Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e

Ledre gɨ ro bụ́kụ ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e

Lúka eké bụ́kụ ba ne. Eké wo bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Lúka ní kpá ne. Sɨmɨ bụ́kụ ba eké ledre gɨ ro káa zɨ́ bɨ kóo ꞌYịmɨkása ꞌbɨ Yésụ ndịsịnɨ́ ndéré kɨ́ úku ledrea zɨ́ ꞌyị e gɨ do kacɨ́a bɨ ndaꞌbalugu roné go komo ere ní. Mɨzefị a sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Yụ́da e kpá kɨ́ káṇgá ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. Eké sɨmɨ bụ́kụ ba ledre gɨ ro bɨlámá ledre ga bɨ ꞌYịmɨkása ꞌbɨ Yésụ ndịsịnɨ́ kóo ndéré kɨ́ úku yée sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Yụ́da e kpá kɨ́ káṇgá ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. Lúka uku kpá ngíti ledre kɨ́dí ꞌDówụ́ Lomo nɨ ógụ fị zɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní, zɨ́a ndị́sịné ꞌdódo bɨlámá mɨsiꞌdi zɨ́ye kpá kɨ́ íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ manda eyé e.

Sɨmɨ kápita 1-12 Lúka uku tụ́ꞌdụ́ ledre e gɨ ro ledre ga bɨ ꞌyịmɨkása Pétero mengị yée nda kpá kɨ́ ledre ga bɨ kóo mengịnɨ́ royé zɨ́ ꞌyị e ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go sɨmɨ Yerụsaléma ní. ꞌDówụ́ Lomo ndịsị kóo sáká yée do tụ́ꞌdụ́ mɨsiꞌdi e gɨ ro zɨ́ye ówoyéme a kɨ́dí Lomo ili zɨ́ Bɨlámá ledre bɨ gɨ ro Yésụ ní idínɨ́ úku a zɨ́ kúfú ṛị́kị́ sị́ do ꞌyịmaꞌdí e mbá, nda lá dụụ́ zɨ́ Yụ́da e wá. Kápita 13-28 Lúka uku andá kpá ledre kɨ́dí ꞌDówụ́ Lomo ndịsị kóo sáká ꞌyịmɨkása Páwulo zɨ́a ndị́sịné ndéréne kɨ́ úku bɨlámá ledre née sɨmɨ ṛị́kị́ káṇgá e káa zɨ́ Ásiya, Yụ́ropɨ odụ a sɨmɨ gara bɨ Róma ní. Zɨ́a kpá úku ledre gɨ ro kúrú Lomo bɨ Páwulo kɨ́ ngíti géyị lafúne ꞌyịmɨkása ndịsịnɨ́ ndéré kɨ́ úku yée ní. Owoyemezé go bɨlámáne kɨ́dí Páwulo ꞌdodonɨ́ bɨlámá ledre bɨ gɨ ro Yésụ ní go zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e sɨmɨ ṛị́kị́ ngíti géyị sịndị́ kadra e.

1

Yésụ ndaꞌba komo ere

1Áko mongụ́ ꞌyị Teyófịlo, mɨzefị bụ́kụ bɨ kóo máéké ní, máéké kóo ledre gɨ ro ledre ga bɨ Yésụ1:1 Yésụ: Ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí, Lomo yomo ꞌyị e. tonó ꞌdodo yée kɨ́ yée ga bɨ mengị yée ní, ndéréógụné 2gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Lomo ꞌdiꞌbilugu wo sɨmɨa komo ere ní. ꞌDáꞌdá gɨ zɨ́a kóo kɨ́ ndáꞌbalúgu roné komo ere, zɨ́a kóo úku ledre kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo zɨ́ ꞌyị ga bɨ gelé yée káa do ꞌyịmɨkása1:2 ꞌYịmɨkása: Née ꞌyị ga bɨ Yésụ iꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ye, zɨ́a ndịsị kása yée ndéré kɨ́ méngị moko ené e káa zɨ́ úku bɨlámá ledre ené zɨ́ ꞌyị e, kɨ́ sị́kpị ꞌyị ndíyá e kpá kɨ́ ógóóyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨ ꞌyị e ní. ené e ní. 3Gɨ do kacɨ́ ꞌdoꞌdó bɨ kóo ꞌdoꞌdónɨ́ Yésụ maꞌdáa kɨ́e, zɨ́a úyuné do mɨngbúngbu kágá, zɨ́a kóo úrúne go gɨ sɨmɨ umbu, zɨ́a ꞌdódo roné zɨ́ ꞌyịmɨkása ené e kɨ́ꞌdí tụ́ꞌdụ́ kɨ́ sị́lị́ cị́ gbre. ꞌDodo kóo roné zɨ́ye kɨ́ꞌdí tụ́ꞌdụ́ née gɨ ro zɨ́ye ówo a kɨ́dí maꞌdíi née urú go. Zɨ́a ndị́sịné ꞌdódoyéme mɨsiꞌdi ledre ga bɨ ꞌbe Lomo ní zɨ́ye. 4Kadra kị́éꞌdo sɨmɨ bɨ Yésụ kotrụnɨ́ royé go do bi kị́éꞌdo kɨ́ ꞌyịmɨkása ené e ánu éyị́ ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndásé aka ị́nyị báyi rosé gɨ sɨmɨ Yerụsaléma gɨ ona wá. Ídísé ndị́sị ona gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Babá nɨ kása ꞌDówụ́ne zɨ́se káa do sáká éyị́ káa zɨ́ bɨ mocụ́ ledre a, zɨ́ma kóo ndị́sịmá úku ledre a zɨ́se ní. 5Yiwáni ndịsị íꞌbí babatị́za kɨ́ iní, tɨ́ lá gɨ do kacɨ́ sị́lị́ ca Lomo bábátị́zị́ sée kɨ́ ꞌDówụ́ne.”

Mɨndáꞌba Yésụ komo ere

6Sɨmɨ bɨ Yésụ kotrụnɨ́ royé go ndro kɨ́ ꞌyịmɨkása ené e ní, zɨ́ye ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Ngére,1:6 Ngére: Ndólo bɨ Ngére ní, nɨ zɨ́ Lomo kpá zɨ́ Yésụ gɨ zɨ́a nɨyí gbrengárá mbá Lomo kpá Ngére e. bɨ ba ní áyí go ógụ íꞌbílúgu ngére ꞌbɨ Isɨréle e zɨ́ye?”

7Zɨ́ Yésụ úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sịndị́ kadra gɨ ro ledre ga gére nɨ yị́ ené do sị́lị́ Babá. Ndaá ꞌbɨ ené mɨútúásáne gɨ ro zɨ́se ówo a wá. 8Tɨ́ lá ídísé ówo a kɨ́dí, ꞌDówụ́ Lomo nɨ ógụ ndị́sị sɨmɨsé. Zɨ́a ndị́sịné íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́se, zɨ́se ndị́sịsé úku ledre gɨ romá kɨ́ rokoꞌbụné zɨ́ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma, kpá kɨ́ ngíti géyị bi ga bɨ sɨmɨ Yụdáya kɨ́ Samáriya ní, zaá gị do odụ do sogo káṇgá mbá.”

9Gɨ do kacɨ́ bɨ Yésụ ukuonzó lá ledre gɨ tarané káa ní, tɨ́ do komoyé née ní, geré zɨ́ Lomo ꞌdíꞌbilúgu wo komo ere. Nɨyí ídí kɨ́e ní, yeré nɨ yị́ ené go sogo bụṛụngụ́ lurúndikinɨ́ lolụ wo wá.

10Sɨmɨ bɨ nɨyí aka fú lá ndị́sị lúrú lódụ́ kacɨ́ a kɨ́ ndéréókpóne ꞌdága ní, ꞌdiya káa ní, zɨ́ yaꞌdá e gbre mbá kɨ́ bɨkenyị́ bongó royé nɨyí go mɨtóroyé cigíye kenée. 11Zɨ́ yaꞌdá ga bɨ gbre ba úku ledre zɨ́ ꞌyịmɨkása ga gére née kɨ́dí, “Sée ꞌyị ꞌbɨ káṇgá bɨ Galiláya ní, éyị́ bɨ tórosé ndị́sị lúrú bi gɨ roa komo ere ní ꞌdi? Yésụ bɨ Lomo ꞌdiꞌbilugu wo gɨ zɨ́se komo ere née, nɨ karanée ndáꞌbaógụ cé káa zɨ́ bɨ lúrúsé wo kɨ́ ndéréókpó komo ere née ní.”

Gelénɨ́ ꞌyị do bi kacɨ́ Yụ́da

12Gɨ ore, zɨ́ ꞌyịmɨkása e ndáꞌbalúgu royé gɨ do Landa bɨ ndịsịnɨ́ ndolo a Olíva ní, sɨmɨ Yerụsaléma. Landa máa née nɨ kilomị́ta kị́éꞌdo gɨ sɨmɨ Yerụsaléma. 13Sɨmɨ bɨ ndaꞌbaogụnɨ́ sɨmɨ gara íri ní, zɨ́ye ékị́ ókpóye geré ꞌdága sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ oꞌbóṛongónɨ́ do ezené kɨ́ꞌdí bɨ kóo ndịsịnɨ́ ndịsị ní. ꞌYị ga bɨ kóo ore ní nɨyí kóo, Pétero, Yiwáni, Yakóbo e kɨ́ Andiríya, Phị́lịpo e kɨ́ Tóma, Batilimáyo e kɨ́ Matáyo, Yakóbo wotị́ Alafáyo, Simúna ngúru ꞌyị ga bɨ kɨ́ ꞌbú káṇgá eyé ꞌbɨ Isɨréle e doné ní, nda kɨ́ Yụ́da wotị́ Yakóbo. 14Zɨ́ ꞌyịmɨkása ga gére née ndị́sị ndị́sị kótrụ royé trị́é do bi kị́éꞌdo íni ini zɨ́ Lomo kacɨ́ kadra mbá. Ndịsịnɨ́ kóo ndị́sị íni ini máa née ndro kɨ́ ngíti géyị kará e nda kɨ́ Maríya mbágá Yésụ kpá kɨ́ lúndu Yésụ maáge.

15Gɨ do kacɨ́ owụ́ sị́lị́ cúkuꞌdée, zɨ́ ꞌyị e míya kị́éꞌdo doa cị́ kéṛị́ a yée ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní kótrụ royé do bi kótrụro ꞌbɨ ini zɨ́ Lomo. Zɨ́ Pétero ị́nyịógụné ꞌdága ódroné zɨ́ ꞌyị ga bɨ kotrụnɨ́ royé née kɨ́dí, 16“Owụ́ ꞌbɨ babá e, mɨéké kúrú Lomo ogụ go maꞌdíi káa zɨ́ bɨ kóo ꞌDówụ́ Lomo ukuiꞌbí zɨ́ Dawídi éké a gɨ ro Yụ́da bɨ kóo utú káa do manda ꞌdáꞌdá zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo ꞌdiꞌbinɨ́ Yésụ ní. 17Yụ́da nɨ kóo ngúru ꞌyị gɨ dongaráze. Gelénɨ́ kóo wo káa do ezezé sɨmɨ moko bɨ azé sɨmɨ a ba ní.”

18Gɨ zɨ́ késị́ bɨ kóo Yụ́da owo gɨ sɨmɨ bɨsinyí mɨméngị ledre ené ní, sɨmɨ bɨ kóo ingíonzó roné zɨ́a útúlóko sɨmɨné ní, zɨ́ manda ꞌbɨ Yụ́da e kóo úgú bi bɨ kóo ingíonzó roné doa née óto umbua sɨmɨ a. 19ꞌYị ga bɨ kóo sɨmɨ Yerụsaléma ní uwúnɨ́ kóo ledre née go za mbá. Zɨ́ye ndị́sịyé ndólo bi máa née kɨ́ tara Aramáyika kɨ́dí Akeledáma, ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí, Bi ꞌbɨ óto Umbu e.

20Zɨ́ Pétero tátáne ꞌdáꞌdá kɨ́ ledre kɨ́dí, “Nɨ mɨéké née sɨmɨ Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi kɨ́dí, ‘ꞌBe ꞌbɨ ené idí ídí káa do tobó, ꞌyị ndị́sị sɨmɨ a ndaá.’1:20 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 69:25 Nɨ kpá mɨékéne kɨ́dí, ‘Ngíti ꞌyị idí ꞌdíꞌbi moko kacɨ́ a ne.’1:20 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 109:8

21“Bɨ go kenée ní, nɨ mɨútúásáne zɨ́ze gélé ngúru ꞌyị gɨ dongaráze bɨ azé kú kéye sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo Ngére Yésụ nɨ dongaráze ní, 22tónóne gɨ sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ Yiwáni Babatị́za zaá gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Lomo ꞌdiꞌbilugu Yésụ gɨ zɨ́ze komo ere sɨmɨ a ní. Gɨ ro zɨ́ ꞌyị máa née ídíne ꞌyị bɨ lurú mɨúrú Yésụ gɨ sɨmɨ umbu go cụ́ kɨ́ komoné ní.”

23Gɨ ore, zɨ́ ꞌyịmɨkása e kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní íꞌbí somụ́ ledre eyé gɨ ro yaꞌdá e gbre Yoséfa bɨ ndịsịnɨ́ kpá ndólo wo Barasába (bɨ owoyemenɨ́ wo kpá kɨ́ ịrịa bɨ Zụ́sụto ní) kɨ́ Matíya. 24Zɨ́ye ótụ́ doyé íni ini zɨ́ Ngére Yésụ kɨ́dí, “Ówo mɨmbéꞌde ꞌyị e mbá bú mɨkékeṛị́a. Ídí nda mu ꞌdódo ꞌyị bɨ gɨ dongará yaꞌdá ga bɨ gbre ba wo bɨ gélé wo go 25gɨ ro zɨ́a ídíne káa do ꞌyịmɨkása do bi kacɨ́ Yụ́da bɨ kóo otoomo moko zɨ́a ndéréne do bi ené bɨ ili ní.” 26Gɨ do kacɨ́ ini zɨ́ Lomo, zɨ́ye ónzó gbégbé1:26 Ónzó gbégbé: Ba mɨsiꞌdi bɨ kóo Yụ́da e ndịsịnɨ́ gélé ꞌyị kɨ́e gɨ moko ꞌbɨ Lomo ní. gɨ ro gélé kémbị́ ꞌyị gɨ dongará yaꞌdá ga gére née. Zɨ́ gbégbé útúne zɨ́ Matíya. Do go gélé wo káa do ngúru ꞌyịmɨkása yata yée máa ga bɨ kóo sokó doa kị́éꞌdo (11) ní.

2

ꞌDówụ́ Lomo ogụ do ꞌyị e sɨmɨ Yerụsaléma

1Sɨmɨ bɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ Pénítakote2:1 Sịndị́ kadra ꞌbɨ Pénítakote: Née sị́lị́ cị́ gbre doa sokó gɨ do kacɨ́ Umbuokpó. Yụ́da e ndịsịnɨ́ ógụ sɨmɨ sị́lị́ née sɨmɨ Yerụsaléma íꞌbí mɨzefị éyị́ eyé ga bɨ gɨ yáká ní zɨ́ Lomo. Ólo Lévị e 23:15-21. utúasá ní, zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní kótrụ royé mbá do bi kị́éꞌdo sɨmɨ Yerụsaléma. 2Nɨyí ídí kɨ́e ní, zɨ́ gboṛụ éyị́ ówụ́ne gɨ komo ere káa zɨ́ gboṛụ mongụ́ síli bɨ káa zɨ́ mɨgombị ní sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ kóo nɨyí sɨmɨ a ní. 3Sɨmɨ ledre bɨ ndị́sị méngị roné ba ní, zɨ́ye lúrúndíki éyị́ káa zɨ́ mɨngálánga mbílí phoꞌdụ ní. Zɨ́ éyị́ bɨ káa zɨ́ mbílí phoꞌdụ ba ífi báyi roné do ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní za mbá. 4Gɨ do kacɨ́ ledre bɨ mengị roné kenée ní, zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ye, zɨ́ye tónóye ódroyé sɨmɨ ngíti géyị tara e káa zɨ́ bɨ ꞌDówụ́ Lomo ꞌdodo zɨ́ye ní.

5Sɨmɨ sịndị́ kadra máa kóo née ní, tụ́ꞌdụ́ Yụ́da ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní, nɨyí kóo bo ogụnɨ́ sɨmɨ Yerụsaléma ore gɨ do bi e do sogo káṇgá za mbá. 6Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga gére née uwúnɨ́ mongụ́ gboṛụ éyị́ bɨ owụ́ née ní, zɨ́ye ụ́dụyé mbá ngásáye do bi bɨ ledre ba mengị roné doa ní. Zɨ́ye ndị́sị ónzó komoyé gɨ zɨ́a ledre ga bɨ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ndịsịnɨ́ úku a ní, ndịsịnɨ́ úwú a tɨ́ káa zɨ́ ndịsịnɨ́ úku ledre née sɨmɨ tara eyé ní.

7Zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́ ledre bɨ mengị roné née. Zɨ́ye ndị́sịyé ódroyé dengbị́ye kɨ́dí, “ꞌYị ga ba nɨyí mbá gɨ sɨmɨ Galiláya mengị káa be ꞌdi zɨ́ye ndị́sị ódroyé sɨmɨ tara ezé? 8Éyị́ bɨ mengị roné ní ꞌdi. Bɨ uwúzé nda ledre ga bɨ ndịsịnɨ́ úku yée tɨ́ káa zɨ́ ukunɨ́ sɨmɨ tara ezé ní? 9Bɨ ogụzé ꞌbɨ ezé yị́ ezé zaá gɨ sɨmɨ káṇgá ga bɨ Pátiya, Medị́ya kɨ́ Elamị́tị, kpá zaá gɨ sɨmɨ Mesopatómiya, Yụdáya nda kɨ́ Kapadósiya, kpá gɨ sɨmɨ Pánato kɨ́ Ásiya, 10ngíti géyị ogụnɨ́ ꞌbɨ eyé gɨ sɨmɨ Pharagáyi, Pamafíliya kɨ́ gɨ sɨmɨ Ízibiti kɨ́ bi ga bɨ sɨmɨ Lị́bịya gbóo kɨ́ Seréna ní. Ngíti géyị ogụnɨ́ ꞌbɨ eyé gɨ sɨmɨ mongụ́ gara bɨ Róma ní, 11gba Yụ́da e kɨ́ ngíti géyị kúfú ga bɨ oyóloꞌbónɨ́ royé káa do ꞌyị ga bɨ ꞌyị ṇgúṇgu ꞌdódo ledre ꞌbɨ Yụ́da e ní, kɨ́ ngíti géyị ga bɨ ogụnɨ́ ꞌbɨ eyé gɨ sɨmɨ Kuréto kɨ́ Arábiya ní, uwúzé ledre ga bɨ ndịsịnɨ́ úku yée kɨ́ tara ezé gɨ ro mongụ́ ledre bɨ Lomo mengị ba mbá bú.” 12Gɨ zɨ́ ledre née ní, zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́. Zɨ́ye ndị́sị ónzó komoyé kacɨ́ ledre bɨ mengị roné née ní, owo ꞌdiꞌbinɨ́ mbị́ éyị́ bɨ mengị roné ní wá. Zɨ́ye ndị́sị ndúꞌyú lóꞌbo royé dengbị́ye kɨ́dí, “Ini ledre gɨ sɨmɨ ledre bɨ mengị roné ba ꞌdi?”

13Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongaráye fóló ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go née kɨ́dí, “ꞌYị ga gére née koyónɨ́ yị́ eyé mɨkóyó.”

Pétero odro zɨ́ ꞌyị e kadra Pénítakote

14Zɨ́ Pétero e kɨ́ lafúne ꞌyịmɨkása ga bɨ kóo sokó doa kị́éꞌdo (11) ní ị́nyịógụyé ꞌdága. Zɨ́ Pétero úku ledre kɨ́ mongụ́ kúrú zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ kóo kotrụnɨ́ royé ní kɨ́dí, “Lafúma e Yụ́da e kɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndị́sị sɨmɨ Yerụsaléma ona ní, índisé aka mbílíse zɨ́ma yáa gɨ ro zɨ́ma úku ꞌdódo ini ledre sɨmɨ ledre bɨ mengị roné ba zɨ́se. 15ꞌYị ga ba ní koyónɨ́ eyé e wá. Ba aka lá sịndị́ kadra ịnyị doa eso kɨ́ phịyị́. 16Yị́ ené ba ledre bɨ kóo nébị Yúwele uku ledre gɨ roa kɨ́dí,

17“ ‘Lomo uku ledre kɨ́dí, sɨmɨ odụ sị́lị́,

Mááyí karanée kásaógụ ꞌDówụ́ma zɨ́a ógụ ndị́sịné sɨmɨ ꞌyị e za mbá.

Wotị́se e kɨ́ nyị́se e nɨyí karanée ndị́sị úkutátá ledre gɨ romá zɨ́ ꞌyị e,

phɨṛangá esé e nɨyí karanée lúrúndíki éyị́ ga bɨ nɨyí méngị royé ní ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́ye kɨ́ méngị royé,

zɨ́ ngoko ꞌyị e ndị́sịyé ꞌdúꞌduru bɨ Mááyí ógụ kɨ́e doyé ní.

18Gba ꞌyị kasa amá e, yaꞌdá e kɨ́ kará e

Mááyí karanée kása ꞌDówụ́ma zɨ́a ógụ ndị́sịné sɨmɨyé sɨmɨ kadra bɨ nɨ útúásá ní

gɨ ro zɨ́ye ndị́sị úkutátá ledre amá zɨ́ ꞌyị e.

19Mááyí karanée méngị mɨngburoko ledre e komo ere kɨ́ ngíti géyị do sogo káṇgá ona gɨ ro zɨ́a ꞌdódo rokoꞌbụ amá zɨ́ ꞌyị e.

Sɨmɨ bɨ karanée ledre máa née nɨ ndị́sị méngị roné do sogo káṇgá ona ní,

okó nɨ útú zɨ́ sáma ꞌyị e kúkúne, phoꞌdụ kɨ́ mongụ́ cika nɨ ídí lị́rị do bi e mbá.

20Komo kadra nɨ ị́lị́ zɨ́ mɨtụlụrụ útúne mbụụ́,

zɨ́ komo éfé óyólóꞌbó roné bɨkesị́ne káa zɨ́ sáma ní.

Ledre ga gére née nɨyí méngị royé ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́ mongụ́ sị́lị́ ꞌbɨ Ngére Lomo kɨ́ ógụné.

21Gɨ ore, ꞌyị bɨ nɨ íni ini

zɨ́ Ngére Lomo ní, Lomo nɨ tɨ́ yómo wo.’2:21 Yowéle 2:28-32

22“Lafúma e Isɨréle e, ídísé úwú ledre bɨ mááyí úku a zɨ́se ba. Yésụ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta nɨ kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ méngị mɨngburoko ledre zɨ́ne, káa zɨ́ bɨ ꞌdodo roné go zɨ́se sɨmɨ ledre ga bɨ ndịsị méngị yée kɨ́ rokoꞌbụ bɨ Lomo iꞌbí zɨ́a ní. Ówoyémesé bú bɨlámáne káa zɨ́ bɨ kóo ndịsị méngị yée dongaráse ona ní. 23Kacɨ́ mɨyéme ledre ꞌbɨ Lomo, ótoómo kóo Yésụ do sị́lị́se gɨ ro zɨ́se íꞌbí wo zɨ́ ꞌyị lúyú ledre e phéphé wo zɨ́a úyuné do mɨngbúngbu kágá. 24Bɨ kenée ní, Lomo uru wo go gɨ sɨmɨ umbu gɨ zɨ́a Yésụ utúasá ídí sị́ sị́lị́ rokoꞌbụ ꞌbɨ umbu wá. Cakaba ba ní, Lomo oto yị́ ené wo go zɨ́a ídíne kɨ́ ro doné. 25Dawídi eké kóo owụ́ ꞌbɨ mbágá ledre go kpá kenée gɨ ro Yésụ ya Yésụ nɨ gú úku ledre kɨ́dí,

“ ‘Máówo bú kɨ́dí Ngére Lomo nɨ gbóo kɨ́ma kacɨ́ kadra mbá.

Gɨ zɨ́a bɨ nɨ gbóo kɨ́ma ní,

máútúásá éré ngịrị gɨ zɨ́ ledre e wá.

26Gɨ zɨ́ kéyị née ní, rokinyi ucu go do mɨmbéꞌdemá,

gba ódro ga bɨ ndịsịnɨ́ ólụ́ógụ gɨ taramá ní nɨyí mbá ódro ꞌbɨ rokinyi.

Káa zɨ́ bɨ mááyí ba ní, mɨmbéꞌdemá ịdrị́ go nzoó kacɨ́ óto komo bɨ kóo mándị́sị óto a ní,

27gɨ zɨ́a útúásá ótoómo máa sɨmɨ bi wá,

útúásá kpá ótoómo ꞌYị eyị́ bɨ lúyú ledre ndaá roa wá ní ényené wá.

28Bɨ kenée ní, ꞌdódo mɨsiꞌdi trịdrị go zɨ́ma,

gɨ ro zɨ́ze ndị́sịzé kéyị sɨmɨ rokinyi bɨ za fí ní.’2:28 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 16:8-11

29“Owụ́ ꞌbɨ babá e, máúku ba wo zɨ́se fúó kɨ́dí, bulúnduzé ngére Dawídi bɨ ꞌyị e owonɨ́ wo mbá bú ní, uyu kóo do óto bi zɨ́a, bi nɨ zɨ́a karaba bo do sogo káṇgá ona. 30Owozé bú kɨ́dí Dawídi uku ené kóo ledre ga gére née gɨ ro kụṛụꞌbụné wá. Tɨ́ lá nɨ yị́ ené kóo nébị, owo bú kɨ́dí Lomo mocụ́ kóo éyị́ go zɨ́ne. Lomo mocụ́ ya née nɨ gú karanée óto ngúru bulúndu Dawídi káa do ngére káa zɨ́ Dawídi ní. 31Dawídi owo yị́ ené kóo ledre bɨ Lomo nɨ méngị a ní go ꞌdesị́ ꞌdáꞌdá. Née sị́ ledre bɨ kóo uku ledre kɨ́dí, Lomo nɨ úru Kɨ́résịto2:31 Kɨ́résịto: Ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí, ꞌyị bɨ Lomo gelé wo káa do Ngére ní. gɨ sɨmɨ umbu gɨ zɨ́a ní. Lomo utúasá ené ótoómo wo sɨmɨ bi wá, útúásá kpá gbawá ótoómo wo zɨ́a ényené.

32“Bɨ kenée ní, Lomo uru Yésụ go gɨ sɨmɨ umbu. Lurúzé ledre bɨ mengị roné née go maꞌdíi cụ́ kɨ́ komozé. 33ꞌBụa Lomo, íꞌbí mongụ́ úndru go zɨ́ Yésụ maꞌdáa gɨ ro zɨ́a ídíne mɨndị́sịné do sị́lị́ ꞌbɨ anú ꞌbɨ ꞌBụné Lomo. Lomo iꞌbí kóo rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ne go zɨ́ Yésụ káa zɨ́ bɨ kóo mocụ́ ledre a zɨ́a ní. Ledre bɨ lúrúsé kɨ́ wo bɨ úwúsé wo ba ní, yị́ ené née ꞌDówụ́ Lomo bɨ Yésụ kasa zɨ́a ógụ ndị́sịné sɨmɨzé ní. 34Ndaá ꞌbɨ ené bɨ kɨ́dí Dawídi nderé kóo komo ere, zɨ́a kóo uku ledre kɨ́dí,

“ ‘Ngére Lomo uku ledre zɨ́ Ngére amá Kɨ́résịto kɨ́dí,

“Ndị́sị do sị́lị́ma ꞌbɨ anú ona,

35gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ Mááyí óto ezeokóyị e mbá

sị́ sịndị́yị káa zɨ́ owụ́ gbáꞌdá bɨ ndị́sị óto sịndị́yị doa ní.” ’2:35 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 110:1

36“Bɨ go kenée ní, sée ꞌyị ꞌbɨ Isɨréle e, ídísé ówo a maꞌdíi kɨ́dí, Yésụ bɨ phéphésé wo do mɨngbúngbu kágá née ní, nɨ ne wo bɨ Lomo oto wo zɨ́ye ídíye kéne káa do Ngére kpá Kɨ́résịto dozé ní.”

37Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga gére née uwúnɨ́ ledre bɨ Pétero uku zɨ́ye kenée ní, zɨ́ mɨmbéꞌdeyé ꞌdécịné ꞌduo tụ. Zɨ́ye ndúꞌyú Pétero e kɨ́ ngíti géyị lafúga ꞌyịmɨkása e kɨ́dí, “Owụ́ babá e, azé nda méngị go ꞌdi?”

38Zɨ́ Pétero úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sée mɨkékeṛị́a mbá, ídísé ótoómo kɨ́ lúyú ledre. Do bábátị́zị́ sée kɨ́ ịrị Kɨ́résịto Yésụ2:38 Kɨ́résịto Yésụ: Ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí, ꞌyị bɨ Lomo gelé wo káa do Ngére ní. Yésụ, ledre gɨ sɨmɨ ịrị née kɨ́dí, ómo, ꞌyị yómo ꞌyị e. gɨ ro zɨ́ Lomo lụ́lụóyó lúyú ledre esé. Gɨ ore, Lomo nɨ íꞌbí tákpásị́lị́ bɨ ꞌDówụ́ne ní zɨ́se. 39Ledre bɨ kóo Lomo mocụ́ wo ní, nɨ kóo gɨ rosé kɨ́ owụ́ ꞌbɨ esé e, kɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨyí gbála gɨ ro Lomo ní kɨ́ yée ga bɨ Ngére ezé Lomo ndolo yée káa do ꞌyị ené e ní.”

40Zɨ́ Pétero úku tụ́ꞌdụ́ ledre ga bɨ oꞌbụóbụ ní zɨ́ye. Zɨ́a ndéndị́ roné zɨ́ye kɨ́dí, “Mé ba ní, ídísé mu ndúꞌyú Lomo gɨ ro zɨ́se ómosé káa bɨ Lomo nɨ ꞌdóꞌdo sée sɨmɨ bɨ nɨ ꞌdóꞌdo ꞌyị ga bɨ ꞌyị lúyú ledre e ní.” 41Gɨ ore ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre bɨ Pétero uku ní, zɨ́ye óyólóꞌbó somụ́ ledre eyé do íꞌbí babatị́za zɨ́ye. ꞌYị ga bɨ kóo oyóloꞌbónɨ́ somụ́ ledre eyé sɨmɨ kadra máa bɨ kóo née ní, nɨyí kóo mbá álifu ota.

42Nda gɨ do kacɨ́ a bɨ oyóloꞌbónɨ́ somụ́ ledre eyé ní, zɨ́ye íꞌbí royé ndị́sị ówoyéme ledre gɨ ro Yésụ gɨ zɨ́ ꞌyịmɨkása ené e, zɨ́ ndị́sị eyé kɨ́ ánu éyị́ mɨánu ꞌbɨ sómụ́ndíki ledre umbu Ngére Yésụ kɨ́ ini zɨ́ Lomo ídíne ndro do bi kị́éꞌdo.

Ndị́sị ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní

43Zɨ́ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní ị́nyịyé mbá ndị́sị óto úndru Lomo gɨ zɨ́ rokoꞌbụ bɨ ndịsị íꞌbí a zɨ́ ꞌyịmɨkása e ndị́sịyé méngị mɨngburoko ledre e kɨ́e kacɨ́ kadra e mbá ní. 44Bɨ kenée ní, zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ go ní kótrụ royé zɨ́ye ndị́sịyé méngị ledre eyé e kacɨ́ kadra mbá ndro. 45Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní ndị́sịyé togụ́ ugúoyónɨ́ éyị́ eyé e go yá, zɨ́ye ndị́sịyé ífi késị́ye dongaráye mɨútúásáne kpịnị kacɨ́ éyị́ bɨ ꞌyị ili wo ní. 46Kacɨ́ kadra mbá zɨ́ye ndị́sịyé kótrụ royé do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo,2:46 ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo: ꞌDị́cị́ máa wo née nɨ dụụ́ kị́éꞌdo sɨmɨ Yerụsaléma. ꞌYị ꞌdáná éyị́ e ndịsịnɨ́ lengbe ꞌdáná éyị́ sɨmɨa gɨ zɨ́a Lomo nɨ ore, gɨ ro zɨ́a ótoómo lúyú ledre ꞌbɨ ꞌyị e. ngíti géyị yá ꞌbe ꞌbɨ eyé e ndị́sịyé ánu éyị́ mɨánu ꞌbɨ sómụ́ndíki ledre umbu Ngére Yésụ kɨ́ mongụ́ rokinyi do mɨmbéꞌdeyé. 47Sɨmɨ bɨ ledre née nɨ ndị́sị méngị roné kenée ní, zɨ́ye ndị́sịyé kófó ịrị Lomo. Zɨ́ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní mbá ndị́sịyé óto ꞌbú ledre bɨ ndịsịnɨ́ méngị a née doyé. Nda gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ Ngére Yésụ ndị́sịné ꞌdíꞌbiógụ ngíti géyị yata ꞌyị e gɨ ro zɨ́ye ómoyé.

3

Pétero yomo oꞌdo bɨ mɨgịgị́rị́ ní

1Kadra kị́éꞌdo zɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni ị́nyịyé ndéréye sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo sɨmɨ sịndị́ kadra ota (3) gɨ do kacɨ́ yana kadra sɨmɨ bɨ ꞌyị e nɨyí go mbá íri ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo ní. 2Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ ku mbotụ bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Mbotụ Lámá ní, zɨ́ye ndíki oꞌdo bɨ aránɨ́ wo kú mɨgịgị́rị́ ní ore. ꞌYị e ndịsịnɨ́ ị́mbị́óto wo ore gɨ ro zɨ́a ndị́sịné ómbo késị́ gɨ zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndéré íni ini zɨ́ Lomo do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ore ní.

3Sɨmɨ bɨ onzó komoné ro Pétero e kɨ́ Yiwáni kɨ́ ólụ́ sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní, zɨ́a ị́nyịné ómbo késị́ gɨ zɨ́ye. 4Zɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni lúrú wo gbóó, zɨ́ Pétero úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Lúrú aka bɨ zɨ́ze yáa.” 5Zɨ́a sị́kpị komoné lúrú yée kɨ́ sómụ́ ledre bɨ yaá nɨyí go íꞌbí éyị́ zɨ́ne.

6Sɨmɨ bɨ nɨ go gbóó ndị́sị lúrú yée ní, zɨ́ Pétero úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Késị́ ndaá ꞌbɨ ené zɨ́ma wá, éyị́ bɨ Mááyí íꞌbí a zɨ́yị ní nɨ, kɨ́ ịrị Kɨ́résịto Yésụ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta, ị́nyịógụ mu ꞌdága zɨ́yị tónó ndéréyị do sịndị́yị.” 7Gɨ do kacɨ́ ledre bɨ Pétero uku née ní, zɨ́a sị́kpị oꞌdo bɨ mɨgịgị́ṛị́ née ꞌdága kɨ́ sị́lị́ne ꞌbɨ anú. Sịndị́ga kɨ́ komo ṛigiga ga bɨ kóo ngárá rokoꞌbụyé ndaá ní, zɨ́ye geré ídíye eyé kɨ́ rokoꞌbụyé. 8Zɨ́a ị́nyịógụ tóroné ꞌdága, zɨ́a tónóne gámálící roné do sịndị́ne. Gɨ ore zɨ́ye ólụ́ye ndro kɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo nɨ go mɨndéréne ndị́sị kɨ́ léꞌbélící roné kɨ́ kófó ịrị Lomo. 9Sɨmɨ bɨ ꞌyị e lurúnɨ́ wo nɨ go mɨndéréne kɨ́ ndị́sị kófó ịrị Lomo ní, 10zɨ́ye ówoyéme ledre gɨ roa kɨ́dí, ba tɨ́ oꞌdo bɨ ndịsị ómbo éyị́ ku mbotụ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Mbotụ Lámá ona ba. Zɨ́ tara ꞌyị e ị́drị́ne mbá mɨị́drị́ gɨ zɨ́ mongụ́ ledre bɨ mengị roné zɨ́a née.

Ledre bɨ Pétero uku zɨ́ ꞌyị e ní

11Gɨ zɨ́a bɨ oꞌdo née lanyá nda go fú lá ngónó ngónó do kacɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni ní, zɨ́ tara ꞌyị e ị́drị́ne mbá mɨị́drị́. ꞌYị e owo ꞌdiꞌbinɨ́ mbị́ éyị́ bɨ nɨyí méngị a ní wá. Zɨ́ye ụ́dụyé mbá ngásá lódụ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni sị́ mbílí ꞌdị́cị́ bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Mbílí ꞌdị́cị́ ꞌbɨ Solomóna ní. 12Sɨmɨ bɨ Pétero lurú nda ledre ba káa ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Lafúma Isɨréle e, tarasé ịdrị́ kɨ́ lúrú ledre bɨ mengị roné zɨ́ oꞌdo ba gɨ zɨ́ ꞌdi? Éyị́ bɨ ndị́sịsé ndáꞌbá kɨ́ lúrú zée kenée gɨ zɨ́a ní ꞌdi? Sómụ́sé ꞌbɨ esé kɨ́dí rokoꞌbụ bɨ oꞌdo née ịnyịogụ kɨ́e do sịndị́ne née ogụ gɨ zɨ́ze? 13Máúku zɨ́se maꞌdíi, éyị́ bɨ mengị roné née, Lomo bɨ kóo ndịsị lúrú bi kacɨ́ bulúndusé Abarayáma, kɨ́ Isáka e nda kɨ́ Yakóbo ní, iꞌbí kóo mongụ́ úndru go zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ené Yésụ. Zɨ́se kóo ꞌdíꞌbi wo íꞌbí a zɨ́ ngére ga bɨ do sogo káṇgá ona ní gɨ ro do úfu a, zɨ́se kpá ásisé gɨ roa sɨmɨ bɨ ꞌdiꞌbiogụnɨ́ wo kóꞌdụ́ Piláto ní, tɨ́ bɨ kóo Piláto ayí go íꞌdí sị́lị́ne gɨ roa ní. 14Tɨ́ ꞌyị bɨ ngará lúyú ledre ndaá roa wá ní, zɨ́se ásisé gɨ roa yaá Piláto ídí íꞌdí sị́lị́ne gɨ ro ꞌyị bɨ kóo úfu ꞌyị e ní. 15Zɨ́se ị́nyịsé úfu ꞌyị bɨ nɨ ne mɨsiꞌdi trịdrị bɨ za fí ní. Bɨ ba ní, Lomo úru wo gɨ sɨmɨ umbu go. Lurúzé wo go cụ́ kɨ́ komozé. 16Gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇguzé ledre Yésụ ní, oꞌdo bɨ mɨgịgị́ṛị́ bɨ lúrúsé wo karaba go kɨ́ sanáne bɨlámáne filo née ní gɨ zɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Yésụ. Ṇgúṇgu ledre Yésụ oto wo ne zɨ́a ídíne bɨlámáne káa zɨ́ bɨ lúrúsé wo née ní.”

17“Owụ́ ꞌbɨ babá e, máówo bú kɨ́dí ledre bɨ méngịsé kɨ́ manda esé e zɨ́ Yésụ née ní, gɨ zɨ́a bɨ ówosé esé yaá nɨ ꞌYị yómo ꞌyị e ní wá. 18Ledre née ní ogụ go té do ledre bɨ kóo Lomo ukuiꞌbí tara nébị e ꞌdesị́ gɨ ro zɨ́ye úkutátá a ya Kɨ́résịto bɨ Lomo nɨ kása wo ní nɨ ꞌdóꞌdó mɨꞌdóꞌdó, sɨmɨ odụ a zɨ́a úyuné. 19Bɨ kenée ní, ídísé mu ótoómo kɨ́ lúyú ledre, zɨ́se ndị́sịsé méngị dụụ́ ledre bɨ nɨ óto Lomo zɨ́a ídíne kɨ́ rokinyi kɨ́se ní gɨ ro zɨ́a lụ́lụóyó lúyú ledre esé, gɨ ro zɨ́se ídíse kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́a. 20Togụ́ ótosé Lomo go zɨ́a ídíne kɨ́ rokinyi, sịndị́ kadra nɨ ógụ, zɨ́a kása Kɨ́résịto Yésụ bɨ kóo gelé wo go ꞌdesị́ káa do Ngére ní zɨ́se. 21Gɨ zɨ́ kéyị née ní, Yésụ nɨ aka ndị́sị fú komo ere gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ togụ́ Lomo óyólóꞌbó ledre e go mbá mɨkándayé ní. Lomo ukuiꞌbí kóo ledre née go ꞌdesị́ tara nébị ené e yaá idínɨ́ úkutátá a zɨ́ ꞌyị e. 22Mụ́sa uku kóo kɨ́dí, ‘Ngére esé Lomo nɨ karanée kásaógụ nébị zɨ́se káa zɨ́ bɨ kasa máa ní gɨ dongará ꞌyị esé e. Ledre ga bɨ mbá nɨ úku yée zɨ́se ní ídísé úwú yée zɨ́se ṇgúṇgu a. 23ꞌYị máa yée ga bɨ uwúnɨ́ ledre gɨ tara nébị máa née wá ní, Lomo nɨ ꞌdíꞌbióyó yée gɨ dongará ꞌyị ené e ꞌdáꞌba.’3:23 Gbre lorụ 18:15,18,19

24“Maꞌdíi, nébị e mbá tónóne gɨ sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ nébị Sámele, ndéréógụné gị ro lafúga nébị ga bɨ kóo gɨ do kacɨ́ a ní, ndịsịnɨ́ kóo go úkuógụ tɨ́ fú lá ledre ga bɨ ndịsị méngị roné do sị́lị́ ga ba ní ní. 25Mɨyéme ledre bɨ Lomo yeme kpụrụ́ gɨ sɨmɨ nébị ené e ní, nɨ gɨ rozé kése mbá, ásé ndíki mɨyéme ledre bɨ Lomo yeme kɨ́ bulúndusé ní. Káa zɨ́ bɨ kóo uku go zɨ́ Abarayáma kɨ́dí, ‘Kpụrụ́ gɨ sɨmɨ bulúnduyị́ e, Mááyí karanée íꞌbí úndru zɨ́ ṛị́kị́ sị́ do ꞌyịmaꞌdí e do sogo káṇgá ona za mbá.’3:25 Dosị́ éyị́~e 22:18, 26:426Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ Lomo gélé ꞌyịmɨkása ené Yésụ zɨ́a kásaụ́tụ wo zɨ́se Isɨréle e, gɨ ro zɨ́se ótoómo kɨ́ méngị bɨsinyí ledre gɨ ro zɨ́ Lomo íꞌbí úndru zɨ́se.”

4

Yụ́da e ꞌdiꞌbinɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni

1Sɨmɨ bɨ Pétero e kɨ́ Yiwáni nɨyí aka cịkị ndị́sị úku ledre máa bɨ mengị roné ba zɨ́ ꞌyị e ní, ve, zɨ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ manda ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌbáꞌbá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní kɨ́ Sadụkáyo e4:1 Sadụkáyo: Née ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ngárá nditíꞌdofụnɨ́ do lorụ bɨ Mụ́sa eké ní wá ní. Tɨ́ lá ṇguṇgunɨ́ eyé bɨ kɨ́dí lomo ro ꞌyịmaꞌdí e nɨ bo, maláyika e nɨyí bo, ꞌyị e úru gɨ sɨmɨ umbu bú ní wá. Ólo Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e 23:6-8. ógụyé. 2Zɨ́ komoyé ésị́ne ꞌduo káa zɨ́ so phoꞌdụ ní gɨ zɨ́a bɨ ꞌyịmɨkása ga gére née ndịsịnɨ́ ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́ ndị́sị úku ledre kɨ́dí ꞌyị e nɨyí úrú gɨ sɨmɨ umbu cé káa zɨ́ bɨ Yésụ urú gɨ sɨmɨ umbu ní. 3Zɨ́ye ꞌdíꞌbi Pétero e kɨ́ Yiwáni gɨ zɨ́a bɨ kóo go kɨ́ tagá ní, do bándá yée sɨmɨ sị́gịnị zaá gị kɨ́ phịyị́. 4Abú kenée ndotó, tụ́ꞌdụ́ ꞌyị máa yée ga bɨ uwúnɨ́ ledre bɨ gɨ tara Pétero e kɨ́ Yiwáni zɨ́ye go ṇgúṇgu ledre Yésụ ní, zɨ́ye éye ógụyé za álifu ịnyị.

5Sɨmɨ bɨ bi aráloꞌbó roné ní, zɨ́ manda ꞌbɨ Yụ́da e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị eyé e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo lorụ e kótrụ royé mbá sɨmɨ Yerụsaléma. 6Mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́4:6 Mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́: Mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ romo do manda ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e zɨ́ Lomo. Ndịsị lengbe ólụ́ dụụ́ ne sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ Mongụ́ Bi ꞌbɨ Lomo sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní gɨ ro ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo kɨ́ꞌdi kéṛị́ sɨmɨ sɨmɨbi kị́éꞌdo. Ndịsị ꞌdíꞌbi sáma bangá bɨ oṇgoonzónɨ́ gɨ ro ꞌdáná a zɨ́ Lomo ní ólụ́ kɨ́e ꞌdị́cị́ íri gɨ ro zɨ́ Lomo ótoómo lúyú ledre ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e. bɨ kɨ́ ịrịné Ána ní nɨyí kóo bo kɨ́ Kayáfa, Yiwáni e kɨ́ Alakɨzánde nda kɨ́ ngíti géyị ꞌyị e gɨ tara mbotụ ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ nɨyí kóo za mbá bo do bi kótrụro máa née ore. 7Zɨ́ye ꞌdíꞌbiógụ Pétero e kɨ́ Yiwáni kóꞌdụ́ye do ngbanga. Zɨ́ye tónó ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Ówosé rokoꞌbụ bɨ méngịsé ledre ba kɨ́e ní gɨ ꞌda? Méngịsé ledre máa née kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ambi?”

8Zɨ́ Pétero úkulúgu ledre zɨ́ye sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo kɨ́dí, “Sée manda ezé e kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị e, 9togụ́ ndị́sịsé ndúꞌyú zée ba gɨ ro bɨlámá ledre bɨ mengị roné zɨ́ oꞌdo bɨ mɨgịgị́ṛị́ ba gɨ ro zɨ́se ówo mɨsiꞌdi bɨ sịndị́a eme doa ní yá, nɨ bɨlámáne. 10Sée ꞌyị ꞌbɨ Isɨréle e mbá, ídísé ówo a kɨ́dí oꞌdo bɨ nɨ mɨtóroné kóꞌdụ́se go bɨlámáne ba ní, nɨ gɨ zɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Kɨ́résịto Yésụ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta bɨ kóo phéphésé wo zɨ́a úyuné do mɨngbúngbu kágá zɨ́ Lomo úru wo gɨ sɨmɨ umbu ní. 11Ekénɨ́ kóo ledre go gɨ roa sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo kɨ́dí,

“ ‘Tutú bɨ sée ꞌyị óꞌbó ꞌdị́cị́ e ásisé gɨ roa ní,

ogụ nda yị́ ené go tutú bɨ kɨ́ ledrené owóowó ní.’4:11 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 118:22

12Do sogo káṇgá ba mbá, ngíti ꞌyị bɨ zɨ́a yómo zée ní ndaá ꞌbɨ ené wá. Nɨ dụụ́ née ꞌyị yómo zée.”

13Sɨmɨ bɨ mɨngburoko ꞌyị ga gére née lurúnɨ́ ngịrị ndaá ro Pétero e kɨ́ Yiwáni kɨ́ úkulúgu ledre kacɨ́ nduꞌyú eyé wá ní, kɨ́ ówo a bɨ yaá olonɨ́ eyé ledre kpá wá ní, zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́. Zɨ́ye ówo a maꞌdíi kɨ́dí yaꞌdá ga ba ní nɨyí ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ. 14Gɨ zɨ́a bɨ oꞌdo bɨ mɨgịgị́ṛị́ bɨ yomonɨ́ wo ba nɨ nda go tɨ́ mɨtóroné kóꞌdụ́ye kenée ní, éyị́ bɨ zɨ́ye méngị a ní ndaá. 15Gɨ ore, zɨ́ manda ꞌbɨ Yụ́da e úku ledre zɨ́ye kɨ́dí idínɨ́ ꞌdíꞌbióyó Pétero e kɨ́ Yiwáni nda kɨ́ oꞌdo bɨ yomonɨ́ wo née gɨ kóꞌdụ́ye gɨ ore ꞌdáꞌba. Nda née ní, zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga ga gére née tónóye ndómo tarayé dongaráye. 16Azé méngị kɨ́ yaꞌdá ga gére née ꞌdi? ꞌYị ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ona ní owonɨ́ go mbá kɨ́dí mongụ́ ledre bɨ mengị roné ba mengịnɨ́ ye, ꞌyị bɨ nɨ kála a ní ndaá. 17Éyị́ bɨ nɨ bo ní, káa bɨ ledre Yésụ nɨ báyi zɨ́ ꞌyị e mbá, idízé máda yée ndanɨ́ lolụ fú lá ndị́sị kɨ́ ịrị Yésụ tarayé wá.

18Zɨ́ye ndólolúgu Pétero e kɨ́ Yiwáni íri máda yée kɨ́dí, gɨ do kacɨ́ ledre ba ní, ndásé lolụ ndị́sị ódro togụ́ mbú ꞌdódo ledre Yésụ zɨ́ ꞌyị e wá. 19Gɨ zɨ́ ledre née ní, zɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ídísé mu ífiyéme sɨmɨ ledre bɨ nɨ maꞌdíi do komo Lomo ní, idízé ndị́sị méngị ledre kacɨ́ kúrúse togụ́ mbú kacɨ́ kúrú Lomo? 20Ukuzé zɨ́se maꞌdíi, utúasázé ezé ótoómo kɨ́ úku ledre bɨ lurúzé go cụ́ kɨ́ komozé kɨ́ wo bɨ uwúzé kpá go cụ́ kɨ́ mbílíze ní zɨ́ ꞌyị e wá.”

21Gɨ do kacɨ́ mada bɨ mɨngburoko ꞌyị ga gére née madanɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni ní, zɨ́ye ótoómo sị́lị́ye gɨ royé. Utúasánɨ́ ówo mbị́ éyị́ bɨ yée nɨyí ꞌdóꞌdo Pétero e kɨ́ Yiwáni gɨ roa ní wá, gɨ zɨ́a ꞌyị e nɨyí kóo go mbá kófó ịrị Lomo gɨ ro bɨlámá ledre bɨ mengị roné ba ní. 22Sɨmɨbi ꞌbɨ oꞌdo bɨ kóo yomonɨ́ wo ba ní romo kóo gɨ do cị́ gbre go.

Lomo uwú ini ꞌbɨ ꞌyị e gɨ ro Pétero e kɨ́ Yiwáni

23Kpá tɨ́ lá gɨ do kacɨ́ bɨ otoomonɨ́ sị́lị́ye gɨ ro Pétero e kɨ́ Yiwáni ní, zɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni ndáꞌbalúgu royé do bi bɨ lafúye nɨyí doa ní. Zɨ́ye lị́kpị́ ledre ga bɨ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e ukunɨ́ zɨ́ye ní zɨ́ lafúye. 24Sɨmɨ bɨ lafúye uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ye kótrụ royé ndro íni ini zɨ́ Lomo kɨ́dí, “Áko Ngére Lomo, ꞌyị ótoógụ́ ere kɨ́ do sogo káṇgá, mɨngburoko ngbuṛu e kɨ́ éyị́ ga bɨ sɨmɨyé ní mbá. 25Kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo, úkuíꞌbí kóo ledre go tara bulúnduzé Dawídi bɨ ꞌyị ꞌbɨ moko eyị́ ní kɨ́dí,

“ ‘Éyị́ bɨ mɨmbéꞌde ꞌyị ga bɨ gɨ sɨmɨ ngíti géyị káṇgá e ní ndịsị ésị́ gɨ zɨ́a ní ꞌdi?

Zɨ́ ꞌyị eyị́ e ndị́sịyé méngị bɨcayi ledre bɨ ngárá moko ndaá sɨmɨyé wá ní?

26Mɨngburoko ngére ga bɨ do sogo káṇgá ona

kɨ́ ngíti géyị ꞌyị lúrú bi do ꞌyị e, kotrụnɨ́ kóo royé go ndro

ị́cị́ okó ro Ngére Lomo

kɨ́ ꞌyị ené bɨ kasaogụ wo káa do ꞌYị yómo ꞌyị e ní.’4:26 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 2:1-2

27Bɨ ba ní ledre bɨ kóo née ogụ go tɨ́ maꞌdíi. Eróde4:27 Ngére Eróde: Ndịsịnɨ́ ndólo wo Eróde Ánítipasi. Nɨ wotị́ mongụ́ ngére Eróde bɨ kóo nɨ ngére sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ aránɨ́ Yésụ ní. Eróde Ánítipasi nɨ kpá ngére bɨ onzó Yiwáni Babatị́za sɨmɨ sị́gịnị do úfu wo ní. e kɨ́ Pánato Piláto kotrụnɨ́ royé go ndro sɨmɨ gara ona kɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní nda kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Isɨréle e ị́cị́ okó ro Yésụ ꞌyị moko eyị́ ngárá luyú ndaá roa wá, bɨ óto wo káa do ꞌYị yómo ꞌyị e ní. 28Kotrụnɨ́ kóo royé née méngị ledre ga bɨ yị́ị kɨ́ rokoꞌbụ eyị́ nda kɨ́ kacɨ́ íli ledre eyị́, yéme kóo go gɨ ro zɨ́a méngị roné kenée ní. 29Cakaba ní, Ngére Lomo ówo ledre bɨ ndịsịnɨ́ yéme a gɨ ro ꞌdóꞌdo zée ní bú, ídí nda mu sáká zée ꞌyị ꞌbɨ moko eyị́ e gɨ ro zɨ́ze ndị́sịzé ꞌdódo ledre eyị́ zɨ́ ꞌyị e kɨ́ rokoꞌbụzé za mbá. 30Ídí mu ꞌdóko sị́lị́yị sị́kpị ꞌyị ndíyá e, zɨ́yị kpá ndị́sịyị́ méngị ledre ga bɨ ꞌyị e ndịsịnɨ́ lúrútóko rokoꞌbụyị́ gɨ roa kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ledre ga bɨ ndịsịnɨ́ méngị royé kɨ́ ịrị Yésụ bɨ nɨ ꞌyị moko eyị́ bɨ ngárá lúyú ledre ndaá roa wá ní.”

31Sɨmɨ bɨ ini onzónɨ́ ini ní, zɨ́ bi bɨ kóo ndịsịnɨ́ íni ini doa née ní tónóne kị́zịné. Zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ógụ ndị́sịné sɨmɨyé do íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ye, ngịrị ndaá lolụ royé kɨ́ ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e wá.

Ndị́sị ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ Yésụ go ní

32Sómụ́ ledre ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní kɨ́ mɨméngị ledre eyé e nɨ kóo mbá kị́éꞌdo. ꞌYị bɨ zɨ́a úku ledre ya ba éyị́ ené ní ndaá, tɨ́ lá éyị́ bɨ nɨ bo ní, ndịsịnɨ́ kóo ífi sɨmɨyé mbá ndro. 33Gɨ zɨ́ mongụ́ rokoꞌbụ bɨ ꞌDówụ́ Lomo iꞌbí zɨ́ ꞌyịmɨkása e ní, zɨ́ye ndị́sịyé úku ledre mɨúrú Ngére Yésụ gɨ sɨmɨ umbu zɨ́ ꞌyị e. Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ Lomo íꞌbí úndru zɨ́ye mbá. 34Éyị́ bɨ zɨ́ lerị́ a ídíne ro ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní ndaá. Sɨmɨ ngíti géyị sịndị́ kadra e, ꞌyị máa yée ga bɨ kɨ́ yáká zɨ́ye ngíti géyị ga bɨ kɨ́ ꞌdị́cị́ e zɨ́ye ní, zɨ́ye ndị́sịyé úgúóyó éyị́ ga gére née ꞌdáꞌba ndị́sịyé ógụ kɨ́ késị́ a 35íꞌbí a zɨ́ ꞌyịmɨkása e do ndị́sịyé ífi a dongaráye ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní mɨkékeṛị́a mbá mɨútúásáne kpịnị kacɨ́ éyị́ bɨ ꞌyị ili wo ní.

36Ngíti oꞌdo nɨ kóo bo kɨ́ ịrịné Yoséfa, gɨ sɨmɨ kúfú Lévị e gɨ do cúkú bɨ Sáyípuroso ní. ꞌYịmɨkása e ndịsịnɨ́ kpá ndólo wo Baranába, ini ledre gɨ sɨmɨ ịrị máa née yaá, “ꞌYị ꞌdókó lafúne e sɨmɨ ledre e,” 37úgúóyó ngúru yáká ené zɨ́a ógụné kɨ́ késị́ a íꞌbí a zɨ́ ꞌyịmɨkása e.

5

Ananíya e kɨ́ meꞌbené Safíra

1Tɨ́ lá ngíti oꞌdo nɨ kóo bo kɨ́ ịrịné Ananíya nɨyí kɨ́ meꞌbené Safíra, zɨ́ye kpá úgúóyó ꞌbɨ eyé yáká eyé. 2Kacɨ́ mɨyéme ledre eyé kɨ́ meꞌbené, zɨ́ye ótoécị ngíti késị́ bɨ kóo owonɨ́ gɨ do yáká bɨ ugúoyónɨ́ ní gɨ royé zɨ́ Ananíya lá ꞌdíꞌbi wo bɨ nɨ bo ní ndéré kɨ́e zɨ́ ꞌyịmɨkása e.

3Sɨmɨ bɨ ogụ íri ní, zɨ́ Pétero úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ananíya, éyị́ bɨ ótoómo royị́ gɨ roa zɨ́ Satána5:3 Satána: Satána nɨ kóo maláyika. Zɨ́a sínyi do lafúne e, zɨ́ye nda ídíye ezeokó Lomo. Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ Lomo ógóóyó a gɨ komo ere ꞌdáꞌba. Nɨ nda cakaba go ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e. Ólo Mɨꞌdódo 12:9. álaꞌdụ́tụ doyị́ kɨ́ rokoꞌbụ ené, zɨ́yị ógụyị́ ṛáṛanga zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo sɨmɨ bɨ ótoécị ngíti késị́ bɨ ówo gɨ do yáká bɨ úgúóyó wo ní ꞌdi? 4ꞌDáꞌdá gɨ zɨ́yị kɨ́ úgúóyó yáká née, yáká née nɨ yáká eyị́, gɨ do kacɨ́ bɨ úgúóyó ní, késị́ a nɨ yị́ ené kpá fú késị́ eyị́. Bɨcayi ledre bɨ méngị wo née sómụ́ yá nɨ sáká yị́ị? Ṛanga eyị́ ṛanga née zɨ́ze wá, yị́ ené zɨ́ Lomo.”

5Sɨmɨ bɨ Ananíya uwú ledre née kenée ní, zɨ́a útúne bi geré fí umbu. Zɨ́ ngịrị útúne sɨmɨ ꞌyị ga bɨ kóo uwúnɨ́ ledre bɨ mengị Ananíya née ní kɨ́ngaya. 6Zɨ́ owụ́phɨṛangá ga bɨ kóo ore ní ógụyé yéme umbua kɨ́ mbílí bongó ị́mbị́ a ndéré kɨ́e ícióto a.

7Zɨ́ kacɨ́ ledre née lúꞌbúne éyị́ ꞌbɨ sịndị́ kadra ota, zɨ́ meꞌbea ógụné ówo ené ledre bɨ mengị yaꞌdá ꞌbɨ ené ba wá. 8Sɨmɨ bɨ ogụ ní, zɨ́ Pétero ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Ídí aka úku zaá maꞌdíi, ba go tɨ́ odụ késị́ bɨ ówosé kɨ́ yaꞌdá ꞌbɨ eyị́ gɨ do yáká bɨ úgúóyósé ní?”

Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ Pétero kɨ́dí, “Ɨɨ, née go tɨ́ odụ a.”

9Gɨ do kacɨ́ ledre bɨ uku kenée ní, zɨ́ Pétero úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Sée kɨ́ yaꞌdá ꞌbɨ eyị́, éyị́ bɨ ílisé úzu ꞌDówụ́ Ngére Lomo gɨ zɨ́a ní ꞌdi? Úwú go, yaꞌdá ga bɨ gáa nderénɨ́ óto umbu oꞌdo ꞌbɨ eyị́ ní, nɨyí go bɨ tara mbotụ ba, nɨyí kpá ị́mbị́ógụ umbuyị́ cakaba sága.”

10Gɨ ore, zɨ́ Safíra geré útúne fí umbu dongá sịndị́ Pétero kenée. Zɨ́ phɨṛangá ga bɨ gáa ba ógụndíki Safíra uyu go. Zɨ́ye ị́mbị́ umbua ndéré ícióto a cigí yaꞌdá ꞌbɨ ené. 11Zɨ́ ngịrị útúne sɨmɨ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní kɨ́ngaya, gɨ zɨ́ ledre bɨ Lomo mengị wo zɨ́ Ananíya e kɨ́ meꞌbené Safíra ní.

ꞌYịmɨkása e yomonɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e

12Zɨ́ Lomo íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ ꞌyịmɨkása e ndị́sịyé méngị mɨngburoko ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé ní, kɨ́ yée ga bɨ tara ꞌyị ndịsị ị́drị́ gɨ zɨ́ye mɨị́drị́ ní kɨ́e. Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní ndị́sị kótrụ royé kacɨ́ kadra e mbá do bi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Mbílí ꞌdị́cị́ ꞌbɨ Solomóna ní. 13Zɨ́ ngịrị ndị́sị ólụ́ne ro ꞌyị ga bɨ ngárá ṇguṇgunɨ́ aka ledre Yésụ wá ní kɨ́ kótrụ royé kɨ́ yée ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledrea go ní. Abú kenée ndotó, ꞌyị e ndịsịnɨ́ tɨ́ fú óto úndru ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní. 14Gɨ ore zɨ́ tụ́ꞌdụ́ yaꞌdá e kɨ́ kará e tónóye ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Ngére Yésụ, zɨ́ye ógụyé kótrụ royé kɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní. 15Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ ꞌyị e ndị́sịyé ị́mbị́ógụ ꞌyị ndíyá e óto yée do ṛangba e kɨ́ sáka e dogboṛụ mɨsiꞌdi gɨ ro togụ́ Pétero nderéogụ go gɨ ore yá, abú lị́lịa okpó gɨ doyé gba ne yá, nɨyí ị́nyịógụ gɨ do ndíyá eyé e. 16Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ gbóo gbóo sɨmɨ Yerụsaléma ní ndị́sị ógụyé kɨ́ sụmụyé e kɨ́ ezegámáye ga bɨ nɨyí kɨ́ ndíyá ní, kɨ́ yée ga bɨ kɨ́ bɨcayi lomo e sɨmɨyé ní, zɨ́ ꞌyịmɨkása e ndị́sị yómo yée.

ꞌDoꞌdonɨ́ ꞌyịmɨkása e

17Gɨ ore zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ené ga bɨ Sadụkáyo e sɨmɨ Yerụsaléma ore ní, óto ledre sɨmɨyé ro ꞌyịmɨkása e. 18Zɨ́ye ꞌdíꞌbi ꞌyịmɨkása e do ónzó yée sɨmɨ mongụ́ sị́gịnị. 19Tɨ́ lá kɨ́ ndụlụ a née ní, zɨ́ maláyika ꞌbɨ Ngére Lomo ógụné líkpí phụ́trụ mbotụ sị́gịnị do ꞌdíꞌbiógụ ꞌyịmɨkása e sága. 20Zɨ́ maláyika úku ledre zɨ́ ꞌyịmɨkása e kɨ́dí, “Ndérésé mu do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo zɨ́se ndị́sịsé ꞌdódo ledre Yésụ zɨ́ ꞌyị e gɨ ro zɨ́ mɨméngị ledre eyé ídíne mɨkándané.”

21Zɨ́ ꞌyịmɨkása e úwú kúrú maláyika née, kɨ́ sị́ ndóndó zɨ́ye ị́nyịyé ndéréye do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo tónóye ꞌdódo ledre gɨ ro Yésụ zɨ́ ꞌyị e.

Zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ógụné kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị ené e, zɨ́a ndóloyóko mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga e ꞌbɨ Isɨréle e zɨ́ye kótrụ royé. Do kákasa kacɨ́ ꞌyịmɨkása e sɨmɨ sị́gịnị. 22Tɨ́ lá Sɨmɨ bɨ asikíri nderéogụnɨ́ íri ní, nɨyí lúrú bi káa ní, ꞌyịmɨkása e ndanɨ́ eyé lolụ sɨmɨ sị́gịnị wá. Zɨ́ye ndáꞌbalúgu royé kɨ́ sanda zɨ́ mɨngburoko ꞌyị eyé e, 23“Sɨmɨ bɨ ogụzé íri ní, mbotụ sị́gịnị nɨ tɨ́ ngbụ́rụ́ mɨꞌdụ́tụné, asikíri ga bɨ otonɨ́ yée ndị́sị óndó bi ore ní nɨyí tɨ́ mɨtóroyé ku mbotụ. Sɨmɨ bɨ likpízé mbotụ ólụ́ze ꞌdị́cị́ íri gɨ ro ꞌdíꞌbiógụ yée ní, azé lúrú bi káa ní, ꞌyị e ndanɨ́ eyé e wá.” 24Sɨmɨ bɨ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ manda ꞌbɨ asikíri ga bɨ ndịsịnɨ́ lúrú bi kacɨ́ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo uwúnɨ́ ledre ba ní, zɨ́ tarayé ị́drị́ne mbá mɨị́drị́, owonɨ́ éyị́ bɨ mengị roné zɨ́ ꞌyịmɨkása e née wá.

25Nɨyí ídí kɨ́e ní, ngíti oꞌdo ógụ go zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Úwúsé ledre ba goó. Yaꞌdá ga bɨ ótosé yée sɨmɨ sị́gịnị ba ní, nɨyí yị́ eyé go do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ꞌdáa ndị́sị ꞌdódo ledre gɨ ro Yésụ zɨ́ ꞌyị e.” 26Gɨ ore, zɨ́ manda ꞌbɨ asikíri ga bɨ ndịsịnɨ́ lúrú bi kacɨ́ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní ị́nyịyé kɨ́ ꞌyị ené e ndéréye ꞌdíꞌbiógụ ꞌyịmɨkása e. Rokpónɨ́ kóo yée mɨrókpó wá, gɨ zɨ́a ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lúrú bi kacɨ́ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní erénɨ́ ngịrị káa bɨ ꞌyị e nɨyí ógboónzó yée kɨ́ tutú ke.

27Sɨmɨ bɨ ꞌdiꞌbi ogụnɨ́ ꞌyịmɨkása e kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga e ní, zɨ́ye óto yée tóroyé kóꞌdụ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ gɨ ro zɨ́a ndúꞌyú yée. 28Zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Madazé kóo sée go oꞌbụóbụ kɨ́dí ndásé ndị́sị ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́ ịrị oꞌdo ba wá. Lúrúsé aka, ledre bɨ ꞌdódosé zɨ́ ꞌyị e ní ifi bayi roné go sɨmɨ Yerụsaléma za mbá, ílisé née óto ledre umbu Yésụ dozé.”

29Zɨ́ Pétero e kɨ́ lafúne ꞌyịmɨkása e úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Azé úwú dụụ́ kúrú bɨ ógụ gɨ zɨ́ Lomo ní, ndaá wo bɨ gɨ zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e ní wá. 30Lomo ꞌbɨ bulúnduzé uru kóo Yésụ go gɨ sɨmɨ umbu, gɨ do kacɨ́ bɨ phéphéónzósé wo do mɨngbúngbu kágá ní. 31Lomo íꞌbí mongụ́ úndru go zɨ́ Yésụ, zɨ́a ídíne karaba go mɨndị́sịné do sị́lị́a ꞌbɨ anú káa do Manda kpá káa do ꞌYị yómo ꞌyị e. Lomo mengị ledre née kenée gɨ ro íꞌbí sịndị́ kadra zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Isɨréle e gɨ ro zɨ́ye ótoómo kɨ́ lúyú ledre, gɨ ro do lụ́lụóyó lúyú ledre eyé gɨ royé ꞌdáꞌba. 32Ndịsịzé úku zɨ́ ꞌyị e ba ledre bɨ owozé bú mengị roné zɨ́ Yésụ ní. ꞌDówụ́ Lomo bɨ Lomo iꞌbí wo zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ené ní, ndịsị úku a kpá kenée yaá ledre née nɨ tɨ́ maꞌdíi.”

33Sɨmɨ bɨ ukulugunɨ́ ledre zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga gére née kenée ní, zɨ́ mɨmbéꞌdeyé ésị́ne ro ꞌyịmɨkása e zɨ́ye áyí go gɨ ro úfu yée. 34Tɨ́ lá zɨ́ ngúru Farụsáyo5:34 Farụsáyo: Née ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ngárá nditíꞌdofụnɨ́ do lorụ bɨ Mụ́sa eké ní wá ní. Ṇguṇgunɨ́ kɨ́dí lomo ro ꞌyịmaꞌdí e nɨ bo, maláyika e nɨyí bo, ꞌyị e ndịsịnɨ́ kpá úru gɨ sɨmɨ umbu. Ólo Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e 23:6-8. kɨ́ ịrịné Gamaléle, ꞌyị ꞌdódo lorụ ꞌbɨ Yụ́da e bɨ ꞌyị e ndịsịnɨ́ óto úndrua kɨ́ngaya ní, ị́nyịógụné ꞌdága úku ledre zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga ga bɨ kotrụnɨ́ royé née kɨ́dí, ꞌdiꞌbiogụnɨ́ aka ꞌyịmɨkása ga gére née cúkuꞌdée sága. 35Gɨ do kacɨ́ bɨ ꞌdiꞌbiogụnɨ́ yée go sága ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ lafúne ga gére née kɨ́dí, “Lafúma e Isɨréle e, ídísé lúrú rosé bɨlámáne kɨ́ ledre bɨ ílisé méngị a kɨ́ yaꞌdá ga gére née. 36Lúrúsé aka, sɨmɨ ngíti sɨmɨbi kóo ꞌdesị́ ꞌdáꞌba ꞌdáa ní, ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Tadéyo ịnyị kóo kɨ́ do okó ndịsị mbófo roné kɨ́dí ngíti ꞌyị bɨ zɨ́a ídíne káa zɨ́ne ní ndaá. Zɨ́ ꞌyị e eyị́ ꞌbɨ míya eso útúye do kacɨ́ a. Sɨmɨ bɨ ufunɨ́ wo ní, ngbríí, zɨ́ ꞌyị ga gére née báyiyé mbá. Née kóo go mɨụ́kụ́ ledre máa née. 37Gɨ do kacɨ́ a née ní, zɨ́ ngúru ꞌyị gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya kɨ́ ịrịné Yụ́da kpá ị́nyịné kɨ́ ꞌbɨ ené, sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo ndịsịnɨ́ éké ịrị ꞌyị e ní, zɨ́a ꞌdíꞌbi tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e do kacɨ́ne. Sɨmɨ bɨ ufunɨ́ wo ní, zɨ́ ꞌyị e ené ga gére née kpá báyiyé mbá.

38“Máúku ba wo zɨ́se, gɨ ro ledre máa wo bɨ nɨ ndị́sị méngị roné cakaba ba ní, ndásé méngị éyị́ kɨ́ yaꞌdá ga gére née wá. Ótoómosé lá yée zɨ́ye méngị ledre eyé ga gére née. Togụ́ ledre bɨ ndịsịnɨ́ méngị a née ogụ gɨ zɨ́ ꞌyịmaꞌdí e, nɨ ụ́kụ́ ené. 39Togụ́ yị́ ené gɨ zɨ́ Lomo, útúásásé esé rómo komo yaꞌdá ga gére née wá. Káa bɨ ásé ídí kɨ́e ní, ásé go ndị́sị ị́cị́ okó ro Lomo.” Zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ kóo do bi kótrụro ore ní úwú kúrú Gamaléle bɨ uku zɨ́ye ní.

40Gɨ ore, zɨ́ye ndólolúgu ꞌyịmɨkása ga gére née zɨ́ye íri, ésị síꞌdí sɨmɨyé do máda yée kpó kpó kpó kɨ́dí ndanɨ́ lolụ ị́fị́ ịrị Yésụ tarayé wá. Zɨ́ye íꞌdí sị́lị́ye gɨ ro ꞌyịmɨkása e zɨ́ye ndéréye.

41Káa zɨ́ bɨ ꞌyịmɨkása e olụ́ogụnɨ́ gɨ do ngbanga gɨ ore nɨyí go mɨndéréye ní, zɨ́ye ídíye kɨ́ rokinyi kɨ́ngaya gɨ zɨ́a owonɨ́ bú ya Lomo iꞌbí úndru go zɨ́ye, ꞌdoꞌdonɨ́ yée go gɨ zɨ́a bɨ yée nɨyí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yésụ ní. 42Zɨ́ ꞌyịmɨkása e ndị́sịyé nda go kɨ́ ꞌdódo bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị e do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo kpá kacɨ́ ꞌbe e kacɨ́ kadra e mbá, ya Yésụ nɨ Kɨ́résịto.

6

Gelénɨ́ ꞌyị e ịnyị doa gbre

1Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née, sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ eyenɨ́ nda go ní, zɨ́ ófụ́ ị́nyịné dongará Yụ́da ga bɨ ndịsịnɨ́ úku tara Ébere kɨ́ Yụ́da ga bɨ ndịsịnɨ́ úku ꞌbɨ eyé tara Gịrị́gị ní. Yụ́da máa yée ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌbɨ eyé úku tara Gịrị́gị ní kɨ́dí, kacɨ́ kadra e mbá lurúnɨ́ eyé bi kacɨ́ kará umbu eyé e bɨlámáne kɨ́ꞌdí bɨ nɨyí go ndị́sị ífi éyị́ mɨánu zɨ́ ꞌyị e ní wá.

2Sɨmɨ bɨ ledre née utú gu mbílí ꞌyịmɨkása ga kóo sokó doa gbre (12) ní, zɨ́ye ndóloyóko ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ndaá mɨútúásáne zɨ́ze ótoómo kɨ́ ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e, zɨ́ze nda ndáꞌbaógụzé ndị́sị lúrú bi kacɨ́ éyị́ mɨánu wá. 3Bɨ goó kenée ní, owụ́ ꞌbɨ babá e ídísé mu gélé ꞌyị e ịnyị doa gbre (7) gɨ dongaráse ꞌyị ga bɨ ówosé bú kɨ́dí nɨyí ꞌyị ꞌbɨ komokenzị, ꞌDówụ́ Lomo nɨ bo sɨmɨyé gɨ ro zɨ́ze óto yée zɨ́ye ídíye káa do ꞌyị lúrú bi kacɨ́ moko máa bɨ ꞌbɨ éyị́ mɨánu née ní. 4Zɨ́ odụ moko ezé ídíne dụụ́ ini zɨ́ Lomo kɨ́ úku kúrú Lomo zɨ́ ꞌyị e.”

5Zɨ́ ledre née óto ꞌyị e mbá kɨ́ rokinyi, zɨ́ye gélé Sitifáno bɨ ṇguṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ go kɨ́ngaya kɨ́ ꞌDówụ́ Lomo sɨmɨné ní. Zɨ́ye kpá gélé Phị́lịpo, Pụrụkoróna, Nikonóra, Timóna, Paména kɨ́ Nikóla bɨ nɨ gɨ sɨmɨ gara bɨ Ánatiyoko ní. Nɨ nda yị́ ené go ꞌyị bɨ ndịsị lódụ́ ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da e ní. 6Zɨ́ye ógụyé kɨ́ yaꞌdá gére née zɨ́ ꞌyịmɨkása e óto sị́lị́ye doyé sɨmɨ bɨ nɨyí íni ini gɨ royé zɨ́ Lomo ní.

7Nda gɨ ore, zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní kpá ndị́sịyé úku kúrú Lomo zɨ́ ꞌyị e. Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ éye eyé nda go faa sɨmɨ Yerụsaléma mbá. Do ngará ꞌyị ga gére ní, tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ ꞌbɨ Yụ́da e nɨyí kóo bo bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ ní.

Yụ́da e ꞌdiꞌbinɨ́ Sitifáno

8Sitifáno nɨ ꞌyị bɨ kɨ́ úndruné kɨ́ rokoꞌbụ gɨ zɨ́ Lomo, zɨ́a ndị́sịné méngị mɨngburoko ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé kɨ́ yée ga bɨ tara ꞌyị ndịsị ị́drị́ gɨ zɨ́ye mɨị́drị́ ní dongará ꞌyị e. 9Tɨ́ lá, ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ndịsịnɨ́ kótrụ royé kacɨ́ kadra e mbá sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a ꞌYị ga bɨ kɨ́ ro doyé ní, ndịsịnɨ́ úkucáyi ledre gɨ ro Sitifáno. Yụ́da máa ga gére née ogụnɨ́ kóo gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Kuréne kɨ́ gara bɨ Alakɨzandarị́ya ní. Yée kɨ́ ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ogụnɨ́ gɨ sɨmɨ káṇgá ga bɨ ndolonɨ́ yée Silísiya kɨ́ Ásiya ní tónóye ítí kangú kɨ́ Sitifáno. 10Sɨmɨ ledre ga gére née mbá, ꞌyị bɨ zɨ́a ꞌdíꞌbi ledre gɨ tara Sitifáno ní ndaá, gɨ zɨ́a komokenzị ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo ndịsị saká wo ne zɨ́a ndịsị ódroné do bɨlámá mɨsiꞌdiné.

11Gɨ ore, zɨ́ye lóloyé ndéréye úgú komo ngíti géyị ꞌyị e, idínɨ́ ṛáṛanga ro Sitifáno kɨ́dí, “Owozé wo kɨ́ úkucáyi ledre ro Mụ́sa kpá ro Lomo.”

12Ledre bɨ ukunɨ́ née ní, esịnɨ́ phoꞌdụ go sɨmɨ ꞌyị e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị eyé e kpá za kɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ꞌdódo lorụ ní. Zɨ́ye ꞌdíꞌbi Sitifáno ndéréye kɨ́e kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga e. 13Zɨ́ye ꞌdíꞌbiógụ ngíti géyị ꞌyị e gɨ ro ṛáṛanga roa. Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ íri ní, zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Kacɨ́ kadra mbá oꞌdo ba ndịsị fú lá úkucáyi ledre gɨ ro bi ꞌbɨ Lomo bɨ lúyú ledre ndaá sɨmɨa wá ní kpá kɨ́ lorụ ꞌbɨ Mụ́sa. 14Zɨ́ze kpá úwú ledre gɨ tara a kɨ́dí, Yésụ bɨ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta ní nɨ ndụ́rụ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ba, zɨ́a óyólóꞌbó ꞌdúꞌdu ꞌbe ꞌbɨ ezé kpị́ gɨ zɨ́ wo bɨ kóo Mụ́sa ꞌdodo zɨ́ bulúnduzé e ní.”

15Zɨ́ ꞌyị ga bɨ mɨndị́sịyé do ngbanga ore ní ị́nyịyé mbá ndị́sị lúrú sínyi Sitifáno. Nɨyí ídí kɨ́e ní sɨmɨ komo Sitifáno nɨ yị́ ené nda go mɨṛíṛíne káa zɨ́ sɨmɨ komo maláyika ní.

7

Sitifáno ukulugu ledre zɨ́ ꞌyị ꞌdécị ngbanga e

1Zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ ndúꞌyú Sitifáno kɨ́dí, “Ledre bɨ ukunɨ́ née ní nɨ maꞌdíi?”

2Zɨ́ Sitifáno úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ídísé aka úwú ledre bɨ mááyí úku a ba mɨngburoko ꞌyị amá e kɨ́ owụ́ ꞌbɨ babá e. Sɨmɨ bɨ kóo bulúnduzé Abarayáma nɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Mesopatómiya bɨ nɨ dongará mɨngburoko ngbuṛu e gbre ómụ́ aka ndị́sị sɨmɨ gara bɨ Arána wá ní, Lomo bɨ kɨ́ rokoꞌbụné bɨ ꞌyị e mbá ndịsịnɨ́ kófó ịrịa ní, ꞌdodo kóo roné zɨ́a. 3Zɨ́ Ngére Lomo úku ledre zɨ́ Abaráma kɨ́dí, ‘Ídí ótoómo káṇgá esé, ꞌyị eyị́ e kɨ́ ꞌbụyị́ e mbá zɨ́yị ómụ́yị sɨmɨ káṇgá bɨ Mááyí ꞌdódo a zɨ́yị ní.’7:3 Dosị́ éyị́~e 12:1

4“Née ní, zɨ́ Abarayáma ómụ́ne gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Kaladíya bɨ nɨ dongará mɨngburoko ngbuṛu e gbre ní ndéré ndị́sịné sɨmɨ Arána. Gɨ do kacɨ́ umbu ꞌbụa, zɨ́ Lomo kása Abarayáma idí ndéré ndị́sị sɨmɨ káṇgá bɨ ásé cakaba mɨndị́sịsé sɨmɨ a ba ní. 5Sɨmɨ ledre ga bɨ Lomo mengị née mbá, iꞌbí ené bi zɨ́ Abarayáma ya née go ꞌbɨ ené ní wá, gbawá owụ́ bi kɨ́ ịrịa. Zɨ́ Lomo mócụ́ ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Mááyí karanée íꞌbí káṇgá ba zɨ́yị kɨ́ bulúnduyị́ ga bɨ nɨyí ógụ gɨ do kacɨ́yị ní za fí.’ Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo Lomo nɨ mócụ́ ledre née ní, owụ́ ndaá aka kóo zɨ́ Abarayáma wá. 6Ba ledre bɨ kóo Lomo uku zɨ́ Abarayáma ní, ‘Bulúnduyị́ e nɨyí karanée ídí káa do owụ́kụlụ́ e sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ ngíti géyị ꞌyị e. Zɨ́ mị́ngị́ káṇgá máa ga gére née ndị́sịyé ꞌdóꞌdo yée kɨ́ sɨmɨbi e míya eso.’ 7Zɨ́ Lomo úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, ‘Mááyí íꞌbí mongụ́ ꞌdoꞌdó ro mị́ngị́ káṇgá máa ga gére née bɨ nɨyí óto bulúnduyị́ e káa do owụ́kụlụ́ e née ní kɨ́ngaya. Nda gɨ do kacɨ́ a née, bulúnduyị́ ga gére née nɨyí ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ ꞌyị ga gére née zɨ́ye nda ndị́sị óto úndrumá sɨmɨ káṇgá máa wo ba ní.’7:7 Dosị́ éyị́~e 15:13-14

8“Zɨ́ mɨyéme ledre ídíne dongará Lomo kɨ́ Abarayáma yaá, owụ́ ga bɨ owụ́ yaꞌdá e ní, idínɨ́ mbá útú ngbuṛu. Nda gɨ do kacɨ́ ledre née ní, do ndíki Isáka gɨ do kacɨ́ sị́lị́ ịnyị do ota, zɨ́a útúne ngbuṛu. Gɨ do kacɨ́ née ní, zɨ́ Isáka ndíki Yakóbo, zɨ́ Yakóbo ndíki owụ́ e sokó doa gbre (12) bɨ sị́ dozé Yụ́da e tonó gɨ royé ní.

9“Gɨ zɨ́a bɨ Yakóbo mengị ofụ ledre owụ́ ꞌbɨ ené Yoséfa go ní, zɨ́ lúnduga óto ledre sɨmɨyé roa. Kacɨ́ ledre bɨ ndịsịnɨ́ sómụ́ a roa ní, zɨ́ye úgúóyó wo zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ úgúóyó éyị́ e ní zɨ́ye ꞌdíꞌbi ókpó a sɨmɨ Ízibiti káa do owụ́kụlụ́. Abú kenée ndotó Lomo otoomo ené wo wá, 10zɨ́a ꞌdíꞌbiógụ wo kɨ́ sanáne filo gɨ sɨmɨ mbágá tụ́ꞌdụ́ ꞌdoꞌdó bɨ ndiki wo ní. Zɨ́ Lomo íꞌbí komokenzị zɨ́ Yoséfa gɨ zɨ́ bɨlámá mɨméngị ledre ené. Zɨ́ mongụ́ ngére ꞌbɨ Ízibiti óto wo káa do mongụ́ ꞌyị sɨmɨ Ízibiti kɨ́ ꞌbe máa ꞌbɨ ené ꞌbɨ ngére ní za mbá.

11“Sɨmɨ ledre née ní, zɨ́ mongụ́ ꞌbú útúne sɨmɨ káṇgá ga bɨ Ízibiti kɨ́ Kanána ní mbá. Éyị́ mɨánu bɨ zɨ́a útúásáne kɨ́ ꞌyị e ní ndaá. Zɨ́a kóo íꞌbí ꞌdoꞌdó ro bulúnduzé e kɨ́ngaya. 12Sɨmɨ bɨ Yakóbo uwú ya éyị́ mɨánu nɨ bo sɨmɨ Ízibiti ní, zɨ́a kása owụ́ ꞌbɨ ené ga bɨ nɨyí bulúnduzé e ní úgú éyị́ mɨánu ógụ kɨ́e zɨ́ye. Née kóo mɨzefị ndéré eyé sɨmɨ Ízibiti. 13Nda sɨmɨ gbre ógụ eyé sɨmɨ Ízibiti, zɨ́ Yoséfa ꞌdódo ledre gɨ roné zɨ́ lúnduné e. Née kóo go sịndị́ kadra bɨ mongụ́ ngére ꞌbɨ Ízibiti ówo ledre gɨ ro Yoséfa kɨ́ sụmụga ní. 14Gɨ do kacɨ́ née ní, zɨ́ Yoséfa ị́trị́ sanda kacɨ́ ꞌbụné Yakóbo kɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ eyé íri ní za mbá gɨ ro do ógụyé sɨmɨ Ízibiti. ꞌYị máa ga gére née nɨyí kóo cị́ ota doa sokó doa ịnyị. 15Gɨ ore, zɨ́ Yakóbo ị́nyịyé kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ ené e ndéréye sɨmɨ Ízibiti, kɨ́ꞌdí bɨ uyunɨ́ kɨ́ owụ́ ꞌbɨ ené ga bɨ bulúnduzé e ní. 16Do ꞌdíꞌbilúgu umbuyé ndáꞌba ícióto a sɨmɨ bi bɨ kóo Abarayáma ugú kɨ́ késị́ gɨ zɨ́ owụ́ ꞌbɨ Amóra sɨmɨ Sekéme ní.

17“Sɨmɨ bɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ ledre bɨ Lomo mocụ́ ledre a zɨ́ Abarayáma nɨ nda go gbóo ní, zɨ́ ꞌyị ezé ga bɨ sɨmɨ Ízibiti ní ídíye nda go mɨéyeyé kɨ́ kɨ́ngaya. 18Zɨ́ ngíti ꞌyị bɨ owo ledre gɨ ro Yoséfa wá ní ídíne go née káa do ngére ꞌbɨ Ízibiti. 19Zɨ́ ngére née ndị́sịné méngị bulúnduzé e bɨsinyí kɨ́ngaya. Zɨ́a ndị́sị rókpó ꞌyị ezé e kɨ́ cóngó ro idínɨ́ ụ́cụóyó síṛí owụ́ ꞌbɨ eyé ga bɨ owụ́ yaꞌdá e ní ꞌdáꞌba gɨ ro zɨ́ye úyuyé.

20“Née sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo aránɨ́ Mụ́sa sɨmɨ a ní. Mụ́sa nɨ kóo owụ́ bɨ kɨ́ lámá roné kɨ́ngaya ní. Zɨ́ ꞌyị ndíki ga lúrú bi kacɨ́ a kɨ́ éfé ota (3). 21Sɨmɨ bɨ ꞌdiꞌbioyonɨ́ wo gɨ ꞌbe óto wo ꞌdí sogo ní, zɨ́ nyị́ ngére ꞌbɨ Ízibiti ndíki wo. Zɨ́a ꞌdíꞌbi Mụ́sa ụ́lụ́ a káa do owụ́ ꞌbɨ ené. 22Zɨ́ ꞌyị ꞌdódo ledre ga bɨ ꞌbɨ Ízibiti ní ꞌdódo tụ́ꞌdụ́ ledre e zɨ́ Mụ́sa bɨ nɨ íꞌbí komokenzị zɨ́a ní. Sɨmɨ bɨ ngboró ogụ nda go káa do yaꞌdá ꞌyị ní, zɨ́ ódro ené kɨ́ mɨméngị ledre ené e ídíye mbá kɨ́ rokoꞌbụyé.

23“Sɨmɨ bɨ sɨmɨbi ꞌbɨ Mụ́sa nɨ go cị́ gbre ní, zɨ́a ị́nyịné ndéréne ṇgu zɨ́ lafúne Isɨréle e. 24Zɨ́a lúrúndíki ngúru ꞌyị ꞌbɨ Ízibiti kɨ́ ndị́sị ócó ꞌdóꞌdo ngíti ꞌyị ꞌbɨ Isɨréle. Zɨ́ Mụ́sa ndéréne útúne sɨmɨ okó née ní, zɨ́a ị́nyịné úfu ꞌyị ꞌbɨ Ízibiti bɨ kóo ndịsị ócó ꞌdóꞌdo ꞌyị ꞌbɨ Isɨréle ní. 25Mụ́sa somụ́ ꞌbɨ ené kɨ́dí lafúne Isɨréle nɨyí ówo a kɨ́dí Lomo kasa née go gɨ ro zɨ́ne ógụné yómo yée gɨ sɨmɨ moko ꞌbɨ owụ́kụlụ́ e. Ábuwá owonɨ́ eyé e wá. 26Kɨ́lóndó a née ní zɨ́ Mụ́sa ógụndíki Isɨréle e gbre kɨ́ ócó royé. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye sɨmɨ bɨ ayí gɨ ro láfa yée ní kɨ́dí, ‘Yaꞌdá e, éyị́ bɨ ndị́sịsé ócó rosé dengbị́se Isɨréle e gɨ ro ní ꞌdi?’

27“Tɨ́ lá, oꞌdo máa wo kóo ndịsị ócó láya ezené née ní ịtrị́oyó kóo Mụ́sa gɨ roné ꞌdáꞌba. Zɨ́a ndúꞌyú Mụ́sa kɨ́dí, ‘Ambí oto yị́ị káa do ngére zɨ́yị ndị́sịyị́ ꞌdécị ngbangazé ní ne? 28Íli go gɨ ro úfu máa kpá káa zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Ízibiti bɨ karana úfu wo ní?’7:28 Ólụ́ógụ 2:1429Sɨmɨ bɨ Mụ́sa uwú ledre bɨ oꞌdo née uku zɨ́a kenée ní, zɨ́a ngásáne gɨ sɨmɨ Ízibiti ndéré ndị́sịné sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Mịdịyáni e. Sɨmɨ bɨ nɨ íri ní, zɨ́a ndíki owụ́ ꞌbɨ ené e owụ́ yaꞌdá e gbre.

30“Gɨ do kacɨ́ sɨmɨbi cị́ gbre, zɨ́ maláyika ꞌbɨ Ngére Lomo ꞌdódo roné zɨ́ Mụ́sa sɨmɨ mɨndící phoꞌdụ komo kágá sɨmɨ súwú do landa bɨ kɨ́ ịrịné Sináya ní. 31Sɨmɨ bɨ Mụ́sa lurúndiki phoꞌdụ kɨ́ ndící komo kágá ní, zɨ́a ndị́sịné ónzó komoné kɨ́ ledre ba zɨ́a ndéréógụné za gbóo gɨ ro zɨ́ne lúrú yéme a. Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ nɨ nda go gbóo kɨ́e ní, zɨ́a úwú kúrú Ngére Lomo kɨ́ úku ledre kɨ́dí, 32‘Mááyí Lomo bɨ ndịsị lúrú kacɨ́ bulúndusé Abarayáma, kɨ́ Isáka nda kɨ́ Yakóbo e ní.’7:32 Ólụ́ógụ 3:6 Zɨ́ Mụ́sa lángbané gɨ zɨ́ ngịrị zɨ́a ótoꞌdụ́tụ komoné káa bɨ née nɨ lúrú phoꞌdụ née.

33“Zɨ́ Ngére Lomo úku ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Ídí íꞌdíógụ wará eyị́ née ꞌdáꞌba, gɨ zɨ́a bi bɨ tóro doa née ní, née bi amá lúyú ledre ndaá doa wá. 34Máówo bɨsinyí ꞌdoꞌdó bɨ ro ꞌyị amá Isɨréle e sɨmɨ Ízibiti ní go. Máúwú ini bɨ ndịsịnɨ́ íni a gɨ sɨmɨyé gɨ zɨ́ ꞌdoꞌdó ní go, máyéme romá go gɨ ro sáká yée. Ógụ mu zɨ́ma kása yị́ị ndéré ꞌdíꞌbiógụ yée gɨ sɨmɨ Ízibiti ꞌdáꞌba.’7:34 Ólụ́ógụ 3:5-10

35“Née tɨ́ kémbị́ Mụ́sa bɨ Isɨréle e asinɨ́ gɨ roa sɨmɨ bɨ nduꞌyúnɨ́ wo kɨ́dí, ‘Ambí oto yị́ị káa do ngére zɨ́yị ndị́sịyị́ ꞌdécị ngbangazé ní ne?’ Nɨ kóo ne ꞌyị bɨ Lomo kasa wo zɨ́a ídíne káa do ngére do Isɨréle e gɨ ro zɨ́a sáká yée zɨ́ye ídíye kɨ́ ro doyé kɨ́ sáká éyị́ gɨ zɨ́ maláyika bɨ ꞌdodo roné zɨ́a sɨmɨ mɨndící phoꞌdụ komo kágá sɨmɨ súwú ní. 36Nɨ kóo manda zɨ́ Isɨréle e sɨmɨ bɨ nɨyí ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ Ízibiti ní, zɨ́a ndị́sịné méngị mɨngburoko ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé kɨ́ yée ga bɨ tara ꞌyị ndịsị ị́drị́ gɨ zɨ́ye mɨị́drị́ ní sɨmɨ bɨ nɨyí aka sɨmɨ Ízibiti ní, kɨ́ kacɨ́ kóꞌdụ́ Bɨkesị́ mɨkavu kɨ́ sɨmɨbi cị́ gbre (40) sɨmɨ yana súwú.

37“Mụ́sa uku kóo ledre née zɨ́ Isɨréle e kɨ́dí, ‘Lomo nɨ karanée kásaógụ nébị zɨ́se káa zɨ́ bɨ kasa máa ní gɨ dongará ꞌyị esé e.’7:37 Gbre lorụ 18:1538Nɨ kóo ne manda zɨ́ Isɨréle e do bi kótrụro bɨ kóo sɨmɨ súwú kɨ́ bulúnduzé e kpá kɨ́ maláyika bɨ úku ledre zɨ́a do Landa Sináya ní, zɨ́a ndị́sịné úkuíꞌbí kúrú Lomo zɨ́ze ní.

39“Tɨ́ lá bulúnduzé e ilinɨ́ eyé úwú ledre ené wá. Gɨ ore zɨ́ye nda óto yị́ eyé mɨmbéꞌdeyé kɨ́ngaya gɨ ro ndáꞌba eyé sɨmɨ Ízibiti. 40Zɨ́ye úku ledre zɨ́ Aróna kɨ́dí, ‘Yéme lomo mu zɨ́ze bɨ nɨ útú káa do manda ꞌdáꞌdá zɨ́ze ní. Owozé ezé lolụ éyị́ bɨ ndịsị méngị Mụ́sa bɨ kóo ꞌdiꞌbiogụ zée ne gɨ sɨmɨ Ízibiti ní wá.’7:40 Ólụ́ógụ 32:141Née sịndị́ kadra bɨ kóo zɨ́ye yéme lomo kɨ́ tosoné káa zɨ́ owụ́ ị́tị́ ní, do ꞌdáná éyị́ e zɨ́a. Zɨ́ye ndị́sịyé léꞌbé keꞌbị kɨ́ rokinyi kɨ́ óto úndru lomo máa née ní. 42Gɨ zɨ́ kéyị née zɨ́ mbigí Lomo óyó sogoné zɨ́ye, do ótoómo yée zɨ́ye ndị́sị óto nda gbóo úndru kadra, éfé kɨ́ kele e ga bɨ komo ere, káa zɨ́ bɨ nɨ mɨékéne sɨmɨ bụ́kụ ꞌbɨ nébị e yaá Lomo uku ledre kɨ́dí,

“ ‘Sée Isɨréle e bangá ga bɨ kóo ndị́sịsé óṇgoónzó yée

kɨ́ ndị́sị ꞌdáná yée kɨ́ sɨmɨbi cị́ gbre sɨmɨ bɨ ásé sɨmɨ súwú ní, ꞌdánásé esé kóo yée née zɨ́ma wá.

43Ndị́sịsé kóo yị́ esé ị́mbị́ tátá kụ́tụ́ ꞌbɨ lomo bɨ Moléke ní,7:43 Lomo bɨ Moléke: Nɨ lomo ꞌbɨ ꞌyị ꞌbɨ Kanána e.

kɨ́ lị́lị Ráfana kele bɨ ótosé wo káa do lomo esé ní,

née mbá lị́lị éyị́ ga bɨ kóo yémesé yée gɨ ro zɨ́se ndị́sịsé óto úndruyé ní.

Bɨ kenée ní, mááyí kása sée sɨmɨ ngíti káṇgá gbála sogo bi bɨ kɨ́ ịrịné Babelónịya ní.’7:43 Amósa 5:25

44“Kụ́tụ́ ꞌbɨ Lomo bɨ ndịsị ꞌdódo a kɨ́dí, Lomo nɨ bo kɨ́ye nɨ kóo bo zɨ́ bulúnduzé e sɨmɨ súwú íri. Yemenɨ́ kóo kụ́tụ́ née kacɨ́ kúrú Lomo bɨ uku zɨ́ Mụ́sa ní kɨ́ toso a bɨ ꞌdodo ní.45Gɨ do kacɨ́ a née ní, zɨ́ bulúnduzé e ꞌdíꞌbi kụ́tụ́ née gɨ zɨ́ ꞌbụyé e, do ị́mbị́útú a sɨmɨ bɨ nderénɨ́ kɨ́ Yósuwa e ꞌdíꞌbi káṇgá bɨ Lomo ogóoyó ṛị́kị́ sị́ do ꞌyị e gɨ sɨmɨ a zɨ́ye ní. Zɨ́ kụ́tụ́ née ndị́sịné fú lá ore gị sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ Dawídi, 46bɨ Lomo oto wo zɨ́a ídíne kɨ́ rokinyi ní, zɨ́a ndúꞌyú Lomo gɨ ro zɨ́ Lomo ṇgúṇgu a zɨ́ne ụ́bụ́ ꞌDị́cị́ zɨ́ Lomo bɨ lúrú bi kacɨ́ Yakóbo ní ndị́sịné sɨmɨ a. 47Tɨ́ lá Solomóna wotị́ Dawídi ụbụ́ nda kóo ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo máa née ne zɨ́ Lomo.

48“Nda tɨ́ lá gɨ zɨ́a Lomo bɨ rokoꞌbụ a romo do éyị́ e mbá ní, ndịsị ené sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ ꞌyịmaꞌdí e ụbụ́nɨ́ kɨ́ sị́lị́ye ní wá, káa zɨ́ bɨ nébị Isáya éké ní kɨ́dí,

49“Ngére Lomo uku ledre kɨ́dí, ‘Ere nɨ bi ndị́sị amá,

do sogo káṇgá nɨ ꞌbɨ ené bi óto sịndị́ma.

ꞌDị́cị́ bɨ ásé ụ́bụ́ a zɨ́ma ní toso a nɨ ídí káa be ꞌdi?

Bi bɨ nɨ útúásá zɨ́ma ndị́sịmá sɨmɨa ní wo be ꞌdi?

50Ndaá ꞌbɨ ené bɨ máméngị éyị́ ga gére née mbá máa ní wá?’7:50 Isáya 66:2

51“Éyị́ bɨ ílisé líkpí mbotụ mɨmbéꞌdesé úwú kúrú Lomo, zɨ́se ndị́sịsé índi mbílíse gɨ ro ledre bɨ úku yée zɨ́se gɨ zɨ́a wá ní ꞌdi. Mɨméngị ledre esé nɨ yị́ ené go cé káa zɨ́ ꞌbɨ bulúndusé ga kóna ní. Kacɨ́ kadra mbá ndị́sịsé ị́cị́ okó ro ꞌDówụ́ Lomo káa zɨ́ bɨ kóo bulúndusé e ndịsịnɨ́ méngị a ní. 52Nébị nɨ bo kị́éꞌdo káa yaá bulúndusé e ꞌdoꞌdonɨ́ wo wá? Ufunɨ́ gba nébị ga bɨ kóo ndịsịnɨ́ úku ledre mɨógụ ꞌYị bɨ ngárá lúyú ledre ndaá roa wá ní. Bɨ ba ní, méngịsé lárá a go zɨ́se úfuóyó wo. 53Úwúsé lorụ bɨ kóo Lomo iꞌbí zɨ́ maláyika ógụné kɨ́e íꞌbí a zɨ́ bulúnduzé e ní mbá bú, sɨmɨ ledre ga gére née mbá, ílisé esé ṇgúṇgu lorụ née wá.”

Ongboonzónɨ́ Sitifáno kɨ́ tutú

54Sɨmɨ bɨ ꞌyị ꞌdécị ngbanga e uwúnɨ́ ledre bɨ Sitifáno uku káa ní ní, zɨ́ mɨmbéꞌdeyé ésị́ne. Zɨ́ye ndị́sị náná do soyé gɨ ro Sitifáno kɨ́ mɨmbéꞌde késị́. 55Tɨ́ lá gɨ zɨ́a Sitifáno nɨ kɨ́ ꞌDówụ́ Lomo sɨmɨné ní, zɨ́a lúrú bi komo ere, zɨ́a lúrúndíki rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo kɨ́ Yésụ mɨtóroné do sị́lị́ Lomo ꞌbɨ anú. 56Zɨ́ Sitifáno uku ledre kɨ́dí, “Lúrúsé aka, málúrú mbotụ ere likpí go, Owụ́ ꞌbɨ ꞌYịmaꞌdí nɨ mɨtóroné cigí Lomo do sị́lị́a ꞌbɨ anú.”

57Zɨ́ ꞌyị ꞌdécị ngbanga e ụ́cụ koko kɨ́ ésị ꞌdụ́tụ gu mbílíye kɨ́ sị́lị́ye. Zɨ́ye ụ́dụyé mbá ngásá ngáka Sitifáno, 58do ꞌdiꞌbi wo ólụ́ógụyé kɨ́e ꞌdí sogo gɨ sɨmɨ yana gara, tónóye óngbo wo kɨ́ tutú. ꞌYị ga bɨ kóo nderénɨ́ óngbo Sitifáno ní otoomonɨ́ kóo bongó eyé e zɨ́ owụ́oꞌdo kɨ́ ịrịné Sáwulo zɨ́a ndị́sị lúrú bi kacɨ́ a.

59Tɨ́ bɨ nɨyí ndị́sị óngbo Sitifáno ní, zɨ́a íni ini zɨ́ Lomo kɨ́dí, “Ngére Yésụ, ꞌdíꞌbi ꞌdówụ́ma mu zɨ́yị íri.” 60Zɨ́ Sitifáno útúne do ngụ́ṛụ́ sịndị́ne. Zɨ́a úku ledre kɨ́ kúrúne gbélị́ kɨ́dí, “Ngére, ndá ꞌdóꞌdo yée wá. Ídí ótoómo ledre zɨ́ye gɨ sɨmɨ lúyú ledre eyé.” Gɨ do kacɨ́ ledre bɨ uku káa ní zungu, zɨ́a úyuné.

8

ꞌDoꞌdó ro ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ ní

1Sáwulo ṇguṇgu kóo ne kɨ́dí idínɨ́ úfu Sitifáno.

Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, zɨ́ mongụ́ okó tónóne ro ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto Yésụ sɨmɨ Yerụsaléma ní. Zɨ́ye ngásá báyi royé sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya kɨ́ Samáriya ní mbá, do ótoómo ꞌyịmɨkása e ngúcuyé sɨmɨ Yerụsaléma. 2Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ iꞌbínɨ́ royé go ndị́sị méngị moko ꞌbɨ Lomo kɨ́ mɨmbéꞌdeyé kị́éꞌdo ní, íni Sitifáno kɨ́ rokoꞌbụyé mbá. Zɨ́ye ꞌdíꞌbi wo ndéré óto a. 3Tɨ́ lá zɨ́ Sáwulo tónóne ꞌdóꞌdo ꞌyị ga bɨ ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ ní, do ndéréne kɨ́ ꞌdíꞌbi yée, yaꞌdá e kɨ́ kará e kɨ́ cóngó ro kacɨ́ ꞌbe ꞌbɨ eyé e mɨkékeṛị́a ndị́sịné kɨ́ ónzó yée sɨmɨ sị́gịnị.

Phị́lịpo uku kúrú Lomo zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ Samáriya

4Zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ sɨmɨ Yerụsaléma bɨ ogó bayinɨ́ yée ní, ndị́sịyé kpá fú ꞌdódo bɨlámá ledre bɨ gɨ ro Ngére Yésụ ní zɨ́ ꞌyị e do bi ga bɨ nɨyí doyé ní. 5Zɨ́ Phị́lịpo ndéréne zaá sɨmɨ ngíti gara sɨmɨ káṇgá bɨ Samáriya ní, ndị́sịné ꞌdódo ledre gɨ ro Kɨ́résịto zɨ́ ꞌyị e íri.6Sɨmɨ bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e uwú ledre bɨ Phị́lịpo ndịsị úku a zɨ́ye kɨ́ lúrúndíki mɨngburoko ledre ga bɨ ndịsị kɨ́ méngị yée ní, zɨ́ye ndị́sị índi mbílíye úwú ledre bɨ Phị́lịpo ndịsị úku yée ní. 7Zɨ́ bɨcayi lomo e ndị́sị ólụ́ógụyé gɨ sɨmɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ꞌduo kɨ́ ini tarayé, zɨ́ ꞌyị máa yée ga bɨ ngárá nderénɨ́ wá ní kɨ́ mɨgịgị́ṛị́ e ị́nyịógụyé mbá. 8Nda née ní, zɨ́ ꞌyị e ídíye kɨ́ mongụ́ rokinyi sɨmɨ gara ore.

9Ngíti oꞌdo nɨ kóo sɨmɨ gara ore kɨ́ ịrịné Simúna, nɨ mongụ́ ꞌyị mála bɨ tara ꞌyị ꞌbɨ Samáriya e ịdrị́ gɨ zɨ́a mbá mɨị́drị́ ní. Zɨ́a ndị́sị mbófo roné kɨ́dí ngíti ꞌyị bɨ zɨ́a rómo gɨ doné ní ndaá. 10ꞌYị ga bɨ sɨmɨ gara ore ní za mbá, gbékpị́ ꞌyị e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga kɨ́ ledreyé owóowó ní ndịsịnɨ́ úwú mbá ledre ené. Zɨ́ ꞌyị e ndị́sịyé úku ledre gɨ roa kɨ́dí, “Oꞌdo ba nɨ kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ bɨcayi lomo e bɨ yaá, Rokoꞌbụ a ofụ go ní zɨ́ne.” 11Ndịsịnɨ́ índi mbílíye úwú ledre ené kɨ́ngaya gɨ zɨ́a go ngbángbá sịndị́ kadra ndịsị óto yée zɨ́ tarayé ndị́sị ị́drị́ne mɨị́drị́ gɨ zɨ́ mɨónzó mála ené. 12Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ ṇguṇgunɨ́ bɨlámá ledre bɨ Phị́lịpo ꞌdódo zɨ́ye gɨ ro bi bɨ Lomo nɨ ne mongụ́ Ngére doa kɨ́ ledre gɨ ro Kɨ́résịto Yésụ ní, zɨ́ Phị́lịpo bábátị́zị́ yée yaꞌdá e kɨ́ kará e. 13Zɨ́ Simúna kpá ṇgúṇgu ledre Yésụ do bábátị́zị́ wo. Gɨ do kacɨ́ bɨ babatịzị́nɨ́ wo ní, otoomo lolụ kacɨ́ Phị́lịpo wá, zɨ́ tara a ị́drị́ne kɨ́ lúrú mɨngburoko ledre ga bɨ Phị́lịpo mengị yée kɨ́ rokoꞌbụyé kɨ́ yée ga bɨ tara ꞌyị ndịsị ị́drị́ gɨ zɨ́ye mɨị́drị́ ní.

14Sɨmɨ bɨ ꞌyịmɨkása e uwúnɨ́ ledre née sɨmɨ Yerụsaléma yaá ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Samáriya ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní, zɨ́ye kása Pétero e kɨ́ Yiwáni íri. 15Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ zɨ́ ꞌyị ga gére née íri ní, zɨ́ye íni ini zɨ́ Lomo idí kása ꞌDówụ́ne ógụ ndị́sịné sɨmɨyé. 16Gɨ zɨ́a bɨ ꞌDówụ́ Lomo ndaá aka sɨmɨyé wá ní, ꞌdiꞌbinɨ́ go lá babatị́za kɨ́ ịrị Ngére Yésụ. 17Zɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni óto sị́lị́ye doyé, zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ógụ ndị́sịné sɨmɨyé.

18Sɨmɨ bɨ Simúna owo ya, ꞌDówụ́ Lomo ogụ go sɨmɨ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ, gɨ zɨ́a bɨ ꞌyịmɨkása e otonɨ́ sị́lị́ye doyé ní, zɨ́ Simúna áyí ne gɨ ro íꞌbí késị́ zɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni. 19Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ídísé kpá íꞌbí rokoꞌbụ née zɨ́ma, gɨ ro ꞌyị bɨ máóto sị́lị́ma go doa ní, zɨ́a ndíki ꞌDówụ́ Lomo.”

20Zɨ́ Pétero úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Umbu ꞌdiꞌbi yị́ị kɨ́ késị́ eyị́ née wá gɨ zɨ́ ꞌdi, gɨ zɨ́a sómụ́ ꞌbɨ eyị́ kɨ́dí útúásá bú úgú tákpásị́lị́ ꞌbɨ Lomo kɨ́ késị́. 21Bifúó ndaá zɨ́yị togụ́ mbú éyị́ gɨ royị́ sɨmɨ moko bɨ azé sɨmɨa ba wá, gɨ zɨ́a mɨmbéꞌdeyị́ ndaá ꞌbɨ ené mɨútúásáne do komo Lomo wá. 22Ídí óyólóꞌbó sómụ́ ledre eyị́ gɨ sɨmɨ bɨsinyí ledre ꞌdáꞌba. Zɨ́yị íni ini zɨ́ Ngére Lomo gɨ ro zɨ́a lụ́lụóyó bɨsinyí sómụ́ ledre née gɨ sɨmɨyị́ ꞌdáꞌba. 23Málúrú yị́ị, mɨmbéꞌdeyị́ sinyí ofụ go, bɨ ndịsị ódóngéṛị yị́ị sɨmɨ lúyú ledre ní.”

24Zɨ́ Simúna úku ledre zɨ́ Pétero e kɨ́ Yiwáni kɨ́dí, “Ídísé mu íni ini zɨ́ Ngére Lomo gɨ romá káa bɨ ꞌdoꞌdó bɨ úkusé ledre a née nɨ ndéréógụ romá ke.”

25Gɨ do kacɨ́ bɨ Pétero e kɨ́ Yiwáni ukunɨ́ ledre gɨ do biyé kɨ́ ledre gɨ ro Ngére Yésụ go zɨ́ ꞌyị e ní, zɨ́ye ị́nyịyé ndáꞌbalúgu royé sɨmɨ Yerụsaléma. Kɨ́ ndáꞌbayé, zɨ́ye ndéréye kɨ́ úku bɨlámá ledre ꞌbɨ Yésụ zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ mɨnzénzéré gara ga bɨ sɨmɨ Samáriya ní mbá.

Phị́lịpo e kɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ Ịtópịya

26Kadra kị́éꞌdo, zɨ́ maláyika ꞌbɨ Ngére Lomo úku ledre zɨ́ Phị́lịpo kɨ́dí, “Yéme royị́ mu zɨ́yị ndéréyị kɨ́ mɨsiꞌdi súwú bɨ ogụ gɨ sɨmɨ Yerụsaléma mɨꞌdí do anú ndéré née sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Gáza ní.” 27Zɨ́ Phị́lịpo ꞌdíꞌbi mɨsiꞌdi súwú née tónó ndéréne, zɨ́ye ndíkíye kɨ́ ngíti oꞌdo gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Ịtópịya ní. Nɨ kóo mongụ́ ꞌyị bɨ kɨ́ ledrené owóowó, ꞌyị lúrú bi kacɨ́ késị́ ꞌbɨ Kandáke, kára bɨ meꞌbe ngére ꞌbɨ Ịtópịya ní. Oꞌdo née nderé kóo íni ini zɨ́ Lomo sɨmɨ Yerụsaléma. 28Nda go sɨmɨ mɨndáꞌba a ꞌbe, zɨ́a ékị́ne sɨmɨ arabíya ené bɨ usáni ndịsị lála a ne ní, ndị́sịné ólo ledre gɨ sɨmɨ bụ́kụ ꞌbɨ nébị Isáya.

29Zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo úku ledre zɨ́ Phị́lịpo kɨ́dí, “Ídí ndéré mɨꞌdí zɨ́ arabíya bɨ usáni ndịsị lála a íri née, zɨ́yị ndị́sị ndéréyị gbóo cigí a.”

30Zɨ́ Phị́lịpo ngásá ndíki oꞌdo bɨ sɨmɨ arabíya née kɨ́ ólo ledre gɨ sɨmɨ bụ́kụ ꞌbɨ nébị Isáya. Zɨ́a ndúꞌyú oꞌdo née kɨ́dí, “Ówo yéme ini ledre gɨ sɨmɨ ledre bɨ ndị́sị ólo a née bú?”

31Zɨ́ oꞌdo née úkulúgu ledre zɨ́ Phị́lịpo kɨ́dí, “Mááyí ówoyéme a káa be ꞌdi? ꞌBúó togụ́ ngíti ꞌyị nɨ úku yéme a ne zɨ́ma.” Zɨ́a úku ledre zɨ́ Phị́lịpo ya, ékị́ gɨrí mu zɨ́ze ndéréze kéyị.

32Ledre bɨ kóo oꞌdo née ndịsị ólo a ní nɨ káa zɨ́ ba,

“Nɨ yị́ ené káa zɨ́ kábịṛị́kị bɨ ꞌdiꞌbinɨ́ wo ndéré kɨ́e óṇgoónzó a ní,

kpá káa zɨ́ Owụ́ Kábịṛị́kị bɨ ndecị́ yị́ ené tɨ́ lá tí sɨmɨ bɨ nɨyí óloóyó bị a

mengị kéyị wá ní.

33Nɨyí méngị lárá a ꞌduꞌdorụ́ ꞌdecịnɨ́ ngbanga a do bɨlámá mɨsiꞌdiné wá.

ꞌYị bɨ kị́éꞌdo káa bɨ nɨ útúásá úku ledre gɨ ro ꞌyị ené e ní ndaá,

gɨ zɨ́a ndị́sị ené do sogo káṇgá ona ụkụ́ go.”8:33 Isáya 53:7-8

34Zɨ́ oꞌdo née ndúꞌyú Phị́lịpo kɨ́dí, “Úku yéme aka ledre ba mu zɨ́ma, nébị ndịsị úku ledre née gɨ ro ambi? Gɨ roné togụ́ mbú gɨ ro ngíti ꞌyị kpị́?” 35Zɨ́ Phị́lịpo tónóne ꞌdódo bɨlámá ledre zɨ́a gɨ sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo bɨ gáa ndịsị ólo a ba gɨ ro Ngére Yésụ.

36Káa zɨ́ bɨ nɨyí mɨndéréye kacɨ́ mɨsiꞌdi ní, zɨ́ye ndéréógụyé do bi bɨ kɨ́ iní doné ní, zɨ́ oꞌdo ba úku ledre zɨ́ Phị́lịpo kɨ́dí, “Iní nɨ go ba. Éyị́ bɨ nɨ ụ́cụómo máa kɨ́ ꞌdíꞌbi babatị́za ní ꞌdi?” 37Zɨ́ Phị́lịpo úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Togụ́ ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Kɨ́résịto Yésụ go za kɨ́ mɨmbéꞌdeyị́ kị́éꞌdo, mááyí bábátị́zị́ yị́ị.”

Zɨ́ oꞌdo née úkulúgu ledre zɨ́ Phị́lịpo kɨ́dí, “Máṇgúṇgu go kɨ́dí Kɨ́résịto Yésụ nɨ mbigí Owụ́ ꞌbɨ Lomo.” 38Zɨ́ oꞌdo née úku ledre zɨ́ ꞌyị ené bɨ ndịsị úku ledre zɨ́ usáni ndị́sị lála yée kɨ́ arabíya ba ní yaá idí tóro. Zɨ́ Phị́lịpo e gbre kɨ́ oꞌdo née ndítíye sɨmɨ iní, zɨ́ Phị́lịpo bábátị́zị́ wo.

39Sɨmɨ bɨ olụ́ogụnɨ́ gɨ sɨmɨ iní ní, ꞌdiya káa ní zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ꞌdíꞌbíóyó Phị́lịpo gɨ ore ꞌdáꞌba. Oꞌdo ba owo ené lolụ bi bɨ Phị́lịpo nderé doa ní wá, zɨ́a ndéréókpóne gɨ ore kɨ́ mongụ́ rokinyi.

40Nda gɨ ore, zɨ́ Phị́lịpo lúrúndíki roné gére sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Azóto. Zɨ́a ndéréókpóne sɨmɨ gara bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Kayisaríya ní ndị́sịné kɨ́ úku bɨlámá ledre gɨ ro Yésụ zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ gara ga bɨ kacɨ́ mɨsiꞌdi ore ní mbá.

9

Sáwulo ṇguṇgu ledre Ngére Yésụ

(Lúrú kpá Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása~e 22:6-16, 26:12-18)

1Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, Sáwulo nɨ aka kóo fú lá mámada kɨ́ sɨmɨ késị́ kɨ́dí née nɨ úfu ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Ngére Yésụ ní. Zɨ́a ndéréne zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́, 2ndúꞌyú wo gɨ ro zɨ́a íꞌbí wáraga bɨ née nɨ ndéré kɨ́e do sị́lị́ne zɨ́ manda ꞌbɨ Yụ́da ga bɨ sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ga bɨ sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Damásika ní, gɨ ro togụ́ née ogụ ndiki ꞌyị e go íri bɨ ndịsịnɨ́ lódụ́ kacɨ́ Mɨsiꞌdi ꞌbɨ Ngére ní, zɨ́ne ꞌdíꞌbi yée gɨrí yaꞌdá e kɨ́ kará e ógụ kɨ́ye ónzó yée sɨmɨ sị́gịnị sɨmɨ Yerụsaléma. 3Sɨmɨ bɨ Sáwulo nderéogụ nda go gbóo kɨ́ Damásika ní, ꞌdiya káa ní zɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo óṇgóne zɨ́a gɨ komo ere. 4Zɨ́a útúne geré bi, zɨ́a úwú kúrú ꞌyị kɨ́ úku ledre kɨ́dí, “Sáwulo, Sáwulo, éyị́ bɨ ndị́sị ꞌdóꞌdo máa gɨ ro kenée ní ꞌdi?”

5Zɨ́ Sáwulo ndúnduꞌyú kɨ́dí, “Née náambi Ngére?”

Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ Sáwulo kɨ́dí, “Née máa Yésụ bɨ ndị́sị esị ꞌdoꞌdó romá ní. 6Ị́nyịógụ mu zɨ́yị ndéréókpóyị sɨmɨ mongụ́ gara íri, áyí ówo ꞌyị íri nɨ ꞌdódo éyị́ bɨ áyí méngị a ní zɨ́yị.”

7Zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo ndịsịnɨ́ ndéré kɨ́ Sáwulo e ní tóroyé, ꞌyị úku ledre ndaá. Uwúnɨ́ tɨ́ kúrú ꞌyị go, tɨ́ lá lurúndikinɨ́ kụṛụꞌbụ ꞌyị maꞌdáa wá. 8Sɨmɨ bɨ Sáwulo ịnyịogụ gɨ bi ní, nɨ líkpí komoné bɨ káa ní, mbụụ́ komoa lurú ené lolụ bi wá. Nda née ní, zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo nɨyí kéye ní kókó wo goó mɨkókó ndéré kɨ́e sɨmɨ Damásika. 9Sáwulo lurú bi wá kɨ́ sị́lị́ ota, anu éyị́ wá, ewé gbawá iní.

10Ngíti oꞌdo nɨ kóo bo sɨmɨ Damásika nɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ịrịa Ananíya. Zɨ́ Ngére Yésụ ꞌdódo roné zɨ́a káa zɨ́ ndịsị ꞌdúꞌduru ní kɨ́dí, “Ananíya.”

Zɨ́a ndị́zịné, “Ɨɨ́, Ngére.”

11Zɨ́ Ngére úku ledre zɨ́ Ananíya kɨ́dí, “Ídí ndéré ꞌbe ꞌbɨ Yụ́da bɨ kacɨ́ mɨsiꞌdi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a mɨsiꞌdi bɨ Mbị́ ní, zɨ́yị ndúnduꞌyú gɨ ro oꞌdo bɨ ogụ gɨ sɨmɨ gara bɨ Tarasísi kɨ́ ịrịné Sáwulo ní. Nɨ go ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo. 12Sɨmɨ ꞌduru máa bɨ kóo née ní, zɨ́a kóo lúrúndíki ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Ananíya bɨ ogụ zɨ́a óto sị́lị́ne doa gɨ ro zɨ́ komo a óṇgóne ní.”

13Zɨ́ Ananíya úkulúgu ledre zɨ́ Ngére kɨ́dí, “Tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ukunɨ́ ledre gɨ ro oꞌdo née go zɨ́ma kɨ́ bɨsinyí ledre ga bɨ ndịsị méngị yée kɨ́ ꞌyị eyị́ e sɨmɨ Yerụsaléma ní. 14Ogụ sɨmɨ Damásika ona ba kɨ́ rokoꞌbụ gɨ zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní gɨ ro zɨ́ne ꞌdíꞌbi ꞌyị eyị́ ga bɨ ndịsịnɨ́ óto úndruyị́ ona ní.”

15Zɨ́ Ngére úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ndéré mu. Gɨ zɨ́a mágélé wo go káa do ꞌyị ꞌbɨ moko amá bɨ nɨ ꞌdódo ledre gɨ romá zɨ́ ꞌyị ga bɨ ndanɨ́ kúfú Yụ́da e wá ní kɨ́ mɨngburoko ngére eyé e nda kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Isɨréle e. 16Mááyí ꞌdódo tụ́ꞌdụ́ ledre e zɨ́a, zɨ́a ndị́sịné ꞌdóꞌdóne sɨmɨ a sɨmɨ bɨ nɨ ndị́sị ꞌdódo ledre gɨ romá zɨ́ ꞌyị e ní.”

17Zɨ́ Ananíya ị́nyịné ndéré ólụ́ne sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ Sáwulo nɨ sɨmɨ a ní do óto sị́lị́ne do Sáwulo, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Sáwulo lúndu ꞌbɨ ené, Ngére Yésụ bɨ ꞌdodo roné zɨ́yị do mɨsiꞌdi sɨmɨ bɨ áyí ógụ yáa ní, kasa máa née zɨ́yị gɨ ro zɨ́ komoyị́ líkpílúgu roné zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ógụ ndị́sịné sɨmɨyị́.” 18Née ní, geré zɨ́ éyị́ útúógụné gɨ komo Sáwulo sɨlekpe káa zɨ́ sókó kénzé ní, zɨ́ komoa líkpíne zɨ́a ndị́sịné lúrú bi. Zɨ́ Sáwulo ị́nyịógụné ꞌdága zɨ́ Ananíya bábátị́zị́ wo. 19Gɨ do kacɨ́ bɨ ánu éyị́ ní, zɨ́ rokoꞌbụa ndáꞌbaógụné roa.

Sáwulo uku ledre Yésụ zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ Damásika

Kɨ́ tụ́ꞌdụ́ sị́lị́ e, Sáwulo ndịsịnɨ́ nda kóo ndị́sị kɨ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní sɨmɨ Damásika. 20Zɨ́a ị́nyịné ndéréne sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e tónó ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e gɨ ro Yésụ kɨ́dí, Yésụ nɨ Owụ́ ꞌbɨ Lomo. 21ꞌYị ga bɨ owonɨ́ Sáwulo kɨ́ úku ledre gɨ ro Ngére Yésụ ní, zɨ́ye ndị́sịyé ónzó komoyé kɨ́ngaya. Zɨ́ye ndị́sị úkulóꞌbó ledre dengbị́ye kɨ́dí, “També ba fú oꞌdo bɨ ndịsị úfu ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ óto úndru Yésụ sɨmɨ Yerụsaléma ꞌdáa ní? Ogụ ona ba kpá go gɨ ro ꞌdíꞌbi ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yésụ ní ndáꞌba kɨ́ye zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní?” 22Tɨ́ lá zɨ́ ꞌdódo ledre ꞌbɨ Sáwulo ídí ené kɨ́ rokoꞌbụné kɨ́ngaya. Zɨ́ ledre bɨ ndịsị úku a ní ꞌdódo a kɨ́dí Yésụ nɨ Kɨ́résịto. Zɨ́a ꞌdíꞌbi do Yụ́da ga bɨ sɨmɨ Damásika ní mbá ledre bɨ zɨ́ye úkulúgu a zɨ́a kacɨ́ a ní ndaá.

23Nda gɨ do kacɨ́ tụ́ꞌdụ́ sị́lị́ e, zɨ́ ngíti géyị Yụ́da e kótrụ royé do bi kị́éꞌdo yéme ledre gɨ ro zɨ́ye úfuóyó wo ꞌdáꞌba. 24Tɨ́ lá uwú kóo ledre ga bɨ yemenɨ́ née go mbá. Zɨ́ye ndị́sịyé óndó wo tara mɨsiꞌdi ga bɨ ndịsịnɨ́ ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ gara gɨ ore ní kɨ́ ndụlụ e kɨ́ kadra e mbá gɨ ro zɨ́ye úfu wo. 25Tɨ́ lá zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Sáwulo ódó káꞌdá ro mongụ́ mbụ́ra do ị́mbị́óto wo kɨ́e kɨ́ ndụlụ gɨ do bifúó gɨ dogboṛụ gara bɨ oꞌbónɨ́ wo gbaá dongá Damásika ní.

Mɨndáꞌbaógụ Sáwulo sɨmɨ Yerụsaléma

26Sɨmɨ bɨ Sáwulo ogụ sɨmɨ Yerụsaléma ní, zɨ́a áyíne gɨ ro zɨ́ye ídíye ndro kɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní, tɨ́ lá ngịrịa ndịsị yị́ ené kóo méngị yée mɨméngị kɨ́ ṇgúṇgu a bɨ yaá nɨ go mbigí ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní. 27Zɨ́ Baranába ógụné ꞌdíꞌbi Sáwulo ndéré úku ledre gɨ roa zɨ́ ꞌyịmɨkása e. Zɨ́a lị́kpị́ yéme ledre bɨ kóo Ngére Yésụ ꞌdodo roné zɨ́ Sáwulo do mɨsiꞌdi Damásika, kɨ́ ledre ga bɨ Ngéré uku zɨ́a ní. Zɨ́a kpá lị́kpị́ ledre bɨ ngịrị olụ́ ro Sáwulo kɨ́ ꞌdodo ledre zɨ́ ꞌyị e gɨ ro ledre Yésụ sɨmɨ Damásika wá ní.

28Née ní zɨ́ Sáwulo e nda go kótrụ royé ndro kɨ́ ꞌyịmɨkása e do gámáye sɨmɨ Yerụsaléma mbá ndị́sị úku ledre gɨ ro Ngére Yésụ ngịrị ndaá lolụ royé wá. 29Zɨ́a kpá ítí kangú kɨ́ úku ledre zɨ́ Yụ́da ga bɨ ndịsịnɨ́ ódro tara Gịrị́gị ní, tɨ́ lá ayínɨ́ go gɨ ro úfu wo. 30Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ uwúnɨ́ ledre ba ní, zɨ́ye ꞌdị́yịóto Sáwulo sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya ní, do ótoómo wo zɨ́a ndéréókpóne sɨmɨ Tarasísi.

31Née go sịndị́ kadra bɨ zɨ́ ꞌyị ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ ga bɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya, Galiláya, Samáriya ní ꞌdówụ́royé zɨ́ mɨndị́sịyé ídíne bɨlámáne ní. Kɨ́ sáká éyị́ gɨ zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní éyeyé do ídíye kɨ́ rokoꞌbụyé, káa zɨ́ bɨ ndị́sị eyé nɨ nda go fú lá óto úndru Ngére Yésụ ní.

Pétero nderé sɨmɨ Lị́da kɨ́ Zópa

32Káa zɨ́ bɨ Pétero gamá go do bi e mbá ní, sɨmɨ ngíti sị́lị́ zɨ́a ị́nyịné ndéréne lúrú ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Lị́da ní. 33Sɨmɨ Lị́da íri, zɨ́a ógụndíki oꞌdo kɨ́ ịrịné Enási, nɨ mɨgịgị́ṛị́ mengị go sɨmɨbi ịnyị doa ota ịnyị gɨ do ṛangba wá. 34Zɨ́ Pétero ndólo wo kɨ́dí, “Enási, Kɨ́résịto Yésụ yomo yị́ị go. Ị́nyịógụ mu ꞌdága yéme bi ꞌdúꞌdu eyị́.” Geré zɨ́ Enási ị́nyịógụné ꞌdága. 35Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndị́sị sɨmɨ Lị́da kɨ́ Sárona ní mbá lúrú wo, zɨ́ye ṇgúṇgu ledre Ngére Yésụ.

36Kára nɨ kóo bo kɨ́ ịrịné Tabíta ndịsị ndị́sị sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Zópa ní nɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ. (Ịrịa bɨ kɨ́ tara Gịrị́gị ní nɨ Dóroka, ini ledre bɨ gɨ sɨmɨ a ní nɨ nyazu.) Dóroka iꞌbí sịndị́ kadra ené mbá ndị́sị méngị bɨlámá ledre kɨ́ ndị́sị sáká ꞌyị lerị́ e. 37Sɨmɨ sịndị́ kadra née ní zɨ́ ndíyá ꞌdíꞌbi Dóroka zɨ́a úyuné. Do yéme umbua óto a sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ oꞌbóṛongónɨ́ do ezené ꞌdága ní. 38Do ngará Zópa akpa ené kóo kɨ́ Lị́da wá. Sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ sɨmɨ Zópa uwúnɨ́ ya Pétero nɨ bo sɨmɨ Lị́da ní, zɨ́ye kása yaꞌdá e gbre kɨ́ sanda zɨ́a kɨ́dí, “Áko mongụ́ ꞌyị, nderézé aka mu ꞌdiya kése sɨmɨ Zópa.”

39Née ní zɨ́ Pétero geré ị́nyịné zɨ́ye ndéréye. Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ íri ní, do ꞌdíꞌbi wo ndéré kɨ́e sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ oꞌbóṛongónɨ́ do ezené kɨ́ꞌdí bi bɨ kará umbu e toro ꞌdikínɨ́ wo gbaá ndị́sị íni ini kɨ́ ndị́sị ꞌdódo bongó ga bɨ mɨị́cị́ yée kɨ́ mbílí bongó ga bɨ iꞌbí yée zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ bɨ Dóroka nɨ aka trịdrị ní.

40Zɨ́ Pétero úku ledre zɨ́ye yaá idínɨ́ aka ólụ́ógụ sága, zɨ́a útúne gbrị do ngụ́ṛụ́ sịndị́ne ótụ́ doné íni ini zɨ́ Lomo. Nda gɨ ore zɨ́a sị́kpị doné lúrú umbu zɨ́a ndólo wo kɨ́dí, “Tabíta, ị́nyịógụ mu ꞌdága.” Zɨ́ Tabíta líkpí komoné, sɨmɨ bɨ onzó komoné gbó ro Pétero ní, zɨ́a ị́nyịógụné ndị́sịné ꞌdága. 41Nda née ní, zɨ́ Pétero ꞌdíꞌbi sị́lị́a, zɨ́a lála sị́kpị wo ꞌdága. Zɨ́ Pétero nda ndólolúgu ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní kɨ́ kará umbu ga gére mbá ꞌdị́cị́ íri, zɨ́a íꞌbí wo zɨ́ye go trịdrị.

42Zɨ́ phanda ledre bɨ mengị roné ore née ndéréne mɨndéré sɨmɨ Zópa za mbá. Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ṇgúṇgu ledre Ngére Yésụ. 43Gɨ do kacɨ́ née ní, zɨ́ Pétero ndị́sịné sɨmɨ Zópa kɨ́ tụ́ꞌdụ́ sị́lị́ e ꞌbe ꞌbɨ ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Simúna nɨ ꞌyị yéme éyị́ e gɨ sɨmɨ saná.

10

Pétero e kɨ́ Koronólịyo

1Ngíti oꞌdo nɨ kóo bo sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya ní kɨ́ ịrịné Koronólịyo, nɨ kóo mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e10:1 Mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e: Nɨ mongụ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi do asikíri e míya (100) ní. bɨ ndịsịnɨ́ ndólo yée asikíri e gɨ sɨmɨ Itáliya ní. 2Wo kɨ́ ꞌyị ꞌbe ꞌbɨ ené e mbá nɨyí ꞌyị óto úndru Lomo abú ndanɨ́ gɨ sɨmɨ kúfú Yụ́da e wá. Ndịsị sáká ꞌyị lerị́ e zɨ́a ndị́sịné kpá íni ini zɨ́ Lomo gbụụ́. 3Kadra kị́éꞌdo, sɨmɨ sịndị́ kadra ota (3) gɨ do kacɨ́ yana kadra, zɨ́ maláyika ꞌbɨ Lomo ꞌdódo roné zɨ́ Koronólịyo zɨ́a ndólo wo kɨ́dí, “Koronólịyo.”

4Zɨ́ Koronólịyo lúrú wo gbóó gɨ zɨ́ ngịrị, do ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Káa be ꞌdi?”

Zɨ́ maláyika úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Lomo nɨ kɨ́ rokinyi kɨ́ úwú ini bɨ ndị́sị íni a, kɨ́ sáká éyị́ bɨ ndị́sị sáká ꞌyị lerị́ e kɨ́e ní, nɨ go nzíyiné gɨ ro úkulúgu ledre kacɨ́ a zɨ́yị. 5Cakaba ní ídí mu kása ꞌyị e sɨmɨ Zópa kacɨ́ ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Simúna bɨ ngíti ịrịa Pétero ní. 6Nɨ ṇgu ꞌbe ꞌbɨ Simúna bɨ ꞌyị yéme éyị́ e gɨ sɨmɨ saná e ní, ꞌbe ꞌbɨ ené nɨ kacɨ́ kóꞌdụ́ mɨkavu bɨ sɨmɨ Zópa íri ní.”

7Sɨmɨ bɨ maláyika nderéokpónɨ́ ní, zɨ́ Koronólịyo ndólo ꞌyị kasa ené e gbre kɨ́ kémbị́ asikíri ené bɨ iꞌbí roné go zɨ́ Lomo ngúru ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi kacɨ́ a ní. 8Zɨ́a lị́kpị́ ledre bɨ mengị roné zɨ́ne ní mbá zɨ́ye, do kása yée sɨmɨ Zópa.

Lomo ꞌdodo roné zɨ́ Pétero

9Sɨmɨ bɨ bi aráloꞌbó roné, yaꞌdá ga gére née nɨyí go gbóo kɨ́ Zópa ní, zɨ́ Pétero ékị́ne do ꞌdị́cị́ kɨ́ yana kadra íni ini zɨ́ Lomo. 10Sɨmɨ sịndị́ kadra máa née ní ꞌbú mengị kóo wo go kɨ́ngaya ili kóo go zɨ́ne ánu éyị́. Sɨmɨ bɨ nɨyí aka méngị éyị́ mɨánu mɨméngị ní, zɨ́ Lomo ꞌdódo roné zɨ́a. 11Zɨ́ Pétero lúrúndíki ere likpí roné go fúó, zɨ́a lúrúndíki mongụ́ sáka éyị́ kɨ́ ógụné do sogo káṇgá kɨ́ ríríne eso.12Do mongụ́ sáka éyị́ née íri, za éyị́ trịdrị e kacɨ́ sị́ doyé mbá, bangá e, kɨ́ éyị́ ga bɨ ndịsịnɨ́ lála royé do sɨmɨyé ní nda kɨ́ solụ́ e. 13Zɨ́ kúrú Lomo ówụ́ne zɨ́a kɨ́dí, “Ị́nyịógụ mu ꞌdága Pétero, zɨ́yị úfu éyị́ ga gére née zɨ́yị ánu yée.”

14Tɨ́ lá zɨ́ Pétero úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ndaá kenée wá, Ngére. Tɨ́ bɨ mááyí ba ní, máánu amá éyị́ ga bɨ lorụ yaá ꞌyị e ndanɨ́ ánu wá ní wá.”10:14 Éyị́ ga bɨ lorụ yaá ꞌyị e ndanɨ́ ánu wá ní: Ólo Lévị 11.

15Zɨ́ kúrú Lomo kpá ówụ́ ándá roné zɨ́ Pétero kɨ́dí, “Éyị́ ga bɨ Lomo uku yaá ꞌyị e idínɨ́ ánu a ní, ndá úku a kɨ́dí ndanɨ́ ánu a wá ní wá.”

16Ledre née mengị roné kenée kɨ́ꞌdí ota, gɨ ore zɨ́ Lomo ꞌdíꞌbilúgu éyị́ ga gére née komo ere.

17Sɨmɨ bɨ Pétero nɨ ndị́sị sómụ́ sóꞌdo ini ledre gɨ sɨmɨ ledre née ní, yaꞌdá ga bɨ Koronólịyo kása yée ní, nduꞌyú soꞌdonɨ́ mɨsiꞌdi ꞌbe ꞌbɨ Simúna owonɨ́ go nɨyí go mɨtóroyé tara mbotụ gara. 18Zɨ́ye ndólo ꞌyị ndúꞌyú a kɨ́dí, “Ṇgu nɨ bo ꞌbe ona kɨ́ ịrịné Simúna Pétero?”

19Sɨmɨ bɨ Pétero nɨ aka fú lá sómụ́ ledre bɨ Lomo ꞌdodo roné kɨ́e zɨ́a ba ní, zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Simúna, yaꞌdá e nɨyí bɨ ota (3) ꞌdáa ba ndị́sị gámásóꞌdo yị́ị. 20Yéme royị́ mu zɨ́yị ídíyị nzíyiyị́ zɨ́se ndérése kéye. Ndá asi wá, mákása yée máa kacɨ́yị.”

21Zɨ́ Pétero ndítíógụné zɨ́a úku ledre zɨ́ yaꞌdá ga gére née kɨ́dí, “Mááyí ꞌyị bɨ ndị́sịsé gámásóꞌdo wo ba. Ógụsé gɨ ro ꞌdi?”

22Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́ Pétero kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e bɨ Koronólịyo ní kasa zée née zɨ́yị abú ndaá gɨ sɨmɨ kúfú Yụ́da e wá. Nɨ bɨlámá ꞌyị, ndịsị óto úndru Lomo, ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e mbá ndịsịnɨ́ óto dokuwu a kɨ́ngaya. Maláyika ꞌbɨ Ngére Lomo uku ledre zɨ́a kɨ́dí, idí úku ledre zɨ́yị, zɨ́yị ógụyị́ ꞌbe ꞌbɨ ené zɨ́a úwú ledre bɨ gɨ tarayị́ ní.” 23Zɨ́ Pétero ꞌdíꞌbi yaꞌdá ga gére née sɨmɨ sụmụ ꞌbe ꞌbɨ ené.

Sɨmɨ bɨ bi aráloꞌbó roné ní, zɨ́ Pétero yéme roné zɨ́ye ndéréye kéye. Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ sɨmɨ Zópa ore ní, ndéréye ndro kéye. 24Nda káa zɨ́ kɨ́lóndó a née ní, zɨ́ye ndéréógụyé sɨmɨ Kayisaríya. Nɨyí ógụ íri ní, Koronólịyo ndoloyoko sụmụné e kɨ́ bɨlámá ezegámáne e go ndị́sị sóngó yée. 25Sɨmɨ bɨ Pétero ayí go gɨ ro ólụ́ ꞌbe ní, zɨ́ Koronólịyo ꞌdíꞌbi wo sɨmɨ sụmụ ꞌduo gɨ tara mɨsiꞌdi, zɨ́a útúne do ngụ́ṛụ́ sịndị́ne óto úndru Pétero. 26Nda gɨ ore zɨ́ Pétero úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ị́nyịógụ mu ꞌdága. Ndá óto úndrumá wá, mááyí ꞌbɨ amá kpá ꞌyịmaꞌdí káa zɨ́yị ní.”

27Zɨ́ Pétero ndị́sịné fú lá ódroné zɨ́ Koronólịyo zaá gị sɨmɨ bɨ olụ́nɨ́ ꞌdị́cị́ bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e yokonɨ́ royé sɨmɨ a ní. 28Zɨ́ Pétero úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sée, ówoyémesé bú bɨlámáne kacɨ́ lorụ ezé ꞌbɨ Yụ́da e, ndịsị kotrụzé ezé rozé kɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní wá. Tɨ́ lá Lomo ukuꞌdodo go zɨ́ma ya, mándá úku ledre gɨ ro ꞌyị yaá ndá mɨútúásáne do komo Lomo wá ní wá. 29Bɨ kenée née ní, sɨmɨ bɨ kákasa kacɨ́ma ní, máási wá, máị́nyị geré zɨ́ma ógụmá. Mándúꞌyú nda ba go yị́ị, kákasa kacɨ́ma gɨ ro ꞌdi?”

30Zɨ́ Koronólịyo úkulúgu ledre kɨ́dí, “Mááyí kóo mɨndị́sịmá ꞌdị́cị́ íni ini zɨ́ Lomo káa zɨ́ bɨ lengbe mándị́sị méngị a sɨmɨ sịndị́ kadra ota kacɨ́ kadra mbá ní. ꞌDiya káa ní, zɨ́ma lúrúndíki oꞌdo kɨ́ bɨkenyị́ mɨṛíṛiṛí bongó roné kɨ́ tóro kóꞌdụ́ma. Kacɨ́ ledre née mengị karaba go sị́lị́ eso. 31Zɨ́a úku ledre zɨ́ma kɨ́dí, ‘Koronólịyo, Lomo uwú ini eyị́ go kɨ́ ledre sáká éyị bɨ ndị́sị sáká ꞌyị lerị́ e kɨ́e ní. 32Kása ꞌyị e mu sɨmɨ Zópa kacɨ́ oꞌdo kɨ́ ịrịné Simúna bɨ ndịsịnɨ́ kpá ndólo wo Pétero ní. Nɨ ṇgu ꞌbe ꞌbɨ Simúna bɨ ꞌyị yéme éyị́ e gɨ sɨmɨ saná ní, ꞌbe ꞌbɨ ené nɨ kóꞌdụ́ mɨkavu bɨ Zópa íri ní.’ 33Née ní, zɨ́ma geré kákasa zɨ́yị. Mɨógụyị́ eme go sá. Cakaba kotrụzé rozé do komo Lomo ona gɨ ro zɨ́ze úwú ledre ga bɨ mbá Ngére Lomo nɨ úkuíꞌbí a tarayị́ gɨ ro zɨ́yị úku a zɨ́ze ní.”

Ledre bɨ Pétero uku ní

34Gɨ ore zɨ́ Pétero tónóne ódroné kɨ́dí, “Máówoyéme go bɨlámáne kɨ́dí maꞌdíi Lomo ifi ené dongará ꞌyị e wá. 35Lomo ndịsị óto ꞌbú ṛị́kị́ sị́ do ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ené zɨ́ye ndị́sịyé méngị ledre bɨ maꞌdíi do komoné ní. 36Úwúsé sanda bɨ kóo Lomo kasa zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Isɨréle e, bɨ ndịsị ꞌdódo ledre gɨ ro bɨlámá ledre ꞌbɨ bikịdrị́ kpụrụ́ gɨ zɨ́ Kɨ́résịto Yésụ bɨ nɨ ne Ngére do ꞌyị e mbá ní go. 37Ówosé mongụ́ ledre bɨ kóo mengị roné sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya, tonó gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya ní gɨ do kacɨ́ ledre babatị́za bɨ Yiwáni ꞌdodo zɨ́ ꞌyị e ní go. 38Ówosé kpá ledre gɨ ro Yésụ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta káa zɨ́ bɨ Lomo iꞌbí ꞌDówụ́ne kɨ́ rokoꞌbụné zɨ́a ní bú. Gamá kóo do bi e mbá ndịsị méngị bɨlámá ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́ ndị́sị yómo ꞌyị ga bɨ sị́ sị́lị́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e ní,10:38 Ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e: Ịrị a nɨ Satána. Nɨ manda ꞌbɨ maláyika ga bɨ ịcị́nɨ́ okó ro Lomo do ụ́cụógụ yée gɨ komo ere ní. Zɨ́ maláyika ga gére née nda ídíye go bɨcayi lomo e kpá dokéké e. Ólo ꞌDódoógụ 12:9. gɨ zɨ́a Lomo nɨ bo kɨ́e.

39“Zée ꞌyịmɨkása e, lurúzé éyị́ ga bɨ Yésụ mengị yée sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Yụ́da e nda kɨ́ sɨmɨ Yerụsaléma ní go cụ́ kɨ́ komozé. Zɨ́ye phéphéónzó wo do mɨngbúngbu kágá. 40Tɨ́ lá, zɨ́ Lomo úru wo gɨ sɨmɨ umbu sɨmɨ sị́lị́ ota do óto wo zɨ́a ꞌdódo roné zɨ́ ꞌyị e, 41ndaá kóo ꞌyị e mbá wá, tɨ́ lá zɨ́ ꞌyị ga bɨ lurúnɨ́ wo go cụ́ komoyé bɨ kóo Lomo gelé yée go ꞌdáꞌdá ní. Née zée ga bɨ ndịsịzé anu éyị́ kɨ́ éwé éyị́ kéye gɨ do kacɨ́ bɨ urú go gɨ sɨmɨ umbu ní. 42Zɨ́a úku ledre zɨ́ze ndị́sịzé ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́ ndị́sị úku ledre gɨ roné ya née nɨ ꞌyị bɨ Lomo gelé née gɨ ro zɨ́ne ꞌdécị ngbanga ꞌyị ga bɨ uyunɨ́ go kɨ́ yée ga bɨ nɨyí aka trịdrị ní. 43Za nébị e mbá ukunɨ́ kóo ledre go gɨ roa kɨ́dí, ꞌyị ga bɨ mbá nɨyí ṇgúṇgu ledre ené ní, Lomo nɨ lụ́lụóyó lúyú ledre eyé mbá ꞌdáꞌba kpụrụ́ gɨ sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ Yésụ.”

44Sɨmɨ bɨ Pétero nɨ aka tɨ́ ngbụ́rụ́ ódro ní, zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ógụ ndị́sịné sɨmɨ ꞌyị máa ga bɨ kóo ndịsịnɨ́ úwú ledre bɨ ndịsị úku a née ní. 45Yụ́da máa yée ga bɨ kóo ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ogụnɨ́ kɨ́ Pétero e gɨ sɨmɨ Zópa ní, zɨ́ye ndị́sịyé ónzó komoyé kɨ́dí Lomo iꞌbí kpá tákpásị́lị́ ené bɨ ꞌDówụ́ Lomo ní go zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. 46Zɨ́ Yụ́da ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní úwú doyé kɨ́ ndị́sị mbófo Lomo kɨ́ ódro sɨmɨ tara bɨ ngárá odronɨ́ aka sɨmɨ a ꞌdesị́ wá ní.

Zɨ́ Pétero úku ledre kɨ́ kúrúne ꞌdága kɨ́dí, 47“ꞌYị ga ba ndikinɨ́ ꞌDówụ́ Lomo go kpá cé káa zɨ́ ze ní. ꞌYị nɨ bo bɨ nɨ ụ́cụómo yée kɨ́ ꞌdíꞌbi babatị́za bɨ kɨ́ iní ní?” 48Zɨ́ Pétero úku ledre do bábátị́zị́ yée kɨ́ ịrị Kɨ́résịto Yésụ. Nda née ní, zɨ́ye úku ledre zɨ́a ya yée idínɨ́ aka ndị́sị kéye kɨ́ owụ́ sị́lị́ cúkuꞌdée.

11

Pétero odro zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ Yerụsaléma

1Zɨ́ ꞌyịmɨkása e kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Yụdáya ní mbá úwú ledre yaá ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ gɨ sɨmɨ kúfú Yụ́da e wá ní ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go. 2Sɨmɨ bɨ Pétero nderé sɨmɨ Yerụsaléma ní, zɨ́ ꞌyị ga bɨ utúnɨ́ go ngbuṛu zɨ́ye ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ go ní útúye do Pétero fála wo. 3Zɨ́ye úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ndéré kóo ṇgu ꞌbe ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ngárá utúnɨ́ ngbuṛu wá ní zɨ́se go ánu éyị́ kéye.”

4Zɨ́ Pétero tónóne lị́kpị́ ledre bɨ mengị roné ní zɨ́ye zaá gɨ do sị́ne. 5“Sɨmɨ bɨ mááyí ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo sɨmɨ gara bɨ Zópa ní, zɨ́ Lomo ꞌdódo roné zɨ́ma. Zɨ́ma lúrúndíki mongụ́ sáka éyị́ kɨ́ ríríne eso (4) kɨ́ ógụ gɨ komo ere. Zɨ́a ógụ tóroné do bi bɨ mááyí doa ní. 6Sɨmɨ mongụ́ sáka éyị́ ba ní, zɨ́ma lúrúndíki éyị́ trịdrị e kacɨ́ sị́ doyé mbá, bangá ꞌbɨ ꞌbe, kɨ́ bangá súwú e, kɨ́ éyị́ ga bɨ ndịsịnɨ́ lála royé do sɨmɨyé nda kɨ́ solụ́ ga bɨ ndịsịnɨ́ gámá ꞌdága sɨmɨ síli ní. 7Gɨ ore, zɨ́ kúrú Lomo ówụ́ne zɨ́ma kɨ́dí, ‘Ị́nyịógụ mu ꞌdága Pétero zɨ́yị úfu éyị́ ga gére née zɨ́yị ánu yée.’

8“Zɨ́ma úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Ngére Lomo, wo bɨ maꞌdíi ní, máánu amá aka éyị́ bɨ ndaá mɨútúásáne do komoyị́ wá ní wá.’

9“Zɨ́ kúrú Lomo kpá ówụ́ ándá roné zɨ́ma gɨ komo ere kɨ́dí, ‘Ndá úku ledre gɨ ro éyị́ bɨ Lomo óto go mɨútúásáne ní, kɨ́dí ndaá mɨútúásáne gɨ ro zɨ́ ꞌyị ánu a wá ní wá.’ 10Ledre née mengị roné kɨ́ꞌdí ota, gɨ ore do lálalúgu mongụ́ sáka éyị́ bɨ kɨ́ éyị́ trịdrị ga bɨ doné née nyé komo ere.

11“Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, zɨ́ yaꞌdá ga bɨ kóo ota kasanɨ́ yée zɨ́ma gɨ sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya ní ógụyé sɨmɨ ꞌbe bɨ kóo mándị́sị ndị́sị sɨmɨ a ní. 12Zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo úku ledre zɨ́ma kɨ́dí, mándá ási kɨ́ ndéré kéye wá. Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ ịnyị doa kéṛị́ (6) sɨmɨ gara bɨ Zópa ore ní ị́nyịyé útúye do kacɨ́ma ꞌdị́yịóto máa zaá gị zɨ́ Koronólịyo ꞌbe. 13Zɨ́ Koronólịyo úku ꞌdódo ledre mɨógụ maláyika kóo zɨ́ne ꞌbe ní zɨ́ze, kpá kɨ́ ledre bɨ úku zɨ́ne kɨ́dí, ‘Kása ꞌyị e mu sɨmɨ Zópa kacɨ́ oꞌdo kɨ́ ịrịné Simúna Pétero ní. 14Nɨ úku ledre bɨ yị́ị kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ eyị́ e ásé ómo gɨ zɨ́a ní zɨ́yị.’

15“Nda sɨmɨ bɨ mátónó ódro ní, zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ógụné doyé cé káa zɨ́ bɨ kóo ogụ dozé sɨmɨ mɨzefị ógụ ené ní. 16Gɨ ore née ní, zɨ́ma sómụ́ndíki ledre bɨ kóo Ngére Yésụ uku ní, ‘Yiwáni ndịsị íꞌbí babatị́za kɨ́ iní, tɨ́ lá Lomo bábátị́zị́ sée kɨ́ ꞌDówụ́ne.’ 17Togụ́ Lomo iꞌbí go kpá kémbị́ tákpásị́lị́ bɨ kóo iꞌbí zɨ́ze ga bɨ ṇguṇgúzé ledre ꞌbɨ Ngére Kɨ́résịto Yésụ ní, zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní, mááyí ꞌbɨ amá náambi zɨ́ma ụ́cụómo ledre bɨ Lomo mengị yị́ ené go ne ní?”

18Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre ba káa ní, ledre bɨ tarayé ní ndaá lolụ wá. Nda née ní zɨ́ye mbófo Lomo kɨ́dí, “Lomo iꞌbí bifúó zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní zɨ́ye ótoómo kɨ́ méngị bɨsinyí ledre zɨ́ye ówo trịdrị bɨ za fí ní.”

ꞌYị e ṇguṇgunɨ́ Ledre ꞌbɨ Yésụ sɨmɨ Ánatiyoko

19Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ ga bɨ kóo ngasá bayinɨ́ royé gɨ zɨ́ ꞌdoꞌdó bɨ kóo ndịsị méngị yée sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ ufunɨ́ Sitifáno ní, ndéréógụyé gị sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Fonị́sịya, kɨ́ cúkú bɨ Sáyípuroso ní nda kɨ́ gara bɨ Ánatiyoko, ndị́sịyé úku bɨlámá ledre bɨ gɨ ro Ngére Yésụ ní dụụ́ zɨ́ Yụ́da e. 20Tɨ́ lá ngíti géyị ꞌyị ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ máa yée ga bɨ kóo gɨ sɨmɨ Sáyípuroso kɨ́ káṇgá bɨ Kuréne ní, ndéré ꞌbɨ eyé sɨmɨ Ánatiyoko ndị́sị úku bɨlámá ledre zɨ́ Gịrị́gị e kpá kɨ́ ꞌdódo bɨlámá ledre bɨ gɨ ro Ngére Yésụ ní zɨ́ye. 21Rokoꞌbụ ꞌbɨ Ngére Lomo nɨ kóo bo kɨ́ye, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ye óyólóꞌbó mɨmbéꞌdeyé zɨ́ Ngére Yésụ.

22Zɨ́ phanda ledre née ndéréógụné zɨ́ ꞌyị ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní, zɨ́ye kása Baranába sɨmɨ Ánatiyoko íri. 23Sɨmɨ bɨ ogụ íri ní, nda kɨ́ lúrú úndru bɨ Lomo íꞌbí zɨ́ ꞌyị e ní, zɨ́a ídíne kɨ́ mongụ́ rokinyi. Zɨ́a ị́nyịné úku ledre zɨ́ye mbá kɨ́dí maꞌdíi, ídísé kpá fú ṇgúṇgu ledre Ngére Yésụ kɨ́ mɨmbéꞌdesé kị́éꞌdo. 24Baranába nɨ kóo bɨlámá oꞌdo kɨ́ ꞌDówụ́ Lomo sɨmɨné kpá ꞌyị bɨ ṇguṇgu ledre ꞌbɨ Lomo go ní, zɨ́a ꞌdíꞌbiógụ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e zɨ́ye ṇgúṇgu ledre Ngére Yésụ.

25Nda gɨ ore zɨ́ Baranába ndéréne gámásóꞌdo Sáwulo sɨmɨ gara bɨ Tarasísi ní. 26Sɨmɨ bɨ nderé ndiki wo ní, zɨ́a ꞌdíꞌbi wo zɨ́ye ndéréye sɨmɨ Ánatiyoko. Mengị nyé sɨmɨbi kị́éꞌdo Baranába e kɨ́ Sáwulo nɨyí ro moko ndíkí kɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go sɨmɨ Ánatiyoko ní ndị́sị ꞌdódo ledre gɨ ro Ngére Yésụ zɨ́ye. Née sịndị́ kadra bɨ tonónɨ́ ndólo ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ kɨ́dí ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Kɨ́résịto ní.

27Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo née ní, zɨ́ ngíti géyị nébị e ị́nyịyé gɨ sɨmɨ Yerụsaléma ndéréye sɨmɨ Ánatiyoko íri. 28Zɨ́ ngúru nébị gɨ dongará nébị ga gére née, kɨ́ ịrịné Ágaba tóroné ꞌdága sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo úku ꞌdódo ledre mongụ́ ꞌbú bɨ nɨ ógụ útú do sogo káṇgá mbá ní. Mongụ́ ꞌbú née utú kóo go sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo Kɨládiyo Káyísara nɨ mongụ́ ngére ꞌbɨ Róma ní. 29Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ yéme ledre kɨ́dí, yée nɨyí kótrụ késị́ kpịnị kacɨ́ éyị́ bɨ zɨ́ye ní kacɨ́ye mɨkékeṛị́a mbá, kása a sáká lafúye ga bɨ ꞌyị ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Yụdáya ní. 30Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní kótrụ késị́ née tɨ́ káa zɨ́ bɨ yemenɨ́ ledre gɨ roa ní do kása Baranába e kɨ́ Sáwulo kɨ́e zɨ́ manda ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go sɨmɨ Yerụsaléma ní.

12

Yata ꞌdoꞌdó ro ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ ní

1Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo née ní, zɨ́ ngére bɨ Eróde ní tónóne méngị lárá ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongará ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní. 2Zɨ́a úku ledre do lágáónzó Yakóbo lúndu Yiwáni kɨ́ mongụ́ maku. 3Sɨmɨ bɨ lurú nda go kɨ́dí ledre née ní oto ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e go kɨ́ rokinyi ní, zɨ́a ndéréne ꞌdíꞌbi Pétero. Ledre née mengị roné kadra Ayímbi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a ꞌDeꞌdị́ ndaá ní.12:3 Ayímbi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a ꞌDeꞌdị́ ndaá: Ayímbi máa wo née ndịsị lengbe ꞌdíꞌbi sị́lị́ ịnyị doa gbre, ndịsị tónó kɨ́ Ayímbi máa wo Umbuokpó ní. Yụ́da e ndịsịnɨ́ sómụ́ndíki sịndị́ kadra bɨ kóo Lomo ꞌdiꞌbioyó yée gɨ sɨmɨ Ízibiti sɨmɨa ní. Ólo Ólụ́ógụ 12:17-20.4Gɨ do kacɨ́ bɨ ꞌdiꞌbinɨ́ Pétero ní, do ónzó wo sɨmɨ sị́gịnị, kɨ́ꞌdí bɨ otonɨ́ asikíri e eso (4) eso (4) dongá a gbaá ndị́sị bándá wo ní. Eróde yeme kóo ledre gɨ ro ꞌdécị ngbanga Pétero gɨ do kacɨ́ Ayímbi Umbuokpó12:4 Ayímbi Umbuokpó: Nɨ sịndị́ kadra bɨ Yụ́da e ndịsịnɨ́ sómụ́ndíki ledre bɨ kóo Ngére Lomo okpó gɨ do ꞌbe ꞌbɨ eyé e ufu owụ́ ꞌbɨ eyé e wá gɨ zɨ́a bɨ oṛónɨ́ sáma owụ́ kábịṛị́kị ro kágá mbotụ eyé e ní. Zɨ́a kóo ꞌdiꞌbiogụ yée gɨ sɨmɨ Ízibiti gɨ sɨmɨ ꞌdoꞌdó bɨ kóo nɨyí sɨmɨ a ní. Ólo Ólụ́ógụ 12:1-20. do komo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e.

5Née ní, do bándáóto Pétero sɨmɨ sị́gịnị íri. Tɨ́ lá zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní ndị́sịyé kótrụ royé íni ini zɨ́ Lomo gɨ ro Pétero kɨ́ rokoꞌbụyé mbá.

6Sɨmɨ ndụlụ bɨ ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́ Eróde kɨ́ ꞌdíꞌbiógụ Pétero ꞌdécị ngbanga a ní, Pétero nɨ kóo mɨꞌdúꞌduné mɨódóne kɨ́ káꞌdá késị́ e gbre, kɨ́ asikíri gbre dongáne. Asikíri máa yée ga bɨ kóo do bi moko ore ní nɨyí ꞌbɨ eyé mɨtóroyé bándá mbotụ sị́gịnị. 7ꞌDiya káa ní, zɨ́ maláyika ꞌbɨ Ngére Lomo ólụ́ne tóroné, zɨ́ bi óṇgóne ꞌdị́cị́ sị́gịnị ore wéé. Zɨ́a kị́zị Pétero ro fúndú a, do úrú wo, zɨ́a úku ledre zɨ́ Pétero kɨ́dí, “ꞌDiꞌdiya ị́nyịógụ mu ꞌdága.” Geré zɨ́ káꞌdá késị́ ga gére née ndéꞌdé útúóyó royé gɨ ro sị́lị́a.

8Nda gɨ ore zɨ́ maláyika úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ésị bongó eyị́ mu kɨ́ wará eyị́.” Zɨ́ Pétero méngị ledre ga gére née tɨ́ kenée. Zɨ́ maláyika kpá úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Kụ́ṛụ́kụ mongụ́ ngbángbá mbílí bongó eyị́ née mu royị́ zɨ́yị lódụ́ máa.” 9Zɨ́ Pétero lódụ́ kacɨ́ a zɨ́ye ólụ́ógụyé sága gɨ sɨmɨ sị́gịnị. Tɨ́ lá owo ené bɨ yaá ledre bɨ maláyika ndịsị méngị a ba nɨ maꞌdíi ní wá. Somụ́ ꞌbɨ ené ya kɨ́dí Lomo ꞌdodo roné zɨ́ne ne sɨmɨ ꞌduru. 10Zɨ́ maláyika e kɨ́ Pétero ókpóómo mɨzefị bi ꞌbɨ asikíri ga bɨ ndịsịnɨ́ óndó bi ní, kɨ́ gbre bi eyé, ndéréógụyé gị ro odụ a bɨ mbotụ késị́ bɨ ndịsị ólụ́ógụ sɨmɨ mongụ́ gara ní. Zɨ́ mbotụ késị́ née líkpí roné zɨ́ye kɨ́ roné, zɨ́ye ólụ́ógụyé sága. Sɨmɨ bɨ olụ́ogụnɨ́ ní, zɨ́ye lódụ́ mongụ́ mɨsiꞌdi re kenée, ꞌdiya káa ní, zɨ́ maláyika lélị́ ené ótoómo wo.

11Nda née ní, zɨ́ sómụ́ ledre ꞌbɨ Pétero ndáꞌbaógụné roa, zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Cakaba ní, máówo go maꞌdíi. Ngére Lomo kasaogụ maláyika ené née ne gɨ ro yómo máa gɨ sɨmɨ ledre bɨ Eróde yemeoto gɨ romá kɨ́ ledre ga bɨ mbá Yụ́da e ndịsịnɨ́ sómụ́ a idínɨ́ méngị máa kɨ́e ní.”

12Sɨmɨ bɨ Pétero owoyeme nda kenée ní, zɨ́a ndéréne ꞌbe ꞌbɨ Maríya mbágá Yiwáni bɨ ngíti ịrịa nɨ kpá Márɨko ní, kɨ́ꞌdí bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e kotrụnɨ́ royé ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo ní. 13Mɨógụ Pétero íri, zɨ́a ndóndóló ku mbotụ, zɨ́ owụ́kára bɨ ꞌyị moko ꞌbe ore kɨ́ ịrịné Róda ní ógụ ndị́zịné zɨ́a. 14Sɨmɨ bɨ owo kɨ́dí née kúrú Pétero ní, zɨ́a ídíne kɨ́ mongụ́ rokinyi likpí aka gbawá mbotụ, zɨ́a ngásálúgu roné úku ledre kɨ́dí, “Pétero nɨ bɨ tóro sága ꞌdáa ba ní.”

15Zɨ́ye úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Áyí ꞌyị ṛifu.” Zɨ́a kpá fú lányáne ro ledre née. Gɨ ore zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Née ba íri maláyika ené.”

16Sɨmɨ ledre bɨ nɨyí kɨ́e ba ní, Pétero nɨ ꞌbɨ ené kpá fú ndóndóló. Nda sɨmɨ bɨ likpínɨ́ mbotụ zɨ́ye lúrúndíki wo ní, zɨ́ tarayé ị́drị́ne. 17Zɨ́ Pétero méngị kéyị zɨ́ye kɨ́ sị́lị́ne yaá idínɨ́ ndécị́ tí, zɨ́a lị́kpị́ ledre mɨꞌdíꞌbiógụ wo bɨ Ngére Lomo ꞌdiꞌbiogụ wo gɨ sɨmɨ sị́gịnị ní zɨ́ye. Zɨ́a úkuómo ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ídísé lị́kpị́ a zɨ́ Yakóbo e kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní kenée.” Nda née ní zɨ́a ndéréókpó ené do ngíti bi.

18Kɨ́ phịyị́ a née ní, zɨ́ mongụ́ ófụ́ ị́nyịné dongará asikíri ga bɨ kóo ndị́sịnɨ́ bándá Pétero ní gɨ zɨ́a owonɨ́ éyị́ bɨ mengị wo ní wá. 19Zɨ́ Eróde úwú ledre née ní, zɨ́a kása asikíri e gámásóꞌdo wo. Gamánɨ́ má, ndikinɨ́ wo wá. Zɨ́ Eróde ndólo asikíri ga bɨ kóo ndịsịnɨ́ bándá Pétero ní ndúꞌyú yée, zɨ́a úku ledre kɨ́dí idínɨ́ úfu yée ꞌdáꞌba. Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Eróde ómụ́ne gɨ sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Yụdáya ndéré ndị́sịné ca sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya ní.

Mɨúyu Eróde

20Ndị́sị ꞌbɨ Eróde ndaá kóo bɨlámáne kɨ́ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ gara ga bɨ Táyire kɨ́ Sidóna ní wá. Zɨ́ye kótrụ royé ndéré lúrú Eróde. ꞌDáꞌdá odronɨ́ kɨ́ ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Bɨlásɨta ní, nɨ ne ꞌyị bɨ kɨ́ ledrené owóowó ꞌbe ꞌbɨ Eróde ore ní gɨ ro zɨ́a sáká yée. Nda gɨ do kacɨ́ née ní, zɨ́ye ndéréye zɨ́ Eróde gɨ ro zɨ́ye yéme ndị́sị eyé zɨ́a ídíne bɨlámáne, gɨ zɨ́a yée ndịsịnɨ́ ómo do éyị́ mɨánu bɨ ndịsịnɨ́ ógụ kɨ́e gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Eróde nɨ ne mongụ́ ngére sɨmɨ a ní.

21Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ otonɨ́ gɨ ro zɨ́ye ódroyé ní, zɨ́ Eróde ésị ꞌduo bongó bɨ ngére e ndịsịnɨ́ ésị a dụụ́ ye ní ógụ ndị́sịné kɨ́e do kị́tị ngére ené ndị́sị ódroné kɨ́ ꞌyị e. 22Zɨ́ye ángáye ꞌduo diri kɨ́dí, “Ba nda kúrú ꞌyịmaꞌdí wá, yị́ ené kúrú lomo.” 23Geré zɨ́ maláyika ꞌbɨ Ngére Lomo sémbị́ ónzó Eróde gbụ bi, gɨ zɨ́a oto ené úndru Lomo wá. Zɨ́ kidri e ólụ́ye ro Eróde zɨ́a úyuné.

24Tɨ́ sɨmɨ ledre née ní, ledre ꞌbɨ Yésụ nɨ yị́ ené fú lá ngbóró ené ꞌdáꞌdá kɨ́ ndị́sị áṇgané.

25Sɨmɨ bɨ Baranába e kɨ́ Sáwulo mengịonzónɨ́ moko bɨ kóo kasanɨ́ yée ndéré méngị a ní, zɨ́ye ndáꞌbalúgu royé gɨ sɨmɨ Yerụsaléma sɨmɨ gara bɨ Ánatiyoko, ꞌdiꞌbiutúnɨ́ Yiwáni bɨ ngíti ịrịa kpá Márɨko ní kpa kɨ́ye.

13

Gelénɨ́ Baranába e kɨ́ Sáwulo kása yée

1Dongará ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ sɨmɨ gara bɨ Ánatiyoko ní, nébị e kɨ́ ꞌyị ꞌdódo ledre e nɨyí kóo bo. Baranába, Simiyóna bɨ ndịsịnɨ́ kpá ndólo wo Bụkụlụ gɨ zɨ́ saná a bɨ bụkụlụné ní, Lụsị́ya bɨ ogụ gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Kuréne ní, Manéna bɨ ngboró ꞌbe ꞌbɨ ngére Eróde ní nda kɨ́ Sáwulo. 2Sɨmɨ bɨ nɨyí ndị́sị óto úndru Ngére Yésụ kɨ́ ndị́sị órụ́ éyị́ mɨánu ní, zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ídísé íꞌdí sị́lị́se gɨ ro Baranába e kɨ́ Sáwulo zɨ́ma, gɨ ro zɨ́ye méngị moko bɨ mágélé yée gɨ roa ní.” 3Nda gɨ do kacɨ́ éyị́ mɨánu bɨ orụ́nɨ́ kɨ́ ini bɨ ininɨ́ zɨ́ Lomo ní, zɨ́ye óto sị́lị́ye do Baranába e kɨ́ Sáwulo do íꞌdí sị́lị́ye gɨ royé zɨ́ye ndéréye.

Baranába e kɨ́ Sáwulo ogụnɨ́ sɨmɨ Sáyípuroso

4Kɨ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo zɨ́ Baranába e kɨ́ Sáwulo ndéréógụyé sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Selụ́siya ní, zɨ́ye nda ꞌdógụ bi gɨ ore kɨ́ kuṛúngba sɨmɨ cúkú bɨ Sáyípuroso ní.5Sɨmɨ bɨ nderéogụnɨ́ sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Salamísa ní, zɨ́ye ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e ꞌbɨ Yụ́da e. ꞌDiꞌbiutúnɨ́ kóo Yiwáni13:5 Yiwáni: Yiwáni ba ndịsịnɨ́ kpá ndólo wo Márɨko. Mɨzefị ledre bɨ ukunɨ́ gɨ roa ní nɨ sɨmɨ Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e 12:12. Bụ́kụ bɨ Bɨlámá ledre bɨ Márɨko eké ní eké ne. kpa zɨ́a ndị́sị sáká yée kɨ́ moko.

6Zɨ́ye ndéré ꞌdécị bi gɨ sɨmɨ cúkú née vé gị sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Páfoso, kɨ́ꞌdí bɨ ogụ ndikinɨ́ ꞌyị mála kɨ́ ịrịné wotị́ Yósuwa bɨ mengị roné ya née nɨ nébị ní. 7Nɨ ezegámá Seregị́su Páwulosu gávana ꞌbɨ cúkú máa née ní, nɨ ꞌyị ówo ledre kɨ́ngaya. Gɨ ore, zɨ́ gávana née kákasa kacɨ́ Baranába e kɨ́ Sáwulo gɨ zɨ́a ili gɨ ro úwú kúrú Lomo gɨ zɨ́ye. 8Tɨ́ lá zɨ́ ꞌyị mála bɨ Elimási, bɨ née ịrị a sɨmɨ tara Gịrị́gị ní ndị́sịné fála yée, áyíne gɨ ro ꞌdíꞌbióyó sómụ́ ledre ꞌbɨ gávana ꞌdáꞌba káa bɨ nɨ ṇgúṇgu ledre Yésụ ke. 9Nda née ní, Sáwulo bɨ ndị́sịnɨ́ kpá ndólo wo Páwulo ní, sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo, zɨ́a lúrú bi mbị́ komo Elimási zɨ́a úku ledre kɨ́dí, 10“Áyí owụ́ ngére ꞌbɨ bɨcayi lomo e. Bɨ nɨ kpá okó ro bɨlámá ledre e za mbá. Áyí ꞌyị ṛanga kpá ꞌyị méngị bɨsinyí ledre e. Kacɨ́ kadra e mbá, íli ꞌbɨ eyị́ fú lá óyólóꞌbó maꞌdíi ledre ꞌbɨ Ngére Lomo káa do ṛanga. 11Cakaba ní, Ngére Lomo nɨ íꞌbí ꞌdoꞌdó zɨ́yị, zɨ́ komoyị́ ꞌdụ́tụné kɨ́ sị́lị́ nyere útúásá lúrúndíki mɨsúwu kadra wá.”

Geré zɨ́ komo Elimási ꞌdụ́tụné, zɨ́a ndị́sị gámálící roné kɨ́ sóꞌdo ꞌyị bɨ nɨ kókó née ní. 12Sɨmɨ bɨ gávana lurú ledre bɨ mengị roné zɨ́ Elimási káa ní ní, zɨ́a ṇgúṇgu ledre Ngére Yésụ. Zɨ́ taraa ị́drị́ne kɨ́ngaya kɨ́ úwú ledre bɨ ꞌdódonɨ́ gɨ ro Yésụ ní.

Páwulo úku bɨlámá ledre ꞌbɨ Yésụ sɨmɨ Pịsị́dịya

13Gɨ sɨmɨ Páfoso, zɨ́ Páwulo e kɨ́ lafúne e ị́nyịyé ndéréye kɨ́ kuṛúngba sɨmɨ Perɨ́ga gara bɨ sɨmɨ Pamafíliya, kɨ́ꞌdí bɨ Yiwáni otoomo yée zɨ́a ndáꞌbalúgu roné sɨmɨ Yerụsaléma ní. 14Zɨ́ye ị́nyịyé gɨ sɨmɨ Perɨ́ga ndéréógụyé sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Ánatiyoko bɨ sɨmɨ Pịsị́dịya ní, nda sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro13:14 Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro: Née nɨ mongụ́ sị́lị́ ꞌbɨ Isɨréle ꞌbɨ ini zɨ́ Lomo, mengịnɨ́ moko sɨmɨ a wá. Zɨ́ye ndị́sịyé sómụ́ndíki ledre kɨ́dí Lomo otoogụ ere kɨ́ do sogo káṇgá kpá kɨ́ ledre bɨ Lomo yomo yée gɨ sɨmɨ moko ꞌbɨ owụ́kụlụ́ e gɨ sị́ sị́lị́ ngére ꞌbɨ Ízibiti ní. Ólo Ólụ́ógụ 20:8-11, Gbre lorụ 5:12-16. zɨ́ye ndéré ndị́sịyé bi sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌbɨ Yụ́da e. 15Gɨ do kacɨ́ ledre bɨ olonɨ́ gɨ sɨmɨ lorụ bɨ Mụ́sa eké kɨ́ yée ga bɨ nébị e ekénɨ́ ní, zɨ́ manda ꞌbɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro kákasa zɨ́ye kɨ́dí, “Lúndumá e, togụ́ ledre nɨ bo tarasé gɨ ro zɨ́se sáká ꞌyị e kɨ́e yá, ógụsé mu úku a.”

16Zɨ́ Páwulo ị́nyịógụné ꞌdága, zɨ́a ụ́cụómo yée kɨ́ sị́lị́ne, zɨ́a nda tónóne ódroné. “Lafúma Isɨréle e kɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní bɨ ndị́sịsé óto úndru Lomo ní, índisé aka mbílíse zɨ́ma. 17Lomo bɨ ꞌyị lúrú bi kacɨ́ Isɨréle e ní, gelé kóo bulúnduzé e ne káa do ꞌyị ené e, zɨ́a óto yée zɨ́ye étrịyé kɨ́ngaya sɨmɨ bɨ nɨyí sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Ízibiti ní, kɨ́ mongụ́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Lomo, zɨ́a ꞌdíꞌbiógụ yée gɨ sɨmɨ Ízibiti ꞌdáꞌba, 18zɨ́a ụ́tụsɨmɨné kɨ́ sɨmɨbi cị́ gbre sáká yée sɨmɨ bɨ nɨyí sɨmɨ súwú ní. 19Zɨ́ Lomo íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ Isɨréle e zɨ́ye rómo komo sị́ do ꞌyị ga bɨ ịnyị doa gbre bɨ ndịsịnɨ́ ndị́sị sɨmɨ Kanána ní, zɨ́a íꞌbí káṇgá née zɨ́ ꞌyị ené e ndị́sịyé sɨmɨ a káa do ꞌbɨ eyé. 20Ledre née mengị kóo roné mbá kɨ́ sɨmɨbi míya eso doa cị́ gbre doa sokó (450).

“Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Lomo gélé ꞌyị ꞌdécị ngbanga e zɨ́ye ndị́sị lúrú bi doyé gị sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ nébị Sámele. 21Nda sɨmɨ bɨ ꞌyị e nduꞌyúnɨ́ nduꞌyú gɨ ro do óto ngére zɨ́ye ní, zɨ́ Lomo óto Sáwulo owụ́ ꞌbɨ Kísi gɨ sɨmɨ kúfú Benzemúna káa do ngére, mengị kóo moko kɨ́ sɨmɨbi e cị́ gbre. 22Gɨ do kacɨ́ bɨ ꞌdiꞌbioyonɨ́ wo ní, zɨ́ Lomo óto Dawídi káa do ngére. Ba ledre bɨ Lomo úku gɨ roa ní, ‘Máówo bú kɨ́dí Dawídi owụ́ ꞌbɨ Zése nɨ oꞌdo bɨ utúasá kpịnị kacɨ́ mɨmbéꞌdemá ní. Nɨ ꞌyị bɨ nɨ méngị ledre ga bɨ máíli yée ní mbá.

23“Gɨ dongará bulúndu Dawídi e, Lomo ꞌdiꞌbiogụ Yésụ ꞌYị yómo ꞌyị e go zɨ́ Isɨréle e káa zɨ́ bɨ kóo mocụ́ ledre a ꞌdesị́ ní. 24ꞌDáꞌdá gɨ zɨ́ Yésụ kɨ́ ógụné, Yiwáni ndịsị kóo ꞌdódo ledre óyólóꞌbó sómụ́ ledre kɨ́ íꞌbí babatị́za zɨ́ Isɨréle e. 25Káa zɨ́ bɨ Yiwáni nɨ kóo go gbóo gɨ ro méngịónzó moko ené ní, zɨ́a kóo úku ledre kɨ́dí, ‘Sómụ́sé esé ya mááyí ꞌbɨ amá náambi? Mándá ꞌbɨ amá ꞌYị yómo ꞌyị e bɨ ndị́sịsé óto komosé gɨ roa ní wá. Tɨ́ lá nɨ ógụ ꞌbɨ ené gɨ do kacɨ́ma, máútúásá íꞌdíógụ gbawá wará ené gɨ sịndị́a.’

26“Lafúma Isɨréle e, bulúndu Abarayáma e, nda kɨ́se ꞌyị óto úndru Lomo ga bɨ ngárá ndásé Yụ́da e wá ní mbá, sanda bɨ gɨ ro ꞌYị yómo ꞌyị e ba ní, Lomo kasa gɨ rozé mbá. 27ꞌYị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndị́sị sɨmɨ Yerụsaléma kɨ́ manda eyé e mbá, owo ꞌdiꞌbinɨ́ eyé bɨ ya Yésụ nɨ ꞌYị yómo ꞌyị e ní wá. Gba kúrú nébị ga bɨ ndịsịnɨ́ ólo a kacɨ́ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro ní za mbá owo ꞌdiꞌbinɨ́ eyé ini ledre gɨ sɨmɨ a wá. Zɨ́ye ꞌdécị ngbanga roa gɨ ro zɨ́ ledre bɨ nébị e ukunɨ́ ní ógụné maꞌdíi. 28Abú owonɨ́ eyé mbigí sị́ ledre bɨ gɨ ro do úfu wo gɨ roa ní wá yá, zɨ́ye úku ledre zɨ́ Piláto idí úfu wo ꞌdáꞌba.

29“Sɨmɨ bɨ mengịonzónɨ́ ledre bɨ nébị ekénɨ́ gɨ ro Yésụ go ní, zɨ́ye ị́mbị́óto wo gɨ do mɨngbúngbu kágá ndéré kɨ́e óto a. 30Tɨ́ lá, Lomo uru wo goó gɨ sɨmɨ umbu, 31zɨ́a ꞌdódo ándá roné kɨ́ tụ́ꞌdụ́ sị́lị́ e zɨ́ ꞌyị ené ga bɨ kóo nderénɨ́ kéye gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Galiláya sɨmɨ Yerụsaléma ní. Nɨyí cakaba go ye ꞌyị ga bɨ lurúnɨ́ wo go cụ́ kɨ́ komoyé do ndị́sịyé úku ledre gɨ roa zɨ́ ꞌyị ezé e ní.

32“Ogụzé ona úku ꞌdódo bɨlámá ledre zɨ́se. Éyị́ bɨ kóo Lomo mocụ́ ledre a zɨ́ bulúnduzé e ní, 33méngị roné go zɨ́ze bulúndu yée, kpụrụ́ gɨ sɨmɨ mɨúru Yésụ zɨ́a ídíne trịdrị. Káa zɨ́ bɨ Dawídi eké sɨmɨ gbre Bụ́kụ ené ꞌbɨ keꞌbị ní.

“ ‘Áyí owụ́ ꞌbɨ amá,

karaba mááyí go ꞌBụyị́.’13:33 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 2:7

34Ba ledre bɨ Lomo uku gɨ ro mɨúru Yésụ ní, umbua utúasá énye sɨmɨ bi wá,

‘Mááyí íꞌbí úndru bɨ maꞌdíi lúyú ledre ndaá sɨmɨ a wá ní zɨ́yị, káa zɨ́ bɨ mámócụ́ ledrea zɨ́ Dawídi ní.’13:34 Isáya 55:3

35Káa zɨ́ bɨ Dawídi eké do ngíti bi sɨmɨ keꞌbị ené kɨ́dí,

‘Útúásá eyị́ ótoómo ꞌYị eyị́ bɨ lúyú ledre ndaá roa wá ní zɨ́a ényené wá.’13:35 Keꞌbị ꞌbɨ Dawídi~e 16:10

36“Sɨmɨ bɨ kóo Dawídi méngị ledre bɨ Lomo ili zɨ́a méngị a sɨmɨ sịndị́ kadra máa ꞌbɨ ené ní, zɨ́a úyuné, do óto wo káa zɨ́ ꞌbɨ bulúnduga ga kóna ní, zɨ́ umbu a ényené cịkị sɨmɨ bi ore. 37Tɨ́ lá Yésụ bɨ Lomo uru wo gɨ sɨmɨ umbu ní, umbu a enye ené sɨmɨ bi wá.

38“Bɨ nda go kenée ní, lúndu ꞌbɨ ené e, máíli go zɨ́se ówo a kɨ́dí bɨlámá ledre bɨ máꞌdódo zɨ́se ꞌbɨ lụ́lụóyó lúyú ledre ní, nɨ kpụrụ́ gɨ sɨmɨ Yésụ. 39Kpụrụ́ gɨ sɨmɨ Yésụ maꞌdáa ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledrea go ní, Lomo nɨ lụ́lụóyó lúyú ledre eyé bɨ lorụ ꞌbɨ Mụ́sa utúasá lụ́lụóyó a gɨ rosé ꞌdáꞌba wá ní. 40Ídísé bándá rosé káa bɨ ledre bɨ nébị e ukunɨ́ ní kɨ́ méngị sée. 41Zɨ́ Lomo úku ledre kɨ́dí,

“ ‘Lúrúsé aka, sée ꞌyị ga bɨ ndị́sịsé úkucáyi ledre gɨ romá ní,

tarasé nɨ karanée ị́drị́ zɨ́se úyusé mɨúyu.

Mááyí ógụ méngị ledre sɨmɨ sịndị́ kadra esé

útúásásé ṇgúṇgu a wá,

abú ngíti ꞌyị uku yeme ledre gɨ roa zɨ́se.’ ”13:41 Abụkụ́kụ 1:5

42Káa zɨ́ bɨ Páwulo e kɨ́ Baranába nɨyí go ólụ́ógụ eyé gɨ sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌdáꞌba ní, zɨ́ ꞌyị e úku ledre zɨ́ye ya idínɨ́ ndáꞌbaógụ sɨmɨ ngíti Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro gɨ do kacɨ́ wo ba gɨ ro úku ándá bɨlámá ledre gɨ ro ledre née zɨ́ye. 43Sɨmɨ bɨ ꞌyị e bayinɨ́ gɨ do bi kótrụro ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ Yụ́da e kɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní bɨ oyóloꞌbónɨ́ royé káa do ꞌyị ṇgúṇgu ꞌdódo ledre ꞌbɨ Yụ́da e ní, ị́nyịyé lódụ́ Páwulo e kɨ́ Baranába, bɨ odronɨ́ zɨ́ye kɨ́dí idínɨ́ kpá fú lányá ro bɨlámá ledre ꞌbɨ Lomo bɨ uwúnɨ́ née.

44Sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro bɨ gɨ do kacɨ́ a née ní, zɨ́ ꞌyị e gɨ sɨmɨ gara ore za mbá ógụyé úwú ledre gɨ ro Ngére Yésụ. 45Sɨmɨ bɨ Yụ́da e lurúnɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ yokonɨ́ royé ní, zɨ́ye óto ledre sɨmɨyé kɨ́ ndị́sị úku sínyi ledre gɨ ro ledre ga bɨ Páwulo ndịsị úku yée ní.

46Nda née ní, zɨ́ Páwulo e kɨ́ Baranába úkulúgu ledre zɨ́ Yụ́da ga gére née oꞌbụóꞌbụ kɨ́dí, “Azé kóo úku ụ́tụ ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́se ꞌdáꞌdá kí. Tɨ́ lá bɨ ásisé yị́ esé mɨási ílisé esé óto rosé kɨ́ ledresé owóowó gɨ ro zɨ́se ówo trịdrị bɨ fí ní wá ní, azé go ógụ ótoómo sée zɨ́ze ndéré ezé zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. 47Ba ledre bɨ Ngére Lomo uku zɨ́ze ní,

“ ‘Máóto sée go bimɨóṇgó zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní,

gɨ ro zɨ́ ꞌyị e do sogo káṇgá mbá ómoyé.’ ”13:47 Isáya 49:6

48Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ye ídíye kɨ́ rokinyi kpá kɨ́ óto úndru bɨlámá ledre Ngére Yésụ. Zɨ́ ꞌyị máa ga bɨ kóo nɨyí go mɨgéléye gɨ ro trịdrị bɨ za fí ní ṇgúṇgu ledre Yésụ.

49Zɨ́ ledre ꞌbɨ Ngére Yésụ áṇgané kacɨ́ bi e za mbá. 50Tɨ́ lá, zɨ́ Yụ́da e ésị ledre sɨmɨ mɨngburoko kará ga bɨ kɨ́ ledreyé owóowó bɨ ndịsịnɨ́ óto úndru Lomo ní kpá kɨ́ mɨngburoko yaꞌdá ga bɨ nɨyí ye manda zɨ́ lafúye sɨmɨ gara ore ní. Zɨ́ye tónó méngị lárá Páwulo e kɨ́ Baranába, do ógóóyó yée gɨ sɨmɨ káṇgá eyé gɨ ore ꞌdáꞌba. 51Nda gɨ ore née ní, zɨ́ ꞌyịmɨkása ga gére née ụ́ꞌbụ́ ꞌbụrụ gɨ ro sịndị́ye gɨ ro ꞌdódo a zɨ́ Yụ́da e kɨ́dí Lomo asi go gɨ royé, zɨ́ye ndéréókpó eyé sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Ikonị́yomo ní. 52Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ sɨmɨ Ánatiyoko ní, ndị́sị ídíye kɨ́ mongụ́ rokinyi kpá kɨ́ ꞌDówụ́ Lomo sɨmɨyé.

14

Páwulo e kɨ́ Baranába ogụnɨ́ sɨmɨ Ikonị́yomo

1Ledre kéyị kéṛị́ ba méngị kpá roné sɨmɨ gara bɨ Ikonị́yomo ní. Zɨ́ Páwulo e kɨ́ Baranába ndéréye sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro. Zɨ́ye ndị́sị úku ꞌduo ledre ga bɨ ndịsị ꞌdíꞌbi do ꞌyị e mɨꞌdíꞌbi ní. Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ Yụ́da e kɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní ṇgúṇgu ledre Ngére Yésụ. 2Tɨ́ lá zɨ́ Yụ́da máa yée ga bɨ asinɨ́ kɨ́ ṇgúṇgu ledre Yésụ ní, esị ledre sɨmɨ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní gɨ ro zɨ́ sɨmɨ doyé sínyíne ro ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ go ní. 3Née ní zɨ́ Páwulo e kɨ́ Baranába lúꞌbúye ore cúkuꞌdée, do ndị́sị ódroyé kɨ́ rokoꞌbụ gɨ ro Ngére Yésụ, bɨ ꞌdodo kɨ́dí maꞌdíi íꞌbí rokoꞌbụ ne zɨ́ye ndị́sịyé méngị mɨngburoko ledre ga bɨ kɨ́ rokoꞌbụyé, kɨ́ yée ga bɨ tara ꞌyị ndịsị ị́drị́ gɨ zɨ́ye mɨị́drị́ ní.

4Zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo sɨmɨ gara ore ní ífi sɨmɨyé, ngíti géyị ṇguṇgunɨ́ ꞌbɨ eyé kóo ledre ꞌbɨ Yụ́da e, ngíti géyị ṇguṇgunɨ́ ꞌbɨ eyé ledre ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e. 5Gɨ ore, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní kɨ́ Yụ́da e, ndro kɨ́ manda eyé e yéme ledre dongaráye gɨ ro méngị lárá ꞌyịmɨkása e gɨ ro óngboónzó yée kɨ́ tutú. 6Sɨmɨ bɨ ꞌyịmɨkása e uwúnɨ́ ledre née ní, zɨ́ye ngásáókpó eyé sɨmɨ Lísitra kɨ́ Dérebe gara ga bɨ sɨmɨ Lịkóniya kpá kɨ́ ngíti géyị bi ga bɨ sɨmɨ Lịkóniya ní. 7Sɨmɨ bɨ nɨyí íri ní, zɨ́ye ndị́sịyé fú lá ꞌdódo bɨlámá ledre ꞌbɨ Ngére Yésụ zɨ́ ꞌyị e.

Páwulo ꞌdodo ledre sɨmɨ Lísitra kɨ́ Dérebe

8Sɨmɨ bɨ Páwulo nɨ ndị́sị ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ Lísitra ní, oꞌdo nɨ kóo bo ore mɨgịgị́ṛị́ kú bɨ aránɨ́ wo ní nderé ené wá. 9Zɨ́ oꞌdo née ndị́sịné índi mbílíne úwú ledre bɨ Páwulo ndịsị úku a ba. Zɨ́ Páwulo lúrú cụ́ mbigí kụṛụꞌbụ komoa, zɨ́a ówo a kɨ́dí oꞌdo ba ṇguṇgu ledre Yésụ go, utúasá go do yómo wo. 10Zɨ́ Páwulo ndólo wo kɨ́ kúrúne ꞌdága kɨ́dí, “Ị́nyịógụ mu tóro ꞌdága do sịndị́yị.” Zɨ́ oꞌdo née léꞌbéne geré mɨléꞌbé ꞌdága do tónóne gámálící roné.

11Sɨmɨ bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e lurúnɨ́ ledre bɨ Páwulo mengị ba ní, zɨ́ye gbúrógbóye kɨ́ tara eyé ꞌbɨ Lịkóniya e kɨ́dí, “lomo e ogụnɨ́ go zɨ́ze kɨ́ toso ꞌyịmaꞌdí royé.” 12Zɨ́ye ị́fị́ ịrị lomo eyé bɨ Zíya ní do Baranába, lomo máa wo bɨ kɨ́ ịrịné Ámasi ní do ị́fị́ ịrịa do Páwulo gɨ zɨ́a ꞌdiꞌbi kóo manda ꞌbɨ ódro ne. 13Zɨ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ zɨ́ lomo bɨ Zíya, bɨ kɨ́ ꞌdị́cị́ ꞌbɨ lomo gbóo cigí gara ore ní, ógụné kɨ́ yaꞌdá ị́tị́ e kɨ́ mɨsụ́rụ́ kágá e, gɨ zɨ́a wo kɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ilinɨ́ íꞌbí éyị́ ga gére née káa do ꞌdáná éyị́ eyé zɨ́ ꞌyịmɨkása e.

14Sɨmɨ bɨ ꞌyịmɨkása ga bɨ, Baranába e kɨ́ Páwulo uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ye lófo bongó e gɨ royé zɨ́ye ngásá útúye dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née, kɨ́ gbúrógbóye kɨ́dí, 15“Méngịsé ledre kenée gɨ ro ꞌdi? Azé ꞌbɨ ezé kpá lá ꞌyịmaꞌdí káa zɨ́ sée ní. Ogụzé ona ba kɨ́ bɨlámá ledre zɨ́se, ódrozé zɨ́se gɨ ro zɨ́se ótoómo kɨ́ méngị bɨcayi ledre e, zɨ́se ndáꞌbalúgu rosé zɨ́ Lomo bɨ nɨ trịdrịné za fí ní, bɨ otụ́ ere kɨ́ do sogo káṇgá nda kɨ́ mɨkavu e kɨ́ éyị́ ga bɨ sɨmɨyé za mbá ní. 16Ga kóo ꞌdesị́ ní, Lomo otoomo kóo ṛị́kị́ sị́ do ꞌyị e zɨ́ye ndị́sịyé méngị ledre eyé bɨ utúasá kacɨ́ komoyé ní. 17Tɨ́ lá bɨ ba ní, Lomo ndịsị fú lá ꞌdódo roné zɨ́se kɨ́dí, née nɨ bo kɨ́ bɨlámá éyị́ ga bɨ ndịsị méngị yée zɨ́se ní. Ndịsị kása iní zɨ́se gɨ komo ere do fụtụ́ éyị́ mɨánu esé e sɨmɨ bɨlámá sịndị́ kadra, nɨ ne ꞌyị bɨ ndịsị íꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́se, kpá ꞌyị óto sée kɨ́ rokinyi.” 18Tɨ́ do mbágá ledre bɨ ꞌyịmɨkása e ukunɨ́ ba ní, nɨ kóo mɨórụné zɨ́ye kɨ́ngaya gɨ ro zɨ́ye ụ́cụómo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née kɨ́ ꞌdáná éyị́ zɨ́ye.

19Gɨ ore, zɨ́ ngíti géyị Yụ́da e ógụyé gɨ sɨmɨ Ánatiyoko kɨ́ Ikonị́yomo sɨmɨ Pịsị́dịya sínyíónzó sɨmɨ do tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née zɨ́ye útú eyé go do kacɨ́ye. Zɨ́ye óngbo Páwulo kɨ́ tutú do óṿo wo ndéré ónzó óto a gɨ sɨmɨ gara sága kɨ́ sómụ́ ledre bɨ yaá uyu go ní. 20Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ogụnɨ́ tóro gbaá dongá Páwulo ní, zɨ́a ị́nyịógụné ꞌdága ndáꞌbalúgu roné sɨmɨ gara íri. Sɨmɨ bɨ bi aráloꞌbó roné ní, zɨ́ Páwulo e kɨ́ Baranába ndéréókpóye sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Dérebe ní.

ꞌYịmɨkása ndaꞌbanɨ́ sɨmɨ Ánatiyoko kɨ́ Sụ́rịya

21Zɨ́ Páwulo e kɨ́ Baranába ndị́sịyé ꞌdódo ledre bɨlámá ledre sɨmɨ gara do ꞌdíꞌbi do tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e zɨ́ye ídíye ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ. Nda née ní zɨ́ye ndáꞌbalúgu royé sɨmɨ Lísitra, Ikonị́yomo nda kɨ́ Ánatiyoko. 22Sɨmɨ gara ga bɨ nderéogụnɨ́ gɨ sɨmɨyé née ní, zɨ́ye ndị́sịyé sáká ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní gɨ ro zɨ́ye tóroyé ngbúó sɨmɨ ṇgúṇgu ledre eyé. Zɨ́ye úku ledre kɨ́dí, “Azé ꞌdóꞌdó mɨꞌdóꞌdó kí azé fú ógụ ꞌbe ꞌbɨ Lomo.” 23Zɨ́ Páwulo e kɨ́ Baranába gélé manda e zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ go ní do bi eyé e mɨkékeṛị́a za mbá. Zɨ́ye órụ́ éyị́ kɨ́ íni ini zɨ́ Lomo, zɨ́ye ótoómo manda ga gére née do sị́lị́ Ngére Yésụ, bɨ nɨ dụụ́ ne ꞌyị bɨ ótonɨ́ mɨmbéꞌdeyé roa ní.

24Gɨ do kacɨ́ bɨ Páwulo e kɨ́ Baranába gamáonzónɨ́ bi ga bɨ sɨmɨ Pịsị́dịya go ní, zɨ́ye ndéréógụyé sɨmɨ káṇgá bɨ Pamafíliya ní. 25Nda sɨmɨ bɨ ꞌdodonɨ́ ledre zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ gara bɨ Perɨ́ga ní, zɨ́ye ókpóye sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Atalíya.

26Nda gɨ ore, zɨ́ye ꞌdógụ bi kɨ́ kuṛúngba ndáꞌbalúgu royé sɨmɨ Ánatiyoko kɨ́ꞌdí bɨ kóo ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ iꞌbínɨ́ yée do sị́lị́ Lomo kɨ́ sáká éyị́ ené gɨ ro moko bɨ Páwulo e kɨ́ Baranába mengịonzónɨ́ ní.

27Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ sɨmɨ Ánatiyoko bɨ sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Sụ́rịya ní, zɨ́ye yóko zaá ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ go ní ndro do bi kị́éꞌdo do lị́kpị́ ledre ga bɨ Lomo mengị yée kɨ́ mɨsiꞌdi bɨ Lomo likpí zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní ṇgúṇgu ledre Yésụ ní. 28Nda née ní, zɨ́ye ndị́sịyé kɨ́ lafúye ga bɨ nɨyí ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní ore kɨ́ ngbángbá sị́lị́ e.

15

ꞌYị e kotrụnɨ́ royé sɨmɨ Yerụsaléma

1Zɨ́ ngíti géyị yaꞌdá e ógụyé gɨ sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Yụdáya sɨmɨ gara bɨ Ánatiyoko ní tónóye ꞌdódo ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní kɨ́dí, “Togụ́ útúsé ngbuṛu káa zɨ́ bɨ lorụ bɨ Mụ́sa ꞌdodo ní wá, ómosé wá.” 2Zɨ́ Páwulo e kɨ́ Baranába ndị́sịyé ítí kangú kɨ́ngaya kɨ́ úku lóꞌbó ledre née dongaráye kéye. Gɨ ore née ní, do gélé Páwulo e kɨ́ Baranába kɨ́ ngíti géyị lafúye ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní gɨ ro do ndéréye ódro ledre gɨ ro ledre née kɨ́ ꞌyịmɨkása e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní. 3Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní íꞌbí mɨsiꞌdi zɨ́ye ndéréye. Nderénɨ́ kóo kpụrụ́ gɨ sɨmɨ káṇgá ga bɨ Fonị́sịya kɨ́ Samáriya ní. Zɨ́ye lị́kpị́ ledre gɨ ro ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ ní. Zɨ́ ledre née óto ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní ídíye kɨ́ mongụ́ rokinyi. 4Sɨmɨ bɨ nderéogụnɨ́ sɨmɨ Yerụsaléma ní, zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní, kɨ́ ꞌyịmɨkása e nda kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ íri ní ꞌdíꞌbi yée sɨmɨ sụmụ. Zɨ́ Páwulo e kɨ́ Baranába lị́kpị́ ledre ga bɨ Lomo mengị yée kpụrụ́ gɨ sɨmɨyé ní zɨ́ye.

5Tɨ́ lá zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ máa yée ga bɨ ꞌbɨ eyé Farụsáyo e ní úku ledre kɨ́dí, “ꞌYị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní, idínɨ́ útú ngbuṛu, do ndị́sịyé lódụ́ lorụ ꞌbɨ Mụ́sa.”

6Zɨ́ ꞌyịmɨkása e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị e yóko royé ódroyé do ledre née. 7Gɨ do kacɨ́ ngbángbá ódro, zɨ́ Pétero ị́nyịógụné ꞌdága ódroné zɨ́ye kɨ́dí, “Owụ́ ꞌbɨ babá e, ówosé bú kɨ́dí Lomo gelé máa goó ꞌdesị́ gɨ dongaráse gɨ ro zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní úwú bɨlámá ledre ꞌbɨ Yésụ gɨ taramá gɨ ro zɨ́ye ṇgúṇgu a. 8Lomo bɨ owo sómụ́ ledre ꞌbɨ ꞌyị e mbá bú ní, ꞌdodo go kɨ́dí née oto ꞌbúye go. Sɨmɨ bɨ kása ꞌDówụ́ne zɨ́a ógụ ndị́sịné sɨmɨyé káa zɨ́ bɨ kóo mengị zɨ́ze ní. 9Ifi ené dongaráze kéye wá, lụlụoyó lá lúyú ledre eyé gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Ngére Yésụ go ní. 10Bɨ kenée ní, éyị́ bɨ ílisé úzu Lomo kɨ́ ị́mbị́óto mongụ́ éyị́ owóowó do ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní, bɨ gba zée kɨ́ bulúnduzé e utúasázé ị́mbị́ a wá ní gɨ ro ꞌdi? 11Ngére ezé Yésụ mengị bɨlámá ledre go zɨ́ze, gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇguzé ledre ené ní, zɨ́ Lomo yómo zée kpá káa zɨ́ bɨ kóo yomo ꞌyị ga bɨ ndanɨ́ Yụ́da e wá sɨmɨ bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ ní.”

12Zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo yokonɨ́ royé ore ní mụ́kụ́ye ꞌduo tí, ndị́sị úwú kacɨ́ mɨngburoko ledre kɨ́ ledre ga bɨ tara ꞌyị e ndịsị ị́drị́ gɨ zɨ́a mɨị́drị́ bɨ Baranába e kɨ́ Páwulo ndịsịnɨ́ lị́kpị́ a bɨ Lomo mengị kpụrụ́ gɨ sɨmɨyé dongará ꞌyị ga bɨ ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. 13Sɨmɨ bɨ ukuonzónɨ́ ledre eyé go ní, zɨ́ Yakóbo úku ledre zɨ́ye kɨ́ kúrúne ꞌdága kɨ́dí, “Owụ́ ꞌbɨ babá e, úwúsé aka ledre bɨ mááyí úku a ba. 14Simúna lịkpị́ yeme mɨsiꞌdi bɨ kóo Lomo ꞌdodo sáká éyị́ ené zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní go sɨmɨ bɨ gelé ꞌyị e gɨ dongaráye zɨ́ye ídíye káa do ꞌyị ené e ní. 15Kúrú nébị e utúasá go kpịnị kɨ́e, káa zɨ́ bɨ nɨ mɨéké ní. 16Lomo uku kɨ́dí,

“ ‘Gɨ do kacɨ́ ba ní, mááyí ndáꞌbaógụ íꞌbílúgu ngére ꞌbɨ Dawídi

bɨ utú káa zɨ́ kụ́tụ́ bɨ ndụrụ go ní.

Mɨndụ́rụ a née ní,

mááyí ụ́bụ́lúgu a zɨ́a ndáꞌbaógụné rịngị́ do biné,

17gɨ ore, ngíti géyị sị́ do ꞌyị e mbá nɨyí ógụ zɨ́ma kɨ́ ꞌyị máa yée ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní, nɨyí ídí ꞌyị amá e. Máa Ngére máyéme kóo ledre ga gére née máa’15:17 Amósa 9:11-12

18káa zɨ́ bɨ ꞌyị e ówonɨ́ kóo bú ꞌdesị́ ní.

19“Kacɨ́ sómụ́ ledre amá, ndazé ndị́sị tóro ꞌdụ́tụ kóꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní kɨ́ ndáꞌbalúgu royé zɨ́ Lomo wá. 20Nɨ mɨútúásáne idízé éké wáraga zɨ́ye kɨ́dí, ndanɨ́ ánu éyị́ mɨánu bɨ ꞌdanánɨ́ zɨ́ lomo ga bɨ yemenɨ́ yée kɨ́ sị́lị́ ꞌyị ní wá. Ndanɨ́ sóꞌdo royé kɨ́ ꞌyị bɨ ofụ́nɨ́ aka royé kéne wá ní wá. Ndanɨ́ kpá ánu esị togụ́ mbú sáma bangá bɨ kpuṛonyó ꞌdewenɨ́ lá go a ngárá sáma loloonzó roné gɨ sɨmɨ wá ní wá. 21Gɨ zɨ́a ꞌdodonɨ́ kóo lorụ bɨ Mụ́sa eké ní go ꞌdesị́ zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ mɨngburoko gara e kacɨ́ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro e mbá sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e.”

Wáraga zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Yésụ ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní

22Nda née ní, zɨ́ ꞌyịmɨkása e kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị e ndro kɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní za mbá, yéme ledre gɨ ro do gélé ꞌyị e gɨ dongaráye do kása yée kɨ́ Páwulo e kɨ́ Baranába sɨmɨ Ánatiyoko. Zɨ́ye gélé yaꞌdá e gbre Yụ́da bɨ ndịsịnɨ́ ndólo wo Barasába ní kɨ́ Síla bɨ nɨyí kɨ́ ledreyé owóowó zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go sɨmɨ Yerụsaléma ore ní. 23Ba wáraga bɨ ekénɨ́ do kasa yée kɨ́e ní.

Zée ꞌyịmɨkása e kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị e nda kɨ́ lafúse ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ káa zɨ́ sée ní. Iꞌbízé mandá go zɨ́se, sée ga bɨ ngárá ndásé Yụ́da e wá zɨ́se ṇgúṇgu ledre ené sɨmɨ gara bɨ Ánatiyoko sɨmɨ káṇgá bɨ Sụ́rịya nda kɨ́ káṇgá bɨ Silísiya íri ní.

24Uwúzé go kɨ́dí ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongaráze gɨ yáa ogụnɨ́ go ndị́sị ꞌdóꞌdo sée kɨ́ ledre bɨ nɨ íꞌbí lerị́ sɨmɨ sanáse zɨ́a kpá kɨ́ sínyi sómụ́ ledre esé kɨ́ ledre ga bɨ ndịsịnɨ́ úku a ní. Iꞌbízé ezé mɨsiꞌdi née ze zɨ́ye wá. 25Bɨ kenée ní, kotrụzé rozé go ndro do bi kị́éꞌdo zɨ́ze go gélé ꞌyị e zɨ́ye ndéréye zɨ́se íri kɨ́ bɨlámá ezegámáze ga bɨ Baranába e kɨ́ Páwulo, 26ga bɨ kóo iꞌbínɨ́ royé zɨ́ umbu gɨ ro kéyị Ngére ezé Kɨ́résịto Yésụ ní. 27Bɨ nda go kenée ní, kasazé Yụ́da e gɨ yáa go zɨ́se íri kɨ́ Síla gɨ ro zɨ́se úwú ledre bɨ ekézé zɨ́se ba cụ́ gɨ tarayé. 28Utúasá go ro ꞌDówụ́ Lomo kpá ndro kɨ́ze kɨ́dí, utúasázé óto ngíti éyị́ mɨówó dosé rómo gɨ do lorụ bɨ ndị́sịsé lódụ́ a ní wá. 29Ndásé ánu éyị mɨánu bɨ ꞌdanánɨ́ zɨ́ lomo ga bɨ yemenɨ́ yée kɨ́ sị́lị́ ꞌyị ní wá. Ndásé sóꞌdo rosé kɨ́ ꞌyị bɨ ófụ́sé aka rosé kéne wá ní wá. Ndásé kpá ánu sáma togụ́ mbú esị bangá bɨ kpuṛonyó ꞌdewenɨ́ lá go a ngárá sáma loloonzó roné gɨ sɨmɨ a wá ní wá. Ídísé íꞌdí sị́lị́se gɨ ro éyị́ ga gére zɨ́ mɨndị́sịsé ídíne bɨlámáne.

Lomo idí kɨ́se íri.

30Zɨ́ yaꞌdá ga bɨ gelénɨ́ yée née ní ꞌdíꞌbi mɨsiꞌdi ndéréye sɨmɨ Ánatiyoko kɨ́ꞌdí bɨ ndolo yokonɨ́ zaá ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní do íꞌbí wáraga née ní zɨ́ye. 31Sɨmɨ bɨ ꞌyị e olonɨ́ wáraga née ní, zɨ́ye ídíye mbá kɨ́ rokinyi kɨ́ úwú ledre bɨ ukunɨ́ zɨ́a sáká yée ní. 32Yụ́da e kɨ́ Síla nɨyí ye nébị ga bɨ kóo ꞌdiꞌbinɨ́ ngbángbá sịndị́ kadra ndị́sị sáká yée kɨ́ úku ledre zɨ́ye gɨ ro zɨ́ye ídíye kɨ́ rokoꞌbụyé ní. 33-34Gɨ do kacɨ́ bɨ ndị́sịnɨ́ ore kɨ́ owụ́ sị́lị́ ca ní, zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní íꞌbí mɨsiꞌdi zɨ́ye ndáꞌbayé, bɨlámáne zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo kasanɨ́ yée ní. 35Páwulo e kɨ́ Baranába idíakánɨ́ ꞌbɨ eyé cịkị sɨmɨ Ánatiyoko ore, kɨ́ꞌdí bɨ yée kɨ́ ngíti géyị tụ́ꞌdụ́ lafúye ndị́sịnɨ́ ꞌdódo bɨlámá ledre ꞌbɨ Ngére Yésụ ní.

Páwulo ifinɨ́ dongaráye kɨ́ Baranába

36Gɨ do kacɨ́ sị́lị́ ca, zɨ́ Páwulo úku ledre zɨ́ Baranába kɨ́dí, “Ndaꞌbazé aka mu lúrú lafúze ga bɨ kóo ꞌdodozé ledre gɨ ro Ngére Yésụ zɨ́ye kacɨ́ gara ga gére née mbá, gɨ ro zɨ́ze ówo mɨsiꞌdi bɨ ndịsịnɨ́ méngị ledre ga bɨ kóo ꞌdodozé zɨ́ye doa ní.”37Baranába ili kóo ꞌdíꞌbiútú Yiwáni bɨ ndịsịnɨ́ kpá ndólo wo Márɨko ní kpa zɨ́ye ndéréye kéye. 38Tɨ́ lá kacɨ́ sómụ́ ledre ꞌbɨ Páwulo, ndaá mɨútúásáne zɨ́ye ꞌdíꞌbiútú wo wá, gɨ zɨ́a otoomo kóo yée sɨmɨ káṇgá bɨ Pamafíliya ní, mengị ogụzé kóo moko kéye gị do odụné wá. 39Zɨ́ lála káꞌdá ídíne dongará Páwulo e kɨ́ Baranába mɨórụné kɨ́ngaya. Gɨ ore zɨ́ye ífi sɨmɨyé. Zɨ́ Baranába ꞌdíꞌbi Márɨko zɨ́ye ꞌdógụ bi kɨ́ kuṛúngba ndéréye do cúkú Sáyípuroso. 40Zɨ́ Páwulo gélé Síla zɨ́ye ndéré ꞌbɨ eyé kéne, gɨ do kacɨ́ bɨ ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ininɨ́ ini zɨ́ Lomo do ótoómo yée do sị́lị́ Ngére Lomo gɨ ro zɨ́a lúrú bi kacɨ́ye ní. 41Zɨ́a ꞌdíꞌbi mɨsiꞌdi bɨ kpụrụ́ gɨ sɨmɨ Sụ́rịya kɨ́ Silísiya ní, kɨ́ úku ledre bɨ nɨ sáká ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go íri ní.

16

Páwulo gelé Timatíyo e kɨ́ Síla

1Zɨ́ Páwulo e kɨ́ Síla ndéréye sɨmɨ gara ga bɨ Dérebe kɨ́ Lísitra ní, kɨ́ꞌdí bɨ ngúru ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ bɨ kɨ́ ịrịné Timatíyo ndịsị ndị́sị ní. Mbágáa nɨ kóo Yụ́da bɨ ṇguṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ go ní, tɨ́ lá ꞌbụ a nɨ kóo ꞌbɨ ené Gịrị́gị. 2ꞌYị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ sɨmɨ gara ga bɨ Lísitra kɨ́ Ikonị́yomo lịkpị́nɨ́ mbá bɨlámá ledre gɨ ro Timatíyo. 3Páwulo ili kóo ꞌdíꞌbiútú Timatíyo kpa zɨ́ye ndéréye kéye, née ní zɨ́a óto Timatíyo zɨ́a útúne ngbuṛu, gɨ zɨ́a Yụ́da ga bɨ kóo do bi bɨ ndịsị ndị́sị doa ní owonɨ́ mbá bú kɨ́dí ꞌbụ Timatíyo nɨ Gịrị́gị.

4Káa zɨ́ bɨ Páwulo e nɨyí ndị́sị kɨ́ gámá kacɨ́ gara ga gére ní, zɨ́ye ndị́sịyé ꞌdódo lorụ bɨ kóo ꞌyịmɨkása e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ekénɨ́ gɨ ro zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní zɨ́ye ndị́sịyé lódụ́ a. 5Bɨ kenée ní, zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní tóroyé ngbúó sɨmɨ ṇgúṇgu ledre eyé. Zɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo ndị́sị ngbóróne ꞌdáꞌdá kacɨ́ kadra mbá.

Lomo ꞌdodo roné sɨmɨ ꞌduru zɨ́ Páwulo sɨmɨ Tóra

6Zɨ́ Páwulo e kɨ́ lafúne ndéréye kɨ́ gámáónzó bi e sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Pharagáyi kɨ́ Galatíya mbá, gɨ zɨ́a ꞌDówụ́ Lomo ili ené kóo zɨ́ye úku kúrú Lomo zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Ásiya wá. 7Sɨmɨ bɨ nderéogụnɨ́ do mama bɨ dongará káṇgá ga bɨ Mayásiya kɨ́ Beteníya ní, zɨ́ye áyíye go gɨ ro ndéréye sɨmɨ Beteníya, tɨ́ lá ꞌDówụ́ Yésụ ṇguṇgu ené kóo zɨ́ye ndéréye íri kpá wá. 8Bɨ kenée ní, zɨ́ye ꞌdécị bi gɨ dongá Mayásiya zɨ́ye ndéréókpóye sɨmɨ gara bɨ Tóra ní. 9Kɨ́ ndụlụ a née ní, zɨ́ Lomo ꞌdódo roné sɨmɨ ꞌduru zɨ́ Páwulo, zɨ́a lúrúndíki lị́lị oꞌdo gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Mekedonị́ya ní kɨ́ ndéndị́ roné zɨ́a kɨ́dí, “Ógụ mu sáká zée ꞌyị ꞌbɨ Mekedonị́ya.” 10Kpá lá gɨ do kacɨ́ bɨ Lomo ꞌdodo lị́lị oꞌdo née zɨ́ Páwulo ní, geré zɨ́ze ị́nyịzé ndéréze sɨmɨ Mekedonị́ya, gɨ zɨ́a ṇguṇguzé go kɨ́dí Lomo ndolo zée16:10 Zée: Zée bɨ ukunɨ́ ledre kɨ́ra ní gɨ zɨ́a Lúka bɨ eké bụ́kụ ꞌbɨ Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e ní olụ́ go dongará Páwulo e kɨ́ ꞌyị ené e zɨ́ye ndéréye kɨ́ye. go ndéré ꞌdódo bɨlámá ledre ꞌbɨ Yésụ zɨ́ ꞌyị ga bɨ íri ní.

Lụ́dịya ṇguṇgu ledre Ngére Yésụ

11Zɨ́ze ꞌdógụ bi gɨ sɨmɨ Tóra kɨ́ kuṛúngba mbị́ geré sɨmɨ cúkú bɨ kɨ́ ịrịné Samoturési. Nda sɨmɨ bɨ bi aráloꞌbó roné ní, zɨ́ze ndéréógụzé sɨmɨ gara bɨ Nipólisi ní. 12Gɨ ore zɨ́ze ndéréze sɨmɨ gara bɨ Phị́lị́poyị, bɨ nɨ ne mongụ́ gara sɨmɨ Mekedonị́ya bɨ kóo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ꞌbɨ Róma e omụ́ogụnɨ́ ndị́sị sɨmɨ a ní. Zɨ́ze ndị́sịzé ore ca.

13Sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, zɨ́ze ólụ́ógụzé gɨ sɨmɨ mongụ́ gara gɨ ore ndéréze kóꞌdụ́ ngbuṛu, kɨ́ꞌdí bɨ somụ́zé ꞌbɨ ezé ya ꞌyị e kotrụnɨ́ royé go íri íni ini zɨ́ Lomo ní. Zɨ́ze ndị́sịzé ódrozé zɨ́ kará ga bɨ kóo kotrụnɨ́ royé íri ní. 14Ngúru ꞌyị gɨ dongaráye bɨ uwú ledre ezé ní, nɨ kára kɨ́ ịrịné Lụ́dịya ꞌyị ꞌbɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Tayatíra, moko ené ndịsị úgúóyó mɨgbagbawu bongó e. Nɨ kóo kára bɨ ndịsị óto úndru Lomo ní. Zɨ́ Ngére Yésụ líkpí sómụ́ ledre ené zɨ́a ndị́sịné índi mbílíne úwú ledre bɨ Páwulo ndịsị úku a ní. 15Sɨmɨ bɨ babatịzị́nɨ́ wo kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ ené e ní, zɨ́a ndólo zée ꞌbe ꞌbɨ ené. Zɨ́ Lụ́dịya úku ledre kɨ́dí, “Togụ́ mɨútúásá go komosé káa do ꞌyị bɨ ṇguṇgu ledre Ngére Yésụ go ní yá, ógụsé mu zɨ́se ndị́sịsé ꞌbe ꞌbɨ amá ona.” Ledre ga bɨ uku yée ní, zɨ́a ꞌdíꞌbi dozé zɨ́ze ndéré ndị́sịzé zɨ́a ꞌbe.

Páwulo lagaoyó bɨcayi lomo gɨ sɨmɨ owụ́kára

16Kadra kị́éꞌdo, sɨmɨ bɨ azé mɨndéréze do bi bɨ ndịsịnɨ́ íni ini doa zɨ́ Lomo ní, zɨ́ze ndíkíze kɨ́ owụ́kára nɨ kóo owụ́kụlụ́ kɨ́ bɨcayi lomo sɨmɨné bɨ ndịsị óto wo zɨ́a ndị́sịné úkuógụ ledre bɨ gú karanée nɨ méngị roné ní. ꞌDiꞌbiogụ tụ́ꞌdụ́ késị́ zɨ́ mongụ́ ꞌyị ené gɨ do ledre ga bɨ ndịsị úku ꞌdódo yée ní. 17Zɨ́ owụ́kára née tónóne lódụ́ zée kɨ́ Páwulo e, zɨ́a ndị́sịné gbúrógbóne kɨ́dí, “Yaꞌdá ga ba ndịsịnɨ́ méngị moko ꞌbɨ mbigí Lomo bɨ kɨ́ rokoꞌbụné ní. Ndịsịnɨ́ úku ꞌdódo zɨ́se née mɨsiꞌdi bɨ ásé ómo doa ní.”

18Zɨ́a ndị́sịné fú lá úku ledre née kenée kɨ́ tụ́ꞌdụ́ sị́lị́ e. Odụ a, zɨ́ Páwulo ꞌdóꞌdóne gɨ zɨ́ ledre née, zɨ́a óyó roné úku ledre zɨ́ bɨcayi lomo bɨ sɨmɨ owụ́kára née kɨ́dí, “Kɨ́ ịrị Kɨ́résịto Yésụ, ídí mu ólụ́ógụ gɨ sɨmɨa ꞌdáꞌba.” Zɨ́ bɨcayi lomo bɨ kóo sɨmɨ owụ́kára née ní geré ólụ́ógụné ꞌdáꞌba.

19Sɨmɨ bɨ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ owụ́kára née owonɨ́ yaá mɨsiꞌdi ꞌbɨ ówo késị́ eyé sinyí go ní, zɨ́ye ꞌdíꞌbi Páwulo e kɨ́ Síla lála yée ndéré kɨ́ye kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị e do bi bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ndịsịnɨ́ kótrụ royé doa ní. 20Zɨ́ye ógụyé kɨ́ye kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ꞌyị lúrú bi sɨmɨ ledre e ní. Zɨ́ye úku ledre gɨ royé kɨ́dí, “Yaꞌdá ga ba nɨyí Yụ́da e, nɨyí go ndị́sị óto tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e zɨ́ye méngị bɨsinyí ledre zɨ́ze sɨmɨ mongụ́ gara ona. 21Ndị́sịnɨ́ ꞌdódo ondụ́ kɨ́ lorụ bɨ nderé ené kɨ́ lorụ ezé ꞌbɨ Róma wá ní gɨ ro zɨ́ze ṇgúṇgu a zɨ́ze ndị́sịzé lódụ́ a.”

22Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ólụ́ye sɨmɨ ledre née ị́cị́ okó ro Páwulo e kɨ́ Síla. Nda née ní, zɨ́ mɨngburoko ꞌyị lúrú bi sɨmɨ ledre ga bɨ ore ní úku ledre do lófo bongó gɨ ro Páwulo e kɨ́ Síla do ócó yée. 23Gɨ do kacɨ́ mongụ́ ócó bɨ ocó sinyinɨ́ Páwulo e kɨ́ Síla kɨ́e ní, do ónzó yée kpá drú sɨmɨ sị́gịnị. Zɨ́ye úku ledre zɨ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi kacɨ́ sị́gịnị ore ní kɨ́dí, idí ꞌdụ́tụ mbotụ kacɨ́ye bɨlámáne. 24Sɨmɨ bɨ ukunɨ́ ledre zɨ́a kenée ní, zɨ́ ꞌyị lúrú bi kacɨ́ sị́gịnị née ónzó yée sɨmɨ sị́gịnị do ódóngéṛị sịndị́ye ro ngbuṛu kágá bɨ ṛịị́ yana ꞌdị́cị́ íri ní.

25Nda go gbóo kɨ́ yana ndụlụ, sɨmɨ bɨ Páwulo e kɨ́ Síla nɨyí ndị́sị íni ini zɨ́ Lomo kɨ́ ndị́sị kófó ịrịa ní, zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo mɨꞌdíꞌbiyé sɨmɨ sị́gịnị ore ní ndị́sịyé índi mbílíyé zɨ́ye. 26ꞌDiya káa ní, zɨ́ mongụ́ bɨsinyí kịꞌdị káṇgá kị́zị ꞌdị́cị́ sị́gịnị kú gɨ sɨmɨ káṇgá. Geré zɨ́ mbotụ e líkpíye mbá, zɨ́ káꞌdá késị́ ga bɨ odóngeṛịnɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨyí mɨꞌdíꞌbiyé sɨmɨ sị́gịnị ore ní ꞌdécịyé mbá. 27Zɨ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi kacɨ́ sị́gịnị ní úrúne gɨ sɨmɨ ꞌbí. Sɨmɨ bɨ lurúndiki mbotụ sị́gịnị nɨyí go mbá fúó ní, zɨ́a lálaógụ mongụ́ maku ené áyí ne go gɨ ro úfu roné kɨ́e gɨ zɨ́a somụ́ ꞌbɨ ené ya ꞌyị ga bɨ sɨmɨ sị́gịnị ore ní ngasá okponɨ́ yị́ eyé go. 28Tɨ́ lá zɨ́ Páwulo gbúrógbóne zɨ́a kɨ́dí, “Ndá úfu royị́ wá. Azé yị́ ezé za mbá bo.”

29Zɨ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi kacɨ́ sị́gịnị ní ndólo ꞌyị kɨ́ phoꞌdụ, zɨ́a gbúgbu ólụ́ne ꞌdị́cị́ do útúne kóꞌdụ́ Páwulo e kɨ́ Síla ndị́sị lángbané. 30Nda née ní, zɨ́a ꞌdíꞌbiógụ Páwulo e kɨ́ Síla sága do ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Mɨngburoko ꞌyị e, mááyí méngị káa be ꞌdi zɨ́ma ómomá?”

31Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ídí ṇgúṇgu ledre Ngére Yésụ zɨ́yị ómoyị́, yị́ị kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ eyị́ e mbá.” 32Nda née ní zɨ́ye úku kúrú Ngére Yésụ zɨ́a kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ ené ní mbá. 33Kpá tɨ́ geré kɨ́ ndụlụ a née ní, zɨ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi kacɨ́ sị́gịnị ní ꞌdíꞌbi yée ndéré ráya komo uṇgúye. Gɨ ore, zɨ́ye bábátị́zị́ wo kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ ené e mbá. 34Nda née ní zɨ́a ꞌdíꞌbi Páwulo e kɨ́ Síla ndéré kɨ́ye gị ꞌbe ꞌbɨ ené do íꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́ye ánu a. Zɨ́ oꞌdo née kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ ené ídíye mbá kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́a bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go ní.

35Sɨmɨ bi mɨárá a née ní, zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ꞌyị lúrú bi sɨmɨ ledre e ní, kása mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ bolị́sị e zɨ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi kacɨ́ sị́gịnị ní kɨ́dí, “Ótoómo yaꞌdá ga gére née mu zɨ́ye ndéréye.” 36Zɨ́ ꞌyị bɨ ndịsị lúrú bi kacɨ́ sị́gịnị née úku ledre zɨ́ Páwulo kɨ́dí, “Mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ꞌyị lúrú bi sɨmɨ ledre e ní ukunɨ́ go kɨ́dí sée kɨ́ Síla máídí mu íꞌdí sị́lị́ma gɨ rosé. Cakaba ní, útúásásé go ndéré esé. Ndérésé mu, Lomo idí kɨ́se.”

37Tɨ́ lá zɨ́ Páwulo úku ledre zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ bolị́sị ga gére née kɨ́dí, “Ocónɨ́ zée dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e ꞌdáꞌdá zɨ́ye ꞌdécị ngbangazé, tɨ́ bɨ azé ꞌyị ꞌbɨ Róma e ní. Gɨ ore zɨ́ye kpá ónzó zée sɨmɨ sị́gịnị. Bɨ ba ní, ilinɨ́ go íꞌdí sị́lị́ye gɨ rozé lá wayí kenée. Ɨ́ꞌɨ, Mɨngburoko ꞌyị ga gére née idínɨ́ ógụ ꞌbúó ye íꞌdí sị́lị́ye gɨ rozé.”

38Zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ bolị́sị ga gére née ꞌdíꞌbi ledre née ndéré kɨ́e zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lúrú bi sɨmɨ ledre e ní. Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ya, Páwulo e kɨ́ Síla nɨyí ꞌyị ꞌbɨ Róma e ní, zɨ́ ngịrị útúne sɨmɨyé. 39Nda gɨ ore zɨ́ye ị́nyịyé ndéréye ndéndị́ royé zɨ́ Páwulo e kɨ́ Síla, do ꞌdíꞌbiógụ yée gɨ sɨmɨ sị́gịnị. Zɨ́ye úku ledre zɨ́ Páwulo e kɨ́ Síla kɨ́dí idínɨ́ ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ gara gɨ ore ꞌdáꞌba. 40Gɨ do kacɨ́ bɨ Páwulo e kɨ́ Síla olụ́ogụnɨ́ gɨ sɨmɨ sị́gịnị ní, zɨ́ye ndéréye ꞌbe ꞌbɨ Lụ́dịya kɨ́ꞌdí bɨ ndikínɨ́ kɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ go ní. Zɨ́ Páwulo e kɨ́ Síla sáká yée kɨ́ ódro bɨ nɨ sáká yée ní. Zɨ́ Páwulo e ị́nyịyé ndéréókpóye.

17

Páwulo uku kúrú Kɨ́résịto sɨmɨ Tasalonị́ka

1Sɨmɨ bɨ Páwulo e kɨ́ Síla nderénɨ́ kóo kpụrụ́ gɨ sɨmɨ gara ga bɨ Amufị́polisi kɨ́ Apoloníya ní, zɨ́ye ndéréógụyé sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Tasalonị́ka ní kɨ́ꞌdí bi bɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌbɨ Yụ́da e nɨ doa ní. 2Káa zɨ́ bɨ lengbe ní, zɨ́ Páwulo ndéréne sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro, sɨmɨ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro e ota zɨ́a ndị́sịné ódroné kɨ́ ꞌyị e do ledre ga bɨ sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo ní. 3Zɨ́a ndị́sịné úku yéme ledre gɨ roa zɨ́ye kɨ́ ꞌdódo a kɨ́dí, Kɨ́résịto nɨ aka ꞌdóꞌdó zɨ́a úyuné ꞌbúó kí, zɨ́a úrúne gɨ sɨmɨ umbu. Zɨ́ Páwulo úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Yésụ bɨ mándị́sị úku ledre a zɨ́se ba ní, nɨ ne Kɨ́résịto maꞌdáa.” 4Zɨ́ ledre née ꞌdíꞌbi do ngíti géyị Yụ́da e zɨ́ye útúye do kacɨ́ Páwulo e kɨ́ Síla. Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ kará ga bɨ kɨ́ ledreyé owóowó kɨ́ tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ óto úndru Lomo bɨ nɨyí Gịrị́gị e ní útúye do kacɨ́ye kpá kenée.

5Tɨ́ lá Yụ́da e otonɨ́ kóo ledre sɨmɨyé ro Páwulo. Zɨ́ye yóko ꞌyị ga bɨ moko ndaá royé wá ní gɨ sɨmɨ sụ́ụ ore, zɨ́ye ị́nyịyé ndéréye mutruu kɨ́ gbúrógbóye sɨmɨ gara ore zaá gị ꞌbe ꞌbɨ oꞌdo bɨ kɨ́ ịrịné Yásona kɨ́ gámásóꞌdo Páwulo e kɨ́ Síla gɨ ro ꞌdíꞌbi yée ndéré kɨ́ye do bi bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e yokonɨ́ royé doa ní. 6Tɨ́ lá nɨyí ógụ íri ní, owonɨ́ eyé yée wá. Zɨ́ye útúye ro Yásona e kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ kóo ore ní óṿo yée ndéré kɨ́ye kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ sɨmɨ gara ore ní. Zɨ́ye ndị́sịyé gbúrógbóye kɨ́dí, “Yaꞌdá ga ba sinyi onzónɨ́ do tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e go do tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị bi e. Cakaba ní, ogụnɨ́ kɨ́ ledre née go zɨ́ze gara ona. 7Bɨ ba ní, Yásona ꞌdiꞌbioto yée go káa do ṇgu e ꞌbe ꞌbɨ ené. Ndịsịnɨ́ ꞌdéwe lorụ ꞌbɨ mongụ́ ngére Káyísara17:7 Káyísara: Káyísara ini ledre gɨ sɨmɨa kɨ́dí mongụ́ ngére ꞌbɨ Róma. Nɨ mongụ́ ngére do ngíti géyị lafúne ngére e ga bɨ ꞌbɨ ngíti géyị káṇgá e káa zɨ́ Yụdáya kɨ́ Galiláya. kɨ́dí ngíti Mongụ́ ngére nɨ bo kɨ́ ịrịné Yésụ.” 8Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́a útúne sɨmɨ ꞌyị e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ore ní ꞌduo káa zɨ́ phoꞌdụ ní. 9Zɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga gére née óto Yásona kɨ́ ngíti géyị lafúne ga gére née íꞌbí késị́ gɨ ro do íꞌdí sị́lị́ye gɨ royé zɨ́ye ndéréye.

Páwulo uku kúrú Lomo zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ Beréya

10Geré kɨ́ ndụlụ a née ní, zɨ́ ꞌyị ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ ꞌdị́yịóto ókpó Páwulo e kɨ́ Síla gɨ ore ꞌdáꞌba sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Beréya ní. Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ íri ní, zɨ́ye ndéréye sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌbɨ Yụ́da e. 11ꞌYị ꞌbɨ Beréya nɨyí yị́ eyé ꞌyị ga bɨ kɨ́ mɨngburoko sɨmɨ doyé rómo do ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Tasalonị́ka ní. Zɨ́ye ndị́sịyé índi mbílíye kɨ́ ꞌbúne ro ledre bɨ Páwulo ndịsị úku a gɨ ro Yésụ ní. Zɨ́ye ndị́sịyé kpá ólo kúrú Lomo kacɨ́ kadra mbá gɨ ro ówo a togụ́ ledre bɨ Páwulo ndịsị úku a ba nɨ maꞌdíi yá. 12Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ Yụ́da e ṇgúṇgu ledre Yésụ nda kpá kɨ́ mɨngburoko kará Gịrị́gị ga bɨ kɨ́ ledreyé owóowó kɨ́ tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị yaꞌdá ga bɨ Gịrị́gị e ní.

13Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ Yụ́da ga bɨ sɨmɨ Tasalonị́ka uwúnɨ́ ya Páwulo nɨ go kpá úku kúrú Lomo zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ Beréya ní, zɨ́ye kpá ị́nyịyé ndéréye íri úku ledre zɨ́ ꞌyị e gɨ ro zɨ́ mɨmbéꞌde tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ésị́ne ro Páwulo. 14Geré née ní, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ ore ní kásaókpó Páwulo kóꞌdụ́ mɨkavu, tɨ́ lá Síla e kɨ́ Timatíyo idíakánɨ́ ye sɨmɨ Beréya ore ye. 15ꞌYị ga bɨ kóo ꞌdịyịotonɨ́ Páwulo ní, ꞌdịyịotonɨ́ wo gị sɨmɨ mongụ́ gara bɨ kɨ́ ịrịné Átani ní, zɨ́ye ndáꞌbalúgu royé kɨ́ sanda zɨ́ Síla e kɨ́ Timatíyo gɨ ro zɨ́ye lódụ́ Páwulo íri ꞌdiya.

Páwulo uku kúrú Lomo zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ Átani

16Sɨmɨ bɨ kóo Páwulo nɨ ndị́sị sóngó Síla e kɨ́ Timatíyo sɨmɨ Átani ní, zɨ́a ídíne kɨ́ mongụ́ lerị́ do mɨmbéꞌdené kɨ́ lúrú lomo ga bɨ yemenɨ́ yée mɨyéme kɨ́ sị́lị́ ꞌyị ní do bi e sɨmɨ mongụ́ gara ore za mbá. 17Née ní, zɨ́a ị́nyịné ndéréne sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ódroné kɨ́ Yụ́da e kɨ́ Gịrị́gị ga bɨ ndịsịnɨ́ óto úndru Lomo ní, kpá kɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨ ówo yée sɨmɨ sụ́ụ ní kacɨ́ kadra mbá. 18Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ꞌdódo ledre ga bɨ ndịsịnɨ́ ndólo yée Epịkụrị́ya e kɨ́ Sotéke ní tónóye ítí kangú kɨ́ Páwulo. Zɨ́ ngíti géyị ndúnduꞌyú kɨ́dí, “Wo bɨ owo kacɨ́ ledre kpá wá ba, ili úku ꞌbɨ ené ba kpá yaá ꞌdi?” Zɨ́ ngíti géyị úkulúgu ledre kɨ́dí, “Káa zɨ́ ndịsị úku ledre gɨ ro lomo ꞌbɨ ngíti géyị ꞌyị e ní.” Ukunɨ́ ledre née kenée gɨ zɨ́a Páwulo ndịsị ꞌdódo bɨlámá ledre gɨ ro Yésụ kɨ́ mɨúrú a gɨ sɨmɨ umbu. 19Gɨ ore, zɨ́ye ꞌdíꞌbi Páwulo ógụyé kɨ́e do bi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Arupágu kɨ́dí bɨ mɨngburoko ꞌyị lúrú bi kacɨ́ gara ndịsịnɨ́ kótrụ royé doa ní. Zɨ́ye úku ledre zɨ́ Páwulo kɨ́dí, “Ilizé ówo a gɨ zɨ́yị, mɨkánda ledre bɨ ndị́sị ꞌdódo a ba nɨ gɨ ro ambi? 20Ngíti géyị ledre ga bɨ ndịsịzé úwú yée ní utúasánɨ́ eyé gu mbílíze wá. Ilizé gɨ ro zɨ́ze úwú yéme ini ledre bɨ gɨ sɨmɨ a ní.” 21Gɨ zɨ́a, ꞌyị ꞌbɨ Átani e kɨ́ ṇgu ga bɨ ogụnɨ́ ndị́sị ona sinyi onzonɨ́ sịndị́ kadra eyé go gbékpị́ne ndị́sị úwú mɨkánda ledre kɨ́ ódro gɨ ro mɨkánda ledre máa née.

22Zɨ́ Páwulo ị́nyịógụné ꞌdága do bi kótrụro ore do úku ledre kɨ́dí, “Sée ꞌyị ꞌbɨ Átani e, máówo go kɨ́dí sɨmɨ ledre e mbá, ledre ꞌbɨ Lomo nɨ sɨmɨsé kɨ́ngaya. 23Káa zɨ́ bɨ mándị́sị gámá sɨmɨ gara ona kɨ́ lúrú éyị́ ga bɨ ndị́sịsé óto úndruyé ní, zɨ́ma lúrúndíki mbayi kɨ́ mɨéké ledre roné kɨ́dí, ‘ZƗ́ LOMO BƗ OWOZÉ WO WÁ NÍ.’ Éyị́ bɨ ndị́sịsé óto úndrua abú bɨ ówosé wo wá ní, cakaba, mándị́sị ꞌdódo ba ledre gɨ roa zɨ́se.

24“Lomo nɨ ꞌyị bɨ otoogụ do sogo káṇgá kɨ́ éyị́ ga bɨ sɨmɨné ba mbá ne ní. Nɨ ne Ngére ꞌbɨ do sogo káṇgá kɨ́ ere. Ndịsị ené sɨmɨ ꞌdị́cị́ ga bɨ ꞌyịmaꞌdí e ụbụ́nɨ́ yée kɨ́ sị́lị́ye ní wá. 25Ili ené kpá éyị́ ga bɨ azé íꞌbí a zɨ́a sɨmɨ bɨ azé ndị́sị méngị moko ené ní wá. Gɨ zɨ́a bɨ nɨ ne ꞌyị íꞌbí trịdrị kɨ́ ꞌdówụ́ nda kɨ́ éyị́ e mbá zɨ́ ꞌyị e ní. 26Lomo otoogụ kóo ꞌyịmaꞌdí dụụ́ kị́éꞌdo, gɨ sɨmɨa zɨ́ ṛị́kị́ sị́ do ꞌyịmaꞌdí e ógụyé do sogo káṇgá ba mbá. Zɨ́a kpá yéme ledre gɨ ro bi bɨ sị́ do ꞌyị ga gére née nɨyí ndị́sị doa kɨ́ sịndị́ kadra bɨ nɨ útúásá zɨ́ye sɨmɨ bi máa née ní ní. 27Lomo mengị ledre née kenée gɨ ro zɨ́ ꞌyị e gámásóꞌdo née. Ngíti géyị yá zɨ́ye ógụyé zɨ́ne gɨ ro zɨ́ye ówo née, abú ndaá gɨ rozé gbála wá. 28Yị́ ené gɨ zɨ́ ówo ledre ené kɨ́ ze, zɨ́ze ídíze trịdrị kɨ́ ndị́sị gámáze kɨ́ méngị ledre ga bɨ ndịsịzé méngị yée ba, káa zɨ́ bɨ kóo ngíti mongụ́ ꞌyị éké ledre esé uku kɨ́dí, ‘Azé owụ́ ꞌbɨ Lomo ní.’

29“Gɨ zɨ́a bɨ azé go owụ́ ga bɨ ꞌbɨ Lomo ní, ndazé sómụ́ a bɨ kɨ́dí Lomo nɨ éyị́ bɨ káa zɨ́ lị́lị éyị́ bɨ ꞌyị e yemenɨ́ gɨ sɨmɨ dábu, togụ́ késị́, togụ́ mbú gɨ sɨmɨ tutú kɨ́ ówo ledre ꞌbɨ ꞌyịmaꞌdí e ní wá. 30ꞌDesị́ ga kóo ní, Lomo ndịsị lúrú cáyi ledre née gɨ zɨ́a bɨ ꞌyị e owonɨ́ aka wo wá ní, tɨ́ lá bɨ nda ba ní, Lomo ndịsị go íꞌbí lorụ zɨ́ ꞌyị e do bi e mbá kɨ́dí ꞌyị e idínɨ́ óyólóꞌbó sómụ́ ledre eyé. 31Otoyeme sịndị́ kadra bɨ née nɨ ógụ ꞌdécị ngbanga ꞌyịmaꞌdí e sɨmɨ a do bɨlámá mɨsiꞌdiné do sogo káṇgá mbá kpịnị kacɨ́ mɨméngị ledre eyé ní go kpụrụ́ gɨ sɨmɨ ꞌyị ené bɨ gelé wo ní. ꞌDodo ledre née go zɨ́ ꞌyị e maꞌdíi kɨ́ mɨúru a bɨ uru wo gɨ sɨmɨ umbu ní.”

32Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre gɨ ro ledre úrú gɨ sɨmɨ umbu ní, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e kúkugú fóló Páwulo kɨ́e. Tɨ́ lá zɨ́ ngíti géyị úku ledre kɨ́dí, “Ilizé aka úwú ándá ledre bɨ úku née.” 33Gɨ do kacɨ́ ledre bɨ ukunɨ́ kenée ní, zɨ́ Páwulo ndéréókpó ené gɨ do bi kótrụro gɨ ore ꞌdáꞌba. 34Gɨ ore née ní, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e útúye kpa do kacɨ́ Páwulo zɨ́ye ṇgúṇgu ledre Yésụ. Dongará ꞌyị máa ga gére née kóo ngíti oꞌdo bɨ ndịsị ógụ gbụụ́ do bi kótrụro ore kɨ́ ịrịné Diyonósisi kpá kɨ́ ngíti kára kɨ́ ịrịné Damaríya nda kɨ́ ngíti géyị ꞌyị e.

18

Páwulo uku kúrú Kɨ́résịto zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ Korị́ndo

1Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Páwulo ị́nyịné gɨ sɨmɨ mongụ́ gara bɨ Átani ní ndéréne sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Korị́ndo ní. 2Zɨ́a ógụndíki ngíti Yụ́da bɨ ogụ gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ kɨ́ ịrịné Ponɨ́tiyo ịrịa Akúwíla. Ogụnɨ́ kɨ́ meꞌbené Purisíla gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ kɨ́ ịrịné Ítali ní, kacɨ́ye luꞌbú aka wá, gɨ zɨ́a Káyísara Kɨládiyo mongụ́ ngére ꞌbɨ Róma ꞌdiꞌbiogụ lorụ kɨ́dí Yụ́da e idínɨ́ ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ Róma mbá ꞌdáꞌba. Zɨ́ Páwulo ndéréne lúrú yée. 3Nda gɨ zɨ́a bɨ Páwulo nɨ kpá ꞌyị yéme kụ́tụ́ káa zɨ́ ye ní, zɨ́a ndị́sịné zɨ́ye ndị́sị méngị moko eyé kéye ndro. 4Kacɨ́ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro mbá, zɨ́ Páwulo ndị́sị ndéréne ódroné sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌbɨ Yụ́da e, gámásóꞌdo mɨsiꞌdi bɨ née nɨ ꞌdíꞌbi do Yụ́da e kɨ́ Gịrị́gị e kɨ́e ní.

5Sɨmɨ bɨ Síla e kɨ́ Timatíyo ogụnɨ́ gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Mekedonị́ya ní, zɨ́ Páwulo íꞌbí roné mbá ndị́sị ꞌdódo ledre gɨ ro Yésụ kɨ́ ndị́sị úku ꞌdódo a zɨ́ Yụ́da e kɨ́dí Yésụ nɨ Kɨ́résịto. 6Sɨmɨ bɨ Yụ́da e falanɨ́ Páwulo kɨ́ ndị́sị úku sínyi ledre gɨ roa ní, zɨ́a ụ́ꞌbụ́ ꞌbụrụ gɨ ro bongó ené kɨ́ sɨmɨ késị́ zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Sámasé idí ndáꞌba dosé kɨ́ rosé. Ledre amá ndaá lolụ sɨmɨ a wá. Gɨ ona ndéréne ꞌdáꞌdá mááyí go ndéré amá zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní.”

7Gɨ ore zɨ́a ólụ́ógụné ótoómo yée sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ore, zɨ́a ndéréne ndị́sịné ꞌbe ꞌbɨ Titíyo Zụ́sụto bɨ ngárá ndaá Yụ́da wá ní, nɨ ꞌyị óto úndru Lomo. ꞌBe ꞌbɨ ené nɨ gbóo cigí ꞌDị́cị́ Kótrụro ore. 8Zɨ́ Kɨrísipo manda ꞌbɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌbɨ Yụ́da e kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ ené e mbá ṇgúṇgu ledre Ngére Yésụ. Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ꞌbɨ Korị́ndo ga bɨ uwúnɨ́ ledre née ní kpá ṇgúṇgu ledre Yésụ do ị́nyịyé bábátị́zị́ yée.

9Sɨmɨ ndụlụ kị́éꞌdo, zɨ́ Ngére Yésụ ódroné zɨ́ Páwulo sɨmɨ ꞌduru kɨ́dí, “Ndá éré ngịrị wá. Ídí kpá fú ódro zɨ́ ꞌyị e gɨ romá, ndá mụ́kụ́ wá. 10Mááyí sáká yị́ị, ꞌyị bɨ kị́éꞌdo káa bɨ nɨ útúásá méngị bɨsinyí ledre kɨ́yị ona ní ndaá ꞌbɨ ené wá, gɨ zɨ́a tụ́ꞌdụ́ ꞌyị amá e nɨyí bo sɨmɨ mongụ́ gara ba ona.” 11Nda gɨ ore zɨ́ Páwulo ndị́sịné ore kɨ́ sɨmɨbi kị́éꞌdo kɨ́ yanané, ndị́sị ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e.

12Sɨmɨ bɨ otonɨ́ Galíyo káa do gávana ꞌbɨ káṇgá bɨ Ákaya ní, zɨ́ Yụ́da ga bɨ íri ní kótrụ royé ꞌdíꞌbi Páwulo do ndéré kɨ́e do ngbanga. 13Zɨ́ye úkuóto ledre ro Páwulo kɨ́dí, “Oꞌdo ba ndịsị ṛáṛanga zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí née ndịsị ꞌdódo ledre ꞌbɨ Lomo. Zɨ́a ꞌdíꞌbióto yée do mɨsiꞌdi ꞌbɨ óto úndru Lomo bɨ kpị́ gɨ zɨ́ wo bɨ ꞌbɨ lorụ ní.”

14Sɨmɨ bɨ Páwulo ayí aka lá gɨ ro sị́kpị tarané gɨ ro ódro ní, zɨ́ Galíyo úku ledre zɨ́ Yụ́da ga gére née kɨ́dí, “Togụ́ oꞌdo ba luyú gáa lá owụ́ ledre cúkuꞌdée, togụ́ mbú mongụ́ bɨsinyí ledre yá, nɨ gáa ídí mɨútúásáne zɨ́ma índi mbílíma úwú ledre esé. 15Bɨ togụ́ yị́ ené tɨ́ lá ledre bɨ kálasé tarasé gɨ ro ledre ꞌbɨ ódro kɨ́ ledre ꞌbɨ ịrị e nda kɨ́ ledre lorụ esé ní, ásé yéme ledre esé ga gére née se. Mándá ꞌyị ꞌdécị ngbanga ledre ga bɨ kenée née wá.” 16Nda née ní, zɨ́a lágaóyó yée gɨ do ngbanga gɨ ore ꞌdáꞌba. 17Née ní, zɨ́ye óyólóꞌbó royé ꞌdíꞌbi ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Soseténe bɨ nɨ manda ꞌDị́cị́ Kótrụro ꞌbɨ Yụ́da e ní, ócó a tɨ́ do ngbanga ore. Tɨ́ bɨ mengịnɨ́ kenée ní, Galíyo somụ́ ené do ledre eyé née wá.

Páwulo ndaꞌbalugu roné sɨmɨ Ánatiyoko

18Páwulo ndịsị sɨmɨ Korị́ndo kɨ́ tụ́ꞌdụ́ sị́lị́ e, zɨ́a ótoómo ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní ndéréne yéme roné gɨ ro zɨ́ne ꞌdógụ bi ndéréne sɨmɨ káṇgá bɨ Sụ́rịya ní. Purisíla e kɨ́ Akúwíla ꞌdịyịotonɨ́ kóo wo ye. ꞌDáꞌdá gɨ zɨ́ye kɨ́ ꞌdógụ bi, zɨ́ Páwulo ndéréne ólo doné sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Kenekaríya ní gɨ zɨ́ ledre bɨ kóo mocụ́ wo zɨ́ Lomo ní. 19Zɨ́ye ndéréógụyé sɨmɨ gara bɨ Éfeso ní, kɨ́ꞌdí bɨ Páwulo otoomo Purisíla e kɨ́ Akúwíla ní. Zɨ́a ndéréne ódroné kɨ́ Yụ́da e sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro. 20Sɨmɨ bɨ ụcụomonɨ́ wo kɨ́dí yée idínɨ́ aka ndị́sị kéye ore kɨ́ ngbángbá sịndị́ kadra ní, zɨ́ Páwulo ási ené. 21Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ ịnyị go gɨ ro ndéré ní, zɨ́a mocụ́ éyị́ kɨ́dí, “Togụ́ Lomo ṇguṇgu go, mááyí gɨrí ndáꞌbaógụ.” Nda née ní, zɨ́a ị́nyịné ꞌdógụ bi gɨ sɨmɨ Éfeso ndéréókpóne.

22Sɨmɨ bɨ ꞌdogụogụnɨ́ bi sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya ní, zɨ́a ndéréne íꞌbí mandá zɨ́ ꞌyị ṇgúṇgu ledre ꞌbɨ Yésụ ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní. Nda gɨ ore zɨ́a ndéréókpóne sɨmɨ gara bɨ Ánatiyoko sɨmɨ Sụ́rịya ní.

23Gɨ do kacɨ́ ndị́sị bɨ ndịsị sɨmɨ Ánatiyoko ní, zɨ́ Páwulo ị́nyịné gɨ ore ndéré kɨ́ gámáne kacɨ́ bi ga bɨ kóo gámá go doyé sɨmɨ káṇgá ga bɨ Galatíya kɨ́ Pharagáyi ní mbá, kɨ́ úku ledre bɨ nɨ óto ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ zɨ́ye ídíye kɨ́ rokoꞌbụyé ní.

24Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, Yụ́da nɨ kóo bo kɨ́ ịrịné Apólo, aránɨ́ wo sɨmɨ gara bɨ Alakɨzandarị́ya ogụ gɨ sɨmɨ Éfeso. Nɨ ꞌyị bɨ olo ledre go kɨ́ngaya, owoyeme ledre gɨ ro mɨéké kúrú Lomo go bú ní. 25ꞌDodonɨ́ kóo mɨsiꞌdi ꞌbɨ Ngére Yésụ go zɨ́a, zɨ́a ndị́sịné ꞌdódo maꞌdíi ledre gɨ ro Yésụ kɨ́ mongụ́ rokinyi do mɨmbéꞌdené do bɨlámá mɨsiꞌdiné, abú owo dụụ́ ledre gɨ ro babatị́za ꞌbɨ Yiwáni. 26Zɨ́a tónóne ódroné oꞌbụóbụ zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro. Sɨmɨ bɨ Purisíla e kɨ́ Akúwíla uwúnɨ́ ledre bɨ ndịsị ꞌdódo a ní, zɨ́ye ꞌdíꞌbi wo ndéré kɨ́e ꞌbe ꞌbɨ eyé, do úku yéme ledre gɨ ro mɨsiꞌdi ꞌbɨ Yésụ zɨ́ Apólo.

27Sɨmɨ bɨ Apólo yéme ledre gɨ ro zɨ́ne ndéréne sɨmɨ Ákaya ní, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ sɨmɨ Éfeso ore ní sáká wo éké wáraga zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ sɨmɨ Ákaya ní kɨ́dí idínɨ́ ꞌdíꞌbi wo sɨmɨ sụmụ. Sɨmɨ bɨ ogụ íri ní, nɨ kóo mongụ́ sáká éyị́ zɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ kpụrụ́ gɨ sɨmɨ sáká éyị́ ꞌbɨ Lomo zɨ́ye ní. 28Gɨ zɨ́ ódro bɨ tara Apólo kɨ́ rokoꞌbụné ní, zɨ́a ꞌdíꞌbi ledre gɨ tara Yụ́da e dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e, kɨ́ ledre bɨ gɨ sɨmɨ mɨéké kúrú Lomo ní, bɨ ꞌdódo kɨ́dí maꞌdíi, Yésụ nɨ Kɨ́résịto ní.

19

Páwulo ndaꞌbalugu roné sɨmɨ Éfeso

1Sɨmɨ bɨ Apólo nɨ sɨmɨ gara bɨ Korị́ndo ní, zɨ́ Páwulo ꞌdécị bi kɨ́ mɨsiꞌdi bɨ gɨ yana ní ndéréógụné sɨmɨ Éfeso. Zɨ́a ógụndíki ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní íri, 2do ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Ndíkisé ꞌDówụ́ Lomo go sɨmɨ bɨ ṇgúṇgusé ledre ꞌbɨ Yésụ ní?”

Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ɨ́ꞌɨ, uwúzé gbawá ledre kɨ́dí ꞌDówụ́ Lomo nɨ bo.”

3Gɨ ore, zɨ́ Páwulo ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Bɨ kenée ní babatịzị́nɨ́ sée kɨ́ babatị́za máa wo be ꞌdi?”

Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Babatị́za ꞌbɨ Yiwáni.”

4Zɨ́ Páwulo úku ledre kɨ́dí, “Babatị́za ꞌbɨ Yiwáni nɨ kóo babatị́za bɨ zɨ́ ꞌyị e oyóloꞌbó sómụ́ ledre eyé ní. Uku kóo ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí, idínɨ́ ṇgúṇgu ledre ꞌyị bɨ nɨ ógụ gɨ do kacɨ́ne ní, ꞌyị maꞌdáa nɨ Yésụ.” 5Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre née kenée ní, do bábátị́zị́ yée kɨ́ ịrị Ngére Yésụ. 6Nda sɨmɨ bɨ Páwulo óto sị́lị́ne doyé ní, zɨ́ ꞌDówụ́ Lomo ógụ ndị́sịné sɨmɨyé, do íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ye, zɨ́ye ndị́sị ódroyé sɨmɨ ṛị́kị́ tara e kpá kɨ́ úku ꞌdódo ledre bɨ ꞌDówụ́ Lomo ꞌdodo zɨ́ye ní. 7Nɨyí kóo mbá ꞌyị e káa zɨ́ sokó doa gbre (12) ní.

8Zɨ́ Páwulo ndị́sị ndéréne ódroné oꞌbụóbụ zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro sɨmɨ éfé bɨ kóo ota (3) née mbá. Zɨ́a ndị́sịné úku ledre bɨ nɨ ꞌdíꞌbi doyé gɨ ro ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo ꞌdáa ní. 9Tɨ́ lá ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongaráye doyé orụ yị́ ené mɨórụ ṇguṇgunɨ́ eyé ledre Yésụ wá. Tɨ́ dongará ꞌyị e ore zɨ́ye ndị́sịyé úku sínyi ledre gɨ ro mɨsiꞌdi ꞌbɨ Ngére Yésụ. Gɨ ore, zɨ́ Páwulo ótoómo yée zɨ́a lá ꞌdíꞌbi ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní zɨ́ye ndị́sị ódroyé do ledre e kɨ́ ndị́sị ꞌdódo ledre zɨ́ye sɨmɨ mongụ́ ꞌdị́cị́ ꞌbɨ ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Tarána. 10Ledre máa née mengị kóo kenée kɨ́ sɨmɨbi gbre gɨ ro zɨ́ Yụ́da e kɨ́ Gịrị́gị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndị́sị sɨmɨ káṇgá bɨ Ásiya ní úwú ledre gɨ ro Ngére Yésụ.

Bɨcayi lomo odro zɨ́ wotị́ Sekéva e

11Zɨ́ Lomo ndị́sị méngị mɨngburoko bɨkuꞌdú ledre e kpụrụ́ gɨ sɨmɨ Páwulo. 12Gba mandị́lị kɨ́ bongó bɨ Páwulo esị roné togụ́ ꞌdiꞌbinɨ́ ndéré kɨ́e zɨ́ ꞌyị ndíyá e yá, zɨ́ ndíyá eyé ndị́sị ụ́kụ́ne gɨ royé kpá zɨ́ bɨcayi lomo e ndị́sị ólụ́ógụyé gɨ sɨmɨyé.

13Ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ndị́sịnɨ́ gámá kɨ́ lágaóyó bɨcayi lomo e gɨ sɨmɨ ꞌyị e ní, ayínɨ́ kóo gɨ ro ꞌdíꞌbi ịrị Ngére Yésụ ndị́sịyé lágaóyó bɨcayi lomo e kɨ́e. Zɨ́ye úku ledre zɨ́ bɨcayi lomo e kɨ́dí, “Máúku zɨ́se, ídísé ólụ́ógụ ꞌdáꞌba kɨ́ ịrị Yésụ bɨ Páwulo ndịsị ꞌdódo ledre gɨ roa ní.” 14Wotị́ Sekéva bɨ manda ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ ga bɨ kóo ịnyị doa gbre ní ndịsịnɨ́ kóo méngị ledre née ye. 15Kadra kị́éꞌdo zɨ́ bɨcayi lomo úkulúgu ledre zɨ́ye ya, “Máówo Yésụ bú, máówo kpá ledre gɨ ro Páwulo bú, ásé ꞌbɨ esé náambi?” 16Nda née ní, zɨ́ oꞌdo bɨ kɨ́ bɨcayi lomo e sɨmɨné ba útúꞌdíꞌbi yée tónóne ócó yée zɨ́ rokoꞌbụ a rómoné gɨ do ꞌbɨ eyé mbá. Zɨ́ye ụ́dụyé ngásáye gɨ ꞌbe ꞌbɨ ené, kɨ́ uṇgú royé, bongó e mbá mɨlófoné.

17Sɨmɨ bɨ Yụ́da e kɨ́ Gịrị́gị ga bɨ sɨmɨ Éfeso ore uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́ ngịrị útúne sɨmɨyé, zɨ́ye ndị́sịyé óto úndru Ngére Yésụ. 18Sɨmɨ sịndị́ kadra née ní, zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Yésụ go ní ógụyé úkuógụ bɨsinyí ledre eyé fúó dongará ꞌyị e. 19Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị máa yée ga bɨ ꞌbɨ eyé ꞌyị kágá e ní ógụyé kɨ́ kágá eyé e do óngbóóyó yée mbá ꞌdáꞌba do komo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e. Sɨmɨ bɨ olonɨ́ késị́ kágá ga bɨ ongbónɨ́ yée née mbá ní, késị́ a nɨ kóo mongụ́ne kɨ́ngaya. 20Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ ledre ꞌbɨ Ngére Yésụ ngbóróne, zɨ́a báyiné kɨ́ rokoꞌbụné kɨ́ngaya.

21Gɨ do kacɨ́ ledre ga bɨ mengịnɨ́ royé née mbá ní, zɨ́ Páwulo yéme ledre gɨ ro ndéréne sɨmɨ Yerụsaléma kpụrụ́ gɨ sɨmɨ káṇgá ga bɨ Mekedonị́ya kɨ́ Ákaya ní. Zɨ́a úku ledre yaá, “Gɨ do kacɨ́ máógụmá íri, Mááyí kpá ndéré sɨmɨ mongụ́ gara bɨ Róma ní.” 22Gɨ ore, zɨ́a kása Timatíyo e gbre kɨ́ Erésito gɨ dongará ꞌyị ené ga bɨ ndịsịnɨ́ sáká wo ní ꞌdáꞌdá sɨmɨ Mekedonị́ya íri, sɨmɨ bɨ ndịsị kɨ́ owụ́ sị́lị́ ngbara sɨmɨ káṇgá bɨ Ásiya ní.

ꞌYị ꞌboro e zinginɨ́ sɨmɨ Éfeso

23Sɨmɨ sịndị́ kadra máa bɨ kóo née ní, zɨ́ mongụ́ ꞌdoꞌdó ídíne kɨ́ngaya ro ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre Ngére Yésụ ní. 24Ngíti ꞌyị ꞌboro nɨ kóo bo kɨ́ ịrịné Dometị́rịyo nɨ ꞌyị yéme lị́lị ꞌdị́cị́ ꞌbɨ kára lomo bɨ kɨ́ ịrịné Aratémisi ní gɨ sɨmɨ késị́. Moko née ndịsị kóo ꞌdiꞌbiogụ késị́, zɨ́ ꞌyị ụ́cụ ga kɨ́ngaya. 25Zɨ́ Dometị́rịyo ndóloyóko lafúne e mbá kɨ́ ngíti géyị lafúye ga bɨ ndịsịnɨ́ kpá ụ́cụ éyị́ káa zɨ́ ꞌbɨ eyé ní. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Yaꞌdá e, ówosé bú kɨ́dí ndịsịzé ówo tụ́ꞌdụ́ késị́ gɨ do moko bɨ ndịsịzé méngị a ba. 26Cakaba ní, ledre bɨ ꞌyị bɨ Páwulo ba ndịsị méngị a ní, lúrúsé go cụ́ kɨ́ komosé, úwúsé kpá go cụ́ kɨ́ mbílíse. ꞌDiꞌbi do tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ Éfeso ona kɨ́ sɨmɨ káṇgá bɨ Ásiya ní go mbá kɨ́ ledre bɨ yaá lomo ga bɨ ꞌyịmaꞌdí yemenɨ́ ye ní, ndanɨ́ eyé lomo e wá. 27Bɨsinyí a, moko ezé bɨ ndịsịzé méngị a ba ní ịrịa nɨ go ógụ sínyí. Nda kpá lá dụụ́ wo née wá, tɨ́ lá moko utúasá lolụ kpá ídí sɨmɨ ꞌdị́cị́ ꞌbɨ lomo bɨ Aratémisi bɨ ꞌyị e ndịsịnɨ́ óto úndrua sɨmɨ káṇgá bɨ Ásiya kɨ́ do sogo káṇgá mbá ní wá. Úndru née utúasá lolụ ídí zɨ́a wá.”

28Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre née kenée ní, zɨ́a ónzó komoyé ꞌduo ṛifu. Zɨ́ye tónóye gbúrógbóye, “Mongụ́ úndru idí ídí zɨ́ Aratémisi bɨ ꞌbɨ lomo ꞌbɨ Éfeso e ní.” 29Kpá lá ꞌdiya née ní, zɨ́ ledre née báyiné sɨmɨ gara ore mbá. Zɨ́ ꞌyị e yóko royé tụ́ꞌdụ́ tụ́ꞌdụ́ ndị́sị méngị ledre ga bɨ utúasánɨ́ wá ní kɨ́ gbúrógbóye. Zɨ́ye útúꞌdíꞌbi Gáyosi e kɨ́ Arisitáka ꞌyị ꞌbɨ Mekedonị́ya bɨ ndịsịnɨ́ gámá kɨ́ Páwulo e ní do ngásá kɨ́ye do mongụ́ bi bɨ ꞌyị e ndịsịnɨ́ yóko royé doa ní. 30Páwulo ili kóo go gɨ ro zɨ́ne ndéréne zɨ́ye dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née íri, tɨ́ lá ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ otoomonɨ́ sị́lị́ye gɨ roa zɨ́a ndéréne wá. 31Gba ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ore ní, zaá ezegámá ga mbá, zɨ́ye kákasa zɨ́a kɨ́dí, ndá ndéré do mongụ́ bi bɨ ꞌyị e ndịsịnɨ́ yóko royé doa née íri wá.

32Sɨmɨ bɨ kotrụnɨ́ royé nɨyí nda go lá gbúrógbó faa, yée ga bɨ nɨyí kɨ́ ꞌbɨ eyé, ngíti géyị nɨyí kɨ́ ꞌbɨ eyé gɨ ꞌdí keṛị́ gɨ zɨ́a tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e owonɨ́ eyé sị́ ledre bɨ kotrụnɨ́ royé gɨ roa ní wá. 33Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e úku ledre kɨ́dí Alakɨzánde nɨ ne manda ꞌdáꞌdá, gɨ zɨ́a bɨ Yụ́da e ịtrị́nɨ́ wo ꞌdáꞌdá ní. Zɨ́ Alakɨzánde méngị kéyị kɨ́ sị́lị́ne zɨ́ ꞌyị e gɨ ro zɨ́ye mụ́kụ́ye, gɨ ro zɨ́ne úku yéme ledre née zɨ́ye. 34Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ owonɨ́ ya Alakɨzánde nɨ Yụ́da ní, zɨ́ye gbúrógbóye kɨ́ kúrúye kị́éꞌdo kɨ́ sịndị́ kadra gbre, “Mongụ́ úndru idí ídí zɨ́ Aratémisi bɨ ꞌbɨ lomo ꞌbɨ Éfeso e ní.”

35Odụ a, zɨ́ ꞌyị éké ledre ꞌbɨ mongụ́ ꞌyị bɨ sɨmɨ gara ore ní ógụné ụ́cụómo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye ya, “Lafúma e ꞌyị ꞌbɨ Éfeso e. ꞌYị e mbá owonɨ́ bú kɨ́dí gara bɨ Éfeso ba nɨ bi bɨ ndịsịnɨ́ bándá ꞌdị́cị́ ꞌbɨ mongụ́ kára lomo Aratémisi doa kɨ́ lị́lịa bɨ utúogụ gɨ komo ere ní. 36ꞌYị bɨ nɨ kála ledre ba ní ndaá. Bɨ kenée ní, ndécị́sé mu ndásé méngị bɨcayi ledre e wá. 37ꞌDíꞌbiógụsé yaꞌdá ga ba go ngákáne, abú ngakanɨ́ eyé éyị́ gɨ sɨmɨ ꞌdị́cị́ ꞌbɨ lomo ezé e wá, uku sinyinɨ́ kpá gbawá ledre gɨ ro kára lomo ezé. 38Togụ́ Dometị́rịyo e kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ené e nɨyí kɨ́ ledre kɨ́ ꞌyị yá, mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga ezé e nɨyí bo kacɨ́ sị́lị́ ga bɨ ꞌbɨ ꞌdécị ngbanga ní mbá, nɨyí ꞌdécị ngbanga née ye íri. 39Tɨ́ lá togụ́ ledre nɨ bo, wo bɨ ílisé bɨ romo gɨ do wo máa ba ní, nɨyí ótoyéme a do bi kótrụro bɨ ꞌyị e ịnyịnɨ́ za mbá ówo ledre gɨ roa ní. 40Gɨ do kacɨ́ ledre bɨ mengị roné karaba ba ní, ꞌyị e nɨyí úku a kɨ́dí ndịsịzé gbúrógbó bɨsinyí gbúrógbó sɨmɨ gara. Sɨmɨ ledre née ní, utúasázé úku maꞌdíi wá gɨ zɨ́a sị́ ledre bɨ zɨ́a ídíne káa ní ndaá ꞌbɨ ené wá.” 41Gɨ do kacɨ́ bɨ uku ledre káa ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ kotrụnɨ́ royé ní zɨ́ye báyiyé.

20

Páwulo nderé sɨmɨ Mekedonị́ya kɨ́ Ákaya

1Sɨmɨ bɨ mongụ́ gbúrógbó née ụkụ́ ní, zɨ́ Páwulo kákasa kacɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye bɨ nɨ óto yée zɨ́ye ídíye kɨ́ rokoꞌbụyé ní. Zɨ́a íꞌbí mandá zɨ́ye zɨ́a ndéréókpóne sɨmɨ káṇgá bɨ Mekedonị́ya ní. 2Zɨ́a ndéréne gɨ do bi ga gére née mbá, ndị́sị sáká ꞌyị e kɨ́ ledre bɨ nɨ íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ye ní, do ndéréókpóne sɨmɨ káṇgá bɨ Ákaya, 3kɨ́ꞌdí bɨ ndịsị íri kɨ́ éfé ota (3) ní. Ndịsị kóo ore kɨ́ yéme roné gɨ ro ꞌdógụ bi sɨmɨ káṇgá bɨ Sụ́rịya ní. Sɨmɨ bɨ owo kɨ́dí Yụ́da e nɨyí go ndị́sị yéme bɨsinyí ledre gɨ ro méngị née kɨ́e ní, zɨ́a yéme sómụ́ ledre gɨ ro ndáꞌbalúgu roné kpụrụ́ gɨ sɨmɨ Mekedonị́ya. 4Zɨ́ Sopáta wotị́ Pịrị́sa bɨ gɨ sɨmɨ gara bɨ Beréya ní ndéréye kɨ́ Páwulo. Nɨyí kóo kɨ́ Arisitáka e kɨ́ Sékendụsụ nɨyí ꞌbɨ eyé gɨ sɨmɨ gara bɨ Tasalonị́ka, Gáyo e kɨ́ Timatíyo gɨ sɨmɨ gara bɨ Dérebe, Takíka e kɨ́ Tarafímo nɨyí ꞌbɨ eyé gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Ásiya ní. 5Yaꞌdá ga gére nderénɨ́ ꞌbɨ eyé kóo sóngó zée sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Tóra ní. 6Tɨ́ lá zɨ́ze ꞌdógụ ꞌbɨ ezé bi gɨ sɨmɨ gara bɨ Phị́lị́poyị gɨ do kacɨ́ Ayímbi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Ambata bɨ ꞌDeꞌdị́ ndaá ní. Zɨ́ze ndíki ze kéye sɨmɨ Tóra gɨ do kacɨ́ sị́lị́ ịnyị. Zɨ́ze ndị́sịzé ore kɨ́ sị́lị́ ịnyị doa gbre (7).

Odụ ógụ ꞌbɨ Páwulo sɨmɨ Tóra

7Sɨmɨ sị́lị́ gɨ do kacɨ́ Sị́lị́ ꞌbɨ ꞌDówụ́ro, zɨ́ze kótrụ rozé ndị́sịzé ánu éyị́ mɨánu ꞌbɨ sómụ́ndíki ledre umbu Ngére Yésụ. Zɨ́ Páwulo tónóne ódroné zɨ́ ꞌyị e, ódroné, ódroné zaá gị kɨ́ yana ndụlụ, gɨ zɨ́a kɨ́lóndó a née ili go gɨ ro ndéréókpó. 8Tụ́ꞌdụ́ lámba e nɨyí kóo bo mɨndícíye sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ oꞌbóṛongónɨ́ gá do ezené kɨ́ꞌdí bɨ kotrụzé rozé ní. 9Phɨṛangá nɨ kóo bo kɨ́ ịrịné Yụtị́ka nɨ kóo mɨndị́sịné do subáa kenée, sɨmɨ bɨ Páwulo nɨ nda go fú lá ódro ngbángbáne ní, zɨ́ Yụtị́ka tónóne ṛị́ꞌbị́ne, ṛị́ꞌbị́ne, odụ a ṛí ꞌbí ꞌdiꞌbi wo go, zɨ́a ndéꞌdéne kú gɨ ꞌdága gɨrí útúne gbụ bi. Sɨmɨ bɨ sịkpịnɨ́ wo káa ní, uyu yị́ ené go. 10Zɨ́ Páwulo ndítíógụné útúne doa fáka wo, zɨ́a úku ledre ya, “Ndásé íni ini wá, nɨ go trịdrị.” 11Nda née ní, zɨ́ Páwulo ékị́lúgu roné ꞌdága sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ gáa nɨyí sɨmɨ a ní, zɨ́a ꞌdéwe ambata ánu a. Gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ Páwulo ódroné zɨ́ ꞌyị e tɨ́ má zaá gị kɨ́ phịyị́. Zɨ́a ị́nyịné ótoómo yée zɨ́a ndéréne. 12Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e ꞌdíꞌbi phɨṛangá née ndáꞌbayé kɨ́e ꞌbe trịdrị zɨ́ye nda ídíye kɨ́ mongụ́ rokinyi.

Mɨndéréze gɨ sɨmɨ Tóra sɨmɨ Meléto

13Nderézé kóo ꞌdáꞌdá do bi kuṛúngba ꞌdógụ bi ndéréze sɨmɨ gara kɨ́ ịrịné Áso, kɨ́ꞌdí bi bɨ kóo azé ógụ ꞌdíꞌbi Páwulo doa sɨmɨ kuṛúngba ní. Yeme kóo ledre née kenée gɨ zɨ́a nderé kóo íri kɨ́ sịndị́ne.14Sɨmɨ bɨ ndikízé sɨmɨ Áso ní, zɨ́ze ꞌdíꞌbi wo kɨ́ze sɨmɨ kuṛúngba ndéréógụzé sɨmɨ gara bɨ Mịtụléne ní. 15Zɨ́ze ị́nyịzé gɨ ore sɨmɨ bi mɨárá a née ndéréze sɨmɨ cúkú bɨ Kị́yo. Gɨ do kacɨ́ sị́lị́ kị́éꞌdo zɨ́ze ꞌdógụ bi ndéréógụzé sɨmɨ cúkú bɨ kɨ́ ịrịné Sámo. Nda káa zɨ́ kɨ́lóndó a née, zɨ́ze ógụzé sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Meléto ní. 16Páwulo yeme kóo sómụ́ ledre gɨ ro zɨ́ne ꞌdécị bi geré mɨꞌdécị gɨ cigí gara bɨ Éfeso ní, káa bɨ née nɨ sínyi sịndị́ kadra sɨmɨ káṇgá bɨ Ásiya ní ke. Nderé kóo ꞌdiꞌdiya gɨ ro togụ́ nɨ útúásá yá, zɨ́ne ídíne sɨmɨ Yerụsaléma sɨmɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ Pénítakote.

Páwulo odro kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Éfeso ní

17Gɨ sɨmɨ Meléto, zɨ́ Páwulo kákasa sɨmɨ Éfeso kacɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní. 18Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ye ya, “Ówosé káa zɨ́ bɨ kóo ndịsịzé kése ní bú, gɨ sɨmɨ mɨzefị kadra bɨ máógụ sɨmɨ a sɨmɨ káṇgá bɨ Ásiya ní. 19Mándị́sị ꞌbóꞌbụ́ romá zɨ́ iní komomá ndị́sị ídíne trịị kɨ́ ndị́sị méngị moko káa zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ moko ꞌbɨ Ngére Yésụ kɨ́ mbágá tụ́ꞌdụ́ ꞌdoꞌdó bɨ mándị́sị ndíki yée gɨ zɨ́ bɨsinyí ledre ꞌbɨ Yụ́da e ní. 20Ówosé bú bɨlámáne, máótoómo kémbị́ ledre kị́éꞌdo wo bɨ nɨ útúásá sáká sée, sɨmɨ bɨ mándị́sị úku kúrú Lomo zɨ́se kɨ́ ꞌdódo ledre zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e kpá kɨ́ ꞌbe ꞌbɨ esé e ní wá. 21Máúku ꞌdódo go zɨ́ Yụ́da e kɨ́ Gịrị́gị e mbá kɨ́dí, idínɨ́ óyólóꞌbó sómụ́ ledre eyé ṇgúṇgu ledre Ngére Yésụ gɨ ro zɨ́ye ógụyé zɨ́ Lomo.

22“Cakaba ní, kacɨ́ íli ledre ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo, mááyí go ógụ ndéré sɨmɨ Yerụsaléma, máówo éyị́ bɨ nɨ méngị roné zɨ́ma íri ní wá. 23Éyị́ bɨ máówo ní, ꞌDówụ́ Lomo mada máa go kɨ́dí, sɨmɨ mɨngburoko gara ga bɨ mááyí ógụ sɨmɨyé ní mbá, sị́gịnị kɨ́ ꞌdoꞌdó nɨyí bo ndị́sị sóngó máa íri. 24Tɨ́ lá máóto amá ledre trịdrịmá zɨ́ma owóowó wá, máíli dụụ́ méngịónzó ledre bɨ mándị́sị óto komomá gɨ roa ní kɨ́ moko ꞌbɨ Ngére Yésụ bɨ iꞌbí zɨ́ma ndị́sịmá méngị a, bɨ nɨ úku ꞌdódo bɨlámá ledre gɨ ro sáká éyị́ ꞌbɨ Lomo zɨ́ ꞌyị e ní.

25“Mágámá go kɨ́ úku ledre gɨ ro ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo ꞌdáa ní zɨ́se mbá. Bɨ ba ní, máówo go kɨ́dí útúásásé lolụ lúrú máa ona wá. 26Bɨ kenée ní, máúku zɨ́se ba go wo karaba, togụ́ ꞌyị luyú ledre go, ledre amá ndaá lolụ sɨmɨ a wá. 27Gɨ zɨ́a máótoómo amá kɨ́ ótrụ́ kodo mɨyéme ledre bɨ Lomo yeme go gɨ rosé ní zɨ́se wá. 28Bɨ kenée ní, ídísé bándá rosé kpá kɨ́ kábịṛị́kị ga bɨ ꞌDówụ́ Lomo iꞌbí yée zɨ́se ndị́sịsé lúrú bi kacɨ́ye née ní. Ídísé ídí ꞌyị lúrú bi kacɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Lomo go, bɨ ugú yée kɨ́ sáma Wotị́ne ní. 29Máówo bú kɨ́dí gɨ do kacɨ́ma ba, ngíti géyị ꞌyị e nɨyí ógụ ólụ́ dongaráse káa zɨ́ máárára e ní, gɨ ro báyi kábịṛị́kị ga gére née ꞌdáꞌba. 30Sịndị́ kadra nɨ ógụ kɨ́ꞌdí bɨ ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongaráse nɨyí ndị́sị ṛáṛanga gɨ ro sínyíónzó sɨmɨ do ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ gɨ ro do ndị́sịyé lódụ́ kacɨ́ye ní. 31Gɨ zɨ́ kéyị née ní, komosé idí ídí rosé, zɨ́se ndị́sịsé sómụ́ndíki ledre ga bɨ máꞌdódo yée zɨ́se kɨ́ iní komomá trịị kacɨ́ kadra e kɨ́ ndụlụ mbá kɨ́ sɨmɨbi ota ba ní.

32“Cakaba máótoómo sée go do sị́lị́ Lomo kɨ́ ledre ꞌbɨ sáká éyị́ ené bɨ utúasá go íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́se gɨ ro zɨ́se ndíki úndru ꞌbɨ Lomo bɨ yeme gɨ ro mɨgélé ꞌyị ené e ní. 33Máóto amá ꞌbú késị́, togụ́ mbú dábu kɨ́ bongó ꞌbɨ ꞌyị e wá. 34Sée kɨ́ rosé ówosé bú, mándị́sị kóo méngị moko amá kɨ́ sị́lị́ma gɨ ro éyị́ ga bɨ ilizé yée ní kɨ́ ꞌyị amá e. 35Máꞌdódo go zɨ́se sɨmɨ ledre ga bɨ mbá mándị́sị méngị yée ní kɨ́dí, méngị moko kɨ́ rokoꞌbụné kenée nɨ óto ze zɨ́ze sáká ꞌyị ga bɨ ngárá rokoꞌbụyé ndaá ní kɨ́ sómụ́ndíki kúrú Ngére Yésụ bɨ uku ya, ‘Rokinyi ꞌbɨ ꞌyị íꞌbí éyị́ rómo gɨ do ꞌbɨ ꞌyị ꞌdíꞌbi nzíyi éyị́ ní.’ ”

36Sɨmɨ bɨ Páwulo uku ledre née zɨ́ye kenée ní, zɨ́ye útúye do ngụ́ṛụ́ sịndị́ye bi íni ini zɨ́ Lomo. 37Zɨ́ye ụ́dụyé mbá íni ini kɨ́ óto sị́lị́ye do go Páwulo fáka wo sɨmɨ bɨ nɨyí íꞌbí mandá dongaráye kɨ́ Páwulo e ní. 38Sɨmɨkozo ꞌdiꞌbi kóo yée kɨ́ngaya gɨ zɨ́a bɨ Páwulo uku go zɨ́ye kɨ́dí utúasánɨ́ lolụ lúrú née wá ní. Nda née ní zɨ́ye ꞌdị́yịóto wo do bi kuṛúngba.

21

Mɨndéré Páwulo sɨmɨ Yerụsaléma

1Gɨ do kacɨ́ odụ mandá bɨ iꞌbízé dongaráze ní, zɨ́ze ótoómo yée ndéréze do ékị́ze sɨmɨ kuṛúngba, zɨ́ze ꞌdógụ bi geré mbị́ sɨmɨ cúkú bɨ Kóso ní. Sɨmɨ bi mɨárá a née zɨ́ze ndéréógụzé sɨmɨ cúkú bɨ kɨ́ ịrịné Róde, nda gɨ ro zɨ́ze ndéréókpóze sɨmɨ cúkú bɨ Patára ní. 2Gɨ sɨmɨ Patára, zɨ́ze ówo kuṛúngba bɨ ndịsị ndéré sɨmɨ káṇgá bɨ Fonị́sịya ní, zɨ́ze ékị́ze sɨmɨ a zɨ́a ꞌdógụ ógụ zée sága. 3Zɨ́ze ndéréze do iní zaá gị do bi bɨ lurúzé nda do cúkú bɨ Sáyípuroso ní go za mbá, zɨ́ze óyó rozé do gboṛụ a mɨꞌdí do anú ndéréze sɨmɨ káṇgá bɨ Sụ́rịya ní. Zɨ́ze ndítíógụzé do gbúṛóngó sɨmɨ gara bɨ Táyire do bi bɨ ịmbị́oyónɨ́ éyị́ ga bɨ kóo sɨmɨ mongụ́ kuṛúngba máa née ꞌdáꞌba doa ní. 4Zɨ́ze ówo ngíti géyị ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ore, zɨ́ze ndị́sịzé kéye ore kɨ́ sị́lị́ ịnyị doa gbre. Sɨmɨ rokoꞌbụ ꞌbɨ ꞌDówụ́ Lomo, zɨ́ye úku ledre zɨ́ Páwulo kɨ́dí ndaá ndéré sɨmɨ Yerụsaléma wá. 5Tɨ́ lá bɨ sịndị́ kadra ezé utúasá ní, zɨ́ze ꞌdíꞌbi mɨsiꞌdi ndéréze Yerụsaléma. Zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ ore ní ị́nyịyé kɨ́ meꞌbeyé e, owụ́ ꞌbɨ eyé e mbá, ꞌdị́yịóto zée gɨ sɨmɨ gara gɨ ore gị kóꞌdụ́ mɨkavu, kɨ́ꞌdí bɨ utúzé do ngụ́ṛụ́ sịndị́ze kéye bi íni ini zɨ́ Lomo ní. 6Nda gɨ ore, zɨ́ze íꞌbí mandá dongaráze, azé ꞌbɨ ezé ékị́ sɨmɨ kuṛúngba, zɨ́ye ị́nyị ꞌbɨ eyé yóó ndáꞌbayé ꞌbe ꞌbɨ eyé.

7Zɨ́ze ị́nyịzé kɨ́ kuṛúngba gɨ sɨmɨ Táyire née ní ndéréze sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Potolemáyi, kɨ́ꞌdí bɨ ndéréze íꞌbí mandá zɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ ore ní, zɨ́ze ꞌdúꞌduzé ore sị́lị́ kị́éꞌdo. 8Kɨ́lóndó a née ní, zɨ́ze ị́nyịzé ndéréógụzé sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya ní. Ndịsịzé kóo íri ꞌbe ꞌbɨ Phị́lịpo bɨ ndịsị úku kúrú Lomo zɨ́ ꞌyị e ní, nɨ ngúru ꞌyị gɨ dongará ꞌyị ga bɨ kóo gelénɨ́ yée ịnyị doa gbre21:8 Yaꞌdá e ịnyị doa gbre: Ólo ledre gɨ ro yaꞌdá ga ịnyị doa gbre ba sɨmɨ Moko ꞌbɨ ꞌyịmɨkása e 6:1-6. ní. 9Nyị́ ga nɨyí kóo bo eso ꞌdiꞌbinɨ́ aka yaꞌdá e wá, ndịsịnɨ́ úkutátá ledre bɨ Lomo ukuiꞌbí tarayé ní zɨ́ ꞌyị e.

10Gɨ do kacɨ́ bɨ ndịsịzé ore go kɨ́ sị́lị́ nyere ní, zɨ́ nébị bɨ kɨ́ ịrịné Ágaba ógụné gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya ní. 11Sɨmɨ bɨ ogụ lúrú zée ní, zɨ́a íꞌdí káꞌdá bɨ gɨ ro Páwulo ní, ódó sị́lị́ne kɨ́ sịndị́ne kɨ́e, zɨ́a ị́nyịné úku ledre ya, “ꞌDówụ́ Lomo uku ya, ‘Yụ́da ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní nɨyí ódó mị́ngị́ káꞌdá ba káa, do íꞌbí wo do sị́lị́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní.’ ”

12Sɨmɨ bɨ uwúzé ledre née kenée ní, zɨ́ze ị́nyịzé kɨ́ ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní mbá úku ledre zɨ́ Páwulo kɨ́dí ndaá ndéré sɨmɨ Yerụsaléma wá. 13Nda née ní, zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre zɨ́ze ya, “Éyị́ bɨ ndị́sịsé íni ini, zɨ́se ndị́sịsé ꞌdécị mɨmbéꞌdemá kenée gɨ roa ní ꞌdi? Mándá nzíyimá lá dụụ́ gɨ ro do ódó máa sɨmɨ Yerụsaléma wá, kpá gɨ ro zɨ́ma úyumá íri gɨ ro ledre Ngére Yésụ.” 14Sɨmɨ bɨ ṇguṇgu ené ledre bɨ ukuzé zɨ́a née wá ní, zɨ́ze ndécị́ ezé. Zɨ́ze lá úku ledre zɨ́a ya, “Idí mu méngị roné kacɨ́ íli ledre ꞌbɨ Ngére Yésụ.”

15Gɨ do kacɨ́ née ní, zɨ́ze ndị́sịzé ore cúkuꞌdée kɨ́ yéme éyị́ ezé e zɨ́ye ídíye nzíyiyé gɨ ro zɨ́ze ndéréze sɨmɨ Yerụsaléma. 16Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya ní ꞌdị́yịóto ógụ zée zaá gị ꞌbe ꞌbɨ Menasóna, kɨ́ꞌdí bɨ ilizé ndéré ndị́sị ní. Nɨ ꞌyị gɨ sɨmɨ cúkú bɨ Sáyípuroso ní, nɨ kuṛú ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ kú ꞌdesị́.

Páwulo nderé ṇgu ꞌbe ꞌbɨ Yakóbo

17Sɨmɨ bɨ ogụzé sɨmɨ Yerụsaléma ní, zɨ́ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ga bɨ íri ní ꞌdíꞌbi zée sɨmɨ sụmụ bɨlámáne kɨ́ngaya. 18Sɨmɨ bi mɨárá a née, zɨ́ Páwulo ꞌdíꞌbi zée zɨ́ze ndéréze lúrú Yakóbo kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní, nɨyí kóo mbá ꞌbe ꞌbɨ ené ore. 19Zɨ́ Páwulo íꞌbí mandá zɨ́ye mbá, zɨ́a tónóne lị́kpị́ ledre ga bɨ Lomo mengị yée zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní kpụrụ́ gɨ sɨmɨ moko bɨ née mengị ní.

20Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ ledre née ní, zɨ́ye mbófo ịrị Lomo. Gɨ ore, zɨ́ye úku ledre zɨ́ Páwulo ya, “Lúndu ꞌbɨ ené, lúrú káa zɨ́ bɨ tụ́ꞌdụ́ álifu Yụ́da e ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ ní go, ówo kpá káa zɨ́ bɨ ndịsịnɨ́ íꞌbí royé lódụ́ lorụ ꞌbɨ Mụ́sa ní bú. 21Uwúnɨ́ ledreyị́ go kɨ́dí ndị́sị kóo ꞌdódo ledre zɨ́ Yụ́da ga bɨ sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní ya, ndanɨ́ ndị́sị lódụ́ kacɨ́ lorụ bɨ Mụ́sa eké ní wá, owụ́ ꞌbɨ eyé e ndanɨ́ kpá útú ngbuṛu togụ́ mbú lódụ́ ondụ́ ꞌbɨ Yụ́da e wá. 22Maꞌdíi, nɨyí go ógụ úwú a kɨ́dí ógụ go, azé méngị go ꞌdi? 23Ba ledre bɨ ilizé zɨ́yị méngị a ní. Yaꞌdá e nɨyí ona eso mocụ́nɨ́ éyị́21:23 Mocụ́ éyị́: Ídí ólo ledre gɨ ro éyị́ bɨ kóo Yụ́da e ndịsịnɨ́ méngị a sɨmɨ bɨ mocụ́nɨ́ éyị́ go ní sɨmɨ bụ́kụ bɨ Ólo ꞌyị e ní 6:1-27. go zɨ́ Lomo. 24Ídí ꞌdíꞌbi yée zɨ́se ndérése méngị ondụ́ bɨ ndịsị óto ꞌyị zɨ́a ídíne drá ní gɨ rosé ndro kéye, zɨ́yị íꞌbí késị́ gɨ ro eyị́ bɨ nɨyí ꞌdáná éyị́ zɨ́ Lomo sɨmɨ bɨ nɨyí ólo doyé ní. Gɨ ore ꞌyị e nɨyí ówo a mbá kɨ́dí ábuwá ndị́sị yị́ eyị́ méngị ledre e kacɨ́ lorụ ꞌbɨ Mụ́sa, ledre bɨ ndịsịnɨ́ lị́kpị́ a gɨ royị́ ba nda ꞌbɨ ené maꞌdíi wá. 25Tɨ́ lá ꞌyị máa yée ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní, kasazé wáraga go zɨ́ye kɨ́dí, ndanɨ́ ánu éyị́ mɨánu bɨ ꞌdanánɨ́ lomo ga bɨ ꞌyịmaꞌdí yemenɨ́ ye kɨ́ sị́lị́ye ní wá. Ndanɨ́ ánu esị bɨ kɨ́ sáma sɨmɨné ní wá, esị bangá bɨ kpuṛonyó ꞌdewenɨ́ lá goa sáma a loloonzó roné gɨ sɨmɨ a wá ní wá, ndanɨ́ kpá sóꞌdo royé kɨ́ ꞌyị ga bɨ ofụ́nɨ́ aka royé kéye wá ní wá.”

26Zɨ́ Páwulo ꞌdíꞌbi yaꞌdá ga gére née kɨ́lóndó a née, zɨ́ye ndéréye méngị ondụ́ bɨ ndịsị óto ꞌyị zɨ́a ídíne drá ní gɨ roné ndro kéye. Nda gɨ ore zɨ́a ndéréne úku ꞌdódo ledre odụ sị́lị́ ꞌbɨ ondụ́ bɨ mengịnɨ́ ní kɨ́ sịndị́ kadra bɨ nɨyí ꞌdáná éyị́ gɨ royé sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní.

Yụ́da e ꞌdiꞌbinɨ́ Páwulo sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo

27Sɨmɨ bɨ sị́lị́ ꞌbɨ ondụ́ bɨ ịnyị doa gbre nɨ go gbóo gɨ ro ụ́kụ́ ní, zɨ́ ngíti géyị Yụ́da e gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Ásiya ní lúrúndíki Páwulo sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo. Zɨ́ye óto ꞌyị e zɨ́ mɨmbéꞌdeyé ésị́ne ro Páwulo gɨ ro zɨ́ye ꞌdíꞌbi wo. 28Zɨ́ Yụ́da ga gére née gbúrógbóye, “Lafúze Isɨréle e, sákásé zée. Ba oꞌdo bɨ ndịsị gámá kɨ́ ꞌdódo bɨsinyí ledre ro ꞌyị ezé e kɨ́ lorụ bɨ Mụ́sa eké ní, kɨ́ ledre gɨ ro bi ꞌbɨ Lomo. Cakaba ní, ꞌdiꞌbiogụ Gịrị́gị e go sínyíónzó do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo bɨ ngárá lúyú ledre ndaá doa wá ní.” 29Ukunɨ́ kóo ledre née kenée gɨ zɨ́a lurúndikinɨ́ Páwulo e kɨ́ Tarafímo ꞌyị ꞌbɨ Éfeso sɨmɨ mongụ́ gara, somụ́nɨ́ ꞌbɨ eyé ya, Páwulo nderé kɨ́e go do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo.

30Sɨmɨ bɨ ꞌyị e uwúnɨ́ ya bɨsinyí ledre nɨ go méngị roné do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ꞌdáa ní, zɨ́ye ụ́dụyé ngásáye íri, kacɨ́ tara mɨsiꞌdi e mbá ꞌyị e. Zɨ́ye ꞌdíꞌbi Páwulo óṿoógụ wo ꞌdáꞌba gɨ do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo, geré zɨ́ye ꞌdụ́tụ mbotụ e mbá. 31Sɨmɨ bɨ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ayínɨ́ go gɨ ro úfu Páwulo ní, zɨ́ sanda ógụné zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri ꞌbɨ Róma e21:31 Mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri e: Ndịsị lúrú bi kacɨ́ asikíri e álifu. Nɨ ꞌbɨ ené do manda ga bɨ ꞌbɨ asikíri e ní. kɨ́dí, bɨsinyí ledre nɨ go méngị roné sɨmɨ Yerụsaléma, gara ꞌdáa. 32Zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri ꞌbɨ Róma née geré ꞌdíꞌbi asikíri e ꞌdiya ndéréye íri. Sɨmɨ bɨ ꞌyị e lurúndikinɨ́ wo kɨ́ asikíri ené e ní, zɨ́ye ótoómo kɨ́ ócó Páwulo.

33Zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri e née ógụné zɨ́ Páwulo, do ꞌdíꞌbi wo. Zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị ené e kɨ́dí idínɨ́ ódó wo kɨ́ káꞌdá késị́ e gbre. Gɨ ore zɨ́a ndúnduꞌyú ya, “Oꞌdo máa ba ꞌbɨ ené náambi, éyị́ bɨ mengị ní ꞌdi?” 34Zɨ́ ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongará tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ndị́sịyé gbúrógbóye kɨ́ ledre kị́éꞌdo, ngíti géyị gburogbónɨ́ ꞌbɨ eyé kɨ́ ngíti ledre kpị́. Gɨ zɨ́ ledre ga bɨ faa née ní, mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri ga gére utúasá ówo mbigí maꞌdíi sị́ ledre bɨ mengị roné ní wá. Zɨ́a úku ledre zɨ́ ꞌyị ené e kɨ́dí, idínɨ́ mu ꞌdíꞌbi Páwulo ndéré kɨ́e do bi eyé ꞌbɨ asikíri e. 35Sɨmɨ bɨ Páwulo nderéogụnɨ́ do bi bɨ gɨ ro zɨ́ye ékị́ ókpóye sɨmɨ ꞌdị́cị́ bɨ oꞌbónɨ́ wo do ezené ní, zɨ́ asikíri ga gére née ị́mbị́ wo gɨ zɨ́a rokoꞌbụ ꞌbɨ okó bɨ kóo tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ndịsịnɨ́ ógụ kɨ́e ní ofụ go. 36Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ị́nyịyé lódụ́ wo kɨ́ ndị́sị gbúrógbóye ya, “Úfusé wo mɨúfu.”

Páwulo odro zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née

37Sɨmɨ bɨ asikíri nɨyí go gbóo gɨ ro ógụ kɨ́ Páwulo do bi eyé ꞌbɨ asikíri e ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri e née kɨ́dí, “Máútúásá go úku ledre ba zɨ́yị?”

Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ Páwulo kɨ́dí, “Úku tara Gịrị́gị bú? 38Bɨ kenée ní, ndá ꞌbɨ eyị́ ꞌyị ꞌbɨ Ízibiti bɨ kóo ꞌdiꞌbi do okó álifu eso do ólụ́ kɨ́ye sɨmɨ súwú ní wá?”

39Zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mááyí yị́ amá Yụ́da, aránɨ́ máa sɨmɨ gara bɨ Tarasísi sɨmɨ Silísiya ní, ꞌyị gɨ sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ledrené owóowó ní. Mándéndị́ romá gɨ ro zɨ́yị íꞌbí mɨsiꞌdi zɨ́ma ódromá kɨ́ ꞌyị ga ba.”

40Sɨmɨ bɨ mongụ́ manda née iꞌbí mɨsiꞌdi zɨ́a ní, zɨ́ Páwulo tóroné ꞌdága méngị kéyị zɨ́ ꞌyị e kɨ́ sị́lị́ne gɨ ro zɨ́ye mụ́kụ́ye. Sɨmɨ bɨ mụkụ́nɨ́ ní, zɨ́ Páwulo úku ledre zɨ́ye kɨ́ tara Aramáyika.

22

1“Owụ́ ꞌbɨ babá e kɨ́ babá e, ídísé índi mbílíse úwú ledre bɨ mááyí úku a zɨ́se ba.” 2Sɨmɨ bɨ uwúnɨ́ kɨ́dí ndịsị ódro zɨ́ye kɨ́ tara Aramáyika ní, zɨ́ye mụ́kụ́ye ꞌduo sií.

Gɨ ore, zɨ́ Páwulo úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, 3“Mááyí yị́ amá Yụ́da, aránɨ́ máa sɨmɨ gara bɨ Tarasísi sɨmɨ Silísiya ní, tɨ́ lá mángbóró sɨmɨ Yerụsaléma ona. Gamaléle ꞌdodo kóo ledre gɨ ro lorụ ꞌbɨ bulúnduzé e go zɨ́ma bɨlámáne kɨ́ngaya, zɨ́ma íꞌbí romá karaba méngị ledre ꞌbɨ Lomo kɨ́ rokoꞌbụmá kpá cé káa zɨ́ se ní. 4Mándị́sị kóo ꞌdóꞌdo ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ lódụ́ kacɨ́ Mɨsiꞌdi ꞌbɨ Yésụ ní, kɨ́ úfu yée, kpá kɨ́ ódó yaꞌdá e kɨ́ kará e ónzó yée sɨmɨ sị́gịnị. 5Mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ kɨ́ mɨngburoko ꞌyị lúrú bi sɨmɨ ledre ga bɨ sɨmɨ gara ona ní, nɨyí ṇgúṇgu ledre bɨ mááyí úku a zɨ́se ba ya nɨ maꞌdíi. Iꞌbínɨ́ wáraga bɨ ekénɨ́ zɨ́ lafúma Yụ́da ga bɨ sɨmɨ Damásika ní zɨ́ma ꞌdíꞌbi a ndéré kɨ́e gɨ ro ꞌdíꞌbi ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ máa yée ga bɨ íri ní, ógụ kɨ́ye sɨmɨ Yerụsaléma gɨ ro do ꞌdóꞌdo yée.

Mɨsiꞌdi bɨ Páwulo oyóloꞌbó sómụ́ ledre ené doa ní

6“Káa zɨ́ bɨ mándéréógụ go gbóo kɨ́ Damásika ní, kɨ́ yana kadra, zɨ́ mongụ́ bimɨóṇgó óṇgóne gɨ komo ere cigíma gbaá. 7Zɨ́ma útúma bi, nda née ní zɨ́ma úwú kúrú ꞌyị kɨ́ úku ledre zɨ́ma kɨ́dí, ‘Sáwulo, Sáwulo, Éyị́ bɨ ndị́sị ꞌdóꞌdo máa gɨ roa kenée ní ꞌdi?’

8“Zɨ́ma ndúnduꞌyú kɨ́dí, ‘Áyí náambi Ngére?’

“Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ma kɨ́dí, ‘Née máa Yésụ, ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta bɨ ndị́sị ꞌdóꞌdo wo ní.’ 9ꞌYị ga bɨ kóo azé kéye ní lurúndikinɨ́ ꞌbɨ eyé lá bimɨóṇgó, uwú ꞌdiꞌbinɨ́ eyé kúrú ꞌyị bɨ ndịsị ódro zɨ́ma ba wá.

10“Zɨ́ma ndúnduꞌyú kɨ́dí, ‘Máídí méngị ꞌdi Ngére?’

“Zɨ́ Ngére úku ledre zɨ́ma kɨ́dí, ‘Ị́nyịógụ mu ꞌdága zɨ́yị ndéréyị sɨmɨ Damásika. Nɨyí úku ꞌdódo ledre ga bɨ Lomo ili yée zɨ́yị méngị a ní zɨ́yị íri.’ 11Gɨ ore, zɨ́ komomá ꞌdụ́tụné gɨ zɨ́ mongụ́ bimɨóṇgó bɨ utú komomá ní. Zɨ́ ꞌyị amá ga bɨ kóo azé kéye ní ꞌdíꞌbi sị́lị́ma kókó máa ndéré kɨ́ma sɨmɨ Damásika.

12“Zɨ́ ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Ananíya ógụné lúrú máa. Nɨ ꞌyị bɨ ndịsị óto úndru Lomo kɨ́ ndị́sị lódụ́ kacɨ́ lorụ ezé ní. Yụ́da ga bɨ sɨmɨ Damásika ní ndịsịnɨ́ óto dokuwu a kɨ́ngaya. 13Zɨ́a ógụné tóroné cigíma, zɨ́a úku ledre ya, ‘Lúndu ꞌbɨ ené e Sáwulo, komoyị́ idí mu líkpí, zɨ́yị lúrú bi.’ Geré sɨmɨ sịndị́ kadra née ní, zɨ́ komomá líkpíne, zɨ́ma lúrúndíki wo.

14“Nda née ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ma ya, ‘Lomo ꞌbɨ bulúnduzé e gelé yị́ị go zɨ́yị ówo íli ledre ené, zɨ́yị lúrú ꞌYị bɨ ngará lúyú ledre ndaá roa wá ní, zɨ́yị úwú ledre cụ́ gɨ taraa kɨ́ mbílíyị. 15Áyí ídí ꞌyị bɨ nɨ ndị́sị úku ꞌdódo ledre ga bɨ lúrú yée kɨ́ komoyị́ kɨ́ yée ga bɨ úwú yée gɨ roa ní zɨ́ ꞌyị e mbá. 16Éyị́ bɨ ndị́sị sóngó a ní ꞌdi? Ị́nyịógụ mu ꞌdága, do bábátị́zị́ yị́ị, zɨ́yị íni ini kɨ́ ịrị Yésụ nɨ lúguóyó lúyú ledre eyị́ ꞌdáꞌba.’

17“Sɨmɨ bɨ mándáꞌbalúgu romá sɨmɨ Yerụsaléma ndị́sịmá íni ini zɨ́ Lomo sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo zɨ́ Ngére Yésụ ꞌdódo roné zɨ́ma. 18Zɨ́a úku ledre zɨ́ma ya, ‘ꞌDiꞌdiya. Ídí mu geré ólụ́ógụ gɨ sɨmɨ Yerụsaléma gɨ ona ꞌdáꞌba, gɨ zɨ́a ꞌyị e utúasánɨ́ eyé ṇgúṇgu ledre bɨ áyí úku a gɨ romá ní wá.’

19“Zɨ́ma úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, ‘Ngére, ꞌyị ga gére née owonɨ́ bú kɨ́dí mándị́sị kóo tátá kɨ́ ꞌdíꞌbi ꞌyị e gɨ sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro kɨ́ ndị́sị ócó ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre eyị́ go ní. 20Sɨmɨ bɨ kóo nɨyí úfu Sitifáno ꞌyị eyị́ bɨ ndịsị úku ledre gɨ royị́ ní, mááyí kóo bo íri ndị́sị ṇgúṇgu ledre mɨúfu a kɨ́ ndị́sị lúrú bi kacɨ́ bongó ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ufunɨ́ wo ní.’

21“Zɨ́ Ngére úku ledre zɨ́ma kɨ́dí, ‘Ndéré mu, Mááyí kása óyó yị́ị gɨ ona ꞌdáꞌba gbála zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní.’ ”

Páwulo nɨ ꞌyị ꞌbɨ Róma

22Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga gére née ndị́sịyé úwú ledre née tɨ́ kenée e, lá sɨmɨ bɨ Páwulo ukuogụ ledre gɨ ro ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní, zɨ́ ledre née útúne sɨmɨyé ꞌduo vuu zɨ́ye tónóye gbúrógbóye kɨ́ kúrúye ꞌdága, “Úfusé wo mɨúfu. Utúasá zɨ́a ídíne trịdrị wá.”

23Káa zɨ́ bɨ kóo nɨyí ndị́sị gbúrógbó kɨ́ lálaóyó bongó gɨ royé ụ́cụóyó a, kɨ́ ndị́sị óyụ ꞌbụrụ sɨmɨ síli ní, 24zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri ga gére née úku ledre zɨ́ asikíri ené e idínɨ́ ꞌdíꞌbi Páwulo ndéré kɨ́e do bi eyé ꞌbɨ asikíri e. Zɨ́a úku ledre idínɨ́ ócó wo gɨ ro zɨ́a úku ꞌdódo sị́ ledre bɨ ꞌyị e ndị́sịnɨ́ gbúrógbó doa kenée gɨ roa ní. 25Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ odóonzónɨ́ wo go bi kenée gɨ ro do ócó wo ní, zɨ́ Páwulo úku ledre zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e bɨ kóo mɨtóroné ore ní kɨ́dí, “Nɨ mɨútúásáne zɨ́se ócó ꞌyị ꞌbɨ Róma bɨ ꞌdecịnɨ́ aka ngbanga a do ówo lúyú ledre ené wá ní?”

26Sɨmɨ bɨ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e née uwú ledre née kenée ní, zɨ́a ndéréne ndúꞌyú mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri e née kɨ́dí, “Áyí méngị go ꞌdi? Oꞌdo ba nɨ yị́ ené ꞌyị ꞌbɨ Róma.”

27Zɨ́ mongụ́ manda née ndéréne ndúꞌyú Páwulo, “Ídí aka úku a zɨ́ma, maꞌdíi áyí ꞌyị ꞌbɨ Róma?”

Zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre zɨ́a ya, “Ɨɨ, mááyí ꞌyị ꞌbɨ Róma.”

28Gɨ ore, zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri e née úku ledre kɨ́dí, “Máíꞌbí kóo mongụ́ késị́ gɨ ro zɨ́ma ídíma ꞌyị ꞌbɨ Róma.”

Zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Aránɨ́ ꞌbɨ eyé máa kú ꞌyị ꞌbɨ Róma.”

29Geré zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo nɨyí gɨ ro ndúꞌyú Páwulo ní, ígí royé gɨ roa. Zɨ́ ngịrị útúne sɨmɨ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri ga gére née sɨmɨ bɨ owo kɨ́dí née odó Páwulo bɨ nɨ ꞌyị ꞌbɨ Róma ní go kɨ́ káꞌdá késị́ e ní.

ꞌDiꞌbiogụnɨ́ Páwulo do ngbanga

30Sɨmɨ bɨ bi aráloꞌbó roné ní, zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri ga gére née áyíne fú lá gɨ ro zɨ́ne ówo sị́ ledre bɨ Yụ́da e ndịsịnɨ́ íꞌbí ngbángá Páwulo gɨ roa ní. Zɨ́a líkpí káꞌdá késị́ gɨ ro Páwulo, zɨ́a úku ledre zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga e yóko royé. Gɨ ore zɨ́a ꞌdíꞌbiógụ Páwulo, zɨ́ Páwulo tóroné kóꞌdụ́ye.

23

1Zɨ́ Páwulo lúrú bi mbị́ komo mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga ga gére née, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Lafúma e Yụ́da e, gị karaba máméngịónzó moko amá go zɨ́ Lomo bɨlámáne, máówo amá éyị́ bɨ máméngị wo nɨ bɨsinyí ní wá.” 2Gɨ zɨ́ ledre bɨ uku kenée ní, zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́, Ananíya úku ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ toronɨ́ gbóo cígí Páwulo ní kɨ́dí, idínɨ́ óngbo tara a. 3Zɨ́ Páwulo úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Lomo nɨ ꞌdóꞌdo yị́ị bɨ lóndo royị́ ya née nɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ lorụ ní. Ndị́sị ꞌdécị ngbanga romá née kacɨ́ lorụ, zɨ́yị tóroyị́ ꞌdéwe lorụ ya idínɨ́ ócó máa.”

4Zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo toronɨ́ gbóo cigí Páwulo ní úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ngịrị mengị yị́ị kɨ́ úku ledre zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ ꞌbɨ Lomo wá gɨ zɨ́ ꞌdi?”

5Zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Owụ́ ꞌbɨ babá e, máówo amá bɨ ya née mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ ní wá. Nɨ mɨékéne kɨ́dí, ‘Ndá úku tara sinyí ro ngére bɨ nɨ do ꞌyị eyị́ e ní wá.’ ”23:5 Ólụ́ógụ 22:28

6Sɨmɨ bɨ Páwulo owo kɨ́dí ngíti géyị ꞌyị e gɨ dongaráye nɨyí Sadụkáyo, ngíti géyị ꞌbɨ eyé Farụsáyo ní, zɨ́a úku ledre kɨ́ kúrúne ꞌdága do ngbanga ore kɨ́dí, “Lafúma e Yụ́da e, mááyí owụ́ Farụsáyo, babá nɨ kpá Farụsáyo. ꞌDiꞌbiogụnɨ́ máa do ngbanga ona gɨ zɨ́a bɨ máóto komomá kɨ́dí ꞌyị ga bɨ uyunɨ́ go ní nɨyí karanée úrú gɨ sɨmɨ umbu ní.”

7Sɨmɨ bɨ Páwulo uku ledre née kenée ní, zɨ́ Farụsáyo e kɨ́ Sadụkáyo e tónóye ófụ́ye. Nda née ní, zɨ́ kótrụro ífi roné. 8Sadụkáyo e ṇguṇgunɨ́ eyé bɨ ya ꞌyị nɨ úrú gɨ sɨmɨ umbu bú ní wá, ṇguṇgunɨ́ eyé kpá bɨ ya maláyika e kɨ́ lomo e nɨyí bo ní wá. Tɨ́ lá Farụsáyo e ṇguṇgunɨ́ ꞌbɨ eyé ledre ga gére née ye ota cé. 9Gɨ ore tonónɨ́ nda go gbúrógbó eyé ꞌdága, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ꞌdódo lorụ ga bɨ ꞌbɨ eyé ꞌyị ꞌbɨ Farụsáyo e ní tóroyé ꞌdága ítí kangú oꞌbụóꞌbụ kɨ́dí, “Owozé ezé lúyú ledre ro oꞌdo ba wá. Ambí owone, maláyika e, ngíti géyị yá lomo e ukunɨ́ ledre go zɨ́a?”

10Zɨ́ kangú née ólụ́ne sɨmɨ mɨólụ́mbị́rị́. Zɨ́ ngịrị útúne sɨmɨ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri e ba kɨ́dí, nɨyí go ógụ lófo báyi Páwulo nzénzéré. Zɨ́a úku ledre zɨ́ asikíri ené e kɨ́dí idínɨ́ ndéré ꞌdíꞌbíóyó Páwulo gɨ dongaráye gɨrí kɨ́ cóngó ro ógụ kɨ́e do bi eyé ꞌbɨ asikíri e yáa.

11Kɨ́ ndụlụ a née, zɨ́ Ngére Yésụ ógụ tóroné cigí Páwulo, zɨ́a úku ledre zɨ́a ya, “Ndá éré ngịrị wá, úku ledre gɨ romá go zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ Yerụsaléma, ídí méngị a kpá cé kenée sɨmɨ mongụ́ gara bɨ Róma ní.”

Yụ́da e yemenɨ́ royé gɨ ro úfu Páwulo

12Kɨ́ phịyị́ née ní, zɨ́ ngíti géyị Yụ́da e kótrụ royé yéme ledre gɨ ro úfu Páwulo. Zɨ́ye lólóbụ́ kɨ́dí, yée utúasánɨ́ ánu éyị́ togụ́ mbú éwé éyị́ wá, ꞌbúó togụ́ yée ufunɨ́ Páwulo go. 13ꞌYị ga bɨ kóo kotrụnɨ́ royé ndro yeme ledre née ní romonɨ́ kóo gɨ do cị́ gbre go. 14Gɨ ore, zɨ́ye ndéréye úku ledre ba zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e ní kɨ́dí, “Lobụ́zé lóbụ́ go ya, utúasázé ánu éyị́ togụ́ mbú éwé éyị́ wá, ꞌbúó togụ́ ufuzé Páwulo go. 15Bɨ go kenée ní, ili go yị́ị kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga eyị́ e zɨ́se kákasa zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri ꞌbɨ Róma née, lóndo wo idí ógụ kɨ́ Páwulo zɨ́se, ílisé ówo mbigí ledre gɨ roa. Azé ídí nzíyizé gɨ ro úfu wo ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́a kɨ́ ógụné ona.”

16Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ wotị́ lémị a uwú ledre bɨ yemenɨ́ née ní, zɨ́a ndéréne úku ledre zɨ́ Páwulo sɨmɨ bi bɨ nɨ doa, bi ꞌbɨ asikíri e ní.

17Née ní, zɨ́ Páwulo ndólo ngúru mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e úku ledre zɨ́a ya, “ꞌDíꞌbi phɨṛangá ba ndéré kɨ́e zɨ́ mongụ́ manda esé, ledre nɨ bo taraa ili úku a zɨ́a.” 18Zɨ́a ꞌdíꞌbi phɨṛangá née ndéré kɨ́e zɨ́ mongụ́ manda eyé.

Zɨ́a úku ledre zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e née ya, “Páwulo bɨ sɨmɨ sị́gịnị ona ba kakasa kacɨ́ma, zɨ́a úku ledre zɨ́ma ya máídí ógụ kɨ́ phɨṛangá ba zɨ́yị, gɨ zɨ́a ledre nɨ bo taraa ili úku a zɨ́yị.”

19Zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri e née ꞌdíꞌbi sị́lị́ phɨṛangá née, zɨ́ye ólụ́ógụyé kɨ́e ꞌdí sogo, zɨ́a ndúꞌyú wo ya, “Ledre bɨ íli úku a zɨ́ma ní ledre ꞌdi?”

20Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga ꞌbɨ Yụ́da e yemenɨ́ ledre go gɨ ro zɨ́yị ꞌdíꞌbiógụ Páwulo zɨ́ye kɨ́lóndó, ya kɨ́dí yée ilinɨ́ ówo mbigí ledre gɨ roa. 21Ndá ꞌbɨ eyị́ úwú ledre eyé née wá. Gɨ zɨ́a ꞌyị e yemenɨ́ royé go rómo gɨ do ꞌyị e cị́ gbre mɨlóꞌboyé sóngó wo. Lobụ́nɨ́ lóbụ́ go kɨ́dí, yée utúasánɨ́ ánu éyị́ togụ́ mbú éwé éyị́ wá ꞌbúó togụ́ yée ufunɨ́ Páwulo go. Nɨyí cakaba go nzíyiyé gɨ ro zɨ́ye sóngó ledre bɨ nɨ ógụ gɨ tarayị́ ní.”

22Zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri e née úku ledre zɨ́a ya, “Ndá úku a zɨ́ ngíti ꞌyị kɨ́dí née ukuꞌdodo ledre née go zɨ́ma ní wá.”

Asikíri e ꞌdịyịotonɨ́ Páwulo sɨmɨ Kayisaríya

23Nda née ní, zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri e née ndólo mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri ené e gbre, zɨ́a úku ledre zɨ́ye ya, “Ídísé yéme asikíri e míya gbre, ꞌyị ị́cị́ okó kɨ́ Usáni e cị́ ota doa sokó ndro kɨ́ yaꞌdá e míya gbre mbá kɨ́ phala do sị́lị́ye, zɨ́se ndérése kéye sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya ní kɨ́ ndụlụ ba sɨmɨ sịndị́ kadra ịnyị doa eso. 24Zɨ́se ꞌdíꞌbiógụ usáni gɨ ro zɨ́ Páwulo ndéréne kɨ́e. Zɨ́ komosé ídíne roa gɨ ro zɨ́se ógụsé kɨ́e kɨ́ sanáne filo ꞌbe gávana Fị́lekɨsi.”

25Zɨ́ mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri e éké wáraga.

26Mandá eyị́. Máa Kɨládiyo Lịsị́ya, máéké ledre ba máa zɨ́yị gávana Fị́lekɨsi.

27Yụ́da e ꞌdiꞌbinɨ́ oꞌdo ba áyíye go gɨ ro úfu wo, tɨ́ lá zɨ́ma ógụmá kɨ́ asikíri amá e yómo wo gɨ zɨ́ye, gɨ zɨ́a máúwú ledre gɨ roa kɨ́dí nɨ ꞌyị ꞌbɨ Róma. 28Máíli kóo gɨ ro zɨ́ma ówo éyị́ bɨ ndịsịnɨ́ íꞌbí ngbángá a gɨ roa ní. Zɨ́ma ꞌdíꞌbi wo ndéré kɨ́e kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga e. 29Zɨ́ma ówo a kɨ́dí luyú ené ledre bɨ nɨ útúásá do úfu wo togụ́ mbú do óto wo sɨmɨ sị́gịnị gɨ roa ní wá. Ledre bɨ uku otonɨ́ roa ní, yị́ ené ledre lorụ eyé ꞌbɨ Yụ́da e. 30Sɨmɨ bɨ máúwú ya yemenɨ́ ledre go gɨ ro úfu wo ní, geré zɨ́ma kása wo zɨ́yị íri. Máúku ledre go zɨ́ ꞌyị ga bɨ uku otonɨ́ ledre roa ní, idínɨ́ ndéré úku ledre ga gére née kóꞌdụ́yị íri.

31Gɨ ore née ní, zɨ́ asikíri ga gére née méngị a tɨ́ káa zɨ́ bɨ manda eyé uku ní. Zɨ́ye ꞌdíꞌbi Páwulo kɨ́ ndụlụ née ndéréógụyé gị sɨmɨ gara bɨ Anitipatirị́si ní. 32Sɨmɨ bɨ bi aráloꞌbó roné ní, zɨ́ asikíri máa yée ga bɨ nderénɨ́ ꞌbɨ eyé kɨ́ sịndị́ye ní ndáꞌbalúgu royé do bi eyé ꞌbɨ asikíri e bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní. Zɨ́ye ga bɨ nderénɨ́ ꞌbɨ eyé kɨ́ usáni ní ókpóye kɨ́ Páwulo. 33Sɨmɨ bɨ asikíri ga bɨ ꞌdịyịotonɨ́ Páwulo ogụnɨ́ sɨmɨ Kayisaríya ní, zɨ́ye íꞌbí wáraga bɨ mongụ́ manda eyé eké zɨ́ gávana ní, do ótoómo Páwulo do sị́lị́ a. 34Zɨ́ gávana ólo wáraga née, zɨ́a ndúꞌyú Páwulo kɨ́dí, “Ógụ gɨ sɨmɨ káṇgá máa wo be ꞌdi?” Zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Gɨ sɨmɨ Silísiya.” 35Gɨ ore, zɨ́ gávana úku ledre kɨ́dí, “Mááyí úwú ledre gɨ royị́ sɨmɨ bɨ ꞌyị ga bɨ iꞌbínɨ́ ngbángáyị ní ogụnɨ́ go ní.” Zɨ́a úku ledre kɨ́dí Páwulo idí ídí mɨbándáne sɨmɨ mongụ́ ꞌbe ꞌbɨ ngére Eróde.

24

Páwulo do ngbanga kóꞌdụ́ Fị́lekɨsi

1Kacɨ́ ledre née mengị lá sị́lị́ ịnyị, zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́, Ananíya ị́nyịyé kɨ́ ngíti géyị mɨngburoko ꞌyị e nda kɨ́ ngíti oꞌdo bɨ owo ofụ lorụ go ní kɨ́ ịrịné Tetụ́lụ ndéréye sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya ní kɨ́ ledre eyé bɨ uku otonɨ́ ro Páwulo ní, óto a kóꞌdụ́ gávana. 2Sɨmɨ bɨ ndolo ogụnɨ́ Páwulo ní, zɨ́ Tetụ́lụ tónóne óto ledre ené e kóꞌdụ́ Fị́lekɨsi káa zɨ́ ba, “Mongụ́ ꞌyị, tụ́ꞌdụ́ sɨmɨbi bɨ mengịzé sị́ sị́lị́yị ní oto zée go zɨ́ ndị́sị ezé ídíne bɨlámáne. Komokenzị eyị́ bɨ ꞌbɨ ótoyéme ledre oyóloꞌbó toso ledre go zɨ́ye ídíye bɨlámáye sɨmɨ káṇgá ba. 3Bɨ kenée ní, mongụ́ ꞌyị Fị́lekɨsi, azé kɨ́ mongụ́ rokinyi kɨ́ ndị́sị íꞌbílúgu mbófo éyị́ zɨ́yị kacɨ́ ledre bɨ méngị yée zɨ́ze do tụ́ꞌdụ́ mɨsiꞌdi e do bi e mbá ní. 4Tɨ́ lá káa bɨ mááyí ꞌdíꞌbiónzó sịndị́ kadra eyị́, mándéndị́ romá zɨ́yị gɨ ro zɨ́yị índi mbílíyị úwú owụ́ gbụ́gbụ́ ledre bɨ tarazé ba.

5“Owozé go, oꞌdo ba nɨ ꞌyị méngị bɨsinyí ledre. Ndịsị ésị mɨmbéꞌde késị́ sɨmɨ Yụ́da e zɨ́ye ndị́sị ị́nyịyé kɨ́ okó do sogo káṇgá ba mbá ne. Nɨ kpá ne manda ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta ní. 6Ayí go kpá íngbí roné óto ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo káa do bi lúyú ledre. Gɨ zɨ́ kéyị née zɨ́ze ꞌdíꞌbi wo. 7Tɨ́ lá zɨ́ Lịsị́ya bɨ manda ꞌbɨ asikíri ꞌbɨ Róma e ní ógụné kɨ́ asikíri ené e do ꞌdíꞌbíóyó wo gɨ zɨ́ze kɨ́ cóngó ro. 8Togụ́ ndúꞌyú wo ní, áyí útúásá ówo a kɨ́dí ledre ga bɨ ukuzé yée gɨ roa ba ní, nɨyí mbá maꞌdíi ledre e.”

9Zɨ́ Yụ́da ga bɨ kóo ore ní ṇgúṇgu a kɨ́dí, ledre ga gére née nɨyí mbá maꞌdíi.

Páwulo uku yomo roné kóꞌdụ́ Fị́lekɨsi

10Sɨmɨ bɨ gávana ndolo Páwulo gɨ ro úwú ledre gɨ tara a ní, zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, máówo bú kɨ́dí ꞌdécị ngbanga go kɨ́ tụ́ꞌdụ́ sɨmɨbi e sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Yụ́da e ona. Bɨ kenée ní, mááyí kɨ́ rokinyi gɨ ro zɨ́ma úku ledre gɨ romá gɨ ꞌdáa kóꞌdụ́yị ona. 11Káa zɨ́ bɨ ówo bú kɨ́ royị́ ní, sị́lị́ okpó aka sokó doa gbre (12) sɨmɨ bɨ mándéré íni ini zɨ́ Lomo sɨmɨ Yerụsaléma ní wá. 12Yụ́da e ogụ ndikinɨ́ eyé máa kɨ́ ítí kangú kɨ́ ꞌyị e sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo wá. Gbawá kɨ́ ésị ledre sɨmɨ ꞌyị e sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e togụ́ mbú do ngíti bi kpị́ sɨmɨ Yerụsaléma ona ní kpá wá. 13Bɨ kenée ní, utúasánɨ́ eyé ꞌdódo maꞌdíi ledre máa bɨ nɨ ꞌdódo ledre bɨ ndịsịnɨ́ úkuóto a romá née wá.

14“Ledre bɨ mááyí ṇgúṇgu a zɨ́yị ní nɨ, Mándị́sị óto úndru Lomo ꞌbɨ bulúnduzé e kɨ́ ndị́sị lódụ́ Mɨsiꞌdi ꞌbɨ Ngére Yésụ bɨ Yụ́da e ukunɨ́ kɨ́dí nɨ bɨcayiné ní. Máṇgúṇgu zaá ledre ga bɨ utúasánɨ́ kacɨ́ lorụ ꞌbɨ Mụ́sa ní, kɨ́ yée ga bɨ mɨékéye sɨmɨ bụ́kụ ꞌbɨ nébị e ní mbá. 15Mááyí kɨ́ óto komo ro Lomo cé káa zɨ́ ꞌbɨ Farụsáyo e bɨ kɨ́dí Lomo nɨ karanée úru ꞌyị e mbá gɨ sɨmɨ umbu, bɨlámáye kɨ́ bɨsinyíye ní. 16Gɨ zɨ́ kéyị née ní, zɨ́ma íꞌbí romá ndị́sị méngị ledre bɨ maꞌdíi do komo Lomo kpá kɨ́ ꞌyịmaꞌdí e ní.

17“Gɨ do kacɨ́ tụ́ꞌdụ́ sɨmɨbi bɨ ngárá mándá sɨmɨ Yerụsaléma wá ní, mándéré kóo íri kɨ́ késị́ zɨ́ ꞌyị amá e, sáká éyị́ zɨ́ ꞌyị lerị́ e nda kɨ́ ꞌdáná éyị́ e zɨ́ Lomo. 18Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kóo mándị́sị méngị ondụ́ bɨ nɨ óto ꞌyị zɨ́a ídíne drá ní, zɨ́ye ogụ ndíki máa do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo kɨ́ méngị a. Ndazé kóo íri tụ́ꞌdụ́ wá, ledre bɨ zɨ́a ídíne bɨsinyíne ní ndaá kpá wá. 19Tɨ́ lá ngíti géyị Yụ́da ga bɨ ogụnɨ́ gɨ sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Ásiya ní nɨyí kóo ore. Utúasá kóo mɨútúásá zɨ́ye ógụyé kóꞌdụ́yị ona íꞌbí ngbángáma togụ́ ledre nɨ tarayé romá yá. 20Togụ́ mbú yée ga bɨ nɨyí ona ba, idínɨ́ úku ꞌdódo lúyú ledre bɨ owonɨ́ romá sɨmɨ bɨ ꞌdiꞌbiogụnɨ́ máa kóꞌdụ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga e ní. 21Odụ ledre bɨ máúku ní dụụ́ kị́éꞌdo sɨmɨ bɨ mááyí mɨtóromá kóꞌdụ́ye ní yaá, ‘ꞌDiꞌbiogụnɨ́ máa karaba do ngbanga ona ba gɨ zɨ́a bɨ máṇgúṇgu kɨ́dí Lomo nɨ karanée úru ꞌyị e gɨ sɨmɨ umbu ní.’ ”

22Gɨ ore, Fị́lekɨsi bɨ owoyeme ledre gɨ ro Mɨsiꞌdi ꞌbɨ Ngére Yésụ bú ní, zɨ́a ụ́cụómo Páwulo e kɨ́ ꞌyị ga bɨ ukuotonɨ́ ledre roa ní kɨ́dí idínɨ́ mụ́kụ́. Zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Sɨmɨ bɨ Lịsị́ya mongụ́ manda ꞌbɨ asikíri ꞌbɨ Róma e nɨ ógụ ní, mááyí ógụ úku ledre sɨmɨ ledre esé née.” 23Zɨ́a úku ledre zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri bɨ ndịsị lúrú kacɨ́ Páwulo káa bɨ nɨ ngásá ní kɨ́dí, idí ídí mɨbándáne, tɨ́ lá idínɨ́ otoomo owụ́ bifúó zɨ́a ídíne kɨ́ ro doné kɨ́ ezegámága, ga bɨ ndịsịnɨ́ sáká wo kɨ́ éyị́ ga bɨ ili yée ní.

Páwulo lịkpị́ ledre Yésụ zɨ́ Fị́lekɨsi e kɨ́ Durusíla

24Gɨ do kacɨ́ sị́lị́ cúkuꞌdée, zɨ́ Fị́lekɨsi kɨ́ meꞌbené Durusíla, bɨ nɨ ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da ní ndéréye do bi bɨ ndịsịnɨ́ bándá Páwulo doa ní. Zɨ́ Fị́lekɨsi kákasa kacɨ́ Páwulo gɨ ro zɨ́ye úwú ledre ṇgúṇgu ledre Kɨ́résịto Yésụ gɨ tara a. 25Tɨ́ lá bɨ Páwulo odro aka lá gɨ ro éyị́ bɨ ꞌyị nɨ méngị a zɨ́a óto Lomo kɨ́ rokinyi, bándá roꞌyị kɨ́ ledre ꞌbɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ ꞌdécị ngbanga ní, zɨ́ ngịrị útúne sɨmɨ Fị́lekɨsi zɨ́a úku ledre kɨ́dí, “Cakaba ba ní asá go ore. Mááyí ndólo yị́ị togụ́ máówo bifúó go ní.” 26Sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ kéyị kéṛị́ née, Fị́lekɨsi oto kóo komoné kɨ́dí Páwulo nɨ úgú komoné kɨ́ késị́. Née sị́ ledre bɨ kóo ndịsị kákasa kacɨ́ Páwulo kpuṛú kpuṛú zɨ́ye ndị́sị ódroyé kéne ní.

27Gɨ do kacɨ́ sɨmɨbi gbre, zɨ́ Porụ́kịyo Fésito ógụné káa do gávana do bi kacɨ́ Fị́lekɨsi. Tɨ́ lá gɨ zɨ́a bɨ Fị́lekɨsi ili zɨ́ Yụ́da e ídíye kɨ́ rokinyi gɨ zɨ́ne ní, zɨ́a ótoómo Páwulo zɨ́a ídíne sɨmɨ sị́gịnị.

25

Páwulo úku yómo roné kóꞌdụ́ Fésito

1Sị́lị́ ota (3) gɨ do kacɨ́ bɨ Fésito ogụ káa do gávana ꞌbɨ káṇgá née ní ní, zɨ́a ị́nyịné gɨ sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya ndéréne sɨmɨ Yerụsaléma, 2kɨ́ꞌdí bɨ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Yụ́da e ogụnɨ́ kɨ́ ledre bɨ ukuotonɨ́ ro Páwulo ní. Zɨ́ye úku ledre zɨ́ Fésito, 3gɨ ro zɨ́a sáká yée ꞌdíꞌbiógụ Páwulo zɨ́ye sɨmɨ Yerụsaléma kɨ́ sómụ́ ledre bɨ gɨ ro zɨ́ye sóngó wo do mɨsiꞌdi gɨ ro zɨ́ye úfu wo ní. 4Zɨ́ Fésito úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Páwulo nɨ mɨbándáne sɨmɨ sị́gịnị sɨmɨ gara bɨ Kayisaríya, máa kɨ́ romá mááyí ógụ ndáꞌbalúgu romá íri do sị́lị́ ga ba. 5Idízé ndéré kɨ́ ngíti géyị manda esé e sɨmɨ Kayisaríya zɨ́ye íꞌbí ngbángá Páwulo íri togụ́ luyú tɨ́ ledre go yá.”

6Gɨ do kacɨ́ née ní zɨ́ Fésito ndị́sịné kɨ́ye ore éyị́ ꞌbɨ sị́lị́ ịnyị doa ota (8) togụ́ mbú sokó (10) yá, zɨ́a ị́nyị ndáꞌbalúgu roné sɨmɨ Kayisaríya. Sɨmɨ bi mɨárá née zɨ́a ndéréne do bi bɨ ndịsị úku ngbanga doa ní, zɨ́a úku ledre ya idínɨ́ ógụ kɨ́ Páwulo. 7Sɨmɨ bɨ Páwulo ogụ ní, zɨ́ Yụ́da ga bɨ ogụnɨ́ gɨ sɨmɨ Yerụsaléma ní tónóye úkuóto mɨngburoko ledre máa yée ga bɨ utúasánɨ́ úku ꞌdódo maꞌdíi ledre ga gére wá ní ro Páwulo.

8Tɨ́ lá zɨ́ Páwulo úku yómo roné kɨ́dí, “Máméngị amá bɨsinyí ledre kɨ́ lorụ ꞌbɨ Yụ́da e wá, togụ́ mbú ro ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo kɨ́ Káyísara kpá wá.”

9Tɨ́ lá gɨ zɨ́a bɨ Fésito ili zɨ́ ledre ené émené ro Yụ́da e ní, zɨ́a ndúꞌyú Páwulo kɨ́dí, “Útúásá go ndéré sɨmɨ Yerụsaléma gɨ ro do ꞌdécị ngbanga eyị́ kóꞌdụ́ma íri?”

10Zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mátóro ba do bi bɨ Káyísara ndịsị ꞌdécị ngbanga doa ní, nɨ bɨlámáne do ꞌdécị ngbanga romá ona. Máméngị amá bɨsinyí ledre zɨ́ Yụ́da e kị́éꞌdo káa wá, káa zɨ́ bɨ yị́ị ówoyéme bú bɨlámá née ní. 11Togụ́ máídí bɨsinyí ꞌyị bɨ máméngị ledre bɨ nɨ útúásá gɨ ro do úfu máa ní, káa bɨ máígí romá gɨ zɨ́a wá. Tɨ́ lá togụ́ ledre bɨ ukuotonɨ́ romá née nda ꞌbɨ ené maꞌdíi wá, ꞌyị bɨ nɨ íꞌbí máa zɨ́ye gɨ ro do úfu máa ní ndaá ꞌbɨ ené wá. Nɨ bɨlámáne zɨ́ Káyísara ꞌdécị ngbangamá ne.”

12Gɨ ore, sɨmɨ bɨ Fésito lurúnɨ́ bi sɨmɨ ledre née kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ꞌdécị ngbanga ené e ní, zɨ́ Fésito úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Káa zɨ́ bɨ úku go kɨ́dí née nɨ ndéré kɨ́ ledre ené zɨ́ Káyísara ꞌdécị ngbangané ne ní, áyí go ógụ ndéré kɨ́ ledre eyị́ ꞌdáꞌdá kóꞌdụ́ Káyísara.”

ꞌDiꞌbiogụnɨ́ Páwulo kóꞌdụ́ Agụrị́pa e kɨ́ Bụrụnị́ke

13Gɨ do kacɨ́ owụ́ sị́lị́ cúkuꞌdée, zɨ́ ngére bɨ Agụrị́pa kɨ́ lémịné Bụrụnị́ke ní ógụyé ṇgu sɨmɨ Kayisaríya gɨ ro ꞌdíꞌbi Fésito sɨmɨ sụmụ. 14Gɨ do kacɨ́ bɨ ndịsịnɨ́ ore kɨ́ sị́lị́ cúkuꞌdée ní, zɨ́ Fésito úku yéme ledre bɨ gɨ ro Páwulo zɨ́ ngére née kɨ́dí, “Ngíti oꞌdo nɨ bo Fị́lekɨsi otoomo wo sɨmɨ sị́gịnị ona. 15Nda sɨmɨ bɨ mándéré sɨmɨ Yerụsaléma ní, zɨ́ manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kɨ́ mɨngburoko Yụ́da e íꞌbí ngbángá a zɨ́ma. Zɨ́ye ndúꞌyú máa gɨ ro zɨ́ma ꞌdécị ngbanga roa.

16“Zɨ́ma úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, ondụ́ ꞌbɨ Róma e ꞌdecị ené ngbanga ro ꞌyị ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́ ngbanga wá, ꞌbúó togụ́ ꞌyị bɨ iꞌbínɨ́ ngbángá a kɨ́ ꞌyị bɨ iꞌbí ngbángá ní toronɨ́ go úku ngbanga dongaráye, zɨ́ ꞌyị bɨ iꞌbínɨ́ ngbángá a ní úkulúgu ledre kacɨ́ ledre bɨ ukuotonɨ́ roa ní.

17“Sɨmɨ bɨ ogụnɨ́ ní, luꞌbú wá, kɨ́lóndó a née geré zɨ́ma sị́kpị ngbanga, zɨ́ma úku ledre do ndéré ꞌdíꞌbiógụ oꞌdo née. 18Zɨ́ ꞌyị ga bɨ iꞌbínɨ́ ngbángá ní tóroyé ꞌdága úku ngbanga. Tɨ́ lá ukuogụnɨ́ eyé ledre bɨ Páwulo mengị bɨsinyíne káa zɨ́ bɨ kóo mándị́sị sómụ́ a ní wá. 19Ledre bɨ kóo ndịsịnɨ́ úku a ní, yị́ ené ledre gɨ ro ṇgúṇgu ledre eyé ꞌbɨ Yụ́da e kɨ́ ledre ngíti oꞌdo bɨ kóo uyu kɨ́ ịrịné Yésụ bɨ Páwulo ndịsị úku ledrea ya nɨ trịdrị ní.

20“Maꞌdíi ledre bɨ zɨ́ma ówoꞌdíꞌbi a sɨmɨ ledre ba, gɨ ro zɨ́ma ndúꞌyú Páwulo kɨ́e ní nda ꞌbɨ ené wá. Zɨ́ma ndúꞌyú wo togụ́ nɨ útúásá zɨ́a ndéréne sɨmɨ Yerụsaléma gɨ ro do ꞌdécị ngbanga máa née íri yá. 21Tɨ́ lá zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre kɨ́dí, nɨ bɨlámáne do bándá née ona gɨ ro zɨ́ Káyísara ꞌdécị ngbangané. Zɨ́ma úku ledre idínɨ́ ótolúgu wo sɨmɨ sị́gịnị, gị sɨmɨ sịndị́ kadra bɨ mááyí kása wo do ngbanga ꞌbe ꞌbɨ Káyísara ní.”

22Zɨ́ Agụrị́pa úkulúgu ledre zɨ́ Fésito kɨ́dí, “Máíli úwú ledre née cụ́ máa gɨ tara oꞌdo née.” Zɨ́ Fésito úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Áyí úwú a gɨ tara a kɨ́lóndó.”

ꞌDiꞌbiogụnɨ́ Páwulo kóꞌdụ́ Agụrị́pa

23Zɨ́ bi árálóꞌbó roné, zɨ́ ngére Agụrị́pa e kɨ́ Bụrụnị́ke ésị bɨlámá bongó ꞌbɨ ꞌyị ga bɨ kɨ́ ledreyé owóowó ní royé ógụ ólụ́ye kɨ́e sɨmɨ ꞌdị́cị́ ngbanga. Nɨyí kɨ́ mɨngburoko manda ꞌbɨ asikíri e kɨ́ mɨngburoko ꞌyị ga bɨ kɨ́ ledreyé owóowó sɨmɨ gara ore ní. Zɨ́ Fésito úku ledre idínɨ́ ꞌdíꞌbiógụ Páwulo ꞌdị́cị́ íri.24Zɨ́ Fésito úku ledre kɨ́dí, “Ngére Agụrị́pa kɨ́ ꞌyị ga bɨ azé kéye ꞌdị́cị́ ona ní mbá, lúrúsé aka oꞌdo ba. Bɨ Yụ́da ga bɨ sɨmɨ Kayisaríya ona kɨ́ yée ga bɨ sɨmɨ Yerụsaléma ogụnɨ́ íꞌbí ngbángá a zɨ́ma ní. Ukunɨ́ ledre gɨ roa kɨ́ ndị́sị gbúrógbóye kɨ́dí mándá ótoómo wo zɨ́a ídíne trịdrị wá. 25Tɨ́ lá máówo amá éyị́ bɨ mengị bɨsinyíne zɨ́a útúásáne gɨ ro do úfu wo ní wá. Bɨ uku ledre go kɨ́dí née ili ndéré kɨ́ ledre née ꞌdáꞌdá kóꞌdụ́ Káyísara ní, máyéme sómụ́ ledre go gɨ ro kása wo sɨmɨ mongụ́ gara bɨ Róma ní. 26Tɨ́ lá ledre ndaá taramá bɨ zɨ́ma éké a gɨ roa zɨ́ ngére Káyísara ní wá. Née sị́ ledre bɨ máꞌdíꞌbiógụ wo kóꞌdụ́se okpó ṛá kóꞌdụ́ ngére Agụrị́pa gɨ ro zɨ́se lúrú bi sɨmɨ ledre ené, ambí owone mááyí ówo ledre bɨ zɨ́ma éké a gɨ roa ní gɨ zɨ́se. 27Ndaá mɨútúásáne gɨ ro zɨ́ma kása ꞌyị bɨ nɨ mɨꞌdíꞌbiné sɨmɨ sị́gịnị ngárá maꞌdíi ndaá sɨmɨ ngbángá bɨ iꞌbínɨ́ roa wá ní wá.”

26

Páwulo uku ledre gɨ roné zɨ́ Agụrị́pa

1Zɨ́ Agụrị́pa úku ledre zɨ́ Páwulo kɨ́dí, “Otoomonɨ́ mɨsiꞌdi go zɨ́yị, gɨ ro zɨ́yị úku ledre bɨ gɨ royị́ ní.” Zɨ́ Páwulo kóco komo sị́lị́ne, zɨ́a tónóne lị́kpị́ ledre gɨ roné káa zɨ́ ba. 2“Ngére Agụrị́pa, málúrú romá kɨ́dí kodo amá nɨ bo, bɨ karaba mááyí go úku ledre gɨ romá kóꞌdụ́yị ona gɨ sɨmɨ tụ́ꞌdụ́ ledre ga bɨ mbá Yụ́da e ndịsịnɨ́ úku a gɨ romá ní. 3Kɨ́ngaya gɨ zɨ́a bɨ ówoyéme ondụ́ kɨ́ kangú ꞌbɨ Yụ́da e mbá bú ní, mándéndị́ romá go zɨ́yị gɨ ro zɨ́yị ị́drị mɨmbéꞌdeyị́ úwú ledre bɨ mááyí úku a ba.

4“Yụ́da e mbá owonɨ́ ndị́sị amá sɨmɨ bɨ mááyí aka do owụ́ma ní bú. Owonɨ́ ledre ga bɨ mándị́sị méngị yée sɨmɨ mɨzefị ndị́sị amá dongará ꞌyị amá e sɨmɨ mbigí káṇgá amá kɨ́ sɨmɨ Yerụsaléma ní mbá bú. 5Owonɨ́ ledre gɨ romá go kɨ́ tụ́ꞌdụ́ sɨmɨbi e. Utúasánɨ́ bú lị́kpị́ a zɨ́yị togụ́ ilinɨ́ go kenée ní kɨ́dí ꞌdáꞌdá kóna mááyí ngúru ꞌyị bɨ toro ngbúó gɨ ro ledre ṇgúṇgu ledre ezé káa zɨ́ Farụsáyo e ní. 6Bɨ ba ní ꞌdiꞌbiogụnɨ́ máa go do ngbanga gɨ zɨ́a bɨ mándị́sị óto komomá gɨ ro éyị́ bɨ kóo Lomo mócụ́ ledre a zɨ́ bulúnduzé e ní. 7Ba mócụ́ éyị́ bɨ sị́ dozé ga bɨ sokó doa gbre ndịsịnɨ́ óto komoyé gɨ roa, zɨ́ye ndị́sịyé íni ini zɨ́ Lomo kɨ́ ndụlụ e kɨ́ kadra mbá ní. Ngére, Yụ́da e iꞌbínɨ́ ngbángáma ba gɨ zɨ́ kéyị née. 8Éyị́ bɨ nɨ mɨórụné zɨ́se ga bɨ ona gɨ ro zɨ́se ṇgúṇgu a kɨ́dí Lomo uru umbu bú gɨ zɨ́a ní ꞌdi?

9“Máa kɨ́ romá, mándị́sị kóo gámásóꞌdo mɨsiꞌdi bɨ nɨ útúásá fála ledre ꞌbɨ Yésụ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta ní. 10Née ledre bɨ máméngị wo sɨmɨ Yerụsaléma ní. Manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní iꞌbínɨ́ rokoꞌbụ zɨ́ma ndị́sịmá óto tụ́ꞌdụ́ ꞌyị ga bɨ ꞌbɨ Yésụ ní sɨmɨ sị́gịnị. Sɨmɨ bɨ togụ́ ꞌdecịnɨ́ ngbangayé gɨ ro do úfu yée yá, zɨ́ma ndị́sị tóromá sogo ledre bɨ kɨ́dí idínɨ́ úfu yée ní. 11Zɨ́ma ndị́sị gámá andá romá kɨ́ꞌdí tụ́ꞌdụ́ sɨmɨ ꞌDị́cị́ Kótrụro e gɨ sɨmɨ ngíti a ꞌduo sɨmɨ ngíti a ndị́sị íꞌbí ꞌdoꞌdó royé, gɨ ro zɨ́ye úku sínyi ledre gɨ ro Kɨ́résịto. Mɨmbéꞌdemá esị́ kóo royé go gbála zɨ́ma ndéréma kɨ́ gámásóꞌdo yée gba sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ ꞌyị lóṇgó e gɨ ro ꞌdóꞌdo yée.

12“Née sị́ ledre bɨ kóo mándéré gɨ roa sɨmɨ gara bɨ Damásika ní. Manda ga bɨ ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e ní ukunɨ́ ye kɨ́ rokoꞌbụ bɨ iꞌbínɨ́ zɨ́ma ní. 13Ngére, sɨmɨ bɨ ꞌdiꞌbizé mɨsiꞌdi go mɨndéréze ní, kɨ́ yana kadra zɨ́ mongụ́ bimɨóṇgó óṇgóne gɨ komo ere cigíma kɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo azé kéye ní gbaá. 14Zɨ́ze útúze mbá bi, nda née ní zɨ́ma úwú kúrú ꞌyị kɨ́ úku ledre zɨ́ma kɨ́ tara Aramáyika kɨ́dí, ‘Sáwulo, Sáwulo. Éyị́ bɨ ndị́sị ꞌdóꞌdo máa gɨ roa kenée ní ꞌdi? Ndị́sị née ꞌdíꞌbiógụ bɨsinyí ledre zɨ́yị kɨ́ royị́.’

15“Zɨ́ma ndúnduꞌyú kɨ́dí, ‘Áyí náambi Ngére?’

“Zɨ́a úkulúgu ledre zɨ́ma kɨ́dí, ‘Née máa Yésụ ꞌyị ꞌbɨ Nazeréta bɨ ndị́sị ꞌdóꞌdo wo ní. 16Tɨ́ lá Ị́nyịógụ mu zɨ́yị tóroyị́ ꞌdága do sịndị́yị. Máꞌdódo romá zɨ́yị gɨ ro zɨ́yị ídíyị káa do ꞌyị moko amá ndị́sị úku ꞌdódo ledre ga bɨ ówo yée gɨ romá ní kɨ́ yée ga bɨ mááyí karanée ꞌdódo yée zɨ́yị ní. 17Mááyí yómo yị́ị gɨ zɨ́ Yụ́da e kɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. Mááyí ógụ kása yị́ị zɨ́ye 18gɨ ro zɨ́yị líkpí komoyé, zɨ́ye ólụ́ógụyé gɨ sɨmɨ mɨtụlụrụ sɨmɨ bimɨóṇgó, gɨ sị́ sị́lị́ rokoꞌbụ ꞌbɨ Satána do sị́lị́ Lomo, gɨ ro zɨ́ye ṇgúṇgu ledremá, Lomo nɨ ótoómo lúyú ledre eyé, zɨ́ye ólụ́ye dongará ꞌyị ga bɨ Lomo gelé yée go ní.’

19“Ngére Agụrị́pa, gɨ ore mákála amá ledre bɨ Ngére Yésụ uku ya máídí méngị a sɨmɨ bɨ ꞌdodo roné zɨ́ma gɨ komo ere ní wá. 20Máꞌdódoụ́tụ ledre gɨ roa zɨ́ Yụ́da ga bɨ sɨmɨ gara bɨ Damásika ní, gɨ ore sɨmɨ Yerụsaléma, nda kɨ́ sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Yụdáya mbá, odụ a zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. Máꞌdódo zɨ́ye kɨ́dí idínɨ́ óyólóꞌbó mɨmbéꞌdeyé zɨ́ye ndáꞌbaógụyé zɨ́ Lomo, zɨ́ye ndị́sịyé méngị ledre ga bɨ nɨ ꞌdódo a kɨ́dí oyóloꞌbónɨ́ mɨmbéꞌdeyé go ní.

21“Née sị́ ledre bɨ Yụ́da e ꞌdiꞌbinɨ́ máa gɨ do ligá ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo áyíye gɨ ro úfu máa ní. 22Tɨ́ lá do sị́lị́ ba, Lomo ndịsị sáká máa née. Mátóro ona ba uku ledre zɨ́se mɨngburoko ꞌyị ga bɨ kɨ́ ledreyé owóowó ní kɨ́ yée ga bɨ ndanɨ́ kɨ́ ledreyé owóowó wá ní mbá. Máúku amá ledre rómo gɨ do ledre bɨ nébị e kɨ́ Mụ́sa ukunɨ́ kɨ́dí nɨ ógụ méngị roné ní wá. 23Bɨ ya kɨ́dí, Kɨ́résịto nɨ ꞌdóꞌdó kí, zɨ́a ídíne ne mɨzefị ꞌyị bɨ nɨ úrú gɨ sɨmɨ umbu, nɨ ótrụ́ kodo bimɨóṇgó zɨ́ ꞌyị ené e kɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní.”

24Páwulo lịkpị́ ogụ aka ledre lá gị kɨ́ra ní, zɨ́ Fésito gbúrógbóne kɨ́dí, “Páwulo, ṛífu yị́ eyị́ go. Mongụ́ ólo ledre bɨ ólo ba nɨ go óto yị́ị zɨ́yị ṛífuyị́.”

25Zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre zɨ́ Fésito kɨ́dí, “Gávana, mándá amá ꞌyị rịfu wá. Mándị́sị lị́kpị́ née mbigí cóngó ledre bɨ maꞌdíi ní. 26Máéré amá ngịrị kɨ́ úku ledre zɨ́ ngére Agụrị́pa wá, gɨ zɨ́a owo ledre gɨ ro ledre ga gére née bú. Máówo bú maꞌdíi kɨ́dí ledre ga bɨ máúku yée ba, ꞌdiꞌbi do ledre ga gére née go mbá gɨ zɨ́a mengịnɨ́ kóo royé mɨótoécịné dogboṛụ bi wá. 27Ngére Agụrị́pa, ṇgúṇgu ledre ga bɨ ꞌbɨ nébị e ní bú? Máówo bú kɨ́dí ṇgúṇgu bú.”

28Nda gɨ ore zɨ́ Agụrị́pa úku ledre zɨ́ Páwulo, “Sómụ́ ꞌbɨ eyị́ yá sɨmɨ owụ́ sịndị́ kadra bɨ cúkuꞌdée ba útúásá go óto máa zɨ́ma ídíma ꞌyị ꞌbɨ Kɨ́résịto?”

29Zɨ́ Páwulo úkulúgu ledre kɨ́dí, “Togụ́ owụ́ sịndị́ kadra cúkuꞌdée togụ́ mbú mongụ́ne, ini amá nɨ zɨ́ Lomo kɨ́dí yị́ị kɨ́ ꞌyị ga bɨ karaba bɨ uwúnɨ́ ledre bɨ máúku ba ní, idínɨ́ ṇgúṇgu ledre Yésụ káa zɨ́ máa ní, tɨ́ lá ndanɨ́ ónzó sée sɨmɨ sị́gịnị wá.”

30Gɨ ore zɨ́ ngére e ị́nyịyé ꞌdága, kɨ́ gávana e kɨ́ Bụrụnị́ke nda kɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo nɨyí kéye ní. 31Zɨ́ye ólụ́ógụyé gɨ ꞌdị́cị́ ndéréye, sɨmɨ bɨ ndịsịnɨ́ ódro kɨ́ úkulóꞌbó ledre née dongaráye ní, zɨ́ye úku ledre ya, “Oꞌdo née mengị ené bɨsinyí ledre bɨ gɨ ro do úfu wo togụ́ mbú óto wo sɨmɨ sị́gịnị ní wá.”

32Zɨ́ Agụrị́pa úku ledre zɨ́ Fésito ya, “Idí oꞌdo née ndaá úku ledre kɨ́dí née nɨ ndéré ꞌdáꞌdá zɨ́ Káyísara ꞌdécị ngbangané ne wá, káa bɨ iꞌdízé sị́lị́ze gɨ roa go zɨ́a ndéré ené.”

27

Páwulo ꞌdogụ bi ndéréne sɨmɨ Róma

1Sɨmɨ bɨ yemezé sómụ́ ledre gɨ ro zɨ́ze ꞌdógụ bi ndéréze sɨmɨ káṇgá bɨ Ítali ní, do íꞌbí Páwulo e kɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ nɨyí kéye sɨmɨ sị́gịnị ní do sị́lị́ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e kɨ́ ịrịné Zụ́lụya, bɨ nɨ ne manda zɨ́ asikíri ga bɨ ndịsịnɨ́ ndólo yée do okó ꞌbɨ Káyísara ní.2Zɨ́ze ékị́ze sɨmɨ mongụ́ kuṛúngba gɨ sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Adaramị́tị bɨ nɨ go nzíyiné gɨ ro ndéréne sɨmɨ gara ga bɨ do mama bɨ dongaráye kɨ́ káṇgá bɨ Ásiya ní. Zɨ́ze ꞌdógụ bi sága. Azé kóo kɨ́ Arisitáka bɨ ꞌyị ꞌbɨ gara bɨ Tasalonị́ka bɨ sɨmɨ Mekedonị́ya ní.

3Sɨmɨ bɨ bi aráloꞌbó roné ní, zɨ́ze ndéréógụzé sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Sidóna. Mɨmbéꞌde Zụ́lụya nɨ kóo bɨlámáne ro Páwulo kɨ́ngaya, zɨ́a íꞌbí mɨsiꞌdi zɨ́ Páwulo zɨ́a ndéréne kɨ́ lúrú ezegámáne e gɨ ro zɨ́ye sáká wo kɨ́ éyị́ bɨ ili ní. 4Zɨ́ze ị́nyịzé ndéréze gɨ ore, gɨ zɨ́a bɨ kóo azé sị́ síli ní, zɨ́ze ízi rozé óyóómo cúkú Sáyípuroso mɨꞌdí do ngelị. 5Sɨmɨ bɨ ꞌdogụzé mɨkavu sága do mama káṇgá ga bɨ Silísiya kɨ́ Pamafíliya ní, zɨ́ze ógụzé sɨmɨ gara bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Mị́ra bɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Lịsị́ya ní. 6Gɨ sɨmɨ Mị́ra, zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e née óto zée sɨmɨ mongụ́ kuṛúngba bɨ ogụ gɨ sɨmɨ gara bɨ Alakɨzandarị́ya bɨ sɨmɨ Ízibiti gɨ ro ndéréne sɨmɨ Ítali ní. 7Zɨ́ze ndéréze gɨ ore tɨ́ ndoo kɨ́ tụ́ꞌdụ́ sị́lị́ e zɨ́ze ndéréógụzé gbóo cigí gara bɨ kɨ́ ịrịné Nidụ́sụ ní. Sɨmɨ bɨ síli nɨ nda go kɨ́ rokoꞌbụné kɨ́ngaya, utúasázé lolụ ndéré mbị́ kóꞌdụ́ze wá ní, zɨ́ze ízi rozé dogboṛụ cúkú bɨ Keréto bɨ oto asá roné ndro kɨ́ bi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Salamúne mɨꞌdí do anú ní. 8Gɨ ore zɨ́ze ndéréze fú lá ndoo gbóo kacɨ́ kóꞌdụ́ gbúṛóngó Keréto, zɨ́ze ndéréógụzé do bi bɨ kɨ́ ịrịné Bɨlámá bi bándá kuṛúngba e bɨ gbóo kɨ́ gara bɨ Laséya ní.

9Ndịsịzé kóo ore kɨ́ ngbángbá sị́lị́, ndéré kɨ́ kuṛúngba nɨ yị́ ené kóo go bɨsinyíne kɨ́ngaya gɨ zɨ́a née kóo gɨ do kacɨ́ Sị́lị́ ꞌbɨ Órụ́ Éyị́27:9 Sị́lị́ ꞌbɨ Órụ́ Éyị́: Née sị́lị́ bɨ mongụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ ndịsị ólụ́ sɨmɨ Mongụ́ Bi ꞌbɨ Lomo bɨ sɨmɨ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Lomo ní ndị́sị óyụ sáma gɨ ro zɨ́ Lomo ótoómo lúyú ledre ꞌbɨ Isɨréle e ní. Zɨ́ Isɨréle e ndị́sịyé órụ́ éyị́ sɨmɨ kadra máa née ní. Ólo Lévị 16. mɨánu. Zɨ́ Páwulo úku ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ nɨyí kéye ní ya, 10“Yaꞌdá e, mɨndéréze gɨ ona ꞌdáꞌdá nɨ ógụ ídí bɨsinyíne kɨ́ngaya. Kuṛúngba ezé nɨ sínyí kɨ́ éyị́ ga bɨ roné ní mbá, ngíti géyị yá, iní nɨ kpá ꞌdíꞌbi ókpó ꞌyị.” 11Tɨ́ lá mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e née oto ené komoné ro ledre bɨ Páwulo uku ní wá, lodụ́ nda yị́ ené kacɨ́ ledre ꞌbɨ ꞌyị kpúṛónyó kuṛúngba e kɨ́ ledre bɨ mị́ngị́ kuṛúngba ukunɨ́ ní. 12Gɨ zɨ́a bɨ gbúṛóngó mɨkavu bɨ ndịsịnɨ́ bándá kuṛúngba e sɨmɨ a ní utúasá gɨ ro zɨ́ ꞌyị e ndị́sịyé sɨmɨ a kɨ́ lịmị wá. Zɨ́ tụ́ꞌdụ́ ꞌyị e yéme sómụ́ ledre kɨ́dí, idízé mu ndéré gɨ ona kɨ́ óto komo gɨ ro zɨ́ze ógụzé sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Phonékisi bɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Keréto ní togụ́ nɨ útúásá yá, zɨ́ze ndị́sịzé ore kɨ́ lịmị ba.

Mɨgombị kangba kuṛúngba komo mɨkavu

13Sɨmɨ bɨ owụ́ síli tonó ílí gɨ ꞌdí do anú ní, zɨ́ ꞌyị kpúṛónyó kuṛúngba e sómụ́ ꞌbɨ eyé kɨ́dí ledre bɨ kóo yée ilinɨ́ wo ní utúasá go. Zɨ́ye ị́mbị́óyó késị́ bɨ ndịsị ódóngéṛị kuṛúngba sɨmɨ iní káa bɨ nɨ ndéré ní, zɨ́ze tónóze ndéréze kacɨ́ kóꞌdụ́ gbúṛóngó Keréto. 14Tɨ́ lá gɨ do kacɨ́ owụ́ sịndị́ kadra cúkuꞌdée, zɨ́ mongụ́ bɨsinyí síli bɨ ꞌyị e ndịsịnɨ́ ndólo a “síli gɨ ꞌdí do ngelị mɨꞌdí gbére ní” ógụné kpụrụ́ gɨ ꞌdí sɨmɨ cúkú gɨrí. 15Zɨ́a kpére mongụ́ kuṛúngba ba bɨsinyíne kɨ́ngaya bi ndéréze ndaá ꞌdáꞌdá gɨ zɨ́ mɨgombị née wá. Zɨ́ ꞌyị kpúṛónyó kuṛúngba e nda lá ótoómo a zɨ́ mɨgombị ndéréne kɨ́e kɨ́ꞌdí bɨ ndịsị ílí ꞌdị́yị roné ní. 16Sɨmɨ bɨ okpóomozé owụ́ cúkú bɨ kɨ́ ịrịné Kawuda mɨꞌdí do anú ní, kɨ́ ꞌdoꞌdó ga gére née mbá, zɨ́ze ꞌdíꞌbiógụ owụ́ kuṛúngba bɨ ndịsị sáká ꞌyị e sɨmɨ ledre bɨ kakara ní tɨ́ do roné. 17Zɨ́ye ị́mbị́óto owụ́ kuṛúngba née do mongụ́ kuṛúngba zɨ́ye ódóngéṛị mongụ́ kuṛúngba née kɨ́ káꞌdá ngị́rị. Erénɨ́ ngịrị káa bɨ yée nɨyí ngásá ógụ do bi bɨ sayi ụṛụ́ ꞌdụtụ komo iní do bi bɨ ndịsịnɨ́ ndólo Sítiresi bɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Lị́bịya ní, zɨ́ye ónzólúgu késị́ bɨ ndịsị ówóngéṛị kuṛúngba káa bɨ nɨ ndéré ní sɨmɨ iní do ótoómo síli zɨ́a ndị́sịné ị́trị́ mongụ́ kuṛúngba ne ndéré kɨ́e. 18Sɨmɨ bɨ bi aráloꞌbó roné ní, cóngó ro mɨgombị kɨ́ mɨkáda iní tatá nda ꞌdáꞌdá zɨ́ze tónóze ụ́cụóyó éyị́ ga bɨ sɨmɨ mongụ́ kuṛúngba ní ꞌdáꞌba. 19Sị́lị́ ota gɨ do kacɨ́ ledre née ní, zɨ́ye ụ́cụóyó ambá éyị́ ga bɨ sɨmɨ mongụ́ kuṛúngba ní ꞌdáꞌba cụ́ kɨ́ sị́lị́ye. 20ꞌDiꞌbi zée tụ́ꞌdụ́ sị́lị́ utúasázé lúrúndíki kadra togụ́ mbú kele wá. Mɨgombị nɨ ꞌbɨ ené fú lá ro moko ílí ené kɨ́ rokoꞌbụné kɨ́ngaya. Odụ a, zɨ́ze ꞌdíꞌbióyó ledre bɨ ya azé ómo ní gɨ sɨmɨ dozé ꞌdáꞌba.

21Gɨ do kacɨ́ bɨ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ kuṛúngba mengịnɨ́ go tụ́ꞌdụ́ sị́lị́ anunɨ́ éyị́ wá ní, zɨ́ Páwulo ị́nyịógụné ꞌdága úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Yaꞌdá e idí úwúsé kóo ledre bɨ máúku zɨ́se kɨ́dí ndazé ị́nyị gɨ sɨmɨ Keréto ndéréze wá ní, káa bɨ éyị́ bɨ zɨ́a sínyíne kɨ́ ị́ndrịné káa ní ní ndaá. 22Tɨ́ lá cakaba ní, mándéndị́ romá go zɨ́se ídísé ódó mɨmbéꞌdesé, ꞌyị bɨ nɨ úyu gɨ dongaráse ní ndaá, mongụ́ kuṛúngba nɨ sínyí lá ne. 23Kɨ́ ndụlụna, Lomo bɨ mááyí ꞌyị ené, mándị́sị méngị moko zɨ́a ní, kasa maláyika ené zɨ́ma, 24zɨ́a úku ledre kɨ́dí, ‘Ndá éré ngịrị wá Páwulo. Áyí tóro kóꞌdụ́ Káyísara úku ngbanga née. Lomo yomo ꞌyị ga bɨ ásé kéye sɨmɨ kuṛúngba née go mbá gɨ zɨ́ bikịdrị́ mɨmbéꞌdea bɨ royị́ ní.’ 25Bɨ kenée ní, yaꞌdá e ídísé ódó mɨmbéꞌdesé. Máówo bú kɨ́dí Lomo nɨ méngị ledre née tɨ́ káa zɨ́ bɨ maláyika uku zɨ́ma ní. 26Tɨ́ lá mongụ́ kuṛúngba nɨ útru roné zɨ́a sínyíne kɨ́ze do ngíti cúkú.”

27Sɨmɨ sokó doa eso (14) sị́lị́, mɨgombị nɨ fú lá ndị́sị ị́trị́ lóꞌbó zée komo mɨkavu bɨ kɨ́ ịrịné Medịterénịya ní. Kɨ́ yana ndụlụ zɨ́ sómụ́ ledre ógụné sɨmɨ do ꞌyị kpúṛónyó mongụ́ kuṛúngba e kɨ́dí azé go gbóo gɨ ro ꞌdógụ bi. 28Zɨ́ye ndɨ́rábɨ mɨólụ́ iní do ówo a kɨ́dí mɨólụ́ a nɨ mítiri cị́ gbre. Zɨ́ye ndéré ꞌdóso royé cúkuꞌdée ꞌdáꞌdá do kpá ndɨ́rábɨ ándá a, zɨ́ye ówo a kɨ́dí mɨólụ́ a nɨ go mítiri cị́ kéṛị́ a doa sokó. 29Ngịrị ndịsị kóo méngị yée káa bɨ mongụ́ kuṛúngba nɨ ndéré útru roné ro tutú e, zɨ́ye ónzóóto késị́ ga bɨ ndịsịnɨ́ ówóngéṛị kuṛúngba ní eso (4) sɨmɨ iní gɨ ꞌdí sogo mongụ́ kuṛúngba. Zɨ́ye ndị́sịyé íni ini zɨ́ Lomo gɨ ro zɨ́ bi árá ndíki yée. 30Gɨ ore, ꞌyị kpúṛónyó kuṛúngba e ayínɨ́ kóo go gɨ ro lólo eyé gɨ sɨmɨ mongụ́ kuṛúngba ꞌdáꞌba. Zɨ́ye ị́mbị́óto owụ́ kuṛúngba bɨ sɨmɨ mongụ́ kuṛúngba ní sɨmɨ iní, lóndo royé káa zɨ́ ayínɨ́ ndéré óto késị́ bɨ ndịsị ówóngéṛị kuṛúngba ní tara somo mongụ́ kuṛúngba. 31Tɨ́ lá zɨ́ Páwulo úku ledre zɨ́ mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri e kɨ́ asikíri e ya, “Togụ́ ꞌyị kpúṛónyó mongụ́ kuṛúngba e ndịsịnɨ́ eyé sɨmɨ kuṛúngba ona wá, ndásé óto komosé kɨ́dí ásé ídí trịdrị ní wá.” 32Née ní, zɨ́ asikíri e óṇgo ꞌdécị káꞌdá bɨ odónɨ́ owụ́ kuṛúngba kɨ́e ní tụ do íꞌdí sị́lị́ye gɨ roa zɨ́a ndéréókpóne.

33Sɨmɨ bɨ bi nɨ aka lá ꞌboꞌboṇgo gɨ ro árá ní, zɨ́ Páwulo úku ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ kóo nɨyí kéye sɨmɨ mongụ́ kuṛúngba ní gɨ ro zɨ́ye ánu éyị́. “Órụ́sé tarasé cakaba go kɨ́ sị́lị́ sokó doa eso zɨ́se ídíse kɨ́ mongụ́ sómụ́ ledre, sịndị́ kadra ga gére née mbá ánusé éyị́ mɨánu wá. 34Cakaba ní, mándéndị́ romá go zɨ́se gɨ ro zɨ́se ánu éyị́ mɨánu. Sanáse ili éyị́ mɨánu gɨ ro zɨ́se ídíse trịdrịsé. ꞌYị bɨ dongaráse kị́éꞌdo káa bɨ nɨ úyu ní ndaá.” 35Gɨ do kacɨ́ bɨ Páwulo uku ledre née kenée ní, zɨ́a ꞌdíꞌbi ambata do íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo do komoyé ore, zɨ́a ꞌdéwe a tónóne ánu a. 36Zɨ́ ledre née íꞌbí rokoꞌbụ zɨ́ze, zɨ́ze ị́nyịzé mbá ánu éyị́ mɨánu. 37Azé kóo sɨmɨ mongụ́ kuṛúngba za mbá (276) míya gbre cị́ ota doa sokó doa ịnyị doa kéṛị́. 38Gɨ do kacɨ́ bɨ ꞌyị e anunɨ́ éyị́ go zɨ́ye léreyé mbá mɨlére ní, zɨ́ye ụ́cụóyó kúfú éyị́ ga bɨ kóo sɨmɨ mongụ́ kuṛúngba ní sɨmɨ mɨkavu gɨ ro óto kuṛúngba zɨ́a ídíne fáfáka.

39Sɨmɨ bɨ bi oṇgoonzó nda roné go ní, ꞌyị kpúṛónyó mongụ́ kuṛúngba e owoꞌdiꞌbinɨ́ mbị́ ị́rịgbére bɨ nɨyí sɨmɨa ní wá. Zɨ́ye lúrúndíki do mongụ́ nyárá bi were kɨ́ sayi doné kóꞌdụ́ gbúṛóngó ore. Zɨ́ye yéme sómụ́ ledre ya, togụ́ nɨ útúásá yá, yée nɨyí kpúṛónyó mongụ́ kuṛúngba ndéré tóro kɨ́e do ngáká bi née íri. 40Gɨ ore, zɨ́ye óṇgo ꞌdécị káꞌdá gɨ ro késị́ bɨ ndịsị ówóngéṛị kuṛúngba ní do ótoómo a zɨ́a ólụ́ne sị́ iní. Nda sɨmɨ sịndị́ kadra máa née ní, zɨ́ye líkpíóyó káꞌdá bɨ ro éyị́ bɨ ndịsịnɨ́ kị́rị́gbị iní kɨ́e gɨ ro zɨ́ kuṛúngba ndéréne ní ꞌdáꞌba. Nda née ní, zɨ́ye sị́kpịóyó éyị́ bɨ tara somo mongụ́ kuṛúngba ní ꞌdága gɨ ro zɨ́ síli ndị́sịné ílí mongụ́ kuṛúngba ndéré kɨ́e ꞌdáꞌdá, née go mɨndéréze do gbúṛóngó. 41Tɨ́ lá zɨ́ mongụ́ kuṛúngba útru roné ro mɨụ́ṛụ́ sayi do ngásá ógụné do ngáká bi. Zɨ́ tara somo a lányáne ngị́rị utúasá lolụ ndéré wá. Zɨ́ sono mongụ́ kuṛúngba ꞌdéwe sínyi roné nzéré nzéré gɨ zɨ́ bɨsinyí mɨkáda iní bɨ kɨ́ rokoꞌbụné ní.

42Zɨ́ asikíri e yéme ledre gɨ ro úfu ꞌyị ga bɨ kóo nɨyí mɨꞌdíꞌbiyé sɨmɨ sị́gịnị ní mbá ꞌdáꞌba káa bɨ nɨyí ndéré ꞌdógụ bi zɨ́ye ngásáókpóye ke. 43Tɨ́ lá mongụ́ ꞌyị ꞌbɨ asikíri ga gére née ili kóo gɨ ro yómo Páwulo zɨ́a ídíne trịdrị, zɨ́a ụ́cụómo asikíri ga gére née kɨ́ méngị ledre bɨ kóo yemenɨ́ née. Zɨ́a nda yị́ ené úku ledre zɨ́ ꞌyị ga bɨ ụcụnɨ́ bada bú ní kɨ́dí idínɨ́ mu útú sɨmɨ iní zɨ́ye ꞌdógụụ́tụ bi sága. 44Ngíti géyị ꞌyị ga gére née idínɨ́ ꞌdíꞌbi sị́lị́ye ro ngbangbála kágá togụ́ mbú mɨꞌdéwe éyị́ ga bɨ gɨ ro mongụ́ kuṛúngba ní zɨ́ye ꞌdógụ lódụ́ kacɨ́ lafúye. Née mɨsiꞌdi bɨ ꞌdogụzé bi doa sága kɨ́ sanáze bɨlámáne ní.

28

Páwulo do cúkú bɨ Maláta ní

1Sɨmɨ bɨ ꞌdogụogụzé bi go mbá bɨlámáne do gbúṛóngó ní, zɨ́ze úwú ledre kɨ́dí azé ba do cúkú bɨ ndịsịnɨ́ ndólo a Maláta ní. 2Zɨ́ ꞌyị ga bɨ sɨmɨ cúkú ore ní, ꞌdíꞌbi zée sɨmɨ sụmụ do bɨlámá mɨsiꞌdi. Zɨ́ye kótụ́ phoꞌdụ zɨ́ze ndị́sịzé roa gɨ zɨ́ drụ́ gɨ zɨ́a iní ndịsị kóo éꞌdị kɨ́ngaya.

3Zɨ́ Páwulo káka ụ́ṛụ́ nzị ngị́rị́, sɨmɨ bɨ nɨ go óto a ku phoꞌdụ ní, zɨ́ kámá gbúgbuógụné gɨ sɨmɨ nzɨ ngị́rị́ née gɨ zɨ́ bi mɨị́rị́ zɨ́a náná Páwulo ro sị́lị́a. 4Sɨmɨ bɨ ꞌyị ga bɨ ndịsịnɨ́ ndị́sị sɨmɨ cúkú ore lurúndikinɨ́ kámá kɨ́ cíṛíngbí roné sị́lị́ Páwulo ní, zɨ́ye úku ledre dongaráye kɨ́dí, “Oꞌdo ba nɨ ꞌyị úfu ꞌyị e. Abú omo gɨ zɨ́ umbu gɨ sɨmɨ mɨkavu go ní, ngúru lomo ga bɨ ꞌyị ꞌdécị ngbanga ꞌbɨ ꞌyị e ní, utúasá ótoómo wo zɨ́a ídíne trịdrị wá.” 5Gɨ ore, zɨ́ Páwulo fúfuóyó kámá née gɨ ro sị́lị́ne ku phoꞌdụ, éyị́ bɨ zɨ́a ídíne roa bɨsinyíne ní ndaá. 6Ndịsịnɨ́ kóo go lá sóngó Páwulo zɨ́ saná a ụ́ṛụ́ne ngíti géyị yá, ꞌdiya káa ní nɨ útú geré fí umbu. Tɨ́ lá bɨ ndịsịnɨ́ má, lurúndikinɨ́ éyị́ bɨ bɨsinyí zɨ́a méngị wo ní wá ní, zɨ́ye óyólóꞌbó tarayé kɨ́dí, “Oꞌdo ba nɨ ngúru lomo káa zɨ́ lomo bɨ kɨ́ ịrịné ꞌYị ꞌdécị yéme ngbanga ní.”

7Gbóo cigí bi bɨ kotụ́nɨ́ phoꞌdụ zɨ́ze doa née ní, yáká ꞌbɨ ngíti oꞌdo kɨ́ ịrịné Pábụlịsị nɨ kóo ore, nɨ ne ꞌyị bɨ kɨ́ ledrené owóowó sɨmɨ cúkú máa née. Zɨ́a ꞌdíꞌbi zée sɨmɨ sụmụ kɨ́ sị́lị́ ota (3) azé ṇgu e ꞌbe ꞌbɨ ené. 8Sɨmɨ sịndị́ kadra née ní, ꞌbụ Pábụlịsị nɨ kóo kɨ́ ro mɨị́rị́ kpá kɨ́ sɨmɨkowo mɨꞌdúꞌduné komo ṛangba. Zɨ́ Páwulo ólụ́ne lúrú wo ꞌdị́cị́ íri, gɨ do kacɨ́ ini zɨ́ Lomo, zɨ́ Páwulo óto sị́lị́ne doa zɨ́ saná a zázáne. 9Sɨmɨ bɨ ledre née mengị roné kenée ní, zɨ́ ngíti géyị ꞌyị ga bɨ kóo kɨ́ ndíyá do cúkú ore ní ógụyé zɨ́ Páwulo zɨ́ sanáye kpá zázáne. 10Zɨ́ye óto úndruzé do tụ́ꞌdụ́ mɨsiꞌdi e. Sɨmɨ bɨ azé go nzíyizé gɨ ro ꞌdógụ bi ní, zɨ́ye ógụyé kɨ́ éyị́ ga bɨ ilizé yée ní íꞌbí yée zɨ́ze.

Mɨndéréze gɨ sɨmɨ Maláta sɨmɨ Róma

11Gɨ do kacɨ́ éfé ota (3), zɨ́ze ị́nyịzé ndéréze kɨ́ mongụ́ kuṛúngba bɨ kóo nɨ mɨtóroné ore kɨ́ lịmị ní. Mongụ́ kuṛúngba máa née nɨ kóo gɨ sɨmɨ gara bɨ Alakɨzandarị́ya ní, kɨ́ lị́lị kúṛógbó do lomo ga bɨ toṇgo e, kɨ́ ịrịyé Kásata e kɨ́ Pólụsụ ní roné. 12Zɨ́ze ndéréógụzé sɨmɨ mongụ́ gara bɨ kɨ́ ịrịné Surakúso ní. Zɨ́ze ndị́sịzé ore kɨ́ sị́lị́ ota (3). 13Gɨ ore, zɨ́ze ꞌdógụ bi ndéréógụzé sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Rịgị́mu ní. Sɨmɨ bi mɨárá a née ní zɨ́ síli tónó ílíne gɨ ꞌdí do anú, lá sị́lị́ gbre zɨ́ze ndéréógụzé sɨmɨ gara bɨ kɨ́ ịrịné Potịyólịsị ní. 14Zɨ́ze ówo ngíti géyị ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ ní ore. Zɨ́ye úku ledre zɨ́ze kɨ́dí, idízé ndị́sị kéye ore kɨ́ sị́lị́ ịnyị doa gbre. Nda née ní, zɨ́ze ꞌdíꞌbi mɨsiꞌdi ndéréze sɨmɨ mongụ́ gara bɨ Róma ní.

15Zɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌyị lódụ́ kacɨ́ Yésụ sɨmɨ Róma ní úwú ledrezé kɨ́dí azé go ógụ. Zɨ́ye lódụ́ ndíki zée zaá gị sɨmɨ gara bɨ Sụ́ụ ꞌbɨ Apị́yosụ bɨ kɨ́ ꞌDị́cị́ ꞌbɨ Ṇgu e Ota ní. Sɨmɨ bɨ Páwulo lurúndiki yée ní, zɨ́ ledre née íꞌbí rokinyi do mɨmbéꞌdea zɨ́a íꞌbí mbófo éyị́ zɨ́ Lomo gɨ ro ledre née. 16Sɨmɨ bɨ ogụzé sɨmɨ Róma ní, do íꞌbí mɨsiꞌdi zɨ́ Páwulo idí ndị́sị kɨ́ ro doné zɨ́ kémbị́ asikíri ndị́sịné bándá wo.

Páwulo ꞌdodo ledre ꞌbɨ Lomo sɨmɨ Róma

17Gɨ do kacɨ́ sị́lị́ ota (3), zɨ́ Páwulo ndóloyóko manda ꞌbɨ Yụ́da e. Sɨmɨ bɨ yokonɨ́ royé ní, zɨ́a úku ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Lafúma e Yụ́da e, abú máúku bɨsinyí ledre ro ꞌyị ezé e kɨ́ gɨ ro ledre ondụ́ bɨ bulúnduzé e iꞌbínɨ́ zɨ́ze ní wá, zɨ́ manda ezé e ꞌdíꞌbi máa sɨmɨ Yerụsaléma do íꞌbí máa do sị́lị́ ꞌyị ꞌbɨ Róma e. 18Sɨmɨ bɨ mɨngburoko ꞌyị ꞌbɨ Róma e lurúnɨ́ bi sɨmɨ ledre née ní, ilinɨ́ go gɨ ro íꞌdí sị́lị́ye gɨ romá gɨ zɨ́a owonɨ́ eyé bɨsinyí ledre bɨ máméngị zɨ́a útúásáne gɨ ro do úfu máa ní wá. 19Tɨ́ lá gɨ zɨ́a bɨ ngárá Yụ́da e ṇguṇgunɨ́ eyé kenée wá ní, zɨ́a óto máa zɨ́ma úku ledre kɨ́dí nɨ bɨlámáne zɨ́ma ndéré kɨ́ ledre née kóꞌdụ́ Káyísara. Ndaá ꞌbɨ ené bɨ ya mándéré née íꞌbí ngbángá mbigí ꞌyị amá e ní wá. 20Gɨ zɨ́ kéyị née zɨ́ma ndólo sée gɨ ro lúrú sée zɨ́ma kpá ódromá kɨ́se. Onzónɨ́ máa sɨmɨ sị́gịnị gɨ zɨ́a bɨ máṇgúṇgu ledre bɨ zée Isɨréle e ndịsịzé óto komozé gɨ roa ní.”

21Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ndikizé ezé wáraga gɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Yụdáya kɨ́ ịrịyị́ wá. Gbawá ꞌyị ezé bɨ zɨ́a ógụné lị́kpị́ ledre togụ́ mbú úku bɨsinyí ledre kɨ́ ịrịyị́ ní ndaá. 22Tɨ́ lá ilizé úwú sómụ́ ledre eyị́ gɨ ro ꞌyị ga bɨ ṇguṇgunɨ́ ledre ꞌbɨ Yésụ go ní, gɨ zɨ́a owozé bú kɨ́dí do bi e mbá ꞌyị e ndịsịnɨ́ úku sínyi ledre gɨ ro ꞌyị lódụ́ kacɨ́ga.”

23Zɨ́ye óto sịndị́ kadra kɨ́ Páwulo e bɨ yée nɨyí ndíkí sɨmɨ a ní. Kadra née ní, zɨ́ Yụ́da ga gére née ógụyé kɨ́ tụ́ꞌdụ́ ngíti géyị lafúye do bi bɨ Páwulo ndịsị ndị́sị doa ní. Zɨ́ Páwulo úku yéme ledre gɨ ro ledre ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ Lomo ní zɨ́ye kú kɨ́ phịyị́ gị kɨ́ tagá. Zɨ́a áyíne gɨ ro zɨ́ne ꞌdíꞌbi doyé kɨ́ ledre Yésụ gɨ sɨmɨ lorụ ꞌbɨ Mụ́sa kɨ́ ꞌbɨ nébị e. 24Zɨ́ ledre née ꞌdíꞌbi do ngíti géyị, tɨ́ lá ngíti géyị ṇguṇgunɨ́ ꞌbɨ eyé e wá. 25Zɨ́ye báyiyé kɨ́ ndị́sị ítí kangú dongaráye gɨ do kacɨ́ bɨ Páwulo uku odụ kúrúne zɨ́ye kɨ́dí, “ꞌDówụ́ Lomo uku kóo ledre go maꞌdíi sɨmɨ bɨ ukuiꞌbí ledre tara nébị Isáya zɨ́ bulúndusé e kɨ́dí Lomo uku ya,

26“ ‘Ndéré mu úku ledre zɨ́ ꞌyị ga ba,

“Ásé índi mbílíse úwú sanda bɨ gɨ ro Lomo ní má,

tɨ́ lá útúásá esé úwú yéme ini ledre bɨ sɨmɨ a ní wá.

Ásé kpá lúrú éyị́ ga bɨ ndịsị méngị yée ní, tɨ́ lá útúásásé esé lúrúndíki a wá.”

27Gɨ zɨ́a sɨmɨ do ꞌyị ga ba nɨ yị́ ené go mɨꞌdụ́tụné, esị ꞌdụtụnɨ́ gu mbílíye go,

ꞌdụtụnɨ́ komoyé kpá go mɨꞌdụ́tụ.

Idí kóo ndaá kenée wá,

káa bɨ nɨyí lúrú bi kɨ́ komoyé zɨ́ye úwú ledre kɨ́ mbílíye,

zɨ́ sɨmɨ doyé ówoꞌdíꞌbi ini ledre gɨ sɨmɨ a,

zɨ́ye ndáꞌbalúgu royé zɨ́ma.

Nda née ní, zɨ́ma yómo yée.’28:27 Isáya 6:9-10

28-29“Bɨ kenée ní, máíli sée Yụ́da e, zɨ́se ówo a kɨ́dí Lomo kasa sanda bɨ ꞌbɨ yómo ꞌyị e ní go zɨ́ ꞌyị ga bɨ ngárá ndanɨ́ Yụ́da e wá ní. Nɨyí úwú a zɨ́ye ṇgúṇgu a.”

30Zɨ́ Páwulo ndị́sịné ore kɨ́ sɨmɨbi gbre sɨmɨ ꞌdị́cị́ ené bɨ ndịsị íꞌbí késị́ gɨ roa née ní. ꞌYị ga bɨ mbá ndịsịnɨ́ ógụ lúrú wo ní, zɨ́a ndị́sịné ꞌdíꞌbi yée sɨmɨ sụmụ. 31Gɨ ore, zɨ́a ndị́sịné úku ledre zɨ́ ꞌyị e gɨ ro ꞌbe ꞌbɨ Lomo nda kɨ́ ꞌdódo ledre gɨ ro Ngére Kɨ́résịto Yésụ, ngịrị ndaá roa wá. ꞌYị bɨ zɨ́a ụ́cụómo wo ní ndaá kpá wá.