1 Piyer

Kwa taŋa zliya tsasliti

Piyer

Kwəma dza ghwəmməə gha sənataa dzəkən zliya na

Piyer ntsa ta səɗa Yesəw tsasli na zliya na. Ma kə nihwəti mbəzliy, ghəci mbə məlmə Rəm na ghalaɓa, kə ghəshi. Mbə zliya nay, mbə gəzə na Piyer dəꞌwə ghən tsa ciy dzəkən məlmə *Babilaŋw (nighəm mbə vəh 5:13). Ma kə mbəzli va na, fir na sava ɓəli naa dzəkən məlmə Rəm, kə ghəshi. Ma kə nihwəti mbəzli na, ghəci mbə məlmə Babilaŋw na kataŋ, kə ghəshi. Kaa mbəzli Kəristəw dzar mbə məlməhi ghənghən ghənghən tsasliti Piyer zliya na. Tə hiɗi har məndiy hiɗi ka Tərki sənzənva niy nza məlməhi va. A mbəzli Kəristəw mbə məlməhi va sahwə ngəraꞌwə tərəŋw tə sa nəw ghəshi Yesəw Kəristəw. Va tsəgha tsaslanaghəshi Piyer zliya na ki, nza ghəshi mbəə səꞌwa kwəma, ya mbə ngəraꞌwə na ghəshi. A ɗi na mbəzli vaa sənay ngəraꞌwə tsaa niy sahwə Kəristəw va na ghəciy sa ghəshi kwərakwə, kə ghəshi. Ma sa ka vəghwə pəghəy ki na, nza ghəshi təhə zhimə ghəshi li. A ɗi na mbəzli vaa məni wəzə tsa shi, ta canshi wəzə hwər tsa Hyala kaa mbəzli.

Avanay njasa nəwva kwəma mbə zliya na:

Vəh 1:1-12 Piyer zazanshi kaa mbəzliy nəw Yesəw njasa mbəlitishi Hyala dza kwa məti Kəristəw.

Vəh 1:13 paꞌ tə vəh 2 Piyer gəzanshi kaa mbəzliy nəw Yesəw a ghəshi nzəy nzəy tsa wəzə tsa njasa ɗi Hyala kwa jipə mbəzli tikə tə hiɗi.

Vəh 3:1-17 Gəzə kwəma kaa miꞌi lə kaa zhər shi, mbaꞌa kaa mbəzliy nəw Yesəw gwanashi.

Vəh 3:18 paꞌ tə vəh 4 Ya ə sa ndə ngəraꞌwə tə sa nəw ndə kwal tsa Kəristəwəy, war a kəə səꞌwa, əntaa ghəci ɓə nəfə ma.

Vəh 5 Ma tə kwa kərni kwəma mbə zliya ci kiy, a gəzanshi Piyer kaa ka ꞌwa kwal mbə mbəzliy nəw Yesəw lə kaa mbəzliy nəw Yesəw shi gwaꞌa, nza ghəshi nzəy nzəy tsa wəzə tsa kwa jipə shi.

Səkwəva

¹1:1 2:11; Zhk 1:1Yən tsasli na zliya na, yən yən Piyer, ndə kwal tsa Yesəw *Kəristəw. Kaa ngəŋwəy ghwəy mbəzli Hyala tsəhavə na tsaslee, shiy ndanivərivashiy dzashi, ka mənshiy ka səəkə səəkə tə hiɗi mbəzli ghənghən ghənghən. Tə hiɗi ka Pəŋw, lə shi ka Galatə, lə shi ka Kapadəsə, lə shi ka Azəy, lə ni tə hiɗi ka Bitini gwaꞌa. ²1:2 2:9; Rm 8:29; Ef 1:4; 2Tes 2:13; 2Pi 1:10; miymiy: 1:19Ə səkwəŋwəy ya. A nə yay, waa Didi Hyala mə ghwəmə bərkəti na tsəgha, mbaꞌa tsəhavəŋwəy ghala kwataŋata, ma sa kəətitəŋwəy Safə tsa nzə na, mbaꞌa ghwəy məniŋwəy ka shi nzə, ta mbə ghwəy ɗanci fəti kaa Yesəw Kəristəw, lə ta mbə miymiy ciy yaɓamtəŋwəy kwəma ghwəy jikir na.

Məntəŋwəy wəzə hwər tsa nzə Hyala mbaꞌa ndaŋwəy zərkə mbə nzəy tsa ghwəy tərəŋw.

Kwəma fəy mbəzliy nəw Yesəw ghən tsa shi gəzliŋə ti

³1:3 1:23; 2Kwər 1:3; Tit 3:5ꞌWəsa pə ghwəmməə mananta kaa Hyala, Dəy Ntsaa sləkəmmə Yesəw *Kəristəw. Sa nzana mbaꞌa mərshiy mənti zhəhwər dalala tə ghwəmmə, ka ndammə piy tsa ꞌwarꞌwar tsa. Tə mbərkə sa zhakatiy Yesəw Kəristəw mbə məti. Ava ghənzə na na ghwəmmə kwəma fəy ghwəmmə ghən tsa ghwəmmə ti gəzliŋə. Ta kwəmavə piy dza ghwəmmə kwərakwə, pə ghwəmmə. ⁴Zhini ɓa, mbaꞌa ghwəmmə fəy ghən ta kwəmavə shi fənəy Hyala kaa mbəzli nzə mə ghwəmə. Tə pətsa kama ghəshi gar ghwaɓəshi, kala gar liɗishi ghəshi, zhini kala gar ndəŋwashi rəɗa, məɓa fəyŋwəyshi na. ⁵Ghwəy ghwəy shi ndəghwə bərci nzə va dikə ni paꞌ fəca dza mbəli tsa mbəzliy tsahwə, geꞌi lə kwa kərni vəghwə, ta mbə ghwəy mbəliŋwəy, sa nzana mbaꞌa ghwəy zləɓavə kwəma Hyala mbə nəfə tsa ghwəy.

⁶1:6-7 2Kwər 4:17; Zhk 1:2-3Va tsəgha kiy, war vəshi pə ghwəy vəshi ta kwəma va, ya tsəgha zhəŋwəy nefer ghwəy va sa ngəraꞌwer sa ghwəy ghənghən ghənghən ni. ⁷1:7 Zhəwbə 23:10; Cem 66:10; Ezay 48:10; 1Kwər 3:13Ma kwəma nay ghwəy va ngəraꞌwer tsəgha ni va kən ghwəy tiy, ta mbəə dzəghətəŋwəy, ta sənay njasa ɓanavə ghwəy nefer ghwəy kaa Hyala na. A ghwəy sənay, ya shiy nja tsahi mbəzə ghəshi shiy kama ta kwa ndimndiməy, kar məndiy yiwamtishi mbə ghwə, ta mbəə yiwakəvəri mbəzə wəzə na mbə shi gəmgəm ni. Hanaɓa nefer ghwəy va ɓanavə ghwəy kaa Yesəw ghəshi shi nza dimə ti shi va Hyala tərəŋw, taŋ tsahi mbəzə shəkəna. War tsəgha dza məndiy dzəghantəŋwəy kwərakwə. Ma ləy hwəm sa ka məndi dzəghantəŋwəy kiy, ma nza Hyala falŋwəy, ka fə shəndəkə lə dikəə dzəti ghwəy fəca dza Yesəw Kəristəw zhəghəvaa zhikə. ⁸1:8 Zhŋ 20:29; 2Kwər 5:7Sənzənvay, ya tsəgha nay ma ghwəy lə mətsə ghwəy na, war mbə ɗi ghwəy, ya war tsəgha nzana kala mbə nay mətsə ghwəy na, mbaꞌa ghwəy ɓanavə nefer ghwəy ngəci tsəgha. Va tsəgha nza ghwəy lə vəshi mbə nefer ghwəy tərəŋw, kala mbay ndəə bərkəti nava vəshi. ⁹1:9 Rm 5:2; 6:22; Ef 1:14Sa nzana mbaꞌa ghwəy sənay, ta mbəliy dza piy tsa ghwəy, pə ghwəy, ghənzə kwəma fəy ghwəy ghən tsa ghwəy gəzliŋə ti.

¹⁰1:10-11 Lk 24:46; 1Kwər 15:3-4; 2Pi 1:19-21Ka gəzə kwəma Hyalaa niy gəzəkə kwəma kaa mbəzli ghala kwataŋataa dzəkən shi wəzə ni va niy fəyŋwəy Hyalay, tərəŋw niy pəla ghəshi kwal tsaa sənay njasa dza Hyalaa mbəli mbəzli, ka ꞌyambə ghən tsa shi mbə kwəma va wəzə. ¹¹Ma sa nzana lə Safə tsa Kəristəw niy nza mbə nefer shi na, ka gəzanshi ghəci: «Sa ka Kəristəw səəkəy, ta sahwə ngəraꞌwə dza na, ma ləy hwəm na nza ghəci ɓə shəndəkə tsa ci» kə niy niy. Mbaꞌa ghəshi jahambəvashi mbə pəla kwal tsaa sənay vəghwə tsa dza shi vaa məniva ti, lə njasa dza ghəshiy məniva gwaꞌa. ¹²1:12 Ef 3:9-10Dzəghwa ghala mbəradzəta ki na, mbaꞌa Hyala canatishi. Ma kə na: «Ma kwəma ghwəniŋwəy ya na ta gəzəy, ghwəy mbəw. A ghwəy gəzanshi sa mbəzli nə ya gwaꞌa tsəgha» kə kaa ngəshi. Ma mbəzli gəzə Hyala va kiy, ghwəy na. Dza mbəzliy gəzaŋwəy Yəwən kwəma wəzə na, mbaꞌa ghəshi gəzaŋwəy kwəma va gwaꞌa. Sa nzanay, lə bərci Safə tsa nzə ɗewɗew tsa ɓanavəshi Hyala ghəshi niy gəzə kwəma va ngəŋwəy. Ya ka kwal Hyala sənay ghwəy vay, mbə ɗi sənashi shi va ghəshi sana, kala kwəmavə ghəshi.

Njasa ka məndi nza, ka na təɓanta kaa Hyala

¹³Sa nzana va tsəgha kiy, a pə ghwəy gwəmati məhərli ghwəy wəzə ta mbə ghwəy ghəra sləni wəzə na. Məntim məhərli, ka ndəghwə ghən tsa ghwəy, a ghwəy fə ghən war ta shi wəzə ni va dza ghwəy ta kwəmavə fəca dza Yesəw *Kəristəw tsahwə. ¹⁴1:14 Rm 12:2; Ef 2:3; 4:17-18Ɗantam fəti wəzə ya hwəmɓa kaa kwəma gəzaŋwəy Hyala. Əntaa ghwəy taa zhiniy zhəghəvaa zhəmbə məni shiy niy səəkə nzəghə ghwəy ti shi niy nza ghalaa niy sənata ma ghwəy kwəma Yesəw ma. ¹⁵1:15-16 SləniTaH 19:2War njasa nza Hyala ghwəy va harvəŋwəy ta nza ghwəy ka ni nzə mbəzli, kala jakəva ma lə jikirəy, war tsəgha pə ghwəy məniŋwəy kwərakwə kala jakəva ma lə jikir, ya mbə namaɓa kwəma ghwəy məni ghwəy. ¹⁶Sa nzanay, a Zliya Hyala gəzəkə, ma kəy: «Ghwəyəy, məniŋwəyəm ka mbəzliy jakəva ma lə jikir, njasa nzee vaa ntsaa jakəva ma lə jikir» kə.

¹⁷1:17 Ezay 63:16; Zher 3:19; Mt 6:9; 16:27; Rm 2:6; Zhk 2:1; 1Pi 4:5Ghala pətsa ka ghwəy cəꞌwə Hyalay: «A Dəŋəy tsa mə ghwəmə» ka ghwəy ni kaa slən tsa Hyala. Sənay tə ghwəy nanzə, ma Hyala vay, ghənzə na kwa sla ngwəvə diɓa. Ka təra ghala naa dzəmbə mbəzli mbə ngwəvə nzəw. Ghənzə tsəgha kiy, ə pə ghwəy haꞌwə ti, ka məni kwəma wəzə njasa gəzəkəŋwəy na, ya hwəmɓa nza ghwəy tikə tə ghwəməŋwəy gwaꞌa. ¹⁸1:18 Mt 20:28; 1Kwər 7:23; 6:20Ma niy nza kiy, kwəma jijihiŋwəy niy nəw ghwəy, kwəma gəmta na kwəma va. Dzəghwa Hyala nana ki mbaꞌa mbəərəkəŋwəy mbə kwəma va. Ma mbəərə mbəərəkəŋwəy na vay, lə shiy gar yiɗi, ya gar kərəshi nja kar tsahi mbəzə lə kajəhə naw. ¹⁹1:19 1:1-2; Zhŋ 1:29; SləniKY 20:28; 1Kwər 5:7; Ef 1:7; Ebr 9:12Awə, lə miymiy Kəristəw mbərəkəŋwəy na. Kəristəw ghəci sa ɗewɗew tsa, kala ndərə dzar kwa, nja zəghwə təmbəkə tsa ka məndi vaa ta Hyala li. ²⁰1:20 Ef 1:4Ghala kwataŋata Hyala ghwəla ta maɗi ta nga hiɗi niy titi na Kəristəw ta mbəli mbəzli, dza na mbaꞌa fəy. Dzəghwa na geꞌi lə kwa kərni vəghwə tsa ki na, mbaꞌa ghwənikəvə ta mbəliŋwəy. ²¹1:21 shəndəkə : 5:1; Rm 5:2War tə mbərkə kwəma ci kwəmavə ghwəy ɓanavə nefer ghwəy kaa Hyala, Hyalaa zhanakati va mbə məti ka ɓanavə dikə. Nana kiy, a ghwəy ɓanavə nefer ghwəy kaa Hyala va, mbaꞌa ghwəy fəy ghən tsa ghwəy gəzliŋə ta kəətiŋwəy ghənzə. ²²1:22 2:17; 3:8; 4:8; Rm 12:9; Gal 6:10; 2Pi 1:7; 1Zhŋ 4:11Ma nana ki, sa nzana mbaꞌa ghwəy yaɓanti rəɗa tar ghən tsa ghwəy lə fəti ɗiti ghwəy ta kwəma kataŋ na va gəzəkə Hyala, sa ɗi ghwəy kwəma nihwəti ngwarməhiŋwəy kwa kwal Hyalay, wəzə na nava. Nana kiy, zhinim mətsəhəm ɗiva kwa jipə ghwəy tərəŋw lə nəfə kwətiŋ ki. ²³1:23 Zhŋ 1:13; Ebr 4:12; Zhk 1:18A ghwəy sənay nanay, mbəzliy yashi ꞌwarꞌwar ni nza ghwəy. Ya tsa yaŋwəy ghwəy va ꞌwarꞌwar tsay, səvəri mbə didi tsaa məti naw, didi tsaa məti ma yakəŋwəy na, lə kwəma ci ndimndim na, saa ɓanshi piy tsaa kəɗi ma kaa mbəzli. ²⁴1:24-25 Ezay 40:6-8; Zhk 1:10-11Njasa gəzəkə məndi va mbə Zliya Hyala, ma kə məndiy:

Ya tsamaɓa ndə ngəriy, war njasa ka gwəzən vaa nza na.

Ya njaa njaa na məgəla tsa tə gwəzənəy,

war ghwəliy ma na na, cəkeꞌ ka mbərə ghwəə shikəta ti.

²⁵Ma na kwəma Ndə sləkəpə nanzə kiy,

ka kəɗi ya hwəmɓaw, kə məndi.

Ava kwəma va na sa ɓəkəvəŋwəy məndi va mbə gəzaŋwəy Yəwən kwəma wəzə na va gəzaŋwəy məndi.

Nja hakwə tsaa gwəramtiy jihəti ciki na Yesəw

¹2:1 Ef 4:25; Zhk 1:21; 4:11Njana nzana tsəgha kiy, ɓəkəvərim ya namaɓa kwəma ndərəm ndərəm na mbə nefer ghwəy gwaꞌa gwaꞌa, ka slasla dzərvə ghwəy ma, ka dakə mbəzli ghwəy lə kwəma pərikə tə ngwəla ma, ka hərhə ghwəy va ndə ma, ka tsəhtsəhə ghwəy dzəkən ndə ma. ²2:2 1Kwər 3:2Ma pə ghwəy məniy, war kwəma Hyala slar na, pə ghwəy maw, ya hwəmɓa ta mbə ghwəy kwəmavə bərci kwa kwal Hyala, ta mbəliŋwəy ki. Njasa ka vərnjəꞌwə vaa maw ꞌwa tə hati mbəghəy ta sa ya hwəmɓa, ta kəli ghəci li. ³2:3 Cem 34:9Ta na nava, sa gəzə kwəma tsasliti məndiy, a ghwəy dzəghəti njasa nza wəzə tsa kwəma Ndə sləkəpə.

⁴2:4 Cem 118:22; Ezay 28:16Kətivam dzəvəgha Ntsaa sləkəpə. Ghəciy, nja hakwə tsaa piy na. Dzəghwa mbəzli na, mbaꞌa ghəshi ɓəti nashi ki, nja sa gəmgəm tsa. Ma na Hyala na, mbaꞌa titi ka sa nza dimə ti. ⁵2:5 2:9; Rm 12:1; Ef 2:21-22Ghwəy kwərakwə kiy, məniŋwəyəm nja hərezliy piy, kətivam dzəvəgha, a məndi nga ciki tsa dza *Safə tsa Hyala ɗewɗew tsaa nzəy mbə lə ghwəy. A ghwəy nza ka *ka ta Hyala ɗewɗew ni, shiy ɓanavə ghən tsa shi ta ghəranta sləni mbə slən tsa Yesəw *Kəristəw. Sləni dza ghwəy vaa ghəranta kaa Hyala mbə slən tsa Yesəwəy, ghənzə na nanzə kwəmaa dzaa təɓanta. ⁶2:6 Ezay 28:16; Rm 9:33Sa nzanay, vanta kwəma tsaslitim mbə Zliya Hyalaa dzəkən, ma kə Hyalay:

Avee titi ndə ka hakwə tsa nza dimə ti,

mbaꞌee fəy ka hakwə tsaa gwəraa jihəti ciki

mbə məlmə *Shiyaŋw.

Ma ntsaa dzaa ɓanavə nəfə tsa ci kaa ntsa vay,

ka dza kwəmaa mbayəw, kə.

⁷2:7 Cem 118:22; Mt 21:42; SləniKY 4:11Va ghwəy ghwəy mbəzliy nəw Yesəwəy, hakwə lə dimə ti na sava, ma va mbəzliy ɓanavə ma nefer shi kaa Yesəw na:

Ghəci na ntsa nja hakwə tsa ɓəti ka ndəɓə shiy

ka hakwə tsa gəmgəm tsa, mbaꞌa ghəshi ndəghamti.

Dzəghwa na mbaꞌa zhəghəy ka

ntsa nja hakwə tsaa gwəramti jihə ciki, kə.

⁸2:8 Ezay 8:14; Rm 9:33Zhini ma kə məndi mbə zliya dzəghwa tə tsahwəti pi ɓay:

Ma ntsa vay, nja hakwə tsa tsa mbəzli təhwəni ti na,

kəlɓaa fəlaɗi shiɗshiɗ mbəzli, ka ɓə tərə ghəshi ti, kə.

Va wa tsa mbəzli təhwəni tiy, sa nzana kala ɗi ghəshiy zləɓa kwəma gəzəkə Hyala. Ta kwəma va tsəgha niy bərkətishi Hyala ghala kwataŋata.

⁹2:9 1:2; Səvəri 19:5-6; SləniTaH 19:2; Nəw 4:20; 7:6; 14:2; Ezay 9:1; 43:21; 61:6; SləniKY 26:18; Rm 5:17; 2Kwər 4:6; Ef 5:8; Tit 2:14; Ebr 13:12; 1Pi 2:5; ShiZhŋ 1:6; 20:4Ma na na ghwəy kiy, mbəzli Hyala tsəhavə na nza ghwəy, ka ta Hyalaa ghəranta sləni nzə, ghənzə mazə tsa dikə tsa, mbəzliy jakəva ma lə *kwəma jikir na, mbəzli Hyala ka shi nzə. Hyala harkəvəriŋwəy na səvəri mbə kwəsli, mbaꞌa ɓaŋwəy dzəti pətsaa mbərə wəzə tərəŋw, ta mbə ghwəy gəzanshi kwəma sləni nzə wəzə na kaa mbəzli. ¹⁰2:10 ꞌWəzh 2:25; Rm 9:25Ma kwataŋay, mbəzli Hyala niy nza ghwəyəw, nana kiy, mbəzli nzə məniŋwəy ghwəy. Kwataŋa ɓay, niy kwəmavə zhəhwər tsa Hyala ghwəyəw. Ma nana kiy, a ghwəy kwəmavə zhəhwər tsa va.

Ka ghəra sləni Hyala pə ghwəy məniŋwəy

¹¹2:11 1:1, 17; Cem 39:13; Rm 7:15, 17-23; Gal 5:17; Ebr 13:14A madigahira, ma ghwəyəy, mbəzli səəkə səəkə ni, ka məlməə gə ghwəy tikə tə hiɗi ni, ə cəꞌwəŋwəy ya, a ghwəy ndəghwə ghən tsa ghwəy va məni shi maw vəgha ghwəy. Ma shi maw vəgha ghwəy va kiy, shiy dzaa za piy tsa ghwəy na ghəshi. ¹²2:12 Ezay 10:3; Mt 5:16; 2Kwər 5:10Ə kə nzəy tsa ghwəy məniy, ka sa wəzə tsa kwa kwəma mbəzliy nəw ma Yesəw. Ghalaɓa, ya ka mbəzli jikir ni ɓətəŋwəy ghəshiy, war ta nata sləni wəzə na mənti ghwəy dza ghəshi, ka ghəshi dza na, ka fal Hyala, fəca dza Hyalaa tarəkə canshi kwəma.

¹³2:13-14 Rm 13:1-7; Tit 3:1Tə sa nzana mbə nəw kwəma Ntsaa sləkəmmə Yesəw *Kəristəw ghwəyəy, fam kwəma va mbəzli dikə dikə ni tə hiɗi gwaꞌa. Fam kwəma va mazə tsa dikə tsa tə hiɗi, ghəci sa dikə tsa kən niy tərmbə mezhizhə gwaꞌa gwaꞌa. ¹⁴Fam kwəma va ngwamənahi fəy mazə tsa dikə tsa va kwərakwə. Ma kwəma fəyshi na tiy, ta i mbəzliy məməni *kwəma jikir na, mbaꞌa ta fal niy məni na wəzə na kwəma. ¹⁵2:15 3:16Mbə nzəy tsa ghwəy va lə mbəzli gəmgəm ni va sənata ma kwəma, nzəyshi war mbə tsəhtsəhəə dzəkən ghwəyəy, ə ɗi Hyala ghwəy kalay miy tsa shi lə məni sləni wəzə na kwa kwəma shi. ¹⁶2:16 1Kwər 6:11, 19-20; Gal 5:13Məniŋwəyəm mbə nzəy tsa ghwəy ka mbəzliy sləkə ghən tsa shi. Nanzə kiy, əntaa ghwəy taa ni ka nama sləkə ghəy ghən tsa ghəya, pə ghwəy, ka dzaŋwəy ta məni kwəma jikir na tsəgha ma. Ka ghəra sləni Hyala pə ghwəy məniŋwəy. ¹⁷2:17 1:22; 3:16; Fir 24:21; Mt 22:21; Gal 6:10; Flp 2:12Haꞌwəm tə mbəzli gwaꞌa, ka ɗi kwəma ngwarməhiŋwəy mbə nəw Yesəw, ka hazləni va Hyala, ka haꞌwə tə ntsaa sləkə hiɗi.

Nəw səəbə ngəraꞌwə tsa sahwə Yesəw *Kəristəw ghwəmmə

¹⁸2:18–3:7 Ef 5:21–6:92:18 Ef 6:5-8Ghwəy ghwəy ka ghəra sləni kaa mbəzliy, ɗi pə ghwəy ɗaŋshi fəti wəzə kaa mbəzli ghəranshi ghwəy va sləni, əntaa ghwəy taa ɗi fəti war kaa ni wəzə hwər ni mbəzli nza məhərli və shi gwaꞌa tsəgha ma. Ɗi pə ghwəy ɗaŋshi fəti ya kaa ni jikir məhərli ni mbəzli kwərakwə. ¹⁹2:19-20 5:12Ta na nava, mbaꞌa kə ndə səꞌwahwə ngəraꞌwə mbə kwəma tə sa ɗanta na fəti kaa Hyala, ya kala fəti və gar sa ngəraꞌwə mbə kwəma vay, kwəma wəzə na va Hyala. ²⁰2:20 4:14Ma mbaꞌa kə ndəə səꞌwa ngəraꞌwə, ya ə dəꞌwə məndi tə kwəma təvəti na kəy, ndə tiɓa taa ni na, tawa kəw. Ma mbaꞌa kə ndə mbə məni kwəma wəzə na, tapə məndi ka sanci ngəraꞌwə, ka səꞌwa ghəciy, kwəma wəzə na nava va Hyala. ²¹2:21 Mt 16:24; 20:26-28; Zhŋ 13:15; Rm 15:5Ghənzə na gəla kwəma haraŋwəy Hyala ti. Sa nzana, mbaꞌa Kəristəw dəꞌwə ghən tsa ci sahwə ngəraꞌwə tə mbərkə ghwəy kwərakwə. Kwal na sava citəŋwəy na a ghwəy mbəə nəw səəbə ci mbə sa ngəraꞌwə tsa va tsəgha ki. ²²2:22 Ezay 53:9; Zhŋ 8:46; Ebr 4:15Ya tsəgha sahwə na ngəraꞌwəy, na naci na səəkə naa mənəhwə *kwəma jikir na ya hwəmɓaw, səəkə ndəə favə kwəma dzərvə dzərvə na səkwa tə miy tsa ci ghala nza naw. ²³2:23 3:9; Ezay 53:7; Mt 26:55-56, 67; 27:14, 27-31Ghala pətsaa nza na tə hiɗiy, mbə tsəərə niy nza məndi, na naciy, niy zhananshi na lə tsəərə kaa mbəzliw, ka sanci ngəraꞌwə məndi na, kalaa niy gwəlaŋ ghəci, war dighevəy ghəci niy nzəyəy, mbaꞌa zlanay kwəma kən ghən ci kaa Hyala, ghənzə kwa sla ngwəvə lə kwal tsa kataŋ tsa. ²⁴2:24 Ezay 53:4, 5; Rm 6:2, 11; Kwəl 2:14; Ebr 9:28Kəristəwəy, ghəci ɓəhwə na kwəma ghwəmmə jikir naa dzəkən ghən tsa ci, lə məti mətiy na sa daŋwavəgha məndiy dzəvəgha tsəm, ta mbə ghwəmməə nza kala kwəma jikir na tar kaɓaka ghwəmmə, lə ta mbə ghwəmmə məni na slar na kwəma. Zheher paslanati məndi vay, ghəshi mbəlitəŋwəy na. ²⁵2:25 Ezay 53:6; Ezhek 34:5-6; Mt 9:36; Zhŋ 10:16; Ebr 13:20Sa nzanay, nja teŋkesliy zashi niy nza ghwəy. Dzəghwa Hyala mbaꞌa zhiniy zhəghəkəŋwəy dzəvəgha ndə ndəghwə shiy nana, ndə ndəghwəŋwəy piy tsa ghwəy.

Nzəy tsa kar zal lə mali ci

¹3:1 1Kwər 7:16; Ef 5:22-24Ghwəy kwərakwə kiy miꞌiy, ə pə ghwəy ɗi fəti va zhər ghwəy. Ta mbə zhər ghwəy nza, ya ə niy ɗi ma ghəshi yi kwəma Hyala na, mbaꞌa nzəy tsa ghwəy zhəghəti məhərli shi ta yivə kwəma Hyala tsəgha. Ya kala dza ghwəy gəzanakəshi kwəma Hyala lə miy tsa ghwəyəy, ²war a ghəshi dzaa nay nzəy tsa ghwəy njasa nzana wəzə tsa ci, lə njasa ɗi ghwəy fəti. ³3:3 1Tim 2:9Əntaa ghwəy dzaŋwəy dzəmbə pala təɓə lə ghaslə vəgha ghwəy ta mbə məgəlaa nza tə ghəy, pə ghwəy ma. Ghaslə vəgha tsa gəzee vay, shiy nja kar gwəmanti mbərə ghən tsa tərəŋw tsa, lə pa kwana gwəra gəna ti kwa wəri, lə titi gwaꞌa, mbaꞌa pakən kwəbeŋer tə dimə. ⁴Lə kwəmaa səvəri mbə nəfə tsa ghwəy kə tsa ghwəy məgəlaa civa, lə məni məhərli wəzə na, kala pala ma kwəma. Tsava məgəlay, ka liɗiw. Ghəcia məgəla tsa gwəra dimə ti va mali kwa kwəma Hyala. ⁵Lə gəla məni nava kwəma niy mənishi miꞌi ka nəw Hyalaa niy fəy ghən tsa shi ta Hyala mbəradzə, ka miꞌi nza məgəla ti shi. Ka ɗi fəti va zhər shi. ⁶Tsəgha niy nza *Sara. Tərəŋw səəkə na mbə ɗi fəti va zata *Abəraham. Pəkw lə ka harhwə slən tsa ci: «A ntsaa sləkəra» kə ngəci. Ghwəy sənzənva kwərakwə kiy, mbaꞌa pə ghwəy məni kwəma wəzə nay, ghyehi nzə məniŋwəy ghwəy. Ghwəy kala dzaa hazləniŋwəy ya va namaɓa kwəma.

⁷3:7 Ef 5:25-28; 1Tim 2:8Tsəgha ghwəy ghwəy zhər kwərakwə ɓa kiy, mbə nzəy tsa ghwəy lə miꞌi ghwəy na, sənay tə ghwəy yəm na bərci miꞌi lə ghəyəw, pə ghwəy. Ə pə ghwəy haꞌwə ti shi, sa nzanay, ta kwəmavə piy tsaa kəɗi ma va dza Hyala ta ɓəŋwəy təgəm dza ghəshi kwərakwə nja ghwəy. Tsəgha pə ghwəy məni əntaa shiy dzaa makəti Hyala ta fa cəꞌwə ghwəy.

Sa ngəraꞌwə tə sa məni ndə kwəma wəzə na

⁸3:8 1:22; Ef 4:2-3; Flp 2:2-3Ma nə ya nana diɓa kaa kwa kərni gəzə kwəma kaa ngəŋwəy kiy, zəzə kwəma kwətiŋ na kə sa ghwəy mənta gwanaŋwəy. Ə pə ghwəy zhəhwər ta ghən tsa ghwəy kwa jipə ghwəy, ɗim ghən tsa ghwəy, sa məniŋwəy ghwəy ka ngwarməmə, jəw jəw pə ghwəy zhəghəti ghən tsa ghwəy. ⁹3:9 2:23; Zhəwbə 31:30; Mt 5:44; Rm 12:17Mbaꞌa kə ndə məntəŋwəy *kwəma jikir nay, əntaa ghwəy taa ni, war ghəy wati shi ghəy ti lə mananci jikir kwərakwə, pə ghwəy ma. Ya tsəərəə tsəərətəŋwəy ndəy, ka nə ghwəy, kadiw a ghəy tsəərəvə kwərakwə, pə ghwəy ma. A pə ghwəy təfanci miy. Sa nzanay, ta məni tsəgha harvəŋwəy Hyala, ta mbə ghwəy kwəmavə təfə miy tsa nzə. ¹⁰3:10-12 Cem 34:13-17; Zhk 1:26Njasa tsasliti məndi va mbə Zliya Hyala, a kə məndiy:

Ya wa ntsaa ɗi ghəciy kwəmavə nzəy tsa wəzə tsa war lə vəshi

ghəci mbə nzəy tsa tə hiɗi vici gwaꞌay,

zlata gəzə kwəma jikir na ghəci səkwa tə miy ci,

lə sla dzərvə.

¹¹Mbaꞌa zlata məni kwəma jikir na,

ka məni na wəzə na kwəma.

Ka pəla war kwəmaa dzaa mənipə zərkə ya

paꞌ hwəmɓa gwaꞌa.

¹²Sa nzanay, war kən mbəzliy nəw kwəma ci

na məhərli Ndə sləkəpə, ka fa kwəma ɗəw ghəshi

və mbə cəꞌwə shi, ta mananshi.

Ma na mbəzliy məni jikirəy,

tərəɗ ka naa zhəghanavəshi hwəm, kə məndi.

¹³3:13 Rm 13:3A pənəy, wa tsava ntsaa dza vaa məniŋwəy kwəma jikir na, ghwəy kə ꞌyambə ghən tsa ghwəy dzəmbə məni na wəzə na kwəmaa? ¹⁴3:14 4:14; Mt 5:10Tala kiy, ya war ə saŋwəy məndi ngəraꞌwə tə sa məni ghwəy kwəma wəzə na va ɗi Hyalay, war vəshi na tə ghwəy. Va tsəgha kiy, əntaa ghwəy hazləni va ngəraꞌwə tsa dza ndə ngəriy saŋwəy ma. Ka dza her ghwəy və tepə ma. ¹⁵3:15 1:3-5; Kwəl 4:6Fəm dikəə dzəti *Kəristəw mbə nefer ghwəy, ghəci Ntsaa sləkəŋwəy. Gwəmatəvaŋwəyəm wəzə ya hwəmɓa ta zləɓanshi kwəma kaa mbəzliy dzaa ɗəw kwəma va ghwəy dzəkən kwəma Kəristəw na fə ghwəy ghən ti. ¹⁶3:16 2:15Nanzə kiy, lə məhərli wəzə na, ka haꞌwə tə mbəzli, pə ghwəy taa zləɓanshi kwəma. Əntaa ghwəy məni kwəma jikir na ma. Ya war ə dza mbəzliy ɓətəŋwəy ka ka yiɗi kwəmay: Mbəzliy dza vaa ni wəzə məni ghwəyəw, kə ghəshi kaa kwəma məni ghwəy va wəzə na kwa kwal tsa Kəristəw na, ta nza dza haꞌwə kən shi va kwəma dza ghəshi vaa gəzəkə tsəgha na. ¹⁷A ghwəy sənay, mbaꞌa kə ndəə sa ngəraꞌwə tə sa məni ndə kwəma wəzə nay, wəzəɓa nava na, Hyala kə mawti tsəgha, kən na ka ndə sa ngəraꞌwə tə sa mənti na kwəma jikir na. ¹⁸3:18 2:21; Rm 5:6-8; 6:10; Ebr 4:15; 7:27A ghwəy nay Kəristəw dəꞌwə ghən tsa ciy, saꞌ sahwə na ngəraꞌwə, ka mətiy, kwətiŋ səɗa, war tə kwəma jikir tsa mbəzli tə hiɗi gwanashi. Ghəci kiy, na ci kwəma jikir na mənəhwə na tiɓaw, dzəghwa na mbaꞌa mətiy ta kwəma mbəzli jikir na. War ta mbə ghwəy kwəmavə tsəhə vəgha Hyala mənti na tsəgha ki. Ghəci lə vəgha ci tikə tə hiɗi pəəsliti məndi. Dza Hyala mbaꞌa zhanakati mbə məti lə Safə tsa nzə ɗewɗew tsa. ¹⁹3:19-20 Ghava 6:2; 2Pi 2:4; Zhəwdə 6Lə bərci *Safə tsa Hyala vay, pəkw lə kaa məcakwə mbəzli ta dza Kəristəw gəzanavə kwəma Hyala kwa fərshina. ²⁰3:20 Ghava 6:14-22Məcakwə gəzəm vay, shi mbəzliy niy zləɓa ma kwəma Hyala va niy nza, ya tsəgha niy nza Hyala mbə səꞌwa kwəma shi, ka ndəghə nda ka ghəshi zləɓa kə niy ni, ghala pətsaa niy fəɗi *Nəwe va kwambəwal. Ghalaɓay, mbəzli jəwə tsətsə, dəghəsə dəvəshi niy dzashi naa dzəghwa kwambəwal, mbaꞌa Hyala mbəlitishi va yaməə niy zamti mbəzli va. ²¹3:21 Rm 6:3-4; Ebr 10:22; dəvə kwa bəzəmə: Mt 22:44; Rm 8:34; SləniKY 2:33Ma yam va kiy, kwəma *batem tsa məniŋwəy məndi tsa sana ta mbəliŋwəy niy ꞌwati ghəshi ciy səvəri. *Batem tsa vay, ta yaɓanti kwəma jikir na tə vəgha ndə məni məndiw, ta ɓanavə ghən tsa ci ndə kaa Hyala lə nəfə tsa ɗewɗew tsa. Tə mbərkə sa zhakatiy Yesəw Kəristəw mbə məti mbəlitəŋwəy batem tsa va. ²²3:22 SləniKY 1:9; Ef 1:21Yesəw tsa vay, a zhay dzəmə ghwəmmə mbaꞌa dzaa nzəyəy tə kwa bəzəmə Hyala, ka məni mazə dzəkən ka kwal Hyala, lə dzəkən nihwəti shi dikə dikə ni mə ghwəmə, lə dzəkən ya nimaɓa shi nza bərci və shi gwaꞌa mə ghwəmə.

Nzəy tsa ꞌwarꞌwar tsa

¹4:1 2:24; 2Kwər 4:10; Gal 5:24Njana nzana mbaꞌa *Kəristəw sahwə ngəraꞌwə lə vəgha ci ghala pətsaa nza na tikə tə hiɗiy, ghwəy kwərakwə na, gwəmatəvaŋwəyəm wəzə ta zləɓa sa ngəraꞌwə tsəgha, nja sa ci va. Sa nzana, mbaꞌa kə ndə mbə sa ngəraꞌwə lə vəgha ci ta kwəma Hyalay, a tsava ndə təhəvərivay lə məni *kwəma jikir na. ²4:2 2:21Ma ghənzə tsəgha kiy, ghala ndatsə, pəkw ka nzəy tsa ghwəy kəray tikə tə hiɗiy, war njasa ɗi Hyala ghwəy məni kwəma pə ghwəy məni. Əntaa ghwəy məni shi səkwa hwətəl tsa mbə vəgha ghwəy ti shi ma. ³4:3 Gal 5:19-21; Ef 2:3; Tit 3:3A ghwəy sənay, niy nzay, ndimndim niy nza ghwəy mbə məməni shi ɗi vəgha ghwəy, njasa nza nihwəti mbəzliy nəw ma Hyala va. Mək na tsəgha ki. Ma ghwəy ghalaɓa niy nzay, war ka məni ghwərghwər, ka məni mətsə ta shi ndə, ka sasa shiy ghipə, ka tsə tsə, ka zəmə shiy tərəŋwshi, ka ta mbəri, kwəmaa gwəramti mahalakə na va Hyala ki. ⁴Ma nana ki, sa naŋwəy ma mbəzliy nəw ma Hyala va ghwəy mbə zhiniy jakəva li shi ta məni kwəma jikirkir na va məni ghəshi ghwəla na. Tapə nava kwəma ka mananshi nja maɗaŋa ki. Va tsəgha dzəmbəshi ghəshi mbə tsətsəərəŋwəy nana. ⁵4:5 1:17; 2Tim 4:1Ava ndəkwə na Hyala mbə səəkə ta sla ngwəvəə dzəkən mbəzli tə ghwəməshi ni lə niy bəkwəshi kwərakwə. A ghəshi taa dzəghəti ngəraꞌwə tsa shi. ⁶Ava va tsəgha niy gəzanavəshi məndi yəwən kwəma wəzə na kaa mbəzliy bəkwəshi, ghala ghəshi tə ghwəməshi, ta mbə piy tsa shiy mbəliy ta kwa ndimndim va Hyala. Ta na məti mətishi ghəshi va kiy, ngwəvə kən mbəzli tə hiɗi gwanashi na nava, ndə tiɓa kala dzaa mətiw.

Ghəram sləni lə bərci ndaŋwəy Hyala

⁷4:7 1Kwər 10:11; 1Tes 5:5-8; 1Zhŋ 2:18Avanayəm kiy, ndal tərmbə hiɗi ta kərəw. Va tsəgha kiy, məni tə ghwəy məhərli wəzə mbə nzəy tsa ghwəy, fərghə fərghə kə məhərli ghwəy, ta mbə ghwəy cəꞌwə Hyala. ⁸4:8 1:22; Zhk 5:20Mbə kwəma va gwanatay, pərɓa ɗi pə ghwəy ɗiva tərəŋw tərəŋw kwa jipə ghwəy. Sa nzana mbaꞌa pə ghwəy ɗiva kwa jipə ghwəyəy, ya ə mənti tsahwəti ndə *kwəma jikir na kaa tsahwəti na, ta pəlay dza na mbə nəfə ci. ⁹4:9 Ebr 13:2Kaꞌwə pə ghwəy kaꞌwəva kəy ghyeghyer ghwəy kwa jipə tsa ghwəy lə vəshi, ka məni tifəm ghwəy va ntsa ghwəy ghəci səəkəy dzakə ghi tsa ghwəy ma. ¹⁰4:10 Rm 12:6-8Ghwəy gwanaŋwəyəy, a Hyala təhavəŋwəy bərci ta məni shiy ya nimaɓa. Va tsəgha ki, ya tsamaɓa ndəy, məhərli kəə məni wəzə ta ghəra sləni lə na ci vəli vəlanavə Hyala ta kəəti nihwəti mbəzli ghəci li. ¹¹4:11 Rm 12:7; 1Kwər 10:31; 12:8; Zhk 3:1Mbaꞌa kə ndəə *ndə gəzə kwəma Hyala kaa mbəzliy, kwəmaa səəkə va Hyala kə taa gəzə kaa mbəzli. Mbaꞌa kə ndə məniy ka ndə ghəra sləni mbə *ciki Hyalay, njasa ɓanavə Hyala bərci kə dzaa ghəra sləni ci. Tsəgha pə ghwəy məni, ta mbə sləni məni ghwəy gwanataa fə dikə dzəti Hyala, tə mbərkə sləni ghərati Yesəw *Kəristəw, ntsa nza shəndəkə ti lə ntsa nza bərci və ya paꞌ hwəmɓa. *Amin.

Sa ngəraꞌwə tə mbərkə kwəma Yesəw *Kəristəw

¹²4:12 1:7A madigahira, əntaa ghwəy nighə ngəraꞌwə tsa dalala tsa tsa dzəghəŋwəy Hyala li nja nahwəti kwəma ꞌwarꞌwar na, kala kama gar dzəkən ghwəy ma. ¹³4:13 5:1; 2Kwər 4:10; Rm 5:2Vəshi pə ghwəy vəshi, sa nzanay, ngəraꞌwə tsaa niy sahwə Kəristəw va na sava sa ghwəy kwərakwə. Ma fəca ka Kəristəw səəkə lə dikə tsa ciy, ta vəshi dza ghwəy kwasəbə kwərakwə. ¹⁴4:14 2:20; 3:14; Mt 5:10-12; Mk 13:11; SləniKY 7:55War mbaꞌa kə məndiy tsəərəŋwəy tə sa nza ghwəy mbəzliy nəw Yesəw Kəristəw, kə məndiy, vəshi na tə ghwəy ghalaɓa na ghwəy ki, sa nzana, ghala pətsa tsətsəərəŋwəy məndi vay, lə ghwəy na *Safə tsa Hyala shəndəkə tsa. ¹⁵Nanzə kiy, əntaa ndə taa sa ngəraꞌwə mbə ghwəy, tə sa nzana ka ndə bəkwəpə, aw na, tə sa ghəliti na ghəli, ya tə sa təvəti na nahwəti kwəma, ya tə sa ꞌyambə na miy tsa ci mbə kwəma mbəzli ma. Gəla tsava sa ngəraꞌwəy, ta kwəma Hyala naw. ¹⁶4:16 2Tim 1:8Ma mbaꞌa kə məndiy sanci ngəraꞌwə kaa ndə war tə sa nzana ka ntsaa nəw Kəristəwəy, əntaa tsava ndə dzaa haꞌwə ya jəw tsətsə va kwəma va ma. War ꞌwəsa kə dzaa zhiniy mananta kaa Hyala, sa har məndi ka ntsa Yesəw.

¹⁷4:17 Zher 25:29; Ezhek 9:6; 2Tes 1:8E gəzaŋwəy kwəmay, a vəghwə tsa dza Hyala ta sla ngwəvəə dzəkən mbəzli səəkəy, pərɓa tə ni nzə mbəzli ka shi nzə dza Hyalaa gha sla ngwəvə va. Kwa vəghwə tsa nzana pərɓa tə ghwəmmə ghwəmmə ni nzə mbəzli Hyala ghati sla ngwəvəy, njaa dza naa nza kən mbəzliy zləɓa ma yəwən kwəma Hyala va wəzə naa? ¹⁸4:18 Fir 11:31Njasa nə nahwəti kwəma va mbə Zliya Hyala: «Kwa vəghwə tsa nza na, ngahə ni nə məndiy ni mbəzli: “Ghəshi na mbəzli slar slar ni” kə məndi kwəmavə mbəlishi kiy, njaa dza ngwəvə kən ka ndərəm lə ka məni jikir naa nzaa?» kə. ¹⁹4:19 Cem 31:6Ma ghənzə tsəgha kiy, mbaꞌa kə ndəə sa ngəraꞌwə tə sa ɗi Hyala tsəghay, əntaa tsava ndə dzaa zlata məni kwəma wəzə na ya tsəgha nzə ma. Zlanay ghən tsa ci ghəci gwaꞌa gwaꞌa kaa Hyala mbə dəvə nzə, ghənzə saa ngati ntsa va. Ka dza Hyalaa zlay tepəw.

Gəzə kwəma kaa mbəzliy ꞌwa kwal kaa mbəzliy nəw Yesəw

¹5:1 1:21Nana kiy, kaa ngəŋwəy, ghwəy ka ꞌwa kwal kaa mbəzliy nəw Yesəw *Kəristəw ɗee gəzə kwəma. Yən kwərakwəy, ndə ꞌwa kwal tsa va nzee nja ghwəy. E nay lə mətsee njasa sahwə məndi ngəraꞌwə kaa Kəristəw. E sənay ta kwəmavə dikə tsa dza Hyala ta ɓə kaa mbəzli nzə dzee. A nə yay: ²5:2 Zhŋ 21:15-17; SləniKY 20:28; 1Tim 6:5Gwəmavəm ndəghwə mbəzli Hyala ni nəw kwal tsa nzə, ndaŋwəy na mbə dəvə ghwəy ta ndəghwəshi lə wəzə. Ndəghwəshim lə nəfə kwətiŋ, njasa ɗi Hyala. Əntaa ghwəy dzaa məni njasa ꞌyapavəŋwəy məndi ndəghwəshi ma. Əntaa ghwəy dzaa məni sləni va tə sa maw ghwəy kwəmavə shiy ti ma. War njasa nzana, ghwəy tarəvə məni sləni va mbə nəfə tsa ghwəy pə ghwəy məni. ³5:3 2Kwər 1:24; Flp 3:17; Tit 2:7Əntaa ghwəy məni njasa məni ghwəy mazə dzəkən mbəzli Hyala ndaŋwəy na ta ndəghwəshi ghwəy ma. War ka mbəzli dza ghəshiy mbay ɓəni nəw səəbə shi, ta dza ghəshi nja ghwəy kwa kwal Hyala, pə ghwəy məniŋwəy.

⁴5:4 1Kwər 9:24-25; 1Pi 1:4Mbaꞌa pə ghwəy mənti tsəgha kiy, sa ka Kəristəw, ghəci ntsaa sləkə ka ndəghwə mbəzli Hyala səəkə na, ta kwəmavə məgapa pəərə ghən tərəŋw na dzaa kərə ma dza ghwəy ghalaɓa, ghəci na piy tsaa kəɗi ma.

Gəzə kwəma kaa gwəla

⁵5:5 Fir 3:34; 29:23; Ef 5:21; Zhk 4:6Ghwəy kwərakwə kiy gwəlay, ɗim fəti va mbəzli dikəɓa ghəshi ni kaa ngəŋwəy. Ghwəy gwanaŋwəyəy, ka kəli ghən tsa ci tsahwəti ndə ya tsamaɓa ci mbə ghwəy ma, ə pə ghwəy kəkəəti ghən tsa ghwəy kwa jipə ghwəy. Sa nzanay, a Zliya Hyala gəzəkə:

Kar Hyalaa zləɓa kwəma mbəzliy kəli ghən tsa shiw,

kaa mbəzliy mənti ghən tsa shi jəw jəw

ka naa məni wəzə hwər, kə.

⁶5:6 Zhk 4:10Ghənzə tsəgha kiy, məntim ghən tsa ghwəy jəwə kwa kwəma Hyala kwa bərci, nza ghənzə mbəə fə dikəə dzəti ghwəy fəca ka na tarəvə. ⁷5:7 Cem 55:23; Mt 6:25-30; Flp 4:6Ya nama zəzə kwəma nata ghwəy taŋətəŋwəy bərci gwaꞌay, zlatanavəm kaa Hyala kwətita mbə dəvə nzə. Sa nzanay, kən ghwəy na məhərli nzə ya hwəmɓa.

Kwa kərni gəzə kwəma ghənghən ghənghən

⁸5:8 Cem 22:14; 1Tes 5:5-8Ma pə ghwəy məntiy, war kəŋə pə ghwəy fəy məhərli ghwəy ka ndəghwə ghən tsa ghwəy wəzə. Sa nzanay, mbə dəzlimmə na ndə mbəz tsa ghwəmmə, ghəci ghəci *ndə jaka tsa Hyala, nja zhəl, ka pəla kwal ta ngəɗimməə dzəmbə məni *kwəma jikir na, ta mbəə zamti piy tsa ghwəmmə, njasa ka zhəl vaa nza mbə zhəzhəni mbə pala sə ta kəsə, ta pərə. ⁹5:9 Ef 6:11-12; Zhk 4:7Garəŋwəyəm lə bərci tə kwəma Hyala va ɓanavə ghwəy nefer ghwəy. Ə pə ghwəy zhananci ghən, sa nzanay, a ghwəy sənay, war tsəgha sa nihwəti ngwarməhiŋwəy kwa kwal Yesəw tə hiɗi gwaꞌa ngəraꞌwə tsa va kwərakwə, njasa sa ghwəy va. ¹⁰5:10 1Tes 2:12Ma ləy hwəm ngəraꞌwə tsa dza ghwəy vaa sahwə gar vici jəw dzaa nza kiy, ma nza Hyalaa gwəranti va tə zhəhwər kərniy gwəmantəŋwəy dəꞌwə ghən tsa nzə, ka məntəŋwəy ka mbəzli gaga ni, mbaꞌa dzaa ndaŋwəy bərci ta mbə ghwəy garə dzəŋ dzəŋ kwa kwal tsa nzə. Hyala vay, ghənzə haraŋwəy na, ta mbə ghwəy kwəmavə dikə tsa nzə tərəŋw tsa, paꞌ kwa ndimndim, tə mbərkə jakəva tsa ghwəy lə Yesəw *Kəristəw. ¹¹War mbə dəvə Hyala va kə bərci ya paꞌ hwəmɓa. *Amin.

Kwa kərni səkwəva

¹²5:12 Shilasə: 1Tes 1:1A ngwarməhira mbə nəw Yesəw, zliya jəw na na tsasləghəŋwəy yay, ghəy lə Shilasə tsasli na. Ghəci zəmərə tsa mbə nəw Yesəw slar tsa. Ma zliya nay, ə ɗee mətsəhəŋwəy bərci li, ka gəzaŋwəy: «Wəzə hwər tsa Hyala va nza ghwəy mbəy, ghəci na sa wəzə tsa, ka zlay nəw ci ghwəy ma» pən, va tsəgha tsasliŋwəy ya zliya na.

¹³5:13 Mark: Flm 24A mbəzliy nəw Yesəw tikə mbə məlmə *Babilaŋw səkwəŋwəy tərəŋw. Hyala tsəhavəshi na, njasa tsəhavəŋwəy na va kwərakwə. Mbə səkwəŋwəy na zəghwee Markə kwərakwə. ¹⁴5:14 Rm 16:16; 2Kwər 13:11Səkwətim ghən tsa ghwəy kwətiŋ kwətiŋ tsa ghwəy, lə hwətəməva nja ngwarməmmə kwa hwər tsa kwətiŋ tsa.

Nzəyəy zərkə tsa Hyala lə ghwəy gwanaŋwəy, ghwəy mbəzliy nəw Yesəw *Kəristəw. Ava tiɓa kərayee, nza ghwəy nza ki.