Lemefeme da Yesu Kristo

Markus

1

1 Tiyatsi lemofeme da Yesu Kristo Ndse da Pwa. 2 Botsi miya dori avor malamtso da annabi Ishaya,

"Ni, na len ndso‐tuffedei ahumwasa, ma ḅa ḍado tuffedow.

3 Kwormu ma‐waha avor kake, ḍamdo tuffe da Homengum, fiyemgo tuffeden:"

4 Yohanna a si ma ḍa baptisma avor kake, nda boyi leme a ḍa baptisma ungo po njiya gekelo piyatso ka sahasei. 5 Miye Yahudiya kat ka miye Yerusalem ta dimma hakan; nda ḍaren baptisma avor ine Urdun, ta boyen lemehaseidaren. 6 Yohanna a chopwa ka syewoi lugwabtso, nda ḅweye sisen ka sillare a ngbangen, ndadi zem aw-ye ka nzumwatso avor kake. 7 Nda boyi leme adi tsa a chi: "Ma ne di si ḅa kwodei abesin nda perrigi ka kentso, so ḅweyi hwonyeden tá kenni na gierero a parra. 8 Hen, na ḍowno baptisma ka habiye; ndi, ndaḅa ḍowno baptisma ka Pitso Tsubwatso." 9 Avor getsingen Yesu a dimma di Nazarat abasa Galili. Yohanna a ḍan baptisma avor Urdun. 10 Naya nda dimma di vor habiye, yanggbel pwa a wuno, Pitso botsi gullatso a janga anangen; 11 Kworme a dimma di pwa adi tsa a chi: "Hye no Ndsedei, a na mo; ha ningi kow yang." 12 Pitso a madden gbel nda wudo kake. 13 Tsi ne avor kake boteden bow fwat, Shaitan adi elten ka lemehasei; nda ndsa ḅwa ka sye kake; malaiku ta ḍan kissawne. 14 Betso miya ḍikdo Yohanna a gberrowe, Yesu a wudo vor Galili adi boye lemefeme da Pwa, ndadi tsa a chi: 15 "Bo tilo hangen, homne da Pwa ne gbel, po-rum njiya huna vo diyalome gaka lemofeme." 16 Ndadi weyo a kwaka habiye da Galili, nda na Siman ka Andarawus ndso‐nogo Siman, tadi ḍong ndalimtso avor habiye, ten dziye‐ker vakye. 17 Yesu a tsaren a chi: "Hwam ga besin, hen gban, na ngaddowno huna ndsa dziye‐ker ḅware." 18 Ḅongong ḅongong ta ḍaka ndalimtso a kwo-ḍen. 19 Naya nda weyo akwamu kyengkyeng nda na Yakub ndse da Zabdi, ka Yohanna ndse‐nogen; ten gban, ten ne avor kwombe di ḍade ndalimtso, 20 gbel nda watiren; ta ḍaka bageren, Zabdi avor kwombe ka lagbeiden, ta kwoḍo besin. 21 Ta perro vor Kafranahum. Gbel nda perro hwodiye hiwotso a fira piyatso; nda gballa kenne miye. 22 Ta ndello ka kenlemeden, gibo nda kenneren hye kanna a chi tsi ne homo‐ha, á botsi miye‐ḍaḍuwe. 23 Avor hwodiye hiwotso ama nedo ka pitso rektso. 24 Nda mar kwormungen adi tsa a chi: "Mino ungeino kow, Yesu Ndse‐Nazarat? Hye si ḅa mberreina? Hen leyera, hye, ndso‐tsubwatsi da Pwa." 25 Yesu a boyi leme adi tsa a chi: "Kir kwa-munga hye dimma di yedingen." 26 Rektso pitso a taḅalaren, nda mar kwormungen kerker, nda dimma di yedingen. 27 Ten kat, ta ndello a ḍiye so di siren ta tsa a chi: "Mino sano? kensye hweila na? Nda hiwa rektso pitso ka mbamtso, ten gban ta kel lemeden." 28 Lemeden a muḍo nagiduma a perrigo njiya Galili. 29 Naya ta dimma di ha hiwotso ta perro hwoda Siman ka Andarawus, ten no ka Yaḳub ka Yohanna. 30 Soyitsi Siman nga bo ka otso. Gbel ta boyen lemedaro; nda si a kittiro a tuffongero a maddo, otso a ḍakaro, nga wudo lentsodaro. 32 Ka kade, fire ḅe mberro, miya si gakan ka dziye‐otso kat ka dziye‐pelle. 33 Miye‐hwodiyengen ta gbowo a kwamu ha. 34 Nda mbo miye‐otso hanannan, otsodaren som som; nda dimmado pelle hananan; ndá ḍaka pelle ta boye leme gekelo ta leyeren. 35 Ka ha kedatso nda maḍo a dimmo, nda wudo ha nedo tá ḅwara do, gara nda ḍa hiwotso. 36 Ka Siman ka miye hakan ta kwoḍo besen. 37 Ta pan ta tsan a chi: "Ḅware kat ten ne di elta." 38 Nda tsaren a chi: "Ḍakamen ma wudumo hwodiye gbelye, gekelo na boye leme garo, gibo ge lano na si." 39 Nda perro vor hwodiye hiwotsodaren avor Galili kat, nda boye leme a dimdo pelle. 40 A ndso‐dagdei a si gakan adi ngisen nda gyerero ahumwasen adi tsan a chi: "Na hye mwa, ha ḅo kow hye mbo otsi ino a sisin." 41 Lemongen a o Yesu, nda ḍif tuffongen a pan a tsan a chi: "Hen mwa, hya dimma chaw." 42 Ḅogong ḅongong dagdei a mbo gen, nda go dsang dsang. 43 Gbel nda ven tuffe a hiwan kerker a tsan a chi: 44 "Ḅé boyi a lemo ka ndong ma: dso wudo, bil-lo malami ka nanga hye ḍa sye Musa a hiwa gekelo tsubwatsodow go mwaledaren." 45 Nda dimmo a tiya boye miye hananan, nda kajido lemenano kat, Yesu árei mba portso avor hwodiye yangbwang. Tsi ne a basa ha tá ḅwara do; ta si gakan di ha chang.

2

1 Miya bo kyengkyeng ahumwa, nda minna a perro Kafranahum, miyedi boyi lemongen tsi ne a hwodiye. 2 Ḅware kabagban ta gbowo, tá ha a mbidi nagi a kwamuha; ndadi boyeren le. 3 Ta si hakan ka ndong ma, ndso‐otso kerker, miye fwat adi nguten. 4 Tá mba dsoto ahakan ge lektsi miye, ta wuna ha a no vune, a jangado sobotso a ndso‐otso a bo anangen do. 5 Yesu, naya nda na vodiyalomedaren nda boye ndso‐otso: "Ndse, miya ngurugo lemohaseidow." 6 I dziye‐ḍaḍuwe nedo a‐ndsatso, ta ndelha avor yedingeren adi tsa a chi: 7 "Go mino mano a boyo che? Ndadi ḍa Pwa; wano ka ha ḅa ngurogo lemehasei sie Pwa hido?" 8 Ḅogong ḅogong Yesu a leyo avor pitoden tadi ndelha che avor nangereren. Nda tsaren a chi: "Go mino hunadi ndelha avor yedingowno. 9 Ndo di ne popullo, na miya tsa ndso‐otsi ino: miya ngurugo lemohaseidow; na miya tsan a chi: ngur sobotsodow hye wudo? 10 Gekele huḅa leyo, Ndso‐Ḅwara ha ne kan a vratso ndaḅa ngurogo lemohasei (nda tsa ndso‐otso). 11 Nadi boyu, maḍi ngurigo sobotsodow, wudo hwodow." 12 Nda maḍo yanggbel a ngur sobotsoden, nda dimmo ahumwasen kat. Ta ndukodo Pwa, ta tsa a chi: "Hiná liya na sye botsi ano." 13 Nda dimmo gban nda wudo kwaka bahar; lektso miye kat a wudo hakan, ndadi kenneren. 14 Naya ndadi muḍo nda na Lawi, ndse da Halfa tsi ne ndsa a ha miya luw chamtso do: nda boyen: "Hye kwodei." Nda maḍo a kwoden. 15 Tsi ne di zemsye a hwoden, ka miye‐luw chamtso ka miye‐ḍa sahasei gban ten ne ndsa ḅwa ka Yesu ka miye‐kwoden; ten ne hananan di kwoden. 16 Miye‐dori ka Farisawa ta nan nda zemsye ka miye‐ḍa sahasei ka miye‐luw chamtso, ta tsa miye‐kwoden: "Ya nda zemsye nda tsobo ka miye‐luw chamtso ka miye‐ḍa sahasei ḅwa?" 17 Naya Yesu a kello nda tsaren a chi: "Miye-dwatye taná go humne homo‐ngumwe sie dziye‐otso; hen tá si ḅa wa miye‐fyemye, gekelo miye‐hasye na si." 18 Miya‐kwoḍo Yohanna ka Farisawa kat tadi gwonni. Ta si ta tsan a chi: "Gomino miye‐kwoḍo Yohanna ka miye‐kwoḍo Farisawa adi gwonno, miye‐kwodow á ḍa?" 19 Yesu a tsaren a chi: "Ya miye lekki ahaka vune metsorikitso a gwonno getsingen muremetso ne avorsen? Miye ndsa haka muremetso tá leyi gwonno. 20 Ndong firo ḅa si aha miya ngur muremetso avorsen, getsingen tanḅa gwonno. 21 Tá ma a ngur base hweile a gbo a‐ire kan, gibo a‐hweile ḅa kipa a‐ire, gwei ḅe go gban. 22 Tá ma a ngur habiye mbwotsi annab hweile a ḍikko vor gbura habiye ira, gibo che habiye mbwotsi annab a tsirra gbura habiye, habiye mbwotsi annab a kiḍo kat ka gbura habiye; miya weya ḍikdo habiye mbwotsi annab hweile avor gbura hweile." 23 Ndadi weyo a perrigo gasye a firo piyatso, miyedi‐kwoden a tiya ḅei lutu zumwe, ten ne avor weyetso. 24 Farisawa ta tsan a chi: "Ni, lemo mino ta ḍa sa miyá mo a fere piyatso?" 25 Nda tsaren a chi: "Huná liya na avor malamtso sye Dawuda a ḍa a fira nda ḍongo kan; meatso a gen, ten ka miye ta ndsa karen? 26 Nda perro haikali getsingen Abiyatha tsi no malam magbane, nda zem gurasatso ḍiktso, itye miyá weye zemmo, sie malamye ten nedi zemmi, nda vo miye ta ndsa kan?" 27 Nda tsaren a chi: "Miya ḍa fira piyatso go ḅwara; miyá ḍa ḅwara ge fira piyatso. 28 Che gban Ndse‐Ḅwara tsi ne homo fire piyatso."

3

1 Nda minna perro hwodiye hiwotso; ga ama nedo ma ka tuffe ngbatso. 2 Ta niden ati tanḅa na, sie ndaḅa piyaden a fire piyatso, gekelo ta gomen le. 3 Nda boyo manano tuffongen a ngba: "Maḍi, kango avorti." 4 Nda tsaren gban: "Ndaḅa hula a fire piyatso miya ḍa sofeme, sie miya ḍa sahasei? Miya mbodo pitso, sie miya ḅelha?" Ta ndsa ḍong. 5 Nda niden ka yedigbepye, kwakasen a ḍikka ge nyeretso yedingeren. Nda tsa mangen: "Ḍifa tuffanga." Nda ḍifen; tuffongen a minna hula. 6 Farisawa ta dimmo tadi peiyo ka miye da Hirudus ta chello so lemongen, sie ta ḅelten. 7 Yesu a maḍo ka miye‐kwoden ḅa wudo kwaka bahar; miye hananan di haka Galili tadi kwoden. 8 Di haka Yahudiya ka Yerusalem ka Idumiya ka ngertso Urdun; di haka Sur gban ka Sida miye hananan, naya ta kel leme sye ndadi ḍa, ta si gakan. 9 Nda tsa miye‐hwoden, na miya dakan kwombe swadei ahakan gekelo miye, ḅé tá tilten 10 gibo nda mbo otso hananan. Lektso dziye‐otso kat ta tilten ati ḅa kellan. 11 Pitso rektso, naya ta nan, ta fuko ahumwasen ta maḍo kwormungeren ta tsa a chi: "Hye no Ndse da Pwa." 12 Nda hiwaren ḅé taná dimmaden. 13 Nda ngerro a no mwotso a wa miye ndadi mo-tiren ka nangen, ta wudo hakan. 14 Nda taḍa bow a mbidi gbei gekelo tana ndsa kan, ati ndaḅa lentiren ta kenno miye leme. 15 Tanḅa ḍim nyeretso tadi mbo dziye‐otso ta dimmado pelle: 16 Siman a nda ḍikken kwaka hweile Bitrus, 17 ka Yaḳub ndse da Zabdi, ka Yohanna ndso‐noge Yaḳub; nda ḍikken a kwako, Buwanarjis, angen dziye da hubokkoha no; 18 ka Andarawus ka Filibbus ka Barthalamawus ka Matta ka Toma ka Yaḳub ndse da Halfa ka Taddawns ka Siman ndse‐Kana, 19 ka Yahutha Iskariyoti ma kipan. 20 Nda perro i hwadiye nedo. Lektso miye a lekko, tá ḍakaren ta zemsye. 21 Naya ndeingen a kella ano, ta dimmo habwange ati ta kitten, gibo ta tsa a chi: "Ḅo takum-mo." 22 Miye‐ḍaḍuwe iye si di haka Yerusalem ta tsa: "Tsi ne ka Ba’alzabub, di haka homen pelle nda dimmado pelle." 23 Nda watiren a boyeren leme takale a tsa: "Ya Shaitan a dimmado Shaitan? 24 Homne na ḅo tokko gbei, homne ano á mba kangtso. 25 Na hwodiye a tokko gbei hwodiye iyeno á bma kangtso. 26 Na Shaitan a maḍo ka ngyatso ka nangen, nda takko gbei, tá ha kan ndaḅa kango, ungen ḅe mbo. 27 Tá ma a mba portso hwoda ma‐kerkere ati ḅa por ginesen, na miyá liya a ḅweye ma‐kerkere. Na miya ḅweyeren miya mban. 28 Diyalo nadi boyowno, miyeḅa ngurogo dziye-ḅware lemehasei tadi ḍa kat: nagi ya ta yim Pwa miya ngureren gen. 29 Ma yim Pitso Tsubwatso miyá nguren gen na gi gwodi, ndse‐ḍim bashitso ne á mba;" 30 ge la ta boyo: "Tsi ne ka rektso pitso." 31 Feringen nogen ka miyedaren a si; ta lensye gakan a warren ta kange habwange. 32 Miye lektsi ne ndsa hakan ta tsan a chi: "Nogu ka miyedowno ten ne habwange di elta." 33 Nda mwaren a tsaren: "Ndo nogi no ka miyedei?" 34 Nda nido miye ndsa hakan a tsa: "Namo nogi ka miyedei, gibo ma ḅa ḍa motso da Pwa tsi ne ndso‐nogi ka nji‐nogi ka nogi."

4

1 Nda minna a tiya kenno miye a bahar. Miye hananan a lekko hakan; nda perro vor kwombe ma a kwaka habiye. 2 Nda kenneren sye ḳabagban ka leme takale. Avor kentso nda boyeren: 3 "Tsam kwakengowno: Ma‐legasye a dimma ge legasye, 4 getsingen avor legasye, a daso a fuko a no tuffe, ḅakariye a si a zemmo. 5 A daso a fuko a no fara aha ta njiya do gban; gbel angen a maḍo gekelo njiya á kuboko. 6 Naya fere a ḅurro, nda gbammo; tá kwirye do, nda nibboko. 7 A daso a fuko vor hwalye. Hwalye a nduko a gboreren a ḍa dase. 8 A daso a fuko a njiya pe pe, angen a vodo hulatso a nduko a go gban, nda ḍa dase, a daso bow mwaken, a daso bow tukweltaka, a daso haru." 9 Nda tsa: "Ma ka kwakei kan ma nda kello." 10 Naya nda ndsa hido, miye ndsa hakan gbap-po karen bow a mbidi gbei ta ḍiyen a no leme ano. 11 Nda tsaren a chi: "Hu no miya vodowno, ma huna leyi leme gbotso homne da Pwa. Miyero ahabwange, miya verren kat ka leme takale: 12 gekelo ta niya ka diyengeren, ḅé taná naha, ta kello ka kwakengeren, ḅé taná siḍo ka yedingeren, gekelo ḅé tá ndella a minna, miya ngurerengo leme a verren piyatso." 13 Nda minna a boyeren: "Huná leyi leme ana? Huna gaiya huna leye leme kat? 14 Ma‐legasye adi lega alaleme. 15 Miyenino a no tuffe, ha miya lega alaleme do no; naya ta kello, gbel Shaitan a si a porro alaleme, a miya lega a yedingeren. 16 Che gban iye miya legaren aha faratso, ten no, fira ta kello leme, gbel ta luwtiro ka yedikunye; 17 tá kwire karen, ta weye ndsa botso kyengkeng; getsingen fira tonotso a si kan, nagi miya ving-tiren gekelo leme, gbel ta pawo. 18 Ten gban miya legaren avor hwalye, ten no di kel leme, 19 betsi ano leme el sye vratsi ino ka vakatso vratso ka kwazemsye ḅa si, ta gbo alaleme, nda go ḅa. 20 Miyenino gban miya legaren a njiya feme, ten no di kel leme, tan luwo, ta vodo pepetso, imi bow mwaken, imi bow tukweltaka, imi gban haru." 21 Nda tsaren a chi: "Miya fin ḍiye gekelo miya ḍikden apukko gbatso, nagi apukko gbagleke miya ḍikko? miyá weye ḍikko no ha gballatso? 22 Gibo tá aso miya ḅoden, a miyá dimmaden, tá aso a ha gbotso, a miyá dimmaden ahabwange. 23 Ma ka kwakei kan, ma nda kello." 24 Nda tsa a chi: "Niyam ka la hunadi kello; gba hunadi kensye kan, kan miya kennowno, miya ḍikownodo ḅo. 25 Ma ka sei, tsi no miya ven. Má ḍim so, tsi no miya luwgen a hangen." 26 Nda tsa ḅo: "Homne da Pwa che nda go, botsi ḅwara a ka dasei a njiya. 27 Nda bo a maḍo ka fire ka tukurtso; dasei a dsa a nduko; ndi gban ndá leye geche ndadi go. 28 Njiya a vodo sofeme ge nangero; akwamu nga vodo kake, nda dimmado chifatso, chifatso a dimmado dasei. 29 Fira sye a na kan, nda ngur tsakḅatso gekelo kwa ḍawsye ḅe kenno." 30 Nda tsa ḅo: "Ndo so ne botsi Homne da Pwa? Ka ndo leme huma wamden? 31 Tsi ne botsi daso kyengkyeng ma miya lega avor njiya, nda perrigo nagindo daso avor njiya ka swadatso, 32 A no getsingen na miya lega, nda maḍa a nduko a perrigo jibe kat ka ndukotso, nda ḍim zyemye ndukotso, ḅakariye a pwa a ndsa syema yengen." 33 Ka lemo takale hananan nda kenneren a kanna mbatso keltsodaren. 34 Ndá boyeren leme sie ka lemo takale; avor ḅotso nda wuna miyedi‐kwoden zeregyeden. 35 Avor fira ano, kade a kenno, nda tsaren a chi: "Ḍakamen ma wudo ḅayatso. 36 Ta takka so ka fure, ta nguten karen che avor kwombe. I kwombye nedo ahakan. 37 Hawei kabagban a maḍo; gamo habiye a leb kwombe, habiye a perro vor kwombe a na. 38 Ndi ka nangen, tsindo a ngba kwombe di chini a no sobotso. Ta viḍiyen a tsan:" Malam té ḍikdo nanga ma kiḍum? 39 Nda viḍiya a maḍo; nda huba ka hawei nda boyo habiye: "Kange ḍong." Hawei a kisso; chibtso gbantso a ḍimtiren. 40 Nda tsaren a chi: "Go mino huna hweyo? Á nda kenno huná ḍim vodialome?" 41 Hweyi kalatso a gerren gban, ta boyo so di siren: "Wano ma, hawei ka habie a kellen leme?"

5

1 Ta tilo ḅayatso habiye avor njiya Garasina-wa. 2 Nda dimma avor kwombe, ḅogong ḅogong ma ka rektsi pitso a peiyo kan, nda dimma di vor gwei avor mwotso, 3 Ha ndasatsoden ne avor gwei a mwotso. Tá haka ma ndaḅa ḅweyeren ka malye; 4 gibo miya ḅweyeren hananan ka gberrowe ka malye: nda tawa malye, nda ḅeiya gberrowe; tá ma do ka ha ḅa mban a ḅeyeren. 5 Firefiro ka tukurtso ka fere gban ndadi wa kawahome a gwo mwotso. 6 Naya nda na Yesu gara ḅong ḅong nda gibo a wudo hakan a fuko ahumwasen; 7 Nda mar kwormungen kerker a tsan: "Mino ingi kow, Yesu Ndse da Pwa Ma‐ndukotso; na gbo kwako Pwa ḅé di ḍei sye á hula." 8 Gibo nda tsan a chi: "dimmago yedingen hye rektso pitso." 9 Nda ḍiyen a chi: "Kwakenga achiya?" Nda tsan a chi: "Kwaka ne gbowum, gibo hi ne yang hananan:" 10 Nda ngisen hananan ḅé ndá omren avor njiya ano. 11 Ahano tumburmye a lekko pus, tadi zemmo a gyenga mwei. 12 Ten pelle kat ta ngisen a ḍiyeren: "Hye lenereino avor tumburmye, ma hina perro vorsen." 13 Yesu nda mwa. Rektso pitso kat ta dimmo a perro vor tumburmye, ten gban ta gibo a fuko vor habiye (ten ne hananan, basa alfin); ta mberro vor habiye. 14 Miyedi‐jini a gyebo, ta boye miye avor garu ka hwadiye kat. Miya dimma ḅa na sa a ḍa. 15 Miya si gaka Yesu, miya na ma ka pelle kenneng, ndadi ndsa; nda kala basyesye, tsi ne avor yedifemeden, ndi ma bowti pelle anangen kenneng; tadi hweyo. 16 Miye nan ta boyeren leme ḍache miya ḍa ma ka pelle, ka leme da tumburmye gban. 17 Miya tiya ngisen nda dimma a mbatso hada-ren. 18 Naya nda perro vor kwombe, ndi ma ka pelle kenneneng nda ngisen, ma nda ndsa kan ḅwa. 19 Ndá mwa, nda boyen: "Wudo hwodowno gaka miyedowno hye boyeren leme so gbanye Homen a ḍow, hye boyeren gban, lemonga a oren." 20 Nda muḍo a tiya boye leme avor Dikafolis, leme so gbanye Yesu a ḍan. Ḅware kat ta ndello. 21 Naya Yesu a minna di basa ḅayatso, lektso miye a peiyo hakan; tsi ne a kwaka habiye. 22 Ama geka miye‐gbanye hwodiye hiwotso, kwakengen Yayirus. Ndaḅa nan, nda fuko ahumwasen. 23 Ndata ngisen kabagban adi tsan: "Ndsitso-dei kyengkyeng kwongno a kwamu wei, nadi elo gakow, hye si a pokerro tyefunga, nga ḍim pitso a nyero." 24 Ta wudo kan, miye lekki adi kwoden, ta ngyegren. 25 Itsi metsi nedo gban, nga pukkado dsambe kyewatso bow a mbidi gbei, 26 nga ḍim tonotso kabagban gaka miye ka ngumwe hananan, nga kiḍa ginetsodaro kat, ngá ḍim piyatso, otso a nduko. 27 Naya nga kel leme Yesu, nga perro vor fure abesen, nga pa rukuteden. 28 Nga tsa a chi: "Na hen pa basyesyeden henḅa nyero." 29 Ḅogong ḅogong pukko dsambedaro a mbo; nga kello avor siso, otso a mbo gerra. 30 Ḅogong ḅogong Yesu a leyo avor yedingen nyeretso a dimmo avor yedingen, nda ḅiya avor lektso a tsa: "Wano pa basyesyedei?" 31 Miyedi‐kwoden ta tsan a chi: "Hye na lektso miye a ngyegra, hye minna a ḍiyeino a chi: wano pei yo?" 32 Ndi gban ndadi niyo ati ndaḅa na ma ḍa sano. 33 Metsi ino nga si, hweyi kalatso a gerro, siso a wurero gekelo nga leyo sye miya ḍaro, nga fuko ahumwasen a boyen diyalemo yangkat. 34 Nda tsara a chi: "Ndsitso, vodiyalemedow a mbo otso: weyo pe pe, ndsayang pe pe, hye piya ka otsodow." 35 Tsi ne di boye leme, miya si di haka hwoda magbano hwodiye hiwotso, ta tsa a chi: "Ndsi-tsodow a mberro, ya hyedi tonodo malam?" 36 Yesu ḅo kel la miya boyo, nda tsa magbane hwoda hiwotso: "Ḅé hweyi, vo diyalome." 37 Nda wudo ka Bitrus ka Yaḳub ka Yohanna ndso‐nogo Yaḳub, ndá ḍaka ma som a kwoden. 38 Ta si hwoda magbane hwodiye hiwotso; nda na miyedi ḍaw kwame tadi tuwo a wa kawahome. 39 Nda perro hwodiye a tsaren: "Mine gowno, huna ḍaw kwame a wa kawahome? ndsitso ngá mberro, kwotedi chini." 40 Ta kyeḍegen. Nda dimmaden kat habwange, nḍa ngur bagen ndsitso, ka nogero, ka miye nda weyo karen, nda wudo haka ndsitso. 41 Nda kit tuffo ndsitso a tsara a chi: "Talitha kumi," zeregyeden no: "Ndsitso, na tsow a chi, maḍi." 42 Ḅogong ḅogong ndsitso a maḍo a weyo, gibo kyewatsodaro bow a mbidi gbei. Ta ndello kabagban. 43 Nda hiwaren, nagi wano, ḅé ndá leyi ano. Nda tsa gban, na miya verro sizemtso.

6

1 Nda dimma tsiro a si hwoden; miyedi‐kwoden ta wudo kan. 2 Fira piyatso ḅe kenno, nda tiya kenno miye avor hwodiye hiwotso. Ḅware hananan naya ta kel lemeden, tadi ndello a tsa a chi: "A ndoha mano a ḍim alalema? Nda ula leyetso miya vo mano: lentso gbantso a dimma a tuffongen? 3 Mano á tsi no ndso‐fyedsye, ndse da Maryamu, ndso‐nogo Yaḳub, ka Yosi, ka Yahutha, ka Siman? Miyedaren dziye‐maindie gban ten ne ahakeino." Ḅe go so‐pawtsi ahangeren. 4 Yesu a tsaren a chi: "Annabi á weye ḍongo fukatso sie avor njiyaden, avor miyeden gban, ka hwoden." 5 Ndá mba ḍa so gbane ahano, nda ngur tuffongen a pa dziye‐otso kyengkyeng, nda mbo otsodaren. 6 Nda ndello gekelo vodiyalemo tám karen. Nda gballa weyo avor hwodiye kake a kenno miya. 7 Nda watiren ten bow a mbidi gbie, nda tiya lentiren, ma ta wudo di gbei di gbei; n la verren kentso a no rektso pitso. 8 Nda hiwaren ḅé tá ngur ndong so gekelo tuffe sie garatso hido; ḅé taná ngur gurasatso, ka gbura, ḅé tá ngur bara a so ḅweye sitto, 9 ma ta weyo ka hwonye a mborriye, ḅé miyá chopwa rukutye gbei. 10 Nda tsaren ḅo: "Nagi ndoha huna perro a hwodiye, ndsam ahangen, ḅé huná wudo ha some. 11 Nagi ndoha, ha miyá luwrowno do, miye kella lemedowno gban, dimmum go hwodiyen-geren huna bengo mborringowno, berbere a jango gekelo mwa la anangeren." 12 Ta dimmo a boyo leme, na miya po njiya. Ta dimmo ka pelle hananan ta bosseren mare a mbogerren. 13 Homen Hirudus nda kel lemongen (gibo kwakengen ḅe go ma‐leyetsi), nda tsa ḅo: "Yohanna ma ḍa baptisma, ḅo maḍo di ha mberrotso, ge lano kentso gbantso a ndsa a yedingen." 15 Imi a tsa: "Iliya." Imi gban a tsa: "A annabi no, ma hido avor annabawa." 16 Hirudus, naya nda kel leme a tsa a chi: "Yohanna a na bong nangen, tsi no nda madi." 17 Kaden Hirudus di siren nda lensye a kir Yohanna, nda ḅweyeren a gberrowe gekelo Hirudiya metso da Filibbus ndse‐nogen. 18 Gibo Yohanna a boyo Hirudus: "Árai hula gakow hye no ka metsi ndso‐nogu." 19 Ngei gban, Hirudiya, nga vingren a mo ati ḅa ḅelten; ngá mban. 20 Gibo Hirudus ndadi hweyigo Yohanna gekelo nda laye a chi, tsi no ma‐feme ka ndse‐tsu-bwato gban, ḅa jinten pe pe, nda kel lemeden kabagban, nda kello ka yedikunye. 21 Ndong firo gban Hirudus a peiyedo miyegbanye, ka miye‐kwatye, ka miye ka homne di haka Galili avor hwoden, nda ḍa odsetso a no fira miye mwasaren kan. 22 Ndsitso da Hirudiya nga perro adi wuro; Hirudus, ka miye ndsa, ta zemsye karan, ha ningeren karo. Homen a tsa nji‐rikitso "Nagi ndo ula so hye mo, hye ngisi, na vu." 23 Nda gbo gakaro: "Nagi mino hya ngisi, henḅa vu; nagi toktogbeiyetso homnedei hye ngisi, na vu." 24 Nga dimmo a boyo nogero: "Mino henḅa ngiso?" Nga mwa: "No Yohanna adi ḍa baptisma." 25 Ḅogong ḅogong nga perro tantan nga ngiso a tsa a chi: "Hen mo hye vi ḅogong no Yohanna adi ḍa baptisma avor gba kada." 26 Yedi homen a kidden kabagban; gekelo gbotye nda gbo; gekelo miyedi ndsa ha sizemtso gban, ndá mo ati ḅa kerrero. 27 Ḅogong ḅogong homen a len ndse‐kawatso a boyen, na miya sika nangen. 28 Ndse‐kawatso a wudo ha gberrowe a bong nangen a sika no avor gba kada, nda ven ndsitso, ndsitso gban a ven nogero. 29 Naya miyedi‐kwoden a kel leme ta si a ngur gbelle sisen a wudo a ḍikden avor tane. 30 Manzani a gbowo ahaka Yesu, ta boyen leme kat sye ta ḍa, ka iye ta kenno miye kat. 31 Nda tsaren a chi: "Hwa, ndsa hu di sirowno aha tá bwara do, ati huḅa piya kyengkyeng," gibo miyedi si, ka miyedi wudo hananan, tá ḍim humwaha ta zemsye. 32 Ta wudo ka kwombe aha tá ḅwara do. 33 Miya naren avor weyetso, ḅware hananan tan leyotiren, ta gyebo a takado habiya, ta si di hwodiye kake kat, ta liyatiren. 34 Yesu a dimma a na lektso miye kabagban, lemongeren a oren ten ne botsi mbagei tá ndso-jintso karen; nda tiya di kenneren leme kabagban. 35 Fere ḅa di mberro, miyedi‐kwoden a si hakan ta tsani: "Hano tá bwara do, fire ḅa mberro, 36 hye tsaren, ma ta wudo hwodiye var kake takaha, ta ḍerro nangeren sizemtso." 37 Nda mwa a tsaren a chi: "Hu ka nangowno vomeren, ma ta zemmo." Ta tsan: "Huma wudum a ḍerrum gurasatso kwamu silletso haru gbei a verren ta zemmo?" 38 Nda tsaren achi: "Mowto gurasatso ya a tyefungowno? Wudum, niyam." Ta naro a tsa: "Kwongno tuff, ka vakye gbei." 39 Nda boyeren ma ta ndsa kat a no kake bagbakei. 40 Ta gbowo a ndsa, haru gana, bow tuff garo, haru a ha som, bow tuff a gbowo som gban; che hananan. 41 Nda porro mowtsi iyeno tuff ka vakye gbei, nda mad diyengen a pwa, nda humwaren a ḅeiya gurosatso, nda vo miyedi‐kwoden gekelo ta ḍikden ahumwa miye. Vakye iyeno gbei nda ḅyanaren kat. 42 Kat ta zemmo a hyeḅa. 43 Ta gbowdo bwakei sizemtso iye mbidi, a na a konye bow a mbidi gbei kat ka vakye. 44 Miye nino iye zem mowtsi iyeno, murye hamsa. 45 Ḅogong ḅogong nda boyo miyedi‐kwoden, ma ta perro kwombe, ta ngerrigo habiye ahumwasen a wudo gaka Baitsaida, ndi gban nda kango ḅa gerren a kwatatso. 46 Naya nda gerren a kwatatso nda muḍo no mwei ḅa hiwo. 47 Kade a kenno kwombe ne kango avor habiye, ndi gban tsi ne a ha gballatso di siren. 48 Nda naren tadi tono ka lemberrotso, hawei ne ahumwasen. Nda si hakaren, ha á nda keda, nda weyo a no habiye, nda go yetsi ndaḅa perrigeren. 49 Naya ta nan ndadi weyo a no habiye, ta kanna a chi pella, ta mar kwormungeren; 50 Gibo tan nan kat hweyi kalatso a gerren. Ḅogong ḅogong nda boye leme karen nda tsaren, a chi: "Ma yedingowno a ndsa, ḅé huná hweyo, hen no." 51 Nda ngerro kwombe a dsa hakaren; hawei a kisso. Ta ndello kan avor mensen. 52 Tá bo mensen ka leme gurasatso, gekelo yedingeren a twaltiko. 53 Ta tila ḅayatso, ta si njiya da Janisarat, ta ḅweye kwombe. 54 Naya ta ngerrago kwombe, miya leyeren; 55 miya gyeḅo vor njiya kat ta tiya para dziye‐otso a sobotodaren, miya si karen aha miya kella nda gedo. 56 Ha nda perro do avor hwodiye kake, avor garatso, avor ha gballame, nagindo ha miya ḍikdo dziye‐otso avor lumotso, ta ngisen ati tanḅa pa mbuwo rukuteden; miya pan yangkat a mbogerren.

7

1 Farisawa a lekko ahakan, ka imi nedo gban di haka miya‐dori iye si di Yerusalem. 2 Ta na imi avor miye‐kwoden ta tul gurasatso ka tuffa miyá tsubwa. 3 Gibo Farisawa ka Yahudawa, na taná tsubwa tyefungeren tá zemsye, ta kwodo kwaleme da miye‐gbanye. 4 Nayata dimma di vor lumo, taná zemsye ta yebo. I sye nedo kabagban tana luwo ati miya hweyeren, miya tsubwa gbei ta, ka dwei ussye, ka gbei deamse). 5 Farisawa ka miye‐dori a ḍiyen a tsa: "Go mino miyedi‐kwodu á kwodo leme da miye‐gbanye, ta zem gurasatso ka tuffa miyá tsubwa?" 6 Nda tsaren a chi: "Gbokoko Ishaya a boye leme anangowno, hu dziye‐kuta, botso miya dori:

’Miyeno ḅware ta ndukodi ka kwamungeren, yedingeren ḅong ḅong.

7 Ḅa tadi ḍei sye, leyeche tadi kenno miye, boyile da ḅware no.’

8 Huna ḍaka hiwatso da Pwa, huna kwodo kwaleme da ḅware botsi leme tsubwa dwa, ka gba ta, ka sye hananan som." 9 Nda tsaren a chi: "Bwang huna ko hiwatso da Pwa gekelo huḅa hweyigo lemedowno. 10 Gibo Musa a tsa: ’Hye ndukodo bagu ka nogu; ma ḍa bagen ka ma ḍa nogen ḅa mberro mbok.’ 11 Hu, huna tsa a chi: Na ma tsa bagen, nagi nogen no: ’Sa huḅa ḍimmo gakei Korban ne (botsi ungo Pwa no),’ 12 Huná rei minna ḍakan nda vo bagen ka nogen nagi mino. 13 Huna minda leme da Pwa leme ḅeiyo gekelo ungowno ma huna vodo miye. Sye kabagban botsi ano hunadi ḍa." 14 Nda wa miye fure a tsaren a chi: "Kellemi hu yangkat a tsa kwakengowno. 15 Tá aso ahabwange ka ḅwara, naya nda perro yedingen nda minna rekan; sye di dimma di yedi ḅwara, ten no di rekko ma. 16 Ma ka kwakei kan, ma nda kello." 17 Naya nda taka so ka lektso miye, nda perro hwodiye, miyedi‐kwoden a ḍiyen zeregye lema ano. 18 Nda tsaren a chi: "Hu gban huná kello, tá aso ahabwange ka ḅwara, nda perro yedingen ndaḅa minna rekan? 19 Gibo á perro vor yedingen, yeje gbanye a luwren, nda dimma a perro gwo egretso che gban sizemtso kat nda go pe pe." 20 Nda tsa gban a chi: "Sa a dimma di yedi ma, tsi ne hasen. 21 Gibo di vor yedi ḅwara ḍyengleme hasei a dimma, ka sharawne, ka hutso, ka ḅelha, ka ka-dawei, ka kwazemsye, ka lemohasei, ka walitso, ka om maindie, ka zhuwne, ka ḍaha, ka nduko naha, ka diḍowne. 22 Syehasei iyeno kat di yedi ḅwara ta dimma, ten no gban ta hasen." 24 Nda maḍo a wudo gara mbatsi njiya Sur ka Sida. Nda perro i hwodie nedo, ndá mwa na miya leyo. Lemeden á ḅo, miya kello. 25 Itsi metsi nedo, ndsitsodaro kyengkyeng pitso rektso ne gerro; naya nga kel lemongen nga si a fuko ahumwasen. 26 Metsi ino ndso‐Heleniyatsi, ngbangero Suro-finikiya. Nga ngisen nda dimmado pelle a sitto njiso. 27 Nda tsara a chi: "Ḍaka dziye‐hwodiye a hyeḅa pot: á hula miya ngur sizemtso da dziye a ḍongo tsakye." 28 Nga mwan a tsan: "Homedei, tsakye a weye tul poye sizemtso iye miye kajiden a njiya" 29 Nda tsara a chi: "Gekelo leme ano dso muḍi, pelle dimma go sitto njisa." 30 Nga muḍo hwodaro, nga pa ndsitso a kedso-tso, ngaḅo bi, pelle dimmo. 31 Nda minna dimma a mbata njiya Sur, nda perrigo Sida a wudo bahar da Galili; nda perrigo mbato Dikafolis. 32 Miya si gakan ka ḅwara gbiyengo, kwaoltso do; ta ngisen, ma nda ḍikken tuffongen. 33 Nda muḍo kan a taka so ka miye kan, nda ḍik gyelengen avor kwakengen, nda tabdo nauye a pa zhimongen. 34 Nda niya Pwa nda tsan: "Iffatha," zeregyeden no: "Wani." 35 Kwakengen a wano, sa a ḅweyeren a zhimongen a para, nda boye leme gbokoko. 36 Yesu a boyeren ḅé taná boyo ndong ma. Ta dimmo a gballa boyi lemeden nagi a ndoha. 37 Ta ndello a tsa a chi: "Nda ḍa sye pe pe: nda vo gbiyenge keltso, a mbo kwaoltso ḅo."

8

1 A fira ano lektso miye nedo ahakan: taná ḍim sizemtso iye tanḅa zemmo. Nda wa miyedi‐kwoden a tsaren a chi: 2 "Sopiye lektsi iyeno ḅe gi, gibo tan bo mwaken ahakei, tá sizemts 3 Na hen ḍakaren ta muḍo, ta mberhei a tuffe; imi ne avorsen, gara ḅong ḅong ta si." 4 Miyedi‐kwoden a mwan: "A ndoha ma ḅa ḍim gurasatso gana avor kaka ano ge lektso miyeno ta zemmo a hyeḅa?" 5 Nda ḍiyeren: "Mowto ne ya kowno?" Ta tsa: "Tukwelugbei." 6 Nda tsa miye lekki, na miye ndsa a njiya, nda porra mowtsi iyeno tukwelugbei, a humo Pwa, a ḅeiyo gurasatso a vo miyedi‐kwoden, ta luwa a boden ahumwa ḅware. 7 Ten ne ka dziye‐vakye kyengkyeng: nda humwaren a tsa, na miya ḍikdo ahumwa miye. 8 Ta zemmo a hyeḅa, ta gbappado poye mbidi, a na a kone tukwelugbei. 9 Tana go ḅwara arba. Nda verren tuffe. 10 Gbel nda perro vor kwombe ka miyedi‐kwoden, ta si njiya Dalmanutha. 11 Farisawa a dimma a gballa a ndelten, ta el sobiltso da Pwa ahakan, ta baggen ka le. 12 Nda minda pisen a tsaren a chi: "Gomino ndeyi ino adi el sobiltso? Diyalo nadi boyowno, miyárei vo ndeyi ino sobiltso." 13 Ta taka so nda minna perro vor kwombe, nda wudo basa ḅayetsi iro. 14 Mensen a ngura ka gurasatso, iche karen avor kwombe hido kal kal. 15 Nda hiwaren adi tsaren: "Hweyum go sa a miya huba zame kan gara vor Farisawa ka miye Hirudus." 16 Tadi seḍeka a yedingeren a ḍiye so di siren: "Gekelo humá ḍim gurasatso ndadi boyo la." 17 Naya Yesu a leye leme a ta boyo nda tsaren a chi: "Gomino hunadi seḍeko a yedingowno gekelo huná ḍim gurasatso? A nda kenno huná niya, huná leyi gban? Yedingowno ḅe nyero kwoiyo? 18 Diye kowno, huná niya? Kwakye kowno huná kel lema? Huná ḍyanga? 19 Fira na ḅeiya mowti gurasatsi iyeno tuff avor miye hamsa, kone ne ya huna na ka mosarye?" Ta tsan a chi: "Bow a mbidi tuff." 20 "Fira na ḅeiyo mowtsi iyeno tukwelugbei avor miye arba, kone ne ya huna natiren ka mosarye?" 21 Ta tsa: "Tukwelugbei." Nda tsaren: "Ya huná mwa le yo?" 22 Ta tila Baitsaida, miya sika a hweilo a ngisen ati ma nda pan. 23 Nda kit tuffo hweile a muḍo kan a egro hwodiye, nda tofen nauye a diyengen a pan ka tyefungen nda ḍiyen: "Hye na asa?" 24 Nda niya a tsa: "Hen na ḅware, ten ne botsi kadei, tadi weyo." 25 Getsingen nda minna po tyefungen a no diyengen; ndi gban diyengen a wana, miya mbo hweiltso, nda naha yang bwang. 26 Nda ven tuffe, ma nda wudo hwoden, nda tsa a chi: "Bé perro vor hwodiye kake." 27 Yesu a dimmo ka miyedi‐kwoden, nda perro vor hwodiye kake a Ḳaisariya Filibbi. A no tuffe nda ḍiye miyedi‐kwoden adi tsaren: "Ḅware adi ḍiye so hen no waneyo?" 28 Ta boyen a tsan a chi: "Yohanna ma di ḍa baptisma, imi gban Iliya, imi ma avor annabawa." 29 Nda ḍiyeren: "Hu gban huna ḍiye so hen no waneyo?" Bitrus a mwa a tsan: "Hye no Kristo." 30 Nda hiwaren ḅé taná boye miye lemongen. 31 Nda tiya kenneren adi tsa a chi: "Doile Ndse da Ḅwara ḅa tono ge leme hananan, ka miye‐gbanye malamye ka miyedi‐dori, tanḅa ko-ren a ḅelten, betsi botye mwaken ndaḅa maḍo." 32 Leme ano nda boyo habwange. Bitrus a nguten adi ngiya kan a boyen leme. 33 Nda ḅiya adi niya miyedi‐kwoden, nda boyo Bitrus: "Minno besin Shaitan, gibo té leyi sye da Pwa, sie ungo ḅware." 34 Nda wa miye lektso ka miyedi‐kwoden a tsaren: "Na ndo ḅwara a mwa nda kwodei abesin, ma nda ndsa ndso‐swado a yedingen, nda ngurigo kada ḅedimtsoden a kwodei. 35 Gibo ma mwa ati ḅa mbo pisen, tsi no nda kiparo. Ma ḅa kipa pisen gekela ka lemefeme, ndaḅa mbodo. 36 Ndo so ne ḅwara a ḍimmo, nagi nda ḍim vratso kat ndaḅa kipa mensen? 37 Mino sa ḅwara ḅa ḍer mensen kan? 38 Nagi ndo ḅwara ḅa ḍa sopiye gekela ka boye-lemedei avor ndeyi ino ma ḍa sharawne, ka lemo-kasei, Ndse Ḅwara sopiye ḅa gen gekelongen fira ndaḅa si kan ka fukatso da Bagen ka malai-hu tsubwabye."

9

1 Nda tsaren a chi: "Ka diyangen nadi boyowno, imi ne avor miyekangi ga, tá leyi wei á nda kenno fira Homne da Pwa ḅa si kan ka kentsoden." 2 Betsi ano botye tukweltaka Yesu a ngur Bitrus, ka Yaḳub, ka Yohanna, nda muḍo karen a no mwotso gballatso, ten no di siren; sisen a ngaḍo ahumwasen. 3 Basyesyeden a ḅurro ta huḍa pwapwat, tá ma avor vratso ḅa ḍa base kunge botsi ungen. 4 Iliya ka Musa ta dimma ahakaren, tadi boyo leme ka Yesu. 5 Bitrus a mwa a tsa Yesu: "Rabbi nda ḍeino pe pe hi ne do; ḍakamen hiḅa ḍa syegboktso mwaken; hido gekelanga, hido gekelo Musa, hido gekelo Iliya." 6 Ndá leyi la ndaḅa boyo, ta hweyo kabagban. 7 Perḅye a si a verren syemye; kworme a dimma a yeji perḅye: "Mano Ndsedei no a na mo, kella-men." 8 Ḅogong ḅogong tadi niyo, tá na ma sie Yesu hido, ten no karen. 9 Naya ta janga di no mwotso nda hiwaren ḅé tá boyo ndong ḅwara leme sa ta nan, sie Ndso‐Ḅwara ḅe mado avor miye‐mberri. 10 Ta kir leme a nda boyo, ta ḍiye so di siren, mino zeregye madtso avor miye‐mberri. 11 Ta ḍiyen adi tsani: "Miye‐dori adi tsa, á nda kenno, sie Iliya a si." 12 Nda tsaren a chi: "Iliya a tiya a si, ndadi minna ḍa sye chang. Ya miya ḍaḍuwe leme da Ndse Bwara? Ḅa tono kabagban, miya yimren. 13 Hen nadi boyowno: Iliya ḅe si, ta ḍan sye ta mo kat botsi miya ḍaḍuwe anangen." 14 Naya ta si haka miye‐kwoden, ta na lektso miye pus ahakaren, miye‐ḍaḍuwe a ḍiyeren leme. 15 Lektso miye naya ta nan ta ndello a maḍo ka tada a pokan. 16 Nda ḍiyeren: "Leme mino huna ḍiye so karen?" 17 Avor lektso miye, ma nedo a tsa: "Malam, na si gakow ka ndsedei, pitso ne kan á boyo leme, 18 ha nda wudo kan do, nda kissa a ngalaren, kwamungen a ḍa pwapulle ndadi tul lyeningen a ngufo. Na boyo miyedi‐kwodow, ma ta dimmaden, tá leyo." 19 Nda mwan a tsan: "Hu miye‐wannetsi ino, huná vo diyalome, gwoḍi ndsatsodam kowno ḅa mbo? Gwoḍi henḅa ḍaka mba sisen kowno? Hwam kan ahakei." 20 Ta sikan ahakan. Naya nda nan, pitso a taḅalaren, nda fuko a njiya adi ngbungtungo a ḍa pwapulle. 21 Nda ḍiye bagen: "Ka ha ya sano a gen?" Nda tsa: "Tsi ne ndso yangkyengkyeng. 22 Yang hananan nda ḍongen vor ḍiye, ka vor habiye ḅo gekelo nda kipan: na hye leyi ndong so hye na porisin a gwadi." 23 Yesu a tsan a chi: "Na hye leyo! ma di vo diyalome, nda mba sye kat." 24 Gbel bagen ndse a mar kwormungen a tsa: "Hen vo diyalome, na tá vo diyalome hye gwadi." 25 Yesu a na lektso, ta lekko a gyeḅa, nda huba ka pitso rektso a tsan a chi: "Hye pitso á kel leme, hye gbingo, na hiwow, dimma go vor yedingen, ḅé rei perro a yedingen gban." 26 Nda wa kawatso a taḅalaren hananan, nda dimma. Ndse a go iyechi ḅo mberro. Avor miye lekki imi a tsa a chi: "Bo mberro." 27 Yesu a kit tuffongen a madden, ndi gban nda maḍo a kango. 28 Naya nda perro vor hwodiye, miyedi‐kwoden a ḍiyen a ḅotso: "Gomino hiná mban a dimmaden?" 29 Nda tsaren a chi: "Iyeno á weye dimma ka aso sie ka hiwotso." 30 Ta dimma garo a perrago njiya Galili, ndá mwa na miya leyo 31 Nda kenno miyedi‐kwoden a tsaren a chi: "Miya vodo Ndso‐Bwara avor tuffe miye, tanḅa ḅelten, na miya ḅelten, betsi botso mwaken ndaḅa maḍo." 32 Tá leyi leme ano, ta hweyo ḍiye leme. 33 Ta si Kafranahum: tsi ne avor hwodiye, nda ḍiyeren: "Leme mino huna ndelso kan a no tuffe?" 34 Ta ndsa ḍong, gibo ta ndelso a no tuffe, wano ma‐gbane avorsen. 35 Nda ndsa a watiren ten bow a mbidi gbei, nda tsaren a chi: "Na wano moe ḅa go ndso-kwamutso, ndaḅa ndsa betso kat, lagba da miye kat." 36 Nda ngur ndse swadei a ḍikko vorsen, nda gbiribren a tsaren a chi: 37 "Ma ḅa luw ndse hido avor dziye‐kurkurye botsi ano gekelo kwaka, hen no nda luwo; ma luwri á hen no nda luwo, ndi ma leneri ndadi luwi." 38 Yohanna a tsan a chi: "Hi na ma di dimmado pelle avor kwakenga; hina ḳerren gekelo ndá kwodeino." 39 Yesu a tsa: "Bé huná ḳerren, gibo tá ma ḅa ḍa lentso nyeretso avor kwaka ndaḅo leyo a waddi ka alaleme hasei tan tan. 40 Gibo má ḍa ngyatso keino madeino no. 41 Gibo ma ḅa vowno gba habiye huna tsobo gekelo hu no miye da Kristo, diyalo nadi boyowno, á ḍongo moneden. 42 Nagi ndo ḅwara ḅa ḍikdo hido avor iye‐kur-kurye miyedi‐vo diyalome ndaḅa pawo, ḅo perrigo hulatso gakan miya ḅweye faratso, a gallingen a wurrangen, a ngura a ḍongden avor bahar. 43 Na tuffanga a ḍikda hye pawo, hye bonggen: ḅo perrigo hulatso gakow hye perro vor pitso ka tuffe hido, ḅé dí perro Jahannama ka tyefye gbei vor ḍiye á weye a mberro. 45 Na mborranga a ḍikda hye pawo, hye bonggen; ḅo perrigo hulatso gakow hye perro vor pitso ndso‐mborra ḅitsi, ḅé miyá ḍongda avor Jahannama ka mborringa gbei. 46 Na disa a ḍikda hye pawo, hye diḍagerro: ḅo perrigo hulatso gakow hya perro homne da Pwa ka ditso hido, ḅé miyá ḍongda avor Jahannama ka diyenga gbei, aha iyesyedaren á mberro, ḍiye gban á weya a mbo, 49 Gibo nagi wano, miyeḅa tsubwagen ka ḍiye botsi miya ḍa ka fite. 50 Fite tsi ne pe pe; na fite tokko so ko ningto-den, ka mino miya ḍaden? Ndsam ka fite avorsowno, ndsam yang pe pe di sirowno."

10

1 Nda maḍa a tsiro nda si ḅore njiya Yahudawa, nda ngerro ḅayatso Urdun, lektso miye pus a minna si hakan, a no kwalemeden ndadi kenneren. 2 Farisawa ta si hakan a ḍiyen leme kannatso: "So feme no na ma a ḍaka mesen?" 3 Nda mwaren a tsaren a chi: "Mino Musa a hiwownoyo?" 4 Ta tsa: "Musa a tsa, na miya ḍaḍuwe malamtso da ḅel ḍimsitito, mayi ḳotiro." 5 Yesu a tsaren: "Gekelo kidti yedingowno nda ḍowno ḍuwe hiwatsi ino; 6 Kenneneng a dimmatso vratso, mure ka metso Pwa a ḍatiren. 7 Gekelo ano ḅwara ḅa ḍaka bagen ka nogen nda ndsa ka mesen, 8 ten gbei ḅa ndsa hara hido, che gban ten, á gbei ahumwaha, harangeren hido. 9 Sa Pwa a peiyeden, ḅé ḅwara a takan." 10 Avor hwodiye gban miyedi‐kwoden a minna a ḍiyen leme ano. 11 Nda tsaren a chi: "Ma ḍaka mesen a minna a ḍimma itso, sharawne ndadi ḍa. 12 Na kwotso ka nangero nga ḳo murongero ḅa ḍim ma som, sharawno ngadi ḍa." 13 Ta si gakan ka dziye kurkur gekelo nda paren, miyedi‐kwoden a ngbaltiren. 14 Naya Yesu a na mano, yedingen a kidden nda tsaren a chi: "Ḍaka dziye‐kurkurye ta si gakei, ḅé huna ḳoren, gibo dziye‐miye che, homne da Pwa ne karen. 15 Ḳa diyangen nadi boyowno, ḳat má luw homne da Pwa botsi ndse‐swado, ndárei perro vorsen." 16 Nda gbiripatiren, nda paren ka tyefungen a hulakaren. 17 Naya nda dimma a no tuffe, ma nedo a maḍo ka tada a si a gyerero ahumwasen, nda ḍiyen: "Malami ma‐feme, henḅa ḍa ya na minno pitso nagi gwoḍi?" 18 Yesu a tsan a chi: "Gomino hye tsei a chi ma‐feme? Tá ma‐feme do sie Pwa hido. 19 Hye leyi hiwatso: Bé ḅelha, ḅé ḍa sharawne, ḅé gheri, ḅé mwa zheringye, ḅé ḍa kuta, hye ndukodo bagu ka nogu." 20 Nda tsan a chi: "Malam sye iyeno na hweyeren kenneneng henḅo lagba." 21 Yesu a niden a ḍik gen no, nda tsan a chi: "Sei hido hye ḍongen: Wudo, ḍerdo syekow kat, hye vo dziye‐poritso, hyeḅa ḍim ginetso a pwa hye si kwodi." 22 Nzimsen a muḍen ge lano, nda muḍo, há ningen, gibo tsi ne ka ginetso hananan. 23 Yesu a niyo hei, nda boyo miyedi‐kwoden: "Kerker ndse‐ḍim ginetso a perro vor homne da Pwa." 24 Miyedi‐kwoden tadi ndello ka lemeden. Yesu a ngaḍo mwatso a tsaren: "Dziyedei, miye‐mbaha ginetso, kerker ta perro vor homne da Pwa. 25 Ndse‐ginetso a perro homne da Pwa, ḅo perrigo jangatso lugwabtso a perro gwo lerume." 26 Tadi ndello ka lemeden tadi boyen: "Wano ḅa leyo mbohaden?" 27 Yesu nda niden a tsa: "Gaka ḅware miyá mban a ḍa, gaka Pwa áḅo che, gibo gaka Pwa sye chang a ḍa." 28 Bitrus a tiya tsan: "Hi no hi ḍaka sye chang hi kwodu." 29 Yesu a tsa: "Ka diyangen nadi boyu: Tá bwara a ḍaka hwodiye, nagi dziye‐nogen iye‐murye, nagi dziye‐nogen iye‐maindye no, nagi nogen no, nagi dziyengen no, nagi gasye gekela, gekelo leme feme gban, 30 má luw syengen a laka haru ḅogong avor ndsatsi ino: hwodiye ka dziye‐nogen iye‐murye, ka dziye‐nogen iye‐maindye, ka nuwetso, ka dziye, ka gasye peiyo ka tonotso; avor ndsatso ḅa si ndaḅa luw pitso nagi gwoḍi. 31 Miye hananan iye ndsa akwamutso ta minna abei, avor miye abei hananan ta ndsa akwamutso." 32 Ten ne a no tuffe, ta weyo ḅa wudo Yerusalem; Yesu adi weyo ahumwasen, tadi ndello kan; miye di kwoḍo besen hweyi kalatso gerren. Nda ngaḍo a watiren ten bow a mbidi gbei, nda tiya a boyeren leme sa ḅa gen adi tsaren: 33 "Hi no di weyo ḅa wudo Yerusalem; miya vodo Ndso‐Bwara a tuffo miye‐gbangbanye malamye ka miye‐dori, miya bashiden i‐ḅelwei; miyeḅa kipan a tuffe dziye‐kwasome. 34 Tanḅa baggen ka leme, ta taffendo nauye, ta byengren ka kufwatso, ta ḅelten: betsi botye mwaken ndaḅa maḍo." 35 Yaḳub ka Yohanna dziye da Zabdi ta si gakan a tsan a chi: "Malam hi mwa hye ḍeino nagi mino hina ngiso gakow." 36 Nda tsaren a chi: "Mino huna mo na vowno?" 37 Ta tsan a chi: "Hye mwa na hina ndsa ama a basa zume ama a basa legḍei ahakow avor fukatsodow," 38 Yesu a tsaren a chi: "Huná leyo sa huna ngiso. Ha ḅo kowno huḅa tsobo ka gba nadi tsobo kan? Ha ḅo kowno huḅa luw baptisma iche miya ḍei?" 39 Ta tsan a chi: "Ha ne keino." Yesu a tsaren a chi: "Gba nadi tsobo kan huḅa tsobo kan: baptisma miyadi ḍei, kwotso miya ḍowno: 40 Ndsatso a tuffe zumedei ka iche a tuffe legḍeidei, á ingi no na vodo: niye miya kenno, ungeren no." 41 Naya miyeno bow a kello, yedingeren a ḅwaren aha Yaḳub ka Yohanna. 42 Yesu a watiren a tsaren a chi: "Hu leya miye miya watiren dziye‐luw homne, tadi ḍa miye sye gbakye, miye‐gbanyedaren gban ta ḍaren bashitso. 43 Miyá ḍa che avorsowno. Ma mo ḅa go magbano avorsowno, ḅa go lagbadowno. 44 Ma moi ḅa ndsa akwamu avorsowno, ndaḅa go kissa da miye kat. 45 Gibo che Ndse‐Bware a si, á gekelo kissawne na miya ḍan, gekelo nda go kissa nda si, nda vodo pisen so‐luwaha go miye hananan." 46 Ta tila Ariha. Naya ta dimma di Ariha ten no ka miyedi‐kwoden ka miye hananan, a hweile ndso‐ngisye, Bartimawus, ndso Timawus, tsi ne ndsa da tuffe. 47 Naya nda kello Yesu ndso‐Nazarat no, nda mar kwormungen adi tsa: "Yesu, Ndse da Dawuda, pori go sopiye." 48 Miye hananan ta ngbalten, ma nda ndsa ḍong. Nda minna mar kwormungen kabagban a tsa a chi: "Ndse da Dawuda pori go sopiye." 49 Yesu a kango a tsa: "Wamren." Ta wa adi tsan a che: "Yayu, ha ningu yang, maḍi, tsindodi warra." 50 Nda kada rukute a maḍo berket a si haka Yesu. 51 Yesu a mwa a tsan: "Mino hye mo na ḍow?" Hweile a tsan a chi: "Malam na hen na vratso." 52 Yesu a tsan a chi: "Dso wudo, vodiyalomedow ḅo mbo leme." Gbel nda naha a kwoden a no tuffe.

11

1 Tanḅadi tilo Yerusalem ka Baitfaji ka Bait’anya abasa mwotso Zaitun, nda len miye gbei avor miyedi‐kwoden a tsaren a chi: 2 "Wudum a hwodiye kake, iye ahumwasowno. Gbel naya huna perro hwodiye huḅa pa ndso‐mbuse, a ḅwara á nda liyen, miya ḅweyeren. Parramran, huna sikan. 3 Nagi wano a tsowno a chi: Lemomino huno ḍa che yo? huna tsaren: Homengum moren; gbel ndaḅa leneren gano." 4 Ta wudo a pa ndso‐mbuse, miya ḅweyeren a kwamuha a kwaka tuffe. Ta parren. 5 Imi ne kangi do a tsaren: "Mino hunadi ḍa huna parra ndso‐mbuse?" 6 Ta boyoren botsi a Yesu a tsaren; ta ḍakaren. 7 Ta sika ndso‐mbuse haka Yesu. Ta por basyesyeden a ḍikken abesen, ndi gban nda liyen. 8 Ḅware kabagban ta pugdo basyesyeden a da tuffe; imi gban ta pugdo jibe, iye ta ḍawa a gasye. 9 Ka miye akwamu ka iye abei ta mar kwormungeren adi tsa a chi: "Hosanna, ndso‐hulatsi ma di si avor kwaka Homengum; 10 homne ne di si, ungo bageino Dawuda, ḅo hula gban, Hosanna avor ma perrigo ha." 11 Nda perro vor Yerusalem a wudo haikali. Nda nihei, a mbo nda dimmo a wudo Bait’anya karen bow a mbidi gbei; kade ḅe liya kenno. 12 Miya bo hido, ha keda naya ta dim go Bait’anya meatso a gen. 13 Nda na kada ngwaltso ka jibei aha ḅonge; nda si sie ndaḅa ḍim ndong so gakan. Naya nda si ha kan a pan, tá so do sie jibei, gibo á kwa mbwotso da ngwalei no. 14 Nda tsan a chi: "Bé ma di zem ndong so ga kow ahumwa nagi gwoḍi." Miyedi‐kwoden ne kelli. 15 Ta si Yerusalem a perro vor haikali. Nda dimmado miye ḅa ḍersye ka miyedi‐ḍerri avor haikali. Nda ndel gbogleke da miyedi ḍer gullegballamye, 16 ndá ḍaka ama nda perro haikali, nda ngur sie. 17 Nda kenneren a tsaren a chi: "Miya ḍaḍuwe: Miya tsa hwodei, hwodiye hiwotso gekelo miye chang? huḅe minden gongore lowsye." 18 Miyegbanye malamye ka miyedi‐dori ta kello, ta el geche ta kipan, gibo ta hweyigen gekelo lektso miye ta ndello ka kensyeden. 19 Kade a kenno nda dimma go garutso. 20 Ka hawure naya ta perro, ta na kada ngwale nda nibboko kat ka kwiringen. 21 Bitrus a ḍyanga leme a tsan: "Rabbi, ni kada ngwala a hye kidden, ḅo nibboko." 22 Yesu a mwa a tsan a chi: "Vomdo diyalome gaka Pwa. 23 Diyalome nadi boyowno, ma kat ḅa tsa mwotsi ino: Nguri nanga hye perro bahar, ndi gban ndá ndello a mensen, gibo nda vo diyalome la ndadi boyo ḅa ḍa, ḅa ḍimmo. 24 Gekelo lano na boyowno, sye kat huna hiwo a ngiso, vomdo diyalome huna liya luwo, huḅa ḍimmo. 25 Nagi gwoḍi huna kangi a hiwo, na huḅo ka a lemo peiyi ka ama, vomen piyatso, gekelo Bagowno ara vor pwa ḅa vowno piyatso ka lemohaseidowno." 27 Ta minna a si Yerusalem. Naya ndadi weyo avor haikali miyegbanye malamye ka miye‐ḍaḍuwe ka miyegbangbanye ta si gakan a tsa a chi: 28 "Ka ndo geche hyedi ḍa sye iyeno? Wano ma vu leme ano hyeḅo ḍa sye iyeno?" 29 Yesu a tsaren a chi: "Na ḍiyowno leme hido kal kal, na hu mwa, na kennowno leme geche nadi ḍa sye iyeno. 30 Baptisma da Yohanna di pwa nda si, nagi di haka ḅware nda dimma? mweyumi." 31 Ta ḍyengleme avor yedingeren a tsa a chi: "Na hum tsan a chi: Di pwa, nda tsa a chi, gomino huná ven diyalome. 32 Na hum tsan a chi: Di haka bware" — ten nedi hweyigo miye; gibo miye kat ta tsa a chi, Yohanna annabi diyangen. 33 Ta mwa Yesu a tsan: "Hiní leyo." Yesu a tsaren a chi: "Hen gban tá boyowno geche nadi ḍa sye iyeno."

12

1 Nda tiya boyeren leme kiwatso: "Ama a nguḅo gasye annab, nda takkaden ka kanda. Nda ra gwei gekelo nda ngig annab avorsen, nda no bonge, nda ḍakan gaka imi iyedi hawi, a wudo a njiya. 2 Naya a kenno nda len a kissa gaka miyedi‐hawi, gekelo nda luwo avor hulatso gasye a tuffo miyedi‐hawi. 3 Ta kitten a levren, ta ḍakan nda muḍo ka tyefungen di peiya. 4 Nda minna len a kissa ḅo; mano ta tilan a nangen, ta gen sye a kyewen. 5 Nda minna len ama, ta ḅelten, ka imi hananan; miyata leb imi, miyata ḅel iye. 6 Ma a mbidi hido, ndso a nda ḍik gen no; nda lenten gakaren abesen kat ndadi tsa a chi: ’Ta na fukatso da ndsedei, sopiye a gerren.’ 7 Miyeno miyedi‐hawi a tsa so di siren: ’Mano ndso‐minha no. Ma ḅellumren, minsye a go ungum no.’ 8 Ta kissa a ḅelten. Ta ḍongden abete gasye. 9 Mino homo‐gasye ḅa ḍa? Nda si ḅa ḅel miyedi‐hawi, nda vo imi som gasye. 10 Huná na leme ano avor ḍuwe:

’Faratso iche miyedi‐no vune a ko, miya minden nda go no mbateha.

11 Ano di haka Homengum; so‐ndeltso no a diyengum’?"

12 Ta elo ḅa nguten, ta hweyigo fure, gibo ta na nda boyo leme ano anangeren. Ta ḍakan a muḍo. 13 Ta lenensye imi di haka Farisawa, ka miye da Hirudus, gekelo ta ḍimren ha avor lemeden. 14 Naya ta pan ta tsan a chi: "Malam hi leyo hye ma‐diyalemo, té bo go miye mentsi gibo té ni miye, ka diyalome hyedi kenno miye tuffe da Pwa. Ḅo kanna hina vodo chamtso go Ḳaisar, ko ḅé hiná ḍa? Hina vodden, ná tso hina ko?" 15 Ndi, gekelo ḅo leyi walitsidaren nda tsaren a chi: "Gomino huna kannari? Hwam ka ta henḅa nan." Ta sikan. 16 Nda tsaren a chi: "Ndso‐passatsi ino ka ḍaḍuwe ano, ungo waneyo?" Ta tsan a chi: "Ungo Ḳaisar no." 17 Yesu a boyeren: "Vomo Ḳaisar sye ungo Ḳaisar no, ka Pwa gban sye ungo Pwa no." Ta ndello hananan. 18 Sadukiyawa ta si gakan gban, iye a tsa a ch miyá maḍo aha mberrotso; ta ḍiyen adi tsa a chi: 19 "Malam, Musa a ḍeino ḍuwe, na ndso‐nogo ma a mberro, nda ḍaka mesen abei, á ḍaka ndse ndse‐nogen a ngur metso gekelo nda ḍimmo ndso‐nogen ndse. 20 Naya miye nedo tukwelugbei, dziye‐nuwetsi, ma a kwamutso a ḍim metso, nda mberro á ḍaka ndse. 21 Gbeiyetso a ḍimmo, nda mberro ḅo, á daka ndse abesen; mwakenotso ḅo che. 22 Ten tukwelugbei, tá ḍaka dziye. Betse angen metso a mberro. 23 Avor madtso miye‐mberri ngaḅa ndsa metso wano avorsen? gibo ten tukwelugbei ta ḍimtiro kat." 24 Yesu a tsaren a chi: "Á che no tuffe a kipgowno gekelo huná leyi ḍuwe ka kentso da Pwa? 25 Gibo fira ta maḍo kan, miyá ngur metso, miyá ḍimmaren murye; ta ndsa botsi malaiku gara a pwa. 26 Leme miye‐mberri ka madtsodaren, huná naro avor malamtso da Musa aha leme da kada hwale, Pwa a boyen leme ndadi tsa a chi: Hen, no Pwa ungo Ibrahim, ungo Ishaku, ungo Yaḳub gban? 27 Ndi á Pwa da miye‐mberro no, ungo miyeka pitso no. Huna ḍeiyo ka tuffe kabagban." 28 Ama nedo avor miyedi‐dor malamtso, tsi ne si, nda kello tadi ḍiyo so, ḅo leyo gban Yesu a mwaren pe pe, nda ḍiyen: "Ndo hiwatsi no akwamutso avorsen kat?" 29 Yesu mwa: "I‐kwamutso no: Hu kello, Israila, Pwa Homengum, tsi no Homen hido; 30 hye ḍik go Homenga Pwa no ka yedinga kat, ka mensa kat, ka zeregyedow kat, ka nyeretso-dow kat. 31 I‐gbeiyetso no: Hye ḍik go ndso‐vunegu no botsi hye ḍik go mensa no. Tá hiwatsi do a perrigo iyeno ka gbanatso." 32 Ma‐dori a tsan: "Diyalo malam, la hye boyo diyangen no, tsi no hido, 33 tá ama do sei ndi; ḍik gen no ka yeji kat, ka zeregye kat, ka nyeretso kat; ḍik go ndso‐vunegu no botsi mensa gban ḅo perrigo hinasye ka ḅelsye." 34 Naya Yesu a nan nda mwa ka yedingen nda tsan: "Hye tám ḅong ḅong ka homne da Pwa." Bete angen tá ḅwara do a nyera disen ḅa ḍiyen le. 35 Yesu ne di kenno miye avor haikali ndadi tsa: "Ya miyedi‐dori a tsa, Kristo no ndse ḍa Dawuda? 36 Dawuda ka nangen a tsa ka Pitso Tsubwatso: Homen a boyo Homedei, ndsa ga tuffo zumedei, na mindo miye‐kora a go so‐bo mborriyedow. 37 Dawuda ka nangen nda warren Homen, nda gaya nda go ndsangen?" Lektso miye a kello, haningeren. 38 Avor kensyeden nda tsa: "Siḍum ka yedingowno go miyedi‐ḍaḍuwe, miya mo weyetso ka rukute gerretse, ta mo miya pokaren avor lumotso, 39 ta mo ḅa ndsa kwamu a hwodiye hiwotso. Ha miye zemsye do ta el ha ndsatso avor miyegbanye. 40 Miyadi zem hwada ngamsei no. Miyadi hiwi gbididing ka kuta, ten no miya ga bashiye-ren kabagban." 41 Nda wudo a ndsa aha miya ḍik sye da Pwa do. Nda na lektso miye tadi pugdo bara avor ha ḍik sye. Dziye‐ḍim ginetso a si hananan ta kaji sye kabagban. 42 Itsi ngamsatsi ndso‐poritsi nga si a pugdo ta gbei, botsi aninitso gbei. 43 Nda wa miyedi‐kwoden a tsaren: "Diyalo nadi boyowno, sye ngamsatsi ino ndso‐poritsi nga pugden, nda perrigo ungeren kat a ta pukko a ha ḍik sye; 44 gibo miyeno kat avor ginetsodaren ta kajido sye, ngei gban avor poritsodaro nga pukkodo sa nga ḍimmo kat, mbatso sye a tuffongero ne."

13

1 Nda dimma di vor haikali, ama nedo avor miyedi‐kwoden a tsan a chi: "Malam, na fara iyeno, na hwodiye!" 2 Yesu a tsan a chi: "Hye na hwodiye iyeno kabagban, miyá ḍaka a fara do a no a, a miyá kidden." 3 Nda ndsa a no mwotso Zaitun ahumwa haikali, Bitrus ka Yohanna ka Andarawus ta ḍiyen a ḅotso: 4 "Boyeino gwoḍi sye iyeno ḅa ndsa? Ndo so biltsi miya ḍa, fira sye nino ten ne avor sito?" 5 Yesu a tsaren a chi: "Niyum gekelo ḅé miyá kipowno. 6 Ḅware hananan ḅa si ka kwaka ta tsa: ’Hen no ndi’. Tanḅa kipa miye hananan. 7 Fira huna kel leme kawatso hananan, leme kawatso a ndsa kabagban ahaka ḅware ḅé huná hweyo, sye nino a mbamtso ḅa da, mbatso ha áḅo nda kenno. 8 Gibo imi ḅa maḍo a ngiya ka a ha; homne a maḍo a peiyo ka a; njiya ḅa humoro gaka baro, meatso ḅa si kabagban; sye nino tenḅa tiya tonotso. 9 Huna bo mensowno a sisowno, gibo miyaḅa kipowno ahaka miyegbanye, a vune hiwotso miyeḅa levrowno, huḅa kango ahumwa miye di ḍa bashitso ka homye gekela, gekelo sagda ahakaren. 10 Miyaḅa boyo lemefeme haka dziye‐kwaleme kat. 11 Naya ta ngallarowno a ha bashitso ta kipowno, ḅé huná bel yeje a no lema huna boyo, sa miya vowno avor ḍatingen, angen no huḅa boyo, gibo á hu no ka boyile, Pitso Tsubwatso no. 12 Ndse‐nuwetso ḅa vo ndso‐nogen wei, Bato ḅa ven ndsangen, dziye ḅa maḍo ka ngyatso a ḅel sungeren. 13 Huḅa ndsa so koti haka miye kat gekelo kwaka; ma gbo nzimsen kei a ḅoretso, ndadi mbi hido. 14 Fira huna na sogbeye da tukunto tsi ne kangi aha á passa (ḍaka ndso‐bel malamtso, ma nda kello), getingen miye avor Yahudiya ta gyeḅo a dso haka mwei. 15 Ma a no vune ḅé ndá janga, bé ndá perro vorti go nda ngur sa avor hwodiye. 16 Ma avor gasye ḅé ndá minna go nda ngur base chopwatso. 17 Tonotso ne haka dziye‐woptso ka miyedi vo bopye avor botsi iyeno. 18 Huna ḍa hiwotso ḅé sano a ḍa ka ḅoile. 19 Botsi iyeno tanḅa ndsa ka poritsi, itsi miyá nda liya naro kenneneng a dimmatso vratso fira Pwa a dimmaden, miyárei naro gban. 20 Na Homengum á bonggo botsi iyeno ta go gbillim, má nda mbidi ka mensen, a mbo. Gekelo iye‐tadto, iye nda tadtiren, nda bonggo botso ta go gbillim. 21 Getingen nagi wano tsowno tso: Ni huna na Kristo gye, nagi niyam garo; ḅé huná mwa diyalo, 22 gíbo dziye‐zheringye tanḅa maḍo a tsa a chi: Hi no Kristo; ka annabawa ka zheringye tanḅa ḍa syebiltso ka lentso ndeltso gekelo ta kyapa ye‐tadto iye tanḅa leyo. 23 Huna bo mensowno hen liya tsowno lemongen chang. 24 Avor botsi iyeno bete tonotsi ino fere ḅa ḍa kulitso, likitso árei ḅurro. 25 Tekalye ta fuko di pwa, nyeretso a pwa yangkat sisen ḅa wureren. 26 Getingen ta na Ndso Bwara ḅa dimma avor perḅye ka kerkertso ka fukatso. 27 Getingen ndaba len malaiku nda gbappado taḍaḍu iye nda taḍa di basa njiyen, ka basa wela, ka basa pwa, ka basa hwombino, di haka mbatso njiya, ka mbatso pwa gban. 28 Ḍiyegennum gosen a kada ngwaltso, naya basa kada a go ḅellak ḅellak nda mana jibei, hu leyi a chi viringtso ḅe tsikha. 29 Che gban fira huna na sye iyeno ḅa tiya, huna eyi a chi ḅe tsikha, tsi ne a kwamu ha. 30 Diyalo nadi boyowno, mano nduwo ádi mbo, sie miya naḍo sye iyeno kat. 31 Pwa ka vratso ta syekara, lemedei tárei syekoro. 32 Leme feringen ka getingen tá ḅwara a leyi, nagi malaiku, nagi Ndse, sie Batso. 33 Huna bo mensowno a niya a ḍa hiwotso, gibo huná leyi fira leme ḅa na kan. 34 Botsi ḅwara a ḍa omotso avor a njiya, nda liya taka so ka hwoden, nda vodo kisseiden leme, nagi wano nda ven lentsoden, nda hiwa homo tuffe, ma nda gra. 35 Huna gra, dwat gibo huná leyi fira homo‐hwodiye ḅa si kan, nagi ka kade, nagi ka vor tukurtso, nagi ka watso ḍyekei, nagi ka hagbite; 36 ḅé ndá powno hu ne di chini. 37 La nadi tsowno hen ne di tsa miye kat, huna gra."

14

1 Betsi botye gbei hiwotso paska ḅe kenno ka hiwotso gurasatso á huba. Miye‐gbangbanye malamye ka miyedi‐dori tadi el tanḅa kitten ka kuta, ta ḅelten. 2 Ta tsa: "A avor hiwotso gekelo ḅé gigigkei a maḍo avor miye." 3 Tsi ne avor Bait’anya avor hwoda Siman ndso‐dagdei, tsi ne ndsa adi zem sizemtso; itsi metsi a si, kwote ka kedowtso ka mare, a miyadi tsaro a chi nard, nda nyero kerker. Nga filla kedowtso a pukko anangen mare. 4 Imi ne do yedingeren a kiddaren avor mensen, ta tsa a chi: "Gomino miya kidda mare ano? 5 Mare ano ḅo perrigo kwamu sa miya ḍer kobbotso haru mwaken kan, a vo dziye‐poritso." Ta ngiya karo. 6 Yesu a tsa: "Huna ḍakaro, gomino hunadi tonodo? Nga ḍei lentsi femtso. 7 Gibo hu ne ka dziye‐poritso firefiro ahakowno, fira huna mo hu mban huna ḍaren pepetso. Hen tám kowno firefiro. 8 Nga ḍa sa nga mban, nga fiyego sisen a ḍaden go miya mboden. 9 Diyalo nadi tsowno, nagi duma ha miyaḅa boyo lemefeme avor vratso, sano gban metsi ino a da, miyaḅa wadden gekelo ḍyangatso karo." 10 Yahutha Iskariyoti hido avorsen bow a mbidi gbei, nda wudo haka miye‐gbangbanye malamye gekelo nda kiddan ahakaren. 11 Ten gban naya ta kello, ha ningeren. Ta mo nangen a ven ta. Ndi gban ndadi el geche ndaḅa kiddan ahakaren. 12 A no firo kwamotso a botye gurasatso á huba; naya miya ḅel ndso‐mbaga gekelo paska, miyedi‐kwoden a tsan: "A ndo ha hye mo huma wudum ma ḍado gekelo hye zem paska?" 13 Nda lena miye gbei avor miyedi‐kwoden a tsaren: "Huna muḍo vor garutso, gara huḅa peiya ka ama, nda ngur ka kedowtso habiye, 14 huna kwoden. Ha nda perro do huna boyo homo‐hwodiye: Malam a tsa, vune omye ḅo duma, ha na zem paska chang ka miyedi‐kwodi? 15 Ndi ka nangen ndaḅa kennowno kaba’a, ha miya liya ḍaden, garo huḅa ḍeiden." 16 Miyedi‐kwoden a dimma, ta perro vor garu, tana pa sye botsi nda boyeren. Tana ḍado paska. 17 Naya kade a kenno nda si karen bow a mbidi gbei. 18 Ta ndsa tadi zemsye. Yesu a tsa: "Diyalo nadi tsowno, hido avorsowno ndaḅa kiddei, ma hinadi zemsye kan." 19 Ta tiya ḍa yediḅwatso adi boyen hyeḍo hyeḍo: "Hen na?" 20 Nda tsaren: "Hido no avorsen bow a mbidi gbei, ma hinadi peiyo tuffongeino avor gba kan. 21 Gibo Ndso Bwara adi muḍo botsi miya dori anangen; tonotso ka ma a kidda Ndso Bwara, ḅo hula ahakan na miyá nda mwasaren." 22 Ten ne avor zemtso, nda ngur gurasotso, naya nda humwaren, nda ḅiyan a verren, nda tsa: "Ngurum, ano sisin no." 23 Nda ngur tasatso a humwaren a verren. Chang ta tsobo avorso. 24 Nda tsaren: "Ano dsamba no, ungo mo no-ha, a miya kajiden gekelo miye hananan. 25 Diyalo nadi tsowno tárei minna tsob habiye mbwotso annab sie fira henḅa tsobo hwelhwel avor homne da Pwa." 26 Ta go dimsye, a mbo ta dimma a muḍo mwotso Zaitun. 27 Yesu a tsaren a chi: "Hu yangkat, huḅo pawo gibo miya doro: Henḅa lev ndso‐jinsye, mbagei a gberro. 28 Betse henḅe maḍo, na wudo humwasowno a Galili." 29 Bitrus a tsan a chi: "Sie tanḅa pawo kat hen tá ḍa." 30 Yesu a tsan: "Diyalo nadi tsow, suppo avor tukurtsi ino, ḍyekei ndata wa a laka gbei, hyeḅa ndelti a laka mwaken." 31 Nda boyile kerker bwang: "Na a mbamtso ma mberro kow ḅwa, tá ndelta." Che yangkat ta boyo. 32 Ta si a ha, a miya wa a chi Gathsamani; nda boyo miyedi‐kwoden: "Ndsam ga, ahano, na wudo hiwotso." 33 Nda ngur Bitrus, ka Yaḳub, ka Yohanna ta wudo karen ḅwa, nda tiya kiḍo kabagban, ndata tono kulkul. 34 Nda tsaren a chi: "Mensin a ḅoi ḅa tila mberrotso, ndsam ga, huna gra." 35 Nda wudo humwa kyengkyeng a fuko a njiya adi hiwo, na ndi nda ḍa fire ano nda syekara. 36 Nda tsa: "Abba Bagi, sye chang a ḍa gakow hye ngurigo tasatsi ino, a á na mo no, a hye mo no." 37 Nda si a paren a ha chintso, nda tsa Bitrus: "Siman hyedi china? Té leyi grato nagi kyeng-ykeng? 38 Gram, huna hiwo gekelo ḅé huna perro vor lemohasei, ka diyangen pitso ḅo mwa, sitto hyaghyak." 39 Nda ngaḍo weyetso a ḍa hiwotso, nda boyile botsi kenneneng. 40 Nda minna si, nda paren ten ne di chini, gibo diyengeren a ḍigsuko kerker, ta ḍongo leme a tanḅa mwan. 41 Nda si, weyesen mwaken nda tsaren: "Huna cheno ḅogong hu ta piya, ḅo kenno, fire ḅo kenno; niyum, miya vo Ndso Ḅwara a tuffe miye‐hasye. 42 Maḍum ma muḍum, ma di kipei ḅe tsikha." 43 Gbel tsi ne avor boyi leme, Yahutha, hido avorsen bow a mbidi gbei, dan si, ten no karen ka fure kabagban, ka kafari, ka gare di haka miye‐gbangbanye malamye ka miye‐dori ka dziye‐sokworye. 44 Ma di kipan ḅe liya verren le nda tsa: "Ma nadi shewden ka kwama tsi no, huna nguten a ḍikden ahumwa a muḍo kan." 45 Naya nda tila, gbel nda wudo gakan a tsan: "Rabbi," nda shewden. 46 Ta ḍikken tuffongeren a nguten. 47 Hido avor miye‐kango a hangen nda diḍo kafaritsoden, nda lev kissa da magbane malamye, nda tsad kwakengen. 48 Yesu a mwa a tsaren: "Huna dimma ka kafari ka gare huḅa kitti, hye ka hen ndso‐dimma-ha. 49 Nagi ndo firo hum ne kowno ḅwa avor haikali nadi kenno miye, huná nguti. Miya ḍa sano gekelo leme malamtso ḅa na." 50 Chang ta ḍakan a gyeḅo. 51 Ndong lagba a kwodo besen nda chopwa base kunge, sisen dipaiya. 52 Ta nguten, nda ḍaka base kunge a gibo difwa. 53 Ta wudo ka Yesu gaka magbane malame. Kat miyegbanye malamye, ka dziye‐sokworye, ka miyedi‐dori ta peiyo hakan. 54 Bitrus a kwoden di ha ḅongo a wudo vor votsi da malam magbane, tsi ne ndsa haka dogari a in ḍiye. 55 Miyegbangbanye malamye ka kabei kat tadi el sagdatso a no Yesu ḅa belten, tá ḍimmo. 56 Gibo miye hananan ta sika sagdatso zheringye anangen, sagdasen á peiyo kwamungeren hido. 57 Imi a maḍo a kango ta ḍa sagdatso zheringye anangen adi tsa: 58 "Hina kellan ndadi tsa: Henḅa gbarra haikali ano, a miya ḍa ka tuffongeren, avor botye mwaken na no a á ka tuffe." 59 A no getsingen sagdatsodaren á peiyo kwamungeren hido. 60 Magbane malame a maḍo a kango avorsen, nda ḍiyo Yesu a tsa a chi: "Té weye mwa ka a la? Mino ano, miyeno a ḍa sagdatso kan ananga?" 61 Nda kango ḍong, á boyi lemo. Magbane malame a ngaḍo a ḍiyen a boyen: "Hye no Kristo Ndse da Mahulatso?" 62 Yesu a tsan: "Hen no ndi, huḅa na Ndso Ḅwara a‐ndsatso a tuffo zume da nyeretso, ndaḅa si ka perḅye a pwa." 63 Magbane malame a tsara basyebasyeden a tsa: "Huma mom mbiditso sagdatso? Hu kella, ḅo ḍa Pwa, huna tsa ya?" 64 Kat ta bashiye ka leme wei. 65 Imi a tiya a tuffen nauye, ta gbo humwasen, ta levren, ta tsan a chi: "Hye ḍa leyetso!" dogaritso a luwren ka lebha. 66 Bitrus tsi ne a njiya avor voti, itsi ndsitsi avor miye lentso da magbane malame nga si. 67 Nga na Bitrus ndaḅa in ḍiye, nga niden a tsa: "Hye gban hu ndsa ka ndso‐Nazarat ano Yesu." 68 Nda ndelha a tsa: "Tá leyi leme a hye boyo, tá kelli gban." Nda dimmo di sogboktso, ḍyekei wa. 69 Ndsitsa a nan, nga tiya boye miye di kango ahangen: "Mano ne avorsen." 70 Nda minna a ndelha. Na miya kange yang kyengkyeng, miye‐kange hangen a tsa Bitrus: "Diyalo hye ne avorsen, hye ndso‐Galilitsi." 71 Nda tiya boye leme kerker ka gbotso: "Tá leyi manano hunadi wadden." 72 Gbel ḍyekei a wa gbeiyetso. Bitrus a ḍyanga leme ano Yesu a boyen: "Ḍyekei á nda wa gbeiyetso hya ndelti a laka mwaken." Ndata tuwo.

15

1 Gbel ka hawure miye‐gbangbanye malamye, ka dziye‐sokworye, ka miyedi‐dori, ka kabei kat ta peiyo kwamungeren a kello so; ta ḅweyi Yesu a nguten ta vodden gaka Bilatus. 2 Bilatus a ḍiyen: "Hye, hye no home da Yahudawa?" Ndạ mwa a tsan: "Hye boyo." 3 Miye‐gbanye malamye a gwamen leme kabagban. 4 Bilatus a ngaḍo a ḍiyen a tsa: "Té mwa, tá leme da? Na, leme kabagban ta gwomu." 5 Yesu árei mwa nagi hido, Bilatus a ndello. 6 Avor botye hiwotso nda weye parren ndso-gberrowe hido, ma ta ngiso gakan. 7 Ma nedo miya wa a chi Barabbas, miya ḅweyeren ka miye‐ko leme ḅwa, iye ḅelha avor koleme-daren. 8 Lektso miye a maḍo a tiya ngisen, ma nda ḍaren a no kwalemeden. 9 Bilatus a mwaren a tsa: "Huna mwa na parra home da Yahudawa?" 10 Gibo ḅo niyo, go zhuwne miye‐gbanye malamye a kitten. 11 Miye‐gbanye malamye a kiḍok boyile ahaka miye lektso ati ndaḅa parraren Barabbas. 12 Bilatus a ngaḍo a mwaren a tsaren: "Mino na go ma huna wa ati Homo Yahudawa?" 13 Ta maddo kwormungeren a tsa: "Miya ḅedimden!" 14 Bilatus a boyeren: "Gomino, ndo sahaso nda ḍa?" Ta go gawei: "Miya ḅedimden!" 15 Bilatus gekelo nda mwa a ḍa miye sa ta mo, nda parraren Barabbas. Betsi miya ḅyeng Yesu ka kufwatso, nda vodden gekelo miya ḅedimden. 16 Dziye‐kawatso ta perro kan avor votsi, Praitorion no, ta wa lektsi miye‐kawatso. 17 Ta kallaren rukute homne, ta tuḍa sopine hwale a ḍikken. 18 Ta pokan: "Miya pokowno Home da Yahudawa!" 19 Ta lev nangen ka garatso, ta tuffen nauye, ta puwo a gyerero. 20 Ta baggen ka alale a siḍagen rukute homne, ta chopwan basyesyeden. Ta dimmo kan ahabwange ati ḅa ḅedimden. 21 Ama nedo Siman ndso‐Kairawani, bago Iskandari ka Rufus, ndadi si di ha gballame ndaḅa perro, ta ḍan mbamtso nda wudo karen gekelo ndaḅa ngur kada ḅedimtsoden. 22 Ta tila kan a a ba ati a Golgatha, ha ule ne no. 23 Ta ḍifen habiye mbwotso annab, miya ngum-den ka myrrh; ndá mwa a luwo. 24 Ta ḅedimden, ta ngello so basyesyeden ahangen, ta pa bara tanḅa na sa ama a ḍimmo. 25 Fire fella naya miya ḅedimden. 26 Miya dor gwomleme a miya gwomen, miya ḍikden apwa: "Home da Yahudawa." 27 Ta ḅedimdo dziye‐lowsye gbei kan gban, miya ḍikden a kadei ḅedimtso, a hido a tuffe zumeden, a hido a tuffe legḍeiden. 29 Miye di perri a boyen lemohasei, ta humo nangeren ta tsa a chi: "Hayo! Ma di filla haikali hye minna no avor botye mwaken. 30 Hye mbo nanga, janga go kada ḅedimtso". 31 Che gban miye‐gbangbanye malamye adi baggen, ka miyedi‐dori ḅwa ta tsa: "Nda mbo imi, nda ko mbo nangen, 32 ḍakamen Kristo Home da Israila nda janga ḅogong a kada ḅedimtso, ma niyum ma vomdo diyalome". Ten gban miye, miya ḅedimden karen, ta ḍaren. 33 Naya fire a si nan, kulitso a kisso a gbo njiya sie fire a kwaka. 34 Fire a kwaka Yesu a waha ka kworme kerker: "Eloi Eloi Lama sabachthani?" Zeregyeden no: "Pwadei Pwadei gomino hye ḍakei hido?" 35 Imi ne kango hangen a kello a tsa: "Hu kella ndadi wa Iliya." 36 Ama a gibo, nda ngur sobase a na ka habiye gbangye, nda galingo a garatso, nda ven gekelo nda tsobo, ndadi tsa a chi: "Kangum ḍong, ma niyam sie Iliya ḅa si nda jangaden." 37 Yesu a maddo kwormungen kerker, nda dimdo pisen. 38 Base galingtsi avor haikali nda piḍillo a takko gbei a pwa a janga a njiya. 39 Naya kachalla, ma kango humwasen, ana geche nda dimdo mensen, nda tsa: "Diyangen, mano Ndsa de Pwa no." 40 Imi nedo maindye, ta niya di ha ḅongo, avorsen Maryamu Ndse‐Magdaliya, ka Maryamu nogo Yaḳub a‐swade ka Yosi, ka Salome gban. 41 Ten no di kwoden adi ḍan lentso naya nda ndsa avor Galili; i maindye gban, iye ta si karen ḅwa gaka Yerusalem. 42 Naya kade a liya kenno, fire ḍado sye gekelo assabachi no, 43 Yusufu Ndso‐Arimathiya, ama avor kabei ndi ka nangen gban ndadi kulla homne da Pwa, nda perro haka Bilatus nzimsen duk, nda ngiso na miya ven sitto da Yesu. 44 Bilatus a ndello gekelo nda mberro gbel. Nda wa kachalla nda ḍiyen sie ḅo ḅongo ka wei. 45 Naya nda dimma leme gaka kachalla, ḅo mwa miya ḍaka Yusufu ka sisen. 46 Ndi gban nda ḍer base, nda jangaden, nda ḍan fowe ka base, nda ḍikden avor tane a miya ebo avor faratso. Nda likado itsi faritsi a kwamu tane. 47 Maryamu Ndso‐Magdaliya ka Maryamu nogo Yosi, ta niyo ha miya ḍikden do.

16

1 Fira Assabachi a perro; Maryamu Ndso‐Magdaliya, ka Maryamu nogo Yaḳub ka Salome gban ta der so‐pomtso gekelo ta bosso. 2 Ka hawure gbigbit avor firo kwamutso a botye tukwelugbei ta si haka tane, fire a dimma. 3 Ta boyo so di siren a tsa: "Wano ḅa likodo faratso di kwamu tane?" 4 Naya ta maddo diyengeren ta na miya liya likodo faratso, gibo tsi ne kabagban. 5 Naya ta perro vor tane ta na a lagba, tsi ne ndsa a basa zume, nda ka rukute kunge, ta ndello. 6 Ndi gban nda tsaren: "Bé huná ndello, hunadi el Yesu Ndso‐Nazarat a miya ḅedimden, ḅo maḍo, ndi tám ga; niyam ha miya ḍikden do no. 7 Wudum, boyum miyedi‐kwoden ka Bitrus, tsindodi weyo ahumwasen ḅa wudo Galili; garo huḅa nan botsi nda boyowno." 8 Ta dimma, ta maḍo ka tada di haka tane, gibo sisen a wureren, ka ndelto a tsigeren. Tá boyo ama ndong lemo, gibo tadi hweyo. 9 Fira nda maḍo kan, ka hawure avor fire kwamutso a botye tukwelugbei, nda tiya dimma nangen gaka Maryamu Ndso‐Magdaliya, ngei matye nda dimmado pelle tukwelugbei a yedingero kaden. 10 Nga wudo a boyo miye ta ndsa karen kenneneng, tadi ndsa ka yedikidtso ka horitso. 11 Ten gban, naya ta kel leme ati tsi no ka pitso, ngei gban nga nan, ta ko vo diyalome. 12 Bete leme ano nda dimma gaka miye ne yang gbei, ten ne di weyo a no tuffe a ha gballame. 13 Ta wudo a boyo miye a mbidi, tá verren diyalome. 14 Bete ano nda dimma gaka ten bow a mbidi gbei, ten ne ndsa di zem sizemtso, nda ngiya krean a boyeren leme gekelo tá vo diyalome, ka yeje nyeretsodaren, gekelo tá vo diyilome gaka miye di nan betsi madtsodaren. 15 Nda tsaren a chi: "Wudum avor vratso kat, boyum lemefeme gaka mwasatso kat. 16 Ma vo diyalome, miya ḍan baptisma gban, ndaḅa mbo; ma ko vo diyalome, nda ḍim bashitso. 17 Leme gino ḅa kwoḍo betsi miye di vo diyalome: Avor kwaka tanḅa dimdo pelle, tanḅa boye leme ka zhimei som som. 18 Tanḅa porro rukunye; nagi tan tsob a ngumwe, á gerren so ka a lemo; ta bop tyefungeren a no dziye‐otso, tanḅa mbogerren." 19 Getsingen Homengum Yesu, betsi nda boyeren leme, miya luwren avor pwa, nda ndsa a tuffe zume da Pwa. 20 Tan gban, ta muḍo, ta boye leme a ndoha, Homengum adi ḍa lentso karen, ndadi nyeredo leme ka so‐natso iye kwoderen.