1 Tesalənikə

Kwa taŋa zliya tsasliti Pəl kaa ka

Tesalənikə

Kwəma dza ghwəmməə gha sənataa dzəkən zliya na

Ghala pətsa tsasli Pəl zliya nay, ghəci mbə məlmə Kwərintə na, mbə wə kwa baka wə ci. Kaa mbəzliy nəw Yesəw mbə məlmə Tesalənikə, tə hiɗi ka Masedəwan, ndəkwə ndəkwə lə məlmə Filipə tsasli na zliya na. Kwataŋay a Pəl niy ghərahwə sləni mbə məlmə Tesalənikə va. Mbaꞌa niy gəzanshi Yəwən kwəma wəzə na kaa mbəzli mbəɓa, mbaꞌa ghəshi mənishi ka mbəzliy nəw Yesəw Kəristəw ki. Ma ləy hwəm ki na, dza *ka Zhəwifə mbə məlmə va ka hərhə va Pəl, mbaꞌa ghəshi təhamti ki. A ghwəy dzaa kəsay nəwər tsa va mbə zliya ka kwal Yesəw vəh 17:1-14. Ma na Pəl naci kiy, niy kərəta zəzə kwəma ciy dzəkən mbəzliy nəw Kəristəw mbə məlmə vaw. Va tsəgha ghwənay na Timəte ta dza ta kəətishi. Ma sa zhəghəkəvay Timəte na, mbaꞌa gəzanci kaa Pəl dzəkən nzəy tsa mbəzli va. Kala shiy səəti məhərli shi tiɓa ya tsəgha sahwə ghəshi ngəraꞌwə. Sa favə Pəl kiy, ma tsaslanaghəshi na zliya na ki.

Avanay njasa nəwva kwəma mbə zliya na:

Vəh 1 paꞌ tə vəh 3 Pəl mbə fal mbəzliy nəw Yesəw mbə məlmə Tesalənikə sa garəshi ghəshi jarjar kwa kwal Hyala, ya tsəgha na ghəshi mbə sa ngəraꞌwə. Mbaꞌa gəzanshi diɓa njasa mawti na dza ta kwəmay li shi.

Vəh 4:1-12 Pəl mətsahanshi bərci kaa ka Tesalənikə nza ghəshi dza kwa kwəma kwa kwəma lə nəw kwal tsa shi va wəzə. Nza ghəshi nzəy shi wəzə ɓa.

Vəh 4:13 paꞌ tə vəh 5:1-11 Pəl gəzanshiy dzəkən səəkə tsa Yesəw ta ɓasə mbəzli ci.

Vəh 5:12-28 Kwa kərni gəzə kwəma Pəl, mbaꞌa səkwə ka Tesalənikə.

Səkwəpə

¹1:1 Shilasə: 2Kwər 1:19; 2Tes 1:1; 1Pi 5:12; Timəte: 1Kwər 4:17; Tesalənikə: SləniKY 17:1Yən yən Pəl, mbaꞌa Shilasə, mbaꞌa Timəte, tsasli na zliya na, kaa mbəzliy nəw Yesəw *Kəristəw mbə məlmə Tesalənikə. Səkwəə səkwəŋwəy ghəy ghwəy mbəzli Didi Hyala, lə shi Ndə sləkəpə Yesəw Kəristəw. Məntəŋwəy wəzə hwər tsa nzə Hyala, mbaꞌa ndaŋwəy zərkə mbə nzəy tsa ghwəy!

Njasa nza nzəy tsa ka Tesalənikə lə njasa ɓanavə ghəshi nefer shi kaa Yesəw

²1:2-3 2:13; Flp 1:3; Kwəl 1:3; 2Tes 1:3; 2:13Ya hwəmɓa cəꞌwə ghəy Hyalay, mbə cəꞌwə ka ghəy nza tə ghwəy kwərakwə. War mbə mananta ꞌwəsa ka ghəy nza ta kwəma ghwəy gwanaŋwəy. ³1:3 5:1-2Tsəhəŋəy ma ghəy kwa kwəma dəmmə Hyalay, war mbə zəzə ka ghəy nzaa dzəkən sləni wəzə na ghəra ghwəy tə sa ɓanavə ghwəy nefer ghwəy kaa Hyala, lə dzəkən jihə tsa jihəva ghwəy ta sləni va, sa ɗi ghwəy Yesəw Kəristəw, zhini ka zəzəə dzəkən fə tsa fəy ghwəy ghən tsa ghwəy gəzliŋə tərəŋw ta Ndə sləkəmmə Yesəw Kəristəw. ⁴1:4 2Tes 2:13, 16Ghwəy ghwəy mbəzli ɗiti Hyala niy ngwarməhiŋəyəy, a ghəy sənay Hyala təravəŋwəy na ta mbə ghwəy nza ka mbəzli nzə. ⁵1:5 1Kwər 4:20Ghala pətsaa gəzaŋwəy ghəy va Yəwən kwəma wəzə nay, niy mənta na nja kwəma ka ndə vaa gəzə lə miy gwaꞌa tsəghaw, lə bərci mbə, ka ghəra sləni *Safə tsa Hyala mbə ghəy niy gəzə ghəy kwəma, mbaꞌa ghəy niy sənay wəzə wəzə, kwəma kataŋ na sa gəzə ghəy va, pə ghəy. A ghwəy sənay ya nzəy tsa ghəy njasa niy nzana, ghala pətsaa nza ghəy mbə ghwəy, ta mbəə kəətiŋwəy niy nzəy ghəy gəla nzəy tsa va.

⁶1:6 SləniKY 17:5-9; 2Kwər 6:10; 2Tes 3:7, 9Sa dza ghwəy kiy, mbaꞌa ghwəy nəwvə səəbə ghəy, lə sa Ntsaa sləkəmmə. Ghala pətsaa zləɓavə ghwəy kwəma Hyalay, tərəŋw niy sahwə ghwəy ngəraꞌwə. Ya tsəgha nzə kiy, a Safə tsa Hyala ɗewɗew tsa niy ndaŋwəy vəshi dalala ta kwəma va. ⁷Mbə kwəma va tsəgha kiy, mbaꞌa ghwəy məniŋwəy ka mbəzliy ci kwal tsa wəzə tsa kaa mbəzliy nəw Yesəw tə hiɗi ka Masedəwan lə shi ka Akay gwaꞌa. ⁸1:8 Rm 1:8Ava war tə mbərkə kwəma ghwəy pəlivərivata kwəma Ntsaa sləkəmməə dzəmbə mbəzli ɗaŋ. Kwataka tə hiɗi ka Masedəwan lə ni ka Akay na gwaꞌa tsəghaw. Ya paꞌ kwəmaɓay, a mbəzli favə njasa ɓanavə ghwəy nefer ghwəy kaa Hyala. Sa nzana gwaꞌa mbəzli favə kwəma va kiy, nahwəti kwəma tiɓa ghwəla gar zhini ghəy mətsahanshiw. ⁹1:9 Zhŋ 17:3; SləniKY 14:15Ghəshi dəꞌwə ghən tsa shi ka naa sla kwəma ghwəy. Ka gəzə njasaa niy kaꞌwətəŋəy ghwəy ghala pətsaa nza ghəy mbə məlmə ghwəy, ka gəzə njasa zlay ghwəy kwəma ta mbəreketi mbaꞌa ghwəy zhəghanavə nefer ghwəy kaa Hyala, ka ghəranta sləni ghənzə Hyala kataŋ na, kwa ɓəpə piy. ¹⁰1:10 5:1-2, 9; Rm 5:9Sa zlay ghwəy ta mbəriy, dzəghwa ghwəy ka ndəghə zhəkə tsa Zəghwə nzə va dzaa səəkə mə ghwəmə. Zəghwə nzə vay, ghəci na Yesəw tsa zhanakati Hyala va mbə məti. Ghəci mbəlantəmmə na va *kwəma jikir na, nəghətaa Hyala dzaa ɓə nəfəə dzəkən ghwəmmə ghala ngwəvəə dza vaa səəkə.

Njasa ghərati Pəl sləni Hyala mbə məlmə Tesalənikə

¹2:1 1:5, 9A ngwarməhiŋəy, ya ghwəy dəꞌwə ghən tsa ghwəyəy, a ghwəy sənay, tsəhə tsa ghəy va mbə ghwəyəy, gəməy niy nza naw, pə ghwəy. ²2:2 SləniKY 16:19-24; 17:1-9A ghwəy sənay, maɗi ghəy tsəhə mbə ghwəyəy, a ghəy sahwə ngəraꞌwə mbə məlmə ka Filipə, ka tsəərəhwəŋəy məndi. Saa tsəhəŋəy ghəy mbə ghwəyəy, war ghwəlashi niy nza ka ɗi ma kwəma ghəy ɗaŋ. Dzəghwa Hyala mbaꞌa fambəŋəy bərci mbə nefer ghəy, mbaꞌa ghəy gəzaŋwəy kwəma nzə wəzə na ya war mbə ngəraꞌwə tsa va ghəy tsəgha ki. ³2:3 2Kwər 4:2A na kwəma gəzə ghəy kaa mbəzliy, dzərvə dzar mbəw, kwəma gəmgəm na mbə nəfə tsa ghəy mbə gəzə nzəw, ndə tiɓa ghəy ngəɗi liw. ⁴2:4 Zher 11:20; 1Tim 1:11; Gal 1:10; Ef 3:2Na na ghəyəy, kwəma gəzaŋəy Hyala na sa gəzanshi ghəy kaa mbəzli. Kwəmaa dzaa təɓanshi kaa ke ngəriy gəzə ghəyəw, kwəmaa dzaa təɓanta kaa Hyala, ghənzə saa sənashi nefer ghəy na sa gəzə ghəy. Sa nzana mbaꞌa ghənzə naŋəy mək gar gəzə kwəma nzə. Va tsəgha fambəŋəy na gəzə Yəwən kwəma wəzə na va mbə dəvə ghəy.

⁵2:5 2:10; SləniKY 20:33; 2Kwər 1:23A ghwəy sənay, na na ghəyəy, səəkə ghəy fəyŋwəy ghani ta gəzaŋwəy kwəmaa dzaa təɓaŋwəyəw, səəkə ghəy mənəhwə kwəma ta kwəmavə shi mbə dəvə ghwəyəw. Ava Hyalaa favə, ghənzə dza naa ndəgha fəti tə ghəy! ⁶2:6 Zhŋ 5:41, 44Səəkə ghəy pəlahwə dikə, a məndi fəə dzəti ghəy, pə ghəy mbə kwəma ghəy, ya va nihwəti mbəzliw. ⁷A na nava ghəy kəə ɗi nzay, a ghəy ni mbəzli dikə dikə ni nza ghəy, pə ghəy. Sa nzanay, *ka kwal Yesəw nza ghəy. Ya tsəgha nzə kiy, ɗi nava kwəma ghəyəw. Ə na naa zhini ghəy məniŋəy ka mbəzliy njəɗi ma kwəma, ka məni kwəma lə ghwəy njasa ka məmə kwa ndərazhi vaa məni lə ndərazhi nzə. ⁸Kwəma gaga səəkə ghəy mbə ɗiŋwəyəw. Tə mbərkə ɗi tsa vay, kwataka yəwən kwəma Hyala va wəzə na na saa ɗi ghəy gəzaŋwəy gwaꞌa tsəghaw, lə piy tsa ghəyəy gwaꞌa niy ɗi ghəy ndaŋwəy, sa nzanay, tərəŋwŋəy mawti ghəy kwəma ghwəy. ⁹2:9 2Tes 3:7-9; SləniKY 18:3A ngwarməhiŋəy, a ghwəy niy nay, ghəy mbə gəzaŋwəy yəwən kwəma Hyala va wəzə nay, tərəŋw niy irəhwəvaŋəy ghəy havəghwə lə həvir lə sləni, ta shi zəməə dzəghwa hwər ghəy, vantaa ghəy dzaa fakənŋwəy ngəraꞌwə tsaa pəlaŋəy shi zəmə. ¹⁰2:10 2:5Ghala pətsaa nza ghəy mbə ghwəy ghwəy mbəzliy ɓanavə nefer ghwəy va kaa Yesəwəy kwəma wəzə na niy məni ghəy, ka nəw kwəma lə kwal tsa nzə, niy nza kwəma tiɓa gar ndaŋəy fəti məndi mbəw. Ghwəy dəꞌwə ghən tsa ghwəy dza naa ndəghamti fətiy dzəkən ghəy, mbaꞌa Hyala dəꞌwə ghən tsa nzə kwərakwə ɓa. ¹¹2:11 SləniKY 20:31Ya ghwəyŋwəyshi na, a ghwəy sənay njasa niy məni ghəy lə ghwəy gwanaŋwəy kwərakwə, war njasa ka didi vaa kəəti ndərazhi ci. ¹²2:12 4:1; Rm 5:2; Flp 1:27War ə niy ciŋwəy ghəy kwəma ka ghwəy məni kwa kwal Hyala, ka mətsəhəŋwəy bərci, ka pəla kwal tsaa kəətiŋwəy ta mbə ghwəy nəw kwal Hyala njasa ɗi na. Hyala va haraŋwəy na ta nza ghwəy li mbə shəndəkə tsa nzə tə pətsa sləkə na.

¹³2:13 1:2-3; Gal 1:11-12Zhini ɓay, zlay məni ꞌwəsa ghəy kaa Hyala diɓaw. Sa wanay, sa nzana ghala pətsaa tsəhəŋəy ghəy va mbə ghwəy ta gəzaŋwəy kwəma Hyalay, a ghwəy niy fa kwəma va, mbaꞌa ghwəy niy zləɓavə mbə nefer ghwəy ka sənay kwəma Hyalaa sava kataŋ, kwəmaa səəkə va ndə ngəri naw, pə ghwəy. Ta na navay, kwəmaa səəkə va Hyala na. Ghənzə na saa ghəra sləni va mbə ghwəy lə bəliti, ghwəy ghwəy mbəzliy ɓanavə nefer ghwəy va kaa Yesəw *Kəristəw.

¹⁴2:14 SləniKY 17:5Ghwəy kiy ngwarməhiŋəyəy, kwəmaa kəsashi nihwəti mbəzli Hyala va ɓanavə nefer shi kaa Yesəw tə hiɗi ka Zhəwde na saa kəsaŋwəy va. Njasaa niy sanamiyshi *ka Zhəwifə va ngəraꞌwəy, tsəgha samiyŋwəy mbəzli tə hiɗi ghwəy ngəraꞌwə kwərakwə. ¹⁵2:15 SləniKY 2:23; 9:23, 29; 13:45, 50; 14:2, 5, 19; 17:5, 13; Rm 11:28; 2Kwər 11:23-29Ka Zhəwifə vay, ghəshi bakwamti na ka gəzə kwəma Hyala niy nza, zhini mbəh ghəshi pəəsliti Yesəw Ndə sləkəmmə. Geꞌi lə tsa ghəy tsa vəghwə diɓa kiy, a ghəshi samiyŋəy ngəraꞌwə kwərakwə. Ka məni kwəmaa təɓanta kaa Hyala ghəshi ya jəwəw. Ka jaka mbəzli gwaꞌa gwaꞌa mənishi ghəshi. ¹⁶2:16 Mt 23:31-33Makəə makəŋəy ghəshi va gəzanshi kwəma Hyalaa mbəlitishi kaa *mbəzliy kamaa ka Zhəwifə. Mbə kwəma məni ghəshi va tsəghay, ə kərkamti ghəshi məni kwəma shi jikir na, dzəghwa Hyala mbaꞌa ɓəti nəfəə dzəkən shi lə ngwəvə nzə.

Nzəy tsa ka Tesalənikə dəpanati nəfə tsa Pəl

¹⁷2:17 3:10A na na ghəy na ghəy kiy ngwarməhiray, ya tsəgha kama ghəy mbə ghwəy lə vəgha ghəy nanay, war mbə zəzə nza ghəy dzəkən ghwəy. Tərəŋw səəkə ghəy mbə pəla zha ta kwəmay lə ghwəy, sa nzanay, ləy hwəm saa ɓarvaŋəy ghəy va mbə ghwəy ta vəghwə jəwəy, lə ɗi zhəghəvaa zhəmbə ghwəy niy nza ghəy. ¹⁸Va tsəgha niy ɗi ghəy tsəhəŋəy mbə ghwəy. Yən dəꞌwə ghən tsee yən Pələy, ɗaŋ səɗee səəkee mbə pəla kwal tsaa zha ta nighəŋwəy, dzəghwa mbaꞌa *ndə jaka tsa Hyala makəhwə kwal va ghəy. ¹⁹2:19-20 1Kwər 9:24-25; Flp 4:1; 2Tes 1:4Ta na navay, gar maw kwəmə nza ghəy lə ghwəy, sa nzanay, mbəzli Hyala nza ghwəy, kwataka tə mbərkə nihwəti mbəzli Hyala fəy ghəy ghən tsa ghəy gəzliŋə ta zhəmə Hyalaw, lə ghwəy ta na kwərakwə. Ghwəy ɓəŋəy na vəshiy dzəmbə nefer ghəy, tə ghwəy sənay məndi, a ghəy ghərati sləni wəzə na, kə məndi. Lə kwəma ghwəy dza ghəy vəshi kwa kwəma Ndə sləkəmmə Yesəw fəca dza naa zhəghəvaa zhəkə. ²⁰Tsəgha na nava kataŋ, ghwəy na ni ghəy mbəzli mənishi sliꞌi ghəy pay ti shi, lə vəshi nza ghəy mbə nefer ghəy tə mbərkə ghwəy.

^1-23:1 SləniKY 17:153:2 Tim: 1:1Ma sa nzana mbaꞌa ghəy hyayvaŋəy, kala səəkə ghəy favə gaka ghwəy ki na, dza ghəy mbaꞌa ghəy təkəti: «Wəzəɓa dza ghwəm ghwənanaghəshi Timəte na, mbaꞌa ghwəm nzəyəm kwətim mbə məlmə Aten» pə ghəy. Dzəghwa ghəy tsəgha ki, mbaꞌa ghəy ghwənəghəŋwəy Timəte. Ghəci kiy, a ghwəy sənay zəməmmə na. Ntsa ghəra ghəy sləni Hyala li jakəjakə, ta gəzə kwəma *Kəristəw wəzə na kaa mbəzli na. Ma kwəma ghwənəghəŋwəy ghəy Timəte tiy, ta mbə ghəciy mətsahavəŋwəy bərci, lə ta mbə ghəciy kəətitəŋwəy nza ghwəy mbəə garəŋwəy jarjar tə kwəma Hyala ɓanavə ghwəy va nefer ghwəy. ³3:3 Ef 3:13; 2Tes 1:4; 2Tim 3:12Vantaa ndə ya kwətiŋ mbə ghwəy dzaa hwəy zlata kwəma Hyala, va ngəraꞌwə tsa saŋwəy məndi va. Na navay, a ghwəy sənay ngəraꞌwə tsa tsəgha tsa vay, nahwəti bəla mbə nzəy tsa ghwəmmə na ghwəmmə mbəzli Hyala. ⁴3:4 SləniKY 14:22Ghala pətsaa nza ghəy va mbə ghwəyəy, a ghəy niy gəzamtəŋwəy ta sammə ngəraꞌwəə dza məndi, pə ghəy niy ni. Ghəci na sa kən ghwəy tsa sana njasa niy sənay ghwəy va. ⁵3:5 Flp 2:16Va tsəgha nzana, sa sənay ya mbə sa ngəraꞌwə tsa va niy nza ghwəy pənəy, kala mbayee zhiniy səꞌwati nava kwəma. Dzəghwee ki, ɓəŋ yən ghwənəghə Timəte kaa ngəŋwəy, a ghəci dzaa nighətəŋwəy, ta mbee sənay nda garəŋwəy ghwəy jarjar tə ɓə tsa ɓanavə ghwəy va nefer ghwəy kaa Yesəw. Sa nzanay, mbə dza niy nza heree va nəghətaa *ndə jaka tsa Hyala dzaa həərəhwəŋwəy, mbaꞌa ghwəy zlata nəw kwəma Yesəw. Ka gha nighə ki na, givə gəmta sləni ghərati ghəy va mbə ghwəy taa nza.

⁶3:6 SləniKY 18:5; 2Tes 1:3; 1Tim 1:5; Flm 5-7; Gal 5:6Dzəghwa ndəs Timəte zhəkəy sana ki, sa səəkə na mbə ghwəy, dza na mbaꞌa slakəŋəy kwəma nzəy tsa ghwəy njasa nza na. A ghwəy ɓanavə nefer ghwəy kaa Yesəw gwanashi, mbə ɗiva nza ghwəy kwa jipə ghwəy, kə. Ma kə ɓa na: War kən ghəy ka zəzə kwəma ghwəy nza ya hwəmɓa, tərəŋw ɗi ghwəy zhiniy kwəmay lə ghəy kwərakwə, njasa nza ghəy va war mbə ɗi zhiniy kwəmay lə ghwəy, kə. ⁷3:7 2Tes 1:4Ya tsəgha nza ghəy mbə sa ngəraꞌwə tərəŋw kiy ngwarməhiŋəyəy, war sa səəkə Timəte gəzaŋəy kwəma nzəy tsa ghwəy njasa ɓanavə ghwəy nefer ghwəy gwanashi kaa Yesəwəy, mbaꞌa ghəy kwəmavə bərci mbə nefer ghəy. ⁸Nana kiy, a her ghəy zhəghwashi sa nzana, mbaꞌa ghwəy garəŋwəy jarjar mbə jakəva tsa ghwəy lə Ndə sləkəpə. ⁹Sənay ghəy njasa dza ghəy məni tsava ꞌwəsa kaa Hyala ta vəshi ndaŋəy ghwəy naa dzəmbə nefer ghəyəw. ¹⁰3:10 2:17Havəghwə lə həvir nza ghəy mbə cəꞌwə Hyala tərəŋw tərəŋw a ghənzə ndaŋəy kwal ta mbə ghwəmməə zhiniy nay ghən tsa ghwəmmə, zhini mbaꞌa ghəy ɓanavəŋwəy nihwəti shi sənashi ma ghwəy kwa kwal Hyala.

¹¹Ə cəꞌwə ghəy dəmmə Hyala dəꞌwə ghən tsa nzə, ghəshi lə Ndə sləkəmmə Yesəw, a ghəshi gwəmantəŋəy kwal tsaa tsəhə mbə ghwəy. ¹²3:12 Gal 6:10Ə cəꞌwə ghəy Ndə sləkəmmə a ghəci mətsəhəti kəli ɗi tsa ɗi ghwəy va ghən tsa ghwəy tərəŋw dalala, lə ɗi tsa ɗi ghwəy va nihwəti mbəzli diɓa, nza ɗi tsa ghwəy nza yəmyəm lə ɗi tsa va ghəy tə ghwəy kwərakwə. ¹³3:13 5:1-2; Flp 1:10Ma ghalaɓa kiy, ta fambəŋwəy bərci dza Ndə sləkəmmə mbə nefer ghwəy, ta mbə ghwəy nza ɗewɗew kala fəti dzar kwa kaɓaka ghwəy kwa kwəma Dəmmə Hyala fəca dza Yesəw Ntsaa sləkəmmə zhəghəvaa zhəkə ghəshi lə mbəzli ci.

Naa təɓanta kwəma kaa Hyala

¹4:1 2:13; Kwəl 1:10; 2Tes 3:6Naa tərmbə nana kiy ngwarməhiŋəyəy, a ghəy niy ɓanavəŋwəy njasa təɓə na mbəzliy nəw Yesəw məni ta təɓanta kaa Hyala. Dzəghwa tsəgha ghwəy məni sənzənva. Sana kiy, a cəꞌwəŋwəy ghəy tərəŋw lə slən tsa Yesəw Ntsaa sləkəmmə, mətsəhəm məni kwəma va tsəgha. ²Kwəmaa gəzaŋəy Ndə sləkəpə Yesəw va, mbaꞌa ghəy ɓanavəŋwəyəy, a ghwəy sənata. ³4:3 5:23; 1Kwər 6:13; Ebr 10:10Ma kwəma ɗi Hyalay, mbaꞌa ghwəy məniŋwəy ɗewɗew, Ka ndəghwə ghən tsa ghwəy va məni njəfa. ⁴Ya wa ndə mbə ghwəyəy, sənay tə ghəci kəsə ghən tsa ci mbə nzəy tsa ci ɗewɗew lə bama ti. ⁵Əntaa ghwəy zlay ndərshiy tsa ghwəy mbahəŋwəy dzəmbə kwəmaa təɓə ma nja mbəzliy nəw ma Hyala ma. ⁶Əntaa ndə ya tsamaɓa ci mbə ghwəy dzaa mananci *kwəma jikir na kaa tsahwəti zəmbəghəy tsa mbə nəw Yesəw, ya ka sla mətsə ta mali ci, ya ka gwəfə shi ci ma. A ghəy niy gəzaŋwəy kwəma va wəzə wəzə ghala kwataŋata, ma gəla mbəzliy məməni shi tsəgha ni vay, ta ɓasanshi ngwəvə dza Ndə sləkəpə, pə ghəy niy ni. ⁷4:7 4:3; 1Pi 1:15-16Ta na navay, ta nza ghwəmmə ka mbəzliy məməni njəfa harvəmmə Hyalaw, ta nza ghwəmmə ka mbəzli ɗewɗew ni harvəmmə na. ⁸4:8 1Kwər 6:19-20Ava va tsəgha nzana ki, ya wa ntsaa zləɓa ma kwəma vay, nəghətaa ghəci ni kwəma ndə ngəriy zləɓa mee kə ma. Kwəma Hyala na sa zləɓa ma na, ghənzə saa ndaŋwəy Safə tsa nzə va ɗewɗew tsa.

⁹4:9 Zher 31:33-34; Gal 6:10; Ef 5:2A na kwəma ɗiva kwa jipə ghwəy, ghwəy ngwarməmə mbə nəw Yesəwəy, ya kala tsasliŋwəy kwəmee dzəkən nava kwəmay, kwəma tiɓaw. Sa nzanay, a Hyala dəꞌwə ghən tsa nzə ɓanavəŋwəy ɗiva kwa jipə ghwəy njasa təɓə na. ¹⁰4:10 2Tes 3:4Ava ghənzə na kwəma məni ghwəy sana kaa ngwarməhim mbə nəw Yesəw tə hiɗi ka Masedəwan gwanashi, ə cəꞌwəŋwəy ghəy, a ghwəy zhiniy mətsəhə dza kwa kwəma kwa kwəma lə ɗi tsa va. ¹¹4:11 2:9; Ef 4:28; 2Tes 3:10, 12Ə pə ghwəy jihəva, ta mbə nzəy tsa ghwəy nza lə zərkə mbə. Ya wa ndəy, ə kəə nighəə dzəkən ni ci shiy, ka məni sləni dəꞌwə ghən tsa ci ta təhə ghəzli kən ghən ci. Njasa niy gəzaŋwəy ghəy va ghala kwataŋata. ¹²4:12 1Kwər 5:12-13; Kwəl 4:5Mbaꞌa pə ghwəy məni tsəghay, war ta fal kwəma ghwəy dza mbəzliy nəw ma Yesəw dza tərəŋw! Ya nimaɓa shiy ghalaɓa kiy, ka dza ghwəy ghishi gar dza ghwəy ta cəꞌwəw.

Gəzə kwəmaa dzəkən mbəzliy nəw Yesəw bəkwəshi, lə dzəkən zhəkə tsa Ndə sləkəpə

¹³4:13-17 5:1-2; 1Kwər 15:51-524:13 1Kwər 15:18-19; Ef 2:12A ngwarməhiŋəy, ka ɗi ghəy ghwəy kala sənata kwəmaa dzəkən mbəzliy bəkwəshiw. Əntaa ghwəy taa nza cəlikwə, nja mbəzliy fəy ma ghən tsa shi gəzliŋə ta zhakati mbə məti. ¹⁴4:14 Rm 14:9; 1Kwər 15:3-4, 12, 20Ghwəmmə kiy, a ghwəmmə sənay a Yesəw mətiy, mbaꞌa Hyala zhanakati mbə məti pə ghwəmmə. Njana nzana tsəghay, kwəma tiɓa ka səmməw, a ghwəmmə sənay, mbəzliy ɓanavə nefer shi ka Yesəw, mbaꞌa ghəshi bəkwəshiy, ta zhanakatishi dza Hyalaa dza, ta nzəy lə Yesəw, pə ghwəmmə.

¹⁵4:15 1Kwər 7:10, 25Ma kwəma dza ghəy na ta gəzə sanay, kwəma gəzəkə Ntsaa sləkəmmə Yesəw lə miy tsa ci na, ghwəmmə ghwəmmə mbəzliy dzaa nza tə ghwəməmmə fəca dza Ndə sləkəmmə Yesəw zhəghəvaa zhəkəy, ka dza ghwəmmə dzamməə dzəvəgha Yesəw pərɓa ghwəmmə kaa mbəzliy bəkwəshiw. ¹⁶4:16 1Kwər 15:23Fəcavay, ta gəzəkəvəri kwəma dza Hyalaa dza ta gha məniva shiy, ka mazə tsa ka kwal Hyala dzay, mbaꞌa ngwəmata lala, ka məndi fa ki na, viy təlimə Hyalaa gaka, ka məndi nighə ki na, Ndə sləkəmmə Yesəw mbə səkwa səəkə mə ghwəmə. Ma mbəzliy niy yivə kwəma Yesəw niy bəkwəshi kiy, pərɓa ghəshi dza naa zhakatishi mbə məti. ¹⁷4:17 Zhŋ 12:26; Rm 5:17; Flp 3:20Ləy hwəm ki na, nza Hyala kafammə ghwəmmə niy tərmbə ləməcimmə mbəzli, ta dzaa jakəva məɓa tə ghwəmə mbə kwəleɓi li shi, ta mbə ghwəmmə maɗi gwanammə ta kwəmə lə Ndə sləkəmmə Yesəw mbə safə tsəgha ki. Ma nza ghwəmmə nza gwanammə vəgha Ndə sləkəmmə Yesəw, ya paꞌ hwəmɓa ki. ¹⁸Ghənzə tsəgha kiy, ə pə ghwəy dəpə ghən tsa ghwəy kwa jipə ghwəy lə kwəma va.

Tsakətəvaŋwəyəm wəzə

¹A ngwarməhiŋəy, a na vəghwə tsa dza shi vaa məniva ti lə vici va gwaꞌay, ya kala tsasliŋwəy kwəma ghəy dzəkən na, kwəma tiɓaw. ²5:2 1:2-3, 10; 2:19; 3:13; 5:23; Mt 24:36; Flp 4:5; 2Tes 1:7, 10; 2:1-2; nja ndə ghəli: Mt 24:43; 2Pi 3:10; ShiZhŋ 3:3; 16:15Sa nzanay, ya ghwəyŋwəyshi na a ghwəy sənay njasa ka ndə ghəli vaa səəkə vətəghə həvir dza vici Ndə sləkəmməə səəkə. ³5:3 Zher 6:14-15; Mt 24:39Ghala pətsa dza mbəzliy ni, kay, a wahə tiɓa nana, kwəma tiɓaa gagapəw kə ghəshiy, war vətəghə dza ngəraꞌwəə səəkəy dzəkən shi. Njasa ka ya vaa ghavəə kafəta ta mali lə hwər vətəghə. Ka dza kwal nza va ndə gar zhini ghəciy mbəliy ghwəla kiw! ⁴Ghwəy, na na ghwəy kiy ngwarməhiŋəyəy, mbəzli mbə kwəsli nza ghwəyəw, əntaa kwəma va dzaa ngalitəŋwəy vətəghə, njasa ka ndə ghəli vaa ngaliti mbəzli ma. ⁵5:5-8 Rm 13:11-12; Ef 5:8-9Ghwəy gwanaŋwəy na na ghwəyəy, mbəzli mbə waŋ pi nza ghwəy, mbəzliy məni kwəma havəghwə. Mbəzli ka məni kwəma həvir dzar mbə kwəsli nza ghwəmməw. ⁶Njana nzana tsəgha kiy, na na ghwəmmə na, ka hi ghwəmmə nja nihwəti mbəzli gwanashi ni ma. Tsəmtsəmmə pə ghwəmmə nzəyəmmə, ka ya ghən tsa ghwəmmə va shi tə hiɗi. ⁷Sa nzanay, həvir ka məndiy hi, ntsaa sahwə shiyəy, həvir ka naa ghi! ⁸5:8 Ef 6:11-17Na na ghwəmməy, mbəzli mbə waŋ pi nza ghwəmmə, ə pə ghwəmməə ya ghən tsa ghwəmmə va shi tə hiɗi. Ə pə ghwəmmə ɓanavə nefer ghwəmmə kaa Yesəw, ka ɗi nihwəti mbəzli ka məjəꞌa tsa ghwəmmə kwəbaŋ tsahi tsa pakən ghwəmmə ta mbəz. Zhini mbaꞌa ghwəmmə fəy ghən tsa ghwəmmə gəzliŋə ta vici dza Hyalaa mbəlimmə ti ka məjəꞌa tsa ghwəmmə daghwəba tsahi tsa pambə ghwəmmə mbə ghən ghwəmmə ta mbəz. ⁹5:9 1:10; 2Tes 2:14Ta na navay ta sammə ngəraꞌwə təravəmmə Hyalaw, ta mbəlitəmmə tə mbərkə sləni wəzə na ghərati Ndə sləkəmmə Yesəw *Kəristəw təravəmmə na. ¹⁰5:10 4:14; Rm 14:8-9Yesəw Kəristəw tsa vay, aa mətiy tə ghwəmmə. Ta mbə ghwəmmə nzəy li tə pətsa kwətiŋ tsay, fəca dza naa səəkə. Ya ghwəmmə bəkwə bəkwə dza naa nza, ya ghwəmmə tə ghwəməmmə tsətsə dza naa nza. ¹¹Ghənzə tsəgha kiy, ə pə ghwəy mətsəhə bərci kaa ghən tsa ghwəy kwa jipə ghwəy, ka kəəti ghən tsa ghwəy kwa jipə ghwəy, ta kəli kwa kwal Hyala. Njasa nza ghwəy va mbə məni sənzənva.

Kwa kərni gəzə kwəma mbaꞌa səkwəpə

¹²5:12 1Kwər 16:15-18; 1Tim 5:17A ngwarməhiŋəy, ə cəꞌwəŋwəy ghəy, ɗi pə ghwəy ɗi fəti va mbəzliy ghəra sləni Hyala mbə ghwəy, mbəzli fəy Ndə sləkəmmə kwa kwəma ghwəy ta ɓəniŋwəy shiy. ¹³Ə pə ghwəy haꞌwə ti shi tərəŋw, ka ɗi kwəma shi dalala, ta sləni Hyala ghəra ghəshi kwa jipə ghwəy. Lə zərkə pə ghwəy kwa jipə ghwəy lə mbəzli.

¹⁴5:14 2Tes 3:6, 11, 15Ə cəꞌwəŋwəy ghəy diɓa ngwarməhiŋəy, ə pə ghwəy gəzə kwəma kaa ka mereɗem mbə ghwəy, ka mətsahanshi bərci kaa mbəzli nza hazləni mbə nefer shi, kəətim mbəzli daw daw bərci ni. Ə pə ghwəy səꞌwa kwəma mbəzli gwanashi. ¹⁵5:15 Rm 12:17; Flp 1:10Mənim məhərli wəzə, vantaa ndə mbə ghwəy təkə wa kwəma jikir tsa mananati tsahwəti ndə, lə *kwəma jikir na kwərakwə diɓa ma. Ya hwəmɓay ə pə ghwəy jihəva ta məni kwəma wəzə na kwa jipə ghwəy, lə kaa nihwəti mbəzli gwanashi ni.

¹⁶5:16 Flp 4:4Ə pə ghwəy vəshi ya hwəmɓa! ¹⁷5:17 5:25; Lk 18:1; Rm 12:12; Ef 6:18; Kwəl 4:2Ka dəkəva ghwəy ta cəꞌwə Hyala ya hwəmɓa ma! ¹⁸5:18 Ef 5:19-20War ꞌwəsa pə ghwəy mananta kaa Hyala ya mbə namaɓa kwəmaa məniva gwaꞌa. Ghənzə na kwəma ɗi Hyala ghwəy mananta, ghwəy mbəzliy jakəŋwəy lə Yesəw *Kəristəw.

¹⁹5:19 Ef 4:30Ka makə sləni ɗi *Safə tsa Hyala ɗewɗew tsa məni ghwəy ma. ²⁰Ka ndərə kwəma mbəzliy gəzə kwəmaa səəkə va Hyala ghwəy ma. ²¹5:21 1Kwər 14:29; Ef 5:10; 1Zhŋ 4:1War nighə pə ghwəy nighə shiy gwanashi. Nza ghwəy təra na wəzə na kwəma mbə shi. ²²Əntaa ghwəy məni ya namaɓa hwəlfə *kwəma jikir na ma.

²³5:23 5:1-2; 2Kwər 13:11Nza Hyalaa ɓəpə zərkə, məntəŋwəy ɗewɗew kwa kwəma nzə. Mbaꞌa ndəghwətəŋwəy məhərlihi ghwəy, lə nefer ghwəy, mbaꞌa vəgha ghwəy gwaꞌa, kala dza rəɗaa nza tar kaɓaka ghwəy ya jəw, fəca vici dza Ndə sləkəmmə Yesəw Kəristəw zhəkə. ²⁴5:24 1Kwər 1:8-9; Flp 1:6; 2Tes 3:3Hyalaa haraŋwəy va ta nza ghwəy ka shi nzəy, ta mənti dza na tsəgha, sa nzanay, ka gəzə kwəma na bakə bakəw.

²⁵5:25 1:2-3; Rm 15:30A ngwarməhiŋəy, cəꞌwə tə ghwəy Hyala tə ghəy kwərakwə.

²⁶5:26 Rm 16:16Səkwətim ngwarməhimməə nəw Yesəw wəzə wəzə.

²⁷5:27 Kwəl 4:16Ə cəꞌwəŋwəy ya lə slən tsa Ndə sləkəmmə Yesəw, a ghwəy janganshira zliya na kaa ngwarməhimmə gwanashi. ²⁸Ava tiɓa kərayee, nza ghwəy nza ki. Məntəŋwəy wəzə hwər tsa ci Ndə sləkəmmə Yesəw Kəristəw.