ROMA

ROMA

¹ Surat na hale ki Pablo na sorogoon ni Cristo Jesus, pinili asin inapod nin Dios na magin apostol tanganing maghulit kan Marahay na Bareta niya. ² An Marahay na Bareta ipinanuga nin Dios kaidto sa paagi kan saiyang mga propeta, panuga na nakasurat sa mga Banal na Kasuratan. ³ An Marahay na Baretang iyan manongod sa saiyang Aki, an Kagurangnan tang Jesu-Cristo. Bilang tawo, si David an saiyang ginikanan ⁴ asin ipinahayag siya bilang Aki nin Dios sa kapangyarihan kan Espiritu nin kabanalan, huli kan saiyang pagkabuhay liwat sa mga gadan. ⁵ Sa paagi niya, tinawan ako nin Dios kan balaog nin pagkaapostol tanganing huli ki Cristo madara ko an gabos na nasyon sa pagtubod asin sa pagkuyog ki Cristo. ⁶ Kamong mga yaon sa Roma na sinusuratan ko kabilang man sa mga nasyon na inapod nin Dios na magin sadiri ni Jesu-Cristo. ⁷ Kaya sinusuratan ko kamo gabos diyan sa Roma na namomotan nin Dios saka pinili niyang magin banal: Mapasaindo an biyaya asin katoninongan na hale sa satong Dios Ama asin sa Kagurangnan na Jesu-Cristo. ⁸ Enot, pinapasalamatan ko an Dios sa paagi ni Jesu-Cristo dahel saindo gabos, huli ta an saindong pagtubod bantog na sa bilog na kinaban. ⁹ Saksi ko an Dios na danay ko kamong iniiba sa pamibi ko—an Dios na pinaglilingkodan ko nin tudok sa puso sa paagi kan paghulit kan Marahay na Bareta dapit sa saiyang Aki. ¹⁰ Hinahagad ko sa Dios na papangyarihon man logod na madalaw ko na kamo. ¹¹ Boot ko nanggad kamong mahiling tanganing mahirasan kamo nin biyaya na espirituwal nganing pakosogon kamo. ¹² An boot kong sabihon, pareho kitang mapapakosog; mapapakosog kamo kan sakong pagtubod, saka ako man kan saindong pagtubod. ¹³ Mga tugang, boot kong ipaaram saindo na dakul na beses ko nang pinagmawot na madalaw kamo, alagad sagkod ngunyan dai nalalawos. Boot kong makaani nin mga paratubod diyan saindo, arog kan ginibo ko sa ibang lugar kan mga pagano. ¹⁴ Katongdan ko na maghulit sa gabos na tawo, sibilisado man o bako, may inadalan man o mangmang. ¹⁵ Ini an dahelan kaya boot kong ipaghulit an Marahay na Bareta saindo diyan sa Roma. ¹⁶ Dai ko ikinakasopog an Marahay na Bareta manongod ki Cristo, huli ta iyan an kapangyarihan nin Dios na nagliligtas sa gabos na igwa nin pagtubod, enot sa mga Judio, dangan sa mga pagano. ¹⁷ Huli ta ipinapahayag kan Marahay na Bareta kun paano pinangagin matanos nin Dios sa saiya an tawo: sa paagi nin pagtubod magpoon sa kapinonan sagkod sa kataposan. Siring sa nasusurat, “An tawong pinangagin matanos sa Dios sa paagi nin pagtubod, mabubuhay.” ¹⁸ Hale sa langit nahahayag an kaanggotan nin Dios sa mga tawong naggigibo nin karatan asin katampalasan, huli ta an katotoohan tinatahoban kan maraot nindang mga gibo. ¹⁹ Pinapadusahan sinda nin Dios huli ta siya mismo an malinaw na nagpahayag sainda kan mga bagay na pwede nindang maaraman manongod saiya. ²⁰ Dai nanggad sinda nin dahelan huli ta poon na lalangon niya an kinaban, maliwanag na nahiling ninda an saiyang nakatagong naturalesa na iyo an saiyang kapangyarihan na mayong kataposan asin an saiyang pagka-Dios. Nahiling ninda iyan sa paagi kan mga bagay na ginibo niya. ²¹ Maski midbid ninda an Dios, dai ninda siya tinawan kan kaomawan bilang Dios, asin dai sinda nagpasalamat saiya. Kundi nagparaisip sinda nin mga bagay na mayong halaga asin nadikloman an isip ninda. ²² Nagsabi sindang mga madonong sinda, alagad sa katunayan sinda mga lolong. ²³ Tinalikodan ninda an Dios na mayong kagadanan; an sinamba ninda iyo an mga ginibong ladawan na kabaing sa mga tawo o mga gamgam o mga hayop na apat an bitis asin mga hayop na nagkakamang. ²⁴ Kaya pinabayaan sinda nin Dios sa mga maati nindang gibo; naggiribo sinda nin kadustaan sa saindang mga hawak. ²⁵ Tinalikodan ninda an katotoohan manongod sa Dios dangan nagtubod sinda sa kaputikan. Sinamba ninda saka pinaglingkodan an linalang, bako an Kaglalang na iyo an dapat omawon sagkod pa man! Amen. ²⁶ Huli kaiyan, pinabayaan sinda nin Dios sa gibo nindang makasosopog. An mga babae nakikidorog sa kapwa babae. ²⁷ Siring man, an mga lalaki bako nang sa babae nakikidorog, kundi naglalaad sinda sa kamawotan para sa kapwa lalaki. Naggibo sinda nin kadustaan lalaki sa lalaki, kaya itinao na sainda an padusa na maninigo sa gibo nindang karatan. ²⁸ Huli ta habo sindang magmidbid sa Dios, pinabayaan na niya sinda sa mga maaati nindang kaisipan, saka sa mga sala nindang gibo. ²⁹ Pano sinda nin gabos na katampalasan, karatan, kapasloan asin bisyo. Mga maori sinda, mga paragadan, parapakiiwal, madaya saka maati an isip. Tsismoso sinda, ³⁰ mga paralibak, naoongis sa Dios, mga daing ugale, mapalangkaw asin mapaabaw-abaw; mga paratogdas nin karatan, mga sutil sa magurang; ³¹ mga lolong, mga bakong maimbod, mga mayong puso asin pagkaherak sa kapwa. ³² Aram nindang sinasabi sa katogonan nin Dios na maninigong gadanon an mga tawong arog kaiyan an ginigibo, alagad padagos pa sinda sa paggibo nin maraot asin inooyonan pa ninda an mga naggigibo nin siring.

¹ Kaya, katood ko, dawa siisay ka pa, mayo ka nin dahelan na maghukom sa iba. Sa paghukom mo sa iba, kinokondenar mo man an sadiri mo, huli ta ika na naghuhukom minagibo man kan gibo ninda. ² Aram tang tama an Dios sa paghukom sa mga tawong arog kaiyan an gibo. ³ Naghohona ka katood ko, na makakadulag ka sa paghukom nin Dios kun hukoman mo an naggigibo nin sala, na ginigibo mo man? ⁴ O tibaad hinahaboan mo an saiyang dakulang pagkamaboot, pagkamatinios asin pagkapasensyoso? Dai mo aram na maboot siya saimo huli ta boot ka niyang magbakle? ⁵ Alagad huli sa katagasan kan saimong puso asin dai pagsolsol, pinapagabat mo an padusa saimo sa Aldaw na ipahayag an kaanggotan asin an matanos na paghukom nin Dios. ⁶ Babalosan nin Dios an lambang saro sosog sa saiyang gibo. ⁷ An mga tawong padagos na naggigibo nin marahay, saka naghahanap nin kamurawayan, nin kaomawan asin buhay na daing kagadanan, tatawan nin Dios nin buhay na daing kataposan. ⁸ Alagad an mga tawo na sadiring karahayan sana an iniisip asin habong magmidbid kan tama, huli ta mas sinusunod ninda an sala, maako kan makuring kaanggotan nin Dios. ⁹ Sakit saka dusa an aakoon kan gabos na tawong maraot an gibo, enot an mga Judio, dangan an mga Griyego. ¹⁰ Alagad kamurawayan, kaomawan, asin katoninongan an itatao nin Dios sa gabos na naggigibo nin marahay, enot sa mga Judio, dangan sa mga Griyego. ¹¹ Huli ta an Dios mayo nin pinapalaen. ¹² An gabos na nagkakasala na bakong sakop kan Katogonan ni Moises, magagadan na suhay sa Katogonan. An gabos na nagkakasala na sakop kan Katogonan, huhukoman sosog sa Katogonan. ¹³ Huli ta bakong sa pagdangog kan Katogonan ginigibong matanos nin Dios an tawo, kundi huli sa pag-otob kan ipinagboboot kaiyan. ¹⁴ An mga pagano mayo kan Katogonan ni Moises, alagad kun an ginigibo ninda sosog sa nasasabi sa Katogonan, idto nagigin katogonan para sainda, maski mayo sinda kan Katogonan. ¹⁵ An mga gawe ninda nagpapahiling na nakasurat sa puso ninda an ipinagboboot kan Katogonan. Pinapatunayan man iyan kan konsyensya ninda, huli ta kun minsan binabasol sinda kan saindang pag-isip asin kun minsan sinusurog sinda. ¹⁶ Mangyayari ini sa Aldaw na hukoman nin Dios sa paagi ni Jesu-Cristo an mga hilom na iniisip kan tawo, sosog sa Marahay na Bareta na ipinaghuhulit ko. ¹⁷ Sinasabi mong saro kang Judio, nananarig ka sa Katogonan ni Moises saka ipinag-oorgulyo mo an relasyon mo sa Dios. ¹⁸ Aram mo an kabotan nin Dios; nanodan mo man sa Katogonan an pagpili kan tama. ¹⁹ Naghohona ka na parakabit ka nin buta asin ilaw para sa mga nasa kadikloman; ²⁰ na parasagwe ka kan mga lolong saka paratukdo kan mga mangmang. Bilog an paglaom mo na anoman an sabihon mo totoo, huli ta tatao ka kan Katogonan. ²¹ Nagtutukdo ka sa iba, tadaw ta dai mo tukdoan an sadiri mo? Naghuhulit kang, “Dai ka maghabon” alagad ika, dai naghahabon? ²² Nagsasabi kang, “Dai ka magdorog sa bako mong agom” alagad ika, dai ka nakikidorog sa bako mong agom? Nauuyam ka sa mga dios-dios, alagad tadaw ta pinaghahabonan mo an mga templo? ²³ Ipinaghahambog mo na igwa ka kan katogonan, alagad tadaw ta dai mo ginagalangan an Dios sa paglapas mo kan katogonan niya? ²⁴ Nasasabi sa kasuratan, “Dahel saindong mga Judio, an Dios pinapakaraot kan mga pagano.” ²⁵ An pagkaniserkomsisyonado mo may halaga sana kun kinukuyog mo an Katogonan, alagad kun dai mo iyan kinukuyog, garo ka man sana bakong serkomsisyonado. ²⁶ Kun an dai sinerkomsisyon nagkukuyog kan Katogonan, bakong ibibilang siya nin Dios na garo siyang serkomsisyonado? ²⁷ Kaya kamong mga sinerkomsisyon na igwang nakasurat na Katogonan alagad naglalapas kaiyan, kokondenaron kan mga bakong serkomsisyonado na nagkukuyog kan Katogonan. ²⁸ An pagigin tunay na Judio nin sarong tawo bakong huli ta igwa siya nin tanda sa hawak; dai siya nagigin tunay na serkomsisyonado huli ta sinerkomsisyon siya sa laman. ²⁹ Kundi, an tunay na Judio iyo an Judio sa puso; an tunay na pagkaniserkomsisyon iyo an pagkaniserkomsisyon sa boot, sosog sa Espiritu Santo asin bakong sa nakasurat na Katogonan. An tawong siring kaiyan inoomaw nin Dios, bako nin tawo.

¹ Kun siring, ano an karahayan kan pagigin sarong Judio sa pagano? May halaga daw an pagigin (pagka)parkaniserkomsisyonado? ² Kadakul! Enot, sa mga Judio pinaniwala nin Dios an saiyang mensahe. ³ Ano kun igwa sa saindang dai nagin maimbod? Magigin dahelan daw iyan na dai na magigin maimbod an Dios? ⁴ Bako! Maski magin putikon an gabos na tawo, danay na magigin totoo an Dios, siring sa nasusurat, “Kaipuhan mahiling na tama ka; kun hukoman ka kaipuhan manggana ka.” ⁵ Alagad ano an sasabihon ta kun an sala tang gibo iyo mismo an nagpapahayag na tama an Dios? Masabi daw kita na bakong tama an Dios sa pagpadusa sato? (Siring an kaisipan nin tawo.) ⁶ Dai! Huli ta kun an Dios bakong matanos, paano niya huhukoman an kinaban? ⁷ Alagad kun sa paagi kan pagputik ko, orog na mahihiling an pagigin totoo nin Dios, asin orog na magtatao saiya nin kaomawan, tadaw ta kinokondenar pa niya ako bilang sarong parakasala? ⁸ Tadaw ta dai kita maggibo nin maraot tanganing lumataw an marahay? Ini daa an itinutukdo ko, an sabi kan nagkapirang nagpapakaraot sako! Alagad an mga tawong iyan maninigong kondenaron. ⁹ Ano palan? Mas marahay daw an kamugtakan tang mga Judio ki sa iba? Bako nanggad! Pinatunayan ko, na an gabos na tawo, Judio o bako, anas nasa irarom kan kapangyarihan nin kasalan. ¹⁰ Siring sa nasusurat, “Mayo nin sarong tawo na matanos, ¹¹ mayo ni sarong nakakasabot, o naghahanap sa Dios. ¹² Gabos sinda nagbaya sa Dios, gabos nagkasala. Mayong naggigibo nin marahay, mayo maski saro. ¹³ An saindang halonan sarong bukas na lulubngan, ginagamit ninda an saindang dila sa pagdaya. Mga mararang tataramon, na garo rara nin halas, an nagluluwas sa saindang ngoso; ¹⁴ pano nin muda asin malalanit na tataramon an ngabil ninda. ¹⁵ Marikas sinda sa pagkulog saka sa paggadan. ¹⁶ kalaglagan asin kasakitan an walat ninda saen man sinda magduman. ¹⁷ Dai sinda tatao kan dalan nin katoninongan, ¹⁸ ni nakanood na matakot sa Dios.” ¹⁹ Ngunyan aram tang an nasasabi sa Katogonan gabos ipinapanongod sa mga tawong nasasakopan kan Katogonan, tanganing mayo nanggad nin dahelan an siisay man, asin tanganing an bilog na kinaban iatubang sa paghukom nin Dios. ²⁰ Huli ta mayo nin siisay man na magigin matanos sa Dios huli sana sa pagsunod kan Katogonan; an Katogonan iyo an nagpapamidbid sa tawo na siya nagkasala. ²¹ Alagad ipinahayag na ngunyan kun paano nin Dios pinangagin matanos an tawo saiya. Iyan bakong sa paagi nin Katogonan, maski an Katogonan asin an mga propeta nagpatotoo dapit kaiyan. ²² Pinangagin matanos nin Dios an tawo sa paagi kan pagtubod ninda ki Jesu-Cristo. Ginibo iyan nin Dios sa gabos na nagtutubod ki Cristo. Mayo nin kalaenan an gabos na tawo, ²³ huli ta an gabos nagkasala asin harayo sa kamurawayan nin Dios. ²⁴ Alagad huli sa biyaya na itinao nin Dios, an gabos pinangagin matanos niya sa saiya sa paagi ni Jesu-Cristo na nagtubos sainda. ²⁵ Idinolot nin Dios si Jesu-Cristo, na sa pagpabulos niya kan saiyang dugo, siya an nagin dalan sa kapatawadan nin mga kasalan kan mga nagtutubod saiya. Ginibo ini nin Dios sa pagpahiling na siya matanos. Kaidto, matinios siya asin pinagpasipara niya an mga kasalan kan mga tawo. Alagad ngunyan, huhukoman niya an saindang mga kasalan tanganing ipamidbid an saiyang katanosan. Sa paaging ini mahihiling na siya matanos asin na pinapangagin niyang matanos sa saiya an mga tawong nagtutubod ki Jesu-Cristo. ²⁷ Kaya ano an ipinag-oorgulyo ta? Mayo! Tano ta mayo? Ini daw huli ta nagkukuyog kita kan Katogonan? Bako, kundi huli ta nagtutubod kita ki Jesus. ²⁸ Kaya an tawo pinapangagin matanos nin Dios sa saiya sa paagi nin pagtubod, bakong huli sa pagkuyog kan Katogonan. ²⁹ Ano an Dios, Dios sana kan mga Judio? Bakong Dios man siya kan mga pagano? Iyo baga. ³⁰ Saro sana an Dios; gigibohon niyang magin matanos sa saiya an mga Judio huli sa pagtubod ninda, siring man an mga pagano. ³¹ Isinisikwal ta na daw an Katogonan huli sa pagtubod na ini? Dai; kundi pinapakosog ta iyan.

¹ Ano naman an masasabi ta dapit ki Abraham na ginikanan kan samong rasa? ² Kun pinangagin siyang matanos nin Dios huli sa saiyang mga ginibo, igwa kutana siya nin ipag-oorgulyo. Alagad dai siya makakapag-orgulyo sa atubang nin Dios. ³ Nasasabi sa kasuratan, “Si Abraham nagtubod sa Dios, asin huli kan pagtubod niyang iyan, inako siya nin Dios bilang matanos.” ⁴ An itinatandan sa tawong nagtatrabaho dai ibinibilang na regalo kundi bayad saiya. ⁵ Alagad an dai nagsasarig sa mga gibo niya, kundi nagtutubod sa Dios na nagtatao nin katanosan sa sarong parakasala, pinapangagin matanos nin Dios sa saiya huli sa saiyang pagtubod. ⁶ Iyo ini an boot sabihon ni David kan sabihon niya na paladan an tawong inaako nin Dios bilang matanos bakong huli sa anoman na gibo kan tawong iyan: ⁷ ”Paladan idtong pinatawad an mga katampalasan; idtong pinatawad an mga kasalan! ⁸ Paladan an tawo na an mga kasalan dai na sisingilon nin Kagurangnan!” ⁹ An kapaladan daw na ini para sa mga sinerkomsisyon sana? Bako! Para man iyan sa mga dai sinerkomsisyon. An sinabi ta sosog sa kasuratan, “Si Abraham nagtubod sa Dios, asin huli kaiyan inako siya nin Dios bilang matanos.” ¹⁰ Kasuarin ini nangyari? Bago siya sinerkomsisyon o pakatapos? Nangyari ini bago siya sinerkomsisyon, bakong pakatapos. ¹¹ An pagkaniserkomsisyonado niya tanda na inako siya nin Dios na matanos huli kan pagtubod niya bago pa siya sinerkomsisyon. An katuyohan iyo na siya an magigin ama kan gabos na nagtutubod sa Dios na inaako nin Dios na matanos, maski dai sinda sinerkomsisyon. ¹² Si Abraham ama man kan mga sinerkomsisyon; an boot sabihon kaini, bako sanang mga sinerkomsisyon kundi mga namumuhay sosog sa paarog nin pagtubod na ipinahiling kan samong ama na si Abraham bago siya sinerkomsisyon. ¹³ Ipinanuga nin Dios ki Abraham saka sa saiyang kapagarakian na aakoon ninda an kinaban bilang pamana, bakong huli ta si Abraham nagkuyog kan Katogonan, kundi huli ta nagtubod siya sa Dios asin inako nin Dios bilang matanos. ¹⁴ Kun an mga nag-ootob kan Katogonan iyo an tatawan nin pamana, mayo nin pakinabang an pagtubod nin tawo asin mayo nin halaga an panuga nin Dios. ¹⁵ An Katogonan nagdadara kan padusa; alagad kun mayo nin katogonan, mayo man nin paglapas kaiyan. ¹⁶ Kaya an pagtubod iyo an binasaran kan panuga, tanganing an panugang iyan garantisadong magin regalo nin Dios para sa gabos na kapagarakian ni Abraham—bako sanang para sa mga nag-ootob kan Katogonan, kundi para man sa mga nagtutubod arog ki Abraham. Siya an ama nyato gabos, ¹⁷ siring sa nasusurat, “Ginibo takang ama nin dakul na nasyon.” Kun siring, marahay an panuga huli ta hale iyan sa Dios na pinagtutubod ni Abraham—siya an Dios na nagbubuhay liwat sa mga gadan asin nagboboot na mabuhay an mga dai pa lamang nabuhay. ¹⁸ Nagtubod si Abraham saka naglaom, maski mayo nang paglaom, kaya siya nagin “ama nin dakul na nasyon.” Siring sa sinabi saiya, “An saimong kapagarakian magigin dakul arog kan mga bitoon.” ¹⁹ Masanggatos na kaidto an edad niya, alagad dai nagluya an saiyang pagtubod, dawa aram niyang maluya na an saiyang hawak asin aram man niya na si Sara baog. ²⁰ Dai nagluya an saiyang pagtubod manongod sa panuga nin Dios. Nagin makosog siya sa pagtubod asin inomaw niya an Dios. ²¹ Aram niyang magigibo nin Dios an ipinanuga saiya. ²² Kaya huli kan pagtubod ni Abraham, “inako siya nin Dios bilang matanos.” ²³ An mga tataramon na “inako siya nin Dios bilang matanos” isinurat bakong para ki Abraham sana, ²⁴ kundi para man sato na mga nagtutubod sa Dios na iyo an nagbuhay liwat ki Jesus na Kagurangnan ta. ²⁵ Ginadan si Jesus huli kan satong mga kasalan, asin binuhay siya liwat tanganing magin matanos kita sa Dios.

¹ Kaya huli ta pinangagin kitang matanos nin Dios huli sa pagtubod, igwa kita nin katoninongan saiya huli ki Jesu-Cristo na satong Kagurangnan. ² Huli saiya, nakamtan ta an biyaya nin Dios na satong namamatean ngunyan. Kaya nag-oogma kita sa paglaom na magkakaigwa kita nin kahirasan sa kamurawayan nin Dios. ³ Nag-oogma man kita sa satong mga kasakitan huli ta aram ta na an kasakitan nagbubunga nin pakatagal, ⁴ asin an pakatagal nagbubunga nin pag-oyon nin Dios, asin an pag-oyon nin Dios nagbubunga nin paglaom. ⁵ Dai kita pinapasopog kan paglaom na ini, huli ta pinano nin Dios an satong mga puso kan saiyang pagkamoot sa paagi kan Espiritu Santo na itinao niya sato. ⁶ Kan kita mga maluya pa, nagadan si Cristo para sa mga makasalan, sa panahon na itinalaan nin Dios. ⁷ Masakit an magpagadan para sa sarong matanos na tawo, alagad pwedeng may mangahas na magdusay nin buhay para sa tawong marahay. ⁸ Alagad ipinahiling nin Dios an saiyang dakulang pagkamoot sato kan si Jesus nagadan para sato kan kita mga parakasala pa! ⁹ Ngunyan na pinangagin matanos kita sa Dios huli sa saiyang dugo, orog pa niya kitang ililigtas sa kaanggotan nin Dios. ¹⁰ Dati mga kaiwal kita nin Dios, alagad ngunyan nagin katood na niya kita dahel kan pagkagadan kan saiyang Aki. Kaya ngunyan, orog na kitang ligtas huli ta buhay si Cristo. ¹¹ Bako sana iyan, nag-oogma kita sa Dios huli sa Kagurangnan tang si Jesu-Cristo, na dahel saiya kita naging katood nin Dios. ¹² An kasalan nakalaog sa kinaban sa paagi nin sarong tawo; asin an kagadanan, huli kan kasalan niya. Kaya nakalakop an kagadanan sa gabos na tawo, huli ta nagkasala an gabos. ¹³ Bago itinao an Katogonan, yaon na an kasalan sa kinaban; alagad huli ta mayo nin katogonan, mayo man nin ibinibilang na kasalan. ¹⁴ Alagad naghade an kagadanan magpoon ki Adan sagkod ki Moises, maski sa mga dai nagkasala nin arog kan kasalan ni Adan. Si Adan anino kan sarong maabot. ¹⁵ Alagad bakong magkapareho an duwang ini, huli ta an regalo nin Dios laen nin marahay sa kasalan ni Adan. Totoong dakul na tawo an nagadan huli sa pagkagadan ni Adan. Alagad mas mapangyari an biyaya nin Dios asin an saiyang regalo sa paagi kan biyaya kan sarong tawo, si Jesu-Cristo. ¹⁶ Bako man magkapareho an regalo nin Dios saka an bunga kan kasalan ni Adan. Padusa an nagin bunga kan paglapas ni Adan, alagad maski kadakul na kasalan an ginibo kan mga tawo, kapatawadan an nagin bunga kan regalo nin Dios. ¹⁷ Totoo na huli sa kasalan kan sarong tawo, naghade an kagadanan; alagad huli sa ginibo kan saro man na tawo, si Jesu-Cristo, orog an makakamtan kan mga tawong nagin matanos sa Dios saka nag-ako kan saiyang nagsusupay na biyaya. Sinda maghahade sa buhay sa paagi ni Jesu-Cristo. ¹⁸ Kaya siring na huli sa kasalan nin sarong tawo sinilotan an gabos, dahel man sa matanos na gibo nin sarong tawo, an gabos kinalda sa kasalan dangan nagkaigwa nin buhay. ¹⁹ Kun huli kan pagsuhay nin sarong tawo, kadakul kan nagin parakasala; dahel man kan pagkuyog nin sarong tawo, dakul an magigin matanos sa Dios. ²⁰ An Katogonan itinao tanganing dugangan an kasalan; alagad mantang nagdadagdag an kasalan, nag-oorog man an biyaya nin Dios. ²¹ Kaya siring na an kasalan nagdara nin kagadanan, an biyaya nin Dios nagdara sato, na mga pinangagin matanos, nin buhay na daing kataposan sa paagi ni Jesu-Cristo na satong Kagurangnan.

¹ Kaya ano an sasabihon ta? Magpapadagos daw kita sa pagkasala tanganing orog na magdakul an biyaya nin Dios? ² Dai! Gadan na kita sa kasalan kaya paano pa kita mabubuhay diyan? ³ Dai nindo aram na kitang mga binunyagan ki Cristo Jesus, binunyagan man sa saiyang kagadanan? ⁴ Kaya ilinubong kita kaiba ni Cristo sa paagi kan bunyag sa kagadanan, tanganing arog saiya na binuhay liwat kan kamurawayan kan Ama, kita man pwedeng magkaigwa nin bagong buhay. ⁵ Huli ta kun nakisumaro kita ki Cristo sa kagadanan na arog kan kagadanan niya, siring man, makikisumaro kita saiya sa pagkabuhay liwat na arog kan pagkabuhay niya liwat. ⁶ Aram ta na an dati tang pagkatawo ipinako sa krus kaiba ni Cristo, tanganing malaglag an makasalan na hawak asin dai na kita magin oripon nin kasalan. ⁷ Huli ta an tawong gadan na, talingkas sa kapangyarihan kan kasalan. ⁸ Kun kita nagadan kaiba ni Cristo, nananarig kita na mabubuhay man kita kaiba niya, ⁹ huli ta aram ta na si Cristo binuhay liwat asin dai na nanggad magagadan; mayo nang kapangyarihan saiya an kagadanan. ¹⁰ Kan magadan si Cristo makasaro sana siyang nagadan para sa kasalan; alagad an buhay niya ngunyan, buhay para sa Dios. ¹¹ Kaya ibilang man nindong kamo gadan sa kasalan alagad buhay sa Dios, huli ki Cristo Jesus. ¹² Dai na nindo tugotan na maghade an kasalan sa saindong hawak na magagadanon, tanganing dai kamo magkuyog kan mga kamawotan kaiyan. ¹³ Dai nindo ipaghunod an anoman na kabtang kan saindong hawak sa kasalan bilang kasangkapan sa paggibo nin karatan, kundi idusay nindo an saindong buhay sa Dios bilang mga tawong nagadan alagad binuhay liwat. Idolot nindo saiya an bilog nindong buhay bilang kasangkapan sa paggibo nin katanosan. ¹⁴ Dai kamo dapat na magpasakop sa kasalan, huli ta bako na kamong nabubuhay sa irarom kan katogonan kundi sa irarom kan biyaya nin Dios. ¹⁵ Kun siring, ano palan? Magkasala daw kita huli ta bako na kita nasa irarom kan katogonan kundi nasa irarom na kan biyaya nin Dios? Dai! ¹⁶ Aram nindo na kun magpaoripon kamo, sakop kamo kan kagurangnan nindo asin an pagboot niya an kinukuyog nindo. Kun sa kasalan kamo magpaoripon, madara iyan saindo sa kagadanan; kun sa pagkamakinuyog-kuyog, madara iyan saindo sa katanosan. ¹⁷ Totoo na kamo mga oripon kaidto kan kasalan, alagad salamat sa Dios ta ngunyan nagkukuyog na kamo nin tudok sa puso kan mga katukdoan na inako nindo. ¹⁸ Pinatalingkas kamo sa kasalan asin nagin mga oripon nin katanosan. ¹⁹ (Mga simpleng tataramon sana an ginagamit ko huli kan saindong kaluyahan.) Kun kaidto ihinunod nindo an saindong hawak sa mga kadustaan saka nagin orog kamo karaot, ngunyan kaipuhan idusay nindo an saindong hawak sa katanosan para sa mga banal na katuyohan. ²⁰ Kan kamo mga oripon pa nin kasalan, bako kamong sakop kan katanosan. ²¹ Alagad anong karahayan an nakua nindo sa paggibo kan mga bagay na idto na ngunyan ikinakasopog nindo? An bunga kan mga bagay na idto, kagadanan! ²² Ngunyan na talingkas na kamo sa kasalan asin nagin mga oripon nin Dios, nag-aako na kamo nin kabanalan na an bunga, buhay na mayong kataposan. ²³ Huli ta an kabayadan nin kasalan iyo an kagadanan; alagad an regalo nin Dios iyo an buhay na mayong kataposan ki Cristo Jesus na satong Kagurangnan.

¹ Mga tugang, aram nindo an togon, kaya nasasabotan nindo na an sarong tawo sakop kan togon sagkod sana na siya nabubuhay. ² Kaya sosog sa togon, an sarong babae sakop kan agom niya sagkod na buhay ini; alagad kun gadan na an lalaki, an agom na babae bako nang sakop kan togon na nagbugkos saiya. ³ Kaya kun makisaro siya sa ibang lalaki mantang buhay pa an agom, nagkakasala siya nin adulteryo. Alagad kun gadan na an agom kan babae, dangan nagpaagom giraray siya, dai siya nagkakasala nin adulteryo, huli ta bako na siyang sakop kan togon. ⁴ Siring man, mga tugang, ligtas na kamo sa kapangyarihan kan Katogonan—huli ta kabtang kamo kan hawak ni Cristo; asin ngunyan sadiri na kamo ni Cristo na nabuhay liwat tanganing magin mahalaga kita sa paglingkod sa Dios. ⁵ Huli ta kan kita nabubuhay pa sosog sa laman, an satong makasalan na mga kamawotan na pinukaw kan Katogonan aktibong marahay sa satuya asin ini nagbubunga nin kagadanan. ⁶ Alagad ngunyan ligtas na kita sa Katogonan; ligtas sa kapangyarihan kan nag-oripon sato. Kaya ngunyan naglilingkod kita sa Dios, sosog sa bagong buhay nin Espiritu, bakong sosog sa daan na buhay kan nakasurat na katogonan. ⁷ Masabi daw kita na maraot an Katogonan? Dai nanggad! An Katogonan an nagpaliwanag sako kun ano an kasalan. Kun dai sinabi sa Katogonan an “Dai ka maara sa anoman na bakong saimo,” dai ko kutana maaraman kun ano an pagkaara. ⁸ Alagad dahel sa togon na iyan nagkaigwa nin oportunidad an kasalan na pukawon sako an gabos na klase nin pagkaara. Kun mayo nin Katogonan, gadan an kasalan. ⁹ Kaidtong mayo nin katogonan, buhay ako. Kan igwa na kan togon, nagkaigwa nin buhay an kasalan, asin ako an nagadan. ¹⁰ Kaya an togon na an katuyohan iyo an magtao nin buhay, nagin kagadanan logod para sako. ¹¹ Huli ta nagkaigwa nin oportunidad an kasalan dahel kan togon; dinaya ako kan kasalan saka ginadan sa paagi kan togon na iyan. ¹² Kaya banal an Katogonan, asin banal man an togon, tama saka marahay. ¹³ Nangangahulogan daw iyan na an marahay nagin dahelan kan sakong kagadanan? Dai! An kasalan an nagin dahelan kan sakong kagadanan sa paagi kan karahayan, tanganing ikapahiling an tunay na kolor kan kasalan. Kaya sa paagi nin togon ipinapahiling na maraot na gayo an kasalan. ¹⁴ Aram ta na an Katogonan espiritwal; alagad ako tawo, oripon nin kasalan. ¹⁵ Dai ko nasasabotan kun tadaw ta arog kaini an gibo ko. Dai ko ginigibo an boot kong gibohon kundi idtong ikinakaongis ko. ¹⁶ Ngunyan, kun ginigibo ko an habo kong gibohon, nagpapahiling iyan na oyon ako na an Katogonan tama. ¹⁷ Kaya bako nang ako an naggigibo kan bagay na ini kundi an kasalan na yaon sako. ¹⁸ Aram ko na mayong marahay na yaon sako, boot sabihon, sa sakong laman. Huli ta maski boot kong maggibo nin marahay, dai ko iyan nagigibo. ¹⁹ Embes na gibohon ko an marahay na boot ko, an maraot logod na habo ko iyo an ginigibo ko. ²⁰ Kun ginigibo ko an habo kong gibohon, nangangahulogan iyan na bako na ako an naggigibo kaiyan, kundi an kasalan na yaon sako. ²¹ Nasabotan ko na an nangyayari sako iyo ini: kun boot kong maggibo nin marahay, an maraot harani sako. ²² Sa puso ko, maogma kong sinusunod an katogonan nin Dios. ²³ Alagad nahihiling ko sa sakong hawak na may ibang katogonan na minasalungat sa katogonan na nasa boot ko. Huli kaiyan, nagigin akong bilanggo sa katogonan nin kasalan na nag-eerok sa hawak ko. ²⁴ Herak man sako! Siisay an makalda sako sa hawak na ini na minadara sako sa kagadanan? ²⁵ Salamat sa Dios na nagkalda sako sa paagi ni Jesu-Cristo na satong Kagurangnan! Kaya ini ngunyan an kamugtakan ko: inootob ko an katogonan nin Dios sa isip sana, alagad an sakong laman nagsusunod sa katogonan nin kasalan.

¹ Kaya mayo na nin paghukom sa mga tawong namumuhay ki Cristo Jesus. ² Huli ta an katogonan kan Espiritu, na nagtatao nin buhay sato dahel sa pakisumaro ki Cristo Jesus, nagkalda sako sa katogonan nin kasalan asin nin kagadanan. ³ Ginibo nin Dios an dai magibo kan Katogonan ni Moises huli ta maluya an laman. Sinilotan nin Dios an kasalan na nasa tawo kan ipadara niya an sadiri niyang Aki, na nagin siring sa tawo, bilang atang para sa kasalan. ⁴ Ginibo ini nin Dios nganing maotob sato an matanos na kahagadan kan Katogonan, na kita mamuhay sosog sa Espiritu asin bakong sosog sa laman. ⁵ Huli ta an mga namumuhay sosog sa laman, nag-iisip kan mga bagay na sa laman; alagad an mga namumuhay sosog sa Espiritu, nag-iisip kan mga bagay na sa Espiritu. ⁶ An pag-isip kan mga bagay na sa laman nagbubunga nin kagadanan; an pag-isip kan mga bagay na sa Espiritu nagbubunga nin buhay saka katoninongan. ⁷ Kaiwal nin Dios an mga nag-iisip kan mga bagay na sa laman, huli ta dai sinda nagkukuyog sa katogonan nin Dios saka dai nanggad sinda makakakuyog kaiyan. ⁸ An mga nagkukuyog kan laman dai nanggad makakapaogma sa Dios. ⁹ Alagad dai kamo namumuhay sa laman kundi sa Espiritu, kun talagang an Espiritu nin Dios yaon saindo. An siisay man na mayo kan Espiritu ni Cristo bakong sadiri ni Cristo. ¹⁰ Alagad kun si Cristo nabubuhay saindo, maski magadan an saindong hawak huli kan kasalan, an espiritu nindo buhay huli ta ginibo kamong matanos nin Dios. ¹¹ Kun nag-eerok saindo an Espiritu nin Dios na iyo an nagbuhay liwat ki Jesus, an Dios man na iyan an matao nin bagong buhay sa saindong mga hawak na magagadanon sa paagi kan saiyang Espiritu na nag-eerok saindo. ¹² Kaya mga tugang, igwa kita nin katongdan, alagad bakong sa pagsunod sa kabotan kan laman. ¹³ Huli ta kun namumuhay kamo sosog sa laman, magagadan kamo; alagad kun ginagadan nindo an mga gibo nindong maraot sa tabang nin Espiritu, mabubuhay kamo. ¹⁴ An gabos na nagsusunod sa Espiritu nin Dios, mga aki nin Dios. ¹⁵ Huli ta dai nindo inako an espiritu nin kaoripnan tanganing matakot giraray kamo, kundi inako nindo an espiritu nin pagigin aki nin Dios, dangan sa paagi kan kapangyarihan kan Espiritu nin Dios, makakaapod kita saiya, “Ama, Ama ko!” ¹⁶ An Espiritu mismo an nagpapatotoo, kaiba kan satong espiritu, na kita mga aki nin Dios. ¹⁷ Huli ta kita mga aki niya, kita mga paramana nin Dios asin kapwa paramana kaiba ni Cristo. Huli ta kun kaiba kita ngunyan sa kasakitan ni Cristo, makakaiba man kita sa saiyang kamurawayan. ¹⁸ Ibinibilang ko na an mga kasakitan ngunyan na panahon dai nanggad ikakapantay sa kamurawayan na ihahayag sato. ¹⁹ An gabos na linalang tudok sa puso na naghahalat na ihayag kan Dios an saiyang mga aki. ²⁰ Kinondenar na mawaran nin katuyohan an linalang, bakong huli sa kagustohan kan linalang kundi huli sa kabotan nin Dios. Alagad igwa nin paglaom ²¹ na an linalang patatalingkasan nin Dios tanganing dai na iyan malapa, asin tanganing makahiras sa mamurawayon na katalingkasan kan mga aki nin Dios. ²² Aram ta na sagkod ngunyan an bilog na linalang nag-aagrangay sa kulog arog kan babaeng kinukulog kun nangangaki. ²³ Alagad bako sana an bilog na linalang an nag-aagrangay, kundi kita man na nag-ako na kan Espiritu na iyo an enot kan mga regalo nin Dios sato. Sa satuyang boot nag-aagrangay man kita, mantang pinaghahalat ta an Dios na gibohon kitang mga aki niya saka tuboson an satong hawak sa pagkagapos. ²⁴ Sa paglaom na iyan kita nakaligtas, alagad kun nahihiling na nyato an satong pinaglalaom, iyan bako talagang paglaom, huli ta an sarong bagay na nahihiling, dai na pinaglalaom. ²⁵ Alagad kun an satong pinaglalaom sarong bagay na dai nahihiling, matinios na hinahalat ta nanggad iyan. ²⁶ Siring man tinatabangan kita kan Espiritu sa satong mga kaluyahan. Dai kita tataong mamibi siring sa maninigo, alagad an Espiritu na mismo an nakikimaherak sa Dios para sato, sa mga inagrangay na dai ta ikakapahayag sa mga tataramon. ²⁷ An Dios na nakakaaram kan nasa puso nin tawo, nakakaaram kan boot sabihon kan Espiritu, huli ta an Espiritu namimibi sosog sa kabotan nin Dios para sa mga banal. ²⁸ Aram ta na sa gabos na bagay an Dios naggigibo para sa karahayan kan mga namomoot saiya—an mga inaapod niya sosog sa saiyang katuyohan. ²⁹ An mga pinili na nin Dios, linaen man niya tanganing magin arog sinda sa saiyang Aki, tanganing an Aki iyo an magin panganay sa dakul na magturugang. ³⁰ Kaya an mga linaen nin Dios poon pa sa kapinonan, saiyang inapod; an mga inapod niya pinangagin niyang matanos sa saiya saka hinirasan niya kan saiyang kamurawayan. ³¹ Ano pa an masasabi ta dapit kaini? Kun an Dios kaapil ta, siisay an makakalaban sato? ³² Kun dai niya ngani ipinangalad an saiyang sadiring Aki, kundi itinao niya para sato gabos, an gabos na bagay pa daw an dai niya itao sato kaiba kan saiyang Aki? ³³ Siisay an magsusumbong tumang sa mga pinili nin Dios? An Dios mismo an nagsasabing dai sinda nin kasalan. ³⁴ Siisay palan an makondenar sainda? Si Cristo Jesus daw na nagadan, nabuhay liwat asin yaon na ngunyan sa too nin Dios, na nakikimaherak para sato? ³⁵ Siisay an makakapasuhay sato sa pagkamoot ni Cristo? Makapasuhay daw sato an kahaditan, o kadipisilan, o pagpasakit, o kagutoman, o kaya kadukhaan, o pag-alaman, o kagadanan? ³⁶ Siring sa nasusurat, “Huli saimo kami ginagadan sa bilog na aldaw; inaarog sa mga karnerong bubunoon.” ³⁷ Dai! An gabos na ini madadaog ta huli ki Cristo, na namoot sato! ³⁸ Huli ta ako minatubod na maski an kagadanan, an buhay, an mga anghel, an mga prinsipado, an mga uya na, an mga maabot pa, an mga kapangyarihan, ³⁹ an kahalangkawan, an kahararoman, o an anoman na linalang dai pwedeng makapasuhay sato sa pagkamoot nin Dios na yaon ki Cristo Jesus na satong Kagurangnan.

¹ Katotoohan an sinasabi ko; dai ako nagpuputik huli ta sadiri ako ni Cristo. An sakong konsyensya, na sakop kan Espiritu Santo, nagpapatotoo na dai ako nagpuputik, ² kun nagsasabi ako na makuring gayo an kamondoan ko asin mayong kataposan an kulog sa puso ko ³ para sa mga tugang ko, an mga karasa ko. Mawot ko pang maldisyonon ako nin Dios asin isuhay ki Cristo para sainda. ⁴ Sinda an mga Israelita; ginibo niya sindang mga aki niya asin ipinahayag sainda an saiyang kamurawayan. Nakipagtipan siya sainda; itinao niya sainda an Katogonan. Yaon sainda an tunay na pagsamba; inako ninda an mga panuga nin Dios. ⁵ Gikan sinda sa bantog na mga Patriarka; sa rasa ninda gikan si Cristo kan siya magin tawo. Pag-omawon sagkod pa man an Dios na nagsasakop kan gabos! Amen. ⁶ Alagad dai ko sinasabi na an panuga nin Dios dai naotob; huli ta bakong gabos na gikan ki Israel kabilang sa banwaan nin Dios. ⁷ Bakong gabos na gikan ki Abraham kapagarakian niya; kundi an Dios nagsabi ki Abraham, “Sa paagi ni Isaac, magkakaigwa ka kan kapagarakian na panuga ko saimo.” ⁸ Ini nangangahulogan na bakong an mga aki sa laman an mga aki nin Dios; kundi an mga aking namundag sosog sa panuga, iyo an ibinibilang na tunay na kapagarakian. ⁹ Huli ta an panuga nin Dios ki Abraham iyo ini: “Sa tamang panahon mabalik ako, maabot ako asin magkakaigwa si Sara nin sarong aking lalaki.” ¹⁰ Bako sana ini. An duwang aking lalaki ni Rebeca saro sana an ama, an satong ginikanan na si Isaac. ¹¹ Alagad tanganing an pagpili kan sarong aki magin sosog mananggad sa sadiring katuyohan nin Dios, nagsabi an Dios ki Rebeca, “An matua malingkod sa ngohod.” Sinabi niya ini bago pa sinda magkamurundag asin bago sinda makagibo nin anoman, marahay man o maraot; kaya an pagpili nin Dios huli sa saiyang pag-apod, bakong sa anoman na saindang ginibo. ¹³ Siring sa nasusurat, “Namotan ko si Jacob, alagad ikinaongis ko si Esau.” ¹⁴ Ano na an masasabi ta? Na an Dios may pinagkikilingan? Dai. ¹⁵ Huli ta nagsabi siya ki Moises, “Maheherak ako sa kiisay man na boot kong maherakan; magmamakulog ako sa kiisay man na boot kong pagmakulogan.” ¹⁶ Kaya an gabos bakong huli sa kabotan o gibo nin tawo, kundi huli sa pagkaherak nin Dios. ¹⁷ Huli ta nasa kasuratan an sinabi niya sa hade nin Egipto, “Ginibo takang hade tanganing sa paagi mo, ikapahiling ko an sakong kapangyarihan saka ikapahayag an ngaran ko sa bilog na kinaban.” ¹⁸ Kaya maheherakan niya an boot niyang maherakan; papatagason niya an puso kan boot niyang patagason. ¹⁹ Alagad masabi ka sako, “Kun totoo ini, tadaw ta an tawo an sinasala nin Dios? Huli ta siisay an makakasalungat sa kabotan nin Dios?” ²⁰ Alagad siisay ka man na makikisimbagan sa Dios? Nakakahapot daw an dalipay na koron sa tawong naggibo saiya, “Tadaw ta ginibo mo akong siring kaini?” ²¹ An paragibo nin koron makakapagboot kun ano an boot niyang gibohon sa laboy; makakagibo siya nin duwang klaseng koron: an saro para sa espesyal na okasyon, an saro para sa aroaldaw na gamit. ²² Siring man kaiyan an ginibo nin Dios. Boot niyang ipahiling an saiyang kaanggotan saka ipahayag an saiyang kapangyarihan. Alagad tinios niya an mga tawong nagpaanggot saiya na maninigong tunawon. ²³ Ginibo niya ini tanganing mabantog an kayamanan nin saiyang kamurawayan na itinao niya sato na mga naherakan niya asin mga inandam niya para sa saiyang kamurawayan. ²⁴ Kita an mga inapod nin Dios, bako sana an gikan sa mga Judio kundi an gikan man sa mga pagano. ²⁵ Ini an sinabi niya sa libro ni Oseas: “An banwaan na bako kong sadiri, aapodon kong ‘banwaan ko’; an nasyon na dai ko namotan kaidto, aapodon kong ‘sakong namomotan.’ ²⁶ Sa mismong lugar na pinagsabihan sainda, ‘Bako ko kamong banwaan;’ duman sinda aapodon na ‘mga aki kan buhay na Dios.’” ²⁷ Alagad dapit sa mga Israelita, nagsabi si Isaias, “Dawa pa magdakul siring sa baybay kan dagat an kapagarakian ni Israel, dikit sana sainda an makakaligtas, ²⁸ huli ta hihidalion nin Kagurangnan an paghukom sa bilog na kinaban.” ²⁹ Siring kaini an sinabi ni Isaias kaidto, “Kun an Kagurangnan nin mga hukbo dai nagwalat sato nin nagkapirang kapagarakian, kutana nagin arog kita sa mga syudad nin Sodoma saka Gomorra.” ³⁰ Ngunyan masasabi ta na an mga pagano na dai naghingowang magin matanos sa Dios, iyo an nagin matanos huli sa pagtubod. ³¹ Alagad an mga Israelita na naghingowang magin matanos sa Dios sa paagi nin katogonan, dai nakaotob kan katogonan. ³² Tadaw ta dai? Huli ta an saindang paghingowa bakong huli sa pagtubod kundi sa mga gibo. Kaya nasingkog sinda sa “gapong singkogan” ³³ na nasasambit sa kasuratan, “Hilinga, nagbugtak ako sa Sion nin sarong gapo na masisingkogan nin mga tawo, sarong gapo na makakapatumba sainda. Alagad an siisay man na magtubod saiya, dai mapapasopog.”

¹ Mga tugang, an sakong pagmawot asin pamibi sa Dios sa bilog kong puso iyo na an kapwa ko mga Israelita makaligtas. ² Makakapatotoo ako na talagang mga malodok sinda sa Dios, alagad an saindang pagkamalodok dai napapatugmad sa tunay na pakasabot. ³ Dai ninda nasasabotan an katanosan na gikan sa Dios, kaya naghahanap sinda nin sadiring paagi, embes na mag-oyon sa katanosan nin Dios. ⁴ Huli ta tinapos na ni Cristo an halaga kan Katogonan ni Moises, tanganing an gabos na nagtutubod saiya magin matanos sa Dios. ⁵ Ini an sinurat ni Moises mapadapit sa kun paano nagigin matanos an tawo sa Dios huli sa pagkuyog kan Katogonan: “An nag-ootob kan Katogonan mabubuhay huli kaiyan.” ⁶ Alagad ini an sinasabi sa kasuratan dapit sa kun paano nagigin matanos an tawo sa atubang nin Dios sa paagi nin pagtubod: “Dai ka magsaboot, ‘Siisay an masakat sa langit?’” (boot sabihon, tanganing pababaon si Cristo). ⁷ ”Dai ka man magsaboot, ‘Siisay an mahilig sa irarom kan daga?’” (boot sabihon, nganing bangonon si Cristo sa mga gadan). ⁸ An sinasabi sa katogonan iyo ini: “An tataramon nin Dios harani saimo, yaon iyan sa saimong ngoso saka sa saimong puso.” —boot sabihon, an tataramon nin pagtubod na samong ipinaghuhulit. ⁹ Kun ipinapahayag mong si Jesus iyo an Kagurangnan, saka minatubod ka sa saimong puso na binuhay siya liwat nin Dios sa mga gadan, makakaligtas ka. ¹⁰ An siisay man na nagtutubod nin tudok sa puso, nagigin matanos sa Dios; an siisay man na nagpapahayag kan pagtubod niya, nakakaligtas. ¹¹ Nagsasabi an kasuratan, “Mayo nin siisay man na nagtutubod saiya na mapapasopog.” ¹² Mayo nin kalaenan an mga Judio asin an mga pagano; an Kagurangnan iyo an Kagurangnan kan gabos, saka tinatawan niya nin dakul na biyaya an gabos na nag-aapod saiya. ¹³ Siring sa nasasabi sa kasuratan, “An gabos na nag-aapod sa ngaran nin Kagurangnan, makakaligtas.” ¹⁴ Alagad paano sindang mag-apod saiya kun dai man sinda nagtutubod? Paano sindang magtubod kun dai pa ninda nadadangog an dapit saiya? Paano man nindang madangog kun mayo man nin naghuhulit? ¹⁵ Paanong ipaghulit nin mga tawo an mensahe nin Dios kun dai man sinda sinugo? Siring sa nasusurat, “Magayon an mga bitis kan nagdadara kan Marahay na Bareta!” ¹⁶ Alagad bakong gabos na tawo minaako kan Marahay na Bareta. Si Isaias nagsabi, “Kagurangnan, siisay an nagtubod kan samong bareta?” ¹⁷ Kaya an pagtubod bunga kan pagdangog sa mensahe; an mensahe bunga kan paghulit dapit ki Cristo. ¹⁸ Ini an hapot ko: Totoo daw na dai ninda nadangog an mensahe? Nadangog ninda, huli ta nasusurat, “An saindang tingog nakalakop sa bilog na kadagaan, an saindang mga tataramon nakaabot sagkod sa mga poro kan kinaban.” ¹⁹ Mahapot giraray ako: Dai daw nakasabot an banwaan nin Israel? Si Moises an enot na minasabi, “Papaimonon ko kamo sa mga tawong bakong tunay na nasyon; papaanggoton ko kamo sa sarong nasyon na lolong.” ²⁰ Mas pusoan si Isaias na minataram, “Nakua ako kan mga dai naghanap sako; nagpahiling ako sa mga dai naghapot kun haen ako.” ²¹ Alagad dapit sa mga taga Israel, ini an sinasabi ni Isaias, “Maghapon akong naghalat sa pag-abot kan nasyon na matagas an payo saka matumang sako.”

¹ Kaya ini an hapot ko: Isinikwal na daw nin Dios an sadiri niyang banwaan? Dai! Israelita man ako; si Abraham an sakong ginikanan asin kabilang ako sa tribu ni Benjamin. ² Dai isinikwal nin Dios an saiyang banwaan na pinili niya poon pa kaidto. Dai daw nindo aram an sinasabi kan kasuratan dapit ki Elias? Isinumbong niya sa Dios an mga taga Israel. ³ Sinabi niya, “Kagurangnan, ginadan ninda an saimong mga propeta saka ginaba ninda an saimong mga altar. Ako na sana an natada, asin boot pa ninda akong gadanon.” ⁴ Alagad ano an simbag saiya nin Dios? “Nagtada ako para sako nin pitong ribo katawo na dai nagsamba sa dios-dios na si Baal.” ⁵ Siring man ngunyan na panahon: igwa nin kadikit na natada sa mga pinili niya huli kan saiyang biyaya. ⁶ Pinili sinda nin Dios huli kan saiyang biyaya, bakong huli sa mga ginibo ninda; ta kun dahel sa gibo, an biyaya nin Dios bakong tunay na biyaya. ⁷ Kun siring, ano? Dai nakua kan mga Israelita an saindang hinahanap. An mga pinili sana nin Dios an nakakua; an kadaklan nagbinongog sa apod nin Dios. ⁸ Siring kan sinasabi sa kasuratan, “Pinaluya nin Dios an saindang isip; dai sinda nakakahiling asin dai sinda nakakadangog sagkod sa aldaw na ini.” ⁹ Si Hadeng David nagsabi man, “Magin logod litag saka siod an saindang mga bangkete, sarong singkogan asin padusa para sainda. ¹⁰ Dumiklom logod an saindang mga mata asin mabuta, saka mabuktot logod sinda sagkod lamang.” ¹¹ Ini an hapot ko: Kan masingkog an mga Judio, idto na daw an saindang kataposan? Bako! Dahel sa pagkasala ninda, nag-abot an kaligtasan sa mga pagano, tanganing an mga Judio mag-imon sainda. ¹² Kun an pagkakasala kan mga Judio nagtao nin dakulang karahayan sa kinaban, asin an saindang kadikit na pagtubod nagdara nin dakul na bendisyon sa mga pagano, gurano pa daw kadakul an bendisyon kun magbalik sinda sa Dios! ¹³ Mga pagano, ini an masasabi ko saindo: Nin huli ta ako apostol nin mga pagano, pinapahalagahan ko an sakong trabaho, ¹⁴ tanganing mapaimon ko an kapwa ko Judio asin ikaligtas ko an iba sainda. ¹⁵ Huli ta kan isikwal an mga Judio, ibinalik nin Dios an marahay na relasyon niya sa iba pang mga tawo sa kinaban. Ano pa daw kun an mga Judio akoon na niya? Iyan sarong pagkabuhay liwat. ¹⁶ Kun an enot na pedaso nin tinapay idinodolot sa Dios, an bilog na tinapay idinodolot na man saiya; kun an gamot nin sarong kahoy idinodolot sa Dios, an mga sanga kaiyan idinodolot man saiya. ¹⁷ Pinurutol an ibang sanga kan tunay na oliba, dangan an sarong sanga kan olibang layas isinugpon sa hawak kan tunay na oliba. Ngunyan an sangang isinugpon nabubuhay sa tagok na hale sa mga gamot kan tunay na oliba. Kamong mga pagano arog kan olibang layas; ngunyan kahiras kamo sa tagok kan mga Judio. ¹⁸ Kaya dai kamo magpaabaw-abaw sa mga sanga. Romdomon nindo na bakong kamo an nagbubuhay sa gamot; an gamot an nagbubuhay saindo. ¹⁹ Masabi ka, “Tama, alagad pinutol an mga sanga tanganing ikasugpon ako.” ²⁰ Totoo iyan. Pinutol sinda huli ta dai sinda nagtubod, mantang ika isinugpon dahel ta nagtubod ka. Alagad dai ka magpaabaw-abaw, kundi matakot ka. ²¹ Huli ta dai pinanganogonan nin Dios na putolon an mga tunay na sanga, kaya dai ka man niya panganganogonan. ²² Diyan ta mahihiling kun gurano kaboot asin kaisog an Dios. Maisog siya sa mga nagkakasala, alagad maboot saimo—kun magdanay ka sa saiyang pagkamaboot. Kun dai, puputolon ka man. ²³ Kun magtubod an mga Judio, isusugpon giraray sinda huli ta an Dios may kapangyarihan sa pagsugpon giraray sainda. ²⁴ Kun ika pinutol sa sarong olibang layas, dangan isinugpon sa tunay na oliba maski bako ini an natural na paagi, mas madali para sa mga tunay na sanga na isugpon giraray sa dating poon ninda! ²⁵ Mga tugang, sasabihon ko saindo an sarong misteryo tanganing dai kamo mag-isip na anong dodonong nindo: an katagasan kan payo kan banwaan nin Israel dai magdadanay. Sagkod sana iyan sa oras na magdolok sa Dios an tamang bilang kan mga pagano. ²⁶ Pakatapos kaiyan, makakaligtas an bilog na Israel, sosog sa sinasabi sa kasuratan, “An Paraligtas maabot hale sa Sion; hahaleon niya an gabos na katampalasanan sa kapagarakian ni Jacob. ²⁷ Ini an magigin tipan ko sainda, kun paraon ko na an saindang mga kasalan.” ²⁸ Isinikwal kan mga Judio an Marahay na Bareta, kaya sinda nagin kaiwal nin Dios dahel sa saindo. Alagad namomotan sinda nin Dios huli sa mga ginikanan ninda na pinili niya. ²⁹ Dai binabawi nin Dios an saiyang mga balaog; dai niya binabago an saiyang pag-apod. ³⁰ Kaidto, dai kamo nagkuyog sa Dios, alagad ngunyan naherakan niya kamo dahel kan paglapas kan mga Judio. ³¹ Siring man ngunyan, naglalapas an mga Judio tanganing maherakan man sinda nin Dios siring na kamo naherakan. ³² Ibinibilanggo nin Dios an gabos na tawo sa kasombikalan tanganing an gabos saiyang maherakan. ³³ O an kararoman kan mga kayamanan nin kadonongan asin kaaraman nin Dios! Dai matugkad an saiyang mga kaisipan asin dai masabotan an saiyang mga palakaw! ³⁴ Siring sa nasusurat, “Siisay an nakaaram kan isip nin Kagurangnan? Siisay an nakatao saiya nin hatol? ³⁵ Siisay na an nakatao nin anoman sa Kagurangnan, tanganing balosan siya?” ³⁶ Huli ta gikan saiya, huli saiya asin para saiya an gabos na bagay. Mapasaiya an kamurawayan sagkod pa man. Amen.

¹ Kaya, mga tugang, huli sa dakulang pagkaherak nin Dios sato, nakikiolay ako saindo: Idolot nindo sa Dios an sadiri nindong hawak bilang sarong buhay na atang, banal asin maaako niya. Ini an tunay na pagsamba na dapat nindong itao sa Dios. ² Dai kamo makibagay sa kinaban na ini, kundi bayaan nindong bagohon kamo nin Dios huli sa pagbago kan saindong isip, tanganing mapatotoohan nindo kun ano an marahay, an maaako asin an mayong kakulangan na kabotan nin Dios. ³ Huli sa biyaya na itinao sako nin Dios, ini an masasabi ko saindo: Dai kamo mag-isip nin labaw pa saindo kundi magin mabini kamo sa saindong pag-isip. Hukoman nindo an saindong sadiri sosog sa sukol kan pagtubod na itinao nin Dios saindo. ⁴ Igwang dakul na kabtang an hawak; an gabos igwa nin manlaen-laen na katongdan. ⁵ Arog man kita kaiyan: dawa dakul, nabibilog kita sa sarong hawak ni Cristo; asin an lambang saro kabtang nin iba. ⁶ Tinawan kita nin Dios nin manlaen-laen na balaog sosog sa biyaya na itinao sa lambang saro. Kaya gamiton ta nin marahay an mga balaog na iyan. Kun balaog sa paghulit kan mensahe nin Dios an itinao sato, dapat kitang maghulit sosog sa pagtubod nyato. ⁷ Kun balaog sa paglingkod an itinao sato, maglingkod kita; kun sa pagtukdo, magtukdo kita; ⁸ kun sa pagsadol, magsadol kita; kun sa paglimos, maglimos kita sa bilog na makakaya; kun sa pamamayo, magtrabaho kita nin maigot; asin kun sa gibong-herak, magtabang kita sa kaogmahan. ⁹ Dapat tunay an pagkaminorootan nindo. Ikaongis nindo an karatan asin magdanay kamo sa karahayan. ¹⁰ Magkaminorootan kamo bilang mga magturugang ki Cristo; danay kamong mangenot sa pagtaong galang sa gabos. ¹¹ Dai kamo maghinugak kundi magmahigos; maglingkod kamo sa Kagurangnan. ¹² Mag-ogma kamo sa saindong paglaom; magmatinios kamo sa kasakitan. Danay kamong mamibi. ¹³ Tabangan nindo an mga banal sa saindang mga pangangaipo; padagoson nindo sa harong an mga taga ibang lugar. ¹⁴ Bendisyonan nindo an mga nagpapasakit saindo, bakong maldisyonon. ¹⁵ Mag-ogma kamo kaiba kan mga nag-oogma; maghibi kamo kaiba kan mga naghihibi. ¹⁶ Pareho nindong pagmakulogan an gabos. Dai kamo magpaabaw-abaw, kundi makiiba kamo sa mga daing sukat. Dai kamo mag-isip na kamo mga madonong. ¹⁷ Kun gibohan kamo nin maraot, dai kamo magbalos nin maraot. Hingowahon nindong danay na magibo an pinaghohonang marahay kan gabos na tawo. ¹⁸ Sagkod sa makakaya nindo, mamuhay kamong matoninong sa kaibahan nin gabos na tawo. ¹⁹ Namomotan kong mga tugang, dai nanggad kamo magbalos; pabayaan nindong an kaanggotan nin Dios an magbalos, huli ta nasusurat, “Sako an pagbalos, ako an mabayad, an sabi nin Kagurangnan.” ²⁰ Kundi sosog sa kasuratan, “Kun nagugutom an kaiwal mo, pakakana; kun napapaha, painoma. Sa paggibo mo saiya nin siring, mamumula an saiyang lalawogon sa kasopogan.” ²¹ Dai ka magpadaog sa maraot, kundi daogon mo an maraot sa paggibo nin marahay.

¹ Dapat magpasakop an siisay man sa mga namamayo kan gobyerno, huli ta mayong awtoridad na bakong tugot nin Dios. An mga awtoridad sa ngunyan na panahon ibinugtak nin Dios. ² Kaya an siisay man na nagtutumang sa mga awtoridad, nagtutumang man sa ipinagboot nin Dios asin huhukoman siya. ³ An naggigibo nin tama dai kaipuhan matakot sa mga namamayo kan gobyerno, kundi an naggigibo sana nin sala. Boot mong dai ka matakot sa namamayo? Kun siring, giboha an marahay asin oomawon ka niya. ⁴ Huli ta siya sorogoon nin Dios na naglilingkod para sa ikakarahay mo. Alagad kun maraot an gibo mo, dapat kang matakot saiya huli ta may kapangyarihan siya sa pagpadusa saimo. Sorogoon siya nin Dios asin dara niya an padusa nin Dios sa mga tawong maraot an gibo. ⁵ Kaya dapat nindong sunodon an mga may kapangyarihan, bako sana huli sa kaanggotan nin Dios kundi huli sa saindong konsyensya. ⁶ Iyan man an dahelan kaya nagbabayad kamo nin buhis. An mga namamayo kan gobyerno naglilingkod sa Dios kun inootob ninda an saindang katongdan. ⁷ Kaya bayadan an dapat bayadan, magtao kan buhis na personal asin kan buhis para sa mga rogaring. Galangan an dapat galangan; omawon an dapat omawon. ⁸ Dai kamo dapat magkautang sa kiisay man—an maninigong utang nindo iyo sana an pagkaminorootmootan. An siisay man na namomoot sa saiyang kapwa nakaotob na kan Katogonan. ⁹ Ining mga togon, “Dai ka magdorog sa bako mong agom; dai ka maggadan; dai ka maghabon; dai ka maara,” dangan an iba pang mga togon, nabibilog sa saro sanang togon, “Kamotan mo an kapwa mo, arog kan pagkamoot mo sa sadiri mo.” ¹⁰ An namomoot sa kapwa, dai magibo nin maraot sa saiyang kapwa. Kaya an pagkamoot iyo an kaotoban kan Katogonan. ¹¹ Kaipuhan otobon na nindo iyan huli ta aram nindo na oras na tanganing magmata kita sa pagkakatorog. An satong kaligtasan mas harani na sato ki kaidto kan bago pa sana kitang magtubod. ¹² Lihis na an banggi; uya na an aldaw. Ontokon ta na an gibo sa kadikloman dangan kuahon ta an armas nin kaliwanagan. ¹³ Mamuhay kitang matanos bilang mga tawong namumuhay sa liwanag; dai ta pagsayangon an oras nyato sa sobrang pag-orogma o irinoman, kapasloan o karigsokan, iriwal o ororihan. ¹⁴ Isulot nindo an armas na iyo si Jesu-Cristo asin dai nindo pagsunodon an mga kamawotan kan saindong laman.

¹ Akoa nindo an tawong maluya sa pagtubod, alagad dai nindo siya pagdiskutiron dapit sa saiyang mga opinyon. ² May tawong nagtutubod na pwede siyang magkakan nin maski ano, alagad may tawo na maluya sa pagtubod, kaya gulay sana an kinakakan. ³ An tawong nagkakakan nin maski ano, dai dapat mag-olog-olog sa tawong nagpipili nin kakanon; siring man an tawong nagpipili nin kakanon dai dapat maghukom sa tawong nagkakakan nin maski ano, huli ta an tawong ini inako nin Dios. ⁴ Siisay ka na mahukom sa sorogoon kan iba? An Kagurangnan niya sana an makakasabi kun siya maninigo o bako. Ibibilang siyang maninigo huli ta magigibo iyan saiya kan Kagurangnan. ⁵ May tawo na naghohona na an sarong aldaw mas mahalaga ki sa ibang mga aldaw, mantang may ibang naghohona na an gabos na aldaw parareho sana. An lambang saro dapat magkaigwa nin sadiring paninindogan sa saiyang isip. ⁶ An naglilihi nin aldaw, naglilihi sa pag-omaw sa Kagurangnan. An nagkakakan nin karne, nagkakakan kaiyan sa pag-omaw sa Kagurangnan, huli ta nagpapasalamat siya sa Dios para sa kakanon. An dai nagkakakan kaiyan, nag-omaw sa Kagurangnan asin nagpapasalamat sa Dios. ⁷ Mayo nin siisay man sato na nabubuhay para sa sadiri niya; mayo man satong nagagadan para sa sadiri niya sana. ⁸ Kun kita nabubuhay, nabubuhay kita para sa Kagurangnan; kun kita nagagadan, nagagadan kita para sa Kagurangnan. Kaya, mabuhay man kita o magadan, sadiri kita kan Kagurangnan. ⁹ Huli ta si Cristo nagadan asin nabuhay liwat tanganing magin Kagurangnan kan mga buhay saka kan mga gadan. ¹⁰ Kaya ika, na gulay sana an kinakakan, tadaw ta hinuhukoman mo an saimong tugang? Ika man na daing pinipiling kakanon, tadaw ta pinag-oolog-olog mo an saimong tugang? Kita gabos maatubang sa Dios tanganing hukoman niya. ¹¹ Huli ta nasusurat, “Siring na ako an buhay na Dios, an sabi kan Kagurangnan, an lambang saro maluhod sa atubangan ko, an gabos magpapahayag na ako Dios.” ¹² Kaya an lambang saro sato matao nin kwenta kan sadiri niyang buhay sa Dios. ¹³ Kaya dai na kita maghukom sa kapwa. Kundi maghingowa nanggad na dai magin dahelan nin pagkasingkog o pagkasala kan sarong tugang. ¹⁴ Dahel sa sakong pakisumaro sa Kagurangnan na Jesus, naniniwala ako na mayong kakanon na masasabing maati; alagad kun an sarong tawo nagtutubod na an siring na kakanon maati, an kakanon na iyan maati para saiya. ¹⁵ Kun nakukulogan mo an boot kan saimong tugang huli kan saimong kinakakan, an ginigibo mo bakong basado sa pagkamoot. Sa pagtubos saiya nagadan si Cristo, kaya dai mo siya pagraoton huli sana kan saimong kinakakan. ¹⁶ Ingatan nindo na an marahay para saindo dai pagsabihon na maraot kan iba. ¹⁷ Huli ta an Kahadean nin Dios dai nangangahulogan nin kakanon saka inomon, kundi katanosan, katoninongan asin kaogmahan sa Espiritu Santo. ¹⁸ An naglilingkod ki Cristo nin siring kaini, ikinakaogma nin Dios asin naooyonan kan mga tawo. ¹⁹ Kaya hingowahon ta an mga bagay na nagdadara nin katoninongan, asin nagtatabang sa pagpakosog kan pagtubod nin lambang saro. ²⁰ Dai mo pagraoton an gibo nin Dios huli sana sa kakanon. Pwedeng kaonon an gabos na kakanon, alagad sala an magkakan nin anoman na magigin dahelan kan pagkasala nin iba. ²¹ An dapat mong gibohon iyo na dai ka magkakan nin karne, mag-inom nin arak o maggibo nin anoman na makakapakasala sa tugang mo. ²² Ika sana saka an Dios an dapat makaaram kan pagtubod mo dapit sa bagay na ini. Paladan an tawong dai pinagriribok kan saiyang konsyensya huli ta aram niyang tama an ginigibo niya. ²³ Alagad an minakakan na nasa pagduwa-duwa, hinukoman na, huli ta bakong oyon sa pagtubod niya an saiyang ginigibo. An anoman na bakong napapatugmad sa pagtubod, kasalan.

¹ Kitang mga makosog an pagtubod dapat magtabang sa mga maluya an pagtubod, asin bakong an sadiri ta sanang karahayan an isipon ta. ² Dapat gibohon kan lambang saro sato an ikakaogma saka ikakarahay kan satong kapwa, nganing kumosog an pagtubod ninda. ³ Huli ta si Cristo dai naggibo kan ikakaogma niya, kundi siring sa nasusurat, “An mga pagduhagi saimo minahugpa sako.” ⁴ An gabos na nasa mga Kasuratan, isinurat nganing tukdoan kitang magkaigwa nin paglaom sa paagi nin pakatagal saka karangahan na itinatao sato kan mga Kasuratan. ⁵ Papangyarihon man logod nin Dios, na iyo an nagtatao nin pakatagal asin karangahan, na mamuhay kamong nagkakaoroyon sa pagsunod kan paarog ni Cristo Jesus, ⁶ tanganing kamo gabos sarabay na mag-omaw sa Dios asin Ama ni Jesu-Cristo na satong Kagurangnan. ⁷ Siring na kamo inako ni Cristo, siring man an gibohon nindo sa lambang saro para sa kamurawayan nin Dios. ⁸ Huli ta sinasabihan ko kamo, na si Cristo nagin sarong sorogoon kan mga Judio tanganing ipahiling na maimbod an Dios sa pag-otob kan panugang itinao niya sa mga ginikanan ninda, ⁹ asin tanganing omawon man kan mga pagano an Dios huli kan saiyang pagkamaheherakon. Siring sa nasusurat, “Kaya oomawon taka sa tahaw kan mga pagano; mag-aawit ako saimo nin mga kaomawan.” ¹⁰ Nasasabi pa sa kasuratan, “Mag-ogma kamo, mga pagano, kaiba kan banwaan nin Dios!” ¹¹ Nasasabi man, “Omawon nindo an Kagurangnan, kamo gabos na pagano; omawon nindo siya, kamo gabos na mga nasyon!” ¹² Si Isaias nagsabi man, “Maabot an sarong gikan ki Jesse sa pagsakop kan mga pagano; siya an paglalaoman ninda.” ¹³ Panoon logod kamo nin kaogmahan saka katoninongan kan Dios nin paglaom, sa saindong pagtubod saiya, tanganing mag-orog an saindong paglaom huli sa kapangyarihan kan Espiritu Santo. ¹⁴ Mga tugang, naniniwala ako na kamo talagang marahay na mga tawo, pano nin pakasabot asin tataong maghinulitan. ¹⁵ Alagad nagin pusoan ako sa surat kong ini dapit sa ibang mga bagay sa pagpagiromdom saindo. Nagin pusoan ako huli sa biyaya na itinao sako nin Dios, ¹⁶ na magin sorogoon ni Cristo Jesus sa mga pagano. Naglilingkod ako arog sa sarong padi na naghuhulit kan Marahay na Bareta hale sa Dios, tanganing an mga pagano magin sarong dolot na maaako nin Dios, dolot na kinonsagra saiya kan Espiritu Santo. ¹⁷ Kaya sa kaibahan ni Cristo Jesus pwede kong ipag-orgulyo an paglingkod ko sa Dios. ¹⁸ Huli ta dai ako mangangahas na magtaram nin anoman, pwera kan ginibo ni Cristo huli sako, tanganing madara kong magkuyog an mga pagano sa Dios sa paagi nin mga tataramon, mga gibo, ¹⁹ kapangyarihan nin mga milagro saka ngangalasan, asin kapangyarihan kan Espiritu nin Dios. Kaya ipinaghulit ko na an Marahay na Bareta dapit ki Cristo poon sa Jerusalem sagkod sa Ilirico. ²⁰ An danay kong mawot iyo an paghulit kan Marahay na Bareta sa mga lugar na dai pa lamang midbid si Cristo tanganing dai ko matugdokan an tinugdokan na nin iba. ²¹ Siring sa nasusurat, “Idtong mga dai pa lamang nasasabihan dapit saiya, makakahiling; asin idtong mga dai pa lamang nakakadangog dapit saiya, makakasabot.” ²² Iyan an dahelan kun tadaw ta parati akong naoolang sa pagdalaw saindo. ²³ Alagad ngunyan na tapos na an trabaho ko sa mga rehiyon na ini, asin huli ta haloy ko nang minawot na magdiyan saindo, ²⁴ linalaom kong mahiling kamo pagpasiring ko sa Espanya. Pakatapos na masongko ko kamo nin halipot na panahon, linalaom ko na tatabangan man nindo ako sa sakong pagbyahe pasiring sa Espanya. ²⁵ Alagad ngunyan maduman ako sa Jerusalem sa pagdara nin tabang sa mga banal duman, ²⁶ huli ta an mga simbahan sa Macedonia saka sa Grecia nagkasararo na magtao nin tabang sa mga dukhang kaayon sa simbahan sa Jerusalem. ²⁷ Maogma sindang nagtao. An totoo dapat sindang magtabang sa mga Judio huli ta hinirasan man sinda kaini nin mga espiritwal na bendisyon. Kaya dapat na hirasan man ninda an mga Judio kan saindang mga materyal na bendisyon. ²⁸ Pakatapos kong gibohon ini asin ikatao sainda an limos, mahapit ako diyan saindo bago ako magduman sa Espanya. ²⁹ Aram kong pag-abot ko, dara ko an mga bendisyon na hale ki Cristo. ³⁰ Nakikimaherak ako saindo, mga tugang, nin huli sa Kagurangnan tang Jesu-Cristo asin sa pagkamoot kan Espiritu Santo, na mamibi kita sa Dios para sako. ³¹ Hagadon nindo saiya na iligtas ako sa mga bakong paratubod sa Judea, dangan maoyonan logod kan mga banal sa Jerusalem an sakong paglingkod. ³² Kun boot nin Dios, maabot ako saindong pano nin kaogmahan, dangan makapagpapahingalo ako sa kaibahan nindo. ³³ Mapasaindo logod gabos an Dios nin katoninongan. Amen.

¹ Ipinapamidbid ko saindo si Febe, na sarong diakonisa sa simbahan sa Cencrea. ² Akoa nindo siya nin marahay huli sa Kagurangnan, siring sa dapat gibohon kan mga tugang sa pagtubod. Tabangan nindo siya sa anoman na pangangaipo niya huli ta kadakul kan tinabangan niya, asin ako saro sainda. ³ Ikomusta nindo ako ki Priscila saka ki Aquila na kapwa ko mga paralingkod ki Cristo Jesus. ⁴ Ibinugtak ninda sa pag-alaman an saindang buhay ngani sana akong ikaligtas; kaya nagpapasalamat ako sainda—bako sanang ako, kundi an gabos na simbahan kan mga pagano. ⁵ Ikomusta man nindo ako sa simbahan na nagtitiripon sa harong ni Priscila saka Aquila. Kinokomusta ko si Epeneto, an namomotan kong katood, na iyo an enot na nagtubod ki Cristo sa Asia. ⁶ Kinokomusta ko si Maria na nagtrabaho nin maigot para saindo. ⁷ Komusta man ki Andronico asin ki Junias, mga kapwa ko Judio na nabilanggo kaiba ko; midbid sindang marahay kan mga apostol, asin enot sinda sako na nagtubod ki Cristo. ⁸ Kinokomusta ko si Ampliato, an namomotan kong katood sa Kagurangnan. ⁹ Komusta man ki Urbano, an kapwa ta paralingkod ki Cristo, saka sa namomotan kong si Estaquis. ¹⁰ Komusta ki Apeles na napatunayan na maimbod ki Cristo, siring man sa pamilya ni Aristobulo. ¹¹ Ikomusta nindo ako ki Herodion na kapwa ko Judio, saka sa pamilya ni Narciso na nagtutubod sa Kagurangnan. ¹² Kinokomusta ko si Trifena saka si Trifosa, na naglilingkod sa Kagurangnan, siring man sa sakong namomotan na tugang na si Persida, na kadakul an ginibo para sa Kagurangnan. ¹³ Kinokomusta ko si Rufo, an piniling paralingkod kan Kagurangnan, saka sa saiyang ina, na nagin garo tunay ko man sanang ina. ¹⁴ Komusta man ki Asincrito, Flegonte, Hermes, Patrobas, Hermas asin sa ibang mga tugang na kaiba ninda. ¹⁵ Komusta ki Filologo, Julia, Nereo asin sa tugang niyang babae, ki Olimpas, patin sa gabos na tugang sa pagtubod na kaiba ninda. ¹⁶ Magkinomustahan kamo sa banal na hadok. An gabos na simbahan nin mga paratubod ki Cristo nangongomusta saindo. ¹⁷ Mga tugang, nakikimaherak ako saindo na mag-ingat kamo sa mga tawong ginigikanan nin pagkabaranga saka nin mga kaolangan sa katukdoan na nanodan nindo. Maglikay kamo sainda. ¹⁸ An mga siring na tawo bakong sa satong Kagurangnan naglilingkod, kundi nagpaparaisip sana kan saindang tulak. Dinadaya ninda an mga tawong inosente, sa paagi kan saindang magayon asin marahay pagdangogon na mga tataramon. ¹⁹ Bantog sa gabos an pagkuyog nindo sa Marahay na Bareta asin ikinaoogma ko kamo. Mawot ko na kamo magin madonong sa mga bagay na marahay, asin inosente sa mga bagay na maraot. ²⁰ Dai na mahahaloy, roronoton kan Dios nin katoninongan si Satanas sa irarom kan saindong bitis. Mapasaindo logod an biyaya kan satong Kagurangnan na Jesus. ²¹ Ipinapakomusta kamo diyan ni Timoteo na kaiba ko sa paglingkod, siring man ni Lucio, ni Jason, asin ni Sosipater, na mga kapwa ko Judio. ²² Ako, si Tercio, an pinasurat kan surat na ini, nangongomusta man saindo sa ngaran nin Kagurangnan. ²³ Si Gayo, kagsadiri kan harong na sinasakatan ko asin pinagtitiriponan kan simbahan, si Erasto, an tesorero kan syudad, si Cuarto na satong tugang, nangongomusta man saindo. [ ²⁴ Mapasaindo logod an biyaya kan satong Kagurangnan na Jesu-Cristo. Amen.] ²⁵ Omawon ta an Dios na iyo an nagpapakosog kan saindong pagtubod, sosog sa Marahay na Bareta dapit ki Jesu-Cristo na ipinaghuhulit ko, asin sosog sa kapahayagan kan misteryo na tinago nin Dios sa haloy nang panahon. ²⁶ Alagad ngunyan, ipinahayag na iyan sa paagi kan mga kasuratan kan mga propeta, sosog sa pagboot kan mayong kapinonan asin mayong kataposan na Dios. An misteryong iyan ipinamidbid ngunyan sa gabos na nasyon tanganing magtubod sinda saka magkuyog. ²⁷ Kamurawayan sa iyo-iyo sanang Dios na madonong sa gabos, huli ki Jesu-Cristo sagkod pa man! Amen.