1 Timəte

Kwa taŋa zliya tsasliti Pəl kaa

Timəte

Kwəma dza ghwəmməə gha sənataa dzəkən zliya na

Ta ɓə kaa madigay Timəte tsasli Pəl zliya na. Ma kə kaa har Timəte tsa vay: «Zəghwee» kə. Sa nzana ghəci niy kəətiti Timəte ta ɓanavə nəfə tsa ci ghəci kaa Yesəw, va tsəgha har na tsəgha. Timəte tsa va diɓay, ndə mbə mbəzli ghəra Pəl sləni Yesəw li shi niy nza na. Piya ɗaŋ mənti Timəte mbə ghəra sləni ghəshi lə Pəl tə pi kwəti, cəkeꞌ ghəci sənay nzəy tsa Pəl wəzə.

Ma kə nihwəti mbəzliy, ghala pətsa tsasli Pəl zliya nay, məndi pəlay səəmə kwa fərshina mbə məlmə Rəm na, ghəci mbə zhiniy təwrə tə hiɗi ka Masedəwan, kə ghəshi. Ma na Timəte naci kiy, ghəci mbə məlmə Efesə na. Pəl niy gəzanci na nzəyəy mbəɓa, ta mətsəhə bərci lə ta ɓəni shiy kaa mbəzli mbəɓa. Məlmə Efesə vay, məlmə dikə na, ndəkwə vəgha kwəfa dikə na. Ɗaŋ ka mbəzliy təwrə mbə ta zhəghə dəvə.

Avanay njasa nəwva kwəma mbə zliya na:

Vəh 1 Pəl gəzanci kaa Timəte nza ghəci makə mbəzli va ɓəni shi dzərvə dzərvə ni kaa mbəzli, ka gəzəə dzəkən wəzə hwər tsa mananati Hyala ghəci Pəl. Zhini ka gəzə kaa Timəte a ghəci kəsəvə ndəghwə kwəma Hyala wəzə mbə nəfə tsa ci.

Vəh 2 Pəl gəzanci kaa Timəte a ghəci gəzanshi cəꞌwə Hyala kaa mbəzli, ka gəzanci njasa dza zhər lə miꞌiy nzəy mbə jakəva tsa mbəzliy nəw Yesəw.

Vəh 3 Pəl gəzanci kaa Timəte njasa təɓə mbəzliy ꞌwa kwal kaa mbəzliy nəw Yesəw, nza ghəci sənay tərashi.

Vəh 4 Pəl mbə gəzanci kaa Timəte dzəkən kwəma dza mbəzliy məni geꞌi lə kwa kərni vəghwə. Zhini ka gəzanci a ghəci mbəə mənti məhərli lə kwəma dza naa ɓananshi kaa mbəzli diɓa.

Vəh 5 paꞌ tə vəh 6:1-10 Pəl gəzə kaa Timəte dzəkən nzəy tsa miꞌi mbəreketi, lə nzəy tsa ka ꞌwa kwal kaa mbəzli, lə nzəy tsa mevivi kwa jipə mbəzliy nəw Yesəw, lə nzəy tsa ka shiy.

Vəh 6:11-21 Kwa kərni gəzə kwəma Pəl kaa Timəte

Pəl səkwə Timəte

¹1:1 Ndə kwal tsa Yesəw: 2:7; Hyalaa mbəlitəmmə: Tit 3:4; fəy ghən gəzliŋə: Kwəl 1:26-27Yən tsasli na zliya na, yən yən Pəl ndə kwal tsa Yesəw *Kəristəw. Kar Hyalaa mbəlitəmmə ghəshi lə Yesəw Kəristəw ntsa fəy ghwəmmə ghən tsa ghwəmmə gəzliŋə ti fəyra na ka ndə kwal tsa Yesəw.

²1:2 Timəte: 1Kwər 4:17; zəghwee: 1Kwər 4:15; 1Tes 2:11; Tit 1:4Kaa ngəŋa gha Timəte tsaslee zliya na. Ghay, nja zəghwee yakee kataŋ kataŋ məniŋa gha, sa kəətitəŋee mbaꞌa gha ɓanavə nəfə tsa gha kaa Yesəw *Kəristəw. Məntəŋa wəzə hwər tsa nzə Didi Hyala ghəshi lə Ndə sləkəmmə Yesəw Kəristəw, mbaꞌa ghəshi zhəhwərti zhəhwər tə gha, zhini mbaꞌa ghəshi ndaŋa zərkə mbə nzəy tsa gha.

Məni tə ghwəy məhərli va mbəzliy ɓəniŋwəy shiy kama kataŋ ni

³1:3 Efesə: SləniKY 20:1mbəzliy ɓənipə kwəmaa kama kataŋ na kwa kwal Hyala: 4:1-10; 6:3-5, 20-21; 2Tim 2:16-18, 23-26; Tit 1:10-16; 3:9-11Ə ɗee ghaa nzəyŋa mbə məlmə Efesə, njasaa niy gəzaŋee va yən maɗi ta dzaraa dzəti hiɗi ka Masedəwan. A nihwəti mbəzli mbə məlmə vay, kwəmaa kama kataŋ na kwa kwal Hyalaa ɓəni ghəshi kaa mbəzli. Ə pə ghaa makəshi va ɓəni niva shiy kaa mbəzli. ⁴1:4 4:7; 6:20; 2Tim 2:16, 23; 4:4; Tit 1:14Gəzanshi, ka kəslimbə ghən ghəshi kən kwəma mbəzli mbəradzə lə ɓaɓala jijihi, ka dzar ka dzar, kala kərkəva ma ma, pə gha kaa ngəshi. Niva shiyəy, war ghəpə na sa fə ghəshiy dzəghwa jipə mbəzli tə gəm gwaꞌa tsəgha. Ka kəəti mbəzli ghəshi ta sənay njasa mbəli Hyala mbəzliw. Mbaꞌa kə ndə ɓanavə nəfə tsa ci kaa Hyalay, ta mbəliy dza na. ⁵1:5 1:14, 19; 2:15; 4:12; Rm 12:9; 13:10; 1Kwər 8:1; Gal 6:10; 2Tim 1:3, 13; 3:10; Tit 1:15Sa wana dza ghaa gəzanshi kwəma va tsəghay, ta mbə ghəshiy ɗi nihwəti mbəzli lə ɗi tsaa səəkə mbə nefer ɗewɗew ni, ka məni kwəma wəzə na ghəshi, mbaꞌa ghəshi ɓanavə nefer shi kataŋ kataŋ kaa Hyala. ⁶1:6 1:4; 6:4, 20; Tit 1:10A nihwəti mbəzli tiɓay, mbərəkə zlashi ghəshi məni shi wəzə ni va, mbaꞌa ghəshi kəslimbə ghən war mbə ngəngərə ghəpə tsa gəmgəm tsa gwaꞌa tsəgha. ⁷Mbaꞌa ghəshiy ɗi nza ka *mbəzliy ɓənipə kwəma pəhəti Hyala na, a ka sənata ghəshi ya kwəma gəzəpə ghəshi vaw. Ya shi ɗatəvashi ghəshi vaa dzəti ɓənishi kaa mbəzli na, sənashi ghəshiw.

⁸1:8 Rm 7:12, 16A ghwəmmə sənay, ta na *kwəma pəhəti Hyalay, jəw na wəzə məndi kə ɓəvə ta məni kwəma bərkəkə Hyala liw. ⁹1:9-10 Gal 5:19-21Favə tə ghwəmmə wəzə: Na na Hyalay, ta mbəzliy məni kwəma wəzə na ɓəkə na kwəma pəhəti naw. Avanashi mbəzli ɓəkə na kwəma pəhəpəhə na ti shi: Ta mbəzliy liɗi kwəma pəhəti na, lə ta ka zhini ghən kala nəw ma kwəma pəhəti Hyala, lə ka ndərəm, lə ka məni *kwəma jikir na, mbaꞌa mbəzliy haꞌwə ma tə Hyala, ka ndərə ya nimaɓa shi dza bəla kwa Hyala. Zhini mbaꞌa ta mbəzliy pəəsli dəshi, ya mbəghəshi, lə ka bəkwəpə gwaꞌa. ¹⁰1:10 4:6; 6:3; 2Tim 1:13; 2:2, 15; 3:14; 4:2-3; Tit 1:9; 2:1, 7-8A Hyala ɓanavəshi kwəma pəhəti na diɓa kaa ka məni ghwərghwər, lə kaa zal tsaa həni lə zal nja mali, lə kaa ka ɗəl mevivi. Aa ɓanavəshi diɓa kaa ka slasla dzərvə, lə ka zəzəmə fəlaa dzəkən kwəma sənata ma ghəshi, mbaꞌa ta mbəzliy məni shiy dzava ma kwa kwal Hyala. ¹¹1:11 1Tes 2:4Kwəma ɓəniŋwəy ya nay, mbə Yəwən kwəma wəzə na va ndara Hyala mbə dəvee na. Dzəkən Hyala kwa shəndəkə gəzə na kwəma, səəkə va Hyala va ghava təfə miy dzəkən mbəzli.

Pəl mananci ꞌwəsa kaa Yesəw tə sa zhəhwərti na zhəhwər ti

¹²1:12-17 2:71:12 Gal 1:15-16ꞌWəsa nə ya kaa Yesəw *Kəristəw Ntsaa sləkəmmə, ghəci saa ndara bərci ta ghəranci sləni cee. ꞌWəsa nə ya ngəci, sa nzana, mbaꞌa nighətəra ka ntsa slar tsa dzaa ɓəvə sləni bekir dəvə, va tsəgha ɓəvəra na ta ghəra sləni ci. ¹³1:13 SləniKY 8:3; 9:1-5; 1Kwər 15:9; Gal 1:13Kwataŋay, ə niy tsəəree, ka sanshi ngəraꞌwə kaa mbəzliy niy nəw, ka tsəərəshi. Dzəghwa Hyala mbaꞌa zhəhwərti zhəhwər tə ya tərəŋw. Saa niy sənata mee ghalaɓa sləni jikir naa sa ghəree va pən. Kalaa niy ɓanavə nəfə tsee ya ngəci. ¹⁴1:14 1:5; 1Kwər 15:10Dzəghwa Ndə sləkəmmə Yesəw, mbaꞌa mənti wəzə hwər tə ya dalala, dza na mbaꞌa ndara kwal ta mbee ɓanavə nəfə tsee, mbaꞌa kəətitəra ta mbee ɗi nihwəti mbəzli, sa nzana jakəjakə ghəy li.

¹⁵1:15 Lk 15:2; 19:10; Rm 5:8Avanta kwəma dzee na ta gəzə sənzənvay, kwəma kataŋ na na, a kə mbəzli zləɓavə lə nefer shi gwanashi: A Yesəw Kəristəw səəkəy dzəti hiɗi ta mbəli mbəzliy məni *kwəma jikir na. Mbə mbəzli vay, yən gwəra naa mənəhwə kwəma jikir na. ¹⁶1:16 Ef 3:7-9; Kwəl 1:25Ma dza Yesəw Kəristəw na, mbaꞌa zhəhwərti zhəhwər tə ya, yən yən saa gwəramti vaa mənəhwə kwəma jikir na, ta mbəə canshi kaa mbəzli njasa nza Yesəw ndə səꞌwa kwəma. Ma kwəma mənti na va lə ya tsəghay, ta mbəə canshi kaa mbəzli, njasa dza naa səꞌwa kwəma ti shi kwərakwə. Sa ka ghəshi ɓanavə nefer shi kaa Yesəw na, nza ghəshi kwəmavə piy tsaa kəɗi ma. ¹⁷1:17 Rm 16:27Fal Hyala ghwəmmə nana ki. Ghənzə na mazə paꞌ kwa ndimndim, na nanzəy, ka məti naw, ka nata ndə diɓaw, war ghənzə na Hyala kwətita. Ə pə ghwəmməə fə shəndəkəə dzəti, ka fə dikəə dzəti ya hwəmɓa. *Amin.

Pəl mətsahanci bərci kaa Timəte

¹⁸1:18 4:14; 6:12; 1Kwər 9:24-25; 2Tim 4:7-8; Zhəwdə 3A zəghwee Timəte, avee fambəŋa kwəma na mbə dəvə gha. Ghənzə na kwəma gəzəkə ka gəzə kwəma Hyala kwataŋaa dzəkən gha. Kwəma gəzəkə ghəshi vay, zəzə tə ghaa dzəkən, mənta ghənzə ka shi mbəz gha, ta ɓəŋa bərci, ta məni sləni wəzə na. ¹⁹1:19 1:5Ma ghala vəghwə tsa dza ghaa məni sləni gha vay, war kaa Hyala pə gha taa zlatanavə nəfə tsa gha. Zləɓavə tə gha kwəma gəzaŋa *Safə tsa Hyala mbə nəfə tsa gha. A nihwəti mbəzli tiɓay, kala zhini ghəshiy ɗi zləɓa kwəma gəzanshi Safə tsa Hyala mbə nefer shi. Va tsəgha ɗi ma ghəshiy zlatanavə nefer shi kaa Hyala ghwəla. ²⁰1:20 Himene: 2Tim 2:17; Alekəsandərə: 2Tim 4:14; ndə jaka tsa Hyala: 1Kwər 5:5Ma gəla mbəzli gəzee vay, mbə shi na kar Himene lə Alekəsandərə. Mbəzli bakə ni vay, e tahanavəshi kaa *ndə jaka tsa Hyala, nza ghəshi mbəə ɓənivə nzəyshi kala tsəərə ma Hyala ghwəla.

Kwəmaa dzəkən nzəy tsa mbəzliy nəw Hyala

¹2:1 Ef 6:18-19; Flp 4:6Avanta kwa taŋa kwəma ɗee gəzanshi kaa mbəzli, ta məni ghəshi: Ə pə ghwəy cəꞌwə Hyala, ka mbazlanta miy, ka mananta ꞌwəsa ta mbəzli gwanashi. ²2:2 Esd 6:10Cəꞌwəm Hyala ta mezhizhə, lə ta mbəzli dikə dikə ni gwanashi, ta mbə hiɗi ghwəmməə nza wəzə, ghenikə nzəy ti shi. Ma mbə nzəy tsa ghwəmmə va kiy, ta mbə dza ghwəmməə nəw Hyala lə nəfə kwətiŋ, ka təɓanta nzəy tsa ghwəmmə kaa Hyala. ³2:3 Tit 3:4Nava kwəmay, ghənzə na sa wəzə na, ka təɓanta tərəŋw kaa Hyala kwa mbəlimmə. ⁴2:4 Ezhek 18:23; 2Tim 2:25-26; 2Pi 3:9Tawa təɓanta nay, sa nzana ka ɗi ghənzə mbəzliy mbəlishi gwanashi. Zhini ka ɗi ghənzə mbəzliy sənata na kataŋ na kwəma. ⁵2:5 Nəw 6:4-5; 1Kwər 8:6; Rm 3:29-30; 10:12-13Ta mbəzli gwanashi na kwəma va, sa nzanay, kwətiŋta na Hyala gwaꞌa tsəgha. Zhini kwətiŋəy mətəkwal tsa kwa jipə Hyala lə mbəzli diɓa. Ntsa vay, ghəci na Yesəw *Kəristəw. ⁶2:6 Mk 10:45; 2Kwər 5:15; Gal 1:4; Tit 2:14; 1Zhŋ 3:16; vəghwə tsa bərkəti Hyala: Gal 4:4; Tit 1:3Ndəs səəkəy na, mbaꞌa zlay piy tsa ci ta mbəə mbəərəti mbəzli gwanashi. Kwəma mənti na vay, ta mbə mbəzliy sənay a Hyalaa ɗi mbəlishi gwanashi geꞌi lə vəghwə tsa bərkəti na va kə ghəshi, mənti na tsəgha. ⁷2:7 ndə kwal tsa Yesəw: 1:11-17; Gal 1:1; 2:7-8; Ef 3:7; 2Tim 1:11Va tsəgha fəyra Hyala ka ndə kwal tsa nzə, ta dzaa gəzanshi kwəma va kaa mbəzli. A kə ngəra na: «Mbala ɓananshi kwəmee kaa *mbəzliy kamaa ka Zhəwifə, ta mbə ghəshiy sənata na kataŋ na kwəma, nza ghəshi ɓanavə nefer shi kaa Yesəw» kə. Kwəma gəzee vay, dzərvə mbəw, kwəma kataŋ na na.

⁸2:8 1Pi 3:7Ma ɗee kiy, ya paꞌ kwəmaɓay, ka cəꞌwə Hyala zhər, ka kafə dividivi shiy dzəta ghwəmə, ta cəꞌwə Hyala lə nəfə tsa ɗewɗew tsa. Əntaa ghəshi ɓə nəfə ma, əntaa zəzə kwəma gəmgəm na nza mbə ghən shi ma.

⁹2:9 1Pi 3:3-5Miꞌi diɓay, ə ɗee ghəshiy dza lə shi wəzə ni tə vəgha shi, nanzə kiy, əntaa ghəshi dzaa pa shiy, nza mbəzli mbəə falshi ma. Əntaa ghəshi dzaa ghasləva ya lə mbərə ghən tsaa gwəramti, ya lə shi ghaslə ka ɗaŋ gəna, ya lə kwədeler ka ɗaŋ gəna ma. ¹⁰2:10 5:10Ma ni shi shi ka ghəshi pəla ghasləva li shiy, məni sləni wəzə na. Ma na miꞌiy ni, a ghəy ɗi fəti va Hyala, kə ghəshiy, avanay njasa təɓə na ghəshiy məni: ¹¹2:11-12 1Kwər 14:34War gwəŋəshi kə ghəshi dzaa nzəyshi, ka fa shi ɓananshi məndi va, ka ɗi fəti ti shi. ¹²Ɓanavə kwalee kaa mali ta ɓəni shiy ghənzə kaa zhər, ya ta sləwashiw. War gwəŋəshi kə miꞌi nzəyshi. ¹³2:13 Ghava 2:7, 21-22; 1Kwər 11:8-9Sa nzanay, pərɓa *Adam gha Hyalaa ngati, maɗi na ta nga *Evə. ¹⁴2:14 Ghava 3:1-6, 13; 2Kwər 11:3Zhini ɓay, Adam na sa həərəti *ndə jaka tsa Hyalaw, mali na sa həərəti na, ghənzə saa ɗiti ma fəti ta kwəmaa niy gəzəkə Hyala. ¹⁵Ya tsəgha nzəy, ta ya ndərazhi dza miꞌi, ma nza Hyala mbəlitishi, ghəshi kə dzaa ɓanavə nefer shi kaa Hyala, ka ɗi nihwəti mbəzli lə nəfə tsa shi ɗewɗew kwa kwəma Hyala, kala kəli ma ghən tsa shi.

Njasa təɓə mbəzliy ꞌwa kwal kaa mbəzliy nəw Yesəw nza

¹Avanta kwəma dzee na ta gəzəy, kwəma kataŋ na na. Mbaꞌa kə ndəə ɗi məniy ka ntsaa ꞌwa kwal kaa mbəzliy nəw Yesəwəy, sləni wəzə naa sa tivə na. ²3:2-7 Tit 1:6-9; 1Pi 5:1-4Ma ntsaa ꞌwa kwal va kiy, ka təɓə na məndiy hanci cəm dza kwa *kwəma jikir na ya jəw nzəw. Mali kwətiŋ təɓə na və. Ntsaa ya ghən tsa ci va kwəma ghəci, ndə ka zəzə kwəma wəzə, ka kaꞌwə ka məlmə wəzə kəghi tsa ci, mbaꞌa mbay ɓananshi shiy kaa mbəzli wəzə, ava tsəgha təɓə na. ³3:3 2Tim 2:24Əntaa ghəci dzaa nzaa ndə sasa shiy, ka ghi ma, əntaa nzaa ndə ghwampa ghwampay ma. Ndə səꞌwa kwəma ɗi na ghəci kala ɗi ma miy, kala məni ma mətsə ta gəna. ⁴Ghəci diɓay, ntsaa mbay kəsəvə mbəzli kəghi tsa ci wəzə, mbaꞌa iti ndərazhi ci, ka haꞌwə ghəshi ti, ka ɗanci fəti wəzə, ɗi na. ⁵Ma gəzee kwəma va tsəghay, sa nzana kala mbay kə ndəə kəsəvə ni kəghi tsa ci mbəzli wəzəy, njaa dza naa mbay kəsəvə niy nəw Yesəw mbəzli kia? ⁶Mbaꞌa pə ghwəy ɗi fə ndə ka ntsaa ꞌwa kwal mbə mbəzliy nəw Yesəwəy, əntaa ghwəy fə ntsaa zləɓavə kwəma Hyala ꞌwarꞌwar ma. Sa nzana, mbaꞌa kəə yəwən ndə mbə kwəma Hyalay, ta kəli ghən dza na. Ka gha nighə ki na, Hyala ɓasanakən ngwəvə njasa ɓasanakən na va kaa *ndə jaka tsa nzə. ⁷3:7 2Kwər 8:21; SləniKY 6:3Ma ntsa va diɓay, ntsa fal mbəzliy nəw ma Yesəw ɗi na ghəci, kala tsəgha na ta ndərə dza ghəshiy dza, ma ghalaɓa ki na, taŋtaŋ dza ndə jakaa kəriŋəhwəə dzəti zamba ci ta məni kwəma gəmgəm na.

Njasa təɓə mbəzliy kəəti mbəzliy ꞌwa kwal kaa mbəzliy nəw Yesəw

⁸Ma təɓə mbəzliy kəəti ka ꞌwa kwal kaa mbəzliy nəw Yesəw kwərakwəy: Wəzə kə nzəy tsa shi mbə sləni ghəra ghəshi gwanata, kala gəzə ma kwəma ghəshi bakə bakə, kala sa ma tay ghəshi gar ghi shi, kala gwəfə ma gəna va mbəzli. ⁹Kwəmaa dzəkən ɓanavə nəfə tsa ci ndə kaa Yesəw, sa cikəvəri Hyala dzəti ngwəlay, mbaꞌa ghəshi ndəghwəti lə nefer shi ɗewɗew. ¹⁰Mbaꞌa pə ghwəy ɗi tsəha mbəzliy kəəti mbəzliy ꞌwa kwal kaa mbəzliy nəw Yesəwəy, pərɓa sləni shi pə ghwəy taa nighəti di, mbaꞌa kə sləni shi wəzəy, nza ghwəy ɓanavəshi sləni va mbə dəvə shi ghalaɓa ki. ¹¹3:11 Tit 2:3Miꞌi mbəzli va kwərakwəy, wəzə kə nzəy tsa shi mbə sləni ghəra ghəshi gwanata. Əntaa ghəshi nzaa miꞌi ka zəmə mətsəni mbəzli ma, na na shiy, ə kə ghəshiy ya ghən tsa shi va kwəma, mbaꞌa ghəshi kəsəvə sləni shi bekir dəvə ya hwəmɓa. ¹²Ma ntsaa kəəti mbəzliy ꞌwa kwal vay, kwətiŋ ɗi na mali və, mbaꞌa ghəci sənay kəsəvə ndərazhi ci lə nihwəti mbəzli kəghi tsa ci wəzə. ¹³War mbaꞌa kə ghəshi ghərati sləni shi va wəzəy, ta haꞌwə dza mbəzli ti shi, ka falshi. A ghəshi taa mbay gəzə kwəma kaa mbəzli, dzəkən nəw kwal Hyala tsaa jakayəmmə va lə Yesəw *Kəristəw kala hazləni ma.

Shiy gwəra dikə ni cikəvərimmə Hyala

¹⁴Ya tsəgha tsasliŋee zliya nay, mbə bərkə dza nzee ta kwəmə lə gha kwa kwəma jəw. ¹⁵3:15 Ef 1:23; 2:19-22Ya ə dzee tsəhəra ma taŋtaŋəy, ta kəətitəŋa dza zliya na, ta mbə ghaa sənay njasa təɓə nzəy tsa mbəzli Hyala. Ma mbəzli Hyala va gəzə yay, ghəci na jakəva tsa mbəzliy nəw Yesəw lə Hyalaa ɓəpə piy. Mbəzli Hyala vay, ghəshi na shiy kəsəvə kwəma Hyala kataŋ kataŋ, njasa ka shəl vaa nza. ¹⁶3:16 Mt 28:18-19; Mk 16:19; Zhŋ 1:14; SləniKY 2:33; Ef 1:20-21; Flp 2:6-11; Kwəl 1:6, 23; 2Tim 4:17Ma kwəma Hyala va niy nza mbəmbə nay, a Hyala cikəvərimməə dzəti ngwəla nana ki. Ghwəmmə gwanamməy, a ghwəmmə sənata:

Ma sa səəkəy Kəristəw dzəti hiɗiy,

mbaꞌa zhəghəy nja ndə ngəri tsa gwanay tsa.

A *Safə tsa Hyala ɗewɗew tsa cikəvəri

njasa nza naa ntsa slar tsa,

mbaꞌa ka kwal Hyala nay,

mbaꞌa mbəzli gəzanshi kwəma ci

kaa mbəzli tə hiɗi gwaꞌa gwaꞌa,

mbaꞌa mbəzli ɓanavə nefer shi ya paꞌ kwəmaɓa tə hiɗi,

mbaꞌa Hyala kafəghə dzəmə ghwəmə,

mbaꞌa kwəmavə shəndəkə tsaa gwəramti.

Kwəma vay, kwəma dikə na tərəŋw. Ghənzə cimmə na kwal tsaa nəw Hyala.

Ka ɓəni dzərvə kaa mbəzli

¹4:1-11 1:104:1 2Tim 3:1A *Safə tsa Hyala ɗewɗew tsa gəzəkə bazhə bazhə, ma geꞌi ghala kwa kərni vəghwəy, ta zlay nəw kwal Hyala dza nihwəti mbəzliy dza, kə. Ka ɗi fəti ta kwəma dzərvə dzərvə na, ka nəw kwəmaa səəkə va hyeler. ²Ka slasla dzərvə lə gəzə kwəma bakə bakə ni va dza naa ngəɗəhwəshi. Ma mbəzli vay, haꞌwə kwa mətsəshiw, cəkeꞌ pənishi ghəshi, kwəma tiɓaa tsəꞌwə mbə nefer shiw. ³4:3 ɓəva: 1Kwər 7:1; zəmə shi zəmə: Ghava 9:3; Rm 14:2; Kwəl 2:21; Ebr 13:9; məni ꞌwəsa kaa Hyala: Rm 14:6; 1Kwər 10:30Ma kə mbəzli vay: Wəzə na ndəə ɓə maliw, kə ghəshi. Zhini ma kə ghəshi ɓa na: Wəzə na zəmə nihwəti shi zəməw, kə ghəshi. Ma na Hyala nanzə kiy, ta zəməshi mbəzli ngati na shi zəmə va. Va mbəzliy ɓanavə nefer shi kaa Yesəw *Kəristəw, shiy sənata na kataŋ na kwəmay, war mənti ma ghəshi ꞌwəsa kaa Hyala na, war ka zəmə shishi kala kwəma tiɓa. ⁴4:4 Ghava 1:31; SləniKY 10:15Sa nzanay, wəzə na shi ngati Hyala gwanashi. Nihwəti shiy mbə shi gar ndərəshi, mənti ma məndi ꞌwəsa kaa Hyala ti shiw. ⁵Wəzə ɗewɗew na shiy ya nimaɓa, sa gəzəkə Hyala tsəgha, mbaꞌa sa ka ghwəmmə cəꞌwakən cəꞌwə kən shi.

Ndə ghəra sləni tsa Yesəw *Kəristəw wəzə tsa

⁶4:6 1:10War mbaꞌa pə gha ɓananavəshi kwəma va njasa gəzaŋee va kaa ngwarməhimmə mbə nəw Yesəwəy, ghalaɓa na, ta nza dza ghaa ndə ghəra sləni tsa Yesəw Kəristəw wəzə tsa. Ta sənay dza məndi ntsa təhə təhə tsa nza gha kwa kwal Hyala, kə məndi, sa nzana mbaꞌa gha ɓanavə nəfə tsa gha kaa Yesəw, lə sa ka ghaa nəw kwəma kataŋ na va ɓənivə gha. ⁷4:7 1:4Ka fafa kwemer jiji gəmgəm ni va təɓanta ma kaa Hyala gha ma. Ə pə ghaa ɓəni məni kwəmaa təɓanta kaa Hyala, ka dza kwa kwəma kwa kwəma li. ⁸4:8 6:6Kəsli bali ta kwəriŋ vəgha ghay, wəzə na, nanzə kiy, ka kəəti ndə na tərəŋwəw. Ma jihəva ta sənata kwəma Hyalay, ava ghənzə na saa kəəti ndə tərəŋw. Sa nzanay, ka kəəti ndə ta nzəy tsa tə hiɗi sənzənva, zhini ka kəəti ndə ta nzəy tsa ci mbə vəghwə tsaa dzaa səəkə taa dza. ⁹Ava ghənzə na kwəma kataŋ na, wəzə na mbəzli zləɓavə lə nefer shi gwanashi. ¹⁰4:10 Tit 3:4Va tsəgha ghəra ghwəmmə sləni lə bərci, ka jihəva, sa nzana mbaꞌa ghwəmmə fakən məhərli ghwəmmə kən Hyalaa ɓəpə piy. Ghənzə saa mbəliti mbəzli gwanashi, gaw na mbəzliy ɓanavə nefer shi kaa Yesəw.

¹¹Ava ghənzə na kwəma ka gha ɓananshi kaa mbəzli wəzə. ¹²4:12 1:5; Tit 2:7Əntaa gha dzaa zləɓa ndəə ndərəŋa sa nza ghaa zəghwəŋa, kə ma. Ə pə gha məniŋa ka ntsa kataŋ tsa, saa canshi kwal tsa wəzə tsa kaa mbəzliy nəw Yesəw. Wəzə kə kwəma gəzə gha səvəri mbə miy tsa gha, wəzə kə nzəy tsa gha, a pə ghaa ɗi nihwəti mbəzli, ə pə gha ɓanavə nəfə tsa gha kaa Hyala, war ɗewɗew kə nəfə tsa gha ya hwəmɓa. ¹³4:13 2Tim 3:15-16Ə pə ghaa jihəva ta janganshi kwəma Hyala kaa mbəzli, ka gəzanshi kwəma Hyala, war ka canshi kwəma paꞌ tə vəghwə tsa dzee səəkə ti. ¹⁴4:14 1:18; 5:22; SləniKY 6:6; 2Tim 1:6; 2:2Əntaa gha sawa bərci ndaŋa *Safə tsa Hyala va ta ghəra sləni va li ma. Ghala pətsa gəzaŋa ka gəzə kwəma Hyala va məni sləni va, lə ghala vəghwə tsa fakən mətikwəkwər va dividivi kən gha kwəmavə gha bərci va. ¹⁵Ava ghənzə na sləni ka gha jihəvaa dzəmbə ghəra nzə lə nəfə tsa gha kwətiŋ, ta mbə mbəzliy nay njasa dza gha kwa kwəma kwa kwəma mbə ghəra sləni Hyala. ¹⁶4:16 1:10; 4:12; 2Tim 2:22; 3:10Məni tə gha məhərliy dzəkən dza gha kwa kwal Hyala, lə dzəkən shi ɓananshi gha kaa mbəzli. Ka nəw lə məni tsəgha kala dali ma ya hwəmɓa. Mbaꞌa pə ghaa məni tsəghay, ta mbəlivə ghən tsa gha dza gha lə mbəzliy fa kwəma gha ta gwaꞌa.

Njasa ka gha məni kwa kwəma mbəzliy nəw Yesəw *Kəristəw

¹5:1 SləniTaH 19:32Mbaꞌa pə ghwəy lə pəhal zaləy, əntaa gha dzaa naɓə lə gwəlaŋ ma. Sahə pə gha dzaa gəzanci kwəma, njasa gəzə gha kaa dəŋa. Mbaꞌa pə ghwəy lə gwəlay, nja kaa ngwarməŋa pə ghaa gəzanshi kwəma. ²Kaa pəhepəhir miꞌi pə gha ɗi gəzə kwəma na, ka gəzanshi nja kaa məhiŋa. Ma kaa mekwikwi miꞌi ɓa na, nja kaa zhaməhiŋa, lə nəfə tsa ɗewɗew tsa pə ghaa gəzanshi kwəma, kala nahwəti zəzə kwəma tiɓa.

³Haꞌwə tə gha tə miꞌi mbəreketi kama ni shi mbəzli ti shi, mbaꞌa gha kəsəvəshi wəzə. ⁴Mbaꞌa kə ndərazhi va miꞌi mbəreketi, ya kəhəhita na ghəshiy, a kə ndərazhi va taa ɓənivə nəw kwal Hyala lə məni wəzə hwər pərɓa kaa mbəzli kəghi tsa shi di. A kə ndərazhi va kəsəvə mbəzli shi dikə dikə ni njasa niy kəsəvəshi mbəzli shi va dikə dikə ni kwataŋa kwərakwə. Ava ghənzə na naa təɓə kwəmava Hyala. ⁵5:5 Lk 2:37; 18:7Ma mali mbəri kwətita na, kala ndə ti gar kəətiy, war dzəkən Hyala kə dzaa fakən nanzə zəzə kwəma, ka cəꞌwə havəghwə lə həvir gwaꞌa, nza Hyala mbəə kəəti. ⁶Ma nahwəti mali mbəriy nza va, ka məni shi ɗi vəgha nzəy, məti məti na kwa kwəma Hyala ya tsəgha na mbə piy. ⁷Ava ghənzə na kwəma ka gha zazanshi kaa miꞌi mbəreketi, vantaa cəm nza dzar kwa kaɓaka shi. ⁸War mbaꞌa kə ndə kala tsəva kən ngwardəhiy, kwatama mbəzli kəghi tsa ciy, a tsava ndə zlay kwal Hyala. Wəzəɓa ntsaa yivə ma Yesəw na kən tsava ndə tərəŋw.

⁹Mbaꞌa pə ghaa ɗi ɗahə sləneɗemer miꞌi mbəreketi ta kəətishiy, maliy taŋəti piya kwaŋ mətsəkə, kwətiŋ səɗa ghənzə səəkə ta zal ghala yakə məndi pə gha taa ɗahə. ¹⁰5:10 2:10; Ebr 13:2; Zhŋ 13:14Təɓə na diɓay, mali ka fal məndi, tə sləni nzə wəzə na ghəra na, saa iti ndərazhi nzə kwa kwal tsa wəzə tsa. Mbaꞌa kə ka məlmə tsəhəshi kəghi tsa nzə na, mbaꞌa sənay kaꞌwəshi wəzə, ka yaɓanshi shiɗshiɗ mbəzliy nəw Yesəw. Ka kəəti mbəzli tə ngəraꞌwə, war sləni wəzə na ghənzəə məni. Ma ghalaɓay, nza gha ɗahə slən tsa nzə ki.

¹¹Ma na miꞌi mbəreketi ndərazhishi ni diy, əntaa gha ɗahə sləneɗemer shi na nashi ma. Sa nzanay, a ghəshi dzaa zhiniy ɗi ɓə tsahwəti zal, ka ghəshi dza na, mbərkə ghəshi zlay nəw Yesəw. ¹²Mbaꞌa kə ghəshiy məni tsəghay, ta ɓanshi fəti dza Hyala. Sa nzana kala zhini ghəshiy mənti shiy gəzəkə ghəshi mənishi kaa Hyala. ¹³5:13 2Tes 3:11Zhini ɓa, sa ka gha ɗahəti slən tsa gəla miꞌi tsəgha ni va ya kala dza ghəshiy ɓəhwə zaləy, ta kəslimbə ghən dza ghəshi mbə tətəwrə, ka dzar kəy ghyeghyer mbəzli, kala ghəra ma sləni. Shiy gwəra dikə ni diɓay, ka miy dza ghəshiy nza. Ka njafənjafə miy ta mbəə sənata kwəma mbə nefer mbəzli, ka ghəshi dza na, ka zhananshi kwəma njəɗivə ghəshi va kaa nihwəti mbəzli. ¹⁴5:14 1Kwər 7:9Va tsəgha ɗee miꞌi mbəreketi ndərazhishi niy zhiniy ɓə nihwəti zhər, ka ya ndərazhi, ka ndəghwə ghi tsa shi. Ma tsəgha kiy, ka dza ka mbəz ghwəmməə kwəmavə kwal tsaa gəzə kwəma gəmgəm naa dzəkən ghwəmməw. ¹⁵Ma gəzee kwəma va tsəghay, sa nzana mbaꞌa nihwəti miꞌi mbəreketi ndərazhishi ni va zlay nəw Hyala, ta nəw *ndə jaka tsa Hyala. ¹⁶Mbaꞌa kə mali tiɓa mbə nəw Yesəw ghənzə, lə mali mbəri mbə manhitay, ə kə dzaa kəəti. Əntaa ghənzə zlatanavəshi sləni va kaa mbəzliy nəw ma Yesəw ma. Ma tsəgha kiy, nza mbəzliy nəw Yesəw kəəti kwataka miꞌi mbəreketi kama ndə ti shi.

¹⁷5:17 1Tes 5:12Ma ka ꞌwa kwaləə kəsəvə ghəra sləni wəzə na kwa jipə mbəzliy nəw Yesəwəy, a pə ghwəy fa kwəma və shi, aa təɓə məndiy haꞌwə ti shi, ka wanshi zhəmə taŋ kaa ni gwanashi ni, kwatama niy tsəva lə gəzə kwəma Hyala kaa mbəzli, lə ka ɓənipə shiy. ¹⁸5:18 Nəw 25:4; Lk 10:7; 1Kwər 9:9, 12-14Sa nzanay, tsəgha gəzəkə Zliya Hyala. Ma kəy: Mbaꞌa pə gha kəəsəvə slay ta ghəra sləni mbə hay, əntaa gha pəhə shiy dzəti miy shi vantaa ghəshi pərə ha va ma, kə. Zhini ma kə ɓa na: Aa təɓə məndiy wanci zhəmə ci kaa ndə ghəra sləni, kə.

¹⁹5:19 Nəw 19:15; Mt 18:16; 2Kwər 13:1Mbaꞌa kə ndə səəkəə pati ləvə ta ntsaa ꞌwa kwal kaa mbəzliy nəw Yesəw va gha, kwətiy kə kala mənti ghəshi gar bakə, ya gar mahkan, ta ndəgha fəti ta kwəma vay, əntaa gha zləɓa kwəma ci va ma. ²⁰5:20 Gal 2:14; Ef 5:11Mbaꞌa kə ndə mənti *kwəma jikir nay, ə pə gha iti kwa kwəma mbəzli gwanashi, ta mbə nihwəti mbəzliy tərmbə vaa hazləni va məni kwəma jikir na kwərakwə.

²¹A Timəte, ə cəꞌwəŋee, kwa kwəma Hyala, lə kwa kwəma ka kwal nzə, lə kwa kwəma Yesəw Kəristəw. Məni shiy niy gəzaŋee na, əntaa gha təra ghalaa dzəmbə mbəzli ghaa ishi ma. War yəmshi pə gha taa nighə mbəzli gwanashi. ²²5:22 4:14Əntaa gha dzaa diva ta fə dəvəə dzəkən ndə, ta ghəra sləni ghəci kwa jipə mbəzliy nəw Yesəw ma. A pə gha dzaa naghamti nzəy tsa ci wəzə, ka gha gha ti. Sa nzana, mbaꞌa pə gha tivə ndə tsəgha lə ghənəy, sa ka na mənti kwəma jikir na na, dzəkən gha dza naa zhəghakənvata. Ndəghwə tə gha ghən tsa gha wəzə, mbaꞌa gha məniŋa ka ntsa ɗewɗew tsa.

²³Əntaa gha dzaa sa kwataka yam ngəri ma. Sa tə gha tay jəw jəw, va hwər tsa gha va gagaŋa, nza gha mbəə kwəmavə gənaꞌa.

²⁴Nihwəti mbəzliy, kar məndiy nay jikir tsa məni ghəshi bazhə bazhə, ya məndi ghwəla ta ɓasə ngwəvəə dzəkən shi. Na na nihwətiy, war ləy hwəm məndi ɓasanakənshi ngwəvə, ka tsa shi jikir civaa dzəti ngwəla. ²⁵Ma na sləni wəzə na məni mbəzliy, nzaꞌjəw ka məndiy sənata. Ya kala sənata məndi kyaŋwkyaŋwəy, fəcahwəti na, ta sənata dza mbəzli. Va tsəgha gəzaŋee, pərɓa nzəy tsa ndə pə gha dzaa naghamti di, ka gha gha ti ndə ta sləni, pən.

¹6:1-2 Ef 6:5; Tit 2:9-10; Flm 8-20; 1Pi 2:18Ya nimaɓa mevivi kwa jipə mbəzliy nəw Yesəwəy, ə kə ghəshiy ɗaŋshi fəti wəzə kaa mbəzliy sləkəshi. Va nəghətaa məndi dzaa sawa slən tsa Hyala, ka ndərə shi ɓananshi ghwəm va kaa mbəzli. ²Mbaꞌa kə ndəə mava tsa ntsaa nəw kwal Hyalay, əntaa mava dzaa ni, yəmyəm nza ghəy li sa nza ghəy ngwarməmə mbə nəw Yesəw li, kə, kala ɗi ma fəti va ntsa ci dikə tsa ma. War ə kə dzaa mətsəhə ghəra sləni ci wəzə wəzə, sa nzanay, mbəzli shi va dikə dikə ni na, a ghəshi ɓanavə nefer shi kaa Hyala kwərakwə, ka məni kwəma wəzə na kaa mevivi shi diɓa. Ɓananshi kwəma va kaa mbəzli, ka gəzanshi a ghəshi məni tsəgha.

Mbəzli ka ɓənipə shi gəmgəm ni lə ka ɓənipə shi slar ni

³6:3-10 1:3-76:3 1:10; Gal 1:6-9Mbaꞌa kə tsahwəti ndə ghavə ɓənipə nihwəti shiy kwətishi kala kama ghəshi yəm lə na kataŋ na va kwəma ɓanavəmmə Ndə sləkəmmə Yesəw *Kəristəw, zhini kala kama ghəshi yəm lə shi ɓəni ghwəmmə kaa nihwəti mbəzli kwa kwal Hyalay, ⁴6:4 1:4; 6:20; 2Tim 2:14ghən tsa ciy kəli tsava ndə gəməy. Shi sənashi na tiɓaw, gwaꞌa na va zəlghwə kə ghəpə, kala kərə ma li, war ka məni miy lə mbəzli ta nihwəti kwemer ghənghən ghənghən. Ka kwəma ci va dza na, mbaꞌa ɓəkə hərhə, lə ꞌwaŋə mbaꞌa dəghar, mbaꞌa zəzə kwəma gəmgəm naa dzəkən mbəzli. ⁵6:5 Zhŋ 10:12; SləniKY 20:33-34; 1Tes 2:5; Tit 1:11; 1Pi 2:14; 5:2Ka ghəshi dza ki na, ka dzar lə ngərə ghəpə kwa kwəma kwa kwəma. Sa wana nza na tsəghay, sa nzana məhərli jikir na sa mbə ghən shi, kala sənata na kataŋ na kwəma ghəshi ghwəla. Ma kə zəzə kwəma shiy, war mbaꞌa pə ghwəmmə mbə nəw kwal Hyalay, ta kwəmavə gəna dza ghwəmmə, kə ghəshi.

⁶6:6 4:8; Flp 4:11; Ebr 13:5Na kataŋ nay, ma ntsaa nəw kwal Hyalay, ndə shiy tsa tərəŋw tsa na, war kama nəfə tsa ci mbə vəshi ta ni və shiy. ⁷6:7 Zhəwbə 1:21; NdəSən 5:14A ghwəmmə sənay, dirəŋəmmə səəkə ghwəmməə dzəti hiɗi, kala shiy ta dəvə ghwəmmə. War njasa səəkə ghwəmmə vay, tsəgha dza ghwəmməə zhiniy zhammə kala shiy ta dəvə ghwəmmə diɓa. ⁸6:8 Fir 30:8-9Ghənzə tsəgha mbaꞌa pə ghwəmmə kwəmavə shi zəmə, mbaꞌa shiy paa dzəkən ghən tsa ghwəmməy, mək na niva tə ghwəmmə. ⁹Ma na mbəzliy ɗi mənishi ka ka shiyəy, a *ndə jaka tsa Hyala dzaa ngəɗəhwəshi ta məni war shi səkwa hwətəl tsa shi ti shi, kala məni ma məhərli ta shiy dzaa laɗamti nzəy tsa shi, ka zamtishi. ¹⁰Ɗi gənay, ghənghən ghənghən ka naa ɓanakə *kwəma jikir na kaa ndə. Nihwəti mbəzli ɗaŋ zlay na nəw kwal Hyala sa ɗi ghəshi gəna tərəŋw. War ka sa ngəraꞌwə ghəshi va kwəma va mbə nefer shi ki.

Pəl mbə gəzanci kwa kərni kwəma kaa Timəte

¹¹A na na gha gha ntsa Hyalay, ə pə ghaa ya ghən tsa gha va gəla ni tsəgha ni va shi jikir ni. Ə pə ghaa pəla məniŋa ka ntsa slar tsa kwa kwəma Hyala, ə pə gha nəwvə kwal Hyala wəzə wəzə, gwanay pə gha ɓanavə nəfə tsa gha kaa Hyala ya hwəmɓa. Ɗi pə ghaa ɗi mbəzli gwanashi, ka səꞌwa kwəma, mbaꞌa gha məniŋa ka ntsa wəzə hwər tsa. ¹²6:12 1:18; 4:14A pə ghaa jihəva ta nəw kwal tsa *Kəristəw lə nəfə kwətiŋ. Ə pə ghaa fə ghən ta piy tsaa kəɗi ma. Sa nzanay, a Hyala harvəŋa ta ɓəŋa piy tsa va ghala vəghwə tsaa niy gəzəkəvəri gha va kwa kwəma mbəzli ɗaŋ, mbaꞌa ghəshi sənay njasa ɓanavə gha nəfə tsa gha kaa Kəristəw. ¹³6:13 Mt 27:11-26; Zhŋ 18:28–19:16Avee gəzaŋa kwa kwəma Hyalaa ɓanavəshi piy kaa shi tə ghwəmə gwanashi, lə kwa kwəma Yesəw Kəristəw tsaa gəzəkəvəri kwəma kataŋ na va kwa kwəma ngwəmna Paŋwəsə Pilatə. ¹⁴6:14 1:3, 18; Flp 1:10; 1Tes 5:1-2Ɗi fəti ta məni kwəma gəzaŋee na məni nzə, ka zlata nahwəti gha mbə ya kwətiŋ ma. Vantaa mbəzli zəmə mətsəni gha lə kwəma jikir na. Tsəgha pə ghaa məni paꞌ fəca dza Ndə sləkəmmə Yesəw Kəristəw zhəghəvaa zhikə. ¹⁵6:15 SləniKY 1:7; 2Pi 3:3-9; ShiZhŋ 17:14Vici dza naa zhəghəvaa zhikəy, geꞌi lə vəghwə tsa bərkəti Hyala dza naa nza. Hyala vay, a bərci vəə dzəkən shiy gwanashi, ghənzə na Hyala kwətita, və ghava təfə miy dzəkən mbəzli. Ghənzə məni na mazəə dzəkən mezhizhə gwanashi, zhini ghənzə sləkə mbəzliy sləkəpə. ¹⁶6:16 Səvəri 33:20; Cem 104:2; Zhŋ 1:18; Kwəl 1:15; 1Zhŋ 4:12Hyala va kwətita na kwa va tə ghwəmə. Pətsa nzəyta na tiy, waŋ pi tsaa baməpə tərəŋw na, kala mbə ndəə tsəhəy ti. Ndə tiɓa mbaꞌa səəkəə nataw, ndə tiɓa mbaꞌa dzaa nata diɓaw. Ə kə məndiy fal Hyala ghənzə sa nza shəndəkə və lə bərci ta kwa ndimndim jiji. *Amin.

¹⁷6:17 Cem 62:11; Lk 12:15, 20; Zhk 5:1A Timəte, ə pə ghaa gəzanshi kaa ka shiy tikə tə hiɗi, əntaa ghwəy dzaa məni fəgə, ka kəli ghən, ghəy ghəy ka shiy na ghəy ki, pə ghwəy ma. Əntaa ghwəy dzaa fəy ghən ta gəna va ghwəy ta məntəŋwəy ghənzə ya namaɓa kwəma ma, pə gha kaa ngəshi, sa nzanay, sənay ghəshi nda nza gəna shi va zataw. Wəzəɓa dzəkən Hyala kə ghəshiy fə ghən tsa shi, ghənzə saa ɓəmmə shiy tərəŋw dalala, ta mbə ghwəmməə vəshi li shi. ¹⁸Ə pə ghaa gəzanshi a ghəshi məni kwəma wəzə na, ka məni tərəŋw. Ə kə ghəshiy vəli lə gəna shi va, lə nəfə tsa wəzə tsa, ka təhə kaa nihwəti mbəzli. ¹⁹6:19 Mt 6:20Mbaꞌa kə ghəshi mənti tsəghay, shi və shiy mbələy ghəshi ta kwa kwəma tə pətsa wəzə tsa dza shiy mbay ma yiɗəhwəshi. Ghalaɓay ta kwəmavə piy tsa kataŋ tsa dza ghəshi.

²⁰6:20 1:4; 6:4; 2Tim 1:14A Timəte ə pə gha kəsəvə sləni fambəŋa Hyala na mbə dəvə gha bekir dəvə. Ə pə ghaa ndəghwə ghən tsa gha va gəəzə kwəma gəmgəm na va səəkə ma va Hyala. Ndəghwə ghən tsa gha va mbəzliy ni va: A ghəy sənashi shiy, kə ghəshi, mbalaa dzərvə ka ghəshiy ɓəni kaa mbəzli. ²¹6:21 wəzə hwər: Gal 6:18Ma gəzaŋee kwəma va tsəghay, sa nə nihwəti mbəzli, a ghəy sənashi shiy, kə ghəshi, dzəghwa mbərəkə ghəshi zlay nəw kwal Hyala. Ava tiɓa kərayee, nza gha nza ki. Nza Hyala məntəŋwəy wəzə hwər tsa nzə.