Galatíya

Wáraga bɨ Páwulo eké zɨ́ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ

Galatíya

ní

Ledre gɨ ro bụ́kụ bɨ Galatíya ní

Kápita 1-2, Galatíya nɨ káṇgá bɨ ndịsịnɨ́ karaba ndólo a Táki ní. Sɨmɨ Moko ꞌbɨ ꞌYịmɨkása e kápita 13-14, Páwulo e kɨ́ Baranába ukunɨ́ kóo bɨlámá ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto sɨmɨ ngíti géyị gara bɨ ꞌbɨ Galatíya ní. Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e kóo ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto. Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e kpị́ kóo ógụyé ꞌdódo ngíti ledre kpị́ kɨ́dí ꞌyị ꞌbɨ Kɨ́résịto idínɨ́ óto úndru lorụ kɨ́ ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da e. Ndaá lá dụụ́ ledre máa wo née wá, yaꞌdá e mbá, idínɨ́ útú ngbuṛu. Née ní zɨ́ Páwulo úku ándá ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Kɨ́résịto née kɨ́dí Lomo yomo ꞌyị e go mbá, ndaá ꞌbɨ ené ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lódụ́ lorụ ꞌbɨ ondụ́ eyé e ní wá. Sɨmɨ Moko ꞌbɨ ꞌYịmɨkása e 15, uku ledre zɨ́ye kɨ́dí née go ledre bɨ ꞌyịmɨkása ga bɨ ꞌbɨ Kɨ́résịto sɨmɨ Yerụsaléma odónɨ́ go kenée ní.

Sɨmɨ kápita 3-4, Páwulo otoyeme do bɨlámá mɨsiꞌdiné kɨ́dí utúasázé ezé óto Lomo zɨ́a ídíne kɨ́ rokinyi kɨ́ ledre ga bɨ ndịsịzé méngị yée ní wá. Zɨ́a kpá úku ledre kɨ́dí azé ídí mbigí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní gɨ zɨ́ ledre ené bɨ ṇguṇguzé go ní cé káa zɨ́ Abarayáma bɨ mɨzefị bulúndu Yụ́da e ní. Zɨ́a kpá úku ngíti ledre sɨmɨ kápita ga bɨ 5-6 ní kɨ́dí ꞌDówụ́ Lomo idí ndị́sị ótoyéme zée gɨ ro zɨ́ze ndị́sịzé úwú ledre ꞌbɨ Lomo kɨ́ ndị́sị óto ꞌbú ꞌyị e.

¹Máa Páwulo, mááyí ꞌyịmɨkása ꞌbɨ ꞌBụzé Lomo kpá ꞌbɨ Kɨ́résịto Yésụ ꞌyị yómo ꞌyị e. Rokoꞌbụ bɨ zɨ́ma ní Kɨ́résịto Yésụ kɨ́ ꞌBụzé Lomo bɨ uru Yésụ maꞌdáa gɨ sɨmɨ umbu ní iꞌbínɨ́ ye ndaá ꞌbɨ ené ꞌyịmaꞌdí e wá.

²Máéké ledre ba máa zɨ́se, sée ga bɨ ṇgúṇgusé ledre Kɨ́résịto Yésụ ásé do bi e mɨngúngúcua sɨmɨ káṇgá bɨ Galatíya ní. Lafúze ga bɨ ṇguṇgunɨ́ kpá ledre Kɨ́résịto Yésụ go azé kéye yáa ní, iꞌbízé mandá kéye zɨ́se íri kɨ́ngaya.

³ꞌBụzé Lomo kɨ́ Kɨ́résịto Yésụ1:3 Kɨ́résịto Yésụ: Ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí, ꞌyị bɨ Lomo gelé wo káa do Ngére ní. Yésụ, ledre gɨ sɨmɨ ịrị née kɨ́dí, ómo, ꞌyị yómo ꞌyị e. Ngére1:3 Ngére: Ndólo bɨ Ngére ní, nɨ zɨ́ Lomo kpá zɨ́ Yésụ gɨ zɨ́a nɨyí gbrengárá mbá Lomo kpá Ngére e. ezé idínɨ́ ndị́sị sáká sée, gɨ ro zɨ́se ndị́sịsé bɨlámáse. ⁴Ídísé ówo a bɨlámáne kɨ́dí ꞌBụzé Lomo yeme ledre née ne gɨ rozé. Zɨ́ Yésụ úyuné gɨ ro lúyú ledre ezé gɨ ro zɨ́ Lomo yómo zée gɨ zɨ́ bɨsinyí ledre ga bɨ ꞌbɨ do sogo káṇgá ba. ⁵Gɨ zɨ́ bɨlámá ledre née ní, idízé ndị́sị mbófo Lomo kacɨ́ kadra za mbá. Idí kenée.

Mbigí ꞌdódo ledre nɨ dụụ́ ꞌbɨ Kɨ́résịto

⁶Owụ́ ꞌbɨ Babá e, éyị́ bɨ mengị sée ní ꞌdi? Lomo yeme ledre go zɨ́se, gɨ zɨ́a bɨ oto ꞌbúse go kɨ́ngaya zɨ́se ṇgúṇgu ledre owụ́ ꞌbɨ ené Kɨ́résịto Yésụ ní, mengị káa be ꞌdi, zɨ́se óyó sogosé ꞌdiya zɨ́ Lomo. Zɨ́se ṇgúṇgu ledre bɨ ngárá ndaá bɨlámá ꞌdódo ledre wá ní. ⁷Máówo go kɨ́dí ngíti géyị ꞌyị ꞌbɨ Kɨ́résịto ogụnɨ́ go zɨ́se íri ndị́sị sínyi dosé kɨ́ ꞌdódo ledre kpị́ gɨ ro bɨlámá ledre bɨ ꞌbɨ Kɨ́résịto ní. ⁸Mááyí kpá úku ándá a zɨ́se, togụ́ ngúruzé, togụ́ mbú ngúru maláyika ogụ ne ꞌdódo bɨlámá ledre kpị́ gɨ ro ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto bɨ ꞌdodozé zɨ́se ní yá, ꞌyị máa née Lomo idí ꞌdécị ngbanga roa bɨsinyíne. ⁹Mááyí úku ándá a kɨ́dí togụ́ ꞌyị ogụ kɨ́ ngíti ꞌdódo ledre kpị́ gɨ zɨ́ wo bɨ ꞌdodozé zɨ́se ní yá, ꞌyị máa née Lomo idí ꞌdécị ngbanga roa bɨsinyíne.

¹⁰Máíli amá ꞌdódo ledre lá gɨ ro zɨ́se ídíse kɨ́ rokinyi wá. Lomo idí ídí ne kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́ ꞌdódo ledre amá. Idí máíli gɨ ro zɨ́ ꞌyị e mbófo máa gɨ ro zɨ́ma ídíma kɨ́ rokinyi yá, káa bɨ mándá ba ꞌyị moko ꞌbɨ Kɨ́résịto wá.

Lomo gelé Páwulo

¹¹Owụ́ ꞌbɨ Babá e, ídísé ówo a kɨ́dí bɨlámá ledre ga bɨ mándị́sị ꞌdódo yée zɨ́se ba ní, ogụ ené gɨ zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e wá. ¹²Ɨɨ, nɨ kenée ꞌyịmaꞌdí iꞌbí ené ne, togụ́ mbú ꞌyịmaꞌdí ꞌdodo ne zɨ́ma ní wá. Kɨ́résịto Yésụ iꞌbí ne zɨ́ma sɨmɨ bɨ kóo ꞌdodo roné zɨ́ma ní.

¹³Úwúsé kóo go sɨmɨ bɨ kóo Ngére Yésụ ꞌdodo aka kóo roné zɨ́ma wá ní, mándị́sị kóo méngị dụụ́ ledre ga bɨ kacɨ́ ondụ́ ezé bɨ mɨngburoko ꞌyị ezé ꞌbɨ Yụ́da e ꞌdodonɨ́ yée zɨ́ze ní. Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ma kóo ndị́sịmá méngị ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ ní bɨsinyíne, kɨ́ ónzó ngíti géyị sɨmɨ sị́gịnị zɨ́ma ídíma kpá nzíyimá gɨ ro úfu ngíti géyị. ¹⁴Máꞌdíꞌbi kóo sị́lị́ma sokó ro ondụ́ bɨ Lomo iꞌbí zɨ́ze Yụ́da e ní rómo do ꞌbɨ eze sịndị́ma e mbá. Máóto kóo sómụ́ ledre amá mbá dụụ́ ꞌdódo ledre bɨ kóo bulúnduzé e Yụ́da e ꞌdodonɨ́ yée zɨ́ze ní.

¹⁵Sɨmɨ ledre ga gére née mbá, ábuwá Lomo oto ꞌbúma go kɨ́ngaya, yeme yị́ ené kóo ledre go gɨ ro zɨ́ma ídíma ꞌyị méngị moko ené ꞌdáꞌdá ndikiogụnɨ́ aka kóo máa do sogo káṇgá ba wá. Sɨmɨ bɨ Lomo ili ¹⁶ꞌdodo Owụ́ ꞌbɨ ené Yésụ zɨ́ma gɨ do bɨ zɨ́ma ndị́sịmá ꞌdódo bɨlámá ledre ꞌbɨ Owụ́ ꞌbɨ ené máa née zɨ́ kúfú ꞌyị ga bɨ ndanɨ́ Yụ́da e wá ní, mándéré amá kóo zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e gɨ ro zɨ́ye íꞌbí komokenzị ꞌbɨ moko máa née zɨ́ma wá. ¹⁷Máị́nyị amá kóo kpá geré ndéré sɨmɨ Yerụsaléma ndéré ꞌdíꞌbi komokenzị moko máa née gɨ zɨ́ ngíti géyị ꞌyịmɨkása ga bɨ nɨyí kóo kú sɨmɨ Yerụsaléma íri ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́ma ní wá. Mándéré yị́ amá kóo geré sɨmɨ káṇgá bɨ ꞌbɨ Árabi e ní. Nda gɨrí, zɨ́ma ndáꞌbalúgu romá sɨmɨ Damásika.

¹⁸Nda gɨ do kacɨ́ sɨmɨbi ota, zɨ́ma ị́nyịmá ndéréma lúrú Pétero sɨmɨ Yerụsaléma, máméngị kóo zɨ́a íri sị́lị́ sokó doa ịnyị. ¹⁹Ngíti ꞌyịmɨkása bɨ kóo mándíki wo zɨ́ Pétero íri ní nɨ Yakóbo, bɨ lúndu Ngére Yésụ ní. ²⁰Máúku zɨ́se ba maꞌdíi ledre do komo Lomo ndaá ṛanga wá.

²¹Nda gɨ sɨmɨ Yerụsaléma gɨ ore zɨ́ma ị́nyịmá ndéréma sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ Sụ́rịya kɨ́ yée ga bɨ Silísiya e ní. ²²Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, ꞌyị ꞌbɨ Kɨ́résịto ga bɨ nɨyí sɨmɨ Yụdáya ní, owonɨ́ aka eyé kóo máa wá. ²³Ndịsịnɨ́ tɨ́ lá úwú ledre kɨ́dí, “Oꞌdo bɨ kóo nɨ okó ro ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yésụ gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇgunɨ́ ledrea ní, oyóloꞌbó sómụ́ ledre ené go, ṇguṇgu ledre Yésụ go, ndịsị nda go cụ́ ne ꞌdódo bɨlámá ledre ꞌbɨ Yésụ zɨ́ ꞌyị e.” ²⁴Zɨ́ye mbófo Lomo kɨ́ mongụ́ rokinyi gɨ zɨ́a máṇgúṇgu ledre Yésụ go.

ꞌYịmɨkása e ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Páwulo

¹Gɨ do kacɨ́ sɨmɨbi sokó doa eso (14), zɨ́ma kpá ndéré ándá romá sɨmɨ Yerụsaléma. Nderézé kɨ́ Baranába, mándóloútú Tị́to kpa do kacɨ́ma. ²Mándéré ándá romá íri née gbékpị́e wá. Lomo yeme ne kɨ́dí máídí ndéré ótoyéme bɨlámá ledre ené bɨ mándị́sị ꞌdódo a zɨ́ kúfú ꞌyị ga bɨ ndanɨ́ Yụ́da e wá ní zɨ́ ꞌyị ga bɨ kɨ́ ledreyé owóowó, zɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Kɨ́résịto íri ní, gɨ zɨ́ moko ga bɨ kóo máméngị yée kɨ́ yée bɨ mááyí ndị́sị méngị yée ba kɨ́ ndéréye gbékpị́e. Ndịsịzé kóo céré ze kɨ́ manda máa ga gére née sɨmɨ bɨ mándị́sị ótoyéme ledre née zɨ́ye ní.

³Abú Tị́to ndaá Yụ́da wá, utú ngbuṛu kacɨ́ ondụ́ ezé ꞌbɨ Yụ́da e wá, nda gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇgu ledre Kɨ́résịto go ní, sɨmɨ bɨ azé sɨmɨ Yerụsaléma íri ní, zɨ́ manda ga gére née kpá fú ówo wo káa do mbigí ꞌyị ꞌbɨ Kɨ́résịto. ⁴Nderézé sɨmɨ Yerụsaléma gɨ zɨ́a ngíti géyị ꞌyị ṛanga e ya yée nɨyí kpá ꞌdódo ledre ꞌbɨ Yésụ. Ilinɨ́ tɨ́ lá sínyíónzó moko ꞌbɨ Kɨ́résịto bɨ do sị́lị́ze ní gɨ ro zɨ́ze ídíze mɨódóze káa do owụ́kụlụ́ ꞌbɨ lúyú ledre. ⁵Abú nɨyí kɨ́ ledre eyé ga gére née kenée yá, indizé ezé mbílíze zɨ́ye wá, gɨ zɨ́a ilizé zɨ́ bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo bɨ ndịsịzé ꞌdódo a ní ndíki bi do mɨmbéꞌdesé kɨ́ngaya.

⁶Abú manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌbɨ Kɨ́résịto ga gére née nɨyí kacɨ́ komo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e mɨngburokoyé yá, née ndaá ꞌbɨ ené mongụ́ ledre zɨ́ma wá. Gɨ zɨ́a zée ꞌyịmaꞌdí e ledrezé nɨ kacɨ́ komo Lomo mbá owóowó. Ndanɨ́ kɨ́ yata ledre ésị a sɨmɨ ledre ga bɨ mándị́sị ꞌdódo yée ní wá. ⁷Manda ga gére née owonɨ́ bú bɨlámáne kɨ́dí Lomo kasa máa ne ꞌdódo bɨlámá ledre ené zɨ́ kúfú ꞌyị ga bɨ ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. Kpá káa zɨ́ bɨ kasa Pétero kɨ́ ledre máa née ndéré ꞌdódo a zɨ́ Yụ́da e ní. ⁸Lomo bɨ kasa Pétero ꞌyịmɨkása nderé ꞌdódo ledre ené zɨ́ Yụ́da e ní, nɨ kpá ne bɨkéṛị́ Lomo bɨ kasa máa káa do ꞌyịmɨkása ndéré ꞌdódo ledre ené zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndanɨ́ Yụ́da e wá ní.

⁹Zɨ́ Pétero e kɨ́ Yakóbo e kpá kɨ́ Yiwáni e bɨ nɨyí kɨ́ ledreyé owóowó zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Kɨ́résịto ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní ídíye kɨ́ mongụ́ rokinyi kɨ́ze kɨ́ Baranába gɨ zɨ́a Lomo ifi bayi moko ené go zɨ́ze kéye. Zɨ́ze ndị́sị ꞌbɨ ezé ꞌdódo ledre zɨ́ kúfú ꞌyị ga bɨ ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. Zɨ́ Pétero e kɨ́ Yakóbo e kɨ́ Yiwáni ndị́sị ꞌbɨ eyé ꞌdódo ledre zɨ́ Yụ́da e. ¹⁰Odụ owụ́ ledre bɨ ukunɨ́ zɨ́ze ní nɨ idízé sáká lafúze ga bɨ ꞌyị ꞌbɨ Kɨ́résịto ngárá éyị́ ndaá zɨ́ye wá ní. Née kóo ledre bɨ mándị́sị gámá kɨ́e sɨmɨ domá kacɨ́ kadra mbá ní.

Páwulo mada Pétero sɨmɨ Ánatiyoko

¹¹Sɨmɨ bɨ kóo Pétero ogụndiki máa sɨmɨ Ánatiyoko ní, zɨ́ma kóo máda wo zaá oꞌbụóꞌbụ gɨ zɨ́a ndịsị nda go méngị ledre ga bɨ utúasánɨ́ wá ní. ¹²Sɨmɨ bɨ kóo Yụ́da ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto ogụnɨ́ aka gɨ zɨ́ Yakóbo gɨ sɨmɨ Yerụsaléma wá ní, Pétero ndịsịnɨ́ aka kóo tɨ́ ánu kótrụ éyị́ kɨ́ kúfú ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto utúnɨ́ ngbuṛu wá ní. Nda gɨ ꞌdáꞌba, sɨmɨ bɨ ngíti géyị Yụ́da ga bɨ nɨyí kɨ́ Yakóbo e sɨmɨ Yerụsaléma ogụnɨ́ ní, zɨ́ Pétero ásiné kɨ́ ánu kótrụ éyị́ kɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto utúnɨ́ ngbuṛu wá ní káa bɨ Yụ́da e ga gére née nɨyí sínyi ịrịné ke. ¹³Ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Kɨ́résịto go, sɨmɨ bɨ lurúnɨ́ Pétero kɨ́ méngị kéyị kenée ní, zɨ́ye kpá ásiyé kɨ́ ánu kótrụ éyị́ kɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto utúnɨ́ ngbuṛu wá ní. Zɨ́ Baranába kpá ꞌdíꞌbi ledre ꞌbɨ Pétero née, zɨ́ mɨméngị ledre eyé ndị́sị ídíne kpị́ gɨ zɨ́ ledre ga bɨ ṇguṇguzé gɨ ro ndị́sị méngị yée ní.

¹⁴Sɨmɨ bɨ málúrú mɨméngị ledre ꞌbɨ ꞌyị ꞌbɨ Kɨ́résịto ga gére née utúasá ené lolụ kacɨ́ bɨlámá ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto ní wá gɨ zɨ́ mɨméngị ledre ꞌbɨ Pétero ní, zɨ́ma ị́nyịmá máda Pétero do komoyé oꞌbụóꞌbụ kɨ́dí, “Pétero, née kenée lárá ledre ꞌdi? Abú áyí Yụ́da yá, méngị lolụ ondụ́ bɨ ꞌbɨ Yụ́da e wá ní, sara íli nda gága ꞌyị máa yée ga bɨ kúfúye ndanɨ́ Yụ́da e wá ní, idínɨ́ ndị́sị méngị ledre máa wo bɨ ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da e ilinɨ́ gɨ ro ꞌdi?”

¹⁵Sɨmɨ bɨ ꞌbụzé e ndikinɨ́ zée ní, ꞌdodonɨ́ zɨ́ze tɨ́ za mbá lorụ ga bɨ Lomo iꞌbí zɨ́ze Yụ́da e ní. ꞌYị máa yée ga bɨ ndikinɨ́ yée sɨmɨ ngíti kúfú ndanɨ́ Yụ́da e wá ní, ndịsịzé kóo lúrú yée káa do ꞌyị lúyú ledre e gɨ zɨ́a bɨ mengịnɨ́ eyé ledre kacɨ́ lorụ bɨ Lomo iꞌbí zɨ́ze wá ní. ¹⁶Nda gɨ ꞌdáꞌba zɨ́ze ógụzé ówoyéme a kɨ́dí, ɨ́ꞌɨ, ꞌyịmaꞌdí utúasá ené ídí mbigí ꞌyị ꞌbɨ Lomo gɨ zɨ́a bɨ ndịsị méngị ledre e dụụ́ kacɨ́ lorụ bɨ Lomo iꞌbí zɨ́ze ní wá, yị́ ené dụụ́ togụ́ ꞌyị ṇguṇgu ledre Kɨ́résịto Yésụ go. Née sị́ ledre bɨ ṇguṇguzé ledre Yésụ gɨ zɨ́a ní, gɨ do bɨ zɨ́ze ídíze mbigí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní.

¹⁷Gɨ zɨ́a bɨ otoomozé lorụ ezé ꞌbɨ Yụ́da e kenée zɨ́ze ṇguṇgu ledre Kɨ́résịto ní, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ezé e lúrú zée káa do ꞌyị lúyú ledre e. Maꞌdíi, ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto, oto zée go káa do ꞌyị lúyú ledre e? Ṛanga, éyị́ ndaá kenée wá. ¹⁸Mááyí ídí ꞌyị lúyú ledre togụ́ máótoómo mbigí ꞌdódo ledre bɨ ꞌbɨ Lomo ní go, zɨ́ma ndáꞌbamá kpá té méngị ledre kacɨ́ ondụ́ ꞌbɨ lorụ ezé ꞌbɨ Yụ́da e bɨ kóo máótoómo go ní.

¹⁹Sɨmɨ bɨ kóo máṇgúṇgu aka ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto wá ní, lorụ ezé ꞌbɨ Yụ́da e nɨ kóo dụụ́ ne kɨ́ ledrené zɨ́ma owóowó. Gɨ zɨ́ kéyị née zɨ́ma ówo a máyá mándá mbigí ꞌyị ꞌbɨ Lomo wá. Bɨ ba ní, ledre ꞌbɨ lorụ ezé ndaá ꞌbɨ ené lolụ lá dụụ́ ne zɨ́ma owóowó wá, mándị́sị nda méngị yị́ amá go dụụ́ éyị́ ga bɨ Lomo ili yée ní. ²⁰Mɨméngị ledre ga bɨ kóo mándị́sị méngị yée ꞌdáꞌdá ngárá ndanɨ́ bɨlámáye wá ní, mɨúyu Kɨ́résịto Yésụ do mɨngbúngbu kágá ufuoyó yée go mbá gɨ zɨ́a máṇgúṇgu go kɨ́dí nɨ Owụ́ ꞌbɨ Lomo, mááyí nda go mbigí ꞌyị ené. Mándị́sị nda go méngị dụụ́ ledre ené gɨ zɨ́a oto ꞌbúma go zɨ́a úyuné gɨ romá. ²¹Sómụ́sé kɨ́dí bɨlámá ledre bɨ Lomo mengị zɨ́ze zɨ́a yómo zée née gɨ zɨ́a bɨ ndịsịzé méngị ledre kacɨ́ ondụ́ ꞌbɨ lorụ ezé ꞌbɨ Yụ́da e ní? Ɨ́ꞌɨ, ndaá ꞌbɨ ené gɨ zɨ́ ledre née wá. Yị́ ené gɨ zɨ́a bɨ ꞌbúze nɨ doa kɨ́ngaya ní. Máási amá gɨ ro bɨlámá ledre bɨ mengị zɨ́ma née wá. Idí yaá lorụ nɨ yómozé e ne yá, káa bɨ umbu bɨ kóo Kɨ́résịto uyu wo ní moko ndaá sɨmɨ a wá.

Lorụ bɨ Lomo iꞌbí ní yomo ené ꞌyị wá

¹Áko, sée ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Galatíya ní, méngịsé kéyị káa zɨ́ éyị́ bɨ ówosé ledre wá ní gɨ zɨ́ ꞌdi? Ambí londo sée ne? Tɨ́ bɨ kóo ꞌdodozé ledre gɨ ro Kɨ́résịto Yésụ go zɨ́se fúó kɨ́dí ufunɨ́ wo do mɨngbúngbu kágá gɨ rosé ní. ²Úkusé aka zɨ́ma, sómụ́ ledre esé nɨ kɨ́dí Lomo iꞌbí kóo ꞌDówụ́ne sɨmɨsé gɨ zɨ́a bɨ ndị́sịsé méngị kéyị kacɨ́ lorụ bɨ Lomo iꞌbí zɨ́ze Yụ́da e ní? Ɨ́ꞌɨ, yị́ ené gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledre Kɨ́résịto bɨ ꞌdodozé zɨ́se ní. ³Ṛífusé mɨṛífu, zɨ́se óyó sogosé zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo bɨ ndị́sịsé go lódụ́ a ní, zɨ́se ndị́sị lódụ́ kacɨ́ lorụ kɨ́dí gɨ do bɨ zɨ́se ómosé? ⁴Kụ́rụ́ ga bɨ rosé gɨ zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto ní, ílisé zɨ́a ídíákáne lá goo rosé gbékpị́ne? ⁵Lomo iꞌbí ꞌDówụ́ne sɨmɨsé zɨ́se ndị́sịsé méngị mɨngburoko ledre e kɨ́e née gɨ zɨ́a bɨ ndị́sịsé méngị kéyị kacɨ́ lorụ bɨ ꞌbɨ Yụ́da e ní? Ɨ́ꞌɨ, yị́ ené gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledre Kɨ́résịto bɨ ꞌdodozé zɨ́se ní.

⁶Ídísé óto ledre ba sɨmɨ dosé, “Abarayáma útúásá kacɨ́ komo Lomo káa do mbigí ꞌyị yị́ ené gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇgu ledre ꞌbɨ Lomo ní.”3:6 Dosị́ éyị́~e 15:6⁷Ídísé ówo a bɨlámáne kɨ́dí ꞌyị ga bɨ za mbá ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní, nɨyí go owụ́ ga bɨ ꞌbɨ Abarayáma ní sɨmɨ Lomo. ⁸Nɨ kóo go mɨékéne ꞌdesị́ sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí, ꞌyị ga bɨ nɨyí zɨ́ Lomo kɨ́ ledreyé owóowó káa do mbigí ꞌyị ené e ní, dụụ́ yée ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní. Káa zɨ́ bɨ kóo Lomo maꞌdáa uku zɨ́ Abarayáma ní kɨ́dí, “Mááyí íꞌbí úndru zɨ́ ṛị́kị́ kúfú ꞌyịmaꞌdí e do sogo káṇgá mbá kpụrụ́ gɨ sɨmɨyị́.”3:8 Dosị́ éyị́~e 12:3, 18:18, 22:18⁹ꞌYị ga bɨ za mbá ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní, Lomo nɨ íꞌbí úndru zɨ́ye káa zɨ́ bɨ kóo iꞌbí úndru zɨ́ Abarayáma ní.

¹⁰ꞌYị máa yée ga bɨ iꞌbínɨ́ ꞌbɨ eyé royé dụụ́ ndị́sị méngị ledre kacɨ́ lorụ bɨ Lomo iꞌbí zɨ́ Yụ́da e gɨ do bɨ zɨ́ye útúásáye kacɨ́ komo Lomo ní, utúasánɨ́ eyé méngị lorụ ga gére née mbá wá. Gɨ zɨ́ kéyị née, Lomo nɨ íꞌbí ꞌdoꞌdó royé. Káa zɨ́ bɨ nɨ mɨékéne sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí, “ꞌYị bɨ mengị ledre kacɨ́ lorụ ga bɨ mɨékéye sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo née mbá wá ní, Lomo nɨ ꞌdóꞌdo wo bɨsinyíne ní.”3:10 Gbre lorụ 27:26¹¹Owoyemezé go bɨlámáne kɨ́dí, ꞌyịmaꞌdí utúasá ídí mbigí ꞌyị ꞌbɨ Lomo kɨ́ méngị kéyị kacɨ́ lorụ bɨ kóo iꞌbí zɨ́ Yụ́da e ní wá, gɨ zɨ́a “Mbigí ꞌyị amá e nɨyí ndíki trịdrị bɨ za fí ní gɨ zɨ́a ṇguṇgunɨ́ ledre amá go ní.”3:11 Abụkụ́kụ 2:4¹²ꞌDíꞌbi lorụ bɨ Lomo iꞌbí zɨ́ Yụ́da e kɨ́ ledre ené owóowó ndaá ꞌbɨ ené mbigí mɨsiꞌdi ꞌbɨ ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo wá. Yị́ ené ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo nɨ óto ꞌyị ne kɨ́ ledrené owóowó. “ꞌYị bɨ ili zɨ́ne útúásáne kacɨ́ komo Lomo káa do mbigí ꞌyị ené gɨ zɨ́a bɨ née ndịsị lódụ́ kacɨ́ lorụ ní yá, idí ndị́sị méngị ledre ga bɨ lorụ ili yée ní kɨ́ mɨmbéꞌdené mbá.”3:12 Lévị 18:5¹³Umbu bɨ kóo azé úyu a gɨ zɨ́ Lomo gɨ zɨ́a bɨ utúasázé lúrú bi kacɨ́ lorụ bɨ Lomo iꞌbí ní bɨlámáne wá ní, Kɨ́résịto ꞌdiꞌbioyó gɨ komozé go, uyu nda kóo go ne do bi kacɨ́ze. Nɨ mɨékéne kɨ́dí, “Mɨmbéꞌdekesị́ ꞌbɨ Lomo nɨ nda ídí go ro ꞌyị bɨ nɨyí úfu wo do mɨngbúngbu kágá ní.”3:13 Gbre lorụ 21:23¹⁴Sɨmɨ bɨ Yésụ uyu do bi kacɨ́ze ꞌyịmaꞌdí e ní, zɨ́ úndru bɨ kóo Lomo iꞌbí zɨ́ Abarayáma ní báyiné ndéréógụné gị zɨ́ kúfú ꞌyịmaꞌdí e do sogo káṇgá za mbá gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇguzé ledre Kɨ́résịto Yésụ ní. Zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo bɨ Lomo uku ledrea ní ógụ ndị́sịné sɨmɨzé.

Mɨyéme ledre ꞌbɨ Lomo

¹⁵Owụ́ ꞌbɨ Babá e, máúku aka zɨ́se kacɨ́ mɨméngị ledre ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e, sómụ́sé togụ́ ꞌbụmɨowụ́ yeme ledre go zɨ́ owụ́ ꞌbɨ ené, zɨ́ ꞌbụmɨowụ́ máa née go úyuné ní, ngíti ꞌyị gɨ ꞌdí sogo nɨ ógụ ꞌdíꞌbióyó ledre née togụ́ ꞌdíꞌbi ngíti ledre ésị a sɨmɨ a? Ɨ́ꞌɨ, éyị́ utúasá méngị roné kenée wá. Nɨ gɨ ro ledre bɨ Lomo yeme ní kenée. ¹⁶Kpá kenée, Lomo yeme ledre go iꞌbí úndru zɨ́ Abarayáma kɨ́ ngúru owụ́ gɨ dongará bulúnduga owụ́ ga bɨ gɨ sɨmɨ kúfú Abarayáma maꞌdáa ní. “Ngúru owụ́”3:16 Dosị́ éyị́~e 12:7, Dosị́ éyị́~e 13:15, Dosị́ éyị́~e 24:7 bɨ Lomo uku ledre a née nɨ “Kɨ́résịto.” Ndaá ꞌbɨ ené Yụ́da e wá. ¹⁷Ba éyị́ bɨ máíli zɨ́se ówoyéme a gɨ sɨmɨ ledre bɨ kóo Lomo yemeomo zɨ́ Abarayáma ní. Do kacɨ́ a mengị kóo sɨmɨbi míya eso, cị́kéṛị́ a doa sokó (430), zɨ́ Lomo kóo íꞌbí lorụ zɨ́ Mụ́sa. Bɨ kenée ní, lorụ bɨ kóo Mụ́sa ekéomo née, rokoꞌbụ a ndaá zɨ́a ꞌdíꞌbióyó mɨyéme ledre bɨ Lomo yeme zɨ́ Abarayáma ní wá. ¹⁸Ndásé sómụ́ lúyú ledre kɨ́dí, Lomo nɨ íꞌbí úndru bɨ nɨ trịdrị ní zɨ́se gɨ zɨ́a bɨ ndị́sịsé ꞌdíꞌbi sị́lị́se ro lorụ ndá ní wá. Yị́ ené gɨ zɨ́a Lomo maꞌdáa yemeomo yị́ ené ledre máa née ne kú kenée. Née sị́ ledre bɨ zɨ́a úku a zɨ́ Abarayáma gɨ roa ní. ꞌYị bɨ nɨ ꞌdíꞌbióyó mɨyéme ledre ꞌbɨ Lomo née ní ní ndaá.

¹⁹Sara togụ́ Lomo yeme kóo ledre go kenée ní, iꞌbíogụ nda kóo lorụ zɨ́ Mụ́sa éké a gɨ ro ꞌdi? Lomo kasa kóo maláyika ené ógụ úkuíꞌbí lorụ née zɨ́ Mụ́sa éké a gɨ do bɨ zɨ́ lorụ maꞌdáa ndị́sịné ꞌdókó zée gɨ zɨ́a zée ꞌyịmaꞌdí e ndịsịzé lúyú kacɨ́ kadra za mbá. Lorụ máa née nɨ ndị́sị ꞌdókó zée gɨ ro zɨ́ze ówo maꞌdíi ledre gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ bulúndu Abarayáma Kɨ́résịto nɨ ógụ dongaráze, zɨ́a nda ndị́sịné ꞌdódo maꞌdíi ledre e zɨ́ze ní. ²⁰Lomo kasa ené kóo ngíti ꞌyị do bi kacɨ́ne idí ndéré úku ledre zɨ́ Abarayáma kɨ́dí née yeme ledre go zɨ́a ní wá. Lomo ịnyị yị́ ené cụ́ ne úku ledre kɨ́dí, “Abarayáma, máyéme ledre go zɨ́yị.”

²¹Ndásé sómụ́ lúyú ledre kɨ́dí, lorụ bɨ Lomo iꞌbí zɨ́ Mụ́sa eké a ní nɨ nda go ne do bi kacɨ́ mɨyéme bɨ ledre bɨ kóo Lomo yeme zɨ́ Abarayáma gɨ ro íꞌbí úndru zɨ́ kúfú ꞌyịmaꞌdí e za mbá ní wá. Ɨ́ꞌɨ, ndaá kenée wá. Lorụ née ndaá kpá gɨ ro zɨ́a óto zée zɨ́ze útúásáze kacɨ́ komo Lomo gɨ ro trịdrị bɨ za fí ní wá. ²²Nɨ mɨékéne sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí, “Zée ꞌyịmaꞌdí e za mbá, azé mɨlákazé sɨmɨ káꞌdá ꞌbɨ mɨlúyú ledre e.” Nda gɨ zɨ́ ledre née ní, zɨ́a yéme ledre kɨ́dí, née nɨ yómo zée gɨ sɨmɨ umbu ꞌbɨ lúyú ledre ꞌbúó togụ́ ṇguṇguzé ledre Kɨ́résịto Yésụ go.

²³Sɨmɨ bɨ kóo ṇguṇguzé aka ledre Kɨ́résịto wá ní, azé kóo mbá mɨlákazé sɨmɨ káꞌdá ꞌbɨ mɨlúyú ledre e. Lorụ nɨ kóo fú lá ndị́sị kụ́ꞌdụ sị́lị́ne rozé kɨ́dí ndazé méngị lúyú ledre e wá. Omozé karaba ba gɨ zɨ́a bɨ Kɨ́résịto ogụ go, ṇguṇguzé ledre ené nda go ní. ²⁴Lorụ ndịsị ꞌbɨ ené kóo ꞌdódo zɨ́ze lá dụụ́ mɨsiꞌdi. Nda té sɨmɨ bɨ Kɨ́résịto ogụ, zɨ́ze ṇgúṇgu ledre ené ní, karaba utúasázé go kacɨ́ komo Lomo káa do mbigí ꞌyị ené e. ²⁵Mbófo éyị́ gɨ zɨ́a Kɨ́résịto ogụ go líkpíóyó zée gɨ sɨmɨ káꞌdá ꞌbɨ mɨlúyú ledre e. Lorụ kụꞌdụ lolụ sị́lị́ne rozé fú lá kɨ́dí azé ꞌyị lúyú ledre e wá, gɨ zɨ́a ṇguṇguzé ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto go.

Mbigí owụ́ ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní

²⁶Lúrúsé aka, gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledre Kɨ́résịto Yésụ go ní, útúásásé kacɨ́ komo Lomo go káa do owụ́ ꞌbɨ ené e. ²⁷Gɨ zɨ́a bɨ kóo ṇgúṇgusé ledre Kɨ́résịto maꞌdáa ní, née sị́ ledre bɨ do íꞌbí babatị́za zɨ́se gɨ zɨ́a ní. Gɨ ro do ówo a mbá kɨ́dí ásé go mbigí ꞌyị ené e, ndị́sịsé go méngị dụụ́ ledre ga bɨ ꞌbɨ ené e ní. ²⁸Nda gɨ ore, azé do komo Lomo go dụụ́ owụ́ ꞌbɨ ené e. Ngíti éyị́ ndaá lolụ íri, yaá wo ba nɨ ꞌbɨ ené gɨ sɨmɨ ngíti kúfú kpị́, togụ́ wo ba nɨ ꞌbɨ ené Yụ́da, ba ꞌbɨ ené gbékpị́ kára, togụ́ wo ba ꞌbɨ ené yaꞌdá ꞌyị, togụ́ ꞌyị bɨ kɨ́ ro doné togụ́ mbú owụ́kụlụ́ ní wá. Éyị́ ndaá lolụ íri kenée wá gɨ zɨ́a ṇgúṇgusé ledre Kɨ́résịto Yésụ go, ásé go dụụ́ éyị́ kị́éꞌdo sɨmɨ Lomo. ²⁹Gɨ zɨ́a bɨ ṇgúṇgusé ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto go ní, ásé nda go kpá bulúndu Abarayáma sɨmɨ Lomo. Ásé ómo gɨ sɨmɨ umbu mbá káa zɨ́ bɨ kóo yeme go kenée zɨ́ Abarayáma ní.

¹Gɨ ro zɨ́se ówoyéme ledre née bɨlámáne, mááyí aka úku lị́lị ledre zɨ́se gɨ ro owụ́ ꞌbɨ ꞌbe. Togụ́ ꞌbụ a uyuomo wo nɨ aka lá cúkuꞌdée, abú éyị́ ga bɨ ꞌbɨ ꞌbụ a ní nɨyí tɨ́ ꞌbɨ ené yá, gɨ zɨ́a bɨ nɨ aka cúkuꞌdée ní, nɨ aka yị́ ené káa zɨ́ owụ́kụlụ́ ní. ²Owụ́ née ngíti ꞌyị nɨ aka ndị́sị lúrú bi kacɨ́ a ne, gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ ꞌbụ a yéme zɨ́ owụ́ née útúásáne ꞌdíꞌbi ꞌbe ní, zɨ́a nda ꞌdíꞌbi ꞌbe.

³Do sogo káṇgá ba odóngeṛị zée kenée, káa zɨ́ ꞌyị bɨ ꞌdiꞌbigaganɨ́ wo mɨꞌdíꞌbigága ní gɨ ro zɨ́ze ndị́sịzé méngị dụụ́ ledre ga bɨ ili yée ní. ⁴Sɨmɨ bɨ sịndị́ kadra bɨ kóo Lomo oto utúasá nda go ní, zɨ́ Lomo kásaógụ mbigí owụ́ ꞌbɨ ené do ndíkiógụ wo káa do ꞌyịmaꞌdí dongará Yụ́da e bɨ kóo Lomo iꞌbí lorụ zɨ́ye ní. ⁵ꞌBụ a Lomo kasaogụ wo lálaógụ zée gɨ sị́ sị́lị́ lorụ ꞌbɨ Yụ́da e gɨ ro zɨ́ze ídíze mbigí ꞌyị ené e. ⁶Gɨ zɨ́ kéyị née ní, sée mbá, ídísé ówo a kɨ́dí ásé go mbigí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní maꞌdíi, gɨ zɨ́a kasa ꞌDówụ́ne go ógụ ndị́sịné sɨmɨ mɨmbéꞌdezé ꞌdódo Lomo zɨ́ze gɨ ro zɨ́ze ówo wo káa do ꞌBụzé. ⁷Gɨ zɨ́ mɨyéme ledre ꞌbɨ Lomo gɨ rozé, ndásé lolụ owụ́kụlụ́ e wá, ásé go owụ́ ꞌbɨ ené e, bɨlámá ledre ga bɨ ndịsị méngị yée zɨ́ ꞌyị e ní, nɨ kpá méngị yée zɨ́se.

Ídísé kpá fú ídí mbigí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní

⁸Sɨmɨ bɨ kóo ngárá ówoyémesé aka ledre gɨ ro mbigí Lomo wá ní, ndị́sịsé aka kóo íni ini zɨ́ lomo ga bɨ ngárá ndanɨ́ mbigí Lomo wá ní. ⁹Bɨ ba ní, ówoyémesé Lomo go káa do mbigí ꞌBụsé, ásé zɨ́a go kɨ́ ledresé owóowó káa do mbigí owụ́ ꞌbɨ ené e gɨ zɨ́a ꞌdiꞌbi sée go zɨ́ne. Sara ílisé óyó sogosé zɨ́a, zɨ́se ndáꞌbasé méngị bɨcayi ledre ꞌbɨ lomo ga bɨ ngárá ndanɨ́ mbigí Lomo wá ní gɨ zɨ́ ꞌdi? ¹⁰Ngíti géyị ꞌyị e ukunɨ́ zɨ́ma kɨ́dí ndáꞌbasé yị́ esé go drú ndị́sị méngị ondụ́ ga bɨ, óto úndru mɨkánda éfé kɨ́ ngíti géyị sị́lị́ ga bɨ sɨmɨ ꞌdúꞌdu ꞌbɨ éfé ní nda kpá kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ayímbi ga bɨ kacɨ́ ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da e ní. ¹¹Éyị́ bɨ méngịsé née oto máa go zɨ́ma ídíma kɨ́ mongụ́ sómụ́sɨmɨ gɨ zɨ́ ledre bɨ méngịsé née. Ngịrị mengị máa gɨ zɨ́a, máíli zɨ́ mongụ́ ꞌdódo ledre bɨ kóo máꞌdódo zɨ́se íri ní ndéréne gbékpị́e wá.

¹²Owụ́ ꞌbɨ Babá e, máṇgúṇgú romá zɨ́se, ídísé ótoómo ledre ꞌbɨ ndị́sị óto úndru ondụ́ bɨ ꞌbɨ Yụ́da e ní ꞌdáꞌba, zɨ́se ídíse káa zɨ́ máa ní gɨ zɨ́a mándá ꞌbɨ amá mɨódóngéṛịmá kɨ́ ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da ga gére née wá, mááyí nda go káa zɨ́ bɨ kóo ásé ꞌdáꞌdá ní. Bɨsinyí ledre ndaá dongaráze kése wá. ¹³Ówosé bú bɨlámáne sɨmɨ bɨ kóo máógụ ꞌdódo bɨlámá ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto zɨ́se íri ní, sɨmɨ sanáma ndaá kóo bɨlámáne wá. ¹⁴Abú mɨídíma bɨ kóo kɨ́ ndíyá dongaráse íri née nɨ kóo zɨ́se mongụ́ úzu éyị́ yá, zɨ́se kpá fú ꞌdíꞌbi máa sɨmɨ sụmụ kɨ́ sị́lị́se sokó. Zɨ́se ídíse kɨ́ rokinyi gɨ romá káa zɨ́ maláyika, togụ́ kenée wá, nda káa zɨ́ éyị́ bɨ mááyí go za cụ́ Kɨ́résịto Yésụ ní. ¹⁵Máówo kóo bú bɨlámáne kɨ́dí sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo née, togụ́ ya ídísé kóo útú ku phoꞌdụ gɨ romá, ásé kóo tɨ́ geré méngị a kenée. Bɨ nda ba ní, éyị́ ndaá ꞌbɨ ené lolụ kenée wá, bɨlámá ledre née lelị́ nda gɨ zɨ́ ꞌdi? ¹⁶Óyósé nda máa karaba go káa do ezeokóse ba gɨ zɨ́a bɨ mándị́sị ꞌdódo mbigí ledre zɨ́se ní?

¹⁷ꞌYị ꞌdódo ledre ga gére née ogụnɨ́ ndị́sị úku bɨlámá ledre ga gére née zɨ́se za mbá gbékpị́e, ilinɨ́ tɨ́ lá lóndo sée. ꞌDódo ledre eyé ga gére née ndanɨ́ eyé maꞌdíi ꞌdódo ledre e wá. Ilinɨ́ tɨ́ lá gɨ do bɨ zɨ́se ótoómo ꞌdódo ledre amá, zɨ́se lányáse ro ꞌdódo ledre eyé. ¹⁸Utúasá mɨútúásá zɨ́ mɨmbéꞌdesé ídíne ꞌdága gɨ ro méngị bɨlámá ledre e, abú sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ ndazé kése do bi kéṛị́ a wá ní. ¹⁹Owụ́ ꞌbɨ amáa e sɨmɨ Lomo, máíꞌbí ándá kpá romá go zɨ́ ꞌdoꞌdó gɨ ro ꞌdódo ándá ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́se ꞌbúó togụ́ málúrú kɨ́dí ꞌdíꞌbisé Kɨ́résịto go ngị́rị do mɨmbéꞌdesé. ²⁰Máꞌdíꞌbi mɨmbéꞌdemá yáa do sị́lị́ma gɨ rosé. Nɨ kóo ídí bɨlámáne togụ́ azé kése ba do bi kị́éꞌdo, káa bɨ máútúásá úku ledre zɨ́se oꞌbụóꞌbụ káa zɨ́ ba wá.

ꞌYị ga bɨ ilinɨ́ fú lá ídí sị́ sị́lị́ lorụ ní

²¹Sée ga bɨ ꞌdíꞌbisé lorụ bɨ Mụ́sa ekéomonɨ́ zɨ́ Yụ́da e ndá do sị́lị́se ní, ówosé ini ledre gɨ sɨmɨ a bú, uku yaá ꞌdi? ²²Mɨéké kúrú Lomo uku kɨ́dí, Abarayáma ndiki kóo owụ́ e gbre. Ngúru a mbágáa nɨ kára ꞌbe. Ngúru a mbágáa nɨ ꞌbɨ ené gɨ ꞌdí sogo owụ́kụlụ́. ²³Owụ́ máa wo bɨ mbágáa nɨ ꞌbɨ ené gɨ ꞌdí sogo ní, ndikinɨ́ ꞌbɨ eyé wo kɨ́ sómụ́ ledre bɨ gɨ zɨ́ ꞌyịmaꞌdí ní. Wo bɨ mbágáa nɨ kára ꞌbe ní, ndikinɨ́ ꞌbɨ eyé wo gɨ zɨ́a Lomo yemene kenée.

²⁴Kará ga bɨ gbre née, Agára kɨ́ Sára, ledre ga bɨ gɨ royé ní ꞌdodonɨ́ mɨsiꞌdi ga bɨ gbre nɨyí mɨyéme ledre ꞌbɨ Lomo gɨ ro ꞌyị ené e ní. Mɨyéme ledre bɨ kóo Lomo iꞌbí zɨ́ Mụ́sa do Landa bɨ kɨ́ ịrịné Sináya ní, owụ́ ga bɨ ꞌbɨ Agára nɨyí ꞌbɨ eyé mbá káa zɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨyí sị́ sị́lị́ lorụ ní, gɨ zɨ́a mbágáye nɨ owụ́kụlụ́. ²⁵Ledre gɨ ro Agára ꞌdodo ledre gɨ ro Landa bɨ kɨ́ ịrịné Sináya ní. Landa née nɨ sɨmɨ káṇgá bɨ ndolonɨ́ Arábiya ní, nɨ cé káa zɨ́ Yerụsaléma bɨ do sogo káṇgá ona ní. Gɨ zɨ́a ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yerụsaléma ní, lorụ nɨ ne kɨ́ rokoꞌbụné doyé. ²⁶Sára bɨ nɨ ꞌbɨ ené kára ꞌbe ní, nɨ ꞌbɨ ené go káa zɨ́ mɨkánda Yerụsaléma bɨ nɨ ógụ gɨ komo ere ní. Zée ga bɨ ṇguṇguzé ledre Kɨ́résịto go ní, azé go mbá owụ́ ꞌbɨ ené e ndazé lolụ sị́ sị́lị́ lorụ káa zɨ́ owụ́kụlụ́ e wá. ²⁷Ledre ba nɨ kpá mɨékéne sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí,

“Bi eme royị́ mu yị́ị kára mɨkoto,

Ídí mu yéyéyị́ ꞌdága kɨ́ rokinyi

abú ndíki eyị́ owụ́ kú wá.

Áyí ndíki tụ́ꞌdụ́ owụ́ e

rómo kára bɨ tonó ndíki owụ́ e go gɨ zɨ́yị ꞌdáꞌdá ní.”4:27 Isáya 54:1

²⁸Bɨ ba ní owụ́ ꞌbɨ babá e, azé go owụ́ ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní gɨ zɨ́a Lomo maꞌdáa yeme kóo ledre née go kú kenée ꞌdesị́ kpá káa zɨ́ bɨ kóo yeme ledre gɨ ro Isáka zɨ́ Sára ndíki wo zɨ́ Abarayáma ní. ²⁹Sɨmɨ bɨ kóo owụ́ ꞌbɨ Abarayáma ga bɨ gbre née nɨyí aka nzéré, zɨ́ wo bɨ kóo mbágáa nɨ gɨ ꞌdí sogo owụ́kụlụ́ ní, iꞌbí ꞌdoꞌdó ro owụ́ máa wo bɨ ndikinɨ́ wo kacɨ́ mɨyéme ledre ꞌbɨ Lomo sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo bɨ mbágáa nɨ kára ꞌbe ní. Nɨ karaba zɨ́ze kpá kenée, ꞌyị ga bɨ gɨ ꞌdí sogo ní ndịsịnɨ́ ꞌdóꞌdo zée ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Kɨ́résịto ní mɨꞌdódo. ³⁰Owụ́ ꞌbɨ Abarayáma ga bɨ gbre née, mɨéké kúrú Lomo uku ꞌbɨ ené gɨ royé yaá ꞌdi? Mɨéké kúrú Lomo uku kɨ́dí, “Ídí ógóóyó kára owụ́kụlụ́ née kɨ́ owụ́ ꞌbɨ ené née gɨ ꞌbe gɨ ona ꞌdáꞌba. Máíli zɨ́ owụ́ gɨ sɨmɨ kára owụ́kụlụ́ née karanée ífi sɨmɨ éyị́ sị́lị́yị kɨ́ wotị́ma Isáka wá.”4:30 Dosị́ éyị́~e 21:10³¹Gɨ zɨ́ kéyị née ní owụ́ ꞌbɨ babá e, máúku zɨ́se kɨ́dí ndazé ezé owụ́ ga bɨ mbágáze nɨ owụ́kụlụ́ ní wá. Azé yị́ ezé gɨ sɨmɨ kára bɨ nɨ mbigí kára ꞌbe ní.

Idízé lányá dụụ́ ro ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto

¹Máúku zɨ́se owụ́ ꞌbɨ babá e, Kɨ́résịto uyu gɨ ro ꞌdíꞌbióyó zée gɨ sị́ rokoꞌbụ ꞌbɨ lorụ. Káa zɨ́ bɨ goó kenée ní, idízé lányá dụụ́ ro ledre ꞌbɨ Yésụ káa bɨ azé fú ídí sị́ lorụ ke.

²Máúku zɨ́se maꞌdíi, togụ́ ótosé komosé fú lá gɨ ro ledre ꞌbɨ útú ngbuṛu gɨ do bɨ zɨ́se útúásásé kacɨ́ komo Lomo káa do mbigí ꞌyị ené e yá, umbu bɨ kóo Kɨ́résịto uyu do mɨngbúngbu kágá gɨ rosé ní, moko ndaá sɨmɨ a zɨ́se wá. ³Mááyí kpá úku ándá a zɨ́se, togụ́ ꞌyị ya née ili útú ngbuṛu té kí kacɨ́ lorụ yá, idí ndị́sị méngị ledre ga bɨ lorụ uku yée ní za cé. ⁴Sée ga bɨ ílisé ndị́sị méngị ledre dụụ́ kacɨ́ lorụ gɨ do bɨ zɨ́se útúásásé kacɨ́ komo Lomo káa do mbigí ꞌyị ené e ní, ídísé ówo a bɨlámáne kɨ́dí óyósé sogosé go zɨ́ Kɨ́résịto, trịdrị bɨ Lomo yemeomo gɨ rosé ní, ndaá lolụ ꞌbɨ esé wá. ⁵Gɨ zɨ́a ꞌbɨ ezé ní, ꞌDówụ́ Lomo ꞌdodo yeme go zɨ́ze bɨlámáne kɨ́dí togụ́ sịndị́ kadra utúasá go yá, azé útúásá ídí mbigí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní gɨ zɨ́a ṇguṇguzé ledre Kɨ́résịto go. ⁶Yị́ị ꞌyị bɨ ṇgúṇgu ledre Kɨ́résịto Yésụ go ní, togụ́ útú go ngbuṛu togụ́ útú wá, née ndaá ꞌbɨ ené mongụ́ ledre zɨ́ Lomo wá. Éyị́ bɨ nɨ kɨ́ ledrené owóowó ní, yị́ ené ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto bɨ ṇgúṇgusé, zɨ́a óto sée zɨ́se ndị́sịsé óto ꞌbú lafúse ní.5:6 Ónzó wo ngbuṛu: Lomo iꞌbí lorụ zɨ́ Abarayáma kɨ́dí togụ́ Yụ́da e ndikinɨ́ mɨkánda owụ́ go, owụ́oꞌdo yá, idí méngị ꞌdị́cị́ sị́lị́ ịnyị doa ota do ónzó wo ngbuṛu gɨ ro zɨ́a ídíne mbigí ꞌyị ꞌbɨ Lomo.

⁷Málúrú, ꞌdíꞌbisé kóo ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto bɨ ꞌdodonɨ́ zɨ́se ní go kɨ́ngaya ndị́sị lódụ́ a, sara ambí lóndo nda sée ne, zɨ́se óyó sogosé zɨ́ mbigí ꞌdódo ledre ní? ⁸Sómụ́ ledre bɨ ꞌbɨ óyó sogo ꞌyị zɨ́ mbigí ꞌdódo ledre ní, ogụ ené gɨ zɨ́ Lomo wá. Gɨ zɨ́a Lomo maꞌdáa ndolo sée née gɨ ro zɨ́se ṇgúṇgu ledre Kɨ́résịto. ⁹Bɨsinyí ꞌdódo ledre nɨ káa zɨ́ kidri ní. Nɨ óto ngáká esị kị́éꞌdo zɨ́a ényené. Zɨ́ ngáká esị bɨ kị́éꞌdo née nda óto tụ́ꞌdụ́ lafúne e zɨ́ye ényeyé mbá. ¹⁰Gɨ zɨ́a ṇgúṇgusé ledre Ngére Yésụ go, máówo bú kɨ́dí ledre bɨ mááyí úku a ba ásé úwú a. ꞌYị bɨ ndịsị sínyi dosé née, karanée ꞌdáꞌdá íri Lomo nɨ ꞌdécị ngbanga roa bɨsinyíne.

¹¹Owụ́ ꞌbɨ Babá e, idí mándị́sị ba kóo fú ꞌdódo ledre gɨ ro útú ngbuṛu yá, káa bɨ ꞌyị e ꞌdoꞌdonɨ́ máa ba wá. Ledre bɨ kóo máꞌdódo zɨ́ ꞌyị e ní, nɨ dụụ́ wo bɨ kɨ́dí Yésụ uyu kóo do mɨngbúngbu kágá gɨ ro ꞌyịmaꞌdí e, ꞌyị e idínɨ́ ṇgúṇgu ledrea gɨ ro zɨ́ye ómoyé ní. Née éyị́ bɨ oto Yụ́da e zɨ́ mɨmbéꞌdeyé ésị́ne ní. ¹²Áko, ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ sínyi dosé kɨ́dí, útú ngbuṛu emesá, útú ngbuṛu emesá ní, ndaá kóo ídí zɨ́ye dụụ́ útú ngbuṛu née wá, ꞌbe kóo zɨ́ Lomo íꞌdíóyó yée gɨ sɨmɨ bongó mɨíꞌdíóyó ꞌdáꞌba gɨ do bɨ zɨ́ye ídíákáye lá woṛóye kenée.

¹³Owụ́ ꞌbɨ Babá e, Lomo ꞌdiꞌbioyó sée gɨ sɨmɨ kuṛú lorụ ꞌbɨ Yụ́da ga gére née go, ásé nda go kɨ́ ro dosé. Ndásé lolụ ꞌdíꞌbi bɨlámá ledre bɨ Lomo mengị zɨ́se née ndị́sị méngị bɨsinyí ledre kɨ́e gɨ zɨ́ ꞌbú ledre bɨ dosé ní wá. Bɨlámá a, ídísé óto ꞌbú lafúse e zɨ́se ndị́sịsé ị́nyị kasa zɨ́ye. ¹⁴Lorụ bɨ Mụ́sa ekéomo zɨ́ze ní mongụ́ ledre gɨ sɨmɨ a nɨ wo bɨ uku kɨ́dí, “Ídí óto ꞌbú lafúyị e káa zɨ́ bɨ óto ꞌbúyị kɨ́ royị́ ní.”5:14 Lévị 19:18¹⁵Togụ́ ndị́sịsé kpá fú kɨ́ méngị okó dengbị́se yá, bɨlámá ledre utúasá ené lolụ ídíne dongaráse wá, zɨ́ moko ꞌbɨ Kɨ́résịto úyuné gɨ dongaráse.

ꞌDówụ́ Lomo idí sáká sée ne

¹⁶Máúku zɨ́se, ídísé íꞌbí rosé ndị́sị méngị dụụ́ ledre ga bɨ ꞌDówụ́ Lomo nɨ ndị́sị ꞌdódo yée zɨ́se ní. ꞌBú ledre ꞌbɨ do sogo káṇgá ba ndaá lóndo sée zɨ́se lúyú ledre wá. ¹⁷ꞌDówụ́ Lomo nderénɨ́ eyé do mɨsiꞌdi kị́éꞌdo kɨ́ ꞌbú méngị bɨsinyí ledre wá. ꞌDówụ́ Lomo bɨ sɨmɨsé kpá kɨ́ ꞌbú méngị bɨsinyí ledre bɨ sɨmɨsé ní, éyị́ ga bɨ gbre née ndịsịnɨ́ óṛó royé sɨmɨsé. Gɨ zɨ́ kéyị née ní, útúásásé ndị́sị méngị bɨlámá ledre bɨ ílisé ndị́sị méngị a ní wá. ¹⁸Togụ́ ndị́sịsé méngị dụụ́ ledre ga bɨ ꞌDówụ́ Lomo nɨ ndị́sị ꞌdódo yée zɨ́se ní yá, moko esé ndaá lolụ kɨ́ lorụ bɨ kóo Mụ́sa eké ní wá.

¹⁹Ga ba bɨsinyí ledre ga bɨ kɨ́ ꞌbúne dozé ili zɨ́ze ndị́sị méngị yée ní, sóꞌdo roꞌyị kɨ́ ꞌyị bɨ ófụ́sé rosé kéne wá ní, ledre ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdíꞌbiógụ dokuwu, ledre bɨ ꞌyị e ndịsịnɨ́ ꞌdíꞌbiógụ royé do sị́lị́ye ní, ²⁰óto úndru lomo ga bɨ yemenɨ́ yée kɨ́ sị́lị́ ꞌyị ní, ledre ꞌbɨ lóndụ́, kɨ́ méngị okó, bɨsinyí mɨmbéꞌde, mɨmbéꞌdekesị́, sómụ́ ledre bɨ ꞌyị oto lá gɨ roné ní, ²¹óto ꞌbú éyị́ ꞌbɨ lafú ꞌyị e, kóyó, nda kpá kɨ́ ngíti géyị bɨsinyí ledre ga bɨ nɨyí bo ní. Mááyí kpá úku ándá a zɨ́se, ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị toso ledre káa zɨ́ ga gére ní, bi ndaá gɨ royé dongará ꞌyị ga bɨ Kɨ́résịto nɨ ídí Ngére doyé karanée ní wá.

²²Mɨméngị ledre ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ kɨ́ ꞌDówụ́ Lomo sɨmɨyé ní nɨ káa, Nɨyí ꞌyị óto ꞌbú lafúye, nɨyí ꞌyị ga bɨ kɨ́ rokinyi ꞌbɨ Lomo do mɨmbéꞌdeyé ní, nɨyí ꞌyị mɨmbéꞌde kịdrị́, nɨyí ꞌyị ga bɨ sómụ́ ledre eyé nɨ bɨlámáne ní. Nɨyí ꞌyị ụ́tụsɨmɨ, ꞌyị íꞌbí sị́lị́ zɨ́ lafúye e, kpá ꞌyị ndị́sị méngị cóngó ledre e. ²³Kpá ꞌyị ódro ndoo zɨ́ lafúye e, nɨyí ꞌyị ódó mɨmbéꞌdeyé sɨmɨ ledre e. ꞌYị bɨ mengị icí sị́ do bɨlámá ledre ga gére née go mbá kenée ní, utúasá lúyú ledre zɨ́ Lomo ꞌdécị ngbanga roa bɨsinyíne ní wá.

²⁴ꞌYị bɨ ṇguṇgu ledre Kɨ́résịto Yésụ go ní, ufu oyó ꞌbú bɨsinyí ledre ga bɨ ꞌbɨ sága ba gɨ doné go za mbá. ²⁵Káa zɨ́ bɨ ꞌDówụ́ Lomo nɨ nda go sɨmɨzé ní, idízé nda ndị́sị méngị dụụ́ ledre ga bɨ ꞌDówụ́ Lomo maꞌdáa ili zɨ́ze ndị́sị méngị yée ní. ²⁶Ndazé ndị́sị mbófo rozé, zɨ́ze óto rozé rómo do lafúze e wá. Ndazé kpá ndị́sị óto mɨmbéꞌdezé bɨsinyíne ro lafúze wá.

Sáká lafú ꞌyị e sɨmɨ ledre

¹Owụ́ ꞌbɨ Babá e, káa zɨ́ bɨ ásé ꞌbɨ esé go kɨ́ ꞌDówụ́ Lomo sɨmɨsé ní, togụ́ lúrúsé ngíti ꞌyị nɨ go lúyú ledre yá, ídísé ódro zɨ́a ndoo gɨ ro zɨ́se ótolúgu wo do mɨsiꞌdi ꞌbɨ Lomo. Sɨmɨ bɨ ásé go kɨ́ ledre máa née kenée ní, ídísé kpá ꞌbáꞌbá rosé bɨlámáne káa bɨ ásé lúyú ledre ke. ²Ídísé ndị́sị sáká lafúse ga bɨ kɨ́ mɨówóowó ledre doyé ní mɨsáká. Togụ́ ndị́sịsé go méngị kéyị kenée, kɨ́dí ndị́sịsé née go méngị ledre ga bɨ Kɨ́résịto ili yée ní.

³Togụ́ ꞌyị ya née nɨ kɨ́ ledrené owóowó, tɨ́ bɨ ledrea ndaá ꞌbɨ ené owóowó wá ní, ndị́sị née lóndo roné kɨ́ roné. ⁴ꞌYị idí lúrú ꞌbɨ ené mɨméngị ledre ené e, togụ́ nɨyí bɨlámáye yá, zɨ́a nda ídíne kɨ́ rokinyi. Tɨ́ lá ndaá óto ásé roné kɨ́ ꞌyị wá. ⁵Idí kpá ndị́sị méngị ꞌbɨ ené moko bɨ Lomo iꞌbí zɨ́a ní.

⁶Togụ́ ꞌyị ndịsị sáká yị́ị do mɨsiꞌdi máa wo bɨ ꞌbɨ ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́yị ní yá, ídí nda ꞌbɨ eyị́ sáká wo kɨ́ éyị́ máa wo bɨ nɨ bo do sị́lị́yị ní.

⁷Ndásé lóndo rosé wá, gɨ zɨ́a ꞌyị utúasá ené méngị fóló ro Lomo wá. Lomo ndịsị íꞌbí tákpásị́lị́ zɨ́ ꞌyị té kacɨ́ mɨméngị ledre ené. Lúrúsé aka lá, ꞌyị óꞌdo yáká ndịsị ꞌdíꞌbi té éyị́ bɨ oꞌdo wo ní ndáꞌba kɨ́e ꞌbe.⁸Togụ́ ꞌyị ndịsị méngị bɨsinyí ledre gɨ zɨ́ ꞌbú bɨsinyí ledre ga bɨ doa ní yá, tákpásị́lị́ ené nɨ ídí umbu bɨ nɨ úyu a ní. ꞌYị máa wo bɨ ndịsị méngị dụụ́ ledre ga bɨ ꞌDówụ́ Lomo ndịsị úkuíꞌbí yée zɨ́a ne ní yá, Lomo nɨ íꞌbí trịdrị bɨ za fí ní zɨ́a káa do tákpásị́lị́. ⁹Ndásé ꞌdóꞌdó kɨ́ méngị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị e wá, gɨ ro karanée kadra bɨ Yésụ nɨ ndáꞌbaógụ sɨmɨ a ní, zɨ́ Lomo íꞌbí tákpásị́lị́ ezé trịdrị bɨ za fí ní. ¹⁰Togụ́ ledre nɨ goó bo ili sáká éyị́ gɨ zɨ́se yá, ídísé sáká a. Ídísé ndị́sị méngị bɨlámá ledre e kenée zɨ́ ꞌyị e za mbá. Kɨ́ngaya zɨ́ lafúse ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Kɨ́résịto go ní.

Odụ kúrúma zɨ́se

¹¹Ledre ba máéké máa zɨ́se, ídísé lúrú lá kacɨ́ sị́lị́ma ga bɨ máéké mɨngburokoné née.

¹²ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ gága sée kɨ́dí nɨ mɨútúásáne ídísé útú ngbuṛu ní, gaganɨ́ sée née gbékpị́e wá, ilinɨ́ gɨ ro zɨ́ Yụ́da e ídíye kɨ́ rokinyi kɨ́ye gɨ zɨ́a ilinɨ́ eyé do ꞌdóꞌdo yée gɨ ro ledre Kɨ́résịto bɨ uyu do mɨngbúngbu kágá ní wá. ¹³Máúku ledre née kenée gɨ zɨ́a yée ga bɨ ndịsịnɨ́ úku ledre kɨ́dí ídísé méngị ledre e kacɨ́ lorụ ꞌbɨ ondụ́ ní, kụṛụꞌbụyé, mengịnɨ́ eyé kpá wá. Ilinɨ́ tɨ́ lá ídísé útú ngbuṛu gɨ ro zɨ́ye ndị́sịyé mbófo royé kɨ́dí ṇgúṇgusé ledre eyé go. ¹⁴Togụ́ lá máa Páwulo ba yá, máíli amá mbófo romá gɨ ro éyị́ ga bɨ mándị́sị méngị yée ní wá. Éyị́ bɨ mámbófo ꞌbɨ amá Lomo gɨ roa ní dụụ́ Kɨ́résịto Yésụ Ngére ezé bɨ ufunɨ́ wo do mɨngbúngbu kágá gɨ ro yómo ꞌyịmaꞌdí e ní. Gɨ zɨ́ kéyị née, ꞌbú do sogo káṇgá ba ndaá domá wá, kpá káa zɨ́ bɨ ꞌbúma ndaá doa wá ní.

¹⁵Útú ngbuṛu, togụ́ útú ngbuṛu wá, ndaá ꞌbɨ ené kɨ́ ledrené owóowó wá. Mongụ́ éyị́ bɨ kɨ́ ledrené owóowó ní yị́ ené togụ́ Lomo oyóloꞌbó ꞌyị go mɨkándané gɨ zɨ́a ṇguṇgu ledre Yésụ go ní.

¹⁶ꞌYị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ba go ní, Lomo idí kɨ́ye gɨ ro zɨ́ye ndị́sịyé bɨlámáye bɨsinyí ledre nda ndíki yée wá gɨ zɨ́a nɨyí go mbigí ꞌyị ené e.

¹⁷Máúku zɨ́se tónóne karaba ndéréne ꞌdáꞌdá, ꞌyị ndaá lolụ fú lá ndị́sị ꞌdóꞌdo máa gɨ zɨ́ ledre ga bɨ mándị́sị ꞌdódo yée ní wá. Ambá mbiṛi ga bɨ romá ba ꞌdodonɨ́ go kɨ́dí mááyí mbigí ꞌyị ꞌbɨ Ngére Yésụ.

¹⁸Owụ́ ꞌbɨ Babá e, Kɨ́résịto Yésụ Ngére ezé idí méngị bɨlámá ledre zɨ́se gɨ do bɨ zɨ́se ndị́sịsé bɨlámáse. Idí kenée.