́yị wá. ꞌYị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo wá ní, ndịsịnɨ́ íꞌbí éyị́ dụụ́ zɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨyí íꞌbí éyị́ zɨ́ye ní. 35Ídísé óto ꞌbú ezeokóse e zɨ́se ndị́sịsé méngị bɨlámá ledre zɨ́ye. Togụ́ íꞌbísé éyị́ go zɨ́ye yá, ndásé lolụ sómụ́ ledre a wá. Lomo nɨ méngị mongụ́ bɨlámá ledre zɨ́se kacɨ́ a gɨ zɨ́a ásé go mbigí owụ́ ga bɨ ꞌbɨ Lomo bɨ rokoꞌbụ a ofụ go ní. Ndịsị lengbe méngị bɨlámá ledre zɨ́ bɨsinyí ꞌyị e kpá kɨ́ bɨlámáye e. 36Lerị́ lafúse idí méngị sée kpá káa zɨ́ bɨ lerị́se ndịsị méngị ꞌBụsé Lomo ní.
Lerị́ lafúse idí méngị sée
(Lúrú kpá Matáyo 7:1-5)
37“Ndásé ꞌdécị ngbanga ꞌyị wá káa bɨ Lomo nɨ kpá ꞌdécị ngbangasé. Ndásé úku sínyi ledre gɨ do bi ꞌyị wá, káa bɨ ásé kpá ídí zɨ́ Lomo bɨsinyí ꞌyị e. Ídísé ótoómo lúyú ledre ꞌbɨ lafúse e gɨ ro zɨ́ Lomo kpá ótoómo lúyú ledre esé. 38Ídísé íꞌbí éyị́ zɨ́ ꞌyị e gɨ ro zɨ́ Lomo kpá íꞌbí éyị́ zɨ́se. Togụ́ méngịsé go kenée, Lomo nɨ méngị bɨlámá ledre zɨ́se rómo wo bɨ méngịsé née kɨ́e. Bɨlámá ledre ga bɨ ndị́sịsé méngị yée née, Lomo nɨ méngị lúgu a zɨ́se kpá kenée.”
39Zɨ́a kpá úku muruwayi máa wo ba kɨ́dí, “Sɨmɨ sómụ́ ledre esé ní, ꞌyị komo mɨꞌdụ́tụ nɨ ꞌdíꞌbi sị́lị́ ezené ꞌyị komo mɨꞌdụ́tụ lála wo ndéré kɨ́e? Togụ́ mengị kenée, nɨ lála ezené née zɨ́ye útú eyé gbrengárá sɨmɨ gu. 40ꞌYị bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdódo ledre zɨ́a ní, romo ené do ꞌyị ꞌdódo ledre zɨ́ne wá. Kɨ́ꞌdí bɨ owoyeme nda ledre go ní, zɨ́a ndị́sịné méngị té ledre ga bɨ ꞌyị ꞌdódo ledre ené ndịsị méngị yée ní.
41“Ndá ndị́sị óto komoyị́ lá dụụ́ ro owụ́ ledre bɨ ngíti ꞌyị mengị luyú go, zɨ́yị ndị́sịyị́ úku dụụ́ ledre a ní wá. Ídí óto komoyị́ ro mongụ́ lúyú ledre bɨ ndị́sị lúyú a ngárá ówo wá ní. 42Bɨ áyí kpá ꞌyị lúyú ledre ní, áyí úku lárá ledre káa be ꞌdi zɨ́ ngíti ꞌyị idí ótoómo kɨ́ lúyú ledre. Yị́ị ꞌyị mani ba ídí ótoómo ꞌbɨ eyị́ lúyú ledre kí, áyị́ nda fú úku ledre zɨ́ ꞌyị idí ótoómo kɨ́ lúyú ledre.”
Ledre gɨ ro mɨáná kágá
(Lúrú kpá Matáyo 7:17-20, 12:34b,35)
43“Née sị́ ledre bɨ bɨlámá kágá ndịsị ánáógụ bɨlámá mɨánáne gɨ zɨ́a ní. Bɨsinyí kágá ndịsị ánáógụ ꞌbɨ ené kpá té bɨsinyí mɨánáne. 44Ndịsịnɨ́ ówoyéme kágá e mbá dụụ́ gɨ ro mɨánáye. Utúasánɨ́ líkpí mánga gɨ komo ngéyé wá. Togụ́ goófo yá, likpínɨ́ gɨ komo ráka kpá wá. 45Gɨ zɨ́ kéyị née ní, bɨlámá ꞌyị ndịsị méngị bɨlámá ledre dụụ́ ne gɨ zɨ́a bɨlámá ledre máa née nɨ sɨmɨ mɨmbéꞌde a. Bɨsinyí ꞌyị ndịsị méngị ꞌbɨ ené dụụ́ bɨsinyí ledre gɨ zɨ́a mɨmbéꞌde a nɨ bɨsinyíne. Ledre bɨ ꞌyị ndịsị úku a kɨ́ méngị a ní, ꞌdị́cị́ a nɨ yana mɨmbéꞌde a.”
ꞌDị́cị́ bɨ ụbụ́nɨ́ rịngị́ ní
(Lúrú kpá Matáyo 7:24-27)
46“Éyị́ bɨ ndị́sịsé ndólo máa gɨ roa Ngére, Ngére, ní ꞌdi? Bɨ ngárá ílisé kpá méngị ledre ga bɨ mándị́sị ꞌdódo yée zɨ́se ní wá ní. 47Máúku aka owụ́ ledre zɨ́se gɨ ro ꞌyị bɨ ndịsị méngị ledre amá ní. 48ꞌYị née nɨ cé káa zɨ́ ꞌyị bɨ togụ́ ili ụ́bụ́ ꞌdị́cị́ yá, nɨ aka íci kágá ꞌdị́cị́ née sɨmɨ káṇgá ngị́rị kí, zɨ́a nda ụ́bụ́ a. Abú mongụ́ iní nɨ ógụ kɨ́ mongụ́ síli éꞌdịné yá, ꞌdị́cị́ née utú wá gɨ zɨ́a ụbụ́nɨ́ go do bɨlámá mɨsiꞌdiné. 49ꞌYị máa wo bɨ ili úwú ledre amá zɨ́a ndị́sịné méngị ledre kacɨ́ a wá ní, nɨ káa zɨ́ ꞌyị máa wo bɨ ụbụ́ ené ꞌdị́cị́ ené do bɨlámá mɨsiꞌdiné wá ní. Sɨmɨ bɨ mongụ́ iní nɨ ogụ kpá kɨ́ mongụ́ síli ní, geré zɨ́ ꞌdị́cị́ née útú ené gɨ zɨ́a ụbụ́nɨ́ eyé do bɨlámá mɨsiꞌdiné wá.”
7Yésụ yomo ngúru ꞌyị ꞌbɨ moko
(Lúrú kpá Matáyo 8:5-13, Yiwáni 4:43-54)
1Sɨmɨ bɨ Yésụ ukuasá ledre ga bɨ gáa ndịsị úku yée née go ní, zɨ́ye ị́nyịyé kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e gɨ ore ndáꞌbayé sɨmɨ gara bɨ Kapáranawúma ní. 2Sɨmɨ gara ore, ngíti mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e7:2 Mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e: Nɨ mongụ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi do asikíri e míya (100) ní. ꞌbɨ Róma nɨ kóo bo ꞌyị ꞌbɨ moko ené ꞌbɨ ꞌbe bɨ kɨ́ ledrené zɨ́a owóowó ní nɨ kɨ́ ndíyá kɨ́ngaya, kpá gbóo gɨ ro zɨ́ ꞌdówụ́ a ụ́kụ́ne. 3Sɨmɨ bɨ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e née uwú ledre Yésụ ní, zɨ́a ị́nyịné kása ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yụ́da e ní zɨ́ Yésụ idí ógụ yómo ꞌyị ꞌbɨ moko ené ba. 4Zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga gére née ógụyé zɨ́ Yésụ, zɨ́ye ṇgúṇgú royé kɨ́dí, “Áko mongụ́ ꞌyị, utúasá mɨútúásá zɨ́yị ndéréyị yómo ꞌyị moko ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị née. Mongụ́ ꞌyị née nɨ zɨ́ze kɨ́ra bɨlámáne. 5ꞌBú ꞌyị ezé e nɨ doa kɨ́ngaya, ụbụ́ mongụ́ ꞌDị́cị́ Kótrụro bɨ zɨ́ze kɨ́ra ba ne.” 6Zɨ́ Yésụ ị́nyịné zɨ́ye ndéréye. Sɨmɨ bɨ nɨyí nda go gbóo ꞌbe ní, zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e née kása ngíti eze lámáne ndéré úku ledre zɨ́ Yésụ do mɨsiꞌdi kɨ́dí, “Ngére, ndá ꞌdóꞌdó royị́ ógụyị́ cụ́ zɨ́ma ꞌbe wá áyí yị́ eyị́ mongụ́ ꞌyị gɨ zɨ́a mándá ꞌbɨ amá kɨ́ ledremá owóowó wá.
7“Née ngúru sị́ ledre bɨ máíli ógụ gɨ zɨ́a cụ́ máa zɨ́yị wá ní. Bɨlámá a ídí lá úku kúrúyị, nɨ óto ꞌyị moko amá zɨ́a ị́nyịné gɨ do ndíyá. 8Mándị́sị méngị moko sị́ lorụ zɨ́ma kpá ídíma kɨ́ asikíri e sị́ sị́lị́ma. Togụ́ máyá ngúru a idí ógụ yá, zɨ́a tɨ́ ógụné. Togụ́ máyá idí ndéré do bi káa yá, zɨ́a ndéréne. Togụ́ máíꞌbí moko zɨ́ ꞌyị moko amá ꞌbe yá, zɨ́a tɨ́ méngị a.”
9Sɨmɨ bɨ Yésụ uwú maꞌdíi ledre bɨ oꞌdo née uku kenée ní, zɨ́ ledre née ówóne komoa. Zɨ́a ị́nyị óyó komoné úku ledre zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lódụ́ kacɨ́ a née kɨ́dí, “Do ngará Isɨréle e mbá, mándíki aka ꞌyị bɨ ṇguṇgu ledre ꞌbɨ Lomo go kɨ́ngaya káa zɨ́ ꞌbɨ oꞌdo ba ní ní wá.” 10ꞌYị ga bɨ oꞌdo née kasa yée zɨ́ Yésụ, nɨyí ndáꞌbaógụ bɨ íri ní, ꞌyị moko bɨ kɨ́ ndíyá ba roa eme yị́ ené go.
Yésụ uru owụ́ ꞌbɨ ngíti kára umbu
11Do kacɨ́ ledre máa wo née ní, zɨ́ Yésụ ị́nyịné kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ené e gɨ ore zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ a útúye do kacɨ́ye zɨ́ye ndéréye sɨmɨ ngíti gara kɨ́ ịrịné Náyína. 12Ngíti kára umbu nɨ kóo sɨmɨ gara née ore ndiki owụ́ kpá lá dụụ́ kị́éꞌdo owụ́oꞌdo. Ábuwá bɨkéṛị́ owụ́ née uyu yị́ ené go tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ogụnɨ́ go sɨmɨ ini ore nɨyí go ndéré óto a. 13Sɨmɨ bɨ Ngére Yésụ lurú kára née kenée ní, zɨ́ sɨmɨkozo méngị wo zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Ndá lolụ íni ini wá.”
14Zɨ́ Yésụ maꞌdáa ꞌdíꞌbingéṛị gbagbara. Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ị́mbị́ umbu ba tóroyé. Zɨ́a úku ledre zɨ́ umbu kɨ́dí, “Owụ́, ị́nyịógụ mu.” 15Beré, zɨ́ owụ́phɨṛangá líkpí phụ́trụ komoné, do ị́nyịógụ ndị́sịné ꞌdága ndị́sị ódroné. Yésụ ya zɨ́a ní, ndáꞌba mu zɨ́ mbágáyị ꞌbe.
16Zɨ́ tara ꞌyị ga bɨ sɨmɨ ini née ị́drị́ne mbá mɨị́drị́. Zɨ́ye ndị́sịyé mbófo Lomo kɨ́dí, “Mbófo éyị́, Lomo kasaogụ ngúru mongụ́ nébị go ógụ ndị́sị sáká zée ꞌyị ené e.” 17Zɨ́ phanda ledre bɨ Yésụ mengị née báyiné kacɨ́ tara ꞌbe ga bɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya ore ní za mbá.
Yiwáni kasa ꞌyị ené e gbre zɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Matáyo 11:1-19)
18Née ní, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yiwáni ị́nyịyé ndéré úku ledre ga bɨ Yésụ mengị yée née mbá zɨ́ Yiwáni. 19Zɨ́ Yiwáni maꞌdáa kása ꞌyị e gbre gɨ dongará ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, ndérésé aka mu ndúꞌyú Ngére, “Nɨ née go tɨ́ owụ́ ꞌbɨ Lomo bɨ kóo uku ledre a kɨ́dí née nɨ kásaógụ wo ní, ala née aka ngíti ꞌyị kpị́?”
20Zɨ́ yaꞌdá ga bɨ Yiwáni Babatị́za kasa yée née ndéréógụyé zɨ́ Yésụ zɨ́ye ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, mongụ́ ꞌyị ezé Yiwáni kasa zée ógụ ndúꞌyú yị́ị kɨ́dí, áyí ba go tɨ́ ꞌyị bɨ Lomo uku ledre kásaógụ wo káa do ꞌyị yómo ꞌyị e ní ala áyí aka ba ngíti ꞌyị kpị́?”
21Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, Yésụ nɨ go ndị́sị yómo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ndíyá e gɨ sɨmɨ ṛị́kị́ ndíyá eyé e. Zɨ́a kpá lágaóyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨ ngíti géyị ꞌyị e ꞌdáꞌba. ꞌYị máa yée ga bɨ komoyé ꞌdụtụ mɨꞌdụ́tụ ní zɨ́a líkpí a. 22Sɨmɨ bɨ mengị onzó moko bɨ gáa ꞌyị ꞌbɨ Yiwáni ogụ ndikinɨ́ wo roa ní, zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ledre ga bɨ lúrúsé yée kɨ́ yée ga bɨ úwúsé yée ní, ídísé ndéré úku a zɨ́ Yiwáni. ꞌYị ga bɨ kóo ngárá lurúnɨ́ bi wá ní, nɨyí go lúrú bi, yée ga bɨ kóo mɨgịgị́ṛị́ ní nɨyí go gámá. Yée ga bɨ kɨ́ sámá royé ní, royé eme go. Mɨmbílí ngbụtụ́ nɨyí go ndị́sị úwú ledre. Umbu e urúnɨ́ gɨ sɨmɨ umbu go. ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ lúrú yée káa zɨ́ moko ndaá sɨmɨyé wá ní, nɨyí go úwú bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo. 23ꞌYị bɨ nɨ íꞌbí roné ndị́sị lódụ́ kacɨ́ma sɨmɨ ledre e za mbá ní, nɨ ídí mbigí ꞌyị amá, Lomo nɨ óto wo zɨ́a ídíne kɨ́ mongụ́ rokinyi.”
24Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga bɨ Yiwáni kasaogụ yée née ndaꞌbalugunɨ́ royé ní, zɨ́ Yésụ ndáꞌba ndị́sị ódroné zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ gáa ba kɨ́dí, “Sɨmɨ bɨ kóo ndị́sịsé úwú ledre ga bɨ Yiwáni ndịsị úku yée zɨ́se sɨmɨ yana súwú ní, lúrúsé kóo wo kacɨ́ komosé káa zɨ́ bɨcayi ꞌyị bɨ sómụ́ ledre ené nɨ gbre gbre káa zɨ́ lómí ga bɨ síli ndịsị ílílóꞌbó yée ní? 25Togụ́ kenée wá ní, ndérésé nda kóo íri lúrú ꞌyị bɨ esị bɨlámá bongó roné ní? ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ ésị bɨlámá bongó ga bɨ ugúnɨ́ yée kɨ́ tụ́ꞌdụ́ késị́ ní, nɨyí ye ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndị́sị ꞌbe ꞌbɨ mongụ́ ngére ní, gɨ zɨ́a nɨyí yị́ eyé ꞌyị ga bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ye ní. 26Nɨ maꞌdíi, máówo bú kɨ́dí ndérésé kóo lúrú Yiwáni gɨ zɨ́a ówosé bú kɨ́dí nɨ nébị. Máúku zɨ́se, rokoꞌbụ ledre ené romo do ꞌbɨ nébị e. 27Née oꞌdo bɨ ekénɨ́ ledre a sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí,
“ ‘Mááyí kása ꞌyị kasa amá zɨ́yị ꞌdáꞌdá,
gɨ ro zɨ́a yémeómo mɨsiꞌdi zɨ́yị nzíyiné.’7:27 Maláki 3:1
28Máúku zɨ́se maꞌdíi, ꞌyịmaꞌdí ga bɨ ndikiogụnɨ́ yée do sogo káṇgá ba za mbá, wo bɨ nɨ rómo do Yiwáni ní ndaá. Dụụ́ ꞌyị bɨ nɨ cúkuꞌdée ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní, ledre ené nɨ rómo ꞌbɨ Yiwáni ne.”
29Sɨmɨ bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née uwúnɨ́ ledre bɨ Yésụ uku kenée ní, zɨ́ye ị́nyịyé za kɨ́ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ e mbá ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo, gɨ zɨ́a Yiwáni íꞌbí kóo babatị́za go zɨ́ye. 30Zɨ́ Farụsáyo e kɨ́ yée ga bɨ nɨyí ꞌbɨ eyé ꞌyị ꞌdódo lorụ ga bɨ kóo Mụ́sa eké yée ní, ási eyé mɨási gɨ ro Lomo kpá kɨ́ úwú ledre ga bɨ Yiwáni ndịsị úku yée ní gɨ zɨ́a Yiwáni íꞌbí ené kóo babatị́za zɨ́ye wá.
31Zɨ́ Yésụ úku ledre gɨ ro ꞌyị ga gére née kɨ́dí, “Mááyí ótoásá ꞌyị ga ba kɨ́ ꞌdi? Bɨ ngárá ṇguṇgunɨ́ ledre amá wá ní? 32Bɨlámá a nɨyí káa zɨ́ mɨnzéré owụ́ e do bi ndeke kɨ́ lafúye ní. Yée ga bɨ ndịsịnɨ́ úku keꞌbị kɨ́ ụ́cụ kị́drị́ ní, zɨ́ye úku ledre zɨ́ ngíti géyị lafúye kɨ́dí,
“ ‘Ledre esé sinyí kenée gɨ zɨ́ ꞌdi? Togụ́ ukuzé keꞌbị rokinyi kɨ́ ụ́cụ kị́drị́ yá,
ílisé léꞌbé keꞌbị wá,
togụ́ ukuzé nda keꞌbị ini yá,
ílisé kpá íni ini wá ní.’
33Lúrúsé aka, sɨmɨ bɨ kóo Yiwáni Babatị́za maꞌdáa ogụ dongaráse zɨ́a ndị́sịné káa zɨ́ órụ́ roné mɨórụ́ ní, anu éyị́ mɨánu kɨ́ngaya wá, nda kpá ꞌyị éwé leꞌyị́ wá, zɨ́se ndị́sịsé fála wo kɨ́dí nɨ kɨ́ bɨcayi lomo e sɨmɨné. 34Sɨmɨ bɨ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ógụ ndị́sị dongaráse kɨ́ ánu kótrụ éyị́ kpá kɨ́ éwé éyị́ e ndro kése ní, ndị́sịsé kpá fála Máa kɨ́dí Mááyí ꞌyị mɨmbéꞌde kpá ꞌyị kóyó zɨ́ma ụ́nzụ ꞌyị lúyú ledre e kɨ́ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ óto yée káa do ezegámá e. 35Sée ga bɨ ndị́sịsé úwú ledre ga bɨ Yiwáni uku yée kɨ́ yée ga bɨ máógụ ndị́sị úku yée ní, ásé ówoyéme a dụụ́ se kɨ́dí ndịsịzé úku née ledre ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní.”
Yésụ otoomo lúyú ledre ꞌbɨ ngíti kára
36Nda gɨ do kacɨ́ ledre ga gére née sɨmɨ ngíti sị́lị́ kpị́, zɨ́ ngíti mongụ́ ꞌyị nɨ Farụsáyo kɨ́ ịrịné Simúna. Zɨ́a yéme éyị́ mɨánu ꞌbe ꞌbɨ ené do ndólo Yésụ gɨ roa. Zɨ́ Yésụ ndéréne go ógụné íri do ndị́sịyé ánu éyị́. 37Ngíti kára nɨ kóo bo sɨmɨ gara bɨ Simúna nɨ sɨmɨ a ore ní. ꞌYị ga bɨ ore ní owonɨ́ wo mbá nɨ kára bɨ mɨméngị ledre ené emengụ́ ní. Sɨmɨ bɨ kára máa née uwú ledre kɨ́dí Yésụ nɨ ꞌbe ꞌbɨ Simúna bɨ Farụsáyo ore ní, zɨ́a ꞌdíꞌbi bɨlámá sụꞌbụ́ mɨndonyo bɨ kɨ́ ndonyoné trụụ ní, ndéréne ólụ́ne kɨ́e ru ꞌdị́cị́ bɨ Yésụ nɨyí ndị́sị ánu éyị́ sɨmɨ a kɨ́ ꞌyị e ní. 38Zɨ́a óyó roné gɨ ꞌdí sogo Yésụ ndéré útúne sị́ sịndị́a bi, ꞌdíꞌbi sịndị́ Yésụ maꞌdáa ngbúó ndị́sịné íni ini roa. Zɨ́ do sogo sịndị́ Yésụ sílíne zɨ́líꞌbéte gɨ zɨ́ iní komoa. Sɨmɨ bɨ ini asá ini ní, zɨ́a ndị́sịné óꞌdó iní komoné née gɨ ro sịndị́ Yésụ kɨ́ bi doné bɨ alamɨála née. Zɨ́a ꞌdíꞌbi sụꞌbụ́ mɨndonyo bɨ gáa ogụ kɨ́e ní dụ́dụ a mbá ro sịndị́ Yésụ.
39Sɨmɨ bɨ Simúna bɨ Farụsáyo lurú ledre ga bɨ kára née nɨ ndị́sị méngị yée ro Yésụ kenée ní, zɨ́a ndị́sị ódroné zɨ́ne kɨ́ roné kɨ́dí, “Áyi, ábuwá mongụ́ ꞌyị ba ndaá ꞌbɨ ené nébị wá ke. Idí ídí nébị yá, káa bɨ owo go kɨ́dí kára née nɨ ꞌyị lúyú ledre, utúasá ótoómo wo ndósoógụné ndị́sị óto sị́lị́ne roné wá.”
40Sɨmɨ bɨ Yésụ owo kɨ́dí Simúna nɨ go ndị́sị sómụ́ ledre kenée ní, zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ Simúna kɨ́dí, “Máíli aka gáa úku owụ́ ledre zɨ́yị.”
Zɨ́ Simúna úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ódro mu mongụ́ ꞌyị.”
41Zɨ́a úku ledre kɨ́dí yaꞌdá e nɨyí kóo bo gbre, zɨ́ye ị́nyịyé ndéréye sáká késị́ gɨ zɨ́ ngíti mongụ́ ꞌyị. Gɨ dongará yaꞌdá ga bɨ gbre née, ngíti ꞌyị saká ꞌbɨ ené míya ịnyị (500), ꞌbɨ ngíti a ꞌbɨ ené dụụ́ cị́ gbre doa sokó (50). 42Késị́ bɨ yaꞌdá ga gére née sakánɨ́ ní ụkụ́ yị́ ené go. Rokoꞌbụ bɨ zɨ́ye íꞌbílúgu a kɨ́e ní ndaá ꞌbɨ ené lolụ kpá wá. Zɨ́ mị́ngị́ késị́ lúrú a kenée, zɨ́a úku ledre zɨ́ yaꞌdá ga gére née kɨ́dí, “Ndásé lolụ sómụ́ ledre wá, késị́ née idí mu ndásé íꞌbílúgu a wá. Gɨ dongará yaꞌdá ga bɨ gbre née, ambi nɨ óto ꞌbú mị́ngị́ késị́ née za kɨ́ngaya ní ne?”
43Zɨ́ Simúna úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, oꞌdo bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ késị́ kacɨ́ne ní, nɨ óto ꞌbú mị́ngị́ késị́ née ne kɨ́ngaya.”
Yésụ ya zɨ́a ní, “Úku go maꞌdíi, wo bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ késị́ sogoné ní, nɨ óto ꞌbú mị́ngị́ késị́ ne kɨ́ngaya.”
44Zɨ́ Yésụ óyó komoné zɨ́ kára gáa ndịsị íni ini ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ Simúna kɨ́dí, “Lúrú go Simúna, kára ba ṇguṇgu ledremá go rómo doyị́ kɨ́e. Bɨ gáa máógụ ꞌbe ꞌbɨ eyị́ ona ní, íꞌbí eyị́ iní zɨ́ma lúgu ꞌbụrụ gɨ ro sịndị́ma kɨ́e wá. Zɨ́a léfe za cụ́ iní komoné ro sịndị́ma do ndị́sịné óꞌdóóyó a kpá za cụ́ kɨ́ bị doné. 45Sɨmɨ bɨ máólụ́ zɨ́yị ꞌbe ona ní, fáka máa kɨ́ íꞌbí mandá zɨ́ma kɨ́ ꞌbúne wá. Kára née iꞌbí mandá zɨ́ma ne kɨ́ ꞌbúne, zɨ́a fáka sịndị́ma ndá sɨmɨ kóꞌdụ́ne. 46ꞌDíꞌbi máa sɨmɨ sụmụ bɨlámáne kpá wá, kára née ꞌdiꞌbi nda máa ne sɨmɨ sụmụ káa zɨ́ mị́ngị́ ꞌbe nɨ nda ne wo ní.7:46 Kacɨ́ ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da e kára née lefe kóo sụꞌbụ́ do Yésụ kpá ro sịndị́ a gɨ ro ꞌdódo a kɨ́dí née ꞌdiꞌbi wo go sɨmɨ sụmụ.47Máúku zɨ́yị Simúna, gɨ zɨ́a bɨ kára née ṇguṇgu ledremá go kɨ́ngaya ní, Lomo lụlụoyó tụ́ꞌdụ́ lúyú ledre ené ga kóo née go za mbá. ꞌYị bɨ otoomonɨ́ lúyú ledre ené lá cúkuꞌdée ní, ꞌbú ꞌyị e nɨ doa kpá cúkuꞌdée. ꞌYị bɨ otoomonɨ́ lúyú ledre ené mongụ́ne ní, ꞌbú ꞌyị e nɨ doa kpá mongụ́ne.”
48Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ kára máa née kɨ́dí, “Máúku zɨ́yị, máótoómo lúyú ledre eyị́ e go za mbá.”
49Zɨ́ ngíti géyị ṇgu ga bɨ nɨyí kpá ore ní, ị́nyịyé ndị́sị úku ledre dengbị́ye kɨ́dí, “Oꞌdo née ili ótoásá roné kɨ́ Lomo ndị́sị ótoómo lúyú ledre ꞌbɨ ꞌyị e ꞌdáꞌba.”
50Zɨ́ Yésụ kpá úku ándá ledre zɨ́a kɨ́dí, “Gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgu ledremá go ní, ómo yị́ eyị́ go. Ndáꞌba mu ꞌbe, mɨmbéꞌdeyị́ idí ídí teéteké.”
8Muruwayi gɨ ro kúfú
1Nda gɨ do kacɨ́ ledre máa wo née ní, zɨ́ Yésụ ị́nyịné kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga bɨ sokó doa gbre (12) née ndị́sị gámáye kɨ́ úku bɨlámá ledre gɨ ro ꞌbe Lomo zɨ́ye. 2Ngíti géyị kará ga bɨ kóo Yésụ lagaoyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨyé, kɨ́ yée ga bɨ kóo sịkpị yée gɨ do ndíyá, káa zɨ́ Maríya bɨ gɨ sɨmɨ Magɨdála bɨ Yésụ lagaoyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨ a ịnyị doa gbre, 3nda kɨ́ Zowána meꞌbe Kúza. Kúza maꞌdáa nɨ manda ꞌbɨ ꞌyị ꞌbɨ moko ga bɨ ꞌbɨ ngére Eróde ní. Nda kpá kɨ́ ngíti kára kɨ́ ịrịné Suzéna, nda kpá kɨ́ ngíti géyị kará e. Kará ga gére née ndịsịnɨ́ kóo lódụ́ kacɨ́ Yésụ kɨ́ ꞌyịmɨkása ené e kɨ́ ndị́sị íꞌbí eyị́ ga bɨ Yésụ ilinɨ́ yée kɨ́ ꞌyịmɨkása ne e ní zɨ́ye.
4Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ị́nyịyé gɨ sɨmɨ gara gɨ ore kpá kɨ́ ngíti géyị kacɨ́ do ꞌbe ga bɨ ore ní ndị́sị ógụyé zɨ́ Yésụ kɨ́ úwú bɨlámá ledre ga bɨ ndịsị úku yée ní. Zɨ́a úku ngíti ledre zɨ́ye sɨmɨ muruwayi kɨ́dí, 5“Kadra kị́éꞌdo, zɨ́ ngíti oꞌdo ꞌdíꞌbi kúfú zɨ́a ndéréne yáká. Sɨmɨ bɨ ogụ go yáká ní, geré zɨ́a tónóne óyụ kúfú. Zɨ́ ngíti géyị léꞌbéútúye do mama, zɨ́ ꞌyị e ndị́sịyé ꞌdítí a kɨ́ ndéréye. Gɨ zɨ́a bɨ nɨyí do nyárá bi ní, zɨ́ solụ́ e ógụyé ánu yée. 6Zɨ́ ngíti géyị útú ꞌbɨ eyé do landa. Gɨ zɨ́a bɨ ngárá mɨꞌbeꞌbe káṇgá ndaá ore bɨlámáne wá ní, zɨ́ye ụ́tụógụyé ꞌdiya. Sɨmɨ bɨ bɨrará kadra suwu nda ní, zɨ́ye gágáye rúfú gɨ zɨ́a mɨꞌbeꞌbe káṇgá nda zɨ́ cíyíye ólụ́ne sɨmɨ a wá. 7Ngíti géyị utúnɨ́ ꞌbɨ eyé dongará kị́nị e. Zɨ́ye ụ́tụyé ngbóróye ndro kɨ́ kị́nị ga gére ní. Sɨmɨ bɨ kị́nị ga gére olụ́ịndị́nɨ́ nda yị́ eyé ní, zɨ́ kére ga gére née nda ídí eyé mbá andulé, anánɨ́ eyé lolụ wá. 8Ngíti géyị utúnɨ́ ꞌbɨ eyé do bɨlámá káṇgá, do ụ́tụyé ngbóróye kɨ́ mɨngburoko kókó sịndị́ye do ánáye mbá mụdụ.”
Sɨmɨ bɨ ukuasá ledre née go ní, zɨ́a ꞌdụ́tụ a kɨ́ ledre bɨ kɨ́dí, “Ídísé sómụ́ sɨmɨ ledre née bɨlámáne.”
9Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ị́nyịyé ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Ini ledre gɨ sɨmɨ muruwayi née yaá ꞌdi?” 10Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Máúku phụ́trụ ledre gɨ ro ledre ꞌbe ꞌbɨ Lomo zɨ́se go fúó. Mándị́sị úku a zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e sɨmɨ muruwayi.
“ ‘Abú nɨyí tɨ́ lúrú bi, utúasánɨ́ lurúndikinɨ́ éyị́ wá.
Abú nɨyí tɨ́ úwú ledre e, utúasánɨ́ ówoyéme a.’8:10 Isáya 6:9
11“Ini ledre gɨ sɨmɨ muruwayi bɨ gáa ba nɨ kɨ́dí, kúrú Lomo bɨ ndịsịnɨ́ úku a zɨ́ ꞌyị e ní nɨ káa zɨ́ ndịsịnɨ́ óyụ kúfú ní. 12Kúfú máa yée ga bɨ utúnɨ́ do mama ní, nɨyí ꞌbɨ eyé káa zɨ́ ꞌyị máa yée ga bɨ ukunɨ́ tɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go zɨ́ye, ꞌdiꞌbiotonɨ́ eyé ngị́rị sɨmɨ yana mɨmbéꞌdeyé wá ní. Sɨmɨ bɨ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e lurú ngárá cíyí a ndaá do mɨmbéꞌdeyé wá ní, zɨ́a ógụné ꞌdiya ꞌdíꞌbióyó a gɨ sɨmɨyé ꞌdáꞌba káa bɨ nɨyí lányá ro ledre ꞌbɨ Lomo, zɨ́a yómo yée ke. 13Kúfú máa yée ga bɨ utúnɨ́ do landa ní, nɨyí ꞌbɨ eyé káa zɨ́ ꞌyị máa yée ga bɨ togụ́ ukunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go zɨ́ye yá, zɨ́ye ṇgúṇgu a ꞌdiya kɨ́ ꞌbúne, tɨ́ lá cíyí ledre maꞌdáa ndaá ꞌbɨ ené ngị́rị sɨmɨ mɨmbéꞌdeyé wá. Sɨmɨ bɨ ꞌdoꞌdó ndiki yée go ní, geré zɨ́ye ónzóóto ledre ꞌbɨ Lomo bɨ ṇguṇgunɨ́ née. 14Kúfú máa yée ga bɨ utúnɨ́ ꞌbɨ dongará kị́nị e ní, nɨyí ꞌbɨ eyé káa zɨ́ ꞌyị máa yée ga bɨ ṇguṇgunɨ́ tɨ́ ledre Lomo go ní, ndaá ꞌbɨ ené za kɨ́ mɨmbéꞌdeyé mbá wá, gɨ zɨ́ kéyị née rokoꞌbụyé ndaá ꞌbɨ ené e wá. Gɨ zɨ́a mɨmbéꞌdeyé nɨ yị́ ené kpá mongụ́ne gɨ ro éyị́ ga bɨ ꞌbɨ sága ba, kpá kɨ́ rokinyi bɨ ꞌbɨ sága ba. Gɨ zɨ́ kéyị née utúasánɨ́ eyé tóro ngbúó méngị ledre ꞌbɨ Lomo wá. 15Kúfú máa yée ga bɨ utúnɨ́ ꞌbɨ eyé sɨmɨ ngomụ káṇgá ní, nɨyí ꞌbɨ eyé káa zɨ́ ꞌyị máa yée ga bɨ uwúnɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ye ꞌdíꞌbi a do mɨmbéꞌdeyé kɨ́ngaya, zɨ́ye ndị́sịyé méngị mbá bɨlámá ledre ga bɨ Lomo ili ní.”
Muruwayi gɨ ro bimɨóṇgó
(Lúrú kpá Márɨko 4:21-25)
16Zɨ́ Yésụ kpá ị́nyịné úku ngíti muruwayi gɨ do kacɨ́ wo bɨ ꞌdáꞌdá ní kɨ́dí, “Máúku zɨ́se ꞌyị bɨ kị́éꞌdo káa yaá ụndụoto phoꞌdụ go ꞌdị́cị́ kacɨ́ne kɨ́ ndụlụ zɨ́a lóꞌbụꞌdụ́tụ a sị́ pheṛé togụ́ zɨ́a ésịóto e ru sị́ ṛangba ní nda. Togụ́ ụndụotonɨ́ phoꞌdụ go kɨ́ ndụlụ ꞌdị́cị́ yá, ndịsịnɨ́ lengbe óto a gá do éyị́ ꞌdága gɨ do bɨ zɨ́a óṇgó bi ꞌdị́cị́ komo ꞌyị e. 17Sịndị́ kadra nɨ ógụ zɨ́ ꞌyị e ówoyéme ledre amá mbá zaá bɨlámáne wo bɨ kị́éꞌdo zɨ́a lóꞌboné ní nda gɨ zɨ́a Lomo nɨ nda ꞌdódo a za cụ́ ne zɨ́ye fúó. 18Ídísé úwú ledre ga bɨ mándị́sị úku yée zɨ́se ba bɨlámáne zɨ́se ṇgúṇgu a. Gɨ zɨ́a togụ́ ꞌyị ṇguṇgu ledre amá go yá, Lomo nɨ nda ꞌdódo yata ledre e zɨ́a za kɨ́ngaya. ꞌYị bɨ ili ṇgúṇgu ledre amá wá, gɨ zɨ́a somụ́ yị́ ené ya née owo yị́ ené ledre bú, owụ́ ledre bɨ owo née, Lomo nɨ lụ́lụ a gɨ sɨmɨ doa mbá zɨ́a ídíákáne gbékpị́e.”
Mbágá Yésụ kɨ́ lúnduga
(Lúrú kpá Matáyo 12:46-50, Márɨko 3:31-35)
19Gɨ ore, zɨ́ ngíti géyị owụ́ ꞌbɨ mbágá Yésụ, nda kpá kɨ́ mbágáye Maríya ndéréye lúrú Yésụ. Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ kɨ́ꞌdí bɨ Yésụ nɨ ore ní, bi ógụyé ndaá kóo gbóo ro Yésụ maꞌdáa wá gɨ zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e. 20Zɨ́ ngíti ꞌyị gɨ dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ndịsị ꞌdódo ledre zɨ́ye née ị́nyịné ndéréne ndoo gị zɨ́ Yésụ uku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, mbágáyị kɨ́ lúnduyị́ e nɨyí sága ꞌdáa ogụnɨ́ zɨ́yị.”
21Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ ꞌyị ga gére née mbá kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ úwú ledre ꞌbɨ Lomo bɨ mándị́sị ꞌdódo a, zɨ́ye ndị́sịyé méngị ledre e kacɨ́ a ní, nɨyí go kpá mbágáma e kɨ́ lúndumá e.”
Yésụ ụcụomo mongụ́ síli
(Lúrú kpá Matáyo 8:23-27, Márɨko 4:35-41)
22Nda sɨmɨ ngíti sị́lị́, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “ꞌDogụzé aka mɨkavu mu sága gɨ ꞌdí keṛị́.” Zɨ́ye ékị́ye sɨmɨ kuṛúngba, go ndéréye gɨ ro ꞌdógụ bi sága.
23Zɨ́ye ndéréógụyé go sɨmɨ yana mɨkavu, ṛí zɨ́ Yésụ útú ꞌdúꞌdu ené. Zɨ́ mongụ́ síli ógụné kpị kpị kpị, zɨ́ iní ndị́sị kádané gɨ zɨ́a sɨmɨ kuṛúngba, zɨ́ kuṛúngba ndị́sị kị́zịné kɨ́ ízi roné kɨ́ éwé iní sɨmɨné áyíne go kpá gbóo gɨ ro ólụ́ sị́ iní, umbu ogụ go zɨ́ye.
24Gɨ zɨ́ ngịrị, zɨ́ ꞌyịmɨkása ené ga gére née úru wo kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, mongụ́ ꞌyị, ꞌdiꞌdiya ị́nyịógụ mu azé go úyu.” Zɨ́ Yésụ úrúne ndíki ledre nɨ go tɨ́ ndị́sị méngị roné kenée.
Zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ síli kɨ́dí, “Ídí tóro tí, ndá ílí wá.” Zɨ́a kpá úku ledre zɨ́ iní bɨ ndịsị káda ba kɨ́dí, “Ídí tóro kpá tí, ndá káda wá.” Tɨ́ maꞌdíi zɨ́ síli kɨ́ mɨkáda iní tóroyé zɨ́ bi ídíne sií. 25Zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ ꞌyịmɨkása ené ga gére née kɨ́dí, “Érésé ngịrị gɨ zɨ́ ꞌdi, ṇgúṇgusé aka esé ledremá fú lá wá ke?”
Zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́ ledre máa wo née zɨ́ye ndị́sị ódroyé dengbị́ye kɨ́dí, “Bɨ káa lárá ꞌyị bɨ káa be ꞌdi bɨ odro lá kɨ́ tarané zɨ́ síli kɨ́ iní úwú kúrú a ní.”
Yésụ lagaoyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨ ngíti oꞌdo
(Lúrú kpá Matáyo 8:28-34, Márɨko 5:1-20)
26Zɨ́ye ꞌdógụ mɨkavu Galiláya ndéréógụyé sɨmɨ gara ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ Gerésa ní. 27Ábuwá ngíti oꞌdo nɨ kóo sɨmɨ ngíti gara sɨmɨ káṇgá née íri, nɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ bɨcayi lomo e sɨmɨné. Kpálá bɨ Yésụ nditíogụ gɨ sɨmɨ kuṛúngba ní, geré zɨ́ye ndíkíye kɨ́ oꞌdo bɨ kɨ́ bɨcayi lomo e sɨmɨné née. Nɨ nda yị́ ené kóo gɨ zɨ́ye go kɨ́ nzanga komoné ndịsị nda gámá ené go ngíṛá, olụ́ogụ nda gɨ ꞌbe ndị́sị ꞌdúꞌdu ené dongará bi ga bɨ zɨ́ umbu e ní. 28Kpálá bɨ lurúndiki Yésụ ní, zɨ́a tónó gbúrógbóne gɨ zɨ́ nzanga bɨcayi lomo ga gére née, zɨ́a ndéré útúne gbrị kóꞌdụ́ Yésụ do kpá gbúrógbóne ꞌdága kɨ́dí, “Yésụ, yị́ị owụ́ ꞌbɨ mbigí Lomo, éyị́ bɨ íli méngị a kɨ́ma ní ꞌdi? Máṇgúṇgú romá zɨ́yị, ndá geré ꞌdóꞌdo máa wá.” 29Oꞌdo née uku ledre kenée gɨ zɨ́a, Yésụ ódro zɨ́ bɨcayi lomo ga gére née idínɨ́ ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ oꞌdo née ꞌdáꞌba. Ndịsịnɨ́ nda kóo méngị wo bɨsinyíne zɨ́ ꞌyị e nda kóo ndị́sị éré wo mbá mɨéré. Abú utúꞌdiꞌbinɨ́ ba zaá wo do ódó sị́lị́a kɨ́ sịndị́a mɨódó cụ́ kɨ́ káꞌdá késị́, ɨ́ꞌɨ, zɨ́a ndị́sị ꞌdécị éyị́ ga gére née gɨ roné mbá kɨ́ rokoꞌbụ bɨcayi lomo ga gére née. Zɨ́a ndị́sị gámáne gɨ zɨ́ye nda lá rịị́ ꞌdága.
30Zɨ́ Yésụ ndúꞌyú bɨcayi lomo bɨ sɨmɨ oꞌdo née kɨ́dí, “Ịrịyị́ náambi?”
Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ tara oꞌdo née kɨ́dí, “ịrịmá owụ́tụ́ꞌdụ́.” Ịfị́ ịrịné kenée gɨ zɨ́a nɨyí sɨmɨ oꞌdo née tɨ́ tụ́ꞌdụ́ maꞌdíi. 31Zɨ́ye ṇgúṇgú royé zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ndaá aka geré ógó yée zɨ́ye ndéré útúye sɨmɨ mongụ́ gu ꞌbɨ nduwú bɨ gɨ ro bɨcayi lomo e ní wá.”
32Tụ́ꞌdụ́ mɨkụ́ṛụ́ nɨyí kóo kpá ro ngíti owụ́ landa ore ndị́sị ánu éyị́. Zɨ́ bɨcayi lomo ga gére úku ledre zɨ́ Yésụ idí ṇgúṇgu a zɨ́ye ndéré ólụ́ ndị́sịyé sɨmɨ mɨkụ́ṛụ́ ga bɨ íri née. 33Zɨ́ye ólụ́ógụyé gɨ sɨmɨ oꞌdo née ndéré ólụ́ye mbá sɨmɨ mɨkụ́ṛụ́ ga gére ní. Zɨ́ éyị́ ídíne sɨmɨ do mɨkụ́ṛụ́ ga gére née káa zɨ́ nzanga ní, zɨ́ye ụ́dụyé rụụ ngásá ndúṛúꞌbụ́ye, ndéré útúye sɨmɨ mɨkavu nónụ́ye gɨ zɨ́ iní do úyuyé mbá.
34Sɨmɨ bɨ ꞌyị ꞌbáꞌbá mɨkụ́ṛụ́ ga gére née lurúnɨ́ ledre bɨ mengị roné kenée ní, zɨ́ye ị́nyịyé ngásá ndáꞌbayé sɨmɨ gara kɨ́ úku ledre bɨ mengị roné née zɨ́ ꞌyị e kpá kɨ́ ngíti géyị bi ga bɨ gbóo gbóo ore ní mbá. 35Zɨ́ ꞌyị e ndéréye kacɨ́ ledre ga bɨ uwúnɨ́ ní. Zɨ́ye ndéréye ndíki oꞌdo bɨ bɨcayi lomo e olụ́ogụnɨ́ gɨ sɨmɨ a ba nɨ go ndị́sị cigí sịndị́ Yésụ bi kenée komoa oṇgó yị́ ené go nɨ go kɨ́ bɨlámá bongó roné. Zɨ́ ngịrị ledre née ólụ́ne ro ꞌyị ga bɨ lurúnɨ́ ní mbá. 36Zɨ́ye ndị́sịyé úkutátá a zɨ́ ꞌyị ga bɨ lurúnɨ́ kɨ́ komoyé wá ní kɨ́dí, maꞌdíi Yésụ yomo oꞌdo née go. 37Gɨ zɨ́ ngịrị ledre bɨ mengị roné née, zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Gerésa e úku ledre zɨ́ Yésụ idí mu ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ káṇgá eyé gɨ ore ꞌdáꞌba. Zɨ́ Yésụ ékị́ye kɨ́ ꞌyị ené e sɨmɨ kuṛúngba zɨ́ye ndéréóyó royé gɨ ore ꞌdáꞌba.
38Zɨ́ oꞌdo bɨ lagaoyónɨ́ bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨa ba ṇgúṇgú roné zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị azé ndéré ezé kése.” Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, 39“Ndáꞌba aka ꞌbe zɨ́yị úku ledre bɨ Lomo mengị zɨ́yị née zɨ́ ꞌyị e ꞌbe íri.” Tɨ́ maꞌdíi, zɨ́ oꞌdo née ndáꞌbané ꞌbe ndéré kɨ́ úku ledre bɨ Yésụ mengị zɨ́a née zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ gara ore mbá.
Yésụ uru nyị́ Yáyiro gɨ sɨmɨ umbu
(Lúrú kpá Matáyo 9:18-26, Márɨko 5:21-43)
40Zɨ́ Yésụ ị́nyịyé gɨ ore ꞌdógụ bi ndáꞌbalúgu royé sɨmɨ Galiláya. Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ íri ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ꞌdíꞌbi wo sɨmɨ sụmụ gɨ zɨ́a ndịsịnɨ́ go kú sóngó wo. 41Ngíti mongụ́ ꞌyị nɨ kóo bo ore kɨ́ ịrịné Yáyiro, nɨ mongụ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi kacɨ́ moko sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌbɨ Lomo ní. Zɨ́a ógụné útúne sị́ sịndị́ Yésụ ṇgúṇgú roné zɨ́a idí ógụ ꞌbe ꞌbɨ ené. 42Ábuwá, bɨkéṛị́ nyị́ a, odụ owụ́ maꞌdáa kpá dụụ́ née kị́éꞌdo née, owụ́ ꞌbɨ sɨmɨbi sokó doa gbre nɨ kɨ́ ndíyá gbála, go gbóo kɨ́ umbu.
Sɨmɨ bɨ Yésụ uwú ledre née kenée ní, zɨ́ye ị́nyịyé kɨ́ Yáyiro e go ndéréye lúrú ndíyá. Gɨ zɨ́a ꞌyị e ofụnɨ́ go, bi ndéré ndaá lolụ kóo bɨlámáne wá. 43Ábuwá ngíti kára nɨ kóo kpá bo dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ore nɨ kɨ́ ndíyá ꞌbɨ kará e roné ndịsị nda kóo méngị wo bɨsinyíne ndaá do bɨlámá mɨsiꞌdiné káa zɨ́ bɨ lengbe ní wá. ꞌDiꞌbi kɨ́e ꞌdényé sɨmɨbi sokó doa gbre. Tɨ́ lá ꞌyị bɨ nɨ yómo wo ní ndaá. 44Zɨ́ kára née ólụ́ne ndoo gɨ ngará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ndéré óto sị́lị́ne ro tara bongó bɨ ro Yésụ ní. Geré zɨ́ bɨsinyí sáma ndíyá bɨ kóo ndịsị léfeógụ ro kára née káa zɨ́ ꞌdíya ní tóro ní.
45Yésụ owo gáa go kɨ́dí ꞌyị oto sị́lị́ne go roné. Zɨ́a ndúnduꞌyú kɨ́dí, “Ambí oto sị́lị́ne romá ne?”
Sɨmɨ bɨ ꞌyị e itínɨ́ nda go mbá kangú ní, zɨ́ Pétero bɨ ngúru ꞌyịmɨkása ené ní úku ledre kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, lúrú aka lá tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga ba, zɨ́yị úku ledre yá ambi oto sị́lị́ne royị́ ne?”
46Yésụ ya, “Abú tɨ́ kenée ndotó, máówo go kɨ́dí ꞌyị oto sị́lị́ne go romá, gɨ zɨ́a rokoꞌbụ bɨ romá ní mengị moko go.”
47Sɨmɨ bɨ kára née lurú ledre bɨ mengị roné kenée ní, bi lóꞌbo a ndaá lolụ wá, zɨ́a ị́nyịné tɨ́ do komo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ógụ útúne sị́ sịndị́ Yésụ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, máóto sị́lị́ma máa royị́ gɨ zɨ́a mááyí kɨ́ ndíyá, gɨ zɨ́ kéyị née, ndíyá bɨ romá ní ụkụ́ go.” 48Zɨ́a úku ledre zɨ́ kára née kɨ́dí, “Owụ́ ꞌbɨ amáa, ndíyá ụkụ́ gɨ royị́ gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgu ledremá ní. Ndéré yị́ eyị́ mu, mɨmbéꞌdeyị́ idí ídí teéteké.”
49Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨ ngbụ́rụ́ ndị́sị úku ledre máa wo née yá, sanda ogụ go zɨ́ Yáyiro mongụ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi kacɨ́ ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌbɨ Lomo ní kɨ́dí, “Owụ́ otoomo ꞌdówụ́ go, ndá lolụ ndolo mongụ́ née zɨ́a ndéréne gbékpị́e wá.”
50Sɨmɨ bɨ Yésụ uwú ledre bɨ ukunɨ́ zɨ́ Yáyiro kenée ní, zɨ́a óyó komoné úku ledre zɨ́ Yáyiro kɨ́dí, “Mɨmbéꞌdeyị́ ndaá ꞌdécị gɨ zɨ́ ledre bɨ ukunɨ́ née wá, ídí lá ṇguṇgu ledremá kɨ́dí rokoꞌbụ nɨ bo zɨ́ma, owụ́ ꞌbɨ eyị́ née nɨ ómo ené.”
51Zɨ́ Yésụ ị́nyịyé gɨ ore mbá ndéréye ꞌbe ꞌbɨ Yáyiro íri. Sɨmɨ bɨ Yésụ ayí ólụ́ ꞌdị́cị́ íri ní, zɨ́a úku ledre dụụ́ zɨ́ ꞌyịmɨkása ené e ota. Née kóo Pétero e kɨ́ Yiwáni nda kɨ́ Yakóbo. Nda lá dụụ́ ꞌbụmɨowụ́ kɨ́ mbágáa zɨ́ye ólụ́ye ꞌdị́cị́ ini. 52Ini nɨ kenée mɨndéréne. Zɨ́ Yésụ maꞌdáa ị́nyịné ụ́cụómo ꞌyị e kɨ́dí, “Ndásé íni ini wá, owụ́kára ba uyu ené e wá, ꞌduꞌdu yị́ ené lá mɨꞌdúꞌdu.”
53Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ íni ini née útúye kúkugú gɨ zɨ́a owonɨ́ tɨ́ go owụ́kára née uyu go mɨúyu maꞌdíi. 54Zɨ́ Yésụ ꞌdíꞌbi sị́lị́ umbu do úku ledre kɨ́dí, “Owụ́ ꞌbɨ amáa, ị́nyịógụ mu.” 55Beré, zɨ́ owụ́kára líkpíphụ́trụ komoné, zɨ́ ꞌdówụ́ a ndáꞌbaógụné. Zɨ́a úku ledre kɨ́dí idínɨ́ íꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́a. 56Zɨ́ tara mbágá owụ́ née kɨ́ ꞌbụa ị́drị́ye mbá mɨị́drị́. Tɨ́ lá zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí ledre bɨ mengị roné née ndanɨ́ úku a zɨ́ ꞌyị e wá.
9Yésụ iꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ ꞌyịmɨkása ené e
(Lúrú kpá Matáyo 10:5-15, Márɨko 6:7-13)
1Sɨmɨ bɨ Yésụ ndolo yoko ꞌyịmɨkása ené ga bɨ ịnyị doa gbre go mbá do bi kị́éꞌdo ní, zɨ́a íꞌbí cóngó ro kɨ́ rokoꞌbụ zɨ́ye gɨ ro zɨ́ye rómo komo bɨcayi lomo e kɨ́e kpá gɨ ro zɨ́ye ndị́sịyé ꞌdíꞌbióyó ndíyá kɨ́e gɨ ro ꞌyị e ꞌdáꞌba. 2Zɨ́a kása yée kɨ́dí, “Ndérésé mu kɨ́ ꞌdódo bɨlámá ledre bɨ gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní, zɨ́se kpá kɨ́ sị́kpị ꞌyị e gɨ do ndíyá eyé e.” 3Zɨ́a kpá úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sɨmɨ bɨ ásé go ndéré ní, ndásé ídí kɨ́ sómụ́ ledre gɨ ro ꞌdíꞌbi éyị́ ga bɨ káa zɨ́ ngbángbá ní, togụ́ kombo, togụ́ ambata, togụ́ mbú késị́, nda kɨ́ ngíti géyị bongó e, gɨ ro zɨ́ éyị́ máa ga gére née sáká sée wá. 4Togụ́ ógụsé go sɨmɨ ngíti ꞌbe, mị́ngị́ ꞌbe maáge ꞌdiꞌbinɨ́ sée go sɨmɨ sụmụ yá, ndásé ndéréókpó wá, ídísé ndị́sị ore. 5ꞌBe bɨ ógụsé sɨmɨ a ꞌdiꞌbinɨ́ sée sɨmɨ sụmụ wá ní, ídísé ụ́ꞌbụ́ ꞌbụrụ bɨ gɨ ro sịndị́se cịkị ore zɨ́a ꞌdódo a kɨ́dí asinɨ́ go gɨ ro bɨlámá ledre amá.” 6Yóó, zɨ́ ꞌyịmɨkása ga gére née ndéréye kacɨ́ tara ꞌbe ga bɨ ore ní za mbá kɨ́ úku bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e kpá kɨ́ ꞌdíꞌbióyó ndíyá gɨ ro ꞌyị e ꞌdáꞌba.
7Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e úku ledre ga bɨ Yésụ ndịsị méngị yée née mbá zɨ́ Eróde Andipá. Ngíti géyị somụ́nɨ́ ꞌbɨ eyé kɨ́dí Yésụ nɨ Yiwáni ꞌyị íꞌbí babatị́za zɨ́ ꞌyị e bɨ kóo ufunɨ́ wo ní urú go ne gɨ sɨmɨ umbu ndịsị méngị ledre ga gére née ne. Zɨ́ ledre máa née kóo sínyíne mɨsínyí ro Eróde. 8Ngíti géyị yá Yésụ nɨ nda mbú nébị kóo kɨ́ ịrịné Ilíya ní urú ne gɨ sɨmɨ umbu zɨ́a ndị́sịné méngị ledre ga gére ní, ngíti géyị ya nɨ ngúru ꞌyị gɨ dongará nébị ga kóo uyunɨ́ ꞌdesị́ ní urúne zɨ́a ógụné ndị́sị méngị ledre ga gére ní. 9Zɨ́ Eróde ndị́sịné úkulóꞌbó ledre zɨ́ne kɨ́ roné kɨ́dí, “ꞌYị née ndaá Yiwáni wá. Gɨ zɨ́a ufunɨ́ kóo Yiwáni go, do óṇgo ꞌdécị goa tụ, ayí úrú láráne kɨ́e ꞌdi? Née ndaá wo wá. Togụ́ kenée yá, máíli aka lúrú wo cụ́ kɨ́ komomá.”
Yésụ iꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́ ꞌyị e álifu ịnyị
(Lúrú kpá Matáyo 14:13-21, Márɨko 6:30-44, Yiwáni 6:1-14)
10Zɨ́ ꞌyịmɨkása ga bɨ Yésụ kasa yée ndéré kɨ́ úku bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e ní ndáꞌbaógụyé, zɨ́ye úku ledre ga bɨ mengịnɨ́ yée íri ní mbá zɨ́ Yésụ. Gɨ do kacɨ́ ledre ga gére ní, zɨ́ Yésụ maꞌdáa ꞌdíꞌbi yée ndéré kɨ́ye sɨmɨ ngíti owụ́ gara ꞌbɨ Galiláya ore kɨ́ ịrịné Beteseyị́da. 11Zɨ́ ꞌyị e úwú ledre a kɨ́dí nderénɨ́ go kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e sɨmɨ Beteseyị́da, zɨ́ye lódụ́ógụ wo gị íri. Zɨ́a ꞌdíꞌbi yée sɨmɨ sụmụ do ndị́sịné úku bɨlámá ledre gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo zɨ́ye. Zɨ́a ndị́sịné kpá kɨ́ sị́kpị ꞌyị máa yée ga bɨ kɨ́ ndíyá ní gɨ do ndíyá eyé e.
12Sɨmɨ bɨ ꞌyịmɨkása ené e lurúnɨ́ kɨ́dí kadra utú go ní, zɨ́ye ógụyé úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, lurúzé kadra utú go ili go zɨ́ ꞌyị ga gére née báyiyé ndéréye do bi ga bɨ nɨyí útúásá ndíki bi ꞌdúꞌdu kɨ́ éyị́ mɨánu zɨ́ye doa gɨ zɨ́a bi bɨ azé doa ba yị́ ené owụ́ bi, bi ꞌdúꞌdu kɨ́ éyị́ mɨánu utúasá ídí ona gɨ ro sáká tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e káa zɨ́ née wá.”
13Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ ꞌyịmɨkása ené ga gére née kɨ́dí, “Ásé íꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́ye.”
Zɨ́ ꞌyịmɨkása ga gére née úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ɨ́, mongụ́ ꞌyị, azé ndíki éyị́ mɨánu íꞌbí a zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e káa zɨ́ née gɨ ꞌda? Odụ éyị́ bɨ zɨ́ze ona lá dụụ́ ambata e ịnyị kɨ́ mɨóngbó kénzé e gbre. Née ndaá éyị́ bɨ nɨ méngị moko ní wá. ꞌBúó azé ꞌdíꞌbi mongụ́ komo késị́ ndéré úgú éyị́ mɨánu kɨ́e tée?” 14ꞌYị ga gére née nɨyí kóo tụ́ꞌdụ́, yaꞌdá e ngúcuyé nɨyí ꞌbɨ eyé álifu ịnyị (5,000).
Zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “Ífi báyisé yée idínɨ́ ndị́sị bi, do bi e kékị́éꞌdo cị́ gbre doa sokó (50).” 15Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ífi báyi ꞌyị ga gére née tɨ́ kenée káa zɨ́ bɨ Yésụ uku ní, zɨ́ ꞌyị e ndị́sịyé bi.
16Zɨ́ Yésụ ị́nyịné ꞌdíꞌbi ambata ga bɨ ịnyị kɨ́ kénzé ga bɨ gbre née, zɨ́a sị́kpị a ꞌdága, zɨ́a íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo gɨ roa, zɨ́a ꞌdíꞌbi ambata, zɨ́a ꞌdéwe sɨmɨ a. Zɨ́a íꞌbí kása a zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e, idínɨ́ íꞌbí a zɨ́ ꞌyị ga gére née ánu a. 17Zɨ́ ꞌyị ga gére née ánu éyị́ zɨ́ye léreyé mbá. Zɨ́ ꞌyịmɨkása e ụ́nzụ ꞌdúcu gbété e sokó doa gbre (12) kɨ́ ngítí éyị́ mɨánu ga bɨ idíakánɨ́ ní.
Pétero uku mbigí ledre gɨ ro Yésụ
(Lúrú kpá Matáyo 16:13-19, Márɨko 8:27-29)
18Sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra zɨ́ Yésụ ị́nyịné lá kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e ndéréye lé do ngíti owụ́ bi kɨ́ꞌdí bɨ ngárá tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndanɨ́ íri wá ní, zɨ́a ndị́sịné íni ini zɨ́ Lomo. Zɨ́a ị́nyịné ndúꞌyú ꞌyịmɨkása ené ga gére née kɨ́dí zɨ́ye na, “Úkusé aka mbigí ledre zɨ́ma, ꞌyị e ndịsịnɨ́ úku ledre gɨ do bimá kɨ́dí mááyí amá kú mbị́ náambi?”
19Zɨ́ ꞌyịmɨkása ené ga gére née úkulúgu ledre e zɨ́a mbá mɨngúngúcua, “Ngíti géyị ya nɨ Yiwáni ꞌyị Bábátị́zị́ ꞌyị e kóna ní, ngíti géyị ya ɨ́ꞌɨ, nɨ nébị kóo ꞌdesị́ kɨ́ ịrịné Ilíya ní, ngíti géyị ya nɨ ngúru nébị gɨ dongará nébị ga kóna uyunɨ́ ní urú ne zɨ́a ndáꞌbaógụné née.”
20Zɨ́a nda ndúꞌyú za cụ́ sómụ́ ledre ꞌbɨ ꞌyịmɨkása ené ga gére née kɨ́dí, “Sara aka nda sée, ndị́sịsé ꞌbɨ esé úku a dongaráse ní kɨ́dí, mááyí náambi?”
Zɨ́ ngúru ꞌyịmɨkása ené bɨ Pétero ní úkulúgu a zɨ́a kɨ́dí, “Áyí Kɨ́résịto, wo bɨ Lomo kasa wo ógụ yómo zée ꞌyịmaꞌdí e ní.”
21Zɨ́ Yésụ ésị sị́lị́ne komoyé kɨ́dí, “Ndásé aka úku ledre née zɨ́ ꞌyị e wá.”
Yésụ uku ledre gɨ ro mɨúyuné
(Lúrú kpá Matáyo 16:20-28, Márɨko 8:30—9:1)
22Zɨ́ Yésụ kpá úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “Gɨ zɨ́a bɨ mááyí Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ní, ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị e kɨ́ mɨngburoko manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e zɨ́ Lomo ní, nda kɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdódo lorụ ní nɨyí úfu máa, sɨmɨ sị́lị́ ota zɨ́ma úrúma.”
23Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, togụ́ ꞌyị ili ídíne ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma, idí ídí nzíyiné gɨ ro úyu gɨ romá. 24ꞌYị bɨ ili yómo roné ne kɨ́ roné ní, nɨ úyu ené gɨ zɨ́a utúasá ené yómo roné wá. Wo bɨ nɨ ótoómo roné mbá zɨ́ma, togụ́ umbu yá, née idí úyu kɨ́ lódụ́ kacɨ́ma ní, mááyí yómo wo. 25Wo be ꞌdi emene, zɨ́yị óyó sogoyị́ zɨ́ tụ́ꞌdụ́ gbékpị́ éyị́ ga bɨ ꞌbɨ do sogo káṇgá ba mbá zɨ́yị ndị́sịyị́ lódụ́ dụụ́ kacɨ́ma gɨ ro zɨ́yị ídíyị kɨ́ trịdrị bɨ za fí ní? 26Sɨmɨ odụ sịndị́ kadra kɨ́ꞌdí bɨ karanée Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ ndáꞌbaógụ do sogo káṇgá ba kɨ́ maláyika e kpá kɨ́ rokoꞌbụ bɨ Babá iꞌbí zɨ́ma ní, mááyí kpá ási gɨ ro ꞌyị bɨ asi kɨ́ úwú ledre amá ní. 27Máúku zɨ́se maꞌdíi, ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongaráse bɨ ásé tóro née utúasánɨ́ aka úyu cakaba wá, ꞌbúó togụ́ lurúnɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo go.”
Yésụ ꞌdodo Rokoꞌbụné
(Lúrú kpá Matáyo 17:1-8, Márɨko 9:2-8)
28Sɨmɨ sị́lị́ ịnyị doa ota gɨ do kacɨ́ ódro née ní, zɨ́ Yésụ ị́nyịné ꞌdíꞌbi ꞌyịmɨkása ené ota, née kóo Pétero, Yiwáni, nda kɨ́ Yakóbo, zɨ́ye ndéréye do ngíti mongụ́ landa do bi ené bɨ utúasá komoa gɨ ro zɨ́ne ndị́sịné doa íni ini zɨ́ Lomo ní. 29Sɨmɨ bɨ nɨ aka cịkị íni ini zɨ́ Lomo ní, zɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo óyólóꞌbó tosoa, zɨ́ toso sɨmɨ komoa óyólóꞌbó roné kpị́, zɨ́ bongó bɨ roa ní ényị́ne kpɨ́lélé. 30Zɨ́ yaꞌdá e gbre Mụ́sa e kɨ́ Ilíya, 31ólụ́ógụyé sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo zɨ́ye ndị́sịyé ódroyé dongaráye kɨ́ Yésụ. Ndịsịnɨ́ kóo úku mɨsiꞌdi ledre umbu bɨ Yésụ nɨ ndéré úyu a sɨmɨ Yerụsaléma ní.
32Sɨmɨ bɨ nɨyí ndị́sị ódro ní, zɨ́ Pétero e kɨ́ lafúne ga bɨ gbre née útúye ꞌdúꞌduyé. Zɨ́ye gbúgbu úrúye ndíki Yésụ kɨ́ yaꞌdá ga bɨ gáa gbre ogụnɨ́ zɨ́a ní. Zɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo oto wo zɨ́ roa ndị́sị ṛíṛí mɨṛíṛí. 33Sɨmɨ bɨ Pétero lurú kɨ́dí yaꞌdá ga gére née nɨyí go ndéré eyé ní, zɨ́ Pétero maꞌdáa úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, ꞌyị ga gére née ayínɨ́ nda ndéré ꞌda, idízé ndị́sị kéye ona. Azé yéme kụ́tụ́ ota (3) zɨ́se kéye, kị́éꞌdo zɨ́yị, ngíti a zɨ́ Mụ́sa ngíti a nda ꞌbɨ ené zɨ́ Ilíya.” Pétero uku ledre née lá sɨmɨ mɨtụlụrụ owo wá.
34Sɨmɨ bɨ Pétero nɨ aka cịkị ndị́sị úku ledre née kenée ní, zɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo ógụné káa zɨ́ bụṛụngụ́ ní, sólụ Yésụ kɨ́ yaꞌdá ga gére née nda kɨ́ Pétero e kɨ́ lafúne ga gére née yeré. Zɨ́ ngịrị méngị Pétero e gɨ zɨ́ ledre née mɨméngị kɨ́ngaya. 35Zɨ́ Lomo úku kása ledre kpụrụ́ gɨ sɨmɨ bụṛụngụ́ née zɨ́ Pétero e kɨ́ lafúne ga gére née kɨ́dí, “Ba Owụ́ ꞌbɨ amá, mágélé wo máa. Ídísé úwú ledre gɨ taraa.” 36Sɨmɨ bɨ Lomo odro go zɨ́ye ní, nɨyí ídí kɨ́e ní Mụ́sa e kɨ́ Ilíya ndanɨ́ eyé lolụ wá, nda lá Yésụ ngúcuné. Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo née, ukunɨ́ ledre née zɨ́ ꞌyị e wá.
Yésụ lagaoyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨ owụ́oꞌdo
(Lúrú kpá Matáyo 17:14-18, Márɨko 9:14-27)
37Zɨ́ bi áráne kɨ́ phịyị́, zɨ́ye ndítíógụyé gɨ do landa gɨrí. Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ otoomonɨ́ yée ore ní ógụyé zɨ́ Yésụ. 38Ábuwá ngíti oꞌdo nɨ dongará ꞌyị ga gére née kɨ́rɨ́ née ndiki owụ́ kpálá kpó kị́éꞌdo owụ́ née bɨcayi lomo e olụ́nɨ́ go sɨmɨ a. Zɨ́ oꞌdo née ótrụ́ ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, ógụ aka yómo owụ́ ꞌbɨ amá, odụ owụ́ bɨ zɨ́ma ní tɨ́ dụụ́ née kị́éꞌdo née. 39Bɨcayi lomo ga gére née ndịsị nda méngị wo bɨsinyíne kɨ́ lálaónzó wo bi zɨ́a ndị́sịné kɨ́ gbúrógbóne gɨ zɨ́ye, zɨ́ somụ́ ndị́sị ólụ́ógụné gɨ taraa kotrụ kotrụ kotrụ káa. Ili ndị́sị ótoómo wo wá ꞌbúó togụ́ lurú cóngó ro owụ́ née ụkụ́ go mɨụ́kụ́. 40Máꞌdíꞌbiógụ wo zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́yị ga ba gɨ ro zɨ́ye lágaóyó dokéké ga gére née gɨ sɨmɨ a ní, utúasánɨ́ kɨ́e wá, zɨ́ma ndị́sịmá sóngó yị́ị ba.”
41Zɨ́ Yésụ ị́nyịné úku ledre zɨ́ ꞌyịmɨkása ga gére née kɨ́dí, “Ílisé ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo kɨ́ mɨmbéꞌdesé kị́éꞌdo wá gɨ zɨ́ ꞌdi. Azé ndị́sị go fú lá kése kenée?” Zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌbụmɨowụ́ née kɨ́dí, “Ógụ kɨ́ owụ́ née gɨrí mu yáa.”
42Sɨmɨ bɨ owụ́ née nɨ go ógụ zɨ́ Yésụ ní, zɨ́ éyị́ kpá lálaónzó wo bi ndị́sị kángba wo bɨsinyíne. Zɨ́ Yésụ lágaóyó bɨcayi lomo ga gére née gɨ sɨmɨ a zɨ́a íꞌbílúgu wo zɨ́ ꞌbụa. 43Zɨ́ tara ꞌyị ga gére née ị́drị́ne mbá mɨị́drị́. Zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Lurúzé mbigí rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo go cụ́ kɨ́ komozé.”
Sɨmɨ bɨ ꞌyị e nɨyí aka fú kɨ́ ledre máa née yá, zɨ́ Yésụ óyólóꞌbó roné úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, 44“Ídísé úwú ledre ba zɨ́se óto a sɨmɨ dosé. Sịndị́ kadra nɨ ógụ do íꞌbí Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí zɨ́ ezeokóga.” 45Owoꞌdiꞌbinɨ́ ini ledre gɨ sɨmɨ ledre bɨ Yésụ uku née wá, gɨ zɨ́a nɨ yị́ ené mɨótoécịné gɨ zɨ́ye. Utúasánɨ́ kpá gbawá ndúꞌyú wo, gɨ zɨ́a ngịrị mengị yị́ ené yée mɨméngị.
Ambí nɨ ídí manda zɨ́ lafúne e ne
(Lúrú kpá Matáyo 18:1-5, Márɨko 9:33-37)
46Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ gére née tónóye go ndị́sị úkulóꞌbó ledre dongaráye yaá, “Ambí gɨ dongaráze ba nɨ ídíne manda ꞌdáꞌdá zɨ́ lafúne e ne?” 47Zɨ́ Yésụ ꞌdíꞌbióto ngíti owụ́ tóroné cigíne gɨ zɨ́a owo sómụ́ ledre ꞌbɨ ꞌyịmɨkása ené ga gére née go. 48Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Lúrúsé owụ́ ba go? ꞌYị bɨ ꞌdíꞌbi owụ́ káa zɨ́ wo ba go sɨmɨ sụmụ gɨ romá ní, ꞌdiꞌbi máa go sɨmɨ sụmụ. ꞌYị bɨ ꞌdiꞌbi máa go sɨmɨ sụmụ ní, ꞌdiꞌbi kpá Lomo bɨ kasaogụ máa ní go sɨmɨ sụmụ. ꞌYị bɨ ndịsị ꞌbúóꞌbụ́ roné mɨꞌbúóꞌbụ́ ní, nɨ ídí kɨ́ ledrené owóowó zɨ́ Lomo.”
49Zɨ́ Yiwáni ngúru ꞌyịmɨkása ꞌbɨ Yésụ ị́nyịné úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “mongụ́ ꞌyị, nderé ndikizé ngíti oꞌdo kɨ́ ndị́sị lága óyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨ ꞌyị e kɨ́dí íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ne yị́ị. Zɨ́ze ụ́cụómo wo gɨ zɨ́a owozé bú ndaá ꞌbɨ ené ngúruzé wá.”
50Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ Yiwáni kɨ́dí, “Ndásé ụ́cụómo wo wá. Ndịsị née go óto moko ezé zɨ́a ngbóró tátá roné. Née ndaá ezeokóze wá.”
ꞌYị ꞌbɨ Samáriya asinɨ́ gɨ ro Yésụ
51Sɨmɨ bɨ sịndị́ kadra nɨ nda go gbóo gɨ ro zɨ́ Yésụ maꞌdáa ndáꞌbalúgu roné komo ere ní, zɨ́a yéme roné ndéréne sɨmɨ Yerụsaléma. 52Zɨ́a kása ꞌyị kasa ené e idínɨ́ yémeómo bi nzíyiné sɨmɨ ngíti owụ́ gara kɨ́ ịrịné Samáriya. 53Sɨmɨ bɨ ꞌyị kasa ga bɨ Yésụ kasa yée née ogụnɨ́ íri ní, ꞌyị ꞌbɨ Samáriya e ya yée utúasánɨ́ eyé yémeómo bi zɨ́ Yésụ wá gɨ zɨ́a ndaá ꞌbɨ ené ṇgu eyé wá, ili ndéré ené mɨndéré sɨmɨ Yerụsaléma. 54Zɨ́ ledre bɨ ꞌyị ꞌbɨ Samáriya e mengịnɨ́ ngárá ilinɨ́ yéme bi zɨ́ Yésụ wá ní sínyíne ro ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ Yakóbo e kɨ́ Yiwáni ní. Zɨ́ye úku ledre zɨ́ Ngére Yésụ, idí úku ledre, Lomo idí ụ́cụógụ phoꞌdụ gɨ komo ere sɨmɨ Samáriya gɨ ro zɨ́ ꞌyị ga gére née áṛáónzó royé ꞌdáꞌba. 55Yésụ ya zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére ní, idínɨ́ ótoómo ledre née ꞌdáꞌba, sómụ́ ledre eyé née ndaá bɨlámáne wá. 56Yóó, zɨ́ye ndéréókpóye, ꞌdúꞌduyé nda gbála sɨmɨ ngíti owụ́ gara kpị́.
Ambí nɨ ídí bɨlámá ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ne
(Lúrú kpá Matáyo 8:19-22)
57Yésụ nɨyí aka fú do mɨsiꞌdi mɨndéréye sɨmɨ Yerụsaléma, zɨ́ye ndíkíye kɨ́ ngíti oꞌdo. Zɨ́ oꞌdo née úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, máíli zɨ́ze ndéréze kéyị kɨ́ꞌdí bɨ íli ndéré ní.”
58Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ oꞌdo née kɨ́dí, “Máa Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ꞌbe ndaá ꞌbɨ ené gɨ romá wá, mááyí yị́ amá ꞌyị gámá ꞌdáa ꞌdága gba oꞌdo bangá e nɨyí kɨ́ gu eyé ga bɨ ndịsịnɨ́ ólụ́ ꞌdúꞌdu sɨmɨ a ní. Kpá gba solụ́ e nɨyí mbá kɨ́ ꞌbe ꞌbɨ eyé e. Éyị́ ga gére née ndanɨ́ gɨ romá mbá wá, gbawá bi ꞌdówụ́ro zɨ́ma.”
59Sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ ngíti oꞌdo kɨ́dí, “Ógụ mu lódụ́ máa.”
Oꞌdo née ya zɨ́ Yésụ ní, “Ngére, máóto aka babá kí.”
60Yésụ ya zɨ́a ní, ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledremá wá ní, nɨyí yị́ eyé go káa zɨ́ umbu e ní, idínɨ́ ndị́sị cigí ꞌbụyị́ zɨ́ye óto wo. Yị́ị bɨ ṇgúṇgu ledremá go ba ní, ídí mu ndéré kɨ́ úku bɨlámá ledre bɨ gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní zɨ́ ꞌyị e.
61Kpá kenée sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra, ngíti oꞌdo ya zɨ́ Yésụ ní, “Máṇgúṇgu ledreyị́ go Ngére, mááyí lódụ́ yị́ị. Tɨ́ lá ili aka zɨ́ma ndéréma ꞌdící kacɨ́ma zɨ́ ꞌyị amá e, zɨ́ma nda ndáꞌbaógụmá lódụ́ kacɨ́yị.”
62Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Máúku zɨ́yị, ꞌyị bɨ nɨ kɨ́ mɨsómụ́ ledre gbre gbre ní, utúasá ídí ꞌyị ꞌbe ꞌbɨ Lomo wá.”
10Yésụ kasa ꞌyị ené e cị́ ota doa sokó doa gbre
1Gɨ do kacɨ́ ódro ga bɨ Ngére Yésụ odro yée née mbá, wo Yésụ maꞌdáa zɨ́a ị́nyịné ndólo ꞌyị e cị́ ota doa sokó doa gbre (72) zɨ́a úkuíꞌbí ledre tarayé idínɨ́ ídí gbre gbre ndéré kɨ́ úku ledre zɨ́ ꞌyị e do bi ga bɨ née ili ndéréógụ doyé ní mbá. 2Kɨ́dí, tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí go nzíyiyé gɨ ro ṇgúṇgu mɨkánda bɨlámá ledre bɨ máógụ kɨ́e ní, ꞌyị kasa eyenɨ́ aka zɨ́ma gɨ ro zɨ́ye ꞌdíꞌbi bɨlámá ledre máa ba báyiyé kɨ́e zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e mbá wá. Káa zɨ́ bɨ Ngére Lomo nɨ ne mị́ngị́ moko maꞌdáa ní, ídísé íni ini zɨ́a idí géléógụ yata ꞌyị kasa e gɨ ro zɨ́ye báyiyé kɨ́ úku bɨlámá ledre ené zɨ́ ꞌyị e za mbá. 3Ídísé mu ndéré. Ásé ídí dongará bɨsinyí ꞌyị e íri káa zɨ́ kábịṛị́kị ga bɨ dongará máárára e mị́ngị́ye ndaá ní. 4Ndásé ꞌdíꞌbi komo késị́ gɨ ro ndéré kɨ́ úgú éyị́ mɨánu kɨ́e zɨ́se wá, gba kombo, ndásé ꞌdíꞌbi a wá, ndásé kpá ꞌdíꞌbi yata éyị́ sịndị́ drú yata wo bɨ sịndị́se ní wá. Ndásé kpá sínyi sịndị́ kadra kɨ́ íꞌbí mandá zɨ́ ꞌyị e do mɨsiꞌdi wá.
5ꞌBe bɨ ógụsé go sɨmɨ a ní, ídísé íꞌbí mandá. Gɨ do kacɨ́ a née, mɨzefị ledre bɨ ásé úku a zɨ́ye ní idí ídí kɨ́dí Lomo idí ídí kɨ́se sɨmɨ ꞌbe ba. 6Togụ́ mị́ngị́ ꞌbe née nɨ ꞌyị bɨ kɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo do mɨmbéꞌdené ní, mandá bɨ ásé íꞌbí a kɨ́ úndru ꞌbɨ Lomo sɨmɨné ní, nɨ ídí káa do úndru sɨmɨ ꞌbe née. Togụ́ ledre ꞌbɨ Lomo ndaá ꞌbɨ ené sɨmɨ ꞌbe née wá, úndru ꞌbɨ Lomo ogụ ené ore kpá wá. 7ꞌBe bɨ ꞌdiꞌbinɨ́ sée go sɨmɨ a sɨmɨ sụmụ ní, ídísé ndị́sị dụụ́ ore, ndásé gámá faa wá. Éyị́ mɨánu esé e kɨ́ iní mɨéwé esé e idí ídí dụụ́ yée ga bɨ iꞌbínɨ́ go zɨ́se ore ní. Nɨ mɨútúásáne zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ndíki éyị́ kacɨ́ moko bɨ mengị wo ní.
8ꞌBe ga bɨ za mbá ásé ógụ sɨmɨyé ní, togụ́ mị́ngị́ye ꞌdiꞌbinɨ́ sée go sɨmɨ sụmụ yá, ídísé ndị́sị ore, zɨ́se ánu éyị́ ga bɨ nɨyí íꞌbí yée zɨ́se ore ní. 9Togụ́ ꞌyị ndíyá nɨyí ore yá, zɨ́se íni ini zɨ́ Lomo kɨ́ óto sị́lị́se doyé gɨ ro zɨ́ ndíyá eyé ụ́kụ́ne gɨ royé. Zɨ́se úku ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ye kɨ́dí, sịndị́ kadra ogụ go zɨ́ye, idínɨ́ mu ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo gɨ ro zɨ́ye ógụyé ꞌbe ꞌbɨ Lomo. 10ꞌBe bɨ ꞌdiꞌbinɨ́ sée sɨmɨ sụmụ wá ní, ídísé ólụ́ógụ ókpó esé, zɨ́se úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, 11“Azé go ụ́ꞌbụ́ ꞌbụrụ gɨ ro sịndị́ze ótoómo a cịkị zɨ́se ona. Ídísé ówo a kɨ́dí, sịndị́ kadra ꞌbɨ ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní, nɨ go gbóo.” 12Gɨ do kacɨ́ ledre máa wo née, zɨ́ Yésụ úku ngíti ledre kpá zɨ́ ꞌyịmɨkása ga gére née gɨ ro ꞌyị ga bɨ nɨyí asi gɨ ro ledre ꞌbɨ Lomo ní kɨ́dí, “Máúku zɨ́se zaá maꞌdíi, ꞌyị ga bɨ za mbá nɨyí ási gɨ rosé ní, ꞌdoꞌdó bɨ Lomo nɨ íꞌbí a royé ní, nɨ rómo do wo bɨ kóo iꞌbí ro ꞌyị lúyú ledre ga bɨ kóo sɨmɨ káṇgá bɨ Sodóma ní.”
13Zɨ́a kpá úku ngíti ledre gɨ ro ꞌyị ga bɨ ndị́sị gámá kɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo dongaráye ní kɨ́dí, “Sée ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ gara Korazíni kɨ́ sée ga bɨ sɨmɨ Beteseyị́da ní, karanée ꞌdáꞌdá íri Lomo nɨ íꞌbí ꞌdoꞌdó rosé gɨ zɨ́a ílisé ṇgúṇgu ledre ené wá. Mɨngburoko ledre ga bɨ ꞌbɨ Lomo máméngị sɨmɨ gara esé ba, idí máméngị kóo née sɨmɨ gara ꞌbɨ ngíti géyị ꞌyị e káa zɨ́ yée ga bɨ sɨmɨ Táyire kɨ́ Sidóna ní, káa bɨ oyóloꞌbónɨ́ sómụ́ ledre eyé go, ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ꞌdesị́. 14Ídísé ówo a bɨlámáne kɨ́ꞌdí bɨ karanée Lomo ili go ꞌdécị ngbanga ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e do sogo káṇgá ní, sée ꞌyị ꞌbɨ Korazíni kɨ́ Beteseyị́da, Lomo nɨ ꞌdóꞌdo sée rómo do ꞌbɨ Táyire kɨ́ Sidóna. 15Kpá kenée gɨ rosé, sée ꞌyị ga bɨ sɨmɨ mongụ́ gara bɨ Kapáranawúma ní. Ndásé sómụ́ a bɨ kɨ́dí ꞌbɨ esé ledre nɨ ídí bɨlámáne kadra ꞌdécị ngbanga ní wá gɨ zɨ́a ásisé kpá kɨ́ ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo go. Ásé ídí kpá sɨmɨ ꞌdoꞌdó kɨ́ umbu bɨ odụ a ndaá ní.”
16Zɨ́ Yésụ maꞌdáa nda kpá úku ngíti ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨ kása yée née kɨ́dí, “Togụ́ ꞌyị asi gɨ rosé, asi née go kpá gɨ romá. Togụ́ ꞌyị ꞌdiꞌbi sée sɨmɨ sụmụ, ꞌdiꞌbi née go kpá máa sɨmɨ sụmụ. Wo bɨ asi gɨ romá go ní, asi née go kpá gɨ ro Lomo bɨ kasaogụ máa ní.”
Mɨndáꞌbaógụ ꞌyị ga bɨ Yésụ kasa yée ní
17Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga bɨ Yésụ kasa yée ndaꞌbaogụnɨ́ ní, zɨ́ye úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́ mongụ́ rokinyi kɨ́dí, “Ngére, sɨmɨ bɨ ndịsịzé ꞌdódo ledre eyị́ zɨ́ ꞌyị e ní, zɨ́ bɨcayi lomo e ndị́sịyé éré ngịrị gɨ zɨ́ ịrịyị́ bɨ ndịsịzé ị́fị́ a ní, zɨ́a ndị́sị ngásáóyó roné.”
18Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Málúrúndíki Satána go kɨ́ útúóyo roné gɨ komo ere káa zɨ́ mɨꞌbɨ́léꞌbe iní ní. 19Rokoꞌbụ née nɨ gɨ ro zɨ́se ndị́sịsé méngị okó kɨ́ Satána kɨ́e, zɨ́se kɨ́ rómo komoa sɨmɨ ledre e za mbá za fí utúasá úfu trịdrịsé wá. 20Ndásé ídí kɨ́ rokinyi lá gɨ zɨ́a bɨ bɨcayi lomo e ngasáoyónɨ́ royé gɨ zɨ́se ní go wá. Ídísé ídí kɨ́ rokinyi gɨ ro ịrịsé bɨ Lomo nɨ éké a sɨmɨ bụ́kụ ꞌbɨ trịdrị komo ere ní.”
Yésụ iꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo
(Lúrú kpá Matáyo 11:25-27, 13:16,17)
21Sɨmɨ kadra bɨ kóo née ní, zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo óto Yésụ zɨ́a ídíne kɨ́ rokinyi, zɨ́a úku ledre zɨ́ Lomo kɨ́dí, “Babá, áyí Ngére do ere kpá kɨ́ do sogo káṇgá mbá, mbófo éyị́ zɨ́yị, zɨ́yị ótoécị rokoꞌbụyị́ gɨ zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ óto royé kɨ́ royé káa do ꞌyị ówo ledre e ní, zɨ́yị nda ꞌdódo a zɨ́ yée ga bɨ ꞌyị ówo ledre e lurúnɨ́ yée moko ndaá sɨmɨyé wá ní. Méngị ꞌdị́yị kenée gɨ zɨ́a née ledre bɨ utúasá mɨútúásá kacɨ́ komoyị́ ní.”
22Zɨ́a kpá úku ledre kɨ́dí, “Babá, otoomo ledre e go za mbá do sị́lị́ma gɨ zɨ́a owoyeme máa dụụ́ ne. Kpá káa zɨ́ bɨ máówoyéme wo dụụ́ máa ní. ꞌYị máa yée ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre amá go, nɨyí go ꞌyị amá e ní, mááyí ꞌdódoyéme wo zɨ́ye.”
23Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨyí nda go céré ye kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e ní, zɨ́a úku phụ́trụ ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Lúrúsé go, Lomo mengị bɨlámá ledre go zɨ́se, ndị́sịsé go lúrú a kɨ́ méngị mɨngburoko ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé ní cụ́ kɨ́ komosé. 24Máúku ledre née zɨ́se gbékpị́ne wá. Tụ́ꞌdụ́ nébị e kɨ́ mɨngburoko ngére tonónɨ́ kóo go ꞌdesị́ óto komoyé gɨ ro zɨ́ye lúrú ledre ga bɨ ásé lúrú yée ba, tɨ́ lá lurúndikinɨ́ wá, kpá gɨ ro úwú ledre ga bɨ ásé úwú yée ba, uwúnɨ́ kpá wá.”
Muruwayi gɨ ro bɨlámá ꞌyị ꞌbɨ Samáriya
25Gɨ do kacɨ́ ledre ga gére ní, nda go kpá sɨmɨ ngíti sị́lị́, zɨ́ ngúru mongụ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ ga bɨ ꞌbɨ Lomo, ị́nyịógụ tóroné ꞌdága úzu Yésụ kɨ́ꞌdí bɨ Yésụ nɨ ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e ní kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, éyị́ bɨ máídí méngị a gɨ ro zɨ́ma ndíki trịdrị bɨ za fí ní ꞌdi?”
26Yésụ ya zɨ́a ní, “Sara bɨ áyí tɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ ní, lorụ maꞌdáa uku yaá ꞌdi? Sara ndị́sị ólo a zɨ́yị ndị́sịyị́ ꞌdódo a zɨ́ ꞌyị e lárá a káa be ꞌdi?”
27Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “ ‘Ídí óto ꞌbú Ngére bɨ Lomo eyị́ ní kɨ́ mɨmbéꞌdeyị́ kị́éꞌdo, kɨ́ lomo royị́ mbá za kɨ́ rokoꞌbụyị́ kɨ́ sómụ́ ledre eyị́ mbá.’10:27 Gbre lorụ 6:5 ‘Zɨ́yị óto ꞌbú lafúyị e káa zɨ́ bɨ óto ꞌbúyị kɨ́ royị́ ní.’ ”10:27 Lévị 19:18
28Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ oꞌdo bɨ gáa née kɨ́dí, “Bɨlámáne, ídí méngị ledre ga gére née kenée, áyí ndíki trịdrị bɨ za fí ní.”
29Oꞌdo née ili kpá fú óto roné zɨ́ Yésụ kɨ́dí ledre bɨ née ndịsị úku a née, née owoyeme bú. Zɨ́a ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí “Lafúma ga bɨ máídí óto ꞌbúye ní náambi?”
30Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ oꞌdo née do ngíti mɨsiꞌdiné kpị́ kɨ́dí, “Kadra kị́éꞌdo, ngíti oꞌdo ịnyị kóo gɨ sɨmɨ Yerụsaléma ndéréne sɨmɨ ngíti owụ́ gara kɨ́ ịrịné Zérịko, zɨ́ ꞌyị ugu e útúye roa ócó wo gbóo kɨ́ umbu zɨ́ye ngáka éyị́ ené e gɨ roa mbá do ngásáókpó eyé ótoómo wo ngbali bi kenée.” 31Kutrú gɨ do kacɨ́ ꞌyị ugu ga bɨ ngasá bayinɨ́ royé née ní, zɨ́ ngúru ꞌyị ꞌdáná éyị́ ógụné kpá kacɨ́ mɨsiꞌdi née. Zɨ́a ógụndíki oꞌdo née ngbali bi. Zɨ́a ꞌdécị bi gɨ dogboṛụ mɨsiꞌdi yóó, ókpó ené. 32Zɨ́ ngíti oꞌdo gɨ sɨmɨ kúfú ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndolo yée Lévị e ní, nɨ kpá ꞌyị méngị moko sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌbɨ Lomo. Sɨmɨ bɨ lurú oꞌdo née ngbali bi ní, zɨ́a kpá ꞌdécị bi yóó do ókpó ené. 33Zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Samáriya ógụndíki oꞌdo née kpá fú ngbali bi, zɨ́ lerị́ oꞌdo née méngị wo kɨ́ngaya. 34Zɨ́ Samáriya née ndósoógụné truú ro oꞌdo née do sị́kpị wo ꞌdága. Zɨ́a lúgu uṇgú ga bɨ roa née drá, zɨ́a óto kágá komo a do ódó a. Zɨ́a ị́mbị́ óto wo do bangá ené bɨ ndịsị ị́mbị́ ꞌyị ní ndéré óto wo sɨmɨ ꞌdị́cị́ ꞌbɨ ṇgu e gɨ ro do lúrú bi kacɨ́ a ore. 35Sɨmɨ bɨ bi aráloꞌbó roné ní, zɨ́a ótoómo késị́ zɨ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi kacɨ́ bi máa née. Zɨ́a úkuómo ledre kɨ́dí togụ́ késị́ ba ụkụ́ go, ídí kpá lúrú kacɨ́ a kɨ́ késị́ bɨ nɨ bo ní, mááyí ndáꞌbaógụ íꞌbílúgu a.
36Sɨmɨ bɨ Yésụ ukuonzó ledre ga gére née go ní, zɨ́a ị́nyịné ndúꞌyú ꞌyị ꞌdódo lorụ née kɨ́dí, “Sɨmɨ sómụ́ ledre eyị́ ní, gɨ dongará yaꞌdá ga bɨ ota máúku ledreyé née, ambí mengị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị bɨ ꞌyị ugu e ocónɨ́ wo ní ne?”
37Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “ꞌYị bɨ saká oꞌdo bɨ ꞌyị ugu e ocónɨ́ wo ní mengị bɨlámá ledre ne.”
Yésụ ya zɨ́a ní úku go maꞌdíi, “Ndéré mu zɨ́yị ndị́sịyị́ méngị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị e kpá kenée.”
Márata e kɨ́ lémịné maríya
38Yésụ nɨyí aka kpá fú do mɨsiꞌdi mɨndéréye sɨmɨ Yerụsaléma. Zɨ́ye ndéréógụyé sɨmɨ gara bɨ Márata e kɨ́ lémịné nɨyí sɨmɨ a ní. Zɨ́ Márata ꞌdíꞌbi yée ꞌbe ꞌbɨ ené ore sɨmɨ sụmụ. 39Zɨ́ Maríya lémị Márata maꞌdáa ndéré ndị́sịné cigí Ngére Yésụ ndị́sị úwú ledre ꞌbɨ Lomo bɨ ndị́sị ꞌdódo a ní. 40Gɨ zɨ́a bɨ Márata ꞌdiꞌbi nda ambá sịndị́ kadra go ngúcuné sɨmɨ moko ndị́sị yéme éyị́ mɨánu zɨ́ Yésụ kɨ́ ꞌyị kasa ené e ní, zɨ́a ógụné úku ledre kɨ́dí, “Ngére, úku aka ledre zɨ́ Maríya idí ógụ sáká máa. Lúrú aka mongụ́ moko bɨ mándị́sị méngị a lá ngúcumá ba, nɨ nda lá ndị́sị ené cigíyị íri gbékpị́ne ní.”
41Zɨ́ Ngére Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ Márata kɨ́dí, “Márata ndá óto tụ́ꞌdụ́ gbékpị́ ledre ga gére née kɨ́ ledreyé zɨ́yị owóowó wá. 42Lémịyị́ gelé go ledre ꞌbɨ Lomo gɨ ro ndị́sị úwú a. Née go éyị́ bɨ kɨ́ ledrené owóowó rómo do ledre e za mbá ní. Utúasánɨ́ ꞌdíꞌbióyó a gɨ zɨ́a wá.”
11Yésụ ꞌdodo mɨsiꞌdi ꞌbɨ íni ini zɨ́ Lomo zɨ́ ꞌyị ené e
(Lúrú kpá Matáyo 6:9-13, 7:7-11)
1Kadra kị́éꞌdo zɨ́ Yésụ lúrú ngíti owụ́ bi zɨ́a ndéré ndị́sịné doa íni ini zɨ́ ꞌBụné Lomo. Sɨmɨ bɨ ini asá ini go ní, zɨ́ ngúru ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ógụné ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Ngére, ꞌdódo aka mɨsiꞌdi ꞌbɨ íni ini zɨ́ Lomo zɨ́ze káa zɨ́ bɨ kóo Yiwáni ꞌyị Bábátị́zị́ ꞌyị e ndịsị ꞌdódo a zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e ní.”
2Gɨ ore zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Togụ́ ásá gɨ ro íni ini zɨ́ Lomo yá, ídísé íni a káa,
“ ‘ꞌBụzé,
ịrịyị́ idí ídí kɨ́ úndruné,
ꞌyị e za mbá idínɨ́ ówo yị́ị káa do Ngére eyé.
3Ídí íꞌbí éyị́ mɨánu ezé ꞌbɨ karaba zɨ́ze.
4Ídí ótoómo lúyú ledre ezé zɨ́ze,
káa zɨ́ bɨ ndịsịzé ótoómo a zɨ́ yée ga bɨ ndịsịnɨ́ lúyú rozé ní.
Ndá ótoómo zée zɨ́ze lúyú ledre gɨ zɨ́ úzu éyị́ wá.’ ”
5Zɨ́ Yésụ kpá fú ꞌdodo yata ledre kɨ́dí, “Togụ́ ngúru ꞌyị gɨ dongaráse nderé kɨ́ yana ndụlụ úku ledre zɨ́ eze ꞌbe ꞌbɨ ené kɨ́dí, ‘Togụ́ nzíyi éyị́ mɨánu nɨ bo do sị́lị́yị yá, sáká aka máa kɨ́e. 6Ṇgu ogụ go zɨ́ma cakaba, nzíyi éyị́ ndaá do sị́lị́ma zɨ́ma íꞌbí a zɨ́a wá.’
7“Zɨ́ eze ꞌbe ꞌbɨ ené née úku kása ledre zɨ́a cịkị gɨ ꞌdị́cị́ gɨrí kɨ́dí, ‘Ndá ꞌdóꞌdo máa wá, mbotụ nɨ yị́ ené go mɨꞌdụ́tụné, azé yị́ ezé kɨ́ owụ́ e go kpá mbá mɨꞌdúꞌduzé. Éyị́ bɨ zɨ́ma ị́nyịógụmá íꞌbí a zɨ́yị cakaba ní ní ndaá ꞌbɨ ené e wá.’ 8Abú eze ꞌbe ꞌbɨ ené née ili ị́nyịógụ méngị sáká éyị́ zɨ́a wá, nda lá gɨ zɨ́a bɨ nɨ fú lá ndị́sị ṇgúṇgú roné ní, zɨ́ eze ꞌbe ꞌbɨ ené née ị́nyịógụné íꞌbí sáká éyị́ nda za kɨ́ngaya rómo wo bɨ gáa ili ní.”
9Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Máúku zɨ́se, togụ́ ílisé éyị́, ídísé ómbo a, Lomo nɨ íꞌbí a zɨ́se. Éyị́ bɨ ílisé ní, ídísé gámásóꞌdo a, ásé ndíki a. Togụ́ ndị́sịsé kpá fú ṇgúṇgú rosé gɨ ro éyị́ yá, nɨyí íꞌbí a zɨ́se. 10Nɨ maꞌdíi, ꞌyị bɨ ndịsị ómbo éyị́ gɨ zɨ́ Lomo ní, nɨ íꞌbí a zɨ́a. Wo bɨ ndịsị gámásóꞌdo éyị́ kɨ́ ịrị Lomo ní, nɨ ndíki a. Wo bɨ ndịsị ṇgúṇgú roné gɨ ro éyị́ ní, Lomo nɨ líkpí mɨsiꞌdi a zɨ́a.
11“Sée ꞌbụmɨowụ́ e, togụ́ owụ́ ꞌbɨ eyị́ ombo kénzé gɨ zɨ́yị, gɨ ro zɨ́ne ánu a ní, áyí nda íꞌbí zɨ́a kámá? 12Togụ́ ombo gɨ zɨ́yị mbú ꞌbu ngono ní, áyí nda íꞌbí zɨ́a ágarabu? 13Togụ́ sée ꞌyịmaꞌdí e kɨ́ lúyú ledre rosé ówosé kacɨ́ íꞌbí bɨlámá éyị́ bú zɨ́ owụ́ ꞌbɨ esé e ní, ꞌBụsé Lomo bɨ komo ere ní, nɨ íꞌbí ꞌbɨ ené nda za cụ́ ꞌDówụ́ Lomo bɨ eme romo do éyị́ e mbá ní zɨ́ ꞌyị bɨ nɨ íni ini gɨ roa ní.”
Yésụ lágaóyó bɨcayi lomo
(Lúrú kpá Matáyo 12:22-30, Márɨko 3:20-27)
14Kadra kị́éꞌdo zɨ́ Yésụ lágaóyó bɨcayi lomo gɨ sɨmɨ ngíti oꞌdo. Geré zɨ́a oꞌdo née tónóne ódroné. Zɨ́ tara tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ore née ị́drị́ye mbá mɨị́drị́. 15Zɨ́ ngíti ꞌyị gɨ dongará ꞌyị ga bɨ ore ní úku ledre kɨ́dí, Belezabụ́bụ bɨ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e ní iꞌbí rokoꞌbụ ne zɨ́ Yésụ ndị́sịné lágaóyó bɨcayi lomo e kɨ́e. 16Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ndúꞌyú wo idí méngị ledre bɨ kɨ́ rokoꞌbụ bɨ gɨ komo ere ní gɨ ro zɨ́ye lúrú a.
17Yésụ owo sómụ́ ledre eyé née bú, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, togụ́ ꞌyị ꞌbɨ káṇgá kị́éꞌdo, togụ́ mbú ꞌbe kị́éꞌdo ndịsịnɨ́ méngị okó dengbị́ye yá, ꞌbe ꞌbɨ eyé née nɨ báyi ené. 18Kpá kenée togụ́ Satána ndịsịnɨ́ méngị okó dengbị́ye yá, toro yemenɨ́ royé wá, nɨyí báyi eyé mɨbáya. Máúku ledre née kenée gɨ zɨ́a úku ledre kɨ́dí, Belezabụ́bụ iꞌbí rokoꞌbụ ne zɨ́ma lágaóyó bɨcayi lomo kɨ́e. 19Togụ́ málágaóyó bɨcayi lomo e kɨ́ rokoꞌbụ bɨ gɨ zɨ́ Belezabụ́bụ ní, sara ꞌyị esé e ndịsịnɨ́ lágaóyó yée kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ambi? ꞌYị esé maáge nɨyí úku yéme a ye kɨ́dí sómụ́ ledre esé ndaá mbị́ wá. 20Togụ́ kenée wá, málágaóyó bɨcayi lomo e kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo, ꞌdodo go kɨ́dí Lomo ogụ go káa do Ngére dosé.
21Mị́ngị́ ꞌbe bɨ nɨ yị́ ené kɨ́ rokoꞌbụné ní, ꞌyị ugu utúasá ndéré úgu éyị́ ené wá. 22ꞌBúó togụ́ rokoꞌbụ ꞌyị ugu romo do ꞌbɨ mị́ngị́ ꞌbe née go yá, nɨ nda fú ndéré ngáka ꞌbe née kɨ́ éyị́ ga bɨ sɨmɨ ꞌbe née mbá do ífibáya yée.
23ꞌYị bɨ ṇguṇgu ledre amá wá ní, nɨ okó romá. ꞌYị máa wo bɨ ndolo yoko ꞌyị e zɨ́ma wá ní, ndịsị báyi ꞌyị amá e.
24“Togụ́ bɨcayi lomo olụ́ogụ go gɨ sɨmɨ ꞌyị, nɨ ndéré gámásóꞌdo kpá té ngíti ꞌyị gɨ ro ólụ́ ndị́sịné sɨmɨ a. Togụ́ ndiki ngíti ꞌyị mbá wá, nɨ úku ledre kɨ́dí, ‘Bɨlámá a máídí ndáꞌba kɨ́ꞌdí bɨ kóo mándị́sị ndị́sị ní.’
25“Togụ́ nderé ndiki ꞌDówụ́ Lomo ndaá sɨmɨ mɨmbéꞌde ꞌyị née fú lá wá, nɨ ídí ené kɨ́ rokinyi. 26Nɨ ndéré ndóloógụ lafúne e bɨcayi lomo e ịnyị doa gbre yée ga bɨ nda bɨsinyíye kɨ́ngaya ní zɨ́ye ndị́sịyé kéye mɨmbéꞌde ꞌyị née, zɨ́ ꞌyị née nda sínyí tátá roné ꞌdáꞌdá.”
27Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨ aka fú ndị́sị úku ledre ga gére ní, zɨ́ ngíti kára ore ị́nyịné úku ledre kɨ́dí, “Yésụ, mbágáyị bɨ ndiki yị́ị ní, Lomo íꞌbí úndru go zɨ́a.”
28Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre kɨ́dí, “Lomo nɨ íꞌbí úndru zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ úwú ledre ené zɨ́ye ꞌdíꞌbióto a do mɨmbéꞌdeyé ní.”
ꞌYị e ilinɨ́ lúrú ledre bɨ kɨ́ rokoꞌbụné ní
(Lúrú kpá Matáyo 12:38-42, Márɨko 8:12)
29Sɨmɨ bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí fú lá ndị́sị ógụ ní, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sée ꞌyị luyú ledre e ga bɨ cakaba ba, ílisé lúrú ngíti ledre bɨ kɨ́ rokoꞌbụné ní. Útúásásé lúrú a wá, go tɨ́ lá wo bɨ kóo mengị Yóna ní. 30Ledre bɨ mengị roné zɨ́ Yóna ní, ꞌdodo go zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Nịnévị kɨ́dí Lomo kasa wo ne. Kpá kenée, Máa Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí, nɨ méngị roné zɨ́ma kenée gɨ ro zɨ́ ꞌyị ga bɨ cakaba ba, ówo a kɨ́dí Lomo kasaogụ Máa ne. 31Mongụ́ ngére nɨ kóo bo kára, ịnyị kú gɨ sɨmɨ káṇgá ené Séba ógụ úwú ledre gɨ tara Solomóna. Nɨ karanée ꞌdécị ngbangasé, gɨ zɨ́a máa bɨ márómo gɨ do Solomóna ní, ílisé úwú ledre gɨ taramá wá. 32ꞌYị ꞌbɨ gara Nịnévị oyóloꞌbónɨ́ kóo mɨmbéꞌdeyé zɨ́ye ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo gɨ zɨ́ Yóna. Nɨyí ꞌdécị ngbangasé, gɨ zɨ́a máa bɨ márómo do Yóna ní, ílisé ṇgúṇgu ledremá wá.”
Bimɨóṇgó emesá
(Lúrú kpá Matáyo 5:15, 6:22,23)
33“Ụndụotonɨ́ eyé Phoꞌdụ ꞌdị́cị́ do lóꞌbụꞌdụ́tụ a sị́ pheṛé wá, ndịsịnɨ́ óto a do nyárá bi gɨ ro zɨ́a óṇgó bi zɨ́ ꞌyị e ꞌdị́cị́ ore mbá. 34Komosé nɨ bimɨóṇgó. Togụ́ komoyị́ nɨ bɨlámáne, áyí ndị́sị sɨmɨ bimɨóṇgó. Togụ́ komoyị́ ndaá bɨlámáne wá, áyí ndị́sị ndị́sị sɨmɨ mɨtụlụrụ. 35Ledre ga bɨ máꞌdódo yée zɨ́se ní nɨyí go bimɨóṇgó zɨ́se. Ídísé ówo a kɨ́dí ndanɨ́ eyé mɨtụlụrụ wá. 36Togụ́ ledre ꞌbɨ Lomo nɨ go sɨmɨsé, ngítí owụ́ bɨsinyí ledre utúasá ídíáká sɨmɨsé wá, ásá útúásá ówo ledre ga bɨ Lomo ili zɨ́ ꞌyị e ndị́sị méngị yée ní mbá.”
Yésụ uku ledre bɨsinyí ledre ꞌbɨ Farụsáyo e
(Lúrú kpá Matáyo 23:1-36, Márɨko 12:38-40, Lúka 20:45-47)
37Sɨmɨ bɨ Yésụ ꞌdodo asá ledre go ní, zɨ́ ngúru ꞌyị gɨ dongará Farụsáyo e ógụné ndólo wo gɨ ro éyị́ mɨánu ꞌbe ꞌbɨ ené. Zɨ́ Yésụ ndéréne ndị́sịné do bi éyị́ mɨánu. 38Sɨmɨ bɨ mị́ngị́ ꞌbe née lurú Yésụ tonó geré ánu éyị́ lugu sị́lị́ne kacɨ́ ondụ́ eyé ꞌbɨ Farụsáyo e kí wá ní, zɨ́ tara ị́drị́ne mɨị́drị́.
39Zɨ́ Ngére Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Sée Farụsáyo e, ndị́sịsé yéme lá dụụ́ sanáse gɨ ꞌdí sága, yémesé esé mɨmbéꞌdesé wá. Mɨmbéꞌdesé nɨ mɨꞌdúcuné kɨ́ ꞌbú éyị́ kpá kɨ́ bɨsinyí ledre e. 40Ówosé ledre wá gɨ zɨ́ ꞌdi, ndaá ꞌbɨ ené bɨ kɨ́dí Lomo bɨ yeme sanáse née, yeme mɨmbéꞌdesé kpá ne ní wá? 41Togụ́ ndị́sịsé go íꞌbí éyị́ zɨ́ ꞌyị lerị́ e, Lomo nɨ ídí kɨ́ rokinyi kɨ́se zɨ́se ídíse mbigí ꞌyị ené e.
42“Sée Farụsáyo e, Lomo nɨ karanée ꞌdoꞌdó sée kɨ́ngaya. Abú ásé tɨ́ ndị́sị íꞌbí mɨkawu éyị́ esé e zɨ́a yá,11:42 Kị́éꞌdo gɨ sɨmɨ sokó: Kacɨ́ Lorụ ꞌbɨ Mụ́sa, togụ́ Yụ́da e owonɨ́ éyị́ go nɨyí ífi sɨmɨa sokó, do ꞌdíꞌbi kémbị́ a gɨ sɨmɨa do íꞌbí a zɨ́ Lomo. ili ídísé kpá ndị́sị méngị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị e, zɨ́se kpá óto ꞌbúa.
43“Sée Farụsáyo e, Lomo nɨ karanée ꞌdóꞌdo sée kɨ́ngaya gɨ zɨ́a bɨ ndị́sịsé óto ledresé owóowó sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e, ílisé ndị́sị dụụ́ do mɨngburoko bi ndị́sị e, ílisé kpá ꞌyị e idínɨ́ ndị́sị óto úndrusé togụ́ ayínɨ́ go íꞌbí mandá zɨ́se ní.”
44“Sée Farụsáyo e, Lomo nɨ karanée ꞌdóꞌdo sée kɨ́ngaya gɨ zɨ́a ꞌyị e ndịsịnɨ́ lúrú rosé gɨ ꞌdí sága nɨ bɨlámáne, owonɨ́ eyé bɨ kɨ́dí mɨmbéꞌdesé emengụ́ ní wá.”
45Zɨ́ ngúru ꞌyị ꞌdódo lorụ ị́nyịné úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, ndị́sị née go kpá úkucáyi zée.”
46Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Sée ꞌyị ꞌdódo lorụ e, Lomo nɨ karanée kpá ꞌdóꞌdo sée kɨ́ngaya gɨ zɨ́a ndị́sịsé gága ꞌyị e idínɨ́ ndị́sị lódụ́ kacɨ́ lorụ, tɨ́ lá méngịsé esé e wá.”
47Zɨ́a kpá úku ngíti ledre kɨ́dí, “Sée Yụ́da e, abú ndị́sịsé óꞌbó yéme bi e zɨ́ nébị ga bɨ kóo ufunɨ́ yée ꞌdesị́ ní ndotó, Lomo nɨ karanée ꞌdóꞌdo sée kɨ́ngaya gɨ zɨ́a bulúndusé e ufunɨ́ kóo nébị ga gére née ye. 48Ndị́sịsé née ꞌdódo a kɨ́dí ledre bɨ kóo bulúndusé e mengịnɨ́ née nɨ bɨlámáne, ufunɨ́ nébị e, zɨ́se ídí ꞌbɨ esé ꞌyị óꞌbó bi e zɨ́ye. 49Gɨ zɨ́a bɨ Lomo nɨ yị́ ené ꞌyị komokenzị ní, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, ‘Mááyí kása nébị amá e kɨ́ ꞌyịmɨkása amá e zɨ́ Yụ́da e, nɨyí úfu ngíti géyị, zɨ́ye ꞌdóꞌdo ngíti géyị bɨsinyíne.’ 50Gɨ zɨ́ kéyị née, sée Yụ́da ga bɨ cakaba ba, Lomo nɨ nda ꞌdóꞌdo go sée gɨ ro nébị ga bɨ kóo bulúndusé e tonónɨ́ úfu yée kú sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo otoogụ do sogo káṇgá ní. 51Tónóne gɨ ro Káyina wotị́ Ádama bɨ kóo ufu Ábele lúnduné ní, ndéréógụné gị ro Zakaríya bɨ kóo ufunɨ́ wo za cụ́ dongará ꞌdị́cị́ ꞌbɨ Lomo kɨ́ mbayi kɨ́ꞌdí bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo ní. Máúku zɨ́se maꞌdíi, sée ꞌyị ga bɨ cakaba ba nɨyí ꞌdódo sée gɨ ro ledre ga gére née.
52“Sée ꞌyị ꞌdódo lorụ e, Lomo nɨ karanée kpá ꞌdóꞌdo sée kɨ́ngaya gɨ zɨ́a ílisé esé zɨ́ ꞌyị e ówo mbigí ledre bɨ ꞌbɨ Lomo ní wá. Gɨ zɨ́a sée, ílisé esé kpá ledre ꞌbɨ Lomo wá.”
53Sɨmɨ bɨ Yésụ ukuonzó ledre ga gére ní, zɨ́ Farụsáyo e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e ndị́sịyé fála ledre gáa ndịsị úku yée ní kɨ́ ndị́sị ndúꞌyú ꞌdóꞌdo wo kɨ́ nduꞌyú e, 54gɨ do bɨ ꞌdíꞌbi wo kɨ́dí luyú ledre go.
12Komosé idí ídí rosé
1Nda sɨmɨ ngíti sị́lị́ gɨ do kacɨ́ ledre máa wo née ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e yóko royé ꞌdii cigí Yésụ gɨ ro úwú ledre bɨ gɨ taraa ní. Gɨ zɨ́a bɨ ofụnɨ́ nda kóo go ní, zɨ́ye ndị́sịyé ꞌdítílúyú do sogo sịndị́ lafúye. Sɨmɨ bɨ Yésụ tonó ódro ní, zɨ́a úkuụ́tụ ledre fị zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “Komosé idí ídí rosé gɨ zɨ́ Farụsáyo nɨyí ꞌyị mani e.” 2Karanée ꞌdáꞌdá íri sɨmɨ odụ sịndị́ kadra ꞌbɨ ꞌdécị ngbanga, bɨkéṛị́ lúyú ledre ꞌbɨ Farụsáyo ga gére née wo bɨ yaá ꞌdodoogụnɨ́ do nyárá bi wá ní ndaá. Nɨyí karanée ózoógụ yée za mbá zɨ́ kadra. 3Ledre ga bɨ za mbá úkuúgusé yée mɨúkuúgu sɨmɨ mɨtụlụrụ togụ́ mbú sɨmɨ bɨ ólụ́sé go ꞌdị́cị́ ní, Lomo nɨ karanée ꞌdódoógụ yée zɨ́ tụ́ꞌdụ́ mbílí e mbá úwú a.
4Máúku zɨ́se, ndásé éré ngịrị ꞌyị ga bɨ rokoꞌbụ eyé nɨ cúkuꞌdée lá dụụ́ ꞌbɨ úfu sanáse bɨ nɨ káṇgá ní wá. Ngíti éyị́ bɨ nɨyí méngị a gɨ do kacɨ́ a ní ndaá ꞌbɨ ené e wá. 5ꞌYị bɨ ídísé éré a ní, nɨ Lomo gɨ zɨ́a nɨ ne kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ úfu ꞌyị kpá kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ónzó ꞌyị ku mongụ́ phoꞌdụ bɨ ngárá ịlị́ kú wá ní. Máúku zɨ́se ídísé éré wo.
6Lúrúsé aka, abú mɨnzéré owụ́ solụ́ ndanɨ́ kɨ́ ledreyé owóowó zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e wá yá, Lomo owo yée kékị́éꞌdo mbá bú. Wo bɨ kị́éꞌdo yaá owo wá ní ndaá. 7Abú gba bị dosé, Lomo owo kékị́éꞌdo mbá. Ásé kɨ́ ledresé zɨ́ Lomo owóowó rómo do tụ́ꞌdụ́ owụ́ solụ́ e. Gɨ zɨ́ kéyị née, máyá zɨ́se ní, ndásé éré ngịrị gɨ zɨ́ gbékpị́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e wá.
8ꞌYị bɨ eré ngịrị gɨ zɨ́ gbékpị́ rokoꞌbụ bɨ lá ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e ní, zɨ́a ódó mɨmbéꞌdené úku ledre fúó dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e kɨ́dí née nɨ ꞌyị amá gɨ zɨ́a née ṇguṇgu ledremá go ní, Máa Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí, karanée kadra ꞌdécị ngbanga, Mááyí tóro do komo Lomo kɨ́ maláyika ené e úku ledre gɨ ro ꞌyị née kɨ́dí, maꞌdíi née ꞌyị amá ṇguṇgu ledremá go. 9ꞌYị bɨ nɨ éré ngịrị gɨ zɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e zɨ́a óyó sogoné zɨ́ma ní, mááyí karanée kpá óyó sogomá zɨ́a do komo maláyika e kadra ꞌdécị ngbanga. 10Máúku aka ngíti ledre zɨ́se, togụ́ ꞌyị uku cayi ledre gɨ do bi Má, Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí yá, Lomo nɨ ótoómo ledre zɨ́a. Togụ́ uku sinyi ledre kɨ́dí rokoꞌbụ bɨ Mándị́sị méngị ledre e kɨ́e ba ndaá rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo bɨ ogụ gɨ zɨ́ Lomo wá, Lomo otoomo ledre zɨ́ ꞌyị née wá.
11Togụ́ karanée ꞌdiꞌbiogụnɨ́ sée gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledre amá ní sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdáná mbayi ꞌbɨ Lomo, togụ́ mbú kóꞌdụ́ ngére e yá, ndásé éré ngịrị kɨ́ ndị́sị sómụ́ lóꞌbó ledre bɨ ásé úkulúgu a togụ́ nduꞌyúnɨ́ sée go ní wá. 12ꞌDówụ́ Lomo nɨ úkuíꞌbí ledre bɨ zɨ́se úkulúgu a ní ne zɨ́se.
Muruwayi gɨ ro bɨcayi ꞌyị bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne ní
13Zɨ́ ngúru ꞌyị gɨ dongará ꞌyị ga bɨ Yésụ ndịsị ódro zɨ́ye née ị́nyịné úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, ídí úku ledre zɨ́ mongụ́ lúndumá, éyị́ ga bɨ ꞌbụzé uyuomo yée ní, idí mu ífi sɨmɨyé zɨ́a íꞌbíógụ ꞌbɨ amá.”
14Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Lúrú goó, máógụ amá do sogo káṇgá ona gɨ ro ífi sɨmɨ éyị́ ga bɨ ꞌbụsé uyuomo yée ní wá.” 15Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Yésụ ndáꞌbané kpá úku ledre zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ndịsị ódro zɨ́ye ní kɨ́dí, “Komosé idí ídí rosé, ndásé ꞌdíꞌbi ꞌbú éyị́ ꞌbɨ sága ba óto a zɨ́se ꞌdáꞌdá wá, gɨ zɨ́a tụ́ꞌdụ́ éyị́ ꞌbɨ sága ba yomonɨ́ eyé ꞌyị wá abú áyí kɨ́ye ba cụ́ káa zɨ́ ꞌdíya.”
16Nda gɨ ore zɨ́ Yésụ ị́nyịné úku ngíti ledre zɨ́ye sɨmɨ muruwayi kɨ́dí, “Ngíti oꞌdo, oꞌdo kóo mongụ́ yáká ené zɨ́ kére ánáye zɨ́a nguku, do ṛóngoyé mbá mɨṛóngo. 17Zɨ́a ndị́sịné sómụ́ ledre kɨ́dí, ‘Kɨ́bi ba kére aná zɨ́ma go kɨ́ngaya, bɨ ngárá gbagba eye wá ba, mááyí ndíṛíóto yée ꞌda?’
18“Zɨ́a úku ledre zɨ́ne kɨ́ roné kɨ́dí, ‘Togụ́ kenée yá, mááyí ndụ́rụóyó kuṛú gbagba née ꞌdáꞌba, zɨ́ma ụ́bụ́ mɨkánda nda mongụ́ne, zɨ́ma ndíṛí kére née za kɨ́ mɨnzéré éyị́ ga bɨ ꞌbɨ ꞌbe ní mbá sɨmɨ a. 19Kɨ́bi ngíti a, máméngị moko wá, mááyí ánu kɨ́ éwé lá dụụ́ éyị́ ga gére née zɨ́ odụ ledre amá ídíne dụụ́ rokinyi.’
20“Zɨ́ Lomo úkulúgu ledre zɨ́ oꞌdo née kɨ́dí, ‘Ówo ledre wá gɨ zɨ́ ꞌdi, sómụ́ yá trịdrị nɨ do sị́lị́yị? Togụ́ kenée yá, mááyí ꞌdíꞌbi ꞌdówụ́yị kɨ́ ndụlụ ba togụ́ éyị́ ga bɨ kɨ́ ledreyé zɨ́yị owóowó née nɨyí nda ídí ꞌbɨ ambí yá?’ ”
21Yésụ ya née ledre bɨ nɨ méngị roné zɨ́ ꞌyị ga bɨ otonɨ́ komoyé dụụ́ gɨ ro éyị́ ga bɨ ꞌbɨ sága ba ilinɨ́ óto ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ye owóowó wá ní.
Ndásé sómụ́ sɨmɨsé gɨ ro éyị́ wá
(Lúrú kpá Matáyo 6:25-34)
22Zɨ́ Yésụ ndáꞌbané úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, “Bɨ kenée ní, máúku zɨ́se, ndásé sómụ́ ledre gɨ ro trịdrịsé, éyị́ bɨ ásé ánu a ní, togụ́ mbú sanáse kɨ́ bongó bɨ ásé ị́sị a ní wá. 23Trịdrị idí ídí ne kɨ́ ledrené owóowó gɨ zɨ́a romo do éyị́ mɨánu kɨ́ bongó. 24Lúrúsé aka solụ́ e, tɨ́ bɨ ngárá ledreyé ndaá owóowó wá ní, Lomo ndịsị lúrú bi kacɨ́ye. Ledresé nɨ zɨ́ Lomo owóowó nɨ lúrú bi kacɨ́se rómo ꞌbɨ solụ́ e mbá. 25Éyị́ ga bɨ ꞌyị e ndịsịnɨ́ sómụ́ ledreyé née mbá, iꞌbínɨ́ eyé trịdrị zɨ́ ꞌyị e wá, Lomo ndịsị íꞌbí trịdrị zɨ́ ꞌyị e dụụ́ ne. 26Káa zɨ́ bɨ gbékpị́ éyị́ ga gére née, iꞌbínɨ́ eyé trịdrị zɨ́ ꞌyị wá ní, ndásé óto komosé dụụ́ royé wá.
27“Lúrúsé aka mɨsúrú kágá ga bɨ sɨmɨ súwú ní, kɨ́ lámá ga bɨ royé ní mbá, ngíti géyị mɨṛíṛíye gindri gindri ꞌdiꞌbiogụnɨ́ bongó zɨ́ye wá. Abú za cụ́ mongụ́ ngére kóo kɨ́ ịrịné Solomóna ní, abú nɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ zɨ́ne, bongó ené emeogụnɨ́ káa zɨ́ mɨsúrú kágá ga gére née mbá wá. 28Éyị́ bɨ ílisé ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo gɨ zɨ́a wá ní ꞌdi. Togụ́ bɨ Lomo lurú bi kacɨ́ gbékpị́ mɨsúrú kágá e sɨmɨ súwú bú ní, nɨ nda ꞌbɨ ené ótoómo kɨ́ íꞌbí bongó e zɨ́se ga bɨ kɨ́ ledresé zɨ́a owóowó wá ní káa be ꞌdi? 29Ndásé óto mɨmbéꞌdesé dụụ́ gɨ ro éyị́ mɨánu kɨ́ éyị́ mɨéwé, zɨ́se ndị́sịsé sómụ́ sɨmɨsé gɨ royé wá 30ꞌYị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo wá ní, ꞌbú éyị́ ga gére née ndịsị ꞌdíꞌbióyó sómụ́ ledre eyé gɨ zɨ́ Lomo. Ndásé sómụ́ ledre wá, ꞌBụsé owo éyị́ ga bɨ ílisé yée ní mbá bú nɨ íꞌbí yée zɨ́se. 31Bɨlámá a ídísé óto Lomo zɨ́se káa do Ngére esé. Owo éyị́ ga bɨ ílisé yée ní mbá bú, nɨ íꞌbí yée zɨ́se.
32“Sée ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma e, ngịrị ndaá méngịsé wá. ꞌBụsé bɨ komo ere ní, yemeomo bi go ꞌbe ꞌbɨ ené gɨ rosé. 33Ndásé óto komosé dụụ́ ro éyị́ ga bɨ ꞌbɨ do sogo káṇgá ba wá gɨ zɨ́a ndịsịnɨ́ sinyí eyé mɨsínyí zɨ́ye ndị́sị ụ́kụ́ eyé kpá mɨụ́kụ́. Ídísé óto komosé dụụ́ ro ledre ꞌbɨ Lomo bɨ ụkụ́ wá, sinyí kpá wá ní. 34Bi bɨ óto éyị́ eyị́ bɨ kɨ́ ledrené owóowó doa ní, mɨmbéꞌdeyị́ nɨ ídí kpá fú íri.”
Ndásé ndị́sị lị́gị rosé wá
(Lúrú kpá Matáyo 24:45-51)
35“Sée ꞌyị amá e máúku zɨ́se, ndásé ndị́sị lị́gị rosé wá. Kacɨ́ kadra mbá ídísé ídí nzíyisé gɨ ro mɨndáꞌbaógụmá, 36cé káa zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko bɨ ndịsịnɨ́ tɨ́ fú lá góꞌdo sóngó mongụ́ ꞌyị eyé kɨ́ ndáꞌbaógụ gɨ sɨmɨ ayímbi gɨ ro zɨ́ne ị́nyịné ꞌdiya líkpí mbotụ zɨ́a ní. 37Togụ́ mongụ́ ꞌyị née ogụ ndiki ꞌyị ꞌbɨ moko ené ga gére née kɨ́ óto komoyé kacɨ́ne yá, nɨ ídí kɨ́ye kɨ́ rokinyi zɨ́a méngị bɨlámá ledre zɨ́ye gɨ ro zɨ́ye ídíye kpá kɨ́ rokinyi. 38Sịndị́ kadra ꞌbɨ mongụ́ née ndaá mɨówoné wá. Togụ́ sɨmɨ kútú ndụlụ togụ́ kɨ́ sɨmɨbi mɨárá yá, ꞌyị ówo a ndaá. Mongụ́ ledre tɨ́ lá togụ́ ogụ go yá, nɨ méngị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ga bɨ nɨ ógụndíki yée nzíyiyé ní. 39Úwúsé aka ledre ba, ꞌyị bɨ owo bú bɨlámáne kɨ́dí ꞌyị ugu nɨ ógụ karaba lágá ꞌdéwe mbotụ ené zɨ́a úgu éyị́ e ní, ꞌyị née utúasá ené ólụ́ógụ gɨ ꞌbe wá. 40Nɨ kpá kenée gɨ ro mɨndáꞌbaógụ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí. Ídísé ídí nzíyisé gɨ zɨ́a mɨndáꞌbaógụmá ówosé esé e wá, Mááyí lị́yị sée mɨlị́yị.”
41Zɨ́ ngúru ꞌyịmɨkása ꞌbɨ Yésụ bɨ kɨ́ ịrịné Pétero ní ị́nyịné ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Ngére, muruwayi bɨ úku née nɨ dụụ́ zɨ́ze togụ́ kpá za zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e mbá?”
42Zɨ́ Ngére Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Bɨlámá ꞌyị bɨ nɨ kɨ́ komokenzị zɨ́a ndị́sịné méngị ledre bɨ mɨútúásáne bɨ mongụ́ ꞌyị ené utúasá go óto wo zɨ́a ndị́sịné lúrú bi kacɨ́ ꞌyị kasa ené e gɨ ro zɨ́a ndị́sịné íꞌbí éyị́ eyé e sɨmɨ sịndị́ kadra ené ní, nɨ náambi? 43Nɨ ídí bɨlámáne zɨ́ ꞌyị kasa bɨ mongụ́ ꞌyị ené nɨ ógụndíki wo ndị́sị méngị moko ené do bɨlámá mɨsiꞌdiné ní. 44Máúku zɨ́se ba maꞌdíi, mongụ́ ꞌyị née nɨ óto wo zɨ́a ndị́sị lúrú bi kacɨ́ éyị́ ené e mbá. 45Togụ́ zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko née somụ́ a kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị amá ógụ aka ꞌdiya wá,’ zɨ́a ndị́sị ené kóyó ené kɨ́ ócó ngíti géyị ꞌyị ꞌbɨ moko ga bɨ yaꞌdá e kɨ́ kará e kɨ́ leꞌyị́ komoné. 46Nɨ lị́yị ní mongụ́ ꞌyị ené ógụndíki wo go ngbụ́rụ́ ro ledre née kenée, mongụ́ ꞌyị née nɨ ꞌdóꞌdo wo bɨsinyíne do ógóóyó wo zɨ́a ndéré ndị́sịné zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo wá ní.
47“Togụ́ ꞌyị ꞌbɨ moko bɨ owo éyị́ ga bɨ mongụ́ ꞌyị ené ili zɨ́ne méngị a ní bú bɨlámáne zɨ́a ásiné kɨ́ méngị a ní, maꞌdíi, mongụ́ ꞌyị ené née nɨ ꞌdóꞌdo wo kɨ́ngaya. 48Tɨ́ lá ꞌyị moko máa wo bɨ owo ené éyị́ bɨ mongụ́ ené ili zɨ́ne méngị a ní wá ní, togụ́ luyú ledre go yá, mongụ́ ꞌyị née nɨ tɨ́ ꞌdóꞌdo wo ndaá za kɨ́ngaya wá. Kpá kenée ꞌyị máa wo bɨ Lomo méngị bɨlámá ledre go zɨ́a ní, Lomo ili zɨ́a méngị ledre bɨlámáne zɨ́ne. ꞌYị máa wo bɨ Lomo mengị bɨlámá ledre go zɨ́a za kɨ́ngaya ní, Lomo ili zɨ́a méngị ledre zɨ́ne kpá za kɨ́ngaya.”
Máógụ gɨ ro zɨ́ ꞌyị e ífi sɨmɨyé
(Lúrú kpá Matáyo 10:34-36)
49Zɨ́ Yésụ kpá úku ledre kɨ́dí, “Máógụ amá kɨ́ bikịdrị́ do sogo káṇgá ba wá, yị́ ené phoꞌdụ. Nɨ kóo ídí bɨlámáne togụ́ do sogo káṇgá máa tonó go áṛá. 50Tɨ́ lá mááyí ógụ ídí sɨmɨ mongụ́ úzu éyị́, zɨ́ma ꞌdóꞌdóma mɨꞌdóꞌdó kɨ́ngaya, ꞌbúó togụ́ ꞌdoꞌdó máa née ụkụ́ go. 51Lúrúsé íri káa zɨ́ éyị́ bɨ máógụ kótrụ sée ní? Ɨ́ꞌɨ, máógụ gɨ ro zɨ́se ífi sɨmɨsé. 52Togụ́ ꞌyị e nɨyí ꞌbe ꞌbɨ eyé ịnyị yá, yée ga bɨ gbre ní nɨyí óyólóꞌbó royé ídíye okó ro yée ga bɨ ota ní. Togụ́ kenée wá, yée ga bɨ ota ní, nɨyí óyólóꞌbó royé ídíye okó ro yée ga bɨ gbre ní. 53ꞌBụmɨowụ́ nɨ ídí okó ro wotị́ne, zɨ́ wotị́a ídíne okó roa. Mbámɨowụ́ nɨ ídí okó ro nyị́ne, zɨ́ nyị́a ídíne okó roa. Togụ́ kára nɨ ídí okó ro meꞌbe wotị́ne, zɨ́ meꞌbe wotị́a ídíne okó roa.”
Ídísé ówo éyị́ bɨ ayí go méngị roné ní
(Lúrú kpá Matáyo 16:2,3, 5:25,26)
54Zɨ́a kpá úku ngíti ledre zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née mbá kɨ́dí, “Togụ́ lúrúsé iní nɨ go ụ́lụ gɨ gbére kɨ́ngaya yá, geré zɨ́se ówo a kɨ́dí iní nɨ go ógụ éꞌdị. Tɨ́ maꞌdíi zɨ́ iní éꞌdịné.” 55Kpá kenée togụ́ síli nɨ go ndị́sị ílíógụ ịrị́ ịrị́ yá, ásé geré ówo a kɨ́dí bi mɨị́rị́ ogụ go. Tɨ́ maꞌdíi, zɨ́a ídíne kenée. 56Sée ga bɨ ótosé rosé káa do ꞌyị ówo ledre e, kɨ́ ndị́sị ówo ini ledre gɨ sɨmɨ toso síli ledre ga bɨ ndịsịnɨ́ ílí komo ere kɨ́ yée ga bɨ bi ona ní, sara ówoyémesé ini ledre gɨ sɨmɨ lị́lị ledre bɨ Lomo ndịsị mengị yée zɨ́ma cakaba ba wá ní gɨ zɨ́ ꞌdi?
57“Nɨ kóo ídí bɨlámáne zɨ́se ówo maꞌdíi ledre zɨ́se méngị wo. 58Togụ́ ngíti ꞌyị iꞌbí ngbángáyị go zɨ́ ngére e yá, ídísé yéme dongaráse kéne ꞌdáꞌdá zɨ́a kɨ́ ꞌdíꞌbi ókpó yị́ị do ngbanga zɨ́ye ꞌdécị ngbanga royị́ do íꞌbí yị́ị zɨ́ asikíri e ndéréye kɨ́yị sɨmɨ sị́gịnị. 59Togụ́ ótoómo go zɨ́ éyị́ méngị roné kenée, áyí ídí sɨmɨ sị́gịnị ꞌbúó togụ́ késị́ bɨ ilinɨ́ gɨ zɨ́yị née íꞌbíónzó go, áyí fú ólụ́ógụ.”
13Ídísé óyólóꞌbó mɨmbéꞌdesé zɨ́ Lomo
1Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, Piláto iꞌbí okó go ro ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Galiláya bɨ nɨyí ndị́sị ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro do úfu ngíti géyị. 2Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Lúrúsé íri káa zɨ́ éyị́ bɨ umbu bɨ ngíti géyị ꞌyị ꞌbɨ Galiláya ga gére uyunɨ́ née nɨ gɨ zɨ́a bɨ lúyú ledre eyé romo do ꞌbɨ lafúye go mbá ní? 3Máúku zɨ́se, togụ́ óyólóꞌbósé mɨmbéꞌdesé zɨ́se ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo wá, ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongaráse nɨyí úyu kpá kenée. 4Sara nda yée ga bɨ kóo sokó doa ịnyị doa ota mongụ́ ꞌdị́cị́ ndụrụonzó yée sɨmɨ Yerụsaléma cigí mɨkavu bɨ Silowámo ní. Sómụ́sé ledre née méngịné roné zɨ́ye kenée née gɨ zɨ́a bɨ lúyú ledre eyé romo do ꞌbɨ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní? 5Yaꞌdá ga gére née luyúnɨ́ eyé ledre wá. Togụ́ óyólóꞌbósé mɨmbéꞌdesé zɨ́se ndáꞌbaógụsé zɨ́ Lomo wá, ásé úyu kpá kenée.”
Muruwayi gɨ ro kágá bɨ aná wá ní
6Gɨ do kacɨ́ ledre máa wo née ní, zɨ́ Yésụ tónóne úku muruwayi kɨ́dí, “Ngíti oꞌdo ꞌdịyị́ kóo ndóṛí ꞌbɨ ꞌbe yáká ené. Kadra kị́éꞌdo zɨ́a ndéréne gɨ ro mɨáná a, ogụ ndiki ené fú lá mɨáná a wá. 7Zɨ́ mị́ngị́ yáká née úku ledre zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko bɨ oto wo ndị́sị lúrú bi kacɨ́ yáká née ní ní kɨ́dí, ‘Ndóṛí ba mengị kɨ́ra go sɨmɨbi ota aná wá. Sị́ ledre bɨ zɨ́a ndị́sịné gɨ roa kɨ́rɨ́ née ní ní ndaá, ꞌdụtụ bi née go gbékpị́e, ídí lágáóyó a ꞌdáꞌba.’
8“Zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko née úkulúgu ledre zɨ́ mongụ́ ꞌyị ené née kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, otoomozé aka kenée kɨ́ sɨmɨbi kị́éꞌdo. Mááyí aka íciꞌdíkí a gbaá, zɨ́ma ụ́nzụ ngénye nyaṇgu léfe a sị́ a. 9Togụ́ aná lolụ kpá wá, kɨ́ bi ngíti a zɨ́ze nda lágáóyó a.’ ”
Yésụ yomo ngíti kára sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro
10Sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, zɨ́ Yésụ kóo ndị́sịné ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ ngúru ꞌDị́cị́ Kótrụro e. 11Ábuwá ngíti kára nɨ kóo dongará ꞌyị ga bɨ Yésụ ndịsị ꞌdodo ledre zɨ́ye née ore nɨ kɨ́ dokéké e sɨmɨné, zɨ́ye góꞌdụ wo zɨ́a ndị́sị ndéréne gɨ zɨ́ye nda goro goro káa kɨ́ sɨmɨbi e sokó doa ịnyị doa ota. 12Zɨ́ Yésụ lúrú kára née, zɨ́a ndólo wo kɨ́dí, Mamá, ógụ gɨrí zɨ́ma ꞌdáꞌdá yáa. Zɨ́ kára née ógụné, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ndíyá bɨ ndịsị ꞌdóꞌdo yị́ị kɨ́ tụ́ꞌdụ́ sɨmɨbi ba Lomo ꞌdiꞌbioyó go.” 13Zɨ́a óto sị́lị́ne ro sogo kára née, geré zɨ́ sogoa ꞌdózo roné, zɨ́a tónóne íꞌbílúgu mbófo éyị́ zɨ́ Lomo.
14Zɨ́ ledre bɨ Yésụ mengị née sínyí ené ro mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro mɨsínyí kɨ́dí yomo ꞌyị sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro gɨ ro ꞌdíya. Zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro née kpá úku ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí, “Azé kɨ́ gbékpị́ sị́lị́ e ịnyị doa kéṛị́ gɨ ro méngị moko sɨmɨ a, ídísé ógụ dongará sị́lị́ ga gére ní gɨ ro do ꞌdíꞌbióyó ndíyá gɨ rosé sɨmɨ a. Ndaá sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro wá.”
15Zɨ́ Ngére Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ndị́sịsé lóndo rosé kenée gɨ zɨ́ ꞌdi? Sara bɨ ndị́sịsé líkpí bangá esé e sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro ndéré kɨ́ye gɨ ro éwé iní ní. 16Kára née nɨ bulúndu Abarayáma, Satána odóngeṛị kóo wo kɨ́ sɨmɨbi sokó doa ịnyị doa ota (18). Mándá líkpí wo sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro wá?”
17Zɨ́ ledre bɨ Yésụ uku née sínyíne ro ezeokóga ga gére ní. Zɨ́ bi émené ro tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e mbá gɨ zɨ́ mongụ́ bɨlámá ledre bɨ Yésụ mengị née.
Muruwayi gɨ ro kúfú kágá bɨ musɨtáda ní
(Lúrú kpá Matáyo 13:31-33, Márɨko 4:30-32)
18Zɨ́ Yésụ úku muruwayi zɨ́ye kɨ́dí, “ꞌBe ꞌbɨ Lomo nɨ káa zɨ́ ꞌdi? Éyị́ bɨ mááyí óto ásá a kɨ́e ní ꞌdi? 19ꞌBe ꞌbɨ Lomo nɨ káa zɨ́ kúfú kágá bɨ musɨtáda ꞌyị ꞌdịyị́ wo yáká ené ní. Abú kúfú a nɨ nzéré káa zɨ́ kúfú kịndrị́ ní yá, nɨ ngbóró ógụ ené mongụ́ kágá kɨ́ tụ́ꞌdụ́ mɨrásáne e zɨ́ tụ́ꞌdụ́ solụ́ e ndị́sị ógụ útúye komoa kpá kɨ́ ụ́bụ́ ꞌbe ꞌbɨ eyé e.”
20Zɨ́a kpá úku ándá ledre kɨ́dí, “Éyị́ bɨ mááyí óto ásá ꞌbe ꞌbɨ Lomo kɨ́e ní ꞌdi? 21Nɨ ídí káa zɨ́ owụ́ ꞌdeꞌdị́ bɨ cúkuꞌdée ní, nɨyí lótó mongụ́ leꞌyị́ kɨ́e, zɨ́ leꞌyị́ née ꞌdị́ꞌdịné gɨ zɨ́a.”
Owụ́ mbotụ bɨ cúkuꞌdée ní
(Lúrú kpá Matáyo 7:13,14,21-23)
22Zɨ́ Yésụ ị́nyịné gɨ ore ndéréne kɨ́ ólụ́ne kacɨ́ do ꞌbe e kɨ́ gara ga bɨ kacɨ́ mɨsiꞌdi ní kɨ́ ꞌdodo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e gị zɨ́a ndéré ólụ́ne sɨmɨ Yerụsaléma. 23Zɨ́ ngíti ꞌyị gɨ dongará ꞌyị ga bɨ ndịsị ꞌdódo ledre zɨ́ye ní ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Ngére, Lomo nɨ yómo lá dụụ́ ngíti géyị ꞌyị e ndaá ꞌyị e mbá wá?”
Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye mbá kɨ́dí, 24“ꞌYị idí gámásóꞌdo mɨsiꞌdi za kɨ́ rokoꞌbụné mbá gɨ ro zɨ́a ólụ́ne ꞌbe ꞌbɨ Lomo. Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí yéme royé gɨ ro zɨ́ye ólụ́ye íri, utúasánɨ́ eyé ólụ́ wá. 25Sɨmɨ bɨ togụ́ Lomo ꞌdụtụ mbotụ ené go ní, sée ga bɨ nɨ ꞌdụ́tụómo sée sága ní, ásé tóro tara mbotụ ndị́sị ṇgúṇgú rosé kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, idí líkpí mbotụ zɨ́ze.’
“Nɨ úkulúgu ledre zɨ́se gɨrí kɨ́dí, ‘Máówo amá sée wá. Máówo amá kpá bi bɨ ógụsé gɨ doa ní wá?’
26“Ásé úku ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Luyúzé komoyị́ go, anuzé kóo éyị́ mɨánu kɨ́ éwé éyị́ e kése, ndị́sị kóo kpá ꞌdódo ledre sɨmɨ gara ezé e.’
27“Nɨ úkulúgu ledre zɨ́se gɨrí kɨ́dí, ‘Maꞌdíi, máówo amá sée wá, máówo amá kpá bi bɨ ógụsé gɨ doa ní wá. Ídísé ị́nyị gɨ ore ꞌdáꞌba sée ꞌyị lúyú ledre e.’
28“Gɨ ore, ásé ndị́sị íni ini kɨ́ ndị́sị náná do sosé gɨ zɨ́a ásé lúrú kása Abarayáma e kɨ́ Isáka e kɨ́ Yakóbo e nda kɨ́ ngíti géyị nébị e kɨ́ ndị́sị ꞌbe ꞌbɨ Lomo íri. Tɨ́ lá sée, ndásé íri wá. 29Ṛị́kị́ sị́ do ꞌyịmaꞌdí e gɨ do sogo káṇgá ba za mbá nɨyí ógụ sɨmɨ ayímbi ꞌbe ꞌbɨ Lomo íri. 30Ídísé lúrú ledre née bɨlámáne. ꞌYị ga bɨ kóo ledreyé ndaá zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e owóowó wá ní, nɨyí nda yị́ eyé go kɨ́ ledreyé zɨ́ Lomo owóowó.”
Yésụ kasalugu Farụsáyo e zɨ́ Eróde Andipá
31Cịkị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Yésụ ndịsị ꞌdódo ledre sɨmɨa née ní, zɨ́ ngíti géyị Farụsáyo e ógụyé úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ólụ́ógụ mu gɨ ona ꞌdáꞌba gɨ zɨ́a ngére Eróde Andipá yeme ledre go gɨ ro úfu yị́ị.”
32Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ Farụsáyo ga gére née kɨ́dí, “Ídísé ndáꞌba úku ledre zɨ́ Eróde ꞌyị mani née kɨ́dí, karaba kɨ́ kɨ́lóndó máíli aka lágaóyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨ ꞌyị e kɨ́ yómo ꞌyị ndíyá e kí. Nda sɨmɨ ota sị́lị́ zɨ́ moko máa née ụ́kụ́ne.” 33Karaba kɨ́ kɨ́lóndó ndéréógụné sɨmɨ sị́lị́ ota, mááyí ídí mɨndéréma ꞌdáꞌdá gị sɨmɨ Yerụsaléma, ngíti éyị́ ụcụomo máa yana wá. Nébị ga bɨ kóo ꞌdáꞌdá ní ufunɨ́ yée mbá íri.
34Zɨ́ Yésụ ṇgúṇgú roné gɨ ro ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yerụsaléma ní kɨ́dí, “Áko, sée ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yerụsaléma ní, mááyí kɨ́ mongụ́ lerị́ gɨ rosé gɨ zɨ́a Lomo kasa kóo nébị e zɨ́se, zɨ́se úfu yée. Zɨ́se óngboónzó ngíti géyị ꞌyị ga bɨ Lomo kasa yée zɨ́se kɨ́ bɨlámá sanda ní kɨ́ tutú. Máíꞌbí romá gɨ ro kótrụ sée trị́é káa zɨ́ mbágángono bɨ kotrụ owụ́ ꞌbɨ ené e sị́ fúndúne ní, ílisé esé e wá. 35Ídísé ówo a bɨlámáne kɨ́dí Lomo oyó sogoné go zɨ́se. Útúásásé lúrú máa cakaba wá ꞌbúó togụ́ sịndị́ kadra ogụ go zɨ́se úku ledre kɨ́dí, ‘Úndru idí ídí zɨ́ wo bɨ nɨ ógụ kɨ́ ịrị Ngére Lomo ní.’ ”13:35 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 118:26
14Yésụ ndéré ṇgu ꞌbe ꞌbɨ ngíti Farụsáyo
1Nda go sɨmɨ ngíti sịndị́ kadra kpị́ sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, zɨ́ ngúru manda ꞌbɨ Farụsáyo e ndólo Yésụ gɨ ro éyị́ mɨánu ꞌbe ꞌbɨ ené. Zɨ́ ꞌyị máa yée ga bɨ nɨyí okó ro Yésụ ní, ndị́sịyé lúrú sémbe Yésụ. 2Nɨyí ídí kɨ́e ní, ngíti oꞌdo sịndị́a kɨ́ sị́lị́a ụṛụ́nɨ́ mbá mɨụ́ṛụ́ gɨ dongará ꞌyị ga bɨ ore ní, ịnyị toro go ꞌdága kóꞌdụ́ Yésụ kenée. 3Zɨ́ Yésụ ndúꞌyú Farụsáyo máa ga gére née kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e kɨ́dí, “Nɨ mɨútúásáne do yómo ꞌyị sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro?” 4Ukulugunɨ́ ledre mbá wá. Zɨ́ Yésụ ꞌdíꞌbi sị́lị́ne ro oꞌdo née geré zɨ́ ndíyá ụ́kụ́ne gɨ roa. Zɨ́ Yésụ kásalúgu wo ꞌbe, bɨlámáne.
5Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Yésụ ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Togụ́ ngúru ꞌyị gɨ dongaráse née zɨ́ owụ́ ꞌbɨ ené, togụ́ ngúru bangákụlụ́ ené útúne sɨmɨ gu sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro ní, nɨ ótoómo a íri gɨ zɨ́a née ndaá sị́lị́ ꞌbɨ moko wá?” 6Ledre ndaá tarayé mbá wá.
7Sɨmɨ bɨ Yésụ lurú ṇgu ga bɨ ndịsịnɨ́ ógụ gelénɨ́ mbá mɨngburoko bi ndị́sị gɨ ro ndị́sị doa ní, zɨ́a ị́nyịné úku muruwayi kɨ́dí, 8“Togụ́ ndolonɨ́ yị́ị go sɨmɨ ayímbi yá, ndá lúrú té mongụ́ bi ndị́sị gɨ ro ndị́sị doa wá, éyị́ née kenée ndolonɨ́ kpá ngíti mongụ́ ꞌyị bɨ romo doyị́ ní go. 9Sɨmɨ bɨ mongụ́ ṇgu née ogụ go ní, mị́ngị́ ꞌbe nɨ ógụ sị́kpị yị́ị kɨ́dí, ‘Ídí ndéré ndị́sị do bi máa wo bɨ ꞌdáa, mongụ́ ꞌyị bɨ ogụ ba nɨ ógụ ndị́sị ona.’ Mɨị́nyịyị́ nɨ ídí kɨ́ komokenyị́. 10Togụ́ ndolonɨ́ yị́ị go do ngíti bi, kɨ́ꞌdí bɨ ógụ go íri ní, ídí aka ndéré ndị́sị do owụ́ bi ndị́sị kí. ꞌYị bɨ ndolo yị́ị née nɨ ógụ sị́kpịóto yị́ị ne do bi bɨ yeme gɨ royị́ ní. Áyí ówó komo ꞌyị ga bɨ ore née geré mɨówó. 11Gɨ zɨ́a ꞌyị bɨ ndịsị óto roné cúkuꞌdée ní, nɨyí sị́kpị wo ꞌdága. Wo bɨ ndịsị sị́kpị roné ꞌdága ní, nɨyí óto wo nde.”
12Gɨ ore zɨ́ Yésụ ndáꞌbané úku ledre zɨ́ mị́ngị́ ꞌbe kɨ́dí, “Togụ́ yéme éyị́ mɨánu go gɨ ro ꞌyị e yá, ndá ndólo lá dụụ́ ezegámáyị e kɨ́ sụmụyị́ e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ kɨ́ éyị́ e zɨ́ye ní wá. Gɨ zɨ́a togụ́ ilinɨ́ kpá yéme éyị́ mɨánu gɨ ro ꞌyị e yá, nɨyí ndólo kpá té dụụ́ yị́ị. Iꞌbílugunɨ́ éyị́ bɨ kóo méngị zɨ́ye née go zɨ́yị. 13Sɨmɨ bɨ óto ayímbi go ní, ídí ndólo ꞌyị lerị́ e kɨ́ mɨgịgị́ṛị́ e, kɨ́ yée ga bɨ kɨ́ siri ro sịndị́ye ní, nda kɨ́ ꞌyị komo mɨꞌdụ́tụ e. 14Abú utúasánɨ́ méngị lúgu ledre zɨ́se wá yá, karanée sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Lomo nɨ úru mbigí ꞌyị e ené e gɨ sɨmɨ umbu ní, Lomo nɨ íꞌbí úndru zɨ́yị.”
Muruwayi gɨ ro mongụ́ Ayímbi
(Lúrú kpá Matáyo 22:1-10)
15Sɨmɨ bɨ ngúru ꞌyị gɨ dongará ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ gbóo cigí Yésụ ánu éyị́, uwú ledre bɨ Yésụ ndịsị ꞌdódo a née kenée ní, zɨ́a ị́nyịné úku ledre kɨ́dí, “ꞌYị ga bɨ karanée nɨyí ndị́sị ánu éyị́ sɨmɨ ayímbi ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní, nɨyí ídí kɨ́ rokinyi.”
16Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ oꞌdo née kɨ́dí, “Ngíti oꞌdo mengị kóo mongụ́ ayímbi zɨ́a ndóloyóko tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e gɨ roa. 17Sɨmɨ bɨ sịndị́ kadra utúasá go ní, zɨ́ mị́ngị́ ꞌbe kása ꞌyị ꞌbɨ moko ené ndéré kɨ́ úku ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí, ‘Sịndị́ kadra utúasá go ogụnɨ́ mu.’
18“ꞌYị ga bɨ ndolonɨ́ yée ní ogụnɨ́ eyé e mbá wá, ya yée nɨyí kɨ́ moko eyé e. Mɨzefị ꞌyị ya, ‘Máúgú yáká cakaba máíli ndéré lúrú a. Gɨ zɨ́ kéyị née, máútúásá ógụ wá.’
19“Ngíti a ya, ‘Máúgú ị́tị́ e cakaba ịnyị gɨ ro ndị́sị méngị moko kɨ́ye, mááyí aka ndéré úzu yée togụ́ utúasánɨ́ go méngị moko yá. Máútúásá ógụ wá.’
20“Ngíti a ya, ‘Máófụ́ kára cakaba, máútúásá ógụ wá.’
21“Zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ndáꞌbané úku ledre ga gére née zɨ́ mongụ́ ꞌyị ené. Zɨ́ bi sínyíne roa gbála. Zɨ́a kása ꞌyị ꞌbɨ moko née kɨ́dí, ‘Ídí ólụ́ógụ do mɨsiꞌdi íri zɨ́yị ndólo ꞌyị lerị́ e kɨ́ mɨgịgị́ṛị́ e, kɨ́ ꞌyị komo mɨꞌdụ́tụ e, kɨ́ yée ga bɨ kɨ́ siri ro sịndị́ye ní.’
22“Zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko née ndéréne, zɨ́a ndáꞌbaógụné úku ledre zɨ́ mị́ngị́ ꞌbe kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, ꞌyị ga gére née ogụnɨ́ go, tɨ́ lá ngíti géyị bi ndị́sị nɨyí aka gbékpị́e ꞌyị ndanɨ́ doyé wá.’ 23Zɨ́a kpá kása ándá ꞌyị ꞌbɨ moko née, ‘Ídí ólụ́ógụ do mɨsiꞌdi kɨ́ ꞌbe ꞌbɨ ꞌyị e, zɨ́yị ndólo yée gɨ ro zɨ́ bi ndị́sị ga gére née ídíye mbá kɨ́ ꞌyị e doyé. 24ꞌYị ga bɨ mándólo yée ꞌdáꞌdá ngárá ogụnɨ́ wá ní, maꞌdíi utúasánɨ́ ndéne úzu toꞌdo éyị́ mɨánu bɨ máyéme gɨ royé ba wá.’ ”
Lódụ́ kacɨ́ Yésụ nɨ mongụ́ ledre
(Lúrú kpá Matáyo 10:37,38)
25Nda gɨ ore, zɨ́ Yésụ ị́nyịné kpá fú lódụ́ mɨsiꞌdi ndéréne sɨmɨ Yerụsaléma. Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí go kpá rụụ do kacɨ́ a. Zɨ́a óyó komoné úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, 26“Togụ́ ꞌyị ili ídí ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma yá, idí óto ꞌbúma rómo do ꞌbụné kɨ́ mbágáne, kɨ́ meꞌbené kɨ́ owụ́ ꞌbɨ ené e kɨ́ lúnduné e kɨ́ lémịné e kpá kɨ́ kụṛụꞌbụné mbá, nɨ fú ídí ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma. 27Ndaá kpá lá dụụ́ wo née wá, ꞌyị bɨ ili go ídíne ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma ní, idí íꞌbí roné zɨ́ umbu gɨ romá.
28“Ledre née nɨ káa zɨ́ togụ́ ꞌyị ili ụ́bụ́ ꞌdị́cị́ yá, nɨ aka ówo rokoꞌbụ késị́ do sị́lị́ne kí nɨ fú tónó moko. 29Togụ́ mengị kenée wá, nɨ méngị moko née lá mburu yana zɨ́ rokoꞌbụ a ụ́kụ́ne zɨ́ ꞌyị e kúgú wo. 30Zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, ‘Oto dosị́ moko, mengịonzó wá romo wo go mburu yana.’
31“Kpá kenée ngére bɨ nɨ kɨ́ ꞌyị e zɨ́ne álifu sokó, togụ́ ili ndéré útú kɨ́ okó do ezené ngére bɨ nɨ yị́ ené kɨ́ ꞌyị e ené álifu cị́ kéṛị́ a ní yá, nɨ aka lúrú rokoꞌbụné kí nɨ fú ndéré méngị okó née. 32Togụ́ owo go kɨ́dí rokoꞌbụné nda yá, nɨ kákasa zɨ́ ezeokóne née kɨ́dí, ‘Okó ndaá ídí wá, yée idínɨ́ yéme dongaráye.’ 33Nɨ gɨ rosé kpá kenée. Togụ́ ꞌyị ili ídí ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma yá, ídí ótoómo yị́ ené e za mbá, zɨ́a ídíne ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma.
34“Toꞌdo nɨ bɨlámá éyị́. Togụ́ ayá lolụ wá ní, áyí méngị lárá a káa be ꞌdi zɨ́a áyálúgu roné? 35Bɨ ngárá moko ndaá lolụ sɨmɨ a, gbawá gɨ ro do méngị ngíti géyị éyị́ e kɨ́e wá ní, odụ a dụụ́ do léfeóyó a ꞌdáꞌba.
“ꞌYị bɨ uwú ledre bú ní, idí úwú ledre bɨ máúku née.”
15Muruwayi gɨ ro Kábịṛị́kị
(Lúrú kpá Matáyo 18:12-14)
1Kadra kị́éꞌdo ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ e gɨ zɨ́ ꞌyị e kɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị lúyú ledre e ogụnɨ́ go ndị́sị úwú ledre ga bɨ Yésụ nɨ ndị́sị ꞌdódo yée zɨ́ ꞌyị e ní. 2Zɨ́ Farụsáyo e kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ꞌdódo lorụ e ndị́sịyé úku mɨngụ́ngụ́rụ́ ledre ro Yésụ kɨ́dí, “Oꞌdo née otoomo ꞌyị lúyú ledre e zɨ́ye ndị́sịyé ánu éyị́ kéye.”
3Zɨ́ Yésụ ódroné zɨ́ye sɨmɨ muruwayi kɨ́dí, 4“Togụ́ áyí kɨ́ kábịṛị́kị e zɨ́yị míya (100), zɨ́ wo bɨ kị́éꞌdo ní ị́ndrịné, útúásá ótoómo yée ga bɨ cị́ eso doa sokó doa ịnyị doa eso (99) née zɨ́yị ndéréyị gámásóꞌdo wo bɨ ịndrị kị́éꞌdo née wá? 5Sɨmɨ bɨ ndíki go ní, áyí ídí kɨ́ mongụ́ rokinyi zɨ́yị óꞌbo a ndáꞌba kɨ́e ꞌbe. 6Sɨmɨ bɨ ógụ goó ꞌbe ní, áyí ndóloyóko lafúyị e yá, ‘Mándólo sée gɨ ro zɨ́ze ndị́sịzé kése kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́a kábịṛị́kị amá bɨ ịndrị ní mándíki go.’ 7Yésụ ya zɨ́ye ní, ledre née nɨ kpá kenée komo ere. Togụ́ ꞌyị lúyú ledre kị́éꞌdo, oyóloꞌbó sómụ́ ledre ené go zɨ́a ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo yá, Lomo nɨ ídí kɨ́ rokinyi gɨ roa rómo do tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ oyóloꞌbónɨ́ sómụ́ ledre eyé wá ní.
Muruwayi gɨ ro késị́ bɨ ịndrị ní
8“Sara togụ́ ngíti kára nɨ kɨ́ komo késị́ ené sokó (10), zɨ́ wo bɨ kị́éꞌdo ní útúị́ndrị roné gɨ sɨmɨ a cịkị ꞌdị́cị́ ore, utúasá ụ́ndụ phoꞌdụ zɨ́a ndị́sịné ókósóꞌdo a gị zɨ́a ndíki a kí ní wá? 9Sɨmɨ bɨ ndíki go ní, nɨ ndóloyóko lafúne e kɨ́ eze ꞌbe ꞌbɨ ené e zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, ‘Mándólo sée gɨ ro zɨ́ze ndị́sịzé kése kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́a késị́ amá bɨ ịndrị ní, mándíki go.’ 10Ledre née nɨ kpá kenée komo ere. Togụ́ ꞌyị lúyú ledre kị́éꞌdo oyóloꞌbó sómụ́ ledre ené go zɨ́a ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo yá, maláyika e mbá nɨyí ídí kɨ́ rokinyi gɨ ro bɨ kéṛị́ ꞌyị lúyú ledre bɨ oyóloꞌbó sómụ́ ledre ené zɨ́a ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo ní.”
Muruwayi gɨ ro owụ́ bɨ ịndrị ní
11Zɨ́ Yésụ kpá úku ngíti muruwayi kɨ́dí, “Ngíti oꞌdo nɨ kóo bo kɨ́ wotị́ne e gbre. 12Zɨ́ wotị́a bɨ owụ́ ní úku ledre zɨ́ ꞌbụyé kɨ́dí, ‘Babá, éyị́ sị́lị́yị ga bɨ gɨ ro ífi báyi yée zɨ́ze owụ́ ꞌbɨ eyị́ e ní, íꞌbí ꞌbɨ amá mu gɨ sɨmɨyé.’ ꞌBụyé kala kpá wá, zɨ́a ífi báyi éyị́ sị́lị́ne zɨ́a iꞌbí ꞌbɨ owụ́ ꞌbɨ ené bɨ owụ́ ní.
13“Lá owụ́ sị́lị́ cúkuꞌdée, zɨ́ wotị́a bɨ owụ́ ní úgúóyó ꞌbɨ ené éyị́ bɨ ꞌbụyé iꞌbí zɨ́a ní mbá ꞌdáꞌba, zɨ́a ꞌdíꞌbi késị́ ndéréne gbála sɨmɨ ngíti káṇgá. Zɨ́a sínyiónzó késị́ née íri sɨmɨ ledre ga bɨ ngárá moko ndaá sɨmɨyé wá ní. 14Nɨ ídí kɨ́e ní, ꞌbú utú go sɨmɨ káṇgá bɨ nɨ sɨmɨa íri née, késị́ ndaá lolụ zɨ́a ánu éyị́ kɨ́e wá. 15Zɨ́a ídíne káa do ꞌyị ꞌbɨ moko ꞌbɨ ngíti oꞌdo gɨ dongará mị́ngị́ káṇgá ga bɨ íri ní, ndị́sị lúrú bi kacɨ́ mụkụ́ṛụ́ ené e kɨ́ íꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́ye. 16ꞌYị íꞌbí éyị́ mɨánu ndaá zɨ́a wá, nɨ nda kóo go gbóo gɨ ro ánu éyị́ mɨánu ga bɨ ꞌbɨ mụkụ́ṛụ́ e ní.
17“Zɨ́a sómụ́lóꞌbó sɨmɨ doné zɨ́a úku ledre kɨ́dí, ‘ꞌYị ꞌbɨ moko ga bɨ ꞌbɨ babá ní, éyị́ mɨánu nɨ gɨ royé bo kɨ́ngaya. Mááyí ndị́sị úyu gɨ zɨ́ ꞌbú ona ba. 18Mááyí ndáꞌba zɨ́ma úku ledre zɨ́a máyá, “Babá, málúyú go ro Lomo kpá royị́. 19Máútúásá amá lolụ ídíma káa do owụ́ ꞌbɨ eyị́ wá. Ídí nda óto máa dongará ꞌyị ꞌbɨ moko eyị́ e.” ’ 20Yóó, zɨ́a ị́nyịné ndáꞌbané ꞌbe zɨ́ ꞌbụné.
“Zɨ́ ꞌbụa lúrúndíki wo gɨ gbála kɨ́ ógụné do mɨsiꞌdi, zɨ́a ídíne kɨ́ mongụ́ sɨmɨkozo gɨ roa. Zɨ́a ngásáne ndéré útúne ro wotị́ne fáka wo íꞌbí mandá zɨ́a kɨ́ ꞌbúne.
21“Zɨ́ wotị́a úku ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Babá, málúyú go ro Lomo kpá royị́. Máútúásá lolụ ídíma káa do owụ́ ꞌbɨ eyị́ wá.’
22“Zɨ́ ꞌbụa úku ledre zɨ́ ꞌyị moko e kɨ́dí, ‘Ngásásé mu ꞌdiꞌdiya ndéréógụ kɨ́ bɨlámá bongó, kɨ́ ngoꞌdi kɨ́ éyị́ sịndị́ zɨ́a ésị yée. 23Zɨ́se ndéréógụsé kɨ́ zoro ị́tị́ óṇgoónzó a gɨ ro zɨ́ze ánu a kɨ́ rokinyi. 24Wotị́ma ba nɨ kóo go umbuné. Bɨ ba ní, ndaꞌbaogụ go trịdrị. Ịndrị kóo go, ndaꞌbaogụ go.’ Zɨ́ye tónóye ánu éyị́ kɨ́ rokinyi.
25“Ledre ba nɨ ndị́sị méngị roné ní, wotị́a bɨ mongụ́ ní nɨ aka ꞌbɨ ené yáká. Zɨ́a ị́nyịné gɨ yáká gɨrí go sɨkala ndáꞌbaógụné ꞌbe. Zɨ́a ógụ ólụ́ne sɨmɨ gboṛụ kị́drị́ kɨ́ do ꞌyị e, keꞌbị nɨ go ndị́sị méngị roné zɨ́ye ꞌbe. 26Zɨ́a ndólo ngúru ꞌyị ꞌbɨ moko bɨ ꞌbe ore ndúꞌyú wo kɨ́dí, ‘Éyị́ bɨ mengị roné ní ꞌdi?’ 27Zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko née úkulúgu ledre kɨ́dí, ‘Bɨsinyí ledre ndaá, lúnduyị́ kóo ịndrị ní, ndaꞌbaogụne zɨ́ ꞌbụsé úku ledre do óṇgoónzó zoro ị́tị́ gɨ ro zɨ́ ꞌyị e ánu a, bɨ nɨyí ndị́sị ndéndeke née.’
28“Zɨ́ ledre née sínyíne ro wotị́a bɨ mongụ́ née gbála, zɨ́a ásiné cịkị do mɨsiꞌdi ili ógụ ꞌbe wá. Zɨ́ ꞌbụyé ndéréne dódó roné roa idí mu ógụ ꞌbe. 29Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ ꞌbụyé kɨ́dí, ‘Lúrú aka, tụ́ꞌdụ́ sɨmɨbi ga ba za mbá azé kéyị ona. Zɨ́ma ndị́sịmá óto úndruyị́ kɨ́ méngị moko kpá káa zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ní, íꞌbí zɨ́ma gbawá owụ́ ína zɨ́ma gɨ ro zɨ́ze ánua kɨ́ lafúma e. 30Lúrú aka nda ꞌyị máa bɨ sinyionzó késị́ eyị́ mbá do kará ga bɨ moko ndaá sɨmɨyé wá ní, sɨmɨ bɨ ledre romo wo, ndaꞌbaogụ nda goó ꞌbe ní, zɨ́yị úfu za cụ́ ị́tị́ zɨ́a gɨ ro zɨ́ ꞌyị e ógụyé ánu a.’
31“Zɨ́ ꞌbụa úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Lúrú ledre máa née kɨ́e? Mbé bɨ azé kéyị ona ní, éyị́ ga bɨ ꞌbɨ amá ní nɨyí fú mbá ꞌbɨ eyị́. 32Ufunɨ́ ị́tị́ née gɨ zɨ́a lúnduyị́ née nɨ kóo go umbuné. Bɨ ba ní, ndaꞌbaogụ go trịdrị. Ịndrị kóo go, ndaꞌbaogụ go.’ ”
16Muruwayi gɨ ro ngíti ꞌyị ꞌbɨ moko
1Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “Ngíti mongụ́ ꞌyị nɨ kóo bo, zɨ́ ꞌyị e úku ledre zɨ́a kɨ́dí, ꞌyị ꞌbɨ moko ené bɨ ndị́sị lúrú bi kacɨ́ késị́ ní, ndịsị sínyi késị́. 2Zɨ́ mongụ́ ꞌyị née ndólo ꞌyị ꞌbɨ moko ené née úku ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Máúwú tụ́ꞌdụ́ bɨsinyí ledre go gɨ royị́. ꞌDíꞌbiógụ aka késị́ ga bɨ ndị́sị méngị moko kɨ́e ní zɨ́ma lúrú a. Gɨ zɨ́a tónóne karaba ndéréne ꞌdáꞌdá, ndá lolụ ꞌyị ꞌbɨ moko amá ona wá.’
3“ꞌYị ꞌbɨ moko née ya zɨ́a ní, ‘Mongụ́ ꞌyị amá nɨ go otoomo máa gɨ sɨmɨ moko. Rokoꞌbụmá ndaá gɨ ro ndéré kɨ́ íci gu kɨ́e zɨ́ ꞌyị e gɨ ro késị́ wá, máútúásá kpá ómbo éyị́ wá, mááyí méngị ba goó ꞌdi? 4Zɨ́a sómụ́ndíki ledre kɨ́dí togụ́ kenée yá, gɨ ro zɨ́ ꞌyị e ꞌdíꞌbi née sɨmɨ sụmụ gɨ do kacɨ́ a bɨ née ndaá lolụ sɨmɨ moko wá ní, née nɨ méngị éyị́ káa.’
5“Zɨ́a ndólo ꞌyị ga bɨ kóo ndịsịnɨ́ ꞌdíꞌbi késị́ ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị ené gɨ zɨ́a ní. Zɨ́a ndúꞌyú mɨzefịyé kɨ́dí, ‘ꞌDiꞌbi kóo késị́ ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị amá gɨ zɨ́ma ndu?’
6“Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko née kɨ́dí, ‘Máꞌdíꞌbi kóo gɨ zɨ́yị kúkú sụꞌbụ́ míya ịnyị doa ota.’
“ꞌYị ꞌbɨ moko née ya, ‘Ídí nda éké a lá dụụ́ míya eso.’
7“Zɨ́a ndúꞌyú ngíti ꞌyị kɨ́dí, ‘ꞌBɨ eyị́ ꞌbɨ ené ndu?’
“Zɨ́a úkulúgu a zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko née kɨ́dí, ‘Suwáli kére álifu kị́éꞌdo.’
“Zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko née úku a zɨ́a ya, ‘Éké nda lá míya ịnyị doa ota.’
8“Zɨ́ mongụ́ ꞌyị née úku ledre zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ené née kɨ́dí méngị née komokenzị zɨ́yị. ꞌYị ꞌbɨ do sogo káṇgá nɨyí kɨ́ komokenzị gɨ royé kɨ́ royé romo do ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní. 9Sée ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma e, ídísé méngị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́ éyị́ ga bɨ zɨ́se do sogo káṇgá ba, gɨ ro karanée togụ́ éyị́ ga gére née ụkụ́nɨ́ go yá, ásé nda ndíki bɨlámá bi bɨ za fí ní komo ere.
10“ꞌYị bɨ utúasá go lúrú bi kacɨ́ owụ́ éyị́ ní, nɨ kpá útúásá lúrú bi kacɨ́ mongụ́ éyị́. Togụ́ utúasá lúrú bi kacɨ́ owụ́ éyị́ wá, utúasá kpá lúrú bi kacɨ́ mongụ́ éyị́ wá. 11Togụ́ iꞌbínɨ́ owụ́ éyị́ ꞌbɨ do sogo káṇgá ba gɨ ro zɨ́yị lúrú bi kacɨ́ a, útúásá lolụ kɨ́e wá ní, nɨyí nda íꞌbí mongụ́ éyị́ ꞌbɨ komo ere ní zɨ́yị káa be ꞌdi? 12Togụ́ útúásá lúrú bi kacɨ́ éyị́ ꞌbɨ ngíti ꞌyị wá ní, ambí nɨ nda íꞌbí éyị́ zɨ́yị gɨ ro zɨ́a ídíne káa do ꞌbɨ eyị́ ní ne?
13“ꞌYị kị́éꞌdo utúasá ídí ꞌyị ꞌbɨ ngére e gbre wá. Nɨ óto ꞌbú wo bɨ kị́éꞌdo ní, zɨ́a sógó ngíti a. Kpá kenée, útúásá óto ledre Lomo kɨ́ késị́ zɨ́yị mbá owóowó wá.”
14Gɨ zɨ́a bɨ Farụsáyo e nɨyí kɨ́ ꞌbú késị́ doyé kɨ́ngaya ní, sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre bɨ Yésụ uku née kenée ní, zɨ́ye ndị́sịyé kúgú wo mɨkúgú. 15Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndị́sịsé óto rosé zɨ́ ꞌyị e kɨ́ ledresé owóowó, ówosé esé bɨ kɨ́dí Lomo owo ledre ga bɨ do mɨmbéꞌdesé bú ní wá. Éyị́ bɨ do sogo káṇgá ba ndịsịnɨ́ lúrú a kɨ́ ledrené owóowó ní, moko ndaá bɨ ené sɨmɨ a zɨ́ Lomo wá.
16“ꞌDáꞌdá gɨ zɨ́ Yiwáni babatị́za, ꞌyị e ndịsịnɨ́ aka kóo mbá óto úndru lorụ bɨ kóo Mụ́sa eké kpá kɨ́ ledre ga bɨ kóo nébị e ndịsịnɨ́ úku yée ní. Sɨmɨ bɨ Yiwáni ogụ nda ndị́sị ꞌdódo bɨlámá ledre gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo kɨ́dí, ꞌyị e idínɨ́ ówo Lomo káa do Ngére eyé ní, mɨmbéꞌdeyé nɨ go mbá íri. 17Abú karanée Lomo nɨ óyólóꞌbó do sogo káṇgá ba kɨ́ ere yá, ngíti éyị́ bɨ kị́éꞌdo gɨ sɨmɨ ledre ga bɨ kóo ekénɨ́ yée sɨmɨ lorụ nɨyí ꞌdíꞌbíóyó a ꞌdáꞌba ní ndaá.
18“ꞌYị bɨ otoomo meꞌbené, zɨ́a nda ndéréne ofụ́ ngíti kára ní, luyú ledre go. Nda gɨ ore oꞌdo bɨ ófụ́ kára née go ní, luyú kpá ledre go.”
Lázoro e kɨ́ oꞌdo bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne ní
19“Ngíti mongụ́ ꞌyị nɨ kóo bo, kacɨ́ kadra mbá ndịsị ésị roné fú lá bɨlámá bongó, zɨ́a ndị́sịné ánu fú lá bɨlámá éyị́ mɨánu. 20Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e ndị́sịyé ị́mbị́ógụ ngíti ꞌyị lerị́ nɨ kɨ́ ịrịné Lázoro, roa ba za mbá uṇgú, ndị́sị óto wo tara mbotụ ꞌbe ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị née. 21Lázoro maꞌdáa ili tɨ́ lá zɨ́ne ndị́sịné ánu nyụnyụ́ éyị́ mɨánu bɨ nɨ ndị́sị ṛéṛe sị́ tarabíza ꞌbɨ oꞌdo née bi ní káa bɨ née nɨ úyu gɨ zɨ́ ꞌbú ke. Sɨmɨ ledre ga gére née mbá zɨ́ ị́sị ndị́sịyé léwe uṇgú ga bɨ ro Lázoro ní.
22“Nda sɨmɨ ngíti sị́lị́, zɨ́ ꞌyị lerị́ née úyuné. Zɨ́ maláyika e ꞌdíꞌbi wo ndéré kɨ́e do bi kɨ́ꞌdí bɨ Abarayáma ndịsị ndị́sị ní. Zɨ́ mongụ́ ꞌyị née úyuné do óto bi zɨ́a. 23Zɨ́ trịdrị a ndéréókpó ꞌbɨ ené geré do bɨsinyí bi bɨ ꞌbɨ ꞌdoꞌdó kɨ́ngaya ní. Nɨ sị́kpị doné lúrú bi ꞌdága káa ní, zɨ́a lúrúndíki Lázoro ꞌyị lerị́ bɨ kóo ba gbála kɨ́ ndị́sị eyé kɨ́ Abarayáma do bɨlámá bi. 24Gɨ zɨ́ éyị́ mɨówo, zɨ́ oꞌdo née gbúrógbóne ꞌdága kɨ́dí, ‘Áko mongụ́ ꞌyị Abarayáma, ótoómo ledre zɨ́ma, mááyí go úyu. Kása aka Lázoro idí lá ésị nzisị́lị́ne bɨ do tifi ní sɨmɨ iní kịdrị́, ógụ éꞌde a dondenemá, gịe zɨ́ owụ́ bi ị́drị́ne romá.’
25“Zɨ́ Abarayáma úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Sómụ́ aka lá sɨmɨ bɨ kóo áyí aka do sogo káṇgá ní, rokinyi nɨ dụụ́ ꞌbɨ eyị́, zɨ́ lerị́ ídíne dụụ́ ꞌbɨ Lázoro. Bɨ ba ní, áyí go sɨmɨ lerị́ Lázoro nɨ go sɨmɨ rokinyi. 26Nda kpá lá dụụ́ née wá, mongụ́ gu nɨ go dongaráze kése. ꞌYị ndaá gɨ yáa ndéréne íri togụ́ gɨrí ógụné yáa wá.’
27“Zɨ́ mongụ́ ꞌyị née úkulúgu ledre zɨ́ Abarayáma kɨ́dí, ‘Togụ́ kenée yá, kása nda lá Lázoro maꞌdáa zɨ́ze ꞌbe ꞌdáa. 28Lúndumá e nɨyí bo íri ịnyị, idí úku ledre zɨ́ye ndanɨ́ méngị bɨsinyí ledre zɨ́ ꞌyị e wá, káa bɨ nɨyí ógụ kpá sɨmɨ ꞌdoꞌdó bɨ mááyí sɨmɨ a yáa ba ke.’
29“Zɨ́ Abarayáma úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Ɨ́ꞌɨ Lázoro utúasá ndéré íri wá. Idínɨ́ ndị́sị úwú lorụ bɨ kóo Mụ́sa eké kɨ́ ledre ga bɨ kóo nébị e ndịsịnɨ́ úku yée ní.’
30“Oꞌdo née ya, ‘Ɨ́ꞌɨ, mongụ́ ꞌyị, ili za cụ́ ꞌyị bɨ urú go gɨ sɨmɨ umbu ní, zɨ́a ndéréne uku ledre née zɨ́ye ne nɨyí fú ṇgúṇgu a.’
31“Abarayáma ya zɨ́a ní, ‘Togụ́ utúasánɨ́ eyé ṇguṇgu ledre ꞌbɨ Mụ́sa e kɨ́ nébị e wá, abú ꞌyị urú gɨ sɨmɨ umbu zɨ́a ndéréne úku ledre zɨ́ye ya, utúasánɨ́ eyé kpá fú lá ṇgúṇgu a wá.’ ”
17Yésụ ꞌdodo ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e
(Lúrú kpá Matáyo 18:6,7,21,22, Márɨko 9:42)
1Zɨ́ Yésụ ị́nyịné úku ngíti ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ née kɨ́dí, “ꞌYị bɨ ndịsị lóndo lafúne e gɨ ro zɨ́ye lúyú ledre ní, nɨ go gbóo. ꞌYị máa née nɨ ndíki mongụ́ bɨsinyí nduwú. 2ꞌYị káa zɨ́ née, ꞌbe kóo do ódóngéṛị mongụ́ tutú ro goa do ụ́cụ wo kɨ́e bu sɨmɨ mongụ́ iní zɨ́a úyuné íri. Gɨ zɨ́ wo bɨ nɨ óto owụ́ bɨ cúkuꞌdée káa zɨ́ wo ba zɨ́a lúyú ledre ní. 3Komosé idí ídí rosé.
“Togụ́ ngúru ꞌyị gɨ dongará ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledremá go ní, luyú ledre go yá, ídísé lórụ wo. Togụ́ oyóloꞌbó sómụ́ ledre ené go yá, ídísé ótoómo ledre zɨ́a.
4“Togụ́ luyú ledre royị́ kɨ́ꞌdí ịnyị doa gbre (7) kadra kị́éꞌdo, zɨ́a kpá ógụné zɨ́yị kɨ́ꞌdí ịnyị doa gbre (7) kadra kị́éꞌdo ya ídí ótoómo ledre zɨ́ne yá, ídí ótoómo ledre zɨ́a.” 5Kadra kị́éꞌdo zɨ́ ꞌyịmɨkása ꞌbɨ Yésụ ị́nyịyé úku ledre kɨ́dí, “Ngére, ídí sáká zée, zɨ́ze ṇgúṇgu ledre eyị́ nda za kɨ́ngaya.”
6Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Abú ledre ꞌbɨ Lomo bɨ ṇgúṇgu ní nɨ cúkuꞌdée káa zɨ́ kúfú kágá bɨ musɨtáda ní yá, áyí útúásá úku ledre zɨ́ mongụ́ kágá bɨ káa zɨ́ ngónó ní kɨ́dí, ‘Ị́ꞌbịóyó royị́ gɨ ore, zɨ́yị ndéré tóroyị́ gbála sɨmɨ mɨkavu ꞌdáa.’ Kágá née nɨ úwú yị́ị, zɨ́a méngị a tɨ́ kenée.”
7Zɨ́ Yésụ kpá úku ngíti muruwayi zɨ́ye kɨ́dí, “Togụ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ndaꞌbaogụ go ꞌbe gɨ do bi moko gáa ndịsị méngị a ní, mongụ́ ꞌyị ené nɨ geré úku ledre zɨ́a ya, ‘Ógụ ndị́sị bi ánu éyị́?’ 8Ɨ́ꞌɨ, mongụ́ ꞌyị ené nɨ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Méngị éyị́ mɨánu ꞌbɨ tagá zɨ́ma ánu a kí, áyí nda fú ógụ ndị́sị bi ánu ꞌbɨ ené éyị́.’ 9Sɨmɨ ledre ga gére née mbá, mongụ́ ꞌyị née utúasá ené íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ ꞌyị moko née wá gɨ zɨ́a née moko bɨ ogụ gɨ roa ní. 10Ledre née nɨ gɨ rosé kpá kenée. Togụ́ méngịsé moko bɨ iꞌbínɨ́ zɨ́se ní go yá, ídísé lá úku a kɨ́dí, ‘Azé ꞌbɨ ezé lá ꞌyị ꞌbɨ moko e, ndịsịzé méngị dụụ́ moko bɨ iꞌbínɨ́ zɨ́ze ní.’ ”
Yaꞌdá e sokó kɨ́ umbunonó royé
11Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨ do mɨsiꞌdi mɨndéréne sɨmɨ Yerụsaléma ní, nderé kóo kpụrụ́ gɨ dongará káṇgá ga bɨ gbre, Samáriya kɨ́ Galiláya ní. 12Zɨ́ye ndéréógụyé go sɨmɨ ngíti do ꞌbé, zɨ́ yaꞌdá e sokó (10) mbá kɨ́ umbunonó royé ógụ tóroyé dogboṛụ mɨsiꞌdi re kenée. 13Sɨmɨ bɨ Yésụ ogụ nda go gbóo ní, zɨ́ye ị́nyịyé mbá ótrụ́ ndólo wo kɨ́dí, “Áko, Yésụ, mongụ́ ꞌyị, ídí lúrú lerị́ze zɨ́yị sáká zée ke.”
14Zɨ́ Yésụ lúrú yée zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ídísé ndéré zɨ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e gɨ ro zɨ́ye lúrú rosé togụ́ umbunonó née ụkụ́ go yá.” Nɨyí ndéréógụ yana ní, royé nɨ go bɨlámáne.
15Sɨmɨ bɨ ngúruyé lurú roné nɨ go bɨlámáne ní, zɨ́a ndáꞌbaógụné ndị́sị íꞌbílúgu mbófo éyị́ zɨ́ Lomo kɨ́ kúrúne ꞌdága. 16Zɨ́a útúne lóꞌbụ komoné bi kóꞌdụ́ Yésụ ndị́sịné mbófo wo gɨ zɨ́a ndaá ꞌbɨ ené Yụ́da wá, nɨ gɨ sɨmɨ kúfú ꞌyị ga bɨ Samáriya e ní.
17Zɨ́ Yésụ ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Ndaá ꞌbɨ ené bɨ gáa ásá sokó ní wá? Sara yée ga bɨ ịnyị doa eso ní nɨyí nda goó ꞌda? 18Bɨ zɨ́ ꞌyị lóṇgó ba ógụné dụụ́ ne íꞌbílúgu mbófo éyị́ zɨ́ Lomo ní?” 19Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ oꞌdo máa née kɨ́dí, “Gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo go ní, Lomo yomo yị́ị go, ndáꞌba yị́ eyị́ mu ꞌbe.”
Ledre gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo
(Lúrú kpá Matáyo 24:23-28,37-41)
20Nda gɨ ore zɨ́ Farụsáyo e ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Lomo nɨ ógụ ídíne káa do ngére do sogo káṇgá kɨ́ be ꞌdi?” Yésụ ya zɨ́ye ní, “Mɨógụ Lomo ídíne káa do ngére, lurúnɨ́ eyé kɨ́ komo ꞌyị káa zɨ́ bɨ ndị́sịsé sómụ́ a née wá. 21ꞌYị e utúasánɨ́ kpá úku a bɨ kɨ́dí, ‘Lúrúsé aka, nɨ goó ba, togụ́ nɨ goó bɨ ꞌdáa ba wá,’ gɨ zɨ́a Lomo nɨ cakaba go dongaráse.”
22Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, “Sịndị́ kadra nɨ ógụ zɨ́se ídíse nzíyisé gɨ ro lúrú mɨndáꞌbaógụ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí, tɨ́ lá útúásásé lúrúndíki a wá. 23Ngíti géyị ꞌyị e nɨyí úku ledre zɨ́se kɨ́dí, ‘Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ogụ go ona togụ́ mbú ogụ go ꞌdáa yá,’ ndásé úwú ledre eyé ga gére née wá. 24Gɨ zɨ́a mɨndáꞌbaógụ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ ídí káa zɨ́ mɨꞌbɨ́léꞌbe iní bɨ ꞌbɨleꞌbe zɨ́a óṇgóné kú gɨ komo ere zaá gị bi ní. 25Éyị́ bɨ nɨ aka ídí ní, ꞌyị ga bɨ nɨyí aka trịdrị ba nɨyí ási gɨ romá, zɨ́ye ꞌdóꞌdo máa kɨ́ngaya kɨ́ tụ́ꞌdụ́ ṛị́kị́ sị́ do ꞌdoꞌdó e kí.
26“Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Mááyí ndáꞌbaógụ sɨmɨ a ní, mɨméngị ledre ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e nɨ ídí ené cé káa zɨ́ ledre kóo ꞌyị e ndịsịnɨ́ méngị a sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo ꞌbɨ Nówa ní. 27ꞌYị e otonɨ́ yị́ eyé komoyé dụụ́ ro éyị́ mɨánu eyé e kɨ́ éyị́ mɨéwé eyé e, zɨ́ ngíti géyị kɨ́ ófụ́ royé. Zɨ́ ledre née méngị roné kenée gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ zɨ́ Nówa kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ ené e ólụ́ye mbá sɨmɨ kuṛúngba ní. Zɨ́ mongụ́ iní úcuné úfuónzó ꞌyị ga bɨ kóo sága ní mbá.
28“Ledre née mengị kóo roné kpá kenée sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ ngíti mongụ́ ꞌyị kɨ́ ịrịné Lóto. ꞌYị e otonɨ́ yị́ eyé kóo komoyé dụụ́ ro éyị́ mɨánu e kɨ́ éyị́ mɨéwé eyé e, ngíti géyị nɨyí ndị́sị ꞌbɨ eyé úgúóyó éyị́ e, ngíti géyị ndịsịnɨ́ ꞌbɨ eyé úgú éyị́ e zɨ́ye, ngíti géyị nɨyí ꞌbɨ eyé óꞌdo éyị́ ngíti géyị ndịsịnɨ́ ꞌbɨ eyé ụ́bụ́ ꞌdị́cị́ e. 29Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Lóto kɨ́ owụ́ ꞌbɨ ené e olụ́ogụnɨ́ gɨ sɨmɨ Sodóma ní, zɨ́ Lomo kasaogụ phoꞌdụ kɨ́ mɨnguṛogó so phoꞌdụ bɨ ndịsịnɨ́ ndóló a barụ́tụ ní gɨ komo ere ndị́sị éꞌdịné zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo ore ní áṛáónzó royé mbá.
30“Ledre née nɨ ídí cé kenée sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ndáꞌbaógụ sɨmɨ a ní. 31Sɨmɨ sịndị́ kadra née ní, ꞌyị bɨ nɨ do ꞌdị́cị́ ní, ndaá ndítíógụ ólụ́ ꞌdị́cị́ gɨ ro ꞌdóꞌdụ́ ógụ yị́ ené e sága kí wá. Wo bɨ gáa nɨ ꞌbɨ ené yáká ní, utúasá ndáꞌbaógụ ꞌbe kí wá. 32Ídísé sómụ́ndíki ledre bɨ kóo mengị meꞌbe Lóto ní. 33Togụ́ ꞌyị ya née ili ndị́sị lódụ́ kacɨ́ma wá káa bɨ née nɨ úyu yá, omo ené e wá. ꞌYị bɨ ya née nɨ lódụ́ kacɨ́ma, abú née uyu yá mengị éyị́ wá ní, uyu ené e wá. 34Máúku zɨ́se, sɨmɨ ndụlụ bɨ ledre née nɨ méngị roné sɨmɨ a ní, togụ́ ꞌyị e gbre nɨyí mɨꞌdúꞌduyé do ṛangba kị́éꞌdo yá, wo bɨ ṇguṇgu ledremá go ní, Lomo nɨ ꞌdíꞌbi dụụ́ wo zɨ́a ótoómo eze a née kenée. 35Kará e gbre nɨyí do bi ụ́sụ éyị́, Lomo nɨ ꞌdíꞌbi wo bɨ ṇguṇgu ledremá go ní, zɨ́a ótoómo eze a née kenée. 36Kpá kenée yaꞌdá e nɨyí ídí yáká gbre, wo bɨ ṇguṇgu ledremá go ní, Lomo nɨ ꞌdíꞌbi dụụ́ wo zɨ́a ótoómo eze a née kenée.”
37Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ga gére née úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ngére, ledre máa née nɨ méngị roné ꞌda?”
Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye sɨmɨ muruwayi kɨ́dí, “Ledre máa née loꞌbo wá, nɨ ídí cé káa zɨ́ umbu bangá bɨ bi zɨ́ lugúnu e ówo a mbá ní.”
18Ndásé ꞌdóꞌdó gɨ zɨ́ íni ini zɨ́ Lomo wá
1Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Yésụ ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née gɨ ro ledre ꞌbɨ ini zɨ́ Lomo, ndanɨ́ ꞌdóꞌdó gɨ zɨ́ íni ini zɨ́ Lomo wá. 2Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ngíti ngére ꞌbɨ ngíti káṇgá nɨ kóo bo, ndaá ꞌbɨ ené ꞌyị éré Lomo wá, somụ́ ené kpá do ꞌyị e wá. 3Kára umbu nɨ kóo bo sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ ngére máa née ngíti géyị ꞌyị e mengịnɨ́ kóo wo bɨsinyíne. Zɨ́ kára née ndị́sị éṛịné kɨ́ ngbanga ené née zɨ́ ngére née má.
4“Zɨ́ ngére née ásiné kɨ́ sáká kára née kɨ́ ngbángbá sịndị́ kadra. Odụ a, zɨ́a úku ledre zɨ́ne kɨ́ roné kɨ́dí, ‘Abú mándá ꞌyị éré Lomo wá, másómụ́ kpá do ꞌyịmaꞌdí e wá yá, 5nɨ mɨútúásáne zɨ́ma sáká kára ba. Togụ́ máméngị kenée wá, nɨ fú lá ndị́sị ógụ ꞌdóꞌdo máa.’ ”
6Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ngére née ndaá ꞌbɨ ené ꞌyị éré Lomo wá, sómụ́sé aka sɨmɨ ledre bɨ uku née. 7Sómụ́sé Lomo utúasá méngị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndúꞌyú wo gbụụ́ gɨ ro sáká éyị́ ní wá? Nɨ ndị́sị ógólúgu yée fú lá mɨógólúgu? 8Nɨ ndị́sị sáká yée ꞌdiya. Sɨmɨ bɨ karanée, Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ ndáꞌbaógụ ní, nɨ kpá fú ógụndíki ꞌyị e kɨ́ ṇgúṇgu ledrené?”
Muruwayi gɨ ro Farụsáyo e kɨ́ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ
9Zɨ́ Yésụ kpá úku muruwayi gɨ ro ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lúrú royé kɨ́dí yée nɨyí ye mbigí ꞌyị ꞌbɨ Lomo, zɨ́ye ndị́sịyé lúrú cáyi lafúye e mbá mɨlúrú cáyi ní 10kɨ́dí, “Kadra kị́éꞌdo, zɨ́ yaꞌdá e gbre ị́nyịyé ndéréye sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo íni ini zɨ́ Lomo. Ngíti a ꞌbɨ ené Farụsáyo, ngíti a ꞌbɨ ené ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ gɨ zɨ́ ꞌyị e. 11Zɨ́ wo bɨ Farụsáyo ní ị́nyị tóroné ꞌdága mbófo roné zɨ́ Lomo kɨ́dí, ‘Mbófo éyị́ zɨ́yị Lomo, gɨ zɨ́a mándá ꞌbɨ amá ꞌyị lúyú ledre káa zɨ́ ꞌyị ugu e wá, kpá káa zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị bɨsinyí ledre ní wá, máóto komomá dụụ́ ro meꞌbemá. Mándá ꞌbɨ amá kpá káa zɨ́ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ bɨ ꞌdáa ba wá. 12Sɨmɨ sị́lị́ ịnyị doa gbre (7), mándị́sị órụ́ taramá kɨ́ꞌdí gbre máánu éyị́ wá. Zɨ́ma ndị́sịmá íꞌbí ngíti géyị éyị́ ga bɨ mándị́sị ndíki yée ní káa do tákpásị́lị́ zɨ́yị.’18:12 Kị́éꞌdo gɨ sɨmɨ sokó: Kacɨ́ Lorụ ꞌbɨ Mụ́sa, togụ́ Yụ́da e owonɨ́ éyị́ go nɨyí ífi sɨmɨa sokó, do ꞌdíꞌbi kémbị́ a gɨ sɨmɨa do íꞌbí a zɨ́ Lomo.
13“Nda née ní, zɨ́ ngíti oꞌdo bɨ nɨ ꞌbɨ ené ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ ba ị́nyịné ꞌbúóꞌbụ́ roné ndéré tóroné gbála, ótụ́ doné bi kɨ́ lerị́ gɨ zɨ́ lúyú ledre ené ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo kɨ́ ndị́sị óngbo kóꞌdụ́ne kɨ́dí, ‘Lomo, mááyí ꞌyị lúyú ledre, ídí ótoómo ledre zɨ́ma.’ ”
14Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, ꞌyị bɨ ndaꞌba gɨ ore drá lúyú ledre ndaá lolụ roa wá ní, nɨ wo bɨ ndịsị ꞌbúóꞌbụ́ roné íni ini zɨ́ Lomo ní, ndaá Farụsáyo bɨ gáa née wá. ꞌYị bɨ ndịsị ꞌbúóꞌbụ́ roné mɨꞌbúóꞌbụ́ ní, nɨ ídí kɨ́ ledrené owóowó, wo bɨ ndịsị óto ledrené owóowó ní, nɨyí óto wo nde.”
Yésụ iꞌbí úndru zɨ́ mɨnzéré owụ́ e
(Lúrú kpá Matáyo 19:13-15, Márɨko 10:13-16)
15Kadra kị́éꞌdo zɨ́ ꞌyị e ndị́sị ógụyé kɨ́ owụ́ ꞌbɨ eyé e zɨ́ Yésụ gɨ ro zɨ́a íꞌbí úndru zɨ́ye. Zɨ́ ledre née kóo sínyí ené ro ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga mɨsínyí. Zɨ́ye úku ledre kɨ́dí ndásé ndị́sị ꞌdóꞌdo mongụ́ ꞌyị kɨ́ ledre esé née wá. 16Yésụ ya zɨ́ye ní, “Ídísé ótoómo mɨnzéré owụ́ e zɨ́ye ógụyé zɨ́ma, ndásé ógólúgu yée wá. Mbigí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní, yị́ ené dụụ́ yée ga bɨ ndịsịnɨ́ ótoómo royé káa zɨ́ mɨnzéré owụ́ e ní. 17Maꞌdíi, ꞌyị ga bɨ ilinɨ́ ótoómo royé káa zɨ́ mɨnzéré owụ́ e zɨ́ Lomo ídíne Ngére eyé wá ní, utúasánɨ́ ógụ ꞌbe ꞌbɨ Lomo wá.”
Oꞌdo bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ zɨ́ne ní
(Lúrú kpá Matáyo 19:16-30, Márɨko 10:17-31)
18Kadra kị́éꞌdo zɨ́ ngíti mongụ́ ꞌyị ógụné ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, áyí bɨlámá ꞌyị ꞌdódo ledre, éyị́ bɨ máídí méngị a zɨ́ma ndíki trịdrị bɨ za fí ní ꞌdi?”
19Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Éyị́ bɨ ndólo máa gɨ roa bɨlámá ꞌyị ní ꞌdi? Odụ bɨlámáne ꞌyị yị́ ené dụụ́ Lomo. 20Ówo lorụ bɨ Mụ́sa eké kɨ́dí, ‘Ndásé sóꞌdo rosé kɨ́ ꞌyị bɨ ófụ́sé rosé kéne wá ní wá, ndá úfu ꞌyị wá, ndá úgu ugu wá, ndá ṛáṛanga wá, ídí óto úndru ꞌbụyị́ kɨ́ mbágáyị ní bú bɨlámáne.’18:20 Ólụ́ógụ 20:12, Gbre lorụ 5:16-20 ”
21Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mátónó kóo méngị ledre ga gére née go kú gɨ do owụ́ma ndéréógụné gị karaba.”
22Sɨmɨ bɨ Yésụ uwú ledre née kenée ní, zɨ́a úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Bɨlámáne, ngítí ledre nɨ bo kị́éꞌdo méngị aka wá. Ídí ndéré úgúóyó éyị́ ga bɨ zɨ́yị ꞌbe ní mbá ꞌdáꞌba. Zɨ́yị íꞌbí késị́ye zɨ́ ꞌyị lerị́ e, zɨ́yị ndáꞌbaógụyị́ lódụ́ kacɨ́ma. Áyí ídí kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́yị komo ere.”
23Sɨmɨ bɨ oꞌdo née uwú ledre née kenée ní, zɨ́ bi sínyíne roa gɨ ro éyị́ ené e gɨ zɨ́a nɨ ꞌyị bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne ní. 24Zɨ́ Yésụ lúrú kacɨ́ oꞌdo née kɨ́ ndéré, zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, nɨ mɨórụné kɨ́ngaya zɨ́ ꞌyị ga bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ye ní gɨ ro zɨ́ye ógụyé ꞌbe ꞌbɨ Lomo. 25Nɨ ídí mɨꞌdiyíne zɨ́ gémele ólụ́phụ́trụ bi gɨ sɨmɨ gu lị́bịra, tɨ́ lá nɨ ídí mɨórụné kɨ́ngaya zɨ́ ꞌyị bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne ní ógụné ꞌbe ꞌbɨ Lomo.”
26Zɨ́ ꞌyị ga bɨ uwúnɨ́ ledre bɨ Yésụ úku née ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Togụ́ nda go kenée ní, ambí nɨ nda ómo ne?”
27Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Éyị́ bɨ nɨ mɨórụné zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e ní, orụ ené zɨ́ Lomo wá.”
28Zɨ́ Pétero úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, sara zée ga bɨ otoomozé yị́ ezé e go mbá zɨ́ze íꞌbí rozé lódụ́ kacɨ́yị ba, ledre nɨ ídí gɨ rozé káa be ꞌdi?”
29Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Maꞌdíi, togụ́ ꞌyị otoomo ꞌbe ꞌbɨ ené go, kɨ́ meꞌbené kɨ́ owụ́ ꞌbɨ ené e, lúnduné e kɨ́ ꞌyị ga ndikiogụnɨ́ wo ní gɨ ro zɨ́ne ídíne ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo yá, 30Lomo nɨ íꞌbí tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ ꞌyị máa née, zɨ́a kpá ndíki trịdrị bɨ za fí ní gɨ zɨ́ Lomo maꞌdáa.”
Yésụ ukuꞌdodo ledre umbuné
(Lúrú kpá Matáyo 20:17-19, Márɨko 10:32-34)
31Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Yésụ ndólo ꞌyịmɨkása ené ga bɨ sokó doa gbre née ꞌdí sogo, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Káa zɨ́ bɨ azé go ndéré sɨmɨ Yerụsaléma ba, ídísé ówo a bɨlámáne kɨ́dí, ledre ga bɨ kóo nébị e ukunɨ́ yée ꞌdesị́, gɨ ro Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ní, nɨyí go ógụ méngị royé mbá káa zɨ́ bɨ kóo ukunɨ́ ní. 32Nɨyí íꞌbí ngbángá a zɨ́ asikíri ga bɨ ꞌbɨ Róma ní, zɨ́ye ndị́sịyé kɨ́ fóló wo, kɨ́ úkucáyi wo, zɨ́ ngíti géyị kɨ́ údru súrú roa, zɨ́ye ócó wo, do ꞌdíꞌbi wo úfu a. 33Sɨmɨ bɨ otonɨ́ bi zɨ́a ní, zɨ́a méngịné lá dụụ́ sị́lị́ gbre, nda sɨmɨ ota sị́lị́, zɨ́a úrú ené.”
34ꞌYị lódụ́ kacɨ́ga owonɨ́ eyé ini ledre gɨ sɨmɨ ledre bɨ ndịsị úku a née wá. Gɨ zɨ́a ledre née nɨ yị́ ené mɨótoécịné gɨ zɨ́ye.
Yésụ likpí komo oꞌdo bɨ lurú bi wá ní
(Lúrú kpá Matáyo 20:29-34, Márɨko 10:46-52)
35Sɨmɨ bɨ Yésụ nderé ógụ go gbóo kɨ́ Zérịko ní, zɨ́ye ógụndíki ngíti oꞌdo komoa ndaá mɨndị́sịné dogboṛụ mɨsiꞌdi kenée ndị́sị ómbo éyị́ gɨ zɨ́ ꞌyị e. 36Sɨmɨ bɨ uwú do tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e kɨ́ ndị́sị ndéré ní, zɨ́a ndúnduꞌyú kɨ́dí, “ꞌBɨé karaba ledre ꞌdi bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndịsịnɨ́ ndéré káa ní ní?” 37Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Yésụ bɨ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta ní ndéréne bɨ zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndị́sịyé lódụ́ wo née.”
38Geré zɨ́ oꞌdo née gbúrógbóne ꞌdága kɨ́dí, “Yésụ bulúndu ngére Dawídi, ídí ówo ledre kɨ́ma.”
39Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongará ꞌyị ga bɨ nɨyí ndị́sị ndéré née ị́nyịyé ụ́cụómo wo kɨ́dí, ndá gbúrógbó wá. Zɨ́a nda gbúrógbóne ꞌdáꞌdá kɨ́ngaya kɨ́dí, “Yésụ bulúndu ngére Dawídi, ídí ówo ledre kɨ́ma.”
40Zɨ́ Yésụ tóroné zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị ga gére née idínɨ́ ꞌdíꞌbiógụ oꞌdo née gɨrí zɨ́ne yáa. Sɨmɨ bɨ ꞌdiꞌbiogụnɨ́ wo ní, zɨ́ Yésụ ndúꞌyú wo kɨ́dí, 41“Éyị́ bɨ íli máídí méngị a zɨ́yị ní ꞌdi?”
Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ngére, máíli lá dụụ́ lúrú bi.”
42Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo go ní, komoyị́ likpí mu.” 43Tɨ́ maꞌdíi, zɨ́ komoa líkpíne zɨ́a geré útúne do kacɨ́ Yésụ ndéré kɨ́ íꞌbílúgu mbófo éyị́ zɨ́ Lomo. Sɨmɨ bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née lurúnɨ́ ledre bɨ mengị roné née kenée ní, zɨ́ye tónóye kpá ndị́sị mbófo Lomo.
19Yésụ nderé ṇgu ꞌbe ꞌbɨ Zakáyo
1Zɨ́ Yésụ ógụyé sɨmɨ ngíti gara kɨ́ ịrịné Zérịko, nɨ yị́ ené fú lá mɨndéréókpóne. 2Ngíti mongụ́ ꞌyị kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne nɨ sɨmɨ gara née ore kɨ́ ịrịné Zakáyo, nɨ manda ꞌdáꞌdá ꞌbɨ ꞌyị ꞌdóꞌdụ́ ụsórụ gɨ zɨ́ ꞌyị e ndị́sị íꞌbí a zɨ́ akúma. 3Sɨmɨ bɨ Yésụ olụ́ sɨmɨ gara née ore ní, Zakáyo ili kóo gɨ ro zɨ́ne lúrú wo, mɨsiꞌdi ndaá zɨ́a wá gɨ zɨ́a nɨ gbụ́gbụ́ ꞌyị, ꞌyị e ofụnɨ́ kóo go. 4Zɨ́ Zakáyo ngásá ꞌdécị bi ndéré ékị́ne komo mongụ́ bongó kɨ́ꞌdí bɨ Yésụ nɨ ógụ ndéréókpóne gɨ ore ní.
5Zɨ́ Yésụ ógụné sị́ kágá née ore, zɨ́a lúrú bi ꞌdága, zɨ́a ndólo Zakáyo kɨ́dí, “Zakáyo ndítí ógụ gɨrí mu ꞌdiya, mááyí ba ndéré ṇgu ꞌbe ꞌbɨ eyị́.” 6Zɨ́ Zakáyo ndítí ógụné ꞌdíꞌbi Yésụ ndéré kɨ́e ꞌbe ꞌbɨ ené, zɨ́a yéme mongụ́ éyị́ mɨánu zɨ́ Yésụ kɨ́ ꞌyị ené e mbá.
7ꞌYị ga bɨ owonɨ́ Zakáyo bú ní, sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre bɨ Yésụ uku kɨ́dí née nɨ ṇgu ꞌbɨ Zakáyo ní, zɨ́ye ndị́sịyé úku mɨngụ́ngụ́rụ́ ledre kɨ́dí, “Nderé ṇgu ꞌbe ꞌbɨ ꞌyị lúyú ledre.”
8Sɨmɨ bɨ ndịsịnɨ́ nda go ní, zɨ́ Zakáyo ị́nyịógụné úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ngére, éyị́ ga bɨ ꞌbɨ amá ꞌbɨ ꞌbe ní, mááyí ífi sɨmɨyé íꞌbí yée zɨ́ ꞌyị lerị́ e. Togụ́ máꞌdíꞌbi kóo késị́ go gɨ zɨ́ ꞌyị e kɨ́ yatané sɨmɨ ugu yá, mááyí íꞌbílúgu a zɨ́ye kpá kɨ́ yatané rómoné mɨrómo kɨ́ꞌdí eso (4).”
9Zɨ́ Yésụ ị́nyịné uku ledre zɨ́ Zakáyo kɨ́dí, “Zakáyo, yị́ị kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ eyị́ e mbá, Lomo otoomo lúyú ledre esé go karaba gɨ zɨ́a áyí bulúndu Abarayáma. 10Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí ogụ ené gɨ ro bɨlámá ꞌyị e wá, ogụ yị́ ené gɨ ro gámásóꞌdo ꞌyị lúyú ledre e gɨ ro yómo yée.”
Muruwayi gɨ ro mɨsiꞌdi ꞌbɨ méngị moko kɨ́ késị́
(Lúrú kpá Matáyo 25:14-30)
11Zɨ́ ꞌyị e ndị́sịyé kpá fú uwú ledre ga bɨ Yésụ ndịsị úku yée ní. Sɨmɨ bɨ nderéogụnɨ́ go gbóo kɨ́ mongụ́ gara bɨ Yerụsaléma ní, ngíti géyị ꞌyị e somụ́nɨ́ ꞌbɨ eyé kóo go geré kɨ́dí sịndị́ kadra bɨ zɨ́ye ídíye ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní ogụ go. Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye sɨmɨ muruwayi kɨ́dí, 12Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ngíti mongụ́ ꞌyị ịnyị kóo gɨ sɨmɨ káṇgá ené ndéréne sɨmɨ ngíti káṇgá gɨ ro do óto née gɨrí mongụ́ ngére, zɨ́ne ndáꞌbaógụné ídíne ngére sɨmɨ káṇgá ené. 13Sɨmɨ bɨ ayí go gɨ ro ndéré ní, zɨ́a ndólo ꞌyị ené ga bɨ sokó ꞌbɨ moko ore ní, zɨ́a ótoómo késị́ do sị́lị́ye kɨ́dí, ‘Ídí méngị moko kɨ́ késị́ amá ba zɨ́a ngbóróne zɨ́ma ndáꞌbaógụmá ndíki a.’
14“Tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ sị́ sị́lị́a ore ní, sogónɨ́ yị́ eyé wo mɨsógó. Zɨ́ye kása ꞌyị zɨ́ mongụ́ ngére kɨ́dí, ‘Ilizé ezé do óto oꞌdo née káa do ngére dozé wá.’
15“Sɨmɨ ledre ga gére née mbá, do tɨ́ óto wo káa do ngére. Sɨmɨ bɨ ndaꞌbaogụ ní, zɨ́a kákasa zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ené ga bɨ otoomo késị́ do sị́lị́ye gɨ ro zɨ́ye ngbóró a ní, ili go zɨ́ne ówo a.
16“Zɨ́ mɨzefịyé úku ledre kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, késị́ kóo íꞌbí zɨ́ma míya kị́éꞌdo gɨ ro ngbóró a ní, ndikiogụ owụ́ e go míya sokó.’
17“Mongụ́ ꞌyị ené ya zɨ́a ní, ‘Mbófo éyị́ áyí bɨlámá ꞌyị ꞌbɨ moko. Káa zɨ́ bɨ útúásá go lúrú bi kacɨ́ owụ́ késị́ bɨ cúkuꞌdée ní, máóto yị́ị go káa do ngúru mongụ́ ꞌyị ndị́sị lúrú bi kacɨ́ gara amá e sokó.’
18“Zɨ́ gbre ꞌyị úku ledre kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, késị́ máa ꞌbɨ amá bɨ íꞌbí zɨ́ma míya kị́éꞌdo gɨ ro ngbóró a ní, ndikiogụ owụ́ e go míya ịnyị.’
19“Mongụ́ ꞌyị ya zɨ́a ní, ‘Máóto yị́ị go káa do ngúru mongụ́ ꞌyị ndị́sị lúrú bi kacɨ́ gara amá e kpá ịnyị.’
20“Zɨ́ ota ꞌyị ꞌdíꞌbiógụ ꞌbɨ ené tɨ́ dụụ́ komo késị́ kóo mongụ́ ꞌyị ené iꞌbí zɨ́a ní. Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, ꞌbɨ amá késị́ bɨ íꞌbí zɨ́ma míya kị́éꞌdo ní nɨ goó ba, cé do bi née. Máódó wo, zɨ́ma ótoécị a ṛịị́ káa bɨ nɨ ị́ndrị. 21Máméngị kenée gɨ zɨ́ ngịrị, gɨ zɨ́a ndá ꞌbɨ eyị́ ꞌyị ndéndeke kɨ́ ꞌyị e wá. Éyị́ bɨ ngárá ndaá ꞌbɨ eyị́ wá ní, ndị́sị ꞌdíꞌbi a. Éyị́ kacɨ́ ngíti ꞌyị gɨ yáká, zɨ́yị ꞌdíꞌbi a káa zɨ́ ꞌdị́yị́ yị́ị ní.’
22“Ngére ya zɨ́a ní, ‘Áyí bɨcayi ꞌyị ꞌbɨ moko. Mááyí go ꞌdécị ngbangayị́ káa zɨ́ bɨ úku née. Ówo bú bɨlámáne kɨ́dí, mándá ꞌyị ndeke wá. Éyị́ bɨ ngárá ndaá ꞌbɨ amá wá ní, mándị́sị ꞌdíꞌbi a. Éyị́ kacɨ́ ngíti ꞌyị yáká, zɨ́ma ꞌdíꞌbi a káa zɨ́ máꞌdị́yị́ máa ní. 23Éyị́ bɨ óto késị́ amá gɨ zɨ́a sɨmɨ moko gɨ ro zɨ́a ngbóróne wá ní ꞌdi? Káa bɨ mááyí ógụ ba ndíki a ndiki owụ́ go.’
24“Zɨ́ ngére úku ledre zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ꞌbɨ moko ga bɨ nɨyí mɨtóroyé kenée ní kɨ́dí, ‘ꞌDíꞌbisé míya bɨ kị́éꞌdo née mu gɨ zɨ́a zɨ́se íꞌbí a zɨ́ wo bɨ nɨ kɨ́e zɨ́ne sokó ní.’
25“Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ꞌbɨ moko ga gére née úkulúgu ledre zɨ́ ngére kɨ́dí, ‘Mongụ́ ꞌyị, ezezé née nɨ go kɨ́ késị́ zɨ́ne ꞌdényé sokó.’
26“Ngére ya zɨ́ye ní, ‘Máúku zɨ́se maꞌdíi, ꞌyị bɨ nɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ne ní, nɨyí íꞌbí yata a zɨ́a. Wo bɨ kɨ́ éyị́ e zɨ́ne cúkuꞌdée ní, nɨyí ꞌdíꞌbióyó a gɨ zɨ́a ꞌdáꞌba. 27ꞌYị ga bɨ otonɨ́ royé káa do ezeokóma e ní, ídísé ꞌdíꞌbiógụ yée kóꞌdụ́ma ona úfu yée ꞌdáꞌba.’ ”
Yésụ olụ́ sɨmɨ Yerụsaléma kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụné
(Lúrú kpá Matáyo 21:1-11, Márɨko 11:1-11, Yiwáni 12:12-19)
28Nda gɨ do kacɨ́ ledre ga bɨ Yésụ uku yée ní, zɨ́ Yésụ ị́nyịné kpá fú lódụ́ mɨsiꞌdi ndéréne sɨmɨ Yerụsaléma. 29Sɨmɨ bɨ nderéogụ go gbóo kɨ́ owụ́ gara ga bɨ gbre Betefége kɨ́ Beteníya do landa bɨ kɨ́ kágá ga bɨ ndịsịnɨ́ ndólo yée Olíva doné ní, zɨ́a kása ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e gbre kɨ́dí, 30“Ndéréókpósé mu sɨmɨ gara bɨ kóꞌdụ́ze íri née, sɨmɨ bɨ ásé go ólụ́ íri ní, ásé ndíki phɨṛangá Dongí bɨ ngárá ekị́nɨ́ aka doa wá ní mɨódóótoné dogboṛụ mɨsiꞌdi kenée. Ídísé líkpí a ógụ kɨ́e zɨ́ma yáa. 31Togụ́ ngíti ꞌyị nduꞌyú sée ya líkpísé bangá née gɨ ro ꞌdíya yá, ídísé úku a zɨ́a kɨ́dí, ‘Ngére iline.’ ”
32Zɨ́ yaꞌdá ga gére née ndéréye ndíki éyị́ e tɨ́ káa zɨ́ bɨ gáa ngére uku ní. 33Sɨmɨ bɨ tonónɨ́ líkpí a ní, zɨ́ mị́ngị́ga úku ledre kɨ́dí, “Ndị́sịsé líkpí bangá née gɨ ro ꞌdi?”
34Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ngére iline.”
35Zɨ́ye ógụ kɨ́ bangá née, zɨ́ye ónzó bongó eyé e doa, zɨ́ye ị́mbị́óto Yésụ gá doa. 36Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e ónzó ꞌbɨ eyé bongó eyé e do mɨsiꞌdi óto úndru Yésụ kɨ́e gɨ ro zɨ́a ógụ ndéréókpóne gɨ doa.
37Sɨmɨ bɨ nderéogụ go gbóo kɨ́ mɨsiꞌdi bɨ ndụṛụꞌbụ́ gɨ do Landa Olíva ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ga gére née tónóye ndị́sị mbófo Lomo kɨ́ mongụ́ rokinyi kɨ́ kúrúye ꞌdága kacɨ́ mɨngburoko ledre ga bɨ Yésụ mengị yée zɨ́ye lúrú a za cụ́ kɨ́ komoyé ní.
38Zɨ́ye ndị́sịyé úku ledre kɨ́dí, “Úndru idí ídí zɨ́ ngére bɨ ogụ kɨ́ ịrị Ngére Lomo ní.”19:38 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 118:26
“Mɨndị́sị ezé kéye idí ídí bɨlámáne. ꞌYị e za mbá idínɨ́ íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo bɨ nɨ komo ere ní.”
39Zɨ́ ngíti géyị Farụsáyo ga bɨ dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére ní ị́nyịyé úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, ídí úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ ꞌyị ga gére née ndanɨ́ ndị́sị úku ledre kɨ́ gbúrógbó kenée wá.”
40Yésụ ya zɨ́ye ní, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, togụ́ yaá ꞌyị ga gére née ndanɨ́ gbúrógbó wá, tutú ga bɨ bi née nɨyí ị́nyị mbá gbúrógbó kɨ́ ndị́sị mbófo máa.”
41Sɨmɨ bɨ nderéogụ go gbóo kɨ́ Yerụsaléma, lurú do gara go cáa ní, zɨ́a útúne íni ini. 42Zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Áko ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yerụsaléma ní, ꞌyị lódụ́ kacɨ́ma owonɨ́ éyị́ bɨ yée nɨyí méngị a zɨ́ dongaráye ídíne bɨlámáne kɨ́ Lomo ní go. Nɨ kóo ídí bɨlámáne togụ́ ị́nyịsé káa mbá ówo a kenée ní. Tɨ́ lá nɨ yị́ ené mɨlóꞌboné gɨ zɨ́se. 43Ídísé ówo a kɨ́dí, ezeokóse nɨyí ógụ tóro ꞌdíkí gara esé gbaá, zɨ́ye ndị́sịyé ị́cị́ okó rosé bi ólụ́ógụsé ndaá. 44Nɨyí ꞌdéwe gara née, zɨ́ye sínyiónzó éyị́ ga bɨ ore ní mbá ngítí éyị́ bɨ nɨ ídíáká ní ndaá. Éyị́ née nɨ méngị roné kenée gɨ zɨ́a ówosé esé sịndị́ kadra bɨ Lomo ógụ yómo sée sɨmɨ a ní wá.”
Yésụ ólụ́ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo
(Lúrú kpá Matáyo 21:12-17, Márɨko 11:15-19, Yiwáni 2:13-22)
45Zɨ́ Yésụ ólụ́ne do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo, zɨ́a lágaóyó ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ úgúóyó éyị́ e ore ní mbá ꞌdáꞌba. 46Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Nɨ mɨékéne sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí, ‘ꞌDị́cị́ amá nɨ ꞌdị́cị́ ꞌbɨ ini zɨ́ma,’19:46 Isáya 56:7 ‘Tɨ́ lá óyólóꞌbósé nda yị́ esé go káa do bi lóꞌbo ꞌbɨ ꞌyị ugu e.’19:46 Yeremáya 7:11 ”
47Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́a nda ndị́sịné ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo kacɨ́ kadra mbá. Gɨ zɨ́ ledre née ní, zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e, kɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdódo lorụ bɨ Mụ́sa eké ní, kpá kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị e, zɨ́ye ndị́sịyé yéme ledre gɨ ro úfu Yésụ. 48Mɨsiꞌdi bɨ zɨ́ye ndíki a gɨ ro úfu wo ní nda gɨ zɨ́a ꞌyị e ndịsịnɨ́ yị́ eyé mbá úwú ledre ga bɨ Yésụ maꞌdáa ndịsị úku yée ní.
20Yụ́da e nduꞌyúnɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Matáyo 21:23-27, Márɨko 11:27-33)
1Kadra kị́éꞌdo zɨ́ Yésụ ndị́sịné ꞌdódo ledre kpá kɨ́ úku bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo. Nɨ ídí kɨ́e ní, manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e ꞌbɨ Mụ́sa nda kpá kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da maáge ogụnɨ́ go. Zɨ́ye ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, 2“Yị́ị ba, ambí iꞌbí rokoꞌbụ zɨ́yị ndị́sịyị́ ꞌdódo ledre kɨ́e sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ní ne?”
3Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “ꞌDáꞌdá zɨ́ma kɨ́ úkulúgu ledre zɨ́se, mándúꞌyú aka sée. 4Rokoꞌbụ bɨ Yiwáni ndịsị íꞌbí babatị́za kɨ́e zɨ́ ꞌyị e née ndiki gɨ ꞌda? Lomo iꞌbí zɨ́a ne gɨ komo ere, togụ́ kenée wá ní, nda ꞌyịmaꞌdí e gɨ do sogo káṇgá gɨ ona?”
5Zɨ́ yaꞌdá ga gére née tónóye ódroyé dongaráye kɨ́dí, “Togụ́ uku luguzé ledre zɨ́a kɨ́dí, Lomo iꞌbí rokoꞌbụ ne zɨ́ Yiwáni yá, nɨ geré úku a kɨ́dí, ‘Sara togụ́ kenée ní ṇguṇguzé nda ledre ené wá gɨ ro ꞌdi?’ 6Togụ́ ukuzé kɨ́dí, ‘ꞌYịmaꞌdí,’ iꞌbí rokoꞌbụ née ne zɨ́a yá, ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ úwú ꞌdódo ledre ené ní, nɨyí zíngi zɨ́ye óngbo zée kɨ́ tutú gɨ zɨ́a nɨ go sɨmɨ doyé bɨlámáne kɨ́dí Yiwáni nɨ yị́ ené nébị.”
7Zɨ́ye ị́nyịyé úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Owozé wá togụ́ Yiwáni ndiki rokoꞌbụ née gɨ ꞌdáya yá.”
8Yésụ ya zɨ́ye ní, “Togụ́ kenée yá, máúku lúgu amá kpá ledre zɨ́se kacɨ́ nduꞌyú esé née wá.”
Muruwayi gɨ ro ꞌyị méngị bɨsinyí ledre e
9Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Yésụ úku muruwayi kɨ́dí, “Ngíti oꞌdo oꞌdo kóo yáká ené, zɨ́a ótoómo a do sị́lị́ ngíti géyị ꞌyị e idínɨ́ ndị́sị méngị moko sɨmɨ a. Zɨ́a ị́nyịné ndéréne gbála sɨmɨ ngíti káṇgá. 10Sɨmɨ bɨ éyị́ ga bɨ yáká née anánɨ́ go ní, zɨ́ mị́ngị́ yáká máa née kása ngúru ꞌyị ꞌbɨ moko ené idí ndéré zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị moko yáká ené íri ní, idínɨ́ íꞌbí ꞌbɨ ené éyị́ bɨ gɨ yáká gɨrí ní zɨ́ne. Sɨmɨ bɨ ꞌyị bɨ kasanɨ́ wo née nderéogụ íri ní, zɨ́ ꞌyị ga bɨ yáká íri ní ị́nyịyé ócó wo zɨ́ye ógólúgu wo kɨ́ gbékpị́ sị́lị́ne. 11Zɨ́a kása ngíti ꞌyị ꞌbɨ moko zɨ́ye méngị wo kpá kenée óto dokuwu roa zɨ́ye ógólúgu wo kɨ́ gbékpị́ sị́lị́ne. 12Zɨ́a kpá kása ngíti ꞌyị, zɨ́ye kpá ócó wo óto uṇgú roa zɨ́ye ị́trị́ ógụ wo gɨ sɨmɨ gara sága.
13“Mị́ngị́ yáká ya, ‘Mááyí nda méngị ba ꞌdi? Togụ́ kenée yá, mááyí nda kása za cụ́ mbigí owụ́ ꞌbɨ amá bɨ kɨ́ ꞌbúne domá kɨ́ngaya ní, éyị́ née kenée nɨyí óto úndrua.’
14“Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga gére lurúnɨ́ nda owụ́ ꞌbɨ mị́ngị́ yáká ní, zɨ́ye yéme ledre dongaráye kɨ́dí, ‘Wotị́a nɨ bɨ ógụ gɨrí née, nɨ ídí karanée ne mị́ngị́ yáká ba. Idízé úfu wo ꞌdáꞌba gɨ ro zɨ́ yáká ba nda ídíne káa do ꞌbɨ ezé.’ 15Zɨ́ye ị́nyịyé ꞌdíꞌbi wo lála ógụa gɨ yáká sága zɨ́ye úfu wo.
“Bɨ née ní ní, mị́ngị́ yáká née nɨ nda méngị kɨ́ye goó ꞌdi? 16Máúku zɨ́se maꞌdíi, oꞌdo née nɨ ꞌdíꞌbi ꞌyị ga gére née úfu yée mbá, zɨ́a íꞌbí yáká née zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e nda ndị́sịyé méngị moko sɨmɨ a ye.” Sɨmɨ bɨ ngíti géyị ꞌyị e uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Toso ledre káa zɨ́ wo née nda méngị roné wá.”
17Zɨ́ Yésụ lúrú yée gbóó, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Úkusé go mbị́, sara ledre bɨ mɨéké kúrú Lomo uku kɨ́dí,
“ ‘Tutú bɨ ꞌyị óꞌbó ꞌdị́cị́ e asinɨ́ gɨ roa ní,
ogụ nda yị́ ené go tutú bɨ kɨ́ ledrené owóowó ní?’20:17 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 118:22
18ꞌYị bɨ nɨ útú do tutú née ní, nɨ útú ꞌdéwe roné. Wo bɨ tutú née nɨ útú doa ní, nɨ kányá a geré mɨkányá.”
19Geré zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kpá kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e ní, yéme royé gɨ ro ꞌdíꞌbi Yésụ gɨ zɨ́a owonɨ́ go kɨ́dí uku muruwayi née gɨ royé. Utúasánɨ́ kóo ꞌdíꞌbi wo sɨmɨ sịndị́ kadra née wá gɨ zɨ́ ngịrị. Owonɨ́ bú kɨ́dí ꞌyị e nɨyí zíngi royé gɨ zɨ́a ꞌyị e ilinɨ́ yị́ eyé ledre ꞌbɨ Yésụ maꞌdáa.
Mani gɨ ro ꞌdíꞌbi Yésụ
20Nda gɨ ore zɨ́ ꞌyị ga bɨ ilinɨ́ ꞌdíꞌbi wo ní, ndị́sịyé sémbe wo. Zɨ́ye kása mbeze eyé e ndị́sị sémbe wo gɨ ro togụ́ uku ledre go bɨsinyíne kɨ́ ꞌbɨ eyé yá, zɨ́ye ꞌdíꞌbi wo íꞌbí a zɨ́ akúma ꞌbɨ Róma. 21Zɨ́ ngúru ꞌyị gɨ dongará mbeze ga gére née ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, owozé go kɨ́dí ledre ga bɨ ndị́sị úku yée kɨ́ ꞌdódo yée ní, nɨyí yị́ eyé mbá maꞌdíi. Ndá ꞌbɨ eyị́ ꞌyị ífi sɨmɨ ꞌyị e wá. Ndị́sị ꞌdódo zɨ́ ꞌyị e dụụ́ maꞌdíi ledre bɨ gɨ zɨ́ Lomo ní. 22Sómụ́ ledre eyị́ nɨ káa be ꞌdi, idízé íꞌbí ụsórụ zɨ́ Káyísara ngére ꞌbɨ Róma togụ́ ndazé íꞌbí a wa?”
23Yésụ owo sómụ́ ledre eyé née bú, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, 24“Ambí nɨ kɨ́ késị́ zɨ́ne ore ne. Bɨ sɨmɨ késị́ máa ba lị́lị ambi?”
25Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Née lị́lị Káyísara.”
Yésụ ya zɨ́ye ní, togụ́ kenée yá, “Éyị́ bɨ ꞌbɨ Káyísara ní ídísé íꞌbí a zɨ́a, wo bɨ ꞌbɨ Lomo ní, ídísé íꞌbí a zɨ́ Lomo.”
26Gɨ zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ore née, bi ꞌdíꞌbi Yésụ ndaá kóo wá káa bɨ ꞌyị ga gére née nɨyí zíngi ke. Odụ a zɨ́ye ndáꞌba ndị́sịyé sií, tarayé ịdrị́ go mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́ ledre bɨ Yésụ uku ní.
Úrú gɨ sɨmɨ umbu
27Nda gɨ ore zɨ́ ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ndịsịnɨ́ ndólo yée Sadụkáyo e20:27 Sadụkáyo: Née ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ngárá nditíꞌdofụnɨ́ do lorụ bɨ Mụ́sa eké ní wá ní. Tɨ́ lá ṇguṇgunɨ́ eyé bɨ kɨ́dí lomo ro ꞌyịmaꞌdí e nɨ bo, maláyika e nɨyí bo, ꞌyị e urúnɨ́ gɨ sɨmɨ umbu bú ní wá. Ólo Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e 23:6-8.ní, ṇguṇgunɨ́ eyé bɨ kɨ́dí ꞌyị e urúnɨ́ gɨ sɨmɨ umbu bú ní wá. Zɨ́ye ị́nyịyé ndéréye ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, 28“Mongụ́ ꞌyị, Mụ́sa eké sɨmɨ lorụ kɨ́dí togụ́ ꞌyị ꞌdiꞌbi kára ndikinɨ́ owụ́ kéne wá, zɨ́ oꞌdo máa née úyuné yá, lúndua idí ꞌdíꞌbi kára umbu née. Gɨ ro zɨ́a ndíki owụ́ zɨ́ lúnduné bɨ uyu née. 29Oꞌdo née ndikinɨ́ kóo yée ịnyị doa gbre (7). Mɨzefịyé ꞌdiꞌbi kára zɨ́a úyuné ótoómo kára máa née. 30Zɨ́ gbreyé kpá ꞌdíꞌbi wo zɨ́a kpá úyuné. 31Sɨmɨ bɨ otayé (3) ꞌdiꞌbi kára máa née ní ní, zɨ́a kpá úyu ené ótoómo kára née owụ́ nda kpá wá. 32Odụ a nda zɨ́ kára máa née úyuné ne. 33Togụ́ maꞌdíi ꞌyị e nɨyí tɨ́ úru gɨ sɨmɨ umbu, kɨ́ꞌdí bɨ karanée urúnɨ́ go ní, kára máa née nɨ nda ídí go meꞌbe ambi, bɨ yaꞌdá ga bɨ ịnyị doa gbre (7) née kára nɨ kóo go meꞌbeyé mbá ní?”
34Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ledre ꞌbɨ ófụ́ kára kɨ́ ledre ꞌbɨ ꞌdíꞌbi oꞌdo nɨ lá dụụ́ zɨ́ ꞌyị e do sogo káṇgá ona. 35ꞌYị máa yée ga bɨ uyunɨ́ gɨ do sogo káṇgá gɨ ona go nɨyí nda go ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní togụ́ karanée Lomo uru yée go yá, éyị́ ndaá lolụ zɨ́ye kɨ́dí ꞌdíꞌbi roꞌyị káa do kára kɨ́ oꞌdo ní wá. 36Utúasánɨ́ lolụ kpá úyu wá gɨ zɨ́a nɨyí nda yị́ eyé go káa zɨ́ maláyika e ní. Nɨyí go owụ́ ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní gɨ zɨ́a Lomo uru yée go gɨ sɨmɨ umbu. 37Gɨ ro úrú gɨ sɨmɨ umbu, Mụ́sa uku kóo ledre goó gɨ roa sɨmɨ bɨ kóo lurú phoꞌdụ kɨ́ ndící komo kágá ní kɨ́dí maꞌdíi, ꞌyị e nɨyí úrú gɨ sɨmɨ umbu. Ndịsị ndólo Ngére Lomo kɨ́dí, ‘Mááyí Lomo bɨ ndịsị lúrú kacɨ́ Abarayáma, kɨ́ Isáka nda kɨ́ Yakóbo e ní.’20:37 Ólụ́ógụ 3:638Lomo bɨ yaꞌdá ga gére ndịsịnɨ́ kóo íni ini zɨ́a née ndaá ꞌbɨ ené Lomo ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ uyunɨ́ go mɨúyu ní wá, yị́ ené Lomo ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ nɨyí trịdrị ní.”
39Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ꞌdódo lorụ e úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ledre bɨ úkulúgu née nɨ maꞌdíi.” 40Gɨ do kacɨ́ ledre née, ꞌyị bɨ nɨ útúásá ndúꞌyú Yésụ ní ndaá.
Kɨ́résịto nɨ mbị́ owụ́ ꞌbɨ ambi?
41Zɨ́ Yésụ ndúꞌyú Yụ́da ga gére née kɨ́dí, “Éyị́ bɨ ngíti géyị ꞌyị e ndịsịnɨ́ úku ledre gɨ zɨ́a kɨ́dí, Kɨ́résịto nɨ lá gbóo bulúndu ngére Dawídi gɨ zɨ́a ní ꞌdi? 42Dawídi maꞌdáa uku kóo go kpá cụ́ kɨ́ tarané sɨmɨ Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi e kɨ́dí,
“ ‘Ngére Lomo uku kóo ledre zɨ́ Ngére ꞌyị yómo ꞌyị e kɨ́dí,
“Ndị́sị do sị́lị́ma ꞌbɨ anú ona
43gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ mááyí óto ezeokóyị mbá sị́ sịndị́yị ní.” ’20:43 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 110:1
44Sara togụ́ bɨ Dawídi ndolo nda kóo Kɨ́résịto go Ngére ené ní, Kɨ́résịto maꞌdáa nɨ nda ídí owụ́ ꞌbɨ ené lárá káa be ꞌdi?”
45Sɨmɨ bɨ ꞌyị e nɨyí ndị́sị úwú ledre ga bɨ Yésụ nɨ ndị́sị úku yée ba ní, zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, 46“Komosé idí ídí rosé gɨ zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdódo lorụ ní. Ndịsịnɨ́ ésị mɨngburoko ngbángbá bongó e royé ndị́sị kɨ́ gámáye kɨ́e gɨ dongará ꞌyị e gɨ ro zɨ́ ꞌyị e lúrú yée kɨ́dí yée nɨyí mɨngburoko ꞌyị e. Zɨ́ye ndị́sị ndị́sịyé do mɨngburoko bi ndị́sị e ꞌdáꞌdá sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e, nda kɨ́ mɨngburoko bi ndị́sị ga bɨ do bi ayímbi ní. 47Zɨ́ye ndị́sịyé kpá lóndo kará umbu e, zɨ́ kará umbu ga gére née ndị́sị íꞌbí éyị́ e zɨ́ye. Zɨ́ye ndị́sị lóndo royé ndị́sị íni ngbángbá ini gɨ ro zɨ́ ꞌyị e lúrú yée káa do mbigí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní. Ábuwá Lomo nɨ karanée ꞌdóꞌdo yée bɨsinyíne kɨ́ngaya.”
21Kára umbu iꞌbí romo tákpásị́lị́ gɨ do ꞌyị e
1Nda go sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ íꞌbí tákpásị́lị́, zɨ́ Yésụ ndị́sịné lúrú ꞌyị ga bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ éyị́ e zɨ́ye ní kɨ́ ndị́sị ndéré íꞌbí ꞌbɨ eyé tákpásị́lị́ eyé sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo. 2Zɨ́a kpá lúrú ngíti kára bɨ nɨ kára umbu ní kɨ́ ndéré íꞌbí ꞌbɨ ené odụ owụ́ késị́ bɨ zɨ́ne ní ꞌdé káa do tákpásị́lị́ ne. 3Zɨ́ Yésụ ị́nyịné úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, “Máúku zɨ́se maꞌdíi, kára umbu née iꞌbí késị́ go káa do tákpásị́lị́ rómo do ꞌbɨ ngíti géyị ꞌyị e kɨ́e mbá. 4ꞌYị ga bɨ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ késị́ zɨ́ye ní, ꞌdiꞌbinɨ́ lá owụ́ a bɨ cúkuꞌdée ní íꞌbí a zɨ́ Lomo. Kára née ꞌdiꞌbi tɨ́ lá odụ owụ́ késị́ bɨ zɨ́ne ní mbá íꞌbí a zɨ́ Lomo.”
Yésụ ukuꞌdodo ledre ga bɨ nɨyí méngị royé ní
(Lúrú kpá Matáyo 24:1,2, Márɨko 13:1,2)
5Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ndị́sị ódroyé gɨ ro ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo bɨ oꞌbónɨ́ bɨlámáne kpá kɨ́ bɨlámá tutú e ní. Zɨ́ye kpá ndị́sị ódroyé gɨ ro bɨlámá éyị́ ga bɨ ꞌyị e iꞌbínɨ́ yée zɨ́ Lomo ní. Zɨ́ Yésụ ị́nyịné úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, 6“Máúku zɨ́se maꞌdíi, tutú ga bɨ ásé ndị́sị úku ledreyé née, sịndị́ kadra nɨ ógụ do ndụ́rụónzó yée za mbá bi, wo bɨ kị́éꞌdo káa yaá nɨ ídíáká do ezené ịtrị́onzónɨ́ bi wá ní ndaá.”
7Gɨ zɨ́ ledre bɨ Yésụ uku zɨ́ye kenée ní, zɨ́ye ị́nyịyé ndúꞌyú lúgu wo kɨ́dí mongụ́ ꞌyị, “Ledre máa née nɨ méngị roné née kɨ́ be ꞌdi? Éyị́ bɨ nɨ ꞌdódo a zɨ́ze kɨ́dí ledre ayí go méngị roné kenée ní ní ꞌdi?”
8Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Mɨzefị éyị́ bɨ mááyí úku a zɨ́se ní nɨ komosé idí ídí rosé. Ndásé ótoómo ꞌyị e zɨ́ye lóndo sée kɨ́dí yée nɨyí go máa Kɨ́résịto ní wá. Nɨyí kpá úku ledre kɨ́dí ba go sịndị́ kadra bɨ zɨ́ Lomo ídíne ngére do ꞌyị e sɨmɨ a ní. Ndásé ṇgúṇgu ledre née wá. 9Nda kpá lá dụụ́ wo née wá, togụ́ ásé go ndị́sị úwú ledre okó kịꞌdị kịꞌdị kịꞌdị, kɨ́dí okó ayí go útú ꞌdáa togụ́ mbú ayí útú ona yá, ndásé éré ngịrị wá, née ndaá ꞌbɨ ené aka sịndị́ kadra bɨ zɨ́ do sogo káṇgá ba ụ́kụ́ne sɨmɨ a ní wá. Éyị́ ga gére née nɨyí aka méngị royé kenée mbá kí.”
10Zɨ́ Yésụ kpá úku ngíti ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Kúfú ngíti géyị ꞌyị e nɨyí ị́nyị ndéré útú kɨ́ okó do ngíti kúfú. Mongụ́ ngére ꞌbɨ ngíti káṇgá nɨ ị́nyị ndéré útúne kɨ́ okó do ezené ꞌbɨ ngíti káṇgá. 11Zɨ́ kịꞌdị káṇgá kị́zị bi kɨ́ rokoꞌbụné kɨ́ngaya, zɨ́ mongụ́ ꞌbú útúne sɨmɨ ngíti géyị káṇgá e zɨ́ ꞌyị e ndị́sị kɨ́ úyuyé, zɨ́ mɨngburoko lárá ledre ga bɨ mengịnɨ́ aka royé ꞌdáꞌdá a wá ní ndị́sị méngị royé komo ere, zɨ́ ꞌyị e lúrú a kɨ́ komoyé zɨ́ ngịrị ndị́sịné méngị yée kɨ́ngaya gɨ zɨ́a.
12“ꞌDáꞌdá zɨ́ ledre ga gére née kɨ́ méngị royé, ngíti géyị ꞌyị e nɨyí karanée ꞌdíꞌbi sée zɨ́ye méngị láráse kɨ́ngaya, zɨ́ye ógụ kɨ́se sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e kóꞌdụ́ mɨngburoko ngére eyé e kpá kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị eyé ꞌbɨ Yụ́da e, do óto ngíti géyị lafúse sɨmɨ sị́gịnị gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledre amá ní. 13Togụ́ Yụ́da ga gére née ꞌdiꞌbiogụnɨ́ sée go dongaráye kenée yá, née go sịndị́ kadra gɨ ro zɨ́se úku bɨlámá ledre amá zɨ́ye. 14Sɨmɨ bɨ ꞌdiꞌbinɨ́ sée go ní, ndásé sómụ́ ledre gɨ ro ledre bɨ ásé úku a gɨ ro zɨ́se ómosé ní wá. 15Mááyí íꞌbí komokenzị zɨ́se, ledre bɨ ásé úku a ní, ꞌyị bɨ kị́éꞌdo káa gɨ dongará ezeokóse ga gére née nɨ kálá ní ndaá. 16Ngíti géyị bɨsinyí ledre e kpị́ gɨ zɨ́ yée ga gére née nɨyí kpá bo nɨyí méngị sée. ꞌYị ndíki sée kɨ́ lúndusé e kɨ́ sụmụsé e kɨ́ eze lámáse e nɨyí íꞌbí ngbángá ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongaráse zɨ́ Yụ́da ga gére née úfu yée. 17Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e nɨyí karanée sógó sée gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledremá ní. 18Abú ledre e nɨyí karanée méngị sée kenée ndotó, ꞌyị óto sị́lị́ne ndaá ro trịdrịsé wá. 19Togụ́ ledre máa ga gére née nɨyí go méngị sée yá, ídísé tóro ngbúó, ásé karanée ndíki trịdrị bɨ za fí ní.
20“Togụ́ lúrúsé mongụ́ gara bɨ Yerụsaléma, ezeokóga toro ꞌdikínɨ́ go gbaá kɨ́ okó, ídísé ówo a kɨ́dí née go bizóró. 21Sée ga bɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ ledre máa née, nɨ ndíki sée ásé sɨmɨ Yụdáya ní, ídísé ngásá ꞌbɨ esé geré komo landa. Lafúse ga bɨ ledre máa née nɨ ndíki yée sɨmɨ Yerụsaléma ore ní, ndanɨ́ ndị́sị wá idínɨ́ geré ólụ́ógụ ꞌdáꞌba. Yée ga bɨ ngárá ndanɨ́ gáa sɨmɨ gara ore wá ní, ndanɨ́ lolụ ndáꞌbalúgu royé íri gɨ ro ꞌdóꞌdụ́ éyị́ eyé e wá. 22Née go sịndị́ kadra zɨ́ éyị́ ga bɨ kóo ekénɨ́ ledreyé sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo ní méngị royé tɨ́ káa zɨ́ bɨ ekénɨ́ ní. 23Sịndị́ kadra née nɨ ídí bɨsinyíne zɨ́ kará ga bɨ kɨ́ sɨmɨyé kpá zɨ́ yée ga bɨ kɨ́ owụ́ e do sị́lị́ye ní. Sɨmɨ Yụdáya ore mbá, nɨyí ꞌdóꞌdo ꞌyị e zɨ́ye ídíye mɨꞌdóꞌdóye kɨ́ngaya. 24Yụ́da e, ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yerụsaléma née, ezeokóye nɨyí lágáónzó ngíti géyị kɨ́ mɨngburoko maku e, do ꞌdíꞌbi ókpó ngíti géyị sɨmɨ káṇgá bɨ kpị́ ndaá ꞌbɨ eyé ꞌbɨ Yụ́da e wá ní. Yerụsaléma, mongụ́ gara née nɨ ídí sị́ sịndị́ ezeokó née, ꞌbúó togụ́ sịndị́ kadra utúasá go zɨ́ Lomo íꞌbí bikịdrị́ sɨmɨ a.
25“Lárá ledre nɨyí méngị roné komo ere. Toso kadra kɨ́ toso éfé kpá kɨ́ toso kele e nɨyí óyólóꞌbó royé mbá kpị́. Nda gɨ ore, zɨ́ mɨngburoko ngbuṛu e ndị́sị kádayé kɨ́ kúkúye kɨ́ rokoꞌbụyé. Zɨ́ mɨmbéꞌde ꞌyịmaꞌdí e do sogo káṇgá mbá ndị́sị léꞌbéne kpị́kpị kpị́kpị kpị́kpị gɨ zɨ́ ngịrị ledre née. 26Zɨ́ cóngó ro ꞌyị e ụ́kụ́ne mɨụ́kụ́ gɨ zɨ́ ngịrị, gɨ zɨ́a owonɨ́ go kɨ́dí Lomo nɨ go ndéré kị́zị ere zɨ́ éyị́ ga bɨ gɨrí ní útúógụyé do ꞌyịmaꞌdí e. 27Nda gɨ ore zɨ́ye lúrúndíki Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí kɨ́ ógụ gɨ komo ere kpụrụ́ gɨ sɨmɨ bụṛụngụ́ kɨ́ cóngó roné kpá kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụné. 28Éyị́ ga bɨ máúku ledreyé née, sɨmɨ bɨ nɨyí go méngị royé ní, ídísé tóro ngbúó gɨ zɨ́a sịndị́ kadra bɨ zɨ́ Lomo ꞌdíꞌbióyó sée gɨ sɨmɨ ꞌdoꞌdó ní nɨ go gbóo.”
29Zɨ́ Yésụ úku muruwayi zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, “Lúrúsé aka bongó née kpá kɨ́ ngíti géyị kágá ga gére. 30Togụ́ lúrúsé mbufu nɨyí go ndị́sị ụ́ꞌbụ yá, ídísé ówo a kɨ́dí iní nɨ go gbóo gɨ ro ndáꞌbaógụ éꞌdị. 31Ledre née nɨ kpá kenée gɨ ro Lomo. Éyị́ ga bɨ máúku ledreyé ní mbá togụ́ lúrúsé yée nɨyí go méngị royé yá, ídísé ówo a kɨ́dí sịndị́ kadra bɨ zɨ́ ꞌyị e ídíye ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní nɨ go gbóo.”
32Zɨ́ Yésụ kpá úku ngíti ledre kɨ́dí, “Maꞌdíi, ledre ga bɨ máúku yée née mbá, ndaá ꞌbɨ ené bɨ ya kɨ́dí nɨyí méngị royé sɨmɨ bɨ ꞌyị ga bɨ nɨyí trịdrị ba uyuonzónɨ́ royé go ní wá, nɨyí lúrú a cụ́ kɨ́ komoyé. 33Abú do sogo káṇgá kɨ́ ere nɨyí ụ́kụ́ yá, ledre amá ụkụ́ enée wá.
34“Káa zɨ́ bɨ goó kenée ní, ndásé ndị́sị lị́gị rosé dụụ́ sómụ́ ledre éyị́ mɨánu kɨ́ éyị́ mɨéwé e kpá kɨ́ ledre ꞌdoꞌdó ga bɨ nɨyí ndị́sị kɨ́ ndíki sée ní wá, káa bɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ ledre ga bɨ máúku yée zɨ́se née nɨ lị́yị sée mɨlị́yị ke. 35Ledre ga bɨ máúku yée née nɨ lị́yị ꞌyị e mɨlị́yị káa zɨ́ éyị́ ndụrụ ne rụ doyé ní. 36Gɨ zɨ́ kéyị née, ídísé ídí fú lá nzíyisé kacɨ́ kadra mbá. Ídísé ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo idí íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́se, gɨ ro zɨ́se ndị́sị tórosé ngbúó gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ ndáꞌbaógụ ndíki sée sɨmɨ a ní.”
37Yésụ ndịsị kóo ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo sɨmɨ Yerụsaléma ore kacɨ́ kadra e za mbá. Togụ́ nda go kɨ́ ndụlụ yá, zɨ́ye ólụ́ógụyé kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e gɨ sɨmɨ mongụ́ gara gɨ ore ndéré ꞌdúꞌduyé sɨmɨ owụ́ gara do landa bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Landa Olíva ní. 38Togụ́ bi ará go kɨ́ phịyị́ yá, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndị́sị ógụyé ndị́sị úwú ledre bɨ nɨ ndị́sị ꞌdódo a zɨ́ye sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo sɨmɨ Yerụsaléma ní.
22Yụ́da Keriyóta yeme ledre gɨ ro úfu Yésụ
(Lúrú kpá Matáyo 26:1-5,14,16, Márɨko 14:1,2,10,11, Yiwáni 11:45-53)
1Née ní, sịndị́ kadra ꞌbɨ Ayímbi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a ꞌDeꞌdị́ ndaá22:1 Ayímbi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a ꞌDeꞌdị́ ndaá: Ayímbi máa wo née ndịsị lengbe ꞌdíꞌbi sị́lị́ ịnyị doa gbre, ndịsị tónó kɨ́ Ayímbi máa wo Umbuokpó ní. Yụ́da e ndịsịnɨ́ sómụ́ndíki sịndị́ kadra bɨ kóo Lomo ꞌdiꞌbioyó yée gɨ sɨmɨ Ízibiti sɨmɨa ní. Ólo Ólụ́ógụ 12:17-20. ndịsịnɨ́ kpá ndólo a Umbuokpó ní nɨ go gbóo. 2Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní, kɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdódo lorụ ní, nɨyí go ndị́sị gámásóꞌdo Yésụ gɨ ro úfu wo wayí gɨ zɨ́ ngịrị tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e. 3Ábuwá Satána olụ́ go sɨmɨ ngúru ꞌyịmɨkása ꞌbɨ Yésụ kɨ́ ịrịné Yụ́da. Nɨ gɨ sɨmɨ owụ́ gara kɨ́ ịrịné Keriyóta. Ndị́sịnɨ́ nda ndólo wo Yụ́da ꞌyị ꞌbɨ Keriyóta. 4Zɨ́ Yụ́da maꞌdáa lóloné ndéréne zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kpá kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lúrú bi kacɨ́ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní, gámásóꞌdo mɨsiꞌdi bɨ née nɨ íꞌbíógụ Yésụ do a gɨ ro zɨ́ye ꞌdíꞌbi wo ní. 5Zɨ́ yaꞌdá ga gére née ídíye kɨ́ rokinyi, zɨ́ye ṇgúṇgu ledre íꞌbí késị́ zɨ́ Yụ́da gɨ ro zɨ́a íꞌbíógụ Yésụ zɨ́ye. 6Sɨmɨ bɨ Yụ́da ꞌdiꞌbi késị́ ní, zɨ́a ídíne kɨ́ rokinyi, zɨ́a ndị́sịné gámásóꞌdo mɨsiꞌdi bɨ née nɨ íꞌbíógụ Yésụ zɨ́ye doa wayí tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e utúasánɨ́ ówo a wá ní.
Yésụ anunɨ́ odụ éyị́ kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e
(Lúrú kpá Matáyo 26:17-25, Márɨko 14:12-21, Yiwáni 13:21-30)
7Zɨ́ sị́lị́ ꞌbɨ Ayímbi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a ꞌDeꞌdị́ ndaá ní, née mɨzefị sị́lị́ bɨ ndịsịnɨ́ óṇgoónzó phɨṛangá kábịṛị́kị e kɨ́ sómụ́ndíki ledre Umbuokpó. 8Zɨ́ Yésụ ị́nyịné kása ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e gbre, Pétero kɨ́ Yiwáni, kɨ́dí “Ndérésé mu yémeómo bi zɨ́ze nzíyiné gɨ ro zɨ́ze ndéréze ánu Ayímbi Umbuokpó doa.”
9Zɨ́ye ndúꞌyú lúgu Yésụ kɨ́dí, “Íli idízé ndéré yémeómo bi máa née ꞌda?”
10Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndérésé mu sɨmɨ gara íri, ásé ndíki ngíti oꞌdo kɨ́ ndáꞌbaógụ gɨ ngbuṛu kɨ́ ndoko iní oꞌbo do goné, ídísé lódụ́ógụ wo gị ꞌbe. 11Zɨ́se ndúꞌyú mị́ngị́ ꞌbe kɨ́dí, Mongụ́ ꞌyị ezé ya kɨ́dí, ꞌdị́cị́ bɨ yémeómo gɨ ro zɨ́ne ógụné kɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e ánu Ayímbi Umbuokpó sɨmɨ a ní nɨ wo be ꞌdi? 12Yésụ ya kɨ́dí, nɨ ꞌdódo ꞌdị́cị́ zɨ́se wo bɨ oꞌbónɨ́ do ezené ꞌdága ní. Yemenɨ́ bi go sɨmɨa íri mbá nzíyiné, ídísé ótoyéme éyị́ mɨánu maꞌdáa sɨmɨ a íri.”
13Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ga gére née ndéréye ndíki éyị́ e, tɨ́ káa zɨ́ bɨ Yésụ úku zɨ́ye ní. Zɨ́ye yéme Umbuokpó ore.
14Sɨmɨ bɨ go sịndị́ kadra ꞌbɨ éyị́ mɨánu ní, zɨ́ Yésụ ndéréye kɨ́ ꞌyịmɨkása ené ga bɨ sokó doa gbre (12) née ndị́sịyé gbaá ánu éyị́. 15Zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ ꞌyịmɨkása ené ga gére née kɨ́dí, “Mándị́sị kú óto komomá gɨ ro sịndị́ kadra ꞌbɨ Ayímbi Umbuokpó ba gɨ ro zɨ́ze ánu a ndro kése káa ꞌdáꞌdá zɨ́ sịndị́ kadra amá ꞌbɨ ꞌdoꞌdó ógụné. 16Maꞌdíi, utúasázé aka lolụ ánu kótrụ sị́lị́ze kése kadra ayímbi káa zɨ́ wo ba ꞌdiya wá, ꞌbúó togụ́ ini ledre gɨ sɨmɨ ayímbi káa zɨ́ ba ꞌyị e owoyemenɨ́ go sɨmɨ bɨ nɨyí go ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ ꞌbe Lomo ní.”
17Gɨ do kacɨ́ née ní, zɨ́a ꞌdíꞌbi kóꞌdo leꞌyị́, zɨ́a íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo gɨ roa, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Sée mɨkékeṛị́a mbá ídísé éwé leꞌyị́ ba. 18Utúasázé éwé ándá leꞌyị́ kóṛó kése káa zɨ́ wo ba aka lolụ ꞌdiya wá, ꞌbúó togụ́ sịndị́ kadra bɨ Lomo nɨ ógụ ídí káa do Ngére do ꞌyị e sɨmɨ a ní ogụ go.”
19Gɨ do kacɨ́ née, zɨ́a ꞌdíꞌbi ambata, zɨ́a íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo, zɨ́a ꞌdéwe sɨmɨ a, zɨ́a íꞌbí a zɨ́ ꞌyịmɨkása ené e, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Ba kụṛụꞌbụmá bɨ máíꞌbí gɨ rosé ní, ídísé ánu a kɨ́ sómụ́ndíki ledremá.”
20Kpá kenée gɨ do kacɨ́ éyị́ mɨánu, zɨ́a ꞌdíꞌbi kóꞌdo, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Bɨ sɨmɨ kóꞌdo ba sámamá bɨ nɨ ndéꞌyị́ bi gɨ rosé gɨ ro yéme ledre dongaráse kɨ́ Lomo ní. 21ꞌYị máa wo bɨ nɨ íꞌbí ngbángáma do úfu máa ní, nɨ dongaráze ona ndịsịzé ánu kótrụ sị́lị́ze ba tɨ́ kéye. 22Maꞌdíi, Máa Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí, nɨ úyu, gɨ zɨ́a Lomo yeme ne kenée. Tɨ́ lá nɨ ídí mongụ́ nduwú zɨ́ ꞌyị bɨ nɨ tóro íꞌbí ngbángá a ní gɨ zɨ́a Lomo nɨ ꞌdódo wo kɨ́ngaya.” 23Sɨmɨ bɨ ꞌyịmɨkása ga gére née uwúnɨ́ ledre bɨ Yésụ uku kenée ní, zɨ́ye tónóye úku mɨngụ́ngụ́rụ́ ledre dongaráye kɨ́dí, “Ambí ili méngị bɨsinyí ledre née kenée ne?”
24Zɨ́ ꞌyịmɨkása ga gére née kpá ndị́sịyé úkulóꞌbó ledre dongaráye kɨ́dí, “Ambí gɨ dongaráze ba nɨ ídíne manda ꞌdáꞌdá zɨ́ lafúne e?” 25Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ngére ga bɨ ꞌbɨ do sogo káṇgá ba ndịsịnɨ́ óto royé zɨ́ ꞌyị eyé e kɨ́dí yée nɨyí mɨngburoko ꞌyị e. Zɨ́ye óto royé kɨ́dí yée nɨyí bɨlámá ꞌyị sáká ꞌyị e. 26Máúku zɨ́se, ndásé ídí káa zɨ́ye née wá. Togụ́ ꞌyị nɨ dongaráse kɨ́ ledrené owóowó yá, idí ídí káa zɨ́ ꞌyị bɨ ledrea ndaá owóowó wá ní. Wo bɨ nɨ manda ní, idí ídí káa zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ní. 27Mándúꞌyú aka sée ambí nɨ mongụ́ ꞌyị ní ne? ꞌYị máa wo bɨ ndịsị lá mɨndị́sị mengị moko wá ní togụ́ mbú wo bɨ ndịsị méngị moko ní? Tɨ́ lá mááyí dongaráse ona káa zɨ́ ꞌyị méngị moko ní. 28Mbófo éyị́ zɨ́se, sɨmɨ ꞌdoꞌdó ga bɨ ndikinɨ́ máa ní mbá, óyósé sogosé zɨ́ma wá. 29Káa zɨ́ bɨ Babá iꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ma, zɨ́ma ídíma káa do ngére ní, mááyí kpá íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́se, 30gɨ ro zɨ́ze ndị́sịzé do bi kị́éꞌdo kése ꞌbe ꞌbɨ Lomo kɨ́ ánu éyị́ kpá kɨ́ ꞌdécị ngbanga ro kúfú Isɨréle e bɨ sokó doa gbre ní.”
Yésụ esị sị́lị́ne komo Simúna Pétero
(Lúrú kpá Matáyo 26:31-35, Márɨko 14:27-31, Yiwáni 13:36-38)
31Zɨ́ Yésụ ị́nyịné úku ledre zɨ́ Simúna kɨ́dí, “Lúrú aka Simúna, Satána yeme roné go gɨ ro úzu yị́ị oꞌbụóꞌbụ káa zɨ́ mɨgombị mengị moko ne ní. 32Abú kenée ndotó, máíni ini go zɨ́ Babá gɨ royị́, gɨ ro zɨ́yị tóroyị́ ngbúó sɨmɨ úzu éyị́ née útúásá útú wá. Sɨmɨ bɨ ndáꞌbaógụ go zɨ́ma ní, ídí ndịsị íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ lafúyị e.”
33Zɨ́a ị́nyịné úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Ngére, mááyí go nzíyimá gɨ royị́. Togụ́ sị́gịnị yá, idínɨ́ óto zée kéyị, togụ́ umbu yá, azé úyu kéyị.”
34Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ Pétero kɨ́dí, “Máúku zɨ́yị Pétero, kɨ́lóndó kɨ́ sɨmɨbi ꞌdáꞌdá zɨ́ ngono kɨ́ ụ́cụ koko, áyí ási gɨ romá kɨ́ꞌdí ota yá née owo ené máa wá.”
35Gɨ do kacɨ́ ledre bɨ uku zɨ́ Pétero ní, zɨ́a nda ị́nyịné ndúꞌyú ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née mbá kɨ́dí, “Sɨmɨ bɨ kóo mákása sée lá kɨ́ gbékpị́ sị́lị́se ndéré kɨ́ ꞌdódo bɨlámá ledre amá zɨ́ ꞌyị e, ꞌdíꞌbisé késị́ gɨ ro ánu éyị́ kɨ́e wá, gbawá kombo, gbawá ngíti wará ní, lerị́ éyị́ mengịnɨ́ kóo sée goó?”
Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Lerị́ kémbị́ éyị́ mengị zée wá.”
36Zɨ́a úku ngíti ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ba ndaá lolụ ledre máa bɨ kóo née wá, ili nda go zɨ́se ꞌdíꞌbi késị́ kɨ́ kombo esé e kpa. ꞌYị bɨ mongụ́ maku ndaá zɨ́a wá ní, idí úgúóyó ngíti bongó ené ꞌdáꞌba, zɨ́a ndéréne úgú maku zɨ́ne. 37Ídísé ówo a kɨ́dí, ledre ga bɨ kóo ekéomonɨ́ gɨ romá ꞌdesị́ sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí, ‘Nɨyí karanée ꞌdóꞌdo máa káa zɨ́ ꞌyị bɨ mengị bɨsinyí ledre ní,’22:37 Isáya 53:12 sịndị́ kadra ené ogụ go.”
38Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ a uwúnɨ́ ledre bɨ uku née kenée ní, zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a ꞌdiya kɨ́dí, “Ngére, mɨngburoko maku nɨyí bo zɨ́ze ona gbre.”
Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ledre máa wo née asá go kenée.”
Yésụ ini ini zɨ́ Lomo
(Lúrú kpá Matáyo 26:36-46, Márɨko 14:32-42)
39Zɨ́ Yésụ ólụ́ógụné gɨ sɨmɨ yana gara gɨ ore káa zɨ́ bɨ lengbe ní ndéréne do Landa bɨ kɨ́ kágá ga bɨ ndịsịnɨ́ ndólo yée Olíva doné ní. Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ndéréye lódụ́ wo íri. 40Sɨmɨ bɨ nderéogụ íri ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, “Ídísé ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo gɨ ro zɨ́a ndị́sịné sáká sée gɨ sɨmɨ ledre ga bɨ nɨyí kɨ́ ndị́sị ndíki sée ní.” 41Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́a ị́nyịné gɨ cigíye ndéréne re, do útúne do ngụ́ṛụ́ sịndị́ne íni ini zɨ́ Lomo kɨ́dí, 42“Babá, togụ́ nɨ útúásá kacɨ́ komoyị́ yá, ndá ótoómo máa zɨ́ma ndúwúma sɨmɨ nduwú bɨ nɨ go ógụ ba wá. Ledre maꞌdáa idí méngị roné kacɨ́ mɨyéme ledre eyị́, nda ídí kacɨ́ sómụ́ ledre amá wá.” 43Zɨ́ Lomo kásaógụ maláyika ógụ íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́a. 44Gɨ zɨ́ mongụ́ éyị́ mɨówo, zɨ́a ndị́sịné íni ini zɨ́ Lomo cụ́ kɨ́ sɨmɨné. Zɨ́ bɨsuwu bɨ ndịsị kúkú gɨ roa trịị bi ní, óyólóꞌbó roné ídíne bɨkesị́ne káa zɨ́ sáma ní.
45Zɨ́a ị́nyịné ndáꞌbalúgu roné zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e. Nɨ ógụ íri ní, nɨyí go mbá ꞌdúꞌdu cóngó royé ụkụ́ kpá go mbá mɨụ́kụ́ gɨ zɨ́ lerị́. 46Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ásé yị́ esé ꞌdúꞌdu esé? Ídísé ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo gɨ ro zɨ́a ndị́sịné sáká sée gɨ sɨmɨ ledre ga bɨ nɨyí kɨ́ ndị́sị ndíki sée ní.”
ꞌDiꞌbinɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Matáyo 26:47-56, Márɨko 14:43-50, Yiwáni 18:3-11)
47Sɨmɨ bɨ Yésụ nɨ aka ngbụ́rụ́ ndị́sị úku ledre zɨ́ ꞌyị ené ga gére ní, rụụ, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị ꞌyị e ndéꞌyị́ógụyé, Yụ́da bɨ nɨ ngúru ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ maꞌdáa ní, ꞌdiꞌbiogụ yée ne. Zɨ́a ndéréne geré fáka Yésụ íꞌbí mandá zɨ́a. 48Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Yụ́da, ógụ fáka ꞌdódo Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí kɨ́ íꞌbí mandá zɨ́a ba gɨ zɨ́a bɨ íꞌbí ngbángáma go ní?”
49Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ owonɨ́ kɨ́dí bɨsinyí ledre ogụ née go ne ní, zɨ́ye úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí “Ngére, ilizé go tónó lágá yée kɨ́ mɨngburoko maku ga ba?” 50Zɨ́ ngúruyé ị́nyịné kóo gɨ ro lágá ónzó ꞌyị ꞌbɨ moko ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́22:50 Mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́: Mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ romo do manda ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e zɨ́ Lomo. Ndịsị lengbe ólụ́ dụụ́ ne sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ Mongụ́ Bi ꞌbɨ Lomo sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní gɨ ro ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo kɨ́ꞌdi kéṛị́ sɨmɨ sɨmɨbi kị́éꞌdo. Ndịsị ꞌdíꞌbi sáma bangá bɨ oṇgoonzónɨ́ gɨ ro ꞌdáná a zɨ́ Lomo ní ólụ́ kɨ́e ꞌdị́cị́ íri gɨ ro zɨ́ Lomo ótoómo lúyú ledre ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e. fí umbu, zɨ́ mongụ́ maku nda útúne lá gbóo ro mbílía do anú, lágá ꞌdécị a tụ.
51Zɨ́ Yésụ gbúrógbóne do ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga gére née kɨ́dí, “Asɨ́ go, ótoómosé yée mu.” Zɨ́a óto sị́lị́ne ro mbílí oꞌdo née zɨ́ mbílí a émené.
52Gɨ ore zɨ́ Yésụ ị́nyịné úku ledre zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kpá kɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lúrú bi kacɨ́ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní, nda kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e kɨ́dí, “Mengị káa be ꞌdi zɨ́se ógụsé gɨ romá kɨ́ mɨngburoko maku e kɨ́ ngbóndó e káa zɨ́ éyị́ bɨ mááyí ꞌyị méngị bɨsinyí ledre ní? 53Kacɨ́ kadra mbá azé kése do ligá ꞌbɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ꞌdíꞌbisé nda kóo máa wá gɨ zɨ́ ꞌdi togụ́ mááyí ꞌyị méngị bɨsinyí ledre ní? Ba go sịndị́ kadra gɨ ro zɨ́se méngị éyị́ bɨ ílisé méngị a ní gɨ zɨ́a rokoꞌbụ ꞌbɨ Satána alaꞌdụtụ do sogo káṇgá go.”
Pétero uku ya née owo ené Yésụ wá
(Lúrú kpá Matáyo 26:57,58,67-75, Márɨko 14:53,54,66-72, Yiwáni 18:12-18,25-27)
54Tɨ́ maꞌdíi, zɨ́ye ꞌdíꞌbi Yésụ ndéré kɨ́e ꞌbe ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́. Zɨ́ Pétero útúne do kacɨ́ye gɨ gbála ndị́sị lódụ́ yée. 55Gɨ zɨ́ drụ́ ꞌbɨ bi mɨárá, zɨ́ye kótụ́ mongụ́ phoꞌdụ sɨmɨ yana ligá ndị́sịyé gbaá roa. Zɨ́ Pétero kpá ógụ ólụ́ne dongaráye ndị́sịné gɨ zɨ́ drụ́. 56Ábuwá, ngíti kára bɨ ndịsị méngị moko ꞌbe ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị ore ní lurúndiki wo go kacɨ́ mbílí phoꞌdụ, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Oꞌdo née nɨ ngúru ꞌyị gɨ dongará ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ oꞌdo née.”
57Zɨ́ Pétero úkulúgu ledre zɨ́ kára née kɨ́dí, “Ndá úku ledre kenée wá, máówo amá oꞌdo née wá.”
58Kpá lá ca gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ ngíti ꞌyị ógụné, zɨ́a ónzó komoné ro Pétero zɨ́a úku ledre zɨ́ Pétero kɨ́dí, “Áyí ngúru ꞌyị ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị bɨ ꞌdiꞌbinɨ́ wo ba.”
Zɨ́ Pétero úkulúgu ledre zɨ́ oꞌdo née kɨ́dí, “Ndá úku ledre kenée wá, máówo amá mongụ́ ꞌyị née wá.”
59Gɨ do kacɨ́ sịndị́ kadra kị́éꞌdo, zɨ́ ngíti ꞌyị kpá úku ledre gɨ ro Pétero kɨ́dí, “Maꞌdíi, oꞌdo ba nɨ ngúru ꞌyị ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị ba, gɨ zɨ́a nɨyí kéye mbá gɨ sɨmɨ Galiláya gɨrí.”
60Zɨ́ Pétero úkulúgu ledre zɨ́ oꞌdo née kɨ́dí, “Ndá úku ledre kenée wá, máówo amá mongụ́ ꞌyị née wá.” Sɨmɨ bɨ Pétero nɨ aka ngbụ́rụ́ ndị́sị ódro ní, kokoṛị́yoko, zɨ́ ngono ụ́cụ koko. 61Zɨ́ Ngére Yésụ óyó komoné lúrú Pétero, geré zɨ́ ledre bɨ Yésụ uku kɨ́dí, “Kɨ́lóndó ꞌdáꞌdá zɨ́ ngono kɨ́ ụ́cụ koko, áyí ási gɨ romá kɨ́ꞌdí ota ní ngásáógụné sɨmɨ a.” 62Zɨ́ sɨmɨkozo méngị Pétero, zɨ́a ólụ́ógụné ndoo ꞌdí sogo ndị́sịné íni íni kɨ́ngaya.
Asikíri folonɨ́ Yésụ
63Zɨ́ asikíri ga bɨ otonɨ́ yée ndị́sị lúrú bi káa bɨ Yésụ nɨ ngásá ní, ndị́sịyé fóló wo kpá kɨ́ ndị́sị ócó wo. 64Zɨ́ye ódóꞌdụ́tụ komoa zɨ́ ngíti ꞌyị kpá ócó wo, zɨ́ye ndúꞌyú fóló wo kɨ́dí, “Nébị, úku aka zɨ́ze, ambi ocó yị́ị née ne?” 65Nda gɨ ore zɨ́ye ndị́sịyé úku sínyi tụ́ꞌdụ́ bɨsinyí ledre ga bɨ kɨ́ kese e sɨmɨyé ní zɨ́a.
Yésụ kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị e
(Lúrú kpá Matáyo 26:59-66, Márɨko 14:55-64, Yiwáni 18:19-24)
66Akpa kɨ́ sị́ndóndó, zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yụ́da e ní, kɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e, kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e yóko royé, do ꞌdíꞌbiógụ Yésụ dongaráye. 67Zɨ́ye úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Úku aka maꞌdíi zɨ́ze, áyí ba Kɨ́résịto bɨ kóo ukunɨ́ ledre a yaá nɨ ógụ ní?”
Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Togụ́ máúku ledre zɨ́se yá, ṇgúṇgusé esé e wá. 68Abú mándúꞌyú kpá sée, úkulúgusé esé ledre kacɨ́ a zɨ́ma wá. 69Éyị́ bɨ máówo ní, ásé karanée lúrú Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí kɨ́ ndị́sị zɨ́ Lomo bɨ rokoꞌbụa ofụ go ní do anu.”
70Zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga gére née ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Káa zɨ́ bɨ úku kenée ní, áyí Owụ́ ꞌbɨ Lomo?”
Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ledre maꞌdáa nɨ tɨ́ káa zɨ́ bɨ úkusé née.”
71Zɨ́ye ódroyé dengbị́ye kɨ́dí, “Éyị́ bɨ ilizé kpá fú ngíti géyị ꞌyị e úwú ledre gɨ tarayé gɨ roa ní ꞌdi, otoasá roné go kɨ́ Lomo, uwúzé go cụ́ gɨ tara ní.”
23Yésụ kóꞌdụ́ Piláto
(Lúrú kpá Matáyo 27:1,2,11-14, Márɨko 15:1-5, Yiwáni 18:28-38)
1Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e yóko royé, zɨ́ye ꞌdíꞌbi Yésụ gɨ ore ndéré kɨ́e kóꞌdụ́ Piláto, ngúru mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ akúma ꞌbɨ Róma. 2Zɨ́ye tónóye íꞌbí ngbángá a kɨ́dí, “Oꞌdo ba ndịsị sínyi do ꞌyị ezé e kɨ́ ledre kɨ́dí ndanɨ́ íꞌbí ụsórụ zɨ́ Káyísara wá. Zɨ́a kpá úku ngíti ledre kɨ́dí née nɨ yị́ ené goó ne Kɨ́résịto, mongụ́ Ngére ꞌbɨ Yụ́da e.”
3Zɨ́ Piláto go ndúꞌyú Yésụ kɨ́dí, “Maꞌdíi, áyí ngére ꞌbɨ Yụ́da e?”
Yésụ ya zɨ́a ní, “Tɨ́ káa zɨ́ bɨ úku née.”
4Zɨ́ Piláto ị́nyịné úku ledre zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́dí, “Málúrúndíki amá lúyú ledre bɨ do ꞌdécị ngbanga ro oꞌdo ba gɨ roa ní wá.”
5Zɨ́ ꞌyị ga gére née kpá fú ndị́sị úku ledre zɨ́ Piláto kɨ́dí, “Oꞌdo née sinyi do ꞌyị e sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya ní go mbá. Tonó kóo sínyi do ꞌyị e go kú gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ní, bɨ ba ní ogụ kɨ́e go gị ona.”
6Sɨmɨ bɨ uwú ledre kenée ní, zɨ́ Piláto ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Oꞌdo née nɨ gɨ sɨmɨ gara Galiláya?” 7Zɨ́ ꞌyị ga gére née úkulúgu ledre kɨ́dí ɨɨ, Yésụ nɨ gɨ sɨmɨ gara bɨ Galiláya ní. Piláto yaá togụ́ kenée yá, idínɨ́ ꞌdíꞌbi Yésụ ndéré kɨ́e zɨ́ ngére Eróde, gɨ zɨ́a Eróde maꞌdáa ogụ go sɨmɨ Yerụsaléma ore.
8Sɨmɨ bɨ Eróde lurú Yésụ nɨ go kóꞌdụ́ne ní, zɨ́a ídíne kɨ́ mongụ́ rokinyi gɨ zɨ́a ndịsị kóo go óto komoné gɨ ro lúrú Yésụ kɨ́ méngị ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé ní gɨ zɨ́a uwú andá go mɨúwú ándá. 9Zɨ́a ndúꞌyú Yésụ kɨ́ tụ́ꞌdụ́ nduꞌyú e, Yésụ ukulugu ené ledre zɨ́a mbá wá. 10Manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ nɨyí kpá fú mɨtóroyé ore ndị́sị íꞌbí ngbángá a kɨ́ rokoꞌbụyé mbá. 11Zɨ́ Eróde kɨ́ asikíri ené e ị́nyịyé ndị́sị fóló Yésụ kpá kɨ́ úkucáyi wo. Zɨ́ye ꞌdíꞌbiógụ bongó ꞌbɨ mɨngburoko ngére e ésị a roa fóló wo kɨ́e. Zɨ́ Eróde maꞌdáa kásalúgu wo zɨ́ Piláto. 12Geré zɨ́ dongará Eróde kɨ́ Piláto bɨ kóo sinyí mɨsínyí ní émené gɨ zɨ́a bɨ ꞌdiꞌbinɨ́ Yésụ go ní.
Piláto ici roné gɨ ro yómo Yésụ má
(Lúrú kpá Matáyo 27:15-26, Márɨko 15:6-15, Yiwáni 18:39—19:16)
13Zɨ́ Piláto ị́nyịné ndóloyóko manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní, kɨ́ mɨngburoko ꞌyị e, nda kpá kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ore ní, 14zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Úkusé ledre kɨ́dí, oꞌdo ba ndịsị sínyi do ꞌyị e, mándúꞌyú lóꞌbó wo go do komosé mbá, mándíki amá lúyú ledre gɨ zɨ́a gɨ ro ꞌdécị ngbanga roa káa zɨ́ bɨ úkusé ní wá. 15Eróde kasalugu wo zɨ́ma yáa gɨ zɨ́a ndiki ené kpá lúyú ledre roa wá. Nɨ go mɨówoné mbá kɨ́dí sị́ ledre bɨ do úfu wo gɨ zɨ́a ní ndaá, luyú ené ledre wá. 16Gɨ zɨ́ kéyị née, máíli go ótoómo wo. ꞌDáꞌdá zɨ́a kɨ́ ndéréne, mááyí aka íꞌbí wo zɨ́ asikíri amá e ócó wo kí.” 17Piláto nɨ kɨ́ rokoꞌbụ zɨ́ne ꞌbɨ ndị́sị íꞌdí sị́lị́ne kɨ́e gɨ ro kémbị́ ꞌyị sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ ayímbi.
18ꞌYị e ilinɨ́ eyé ledre née wá, zɨ́ye ị́nyịyé mbá gbúrógbóye ꞌdága kɨ́dí, “Oꞌdo née idí úyu, zɨ́yị ótoómo sị́lị́yị gɨ ro Barába.” 19Barába maꞌdáa yéme kóo roné gɨ ro útúne kɨ́ okó do akúma ꞌbɨ Róma sɨmɨ Yerụsaléma. Zɨ́a kóo úfu ꞌyị sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née, do kóo ꞌdíꞌbi wo sɨmɨ sị́gịnị gɨ ro úfu a.
20Gɨ zɨ́a Piláto ili tɨ́ gɨ ro zɨ́ne yómo Yésụ, zɨ́a úku ándá ledre zɨ́ ꞌyị ga gére née. 21Zɨ́ ꞌyị e kpá gbúrógbó ándá royé kɨ́dí, “Oꞌdo née idí úyu, oꞌdo née idí úyu.”
22Zɨ́a kpá úku ándá ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Oꞌdo née luyú ené ledre wá, sị́ ledre bɨ do úfu wo gɨ roa ní ndaá. Mááyí aka íꞌbí wo zɨ́ asikíri amá e ócó wo kí, zɨ́ma nda ótoómo wo.”
23Zɨ́ ꞌyị e ị́nyịyé mbá gbúrógbóye nda ꞌdága kɨ́ngaya kɨ́dí oꞌdo née idí úyu. Gɨ zɨ́ kéyị née, zɨ́a ótoómo Yésụ do úfu wo. 24Nda gɨ ore zɨ́ Piláto méngị ledre maꞌdáa káa zɨ́ bɨ ilinɨ́ ní. 25Barába bɨ kóo yéme roné gɨ ro útú kɨ́ okó do akúma ꞌbɨ Róma sɨmɨ Yerụsaléma ní, zɨ́a kóo úfu ꞌyị sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née. Do kóo ꞌdíꞌbi wo sɨmɨ sị́gịnị gɨ ro úfu a ní, zɨ́ye ótoómo wo. Zɨ́a nda íꞌbí Yésụ zɨ́ asikíri ené e ndéréye úfua kacɨ́ kúrú ꞌyị e.
Phephénɨ́ Yésụ do mɨngbúngbu kágá
(Lúrú kpá Matáyo 27:31-44, Márɨko 15:21-32, Yiwáni 19:17-27)
26Sɨmɨ bɨ asikíri ga gére née nɨyí go mɨndéréye do mɨsiꞌdi kɨ́ Yésụ gɨ ro úfu a ní, zɨ́ye ndíkíye kɨ́ ngíti oꞌdo ịrịa Simúna. Nɨ ꞌyị ꞌbɨ gara bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Kuréne ní, ayí ógụ sɨmɨ Yerụsaléma. Zɨ́ asikíri ga gére née gága wo ị́mbị́ ngbuṛu kágá bɨ Yésụ ndịsị ị́mbị́ a ba útúne kɨ́e do kacɨ́ Yésụ maꞌdáa. 27Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e útúye do kacɨ́ Yésụ mutruu, kará e kɨ́ íni ini kɨ́ mbụ́mbụ́dụ́. 28Zɨ́ Yésụ óyó komoné úku ledre zɨ́ kará ga gére née kɨ́dí, “Sée kará ꞌyị ꞌbɨ Yerụsaléma, ndásé íni ini gɨ romá wá, ídísé íni ꞌbɨ esé lerị́ bɨ ayí go ógụ rosé kɨ́ owụ́ ꞌbɨ esé e ba. 29Ídísé ówo a kɨ́dí sịndị́ kadra nɨ go gbóo ngíti géyị ꞌyị e nɨyí úku ledre kɨ́dí, ‘Kará ga bɨ ndikinɨ́ owụ́ e wá, kɨ́ yée ga bɨ owụ́ ụlụnɨ́ umba kóꞌdụ́ye wá ní, ꞌbɨ eyé eme yị́ ené ne.’ 30ꞌYị ga bɨ nɨyí ídíáká sɨmɨ Yerụsaléma ore sɨmɨ bɨsinyí sịndị́ kadra née ní ní, nɨyí úku ledre kɨ́dí,
“ ‘Mɨngburoko landa ga ba ógụsé mu útúlóꞌbụ zée.’
‘Káṇgá líkpí royị́ mu zɨ́yị ꞌdụ́tụ zée sɨmɨyị́.’23:30 Uzíya 10:8
31Máa bɨ ngárá málúyú ledre wá, do ꞌdóꞌdo máa káa zɨ́ wo ba ní ní, Lomo nɨ karanée ꞌdóꞌdo ꞌyị lúyú ledre ga gére née bɨsinyíne.”
32Ngíti géyị ꞌyị lúyú ledre e nɨyí kóo bo gbre ꞌdiꞌbinɨ́ yée kpa kɨ́ Yésụ gɨ ro úfu yée. 33Sɨmɨ bɨ nderéogụnɨ́ go kɨ́ Yésụ do bi bɨ ndịsịnɨ́ úfu ꞌyị e doa, ndolonɨ́ Gologóta, ledre gɨ sɨmɨ a kɨ́dí, cóngó doꞌyị ní, zɨ́ye phéphé wo ore. Zɨ́ye kpá phéphé ngíti géyị ꞌyị lúyú ledre e gbre, ngíti a do sị́lị́ Yésụ ꞌbɨ anú, ngíti a do ngelị. 34Zɨ́ye ónzó gbégbé23:34 Ónzó gbégbé: Ba mɨsiꞌdi bɨ kóo Yụ́da e ndịsịnɨ́ gélé ꞌyị kɨ́e gɨ moko ꞌbɨ Lomo ní. ífibáyi bongó ené e kɨ́e dongaráye. Zɨ́ Yésụ íni ini zɨ́ ꞌBụné kɨ́dí, “Babá, ídí ótoómo ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ mengịnɨ́ bɨsinyí ledre zɨ́ma ba, gɨ zɨ́a owonɨ́ eyé éyị́ bɨ ndịsịnɨ́ méngị a née wá.”
35Zɨ́ ꞌyị mɨndéré e ndị́sị tóroyé dogboṛụ mɨsiꞌdi ndị́sị lúrúkása wo do mɨngbúngbu kágá, zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e ndị́sịyé fóló wo kɨ́dí, “Sara bɨ kóo yá née nɨ Kɨ́résịto, ꞌyị yómo ꞌyị e, Lomo kasaogụ née ne ní, idí mu yómo roné ke.”
36Zɨ́ asikíri e kpá ndị́sịyé fóló wo gɨ zɨ́a bɨ uku ya née nɨ ngére ní. Zɨ́ye ógụyé kɨ́ mɨndogó leꞌyị́ íꞌbí a zɨ́a, 37zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Togụ́ bɨ áyí tɨ́ ngére ꞌbɨ Yụ́da e ní, yómo royị́ mu ke.”
38Zɨ́ye éké sị́ ledre bɨ ufunɨ́ wo gɨ roa ní phéphé óto a doa ꞌdága kɨ́dí, “BA MONGỤ́ NGÉRE ꞌBƗ YỤ́DA E.”
39Zɨ́ ngúru ꞌyị lúyú ledre bɨ phephénɨ́ yée ba úku sínyi ledre kɨ́dí, “Togụ́ áyí ba tɨ́ Kɨ́résịto maꞌdíi ní, yómo royị́ mu gɨ ro zɨ́yị kpá yómo zée ke.”
40Zɨ́ eze a úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Éré Lomo wá gɨ zɨ́ ꞌdi, ndaá bɨ umbu bɨ áyí úyu a née nɨ úyu ba kpá wo ní wá? 41Bɨ ꞌdoꞌdonɨ́ zée ba mbị́ gɨ zɨ́a bɨ luyúzé ledre ní. Sara oꞌdo née luyú ledre go, luyú ené kémbị́ ledre wá.”
42Zɨ́a úku ledre zɨ́ Yésụ kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, kɨ́ꞌdí bɨ áyí go ngére ní, ndá sómụ́lị́gị ledre máa wá.”
43Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ndá sómụ́ ledre wá, azé ídí karaba kéyị sɨmɨ ꞌbe bɨ ꞌyị e ndịsịnɨ́ ídí sɨmɨ a kɨ́ rokinyi ní.”
Ledre gɨ ro umbu Yésụ
(Lúrú kpá Matáyo 27:45-56, Márɨko 15:33-41, Yiwáni 19:28-30)
44Nda go kɨ́ yana kadra, zɨ́ kadra ị́lị́ne mbụụ́, zɨ́ mɨtụlụrụ ídíne mbị́rị ndéréógụné gị ro sịndị́ kadra ota. 45Zɨ́ mongụ́ mbílí bongó bɨ odó ꞌdụtụnɨ́ sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo kɨ́e káa bɨ ngíti géyị ꞌyị e nɨyí ólụ́ sɨmɨ ꞌdị́cị́ máa wo bɨ kɨ́ ịrị Lomo ní lófoné gberé kú gɨ ꞌdága gị bi. 46Zɨ́ Yésụ íni ini zɨ́ Lomo kɨ́ kúrúne ꞌdága kɨ́dí, “Babá, ꞌdíꞌbi ꞌdówụ́ma mu zɨ́yị íri.” Kacɨ́ ledre bɨ uku née luꞌbú wá, zɨ́ ꞌdówụ́a ólụ́ógụné.
47Sɨmɨ bɨ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri ga gére née lurú ledre bɨ Yésụ mengị née kenée ní, zɨ́a íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo kɨ́dí, “Maꞌdíi, oꞌdo ba ndaá ꞌyị lúyú ledre wá.” 48Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ yokonɨ́ royé ore ndị́sị lúrú Yésụ ꞌdága do mɨngbúngbu kágá, sɨmɨ bɨ lurúnɨ́ mongụ́ ledre bɨ Yésụ mengị née nɨ kɨ́ kị́kịné ní, zɨ́ye báyiyé gɨ ore kɨ́ ndị́sị sémbị́ kóꞌdụ́ye gɨ zɨ́a ledre maꞌdáa nɨ kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụné. 49Zɨ́ eze lámá Yésụ maꞌdáa kpá kɨ́ ngíti géyị kará ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ené zɨ́ye lódụ́ kacɨ́ a kú gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ní, tóro kása royé gbála ndị́sị lúrú ledre bɨ ndịsị méngị roné zɨ́ Yésụ née.
Otonɨ́ bi zɨ́ Yésụ
(Lúrú kpá Matáyo 27:57-61, Márɨko 15:42-47, Yiwáni 19:38-42)
50Ngúru mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e nɨ kóo bo ịrịa Yoséfa, nɨ bɨlámá oꞌdo kpá mbigí ꞌyị ꞌbɨ Lomo. 51Ṇguṇgu ené ledre ꞌbɨ lafúga ga bɨ ndịsịnɨ́ yéme a gɨ ro méngị Yésụ kɨ́e ní wá. Ogụ yị́ ené gɨ sɨmɨ owụ́ gara ꞌbɨ káṇgá ꞌbɨ Yụdáya bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Aramatáyo ní, kɨ́ mongụ́ óto komo gɨ ro ꞌyị bɨ Lomo nɨ kása ógụ a káa do mongụ́ ngére ní. 52Zɨ́a ị́nyịné ndéréne zɨ́ mongụ́ ꞌyị Piláto ndúꞌyú wo idí ótoómo umbu Yésụ zɨ́ne ndéréne óto a. 53Zɨ́ Yoséfa ị́mbị́óto umbu Yésụ bi gɨ do mɨngbúngbu kágá. Zɨ́ye yéme wo sɨmɨ bɨkenyị́ mbílí bongó, zɨ́ye ꞌdíꞌbi umbua ndéré óto a sɨmɨ gu bɨ icinɨ́ sɨmɨ landa ngárá otonɨ́ aka ꞌyịmaꞌdí sɨmɨ a wá ní. 54Kadra máa née kóo sịndị́ kadra ꞌbɨ yéme roꞌyị, gɨ zɨ́a kɨ́lóndó a née go Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro.
55Zɨ́ kará ga bɨ lodụ́nɨ́ kacɨ́ Yésụ maꞌdáa kú gɨ sɨmɨ Galiláya ní kpa útúye do kacɨ́ Yoséfa gị sị́ bi íri, zɨ́ye lúrú mɨótoa cụ́ kɨ́ komoyé. 56Sɨmɨ bɨ otoonzónɨ́ bi go ní, zɨ́ kará ga gére née ndáꞌbayé ꞌbe, yémeómo sụꞌbụ́ mɨndonyo kpá kɨ́ ngíti géyị kágá e mbá nzíyiyé zɨ́ye ndị́sịyé kí gɨ zɨ́a otonɨ́ née úndru lorụ ꞌbɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro.
24Yésụ urú gɨ sɨmɨ umbu
(Lúrú kpá Matáyo 28:1-10, Márɨko 16:1-8, Yiwáni 20:1-10)
1Nda go akpa kɨ́ sị́ ndóndó sɨmɨ sị́lị́ gɨ do kacɨ́ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, zɨ́ kará ga gére née ꞌdíꞌbi sụꞌbụ́ mɨndonyo ga bɨ yemeomonɨ́ yée ní ndéré kɨ́e sị́ bi.2Nɨyí ógụ íri ní, gbụṛụgbụ oyónɨ́ tutú gɨ tara mbotụ bi go. 3Geré zɨ́ye ólụ́ye sɨmɨ gu, lurúnɨ́ bi káa ní, umbu Ngére Yésụ ndaá ꞌbɨ enée lolụ wá, zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́. 4Nɨyí aka cịkị ndị́sị sómụ́lóꞌbó ledre née yá, zɨ́ yaꞌdá e gbre mbá kɨ́ bɨkenyị́ bongó gindri gindri royé ólụ́ógụ tóroyé kenée. 5Zɨ́ kará ga gére née lị́yịyé, zɨ́ye ésị doyé mbá bi gɨ zɨ́ ngịrị. Zɨ́ yaꞌdá ga gére née úku ledre kɨ́dí, “Ndị́sịsé gámásóꞌdo ꞌyị bɨ nɨ trịdrị ní dongará umbu e gɨ ro ꞌdi? 6Ndaá ꞌbɨ ené lolụ ona wá, urú yị́ ené go. Ledre kóo uku zɨ́se sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ní ndaá lị́gị sée wá, mengị roné née ne. 7Uku kóo kɨ́dí, ‘Ngíti géyị ꞌyị e nɨyí karanée íꞌbí ngbángá Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí zɨ́ ꞌyị lúyú ledre e úfu wo. Nda sɨmɨ ota sị́lị́, zɨ́a úrúne.’ ” 8Geré zɨ́ kará ga gére née sómụ́ndíki ledre kóo uku ní.
9Zɨ́ kará ga gére née ị́nyịyé gɨ sị́ bi gɨ ore ngásá ndáꞌbayé úku ledre bɨ lurúnɨ́ sị́ bi íri née zɨ́ ꞌyịmɨkása ga bɨ idíakánɨ́ sokó do kéṛị́ ní, nda kpá kɨ́ ngíti géyị ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga ga bɨ ore ní. 10Kará máa ga gére née kóo Maríya gɨ sɨmɨ owụ́ gara bɨ kɨ́ ịrịné Magɨdála ní, nda kɨ́ ngíti a kɨ́ ịrịné Zowána, kpá kɨ́ ngíti Maríya kpị́, née ꞌbɨ ené mbágá Yakóbo nda kɨ́ ngíti géyị lafúye kará e, ukunɨ́ ledre máa née ye zɨ́ ꞌyịmɨkása ga bɨ ꞌbɨ Yésụ née. 11ꞌYị ga gére née ṇguṇgunɨ́ eyé kóo ledre bɨ kará ga gére née ukunɨ́ ní wá. Somụ́nɨ́ yaá kará ga gére née ukunɨ́ yị́ eyé née ngbékpị́ ledre. 12Abú tɨ́ kenée ndotó, zɨ́ Pétero ị́nyịné ngásáne sị́ bi íri, zɨ́a ndálané lúrú bi sɨmɨ gu, Ngére Yésụ ndaá ꞌbɨ ené lolụ wá. Lá bongó bɨ yemenɨ́ wo sɨmɨ a ní idíakáne sɨmɨ gu. Zɨ́a ndáꞌbané kɨ́ ndị́sị sómụ́ ledre née, owo ꞌdiꞌbi mbị́ éyị́ bɨ mengị roné née wá.
Yésụ ꞌdodo roné zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne ga bɨ gbre ní
(Lúrú kpá Márɨko 16:12,13)
13Kpá cịkị sɨmɨ sị́lị́ máa née ní, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ gbre ní ị́nyịyé ndéréye sɨmɨ owụ́ gara bɨ kɨ́ ịrịné Imawú ní. Nɨ méyịlị e ịnyị doa gbre gɨ ro mongụ́ gara Yerụsaléma. 14Sɨmɨ mɨndéréye do mɨsiꞌdi, zɨ́ye ndị́sịyé kɨ́ ódroyé gɨ ro ledre bɨ mengị roné née. 15Sɨmɨ bɨ nɨyí ndị́sị kɨ́ úkulóꞌbó ledre ga gére née dongaráye ní, zɨ́ Yésụ ólụ́ógụné zɨ́ye, zɨ́ye ndị́sị lódụ́ mɨsiꞌdi kéye. 16Owonɨ́ eyé bɨ kɨ́dí née wo ní wá, gɨ zɨ́a Lomo ụcụomo kóo yée née káa bɨ nɨyí ówo wo.
17Zɨ́a ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Ledre máa bɨ ndị́sịsé ndéré kɨ́ úku a tɨ́ bɨ gáa ba ní ꞌbɨé ledre ꞌdi?”
Zɨ́ye tóroyé, zɨ́ sɨmɨ komoyé ídíne mbá mɨsínyíne. 18Zɨ́ ngúruyé kɨ́ ịrịné Kiliyópa úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ledre bɨ mengị roné do sị́lị́ ga ba sɨmɨ Yerụsaléma íri ba ówo wá ní, ógụ ꞌbɨ eyị́ gɨ ꞌda?”
19Yésụ ya zɨ́ye ní, “ꞌBɨé ledre ꞌdi?”
Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Née Yésụ, nébị gɨ sɨmɨ gara Nazeréta, Lomo iꞌbí kóo rokoꞌbụ go zɨ́a, zɨ́a ndị́sịné ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e kpá kɨ́ méngị mɨngburoko ledre e, zɨ́ Lomo kɨ́ ꞌyịmaꞌdí e ídíye mbá kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́a. 20Kara kóo ba zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kpá kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị ezé e íꞌbí ngbángá a zɨ́ akúma ꞌbɨ Róma idínɨ́ úfu wo. Do úfu wo do mɨngbúngbu kágá. 21Azé ꞌbɨ ezé kóo go kɨ́ mongụ́ rokinyi kɨ́dí née go Kɨ́résịto kóo Lomo uku ledre kásaógụ a ní, ogụ go gɨ ro yómo zée Isɨréle e. Éyị́ ndaá lolụ wá, mengị karaba sɨmɨ káṇgá go ꞌdényé sị́lị́ ota. 22Tarazé ịdrị́ gáa gɨ zɨ́ ngíti géyị kará e gɨ dongaráze. Sɨmɨ bɨ gáa ịnyịnɨ́ akpa kɨ́ sị́ndóndó ndéréye sị́ bi ní, 23nɨyí ógụ íri ní, oꞌdo máa née ndaá ꞌbɨ ené lolụ wá. Zɨ́ ngíti géyị maláyika e ꞌdódo royé zɨ́ kará máa ga gére née, zɨ́ye úku ledre kɨ́dí oꞌdo máa urú yị́ ené. 24Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ezé e kpá geré ị́nyị ngásáye íri, tɨ́ maꞌdíi ogụ ndikinɨ́ eyé wo wá.”
25Zɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ówosé esé ledre wá gɨ zɨ́ ꞌdi, ledre ga bɨ kóo nébị ukunɨ́ yée gɨ romá kɨ́dí Lomo nɨ kásaógụ a ní ílisé ṇgúṇgu wá gɨ zɨ́ ꞌdi?” 26Ídísé ówo a kɨ́dí Kɨ́résịto nɨ aka ꞌdóꞌdó zɨ́a kpá úyuné zɨ́a úrúne kí, zɨ́a ndáꞌbalúgu roné komo ere kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụné. 27Nda gɨ ore zɨ́ Yésụ maꞌdáa tónóne úku yéme ini ledre gɨ sɨmɨ ledre ga bɨ kóo nébị e ukunɨ́ gɨ roné do éké yée sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo ní zɨ́ye. Tonó kɨ́ Mụ́sa nda kɨ́ yée ga bɨ ngíti géyị nébị e ukunɨ́ ní.
28Sɨmɨ bɨ nderéogụnɨ́ nda go gbóo kɨ́ gara bɨ yaꞌdá ga geré nɨyí ndéré sɨmɨ a ní, zɨ́ Yésụ ídíne káa zɨ́ ayí ókpó ené mɨókpó ní. 29Zɨ́ yaꞌdá ga gére née ụ́cụómo wo kɨ́dí, “Kadra utú go ndá lolụ ndéré wá, idízé ꞌdúꞌdu kése ona togụ́ bi ará go yá, zɨ́yị ndéréyị.” Zɨ́ Yésụ ndéréye kéye.
30Nda go do bi éyị́ mɨánu, zɨ́ Yésụ ꞌdíꞌbi ambata zɨ́a íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo gɨ roa, zɨ́a ꞌdéwe sɨmɨ a zɨ́a íꞌbí a zɨ́ye. 31Geré zɨ́ komo yaꞌdá ga gére née óṇgóne zɨ́ye ówo a kɨ́dí ábuwá ba yị́ ené Yésụ ke. Zɨ́a lélị́ne gɨ zɨ́ye gɨ ore. 32Zɨ́ yaꞌdá ga gére née úku ledre dengbị́ye kɨ́dí, “Ábuwá ledre bɨ gáa ndịsị úku a zɨ́ze do mɨsiꞌdi ꞌdáa ní utú yeme roné do mɨmbéꞌdezé kpịnị gɨ zɨ́ kéyị née.”
33Geré zɨ́ye ị́nyịyé ndáꞌbalúgu royé sɨmɨ Yerụsaléma. Nɨyí ógụ íri ní, ngítí ꞌyịmɨkása ga bɨ sokó doa kéṛị́ ní nda kpá kɨ́ ngíti géyị ꞌyị e yokonɨ́ royé go mbá do bi kị́éꞌdo. 34Kpálá bɨ ogụnɨ́ ní, geré zɨ́ lafúye ga bɨ gáa ore ní, úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Maꞌdíi, Ngére úrú go ꞌdodo roné go za cụ́ zɨ́ Simúna.” 35Zɨ́ lafúye ga bɨ gáa gbre ndaꞌbaogụnɨ́ gɨ sɨmɨ Imawú ní kpá lị́kpị́ ledre bɨ mengị roné zɨ́ye do mɨsiꞌdi nda kpá kɨ́ wo bɨ sɨmɨ bɨ ꞌdewe ambata ní, zɨ́ye ówoyéme wo.
Yésụ olụ́ogụ dongará ꞌyị lódụ́ kacɨ́ne e
(Lúrú kpá Matáyo 28:16-20, Márɨko 16:14-18, Yiwáni 20:19-23, Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása~e 1:6-8)
36Sɨmɨ bɨ nɨyí aka ndị́sị lị́kpị́ ledre née kenée ní, ve, zɨ́ Yésụ kpá ólụ́ógụné dongaráye ore. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Mɨmbéꞌdesé ịdrị́ mu.”
37Sɨmɨ bɨ Yésụ olụ́ogụ ve dongaráye ní, zɨ́ye lị́yịyé gɨ zɨ́a somụ́nɨ́ ꞌbɨ eyé go kɨ́dí ꞌyị lárá ogụ ne. 38Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndásé éré ngịrị wá, ídísé ṇgúṇgu a kɨ́dí máúrú gɨ sɨmɨ umbu go maꞌdíi. 39Lúrú aka mbiṛi ga bɨ sɨmɨ sị́lị́ma ba kɨ́ yée ga bɨ ro sịndị́ma ní. Táta lúrú aka romá, née tɨ́ máa ndaá ꞌbɨ ené ꞌyị lárá wá, ꞌyị lárá ndaá kɨ́ esị roné kpá kɨ́ cóngó sɨmɨné wá.”
40Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́a ꞌdózo sị́lị́ne zɨ́ye kɨ́ sịndị́ne gɨ ro zɨ́ye lúrú mbiṛi. 41ꞌYị ga gére née mbá, ledre née nɨ aka zɨ́ye káa zɨ́ ṛanga ní, togụ́ Yésụ urú née tɨ́ go née yá. Zɨ́a ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Owụ́ éyị́ mɨánu nɨ laká tɨ́ zɨ́se ona bo?” 42Zɨ́ye íꞌbíógụ mɨlíci kénzé zɨ́a, 43zɨ́a ánu a tɨ́ dongaráye ore.
44Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Mááyí ba kpá úku ándá ledre kóo ꞌdáꞌdá ní zɨ́se. Lorụ ga bɨ kóo Mụ́sa ekénɨ́ yée kɨ́ nébị e kpá kɨ́ yée ga bɨ sɨmɨ Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi e gɨ romá ní nɨyí méngị royé mbá.”
45Zɨ́a sáká ꞌyị ené ga gére née gɨ ro zɨ́ye ówoyéme ini ledre gɨ sɨmɨ ledre ga bɨ ekénɨ́ gɨ roné sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo ní. 46Ba ledre bɨ ekénɨ́ ní kɨ́dí, “Kɨ́résịto nɨ ꞌdóꞌdó zɨ́a úyuné, nda sɨmɨ sị́lị́ ota zɨ́a úrúne gɨ sɨmɨ umbu. 47Ngíti a nda ꞌbɨ ené kɨ́dí ꞌyị ené e nɨyí tónó gɨ sɨmɨ Yerụsaléma ndéré kɨ́ úku bɨlámá sanda ené zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e mbá idínɨ́ ótoómo méngị bɨsinyí ledre zɨ́ye ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo gɨ ro zɨ́ye ómoyé. 48Sée ꞌyịmɨkása amá e ásá ꞌdókó ledre máa ga ba se kɨ́dí ledre ga bɨ mengịnɨ́ royé zɨ́ma ba nɨyí maꞌdíi ledre e. 49Ídísé ówo a kɨ́dí ꞌDówụ́ Lomo kóo Babá uku ledre a gɨ ro íꞌbí a zɨ́se káa do sáká éyị́ ní, mááyí go ndéré kásaógụ a. Tɨ́ lá ídísé aka ndị́sị sɨmɨ Yerụsaléma ona zɨ́ sáká éyị́ née ógụné káa do rokoꞌbụ zɨ́se té kí.”
Yésụ ndaꞌba komo ere
(Lúrú kpá Márɨko 16:19,20, Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása~e 1:9-11)
50Zɨ́ Yésụ ꞌdíꞌbi yée zɨ́ye ólụ́ógụyé gɨ sɨmɨ Yerụsaléma gɨ ore ndéréye sɨmɨ ngíti owụ́ gara kɨ́ ịrịné Beteníya. Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ íri ní, zɨ́a sị́kpị sị́lị́ne ꞌdága íꞌbí úndru zɨ́ye. 51Ngbụ́rụ́ sɨmɨ bɨ nɨ ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo kɨ́ íꞌbí úndru ní, yóó zɨ́a ndáꞌbalúgu roné komo ere. 52Zɨ́ye óto úndrua ore, zɨ́ye nda ị́nyịyé ndáꞌbalúgu royé sɨmɨ Yerụsaléma kɨ́ mongụ́ rokinyi. 53Kacɨ́ kadra mbá, zɨ́ye ndị́sị ndéréye sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo íni ini zɨ́ Lomo.