MATEO

MATEO

¹ Iyo ini an mga ginikanan ni Jesu-Cristo, na gikan ki David, na gikan ki Abraham. ² Si Abraham ama ni Isaac, si Isaac ama ni Jacob, si Jacob ama ni Juda saka kan mga tugang niya; ³ si Juda ama ni Fares asin ni Zera (si Tamar an saindang ina), si Fares ama ni Esrom, si Esrom ama ni Aram; ⁴ si Aram ama ni Aminadab, si Aminadab ama ni Naason, si Naason ama ni Salmon; ⁵ si Salmon ama ni Boaz (si Rahab an saiyang ina), si Boaz ama ni Obed (si Ruth an saiyang ina), si Obed ama ni Jesse; ⁶ si Jesse iyo an ama ni Hadeng David. Si David ama ni Solomon (an saiyang ina dating agom ni Urias); ⁷ si Solomon ama ni Roboam, si Roboam ama ni Abias, si Abias ama ni Asa; ⁸ si Asa ama ni Josafat, si Josafat ama ni Joram, si Joram ama ni Uzias; ⁹ si Uzias ama ni Jotam, si Jotam ama ni Acaz, si Acaz ama ni Ezekias; ¹⁰ si Ezekias ama ni Manases, si Manases ama ni Amon, si Amon ama ni Josias; ¹¹ si Josias ama ni Jeconias saka kan mga tugang niya, kan panahon na madestyero an mga Israelita sa Babilonia. ¹² Kan nakadestyero na an mga Israelita sa Babilonia, iyo ini an mga ginikanan: si Jeconias ama ni Sealtiel, si Sealtiel ama ni Zorobabel; ¹³ si Zorobabel ama ni Abiud, si Abiud ama ni Eliakim, si Eliakim ama ni Azor; ¹⁴ si Azor ama ni Zadok, si Zadok ama ni Akim, si Akim ama ni Eliud; ¹⁵ si Eliud ama ni Eleazar, si Eleazar ama ni Matan, si Matan ama ni Jacob; ¹⁶ si Jacob ama ni Jose, na agom ni Maria, na ina ni Jesus, na inaapod Cristo. ¹⁷ Kaya, may katorseng ginikanan poon ki Abraham sagkod ki David; katorseng ginikanan naman poon ki David sagkod sa panahon na an mga Israelita nadestyero sa Babilonia, asin katorseng ginikanan naman poon kaiyan sagkod na mamundag an Cristo. ¹⁸ Siring kaini an pagkamundag ni Jesu-Cristo. Si Maria na saiyang ina ikinasal ki Jose, alagad bago sinda kasalon, nangingidam na si Maria. An saiyang ipinapangidam gikan sa Espiritu Santo. ¹⁹ Si Jose sarong matanos na lalaki asin habo niyang masopgan si Maria; kaya nag-isip siyang suhayan ini sa hilom. ²⁰ Mantang iniisip ini ni Jose, nagpahiling saiya sa pangatorogan an sarong anghel nin Kagurangnan na nagsabi, “Jose, aki ni David, dai ka magalang-alang akoon si Maria, huli ta an ipinapangidam niya gikan sa Espiritu Santo. ²¹ Mangangaki siya nin lalaki asin ngangaranan mo siyang Jesus, huli ta ililigtas niya an saiyang banwaan sa saindang mga kasalan.” ²² Nangyari an gabos na ini tanganing maotob an sinabi nin Kagurangnan sa paagi kan propeta, ²³ ”Mangingidam an sarong birhen asin mangangaki nin lalaki na aapodon Emmanuel” (na an boot sabihon, “an Dios nasa sato”). ²⁴ Pagmata ni Jose, sinunod niya an pagboot kan anghel nin Kagurangnan; pinakasalan niya si Maria. ²⁵ Alagad dai nagdorog si Jose ki Maria sagkod na ikapangaki kaini an sarong aking lalaki na nginaranan niyang Jesus.

¹ Namundag si Jesus sa Betlehem nin Judea, kan si Herodes an hade. Dai nahaloy, nag-abot sa Jerusalem an mga mago hale sa sirangan. ² Naghapot sinda, “Haen an omboy na namundag na magigin hade kan mga Judio? Nahiling mi an saiyang bitoon sa sirangan kaya nagdigdi kami nganing sambahon siya.” ³ Napurisaw na gayo si Hadeng Herodes kan maaraman niya ini, siring man an mga taga Jerusalem. ⁴ Tinipon niya an gabos na poon na padi asin mga paratukdo kan katogonan dangan hinapot sinda kun saen mamumundag an Cristo. ⁵ ”Sa Betlehem nin Judea,” an simbag ninda, “siring sa sinurat kan propeta: ⁶ ‘Ika, Betlehem, sa daga nin Juda, bakong ika an pinakasadit sa mga nangengenot na syudad nin Juda; huli ta saimo magikan an sarong lider na iyo an masakop kan sakong banwaan na Israel.’” ⁷ Hilom na ipinaapod ni Herodes an mga mago nganing aramon sainda kun kasuarin nagtunga an bitoon. ⁸ Pakatapos, pinaduman niya sinda sa Betlehem saka tinugon, “Lakaw na kamo asin hanapon nindo an omboy; kun makua nindo siya, paaramon nindo ako tanganing magduman man ako asin magsamba saiya.” ⁹ Kaya naghale sinda. Mantang naglalakaw sinda, nahiling ninda giraray an bitoon na nahiling ninda sa sirangan. Dai masabi an saindang kaogmahan kan mahiling ninda an bitoon! Pinangenotan sinda kaini sagkod na nag-ontok sa tangod kan lugar na namumugtakan kan omboy. ¹¹ Paglaog ninda sa harong, nahiling ninda an omboy asin si Maria na saiyang ina. Nagluhod sinda saka nagsamba sa omboy. Dangan idinolot ninda saiya an mga dara nindang regalong bulawan, insenso, asin mira. ¹² Pinatanidan sinda nin Dios sa pangatorogan na dai na magbalik ki Herodes. Kaya ibang dalan an saindang inagihan pagpuli. ¹³ Pakahale kan mga mago, an anghel nin Kagurangnan nagpahiling ki Jose sa pangatorogan asin nagsabi, “Magbangon ka; idulag mo sa Egipto an mag-ina. Dai ka maghale duman sagkod na sabihan taka, huli ta hahanapon ni Herodes an aki tanganing gadanon.” ¹⁴ Kaya nagbangon si Jose asin kan banggi man sanang iyan, idinulag niya an mag-ina pasiring sa Egipto. ¹⁵ Duman sinda nag-erok sagkod na nagadan si Herodes. Nangyari ini tanganing maotob an itinaram nin Kagurangnan sa paagi kan propeta, “Inapod ko an sakong Aki hale sa Egipto.” ¹⁶ Naanggot na gayo si Herodes kan maaraman niya na nadaya siya kan mga mago na taga sirangan. Kaya ipinagadan niya an gabos na lalaki sa Betlehem sagkod sa mga kataed na lugar, mga lalaki na an edad duwang taon paibaba, sosog sa naaraman niya sa mga mago manongod kan oras nin pagtunga kan bitoon. ¹⁷ Sa pangyayaring ini naotob an sinabi ni Propeta Jeremias: ¹⁸ ”Nadangog sa Rama an sarong tingog, pagtangis asin pag-agrangay na makosog. Pinagtangisan ni Rachel an mga aki niya; habong magparanga, huli ta gadan na sinda.” ¹⁹ Kan gadan na si Herodes, nagpahiling ki Jose sa pangatorogan duman sa Egipto an anghel nin Kagurangnan, ²⁰ asin nagsabi, “Magbangon ka, magbalik na kamo sa Israel, huli ta gadan na an mga naghomang gumadan sa aki.” ²¹ Kaya ipinag-iba ni Jose an mag-ina papuli sa daga nin Israel. ²² Alagad natakot si Jose na magbalik sa Judea kan mabaretaan niya na si Arkelao an nakasalihid na hade sa saiyang ama na si Herodes. Huli ta pinatanidan si Jose sa pangatorogan, nagdagos siya sa daga nin Galilea. ²³ Nag-erok siya sa banwa na inaapod Nazaret. Nangyari ini tanganing maotob an sinabi kan mga propeta, “Aapodon siyang Nazareno.”

¹ Kan panahon na iyan, nag-abot si Juan Bautista asin nagpoon paghulit duman sa kalangtadan nin Judea. ² ”Magbakle na kamo,” an sabi niya, “huli ta uya na an Kahadean nin langit!” ³ Si Juan an sinabi ni Propeta Isaias kan ini magtaram, “Igwang nagkukurahaw sa kalangtadan, ‘Andama an dalan para sa Kagurangnan; tanosa an dalan na saiyang lalakawan!’” ⁴ An gubing ni Juan gibo sa mga buhok nin kamelyo, may hagkos siyang anit. An kakanon niya doron asin dugos. ⁵ Nagduruman saiya an mga taga Jerusalem, mga taga Judea, sagkod an mga nag-eerok sa mag-ibong kan Salog nin Jordan. ⁶ Itinuga ninda an saindang mga kasalan, dangan binunyagan sinda ni Juan duman sa Salog nin Jordan. ⁷ Kan mahiling ni Juan na dakul na Fariseo asin Saduceo an nag-abot tanganing magpabunyag, sinabihan niya sinda, “Mga rimoranon! Siisay an nagsabi saindo na makakadulag kamo sa maabot na padusa nin Dios? ⁸ Ipahiling nindo sa gibo na kamo nagbakle na. ⁹ Dai kamo maghona na makakaligtas kamo sa padusa huli ta ama nindo si Abraham. Sinasabihan ko kamo, na sa mga gapong ini an Dios makakagibo nin mga aki para ki Abraham. ¹⁰ Dawa ngunyan, andam na an patok sa pagputol kan gamot kan mga kahoy; an lambang kahoy na dai nagtatao nin marahay na bunga papalodon saka isusugba sa kalayo. ¹¹ Binubunyagan ko kamo sa tubig sa pagpahiling na kamo nagbakle na, alagad an maabot sunod sako mabunyag saindo sa Espiritu Santo asin sa kalayo. Mas mapangyari siya ki sa sako; asin dai ako maninigong magbitbit kan saiyang sandalyas. ¹² May dara siyang saligsigan nganing saligsigon an gabos na inani. An paroy titiponon niya sa saiyang harong-harong, alagad an ata susuloon niya sa kalayong dai nasisigbo.” ¹³ Kan oras na idto, nagduman si Jesus ki Juan sa Salog nin Jordan hale sa Galilea tanganing magpabunyag. ¹⁴ Alagad hiningowa ni Juan na magbago nin isip si Jesus, kaya nagsabi siya, “Ako an nangangaipong bunyagan mo, alagad ika pa logod an mapabunyag sako?” ¹⁵ ”Bayaan mong mangyari ini ngunyan, huli ta sa paaging ini maootob ta an hinahagad nin Dios,” an simbag ni Jesus. Kaya nag-oyon si Juan. ¹⁶ Kan mabunyagan na si Jesus, naghawas siya tolos sa tubig, asin uya, nabuksan an kalangitan, dangan nahiling niya an Espiritu nin Dios na naghilig arog sa salampati asin nagtugdon saiya. ¹⁷ Dangan may tingog hale sa langit na nagsabi, “Ini an namomotan kong Aki na sakong ikinakaogma.”

¹ Pakatapos, dinara si Jesus kan Espiritu Santo duman sa kalangtadan tanganing pagsugotan kan Demonyo. ² Nag-ayuno siya sa laog nin kwarentang aldaw saka kwarentang banggi, asin nagutom siya. ³ Dinolok siya kan Demonyo na nagsabi, “Kun ika an Aki nin Dios, pagbotan mo na magin tinapay an mga gapong ini.” ⁴ Alagad nagsimbag si Jesus, “Nasusurat, ‘Bakong sa tinapay sana nabubuhay an tawo, kundi sa lambang tataramon na minagikan sa ngoso nin Dios.’” ⁵ Dangan dinara si Jesus kan Demonyo sa Jerusalem an Banal na Syudad asin pinatindog sa atop kan Templo, ⁶ saka sinabihan, “Kun ika an Aki nin Dios, lumampaw ka, huli ta nasusurat, ‘Pagbobotan nin Dios an saiyang mga anghel tanganing atamanon ka; sasalohon ka ninda kan saindang mga kamot, ta tibaad tumama an saimong bitis sa kagapoan.’” ⁷ Nagsimbag si Jesus, “Nasusurat man, ‘Dai mo pagsugotan an Kagurangnan mong Dios.’” ⁸ Dangan dinara si Jesus kan Demonyo sa sarong halangkawon na bukid. Ipinatanaw saiya an gabos na kahadean sa kinaban asin an saindang kamurawayan. ⁹ Nagsabi an Demonyo, “Iyan gabos itatao ko saimo, kun lumuhod ka asin magsamba sako.” ¹⁰ Sinimbag siya ni Jesus, “Humale ka, Satanas! Huli ta nasusurat, ‘Sambahon mo an Kagurangnan mong Dios, asin siya sana an saimong paglingkodan.’” ¹¹ Pakatapos, binayaan siya kan Demonyo; dangan nagdatong an mga anghel asin naglingkod saiya. ¹² Kan madangog ni Jesus na si Juan nabibilanggo, nagduman siya sa Galilea. ¹³ Naghale siya sa Nazaret asin nag-erok sa Capernaum. An banwaan na ini nasa tampi kan Danaw nin Galilea, sa teritoryo nin Zabulon asin Neftali. ¹⁴ Huli kaini naotob an sinabi ni Propeta Isaias: ¹⁵ ”Daga nin Zabulon asin daga nin Neftali, inaagihan pasiring sa dagat, sa ibong kan Jordan, Galilea kan mga pagano! ¹⁶ An mga nag-eerok sa kadikloman makakahiling nin dakulang ilaw! An liwanag masirang sa mga nag-eerok sa madiklom na daga nin kagadanan!” ¹⁷ Poon kaidto naghulit na si Jesus. Olay niya, “Magbakle na kamo huli ta harani na an Kahadean nin langit!” ¹⁸ Kan naglalakaw si Jesus sa baybayon kan Danaw nin Galilea, nahiling niya an magtugang na parasira, si Simon na inaapod Pedro asin si Andres. Nag-iitsa sinda kan hikot sa tubig. ¹⁹ Sinabihan niya sinda, “Sumunod kamo sako, asin gigibohon ko kamong parasira nin mga tawo.” ²⁰ Binayaan ninda tolos an saindang mga hikot asin nagsunod ki Jesus. ²¹ Sa oroenotan, nahiling niya an magtugang na Santiago asin Juan, mga aki ni Zebedeo. Nasa sakayan sinda kaiba an saindang ama, nagpapakarahay kan saindang mga hikot. Inapod man sinda ni Jesus. ²² Binayaan ninda tolos an sakayan asin an saindang ama, dangan nagsunod ki Jesus. ²³ Naglibot si Jesus sa bilog na Galilea. Nagtukdo siya sa mga sinagoga asin naghulit kan Marahay na Bareta dapit kan Kahadean nin Dios. Binolong niya an gabos na helang asin kamatean kan mga tawo. ²⁴ Nabantog siya sagkod sa Siria, kaya ipinabolong ninda saiya an gabos na may helang asin may kamatean: mga may demonyo, mga epileptiko asin mga paralitiko. Pinaomayan niya sinda gabos. ²⁵ Sinunod siya kan mga tawo: mga taga Galilea, Decapolis, Jerusalem, Judea sagkod kan mga hale sa ibong kan Jordan.

¹ Kan mahiling ni Jesus an kadakul na tawo, tuminukad siya sa sarong bulod. Pakatukaw niya, nagdorolok saiya an mga disipulo niya. ² Dangan tinukdoan niya sinda kaini: ³ ”Paladan an mga dukha sa espiritu, huli ta sainda an Kahadean nin langit! ⁴ ”Paladan an mga nagmomondo, huli ta sinda rarangahon! ⁵ ”Paladan an mga mahuyo, huli ta sinda an magmamana kan daga! ⁶ ”Paladan an mga nagugutom asin napapaha sa katanosan, huli ta sinda pakababasogon! ⁷ ”Paladan an mga maheherakon, huli ta sinda maheherakan! ⁸ ”Paladan an mga malinig an puso, huli ta mahihiling ninda an Dios! ⁹ ”Paladan an mga parapatoninong huli ta aapodon sindang mga aki nin Dios! ¹⁰ ”Paladan an mga pinapasakitan dahel sa katanosan, huli ta sainda an Kahadean nin langit! ¹¹ ”Paladan kamo kun minumuda kamo, pinapasakitan asin pinapakaraot kan mga tawo dahel sako. ¹² Arog man kaini an ginibo sa mga propetang naenot saindo. Orog na mag-ogma kamo, ta dakula an balos saindo sa langit. ¹³ ”Kamo an asin kan kinaban. Kun mawaran nin asgad an asin, paano pang mapaasgad iyan? Dai na iyan nin pakinabang, kaya inaapon na sana dangan binabatayan nin mga tawo. ¹⁴ ”Kamo an ilaw kan kinaban. Dai nanggad matatago an sarong syudad na nasa ibabaw nin bulod. ¹⁵ Mayong minasulo nin ilaw dangan tinatahoban iyan; kundi ibinubugtak sa talagang bugtakan nganing maliwanagan an gabos na nasa harong. ¹⁶ Dapat arog kamo kaiyan. Paliwanagon nindo an saindong ilaw sa gabos na tawo, tanganing mahiling ninda an mga marahay nindong gibo; huli kaiyan oomawon ninda an saindong Ama na nasa langit. ¹⁷ ”Dai kamo maghona na nagdigdi ako tanganing halean nin halaga an Katogonan ni Moises o an katukdoan kan mga propeta; nagdigdi ako tanganing maotob iyan. ¹⁸ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, mawara man an langit asin an daga, alagad dai mawawaraan nin halaga maski an pinakasadit na detalye o punto kan Katogonan sagkod na maotob an gabos. ¹⁹ Kaya an maglapas dawa kan pinakasadit na kabtang sa mga togon asin magtukdo kan paglapas kaiyan, ibibilang na pinakasadit sa kahadean nin langit. Alagad an mag-otob kan Katogonan asin magtukdo kaiyan, ibibilang na dakula sa Kahadean nin langit. ²⁰ Huli ta sinasabihan ko kamo, na kun an saindong katanosan dai lumampas sa katanosan kan mga paratukdo kan Katogonan asin kan mga Fariseo, dai kamo makakalaog sa Kahadean nin langit. ²¹ ”Nadangog nindo na itinukdo kaidto sa mga tawo, ‘Dai ka maggadan; an siisay man na makagadan, huhukoman.’ ²² Alagad ngunyan sinasabihan ko kamo: an maanggot sa saiyang tugang (na mayo nin dahelan), huhukoman; an mag-insulto sa saiyang tugang, dadarahon sa Konseho. An magsabing, ‘Mayo kang pakinabang!’ ihuhulog sa impyerno. ²³ Kaya kun madara ka nin dolot sa altar, dangan maromdoman mo na anggot saimo an saimong tugang, ²⁴ iwalat mo ngona an dolot sa atubang kan altar, dangan makiolian ka saiya. Saka ka magbalik tanganing magdolot sa Dios. ²⁵ ”Kun may tawong masangat nin kaso tumang saimo asin dinadara ka sa husgado, makiareglo ka saiya mantang igwa pa nin oras, bago kamo umabot sa husgado. Ta kun dai, itatao ka niya sa hukom, na iyo an matao saimo sa pulis na malaog saimo sa bilanggoan. ²⁶ Sa katotoohan sinasabihan taka, dai ka makakaluwas diyan, sagkod na dai mo mabayadan an huring sentabo kan multa. ²⁷ ”Nadangog nindo na itinukdo kaidto, ‘Dai ka magdorog sa bako mong agom.’ ²⁸ Alagad ngunyan sinasabihan ko kamo: an maghiling sa sarong babae na may pagmawot na dorogan siya, nagkakasala na nin panambay. ²⁹ Kaya kun an too mong mata an nagigin dahelan kan pagkakasala mo, hulwata iyan asin tapokan! Mas marahay pang mawaran nin sarong kabtang an saimong hawak ki kan itapok an bilog mong hawak sa impyerno. ³⁰ Kun an too mong kamot an nagigin dahelan kan pagkakasala mo, putola iyan asin tapokan. Mas marahay pang mawaraan nin sarong kabtang an saimong hawak ki kan itapok an bilog mong hawak sa impyerno. ³¹ ”Itinukdo man kaidto, ‘An siisay man na magsuhay sa saiyang agom, dapat tawan niya kan kasuratan nin pakisuhay.’ ³² Alagad ngunyan sinasabihan ko kamo: kun suhayan kan lalaki an agom niya na dai man nagpasambay, nagkakasala huli ta siya an nagsubol saiya sa adulteryo, kun ini magpaagom giraray. An lalaking umagom saiya nagkakasala man nin adulteryo. ³³ ”Nadangog man nindo na itinukdo sa mga tawo kaidto, ‘Dai mo ipasudya an saimong panuga, kundi otobon mo an sinumpaan mo sa Kagurangnan.’ ³⁴ Alagad ngunyan sinasabihan ko kamo na dai kamo magsumpa kun nanunuga kamo. Dai kamo magsabing, ‘Saksi ko an langit,’ ta iyan an trono nin Dios; ³⁵ o ‘Saksi ko an daga,’ ta iyan an tungtongan kan saiyang mga bitis. Dai kamo magsabi, ‘Saksi ko an Jerusalem,’ ta iyan an syudad kan dakulang Hade. ³⁶ Dai man kamo magsabi, ‘Maski pa pugotan ako,’ huli ta maski an sarong buhok dai nindo magigibong puti o itom. ³⁷ Sabihon sana nindong ‘Iyo’ o ‘Dai’—an anoman na idagdag nindo kaini gikan sa maraot. ³⁸ ”Nadangog na nindong sinabi kaidto, ‘Mata sa mata; ngipon sa ngipon.’ ³⁹ Alagad ngunyan sinasabihan ko kamo: dai kamo magbalos sa naggigibo saindo nin maraot. Kun may sumampaling kan too mong pisngi, ipasampaling mo pa an sa ibong. ⁴⁰ Kun may mag-akusar saimo ta boot niyang kuahon an bado mo, itao mo saiya pati an saimong alikboy. ⁴¹ Kun may magpirit saimong ibahan siya nin sarong kilometro, ibahan mo siya nin duwang kilometro. ⁴² Tawan mo an naghahagad saimo, asin dai mo pagsayumahan an boot mag-utang saimo. ⁴³ ”Nadangog nindo na sinabi kaidto, ‘Kamotan mo an saimong katood, kaongisan mo an saimong kaiwal.’ ⁴⁴ Alagad ngunyan sinasabihan ko kamo: kamotan nindo an saindong kaiwal, asin ipamibi nindo an mga nagpapasakit saindo, ⁴⁵ tanganing magin mga aki kamo kan saindong Ama na nasa langit. Huli ta parehong pinapasaldangan nin aldaw saka pinapauranan nin Dios an tawong marahay asin an maraot, an tawong banal saka an parakasala. ⁴⁶ Kun namomotan nindo an mga namomoot sana saindo, ano pang balos an hinahalat nindo? Bakong arog man kaiyan an ginigibo kan mga parasingil nin buhis? ⁴⁷ Kun an ineestimar nindo mga katood sana, ano an ginigibo nindong orog ki sa ginigibo nin iba? Bakong siring man kaiyan an ginigibo kan mga pagano? ⁴⁸ Kaya magpakamatanos kamo sa gabos na bagay, arog kan saindong langitnon na Ama, na matanos sa gabos na bagay.

¹ ”Mag-ingat kamo na an saindong mga gibong herak bakong sa pagpahiling sa mga tawo. Kun arog kaiyan an gibo nindo, dai na kamong aakoon na balos hale sa saindong Ama sa langit. ² ”Kaya kun naglilimos kamo, dai nindo iyan ipagpabantog, arog kan ginigibo kan mga parasagin-sagin sa mga sinagoga asin sa mga tinampo. Ginigibo ninda iyan tanganing omawon sinda kan mga tawo. Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, inako na ninda an balos. ³ Kaya kun kamo maglimos, dai nindo ipaisi sa wala nindong kamot an ginigibo kan saindong too, ⁴ tanganing magin hilom an saindong paglimos; asin babalosan kamo kan saindong Ama na nakakahiling sa hilom. ⁵ ”Kun namimibi kamo, dai nindo pag-arogon an mga parasagin-sagin! Boot nindang mamibi na nakatindog sa mga sinagoga asin sa mga kanto kan mga tinampo tanganing mahiling kan mga tawo. Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, inako na ninda an balos. ⁶ Alagad kun namimibi kamo, lumaog kamo sa kwarto asin maminto kamo. Diyan kamo mamibi sa saindong Ama na dai nahihiling; asin babalosan kamo kan saindong Ama na nakakahiling sa hilom. ⁷ ”Kun namimibi kamo, dai kamo maggamit nin dakul na tataramon na mayo man sana nin kahulogan, arog kan ginigibo kan mga pagano. Paghona ninda, dadangogon sinda nin Dios huli ta kadakul kan itinataram ninda. ⁸ Dai nindo sinda pag-arogon huli ta aram na kan saindong Ama an kaipuhan nindo bago nindo hagadon iyan saiya. ⁹ Arog kaini an pagpamibi nindo: ‘Ama nyamong nasa langit, Sambahon an ngaran mo; ¹⁰ dumatong an kahadean mo; kuyogon an boot mo digdi sa daga siring sa langit. ¹¹ Itao mo samuya an samong kakanon sa aroaldaw. ¹² Patawada kami kan samong mga kasalan, siring kan pagpatawad nyamo sa mga nagkasala samuya. ¹³ Hare kami pabayae na madaog nin sogot, alagad agawon mo kami sa maraot.’ ¹⁴ ”Kun pinapatawad nindo an mga nagkasala saindo, papatawadon man kamo kan saindong langitnon na Ama. ¹⁵ Alagad kun dai nindo pinapatawad an mga nagkasala saindo, dai man kamo papatawadon kan saindong langitnon na Ama. ¹⁶ ”Kun nag-aayuno kamo, dai kamo magpahiling nin mamondong lalawogon arog kan ginigibo kan mga parasagin-sagin. Nagpapahiling sindang garo gutom tanganing maaraman kan mga tawo na nag-aayuno sinda. Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, inako na ninda an balos! ¹⁷ Alagad kun nag-aayuno ka, manlabar ka asin manukray, ¹⁸ tanganing dai maaraman kan mga tawo na nag-aayuno ka. An saimong Ama na dai nahihiling, iyo sana an makakaaram. Siya na nakakahiling sa hilom, an mabalos saimo. ¹⁹ ”Dai kamo magtipon nin kayamanan para saindo digdi sa daga, saen igwa nin bokbok asin takla na nangraraot, saka igwa nin mga parahabon. ²⁰ Kundi, magtipon kamo nin kayamanan sa langit, saen mayo nin bokbok, takla o parahabon. ²¹ Huli ta kun haen an saindong kayamanan, yaon man an saindong puso. ²² ”An mata iyo an ilaw kan hawak. Kaya kun malinaw an saindong mga mata, an bilog nindong hawak mapapano nin kaliwanagan. ²³ Alagad, kun malabog an saindong mga mata, an hawak nindo mapapano nin kadikloman. Kaya kun an ilaw na yaon saindo kadikloman, orog nanggad an kadikloman! ²⁴ ”Mayong makakapaglingkod sa duwang kagurangnan, huli ta ikakaongis niya an saro asin mamomotan an saro; magigin maimbod siya sa saro asin pag-oolog-ologon an saro. Dai kamo makakapaglingkod sa Dios asin sa kayamanan. ²⁵ ”Kaya sinasabihan ko kamo, dai kamo mahadit dapit sa pagbuhay nindo, kun ano an kakakanon o iinomon o kun ano an gugubingon. Bakong mas mahalaga an buhay ki sa kakanon; an hawak ki sa gubing? ²⁶ Hilinga nindo an mga gamgam na naglalayog: dai sinda nagtatanom ni nag-aani o nagtitipon nin kakanon sa mga harong-harong; alagad pinapakakan sinda kan saindong langitnon na Ama! Bako daw na mas mahalaga kamo ki sa sainda? ²⁷ Siisay saindo, sa pagparahadit, an makakapahalawig kan saiyang buhay dawa sarong minuto sana? ²⁸ ”Tadaw ta nahahadit kamo dapit sa gubing? Hilinga nindo kun paano nagtatalubo an mga liryo sa kaomahan: dai sinda nagpapagal ni nagtatahi nin gubing. ²⁹ Alagad sinasabihan ko kamo, dawa si Solomon sa bilog niyang kamurawayan, dai pa nakagubing nin arog kagayon kan saro kan mga liryong ini. ³⁰ Ginugubingan ngani nin Dios an mga doot na buhay ngunyan alagad pagkaaga sinusulo, kamo pa daw an dai niya gubingan? Mga maluya an pagtubod! ³¹ Kaya dai kamo magparahadit kun saen kamo makua nin kakanon o inomon o gubing. ³² Ini an mga bagay na pinagpaparahaditan kan mga pagano. Aram kan saindong langitnon na Ama na kaipuhan nindo an mga bagay na ini. ³³ Alagad hanapa ngona nindong enot sa gabos an Kahadean nin Dios saka an saiyang katanosan, asin mapapasaindo man an mga bagay na ini. ³⁴ Dai kamo maghadit dapit sa masunod na aldaw; huli ta igwa man iyan nin sadiring kahaditan. Tama na an mga problema para sa ngunyan na aldaw.

¹ ”Dai kamo maghusgar asin dai man kamo huhusgaran nin Dios. ² Huli ta huhusgaran kamo nin Dios siring kan paghusgar nindo; kun ano an sukol na ginagamit nindo, iyo man an gagamiton saindo. ³ Tadaw ta nahihiling mo an sadit na ati sa mata kan saimong tugang, alagad dai mo nahihiling an dakulang ati sa sadiri mong mata? ⁴ Tadaw ta nangangahas kang magsabi sa tugang mo, ‘Haleon ko daw an ati sa mata mo,’ kun sa sadiri mong mata igwa nin dakulang ati? ⁵ Parasagin-sagin! Halea ngona an dakulang ati sa mata mo tanganing makahiling ka nin marahay; dangan pwede mo nang mahale an sadit na ati sa mata kan saimong tugang. ⁶ ”Dai nindo ipagtao an bagay na banal sa mga ayam ta tibaad kagaton kamo; dai nindo ipag-apon an saindong mga perlas sa mga orig ta tibaad timak-timakan ninda an mga iyan. ⁷ ”Maghagad kamo asin tatawan kamo; maghanap asin makukua nindo; tumuktok asin bubuksan kamo. ⁸ Huli ta an lambang naghahagad, tinatawan; an naghahanap, nakakakua; asin an nagtutuktok, binubuksan. ⁹ Siisay na ama an matao nin gapo sa saiyang aki kun tinapay an hinahagad? ¹⁰ O halas kun sira an saiyang hinahagad? ¹¹ Kun kamo nganing mga maraot, tataong magtao nin marahay na bagay sa saindong mga aki, an Ama pa daw nindo na nasa langit an dai magtao nin mga marahay na bagay sa mga naghahagad saiya! ¹² ”Kaya gibohon nindo sa iba an boot nindong gibohon ninda saindo. Ini an kahulogan kan Katogonan ni Moises asin kan mga katukdoan kan mga propeta. ¹³ ”Lumaog kamo sa hayakpit na pintoan, huli ta halakbang an pintoan saka mahiwas an dalan pasiring sa karatan, asin dakul an minalaog diyan. ¹⁴ Alagad hayakpit saka piot an agihan pasiring sa buhay. Asin dikit an nakakakua kaiyan. ¹⁵ ”Mag-ingat kamo sa mga bakong tunay na propeta; garo sinda mga karnero kun minadolok saindo, alagad sa katunayan mga mabangis na lobo sinda. ¹⁶ Mamimidbid nindo sinda sa mga gibo ninda. An limonsito dai namumunga nin ubas asin an labnig dai namumunga nin bayawas. ¹⁷ An marahay na kahoy, marahay man an bunga; an maraot na kahoy, maraot man an bunga. ¹⁸ An marahay na kahoy dai nagbubunga nin maraot; an maraot na kahoy dai nagbubunga nin marahay. ¹⁹ An lambang kahoy na dai nagbubunga nin marahay, pinapalod asin isinusugba sa kalayo. ²⁰ Kaya mamimidbid nindo an mga bakong tunay na propeta huli sa mga gibo ninda. ²¹ ”Bako an gabos na nag-aapod sako, ‘Kagurangnan, Kagurangnan,’ makakalaog sa Kahadean nin langit, kundi an mga naggigibo kan kabotan nin sakong Ama na nasa langit. ²² Pag-abot kan Huring Aldaw, dakul an masabi sako, ‘Kagurangnan, Kagurangnan, nagpropesiya kami, nagpaluwas nin mga demonyo, asin naggibo nin mga ngangalasan sa ngaran mo!’ ²³ Dangan sisimbagon ko sinda, ‘Dai ko nanggad kamo midbid. Rumayo kamo sako, mga paragibo nin maraot!’ ²⁴ ”An nagdadangog asin nagkukuyog kaining mga itinaram ko nakakaagid sa madonong na tawong nagtugdok kan harong niya sa gapo. ²⁵ Nag-uran nin makosog, nagbaha dangan hinampas nin makosog na doros an harong na iyan, alagad dai narumpag dahel ta itinugdok iyan sa gapo. ²⁶ An nagdadangog kaining mga itinaram ko alagad dai nagkukuyog kaiyan, nakakaagid sa tawong lolong na nagtugdok kan harong niya sa baybay. ²⁷ Nag-uran nin makosog, nagbaha, hinampas nin makosog na doros an harong asin narumpag iyan. Grabe an pagkarumpag kaiyan!” ²⁸ Pakataram ni Jesus kan mga bagay na ini, nagngalas an mga tawo sa saiyang katukdoan, ²⁹ huli ta nagtukdo siya siring sa sarong may kapangyarihan, bakong arog kan mga paratukdo kan Katogonan.

¹ Pakababa ni Jesus hale sa bulod, sinunod siya nin kadakul na tawo. ² Sarong daoton nagdolok saka nagluhod sa atubangan niya, asin nagsabi, “Kagurangnan, kun boot mo, malilinigan mo ako.” ³ Dinutaan siya ni Jesus kan kamot niya asin sinabihan, “Boot ko; malinigan ka!” Asin nahale tolos an saiyang daot. ⁴ Dangan tinugon siya ni Jesus, “Dai mo ini ipang-osip, kundi pumahiling ka tolos sa padi, asin magdolot ka kan atang na ipinagboot ni Moises sa pagpatunay na malinig ka na.” ⁵ Paglaog ni Jesus sa Capernaum, sinabat siya nin sarong opisyal na Romano. Nakimaherak ini saiya, ⁶ ”Kagurangnan, an sorogoon ko nasa harong, naparalisis asin nagtitios nin makuri.” ⁷ ”Maduman ako tanganing bolongon siya,” an sabi ni Jesus. ⁸ ”Kagurangnan, dai ka na magduman,” an sabi kan opisyal. “Alang-alang ako na lumaog ka sa sakong harong. Alagad magtaram ka sana, asin mararahay an sorogoon ko. ⁹ Huli ta ako nasasakopan nin mas halangkaw sakong mga opisyal; asin igwa man akong nasasakopan na mga soldados. Kun magboot ako sa saro, ‘Dumuman ka!’ minaduman siya; kun magsabi ako sa iba, ‘Madya!’ minadolok siya. Kun sinusugo ko an sakong oripon, ‘Giboha ini!’ ginigibo niya iyan.” ¹⁰ Napangalas si Jesus kan madangog ini. Kaya sinabihan niya an mga tawong nagsusunod saiya, “Maski sa Israel dai pa ako nakanumpong nin arog kaini kadakulang pagtubod! ¹¹ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, dakul an maabot hale sa sirangan asin sa solnopan; dangan makakan kaiba ni Abraham, ni Isaac asin ni Jacob sa Kahadean nin langit. ¹² Alagad an mga aki kan Kahadean, iaapon sa kadikloman sa luwas; duman magtatangis sinda asin magraragot an saindang mga ngipon.” ¹³ Dangan nagsabi si Jesus sa opisyal, “Puli na; mangyayari an hinahagad mo sosog sa pagtubod mo.” Kan oras man sanang iyan narahay an sorogoon kan opisyal. ¹⁴ Nagduman si Jesus sa harong ni Pedro. Inabotan niya duman an panugangan na babae ni Pedro na naghihigda, ta kinakalentura. ¹⁵ Kinaptan ni Jesus an kamot kan babae, dangan nawara an saiyang kalentura. Nagbangon siya asin naglingkod ki Jesus. ¹⁶ Pagkabanggi, dinara ki Jesus kan mga tawo an dakul na tawong may demonyo. Sa sarong tataramon sana ni Jesus pinaluwas niya an mga maraot na espiritu dangan binolong an gabos na naghehelang. ¹⁷ Ginibo niya ini tanganing maotob an sinabi ni Propeta Isaias, “Kinua niya an satong mga kamatean, asin tinios niya an satong mga kahelangan.” ¹⁸ Kan mahiling ni Jesus an dakul na tawo sa palibot niya, pinagbotan niya an mga disipulo na magbalyo sinda sa ibong kan danaw. ¹⁹ May sarong paratukdo kan Katogonan na nagdolok saiya asin nagsabi, “Maestro, andam akong mag-iba saimo maski saen ka magduman.” ²⁰ Sinabihan siya ni Jesus, “An mga amid may mga kalot asin an mga gamgam may mga salagan, alagad an Aki nin Tawo mayo nin mahihigdaan.” ²¹ An saro man sa mga disipulo nagsabi ki Jesus, “Kagurangnan, tugote ngona akong magpuli ta ilulubong ko an sakong ama.” ²² ”Sumunod ka sako,” an sabi ni Jesus, “pabayae an mga gadan na maglubong kan saindang mga gadan.” ²³ Naglunad si Jesus sa sakayan kaiba an saiyang mga disipulo. ²⁴ Bigla sanang uminabot an makosog na subasko sa danaw, kaya nalalantopan na kan alon an sakayan. Torog kaidto si Jesus. ²⁵ Kaya pinukaw siya kan mga disipulo dangan sinabihan, “Kagurangnan, ligtasan kami! Malulunod na kita!” ²⁶ Sinabihan sinda ni Jesus, “Tadaw ta natatakot kamo? Mga maluya an pagtubod!” Nagbangon si Jesus, pinagbotan niyang magkalma an doros saka an alon, dangan nagkaigwa nin dakulang katoninongan. ²⁷ Nagngalas sinda gabos. “Anong klaseng tawo ini na kinukuyog maski kan doros saka dagat?” an sabi ninda. ²⁸ Pag-abot ni Jesus sa Gadara na nasa ibong kan danaw, sinabat siya nin duwang lalaki na hale sa mga lungib na pinaglulubongan. An mga lalaking ini may demonyo asin mariringis, kaya mayo nin siisay man na nangangahas na mag-agi sa dalan na idto. ²⁹ Bigla sindang nagkurahaw, “Aki nin Dios, ano an pakilabot mo samo? Nagdigdi ka tanganing padusahan kami maski bako pang panahon?” ³⁰ Harani duman, may mga orig na nagsusurungkal. ³¹ Nakimaherak ki Jesus an mga demonyong ini, “Kun papaluwason mo kami, tugote kaming maglaog sa mga orig.” ³² Sinabihan sinda ni Jesus, “Paduman kamo.” Kaya luminuwas sinda sa mga lalaking idto asin luminaog sa mga orig. Biglang duminalagan an gabos na ini pasiring sa ampas; nahulog sinda sa danaw dangan nagkaralamos. ³³ An mga paraataman kan mga orig nagdurulag pasiring sa banwaan dangan inosip an gabos na nangyaring ini pati an nangyari sa duwang lalaking may demonyo. ³⁴ Kaya sinabat si Jesus kan gabos na tawo sa banwaan na idto. Nakimaherak sinda na maghale siya sa saindang teritoryo.

¹ Naglunad giraray si Jesus sa sakayan pabalik sa ibong kan danaw, sa sadiri niyang banwaan. ² Dinara saiya kan nagkapirang tawo an sarong lalaking paralitiko na nakahigda. Kan mahiling ni Jesus an saindang makosog na pagtubod, sinabihan niya an paralitiko, “Aki ko, pakosoga an boot mo! Pinapatawad na an mga kasalan mo.” ³ Nagsaboot an nagkapirang paratukdo kan Katogonan, “An lalaking ini naglalanghad tumang sa Dios!” ⁴ Aram ni Jesus an nasa isip ninda kaya nagsabi siya, “Tadaw ta nag-iisip kamo nin maraot? ⁵ Arin an mas pasil sabihon, ‘Pinapatawad na an mga kasalan mo’, o ‘Tindog asin lakaw’? ⁶ Alagad tanganing patunayan ko saindo na an Aki nin Tawo igwa nin kapangyarihan digdi sa daga na magpatawad nin mga kasalan,” sinabihan niya an paralitiko, “Tindog, daraha an saimong higdaan dangan pumuli ka na!” ⁷ Nagtindog an lalaki dangan nagpuli. ⁸ Kan mahiling ini kan mga tawo, nagkatarakot sinda asin nag-omaw sa Dios na nagtao nin siring na kapangyarihan sa mga tawo. ⁹ Kan si Jesus naglalakaw pakahale sa lugar na idto, nahiling niya an sarong parasingil nin buhis na an ngaran Mateo, nagtutukaw sa pinagsisingilan nin buhis. Inapod siya ni Jesus, “Sumunod ka sako.” Nagtindog si Mateo asin nagsunod ki Jesus. ¹⁰ Kan nagkakakan si Jesus sa saiyang harong, nag-abot an dakul na parasingil nin buhis asin mga parakasala. Nagsabay sinda ki Jesus asin sa saiyang mga disipulo sa pagkakan. ¹¹ Nahiling ini kan nagkapirang mga Fariseo kaya hinapot ninda an mga disipulo, “Tadaw ta an saindong maestro nagkakakan kasabay kan mga parasingil nin buhis saka mga parakasala?” ¹² Nadangog ini ni Jesus kaya sinabihan sinda, “An tawong mayong helang dai nangangaipo nin doktor. ¹³ Isip-isipa daw nindo kun ano an kahulogan kaini, ‘Pagkaherak an mawot ko, bakong atang.’ Dai ako nagdigdi sa pag-apod kan mga banal kundi kan mga parakasala.” ¹⁴ Dangan an mga disipulo ni Juan Bautista nagdolok ki Jesus asin naghapot, “Danay kaming nag-aayuno, siring man an mga Fariseo. Tadaw ta an saimong mga disipulo dai nag-aayuno?” ¹⁵ Nagsimbag si Jesus, “Magmomondo daw an mga bisita sa kinasal mantang kaiba pa ninda an nobyo? Alagad maabot an panahon na an nobyo hahaleon sa kaibahan ninda, dangan na sinda mag-aayuno! ¹⁶ ”Dai nin siisay man na minatagubhang nin bagong tela sa gisi kan lumang gubing; huli ta an tagubhang na iyan iyo an mahinat kan lumang gubing; orog pang madakula an gisi. ¹⁷ Dai nin siisay man na minapalis nin bagong arak sa daan na anit na lalagan nin arak, ta mabubusi ini; mauula an arak asin an lalagan na anit mararaot. An bagong arak ipalis sa bagong lalagan na anit, tanganing parehong dai masayang.” ¹⁸ Nagtataram pa kaini si Jesus kan may mag-abot na sarong opisyal na Judio na nagluhod sa atubangan niya asin nagsabi, “Nagadan pa sana an aki kong babae; alagad madya, umiba ka sako saka dutaan mo siya asin siya mabubuhay.” ¹⁹ Kaya nag-iba si Jesus sa opisyal; nag-iba man an saiyang mga disipulo. ²⁰ May sarong babae na doseng taon nang pinag-aawasan nin dugo. Nagrani siya sa likodan ni Jesus saka dinutaan an gayad kan gubing ni Jesus. ²¹ Huli ta nagsaboot siya, “Kun madutaan ko lamang an saiyang gubing, maoomayan ako.” ²² Nagbirik si Jesus, nahiling an babae saka nagsabi, “Pakosoga an boot mo, aki ko! An saimong pagtubod iyo an nagpaomay saimo.” Kan oras man sanang idto narahay an babae. ²³ Pag-abot ni Jesus sa harong kan opisyal, nahiling niya an mga matugtog sa pagdapit asin an mga tawong nagririribok. ²⁴ Sinabihan niya sinda, “Ruluwas kamo gabos. Bakong gadan an aki kundi natotorog sana!” Pinagngirisihan siya kan mga tawo. ²⁵ Kan mapaluwas na an mga tawo, naglaog si Jesus sa kwarto kan aki. Kinaptan niya an kamot, dangan nagbangon an aki. ²⁶ An bareta dapit kan nangyaring ini nakalakop sa bilog na distritong idto. ²⁷ Kan si Jesus naglalakaw pakahale sa lugar na idto, may nagsunod saiyang duwang buta. Nagkurahaw sinda, “Aki ni David, kaheraki man kami!” ²⁸ Pakalaog ni Jesus sa harong, nagrani saiya an duwang buta. Hinapot niya sinda, “Minatubod kamo na mararahay ko kamo?” Nagsimbag sinda, “Opo, Kagurangnan!” ²⁹ Dinutaan ni Jesus an saindang mga mata asin nagsabi, “Mangyari logod saindo sosog sa saindong pagtubod!” ³⁰ Asin nakahiling giraray sinda. Dangan pinagbotan sinda ni Jesus, “Dai nanggad nindo ini ipang-osip!” ³¹ Alagad kan makahale na sinda, ipinamareta ninda sa bilog na distritong idto an ginibo sainda ni Jesus. ³² Kan nagharale na an mga buta, may dinara ki Jesus na sarong lalaking nagin pola ta igwa nin demonyo. ³³ Pakapaluwasa ni Jesus kan demonyo, nakataram tolos an lalaki. Nagngalas an mga tawo. “Dai pa kita nakahiling nin arog kaini sa bilog na Israel!” an sabi ninda. ³⁴ Alagad nagsabi an mga Fariseo, “An poon kan mga demonyo iyo an nagtatao saiya nin kapangyarihan sa pagpaluwas kan mga demonyo.” ³⁵ Linibot ni Jesus an gabos na banwa asin baryo. Nagtukdo siya sa mga sinagoga, naghulit kan Marahay na Bareta dapit sa Kahadean. Binolong niya an gabos na helang asin kamatean. ³⁶ Kan mahiling niya an kadakul na tawo, naherak siya sainda, huli ta nalalagalag sinda asin mga makaheherak, garo mga karnero na mayong pastor. ³⁷ Kaya sinabihan niya an mga disipulo, “Dakul an anihon, alagad dikit an paraani. ³⁸ Makimaherak kamo sa kagsadiri kan anihon na magpadara siya nin dakul na paraani.”

¹ Inapod ni Jesus an saiyang doseng disipulo dangan tinawan sinda nin kapangyarihan na magpaluwas nin mga maraot na espiritu saka magpaomay nin gabos na helang asin kamatean. ² Ini an ngaran kan doseng apostol: enot si Simon na inaapod Pedro, asin an tugang niyang si Andres; si Santiago asin si Juan, na mga aki ni Zebedeo; ³ si Felipe saka si Bartolome; si Tomas saka si Mateo na parasingil nin buhis; si Santiago na aki ni Alfeo; si Tadeo; ⁴ si Simon na Cananeo asin si Judas Iscariote na nagpasaluib ki Jesus. ⁵ Sinugo ni Jesus an doseng ini asin tinugon, “Dai kamo magduman sa teritoryo kan mga pagano o sa arin man na banwaan kan Samaria. ⁶ Kundi hanapon nindo an mga nalalagalag na Israelita. ⁷ Ihulit nindo sainda na harani na an Kahadean nin langit! ⁸ Bolongon nindo an mga naghehelang, buhayon liwat an mga gadan, linigan an mga daoton, asin paluwason an mga demonyo. Nag-ako kamo na mayo nin bayad, kaya magtao man kamo na mayo nin bayad. ⁹ Dai kamo magbalon nin kwartang bulawan, plata o kobre. ¹⁰ Dai kamo magdara nin bag, o sanglean na gubing, o sandalyas, o sugkod. An trabahador dapat tawan kan saiyang mga kaipuhan. ¹¹ ”Pag-abot nindo sa sarong banwaan o baryo, hanapon nindo an tawong andam na magpadagos saindo; saiya kamo mag-erok sagkod na maghale kamo sa lugar na iyan. ¹² Pag-abot nindo sa harong, magtaong galang kamo nin siring, ‘Mapasaindo an katoninongan.’ ¹³ Kun padagoson kamo, papagdanayon nindo an katoninongan; alagad kun dai, baweon nindo an katoninongan na iyan. ¹⁴ Kun habo kamong akoon o dangogon sa sarong harong o banwaan, maghale kamo diyan asin pagpagon nindo an alpog sa saindong bitis. ¹⁵ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, pag-abot kan Aldaw nin Paghukom, orog pa an padusa na itatao nin Dios sa mga tawo kan banwaan na iyan ki sa mga taga Sodoma asin Gomorra! ¹⁶ ”Magdangog kamo! Sinusugo ko kamo na garo mga karnero sa tahaw nin mga lobo. Magpakamaingat kamo arog kan mga halas asin magpakamahoyo arog kan mga salampati. ¹⁷ Mag-ingat kamo, huli ta may mga tawong madara saindo sa mga awtoridad. Hahampakon kamo ninda sa mga sinagoga. ¹⁸ Iaatubang kamo sa mga gobernador asin sa mga hade dahel sako; sa paaging ini makakapagpatotoo kamo dapit kan Marahay na Bareta sa atubang ninda asin kan mga pagano. ¹⁹ Kun iaatubang kamo sa husgado, dai kamo mahadit kun ano an saindong isisimbag o kun paano an pagsimbag nindo. Sa oras mismong iyan, ipapasabong saindo an sasabihon nindo. ²⁰ An mga tataramon na sasabihon nindo bakong hale saindo kundi sa Espiritu kan saindong Ama na iyo an mataram sa paagi nindo. ²¹ ”An tugang ipapagadan kan saiyang tugang. An aki ipapagadan kan saiyang ama; tutumangan kan mga aki an mga magurang ninda asin ipapagadan. ²² Ikakaongis kamo kan gabos dahel sako. Alagad an magdanay sagkod sa kataposan makakaligtas. ²³ Kun pasakitan kamo sa sarong banwa, dumulag kamo sa ibang lugar. Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, bago nindo malibot an gabos na banwaan nin Israel, madigdi na an Aki nin Tawo. ²⁴ ”An disipulo bakong orog na madonong ki sa saiyang maestro; ni an sorogoon sa saiyang amo. ²⁵ Tama na para sa sarong disipulo na makaarog sa saiyang maestro; asin an sorogoon, sa saiyang amo. Kun an pamayo kan pamilya inaapod nindang Beelzebul, orog pang aapodon nin maraot na ngaran an mga kaayon kan pamilyang iyan! ²⁶ ”Kaya dai kamo matakot sa mga tawo. Mayong natatahoban na dai mahahayag; mayong sekreto na dai makakaluwas. ²⁷ An itinataram ko saindo sa diklom, sabihon nindo sa liwanag; an ihinghing saindo, ikurahaw nindo sa mga atop. ²⁸ Dai kamo matakot sa mga tawong makakagadan kan hawak alagad dai makakagadan kan kalag; kundi matakot kamo sa Dios na makakagadan kan hawak asin kalag sa impyerno. ²⁹ Bakong an duwang dignos binabakal nin sarong sentabo? Alagad mayo minsan saro sainda na nahuhulog sa daga kun bakong kabotan kan saindong Ama. ³⁰ Dawa an buhok sa payo nindo, bilang niya. ³¹ Kaya dai kamo matakot ta mas mahalaga kamo ki sa mga dignos! ³² ”An siisay man na magmidbid sako sa atubang nin mga tawo, mimidbidon ko man sa atubang nin sakong Ama sa langit. ³³ Alagad an siisay man na magnegar sako sa atubang nin mga tawo, nenegaran ko man sa atubang nin sakong Ama sa langit. ³⁴ ”Dai kamo maghona na nagdigdi ako sa pagdara nin katoninongan sa kinaban; dai ako nagdigdi sa pagdara nin katoninongan, kundi espada. ³⁵ Nagdigdi ako nganing patumangon an aking lalaki sa saiyang ama, an aking babae sa saiyang ina, asin an manugang na babae sa panugangan niyang babae. ³⁶ An magigin pinakamaraot na kaiwal nin tawo iyo an mga kaayon man sana kan saiyang pamilya. ³⁷ ”An namomoot sa saiyang ama o ina orog pa sako, bakong maninigo na magin disipulo ko. An namomoot sa saiyang aking lalaki o babae orog pa sako, bakong maninigo na magin disipulo ko. ³⁸ An dai magpasan kan saiyang krus asin magsunod sako bakong maninigo na magin disipulo ko. ³⁹ An nagpapahalaga sa saiyang buhay, mawawaraan kaiyan; an nawawaran nin buhay huli sako, magkakamit kaiyan. ⁴⁰ ”An minaako saindo, minaako man sako; an minaako sako, minaako sa nagsugo sako. ⁴¹ An minaako sa propeta nin Dios huli ta siya propeta nin Dios, babalosan siring sa propeta. An minaako nin tawong matanos huli ta siya matanos, babalsan siring sa tawong matanos. ⁴² An siisay man na magpainom nin maski sarong basong tubig sa saro kan pinakasadit na disipulo ko huli ta siya sakong disipulo, totoong maako nin balos.”

¹ Pakatapos na matukdoan ni Jesus an doseng disipulo, nagdagos siya sa kataraed na banwaan nganing magtukdo asin maghulit duman. ² Nabaretaan ni Juan Bautista sa bilanggoan an mga ginigibo ni Cristo, kaya nagsugo siya nin nagkapira niyang mga disipulo na magduman ki Jesus, ³ tanganing hapoton, “Ika na an pinagsasabi ni Juan na maabot, o mahalat pa kami nin iba?” ⁴ Nagsimbag si Jesus, “Sabihan nindo si Juan kan nadadangog asin nahihiling nindo: ⁵ an mga buta nakakahiling, an mga pilay nakakalakaw, an mga daoton nalilinigan, an mga bongog nakakadangog, an mga gadan nabubuhay liwat, asin an Marahay na Bareta ipinaghuhulit sa mga dukha. ⁶ Paladan an siisay man na dai nagduduwa-duwa dapit sako!” ⁷ Pakahale kan mga disipulo, nagtaram si Jesus sa mga tawo dapit ki Juan, “Ano an pinaghona nindong mahiling kan magduman kamo sa kalangtadan? Sarong bariw na pinagpapalid-palid nin doros? ⁸ Ano an boot nindong mahiling duman? Sarong tawong nakagubing nin mamahalon? An mga tawong naggugubing nin arog kaiyan nag-eerok sa mga palasyo! ⁹ Ano talaga an pinaglaom nindong mahiling? Sarong propeta? Iyo, sinasabihan ko kamo na an nahiling nindo orog pa ki sa propeta. ¹⁰ Huli ta si Juan an pinagsasabi sa kasuratan: ‘Uya, papaenoton ko saimo an sugo ko, nganing andamon an dalan na agihan mo.’ ¹¹ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, mayo pang nabuhay na mas dakula ki Juan Bautista; alagad an pinakasadit sa Kahadean nin langit mas dakula pa ki sa saiya. ¹² Poon na maghulit si Juan sagkod ngunyan, an Kahadean nin langit nagtitios nin kadahasan; hinihingowa ining laglagon kan mga madahas; ¹³ huli ta an gabos na propeta asin an Katogonan ni Moises naghula sagkod sa panahon ni Juan. ¹⁴ Kun boot nindong tubodon ini, si Juan iyo an Elias na maabot. ¹⁵ An may talinga, magdangog! ¹⁶ ”Sa ano ko ikakaagid an mga tawo ngunyan? Garo sinda mga aki na nagtuturukaw sa plasa asin nagkukurahaw sa mga kakawat ninda, ¹⁷ ‘Tinugtogan mi kamo, alagad dai kamo nagsayaw! Nanambitan kami alagad dai kamo nagtangis!’ ¹⁸ Kan nagdigdi si Juan, nag-ayuno siya asin dai nag-inom nin arak, alagad nagsabi an mga tawo, ‘May demonyo siya!’ ¹⁹ Kan an Aki nin Tawo an nagdigdi, nagkakan siya asin nag-inom, alagad nagsabi an mga tawo, ‘Hilinga saro siyang paslo, paraburat, katood kan mga parasingil nin buhis saka mga parakasala!’ Alagad an kadonongan nin Dios napapatotoohan kan saiyang mga gibo.” ²⁰ Inanggotan ni Jesus an mga banwaan na ginibohan niya kan kadaklan kan saiyang mga milagro, dahel ta dai sinda nagbakle. ²¹ Nagsabi siya, “Herak man saimo, Corazin! Herak man saimo, Betsaida! Huli ta kun an mga milagrong ginibo diyan saindo ginibo sa Tiro saka sa Sidon, haloy na kutanang nagsulot nin sako asin nagtukaw sa abo an mga tawo duman sa pagpahiling na sinda nagbakle. ²² Kaya sinasabihan ko kamo, sa Aldaw nin Paghukom mas magian an padusang itatao sa mga taga Tiro asin Sidon ki sa saindo! ²³ Asin ika, Capernaum! Boot mong iitaas sagkod sa langit? Ihuhulog ka sa impyerno! Huli ta kun an mga milagro na ginibo saimo ginibo sa Sodoma, an banwaan na idto yaon pa kutana ngunyan! ²⁴ Sinasabihan ko kamo, mas magian an padusang itatao nin Dios sa Sodoma ki sa saindo.” ²⁵ Kan oras na idto, nagtaram si Jesus, “O Ama, Kagurangnan nin langit asin daga! Nagpapasalamat ako saimo ta ipinahayag mo sa mga mangmang an mga bagay na tinago mo sa mga madonong asin sa mga may inadalan. ²⁶ Opo, Ama, huli ta ini an ikinaogma mo. ²⁷ ”Itinao sako kan sakong Ama an gabos na bagay. Mayong nakakamidbid sa Aki kundi an Ama sana; mayo man nin nakakamidbid sa Ama kundi an Aki sana, asin an boot kan Aki na pahayagan. ²⁸ ”Madya kamo sako, kamo gabos na napapagal asin nagagabatan, ta tatawan ko kamo nin kapahingaloan. ²⁹ Salongan nindo an sakong sakal asin mag-adal kamo sako, huli ta ako maboot asin mahuyo; asin makakakua kamo nin kapahingaloan. ³⁰ Huli ta masayon an sakuyang sakal asin magian an pasanon ko.”

¹ Sarong aldaw na Sabbath, nag-agi si Jesus sa kaomahan nin trigo. Gutom na an saiyang mga disipulo, kaya nagrapgos sinda nin mga trigo asin nagkakan. ² Kan mahiling ini kan mga Fariseo, sinabihan ninda si Jesus, “Hilinga, an saimong mga disipulo naggigibo kan ipinapangalad na gibohon kun Sabbath!” ³ Nagsimbag si Jesus, “Dai nindo nabasa kun ano an ginibo ni David saka kan saiyang mga kairiba kan magutom sinda? ⁴ Naglaog siya sa Templo dangan nagkakan siya asin an saiyang mga kairiba kan tinapay na idinolot sa Dios, na ipinapangalad na kakanon kan bakong padi. ⁵ O dai pa nindo nabasa sa Katogonan ni Moises na lambang aldaw na Sabbath, an mga padi sa Templo minalapas kan katogonan dapit sa Sabbath, alagad dai sinda nagkakasala? ⁶ Sinasabihan ko kamo, uya digdi an sarong mas dakula pa ki sa Templo. ⁷ Sinasabi sa kasuratan, ‘Pagkaherak an boot ko asin bakong atang.’ Kun nasabotan nindo ini, dai nindo kokondenaron an mayong sala. ⁸ Huli ta an Aki nin Tawo iyo an Kagurangnan kan Sabbath.” ⁹ Naghale si Jesus sa lugar na idto asin nagduman sa sarong sinagoga. ¹⁰ Igwa duman nin sarong lalaking paralisado an kamot. Igwa man nin nagkapirang tawo na boot makakua nin dahelan nganing isumbong si Jesus. Kaya hinapot ninda siya, “Tugot daw sa Katogonan an pagbolong sa aldaw na Sabbath?” ¹¹ Nagsimbag si Jesus, “Halimbawa an saro saindo igwa nin sarong karnero na nahulog sa hararom na bobon sa aldaw na Sabbath, dai daw niya iyan hawason? ¹² An tawo pa daw na mas mahalaga ki sa karnero! Kun siring, tugot kan Katogonan an paggibo nin marahay sa aldaw na Sabbath.” ¹³ Dangan sinabihan ni Jesus an lalaking paralisado an kamot, “Unata an saimong kamot.” Inunat niya an saiyang kamot; naomayan ini asin pareho na kan sa ibong na kamot. ¹⁴ Nagluwas an mga Fariseo asin nag-orolay kun paano ninda ikapagadan si Jesus. ¹⁵ Kan maaraman ini ni Jesus, naghale siya sa lugar na idto. Dakul na tawo an nagsunod saiya. Pinaomayan niya an gabos na naghehelang, ¹⁶ dangan pinagbotan sinda na dai siya ipangosip, ¹⁷ tanganing maotob an sinabi ni propeta Isaias, ¹⁸ ”Uya an sakong sorogoon, an sakong pinili, an sakuyang namomotan asin ikinakaogma. Ibubugtak ko saiya an sakong Espiritu, asin ipapahayag niya an sakong hustisya sa gabos na nasyon. ¹⁹ Dai siya makikiiwal o magkukurahaw, an tingog niya dai madadangog sa mga tinampo; ²⁰ dai niya babarion an nagruyong nang bariw, dai man niya paparongon an maromirom nang ilaw. Magpapadagos siya sagkod na manggana an katanosan; ²¹ asin maglalaom saiya an gabos na tawo.” ²² Dangan dinara ki Jesus an sarong lalaking buta saka pola na may demonyo. Binolong siya ni Jesus, kaya nakataram asin nakahiling siya. ²³ Nagngalas an gabos asin naghapot, “Siya daw an Aki ni David?” ²⁴ Kan madangog ini kan mga Fariseo, nagsabi sinda, “An tawong ini nakakapaluwas nin demonyo sa kapangyarihan ni Beelzebul na prinsipe kan mga demonyo.” ²⁵ Aram ni Jesus an mga nasa boot ninda, kaya sinabihan niya sinda, “Marurumpag an arin man na kahadean na nababanga; mawawasak an arin man na banwaan o pamilya na nababanga. ²⁶ Kaya kun si Satanas an magpaluwas ki Satanas siya mismo mababanga; paanong magdanay an saiyang kahadean? ²⁷ Nagsasabi kamo na nagpapaluwas ako nin mga demonyo sa kapangyarihan ni Beelzebul. Kun nagpapaluwas ako nin mga demonyo sa kapangyarihan ni Beelzebul, sa kiisay na kapangyarihan nagpapaluwas an saindong mga disipulo? Kaya sinda an nagpapatotoo na nasasala kamo! ²⁸ Alagad kun nagpapaluwas ako nin mga demonyo sa kapangyarihan kan Espiritu nin Dios, nagpapatotoo ini na nagpoon na an Kahadean nin Dios saindo. ²⁹ ”Mayong makakasalakat sa harong nin sarong makosog na tawo kun dai ngona niya gaposon ini. Kun magapos na ini, saka pa sana niya masasamsaman an harong. ³⁰ ”An bakong kampi sako, tumang sako; an dai nagtatabang sako sa pagtipon, nagwawarak. ³¹ Kaya sinasabihan ko kamo, papatawadon an mga tawo kan ano man na kasalan o paglanghad; alagad an maglanghad sa Espiritu Santo dai papatawadon. ³² An magtaram nin anoman tumang sa Aki nin Tawo, papatawadon; alagad an magtaram tumang sa Espiritu Santo dai nanggad papatawadon—ngunyan o sagkod pa man. ³³ ”An marahay na kahoy, marahay man an bunga; an maraot na kahoy, maraot man an bunga. An kahoy namimidbid sa bunga. ³⁴ Mga rimoranon! Paano kamong makataram nin mga marahay na bagay, na kamo mga maraot? Huli ta kun ano an nasa puso iyo an maluwas sa ngoso. ³⁵ An marahay na tawo, marahay man an gibo huli ta pano nin karahayan an saiyang puso; an maraot na tawo, maraot man an gibo huli ta pano nin karatan an saiyang puso. ³⁶ ”Sinasabihan ko kamo na sa Aldaw nin Paghukom an lambang saro magtatao nin kwenta kan lambang tataramon na mayong halaga na saiyang itinaram. ³⁷ Huli ta kamo papatawadon o papadusahan sosog sa saindong mga itinaram.” ³⁸ May nagkapirang paratukdo kan Katogonan asin nagkapirang Fariseo na nagsabi ki Jesus, “Maestro, boot ming makahiling nin tanda hale saimo.” ³⁹ Nagsimbag si Jesus, “An maraot asin daing Dios na henerasyon naghahagad nin tanda; alagad mayong tanda na itatao sainda kundi an tanda ni Propeta Jonas. ⁴⁰ Siring na si Jonas tolong aldaw asin tolong banggi sa tulak nin balyena, siring man an Aki nin Tawo tolong aldaw asin tolong banggi sa irarom kan daga. ⁴¹ Sa Aldaw nin Paghukom matindog an mga taga Nineve saka mahukom saindo, huli ta sinda nagbakle kan maghulit sainda si Jonas; asin uya digdi an mas dakula pa ki Jonas! ⁴² Sa Aldaw nin Paghukom matindog an Reyna nin Sheba saka mahukom saindo, huli ta nagbaklay siya hale sa mga poro kan daga tanganing madangog sana an kadonongan ni Solomon; asin uya an mas dakula pa ki Solomon! ⁴³ ”Kun minaluwas sa tawo an maraot na espiritu, minaduman iyan sa mga mamarang lugar sa paghanap nin mapapahingaloan. Kun mayong nakukua, ⁴⁴ minasaboot siya, ‘Mapuli ako sa harong na pinaghalean ko.’ Pagbalik niya maabotan niya iyan na mayong laog, malinig asin husay. ⁴⁵ Minaluwas giraray siya saka minaagda nin pito pang espiritu na mas maraot pa ki sa saiya, dangan duman sinda gabos minaerok sa tawong iyan. Kaya nagigin mas maraot ki sa dati an kamugtakan kan tawong iyan. Siring kaini an mangyayari sa mga maraot na kapagarakian na ini.” ⁴⁶ Nagtataram pa si Jesus sa mga tawo kan umabot an saiyang ina asin mga tugang. Idtoon sinda sa luwas asin boot na makaolay si Jesus. ⁴⁷ Kaya may nagsabi ki Jesus, “Nasa luwas an saimong ina asin mga tugang, boot kang makaolay.” ⁴⁸ Nagsimbag si Jesus, “Siisay an sakong ina? Siisay an sakong mga tugang?” ⁴⁹ Dangan itinukdo niya an saiyang mga disipulo asin nagsabi, “Uya an sakuyang ina asin an sakuyang mga tugang! ⁵⁰ Huli ta an siisay man na nag-ootob kan kabotan kan sakong Ama sa langit, iyo an sakong mga tugang asin an sakong ina.”

¹ Kan aldaw man sanang idto, nagluwas sa harong si Jesus asin nagtukaw sa tampi kan danaw. ² Tiniriponan siya nin kadakul na tawo kaya naglunad siya sa sakayan asin duman nagtukaw mantang an mga tawo nasa baybayon. ³ Nagtukdo siya sainda nin dakul na bagay sa paagi nin mga parabola. “May sarong paraoma na nagsabwag nin banhi. ⁴ Mantang isinasabwag niya an banhi, nahulog an iba sa dalan; nag-abot an mga gamgam asin tinuka idto. ⁵ An ibang banhi nahulog sa lugar na magapo; nagtambo tolos idto huli ta manipis an daga duman. ⁶ Alagad pagsirang kan aldaw nagkaaralang idto huli ta dai nakagamot nin hararom. ⁷ An iba man na banhi nahulog sa katonokan; pagtambo kan mga tonok, pinoot an mga banhi. ⁸ Alagad an ibang banhi nakasabwag sa matubang na daga asin namunga: an iba mananggatos an bunga, an iba sesenta, an iba treynta.” ⁹ Nagsabi si Jesus, “An may talinga, magdangog!” ¹⁰ Dangan dinolok si Jesus kan mga disipulo asin hinapot, “Tadaw ta mga parabola an ginagamit mo sa pagtukdo sainda?” ¹¹ Nagsimbag si Jesus, “Saindo ipinapasabot an mga hilom kan Kahadean nin langit, alagad sainda dai. ¹² Huli ta an siisay man na igwa, tatawan pa nin dakul, tanganing orog pang magkaigwa. Alagad an siisay man na dai, kukuahon pa maski an kadikit na sadiri niya. ¹³ Kaya parabola an ginagamit ko sa pagtukdo sainda dahel ta nahihiling ninda alagad dai namamaanan, nadadangog ninda alagad dai nahihinanyog o nasasabotan. ¹⁴ Kaya naootob sainda an sinabi ni Isaias: ‘Totoong madadangog nindo, alagad dai kamo makakasabot; totoong mahihiling nindo, alagad dai kamo makakamaan, ¹⁵ huli ta kulapos an isip kan mga tawong ini; tinatahoban ninda an saindang mga talinga, pinipirong ninda an saindang mga mata, ta tibaad sinda makamaan, o makadangog, o makasabot, dangan magdolok sako nganing paomayan ko.’ ¹⁶ ”Alagad mga paladan kamo, huli ta an mga mata nindo nakakahiling; an mga talinga nindo nakakadangog! ¹⁷ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, dakul na propeta asin matatanos na tawo an boot nanggad makahiling kan nahihiling nindo, alagad dai nakahiling; asin makadangog kan nadadangog nindo alagad dai nakadangog. ¹⁸ ”Saboton nindo an kahulogan kan parabola kan paraoma. ¹⁹ Idtong mga banhi na nahulog sa dalan garo idtong mga tawo na nakakadangog kan tataramon dapit sa Kahadean alagad dai nakakasabot. Minaabot an demonyo dangan inaagaw an isinabwag sa puso ninda. ²⁰ An mga banhing nakasabwag sa lugar na magapo garo idtong mga tawo na maogmang minadangog saka minaako tolos kan tataramon nin Dios. ²¹ Alagad dai nakatadom nin marahay an nadangog kaya dai nahaloy; pag-abot kan karibokan o kasakitan dahel sa tataramon, minabaya tolos sinda. ²² An mga banhing nakasabwag sa lugar na matonok garo idtong mga tawo na nagdadangog kan tataramon, alagad an tataramon pinopoot kan mga kahaditan sa buhay na ini asin kan pagkamoot sa kayamanan, kaya dai nagbubunga. ²³ Alagad an mga banhing nakasabwag sa matubang na daga garo idtong mga tawo na nagdadangog asin nakakasabot kan tataramon nin Dios; namumunga nanggad nin dakul, an iba sanggatos, an iba sesenta asin an iba treynta.” ²⁴ Saro pang parabola an inistorya ni Jesus, “An Kahadean nin langit nakakaagid sa sarong paraoma na nagsabwag nin marahay na banhi sa saiyang oma. ²⁵ Alagad sarong banggi mantang tororog an gabos, nag-abot an kaiwal niya, sinabwagan nin mga doot an oma, saka naghale. ²⁶ Kan nagtalubo na an mga banhi, dangan mamunga na an mga ini, nagturunga man an mga doot. ²⁷ Kaya nagduman sa paraoma an mga sorogoon asin naghapot, ‘Kagurangnan, bakong marahay na banhi an isinabwag mo sa saimong oma? Tadaw ta may mga doot na?’ ²⁸ ‘Kaiwal an kaggibo kaiya,’ (kaiyan) an simbag niya. ‘Boot mo na gaboton mi an mga doot?’ an hapot ninda. ²⁹ Nagsimbag an paraoma, ‘Dai, ta tibaad magabot pati an paroy. ³⁰ Pabayae sanang magtalubong sabay an paroy asin an doot sagkod sa tig-anihan. Pag-ani, ipapagabot kong enot sa mga paraani an mga doot, dangan ipapabugkos ko nganing suloon. Pakatapos, ipapaani ko an paroy, dangan ipapasaray sa harong-harong ko.’” ³¹ Nag-istorya pa si Jesus sainda kan parabolang ini, “An Kahadean nin langit nakakaagid sa sarong tawo na nagtanom nin pisog nin mustasa sa saiyang oma. ³² Ini an pinakasadit sa gabos na pisog, alagad pagtalubo, iyo an pinakadakula sa gabos na tanom. Ini nagigin sarong kahoy, kaya an mga gamgam minatugdon saka minagibo kan saindang salagan sa mga sanga kaini.” ³³ Nag-istorya pa si Jesus nin saro pang parabola, “An Kahadean nin langit garo lebadurang isinalak nin sarong babae sa tolong litro nin arina sagkod na nag-usbog an bilog na minasa.” ³⁴ Ini gabos itinukdo ni Jesus sa mga tawo sa paagi nin mga parabola. Mayo siyang itinaram sainda na dai naggamit nin parabola. ³⁵ Ginibo niya ini tanganing maotob an sinabi kan propeta, “Mataram ako sainda sa paagi nin mga parabola; ipapahayag ko sainda an mga bagay na natatago poon na lalangon an kinaban.” ³⁶ Dangan binayaan ni Jesus an mga tawo asin naglaog sa harong. Nagrani saiya an mga disipulo asin nagsabi, “Paliwanagan man samo an kahulogan kan parabola kan mga doot sa oma.” ³⁷ Nagsabi si Jesus, “An nagsabwag kan marahay na banhi iyo an Aki nin Tawo; ³⁸ an oma iyo an kinaban. An marahay na banhi iyo an mga tawong kaayon sa Kahadean; an mga doot iyo an mga tawong kaayon kan Maraot. ³⁹ An kaiwal na nagsabwag kan doot iyo an Diablo. An tig-anihan iyo an kataposan kan panahon, dangan an mga paraani iyo an mga anghel. ⁴⁰ Siring na tinitipon saka sinusulo an mga doot, siring man an mangyayari sa kataposan kan panahon: ⁴¹ susugoon kan Aki nin Tawo an saiyang mga anghel nganing tiponon saka paluwason sa saiyang Kahadean an gabos na nagin dahelan nin kasalan asin an gabos na paragibo nin maraot. ⁴² Iaapon sinda sa hornong nagkakalayo; magtatangis sinda duman, asin magraragot an saindang mga ngipon. ⁴³ Dangan magliliwanag siring sa aldaw an mga matanos sa Kahadean kan saindang Ama. An may talinga, magdangog! ⁴⁴ ”An Kahadean nin langit nakakaagid sa kayamanan na natatago sa oma. Nakalot iyan nin sarong tawo alagad tinahoban niya giraray. Dangan sa saiyang kaogmahan ipinabakal an gabos niyang rogaring asin binakal an omang iyan. ⁴⁵ ”An Kahadean nin langit nakakaagid man sa sarong negosyante na naghahanap nin mga marahay na klase nin perlas. ⁴⁶ Kan makakua siya nin pambihirang klase nin perlas, ipinabakal niya an gabos niyang rogaring asin binakal an perlas. ⁴⁷ ”An Kahadean nin langit kaagid man sa sarong hikot na initsa sa dagat asin nakadakop nin manlaen-laen na klase nin sira. ⁴⁸ Kan pano na an hikot, ginuyod ini kan mga parasira sa baybayon. Linaen ninda an mga marahay na sira asin ibinugtak sa banyera; alagad inapon an dai mapakikinabangan. ⁴⁹ Arog kaini an mangyayari sa kataposan kan panahon: maluwas an mga anghel, lalaenon ninda an mga maraot na tawo sa mga matanos, ⁵⁰ dangan an mga maraot iaapon sa horno. Magtatangis sinda duman asin magraragot an saindang mga ngipon.” ⁵¹ Hinapot ni Jesus an saiyang mga disipulo, “Nasasabotan nindo an mga bagay na ini?” “Opo,” an simbag ninda. ⁵² Kaya tinaraman niya sinda, “An kahulogan kaini iyo na an lambang paratukdo kan Katogonan na nakanood dapit sa Kahadean nin langit nakakaagid sa sarong kagharong na nagluwas nin bago asin daan na mga bagay hale sa saiyang sarayan.” ⁵³ Pakaosipon ni Jesus kan mga parabolang ini, naghale siya sa lugar na idto ⁵⁴ asin nagpuli sa sadiri niyang banwaan. Nagtukdo siya sa sinagoga; nagngalas an gabos na nakadangog saiya. Naghinarapot-hapotan sinda, “Saen nakakua nin siring na kadonongan an tawong ini? Ano ta nakakagibo siya nin mga milagro? ⁵⁵ Bakong iyo ini an aki kan panday? Bakong si Maria an saiyang ina? Bakong tugang siya ni Santiago, ni Jose, ni Simon asin ni Judas? ⁵⁶ Bakong nasa kaibahan ta an mga tugang niyang babae? Saen siya nakakua kaini gabos?” ⁵⁷ Kaya dai sinda nagtubod saiya. Nagsabi si Jesus sainda, “An sarong propeta ginagalangan saen man na lugar pwera sa sadiri niyang banwaan saka sa sadiri niyang harong.” ⁵⁸ Kaya dai siya naggibo nin dakul na milagro duman huli ta dai sinda nagtubod.

¹ Kan panahon na iyan, nabaretaan ni Herodes, na kagsakop kan Galilea, an kabantogan ni Jesus. ² Sinabihan niya an mga opisyal, “Siya si Juan Bautista; nabuhay siya liwat kaya igwa nin kapangyarihan sa paggibo nin mga milagro.” ³ Si Herodes an nagpadakop, nagpakadena saka nagpabilanggo ki Juan. An dahelan iyo si Herodias, na agom kan tugang niyang si Felipe. ⁴ Sinabihan kaya ni Juan si Herodes, “Sala na agomon mo si Herodias!” ⁵ Boot ipagadan ni Herodes si Juan, alagad natakot siya sa mga tawo huli ta minidbid ninda si Juan na sarong propeta. ⁶ Kan kumpleanyo ni Herodes, nagsayaw sa atubang nin gabos an aking daraga ni Herodias. Naogma si Herodes, ⁷ kaya nagsumpa siya na itatao sa daraga an anoman na hagadon kaini saiya! ⁸ Sa pasunod kan saiyang ina, nagsabi an daraga, “Itao mo sako ngunyan tolos sa sarong bandehado an payo ni Juan Bautista!” ⁹ Namondo an hade, alagad huli kan saiyang sumpa sa atubang kan gabos niyang bisita, nagboot siyang itao an hagad kan daraga. ¹⁰ Kaya pinapugotan niya si Juan sa laog kan bilanggoan. ¹¹ Dinara an payo na nasa bandehado, itinao sa daraga, asin itinao man kaini sa saiyang ina. ¹² Nag-abot an mga disipulo ni Juan, kinua an bangkay saka ilinubong. Dangan naghale sinda asin ibinareta ini ki Jesus. ¹³ Kan maaraman ni Jesus an nangyari ki Juan, naglunad siya sa sarong sakayan pasiring sa sarong lugar na siblag sa mga tawo. Alagad kan maaraman ini kan mga tawo, nagralakaw sinda hale sa mga banwaan asin sinundan ninda si Jesus. ¹⁴ Paglusad ni Jesus sa sakayan, nahiling niya an kadakul na tawo; naherak siya sainda asin binolong niya an mga naghehelang sa kaibahan ninda. ¹⁵ Kan banggi na, nagdolok saiya an mga disipulo dangan nagsabi, “Banggi na, asin harayo an lugar na ini. Subolan na an mga tawo tanganing magbakal nin makakakan ninda.” ¹⁶ Nagsabi si Jesus, “Dai na kaipuhan na maghale pa sinda; tawan nindo sinda nin makakakan.” ¹⁷ Alagad nagsabi sinda, “Igwa sana kita nin limang tinapay saka duwang sira.” ¹⁸ ”Daraha nindo sako,” an sabi ni Jesus. ¹⁹ Pinagbotan niyang magturukaw an mga tawo sa doot. Dangan kinua niya an limang tinapay saka an duwang sira, nagtingkalag siya sa langit asin nagpasalamat. Binaraak niya an mga tinapay saka itinao sa mga disipulo; dangan itinao man kan mga disipulo sa mga tawo. ²⁰ Nagkarakan an gabos asin nagkabarasog. Pakatapos, tiniripon kan mga disipulo an mga natada, asin doseng basket pa an napano. ²¹ May limang ribong lalaki an nagkakan, dai kabilang an mga babae asin an mga aki. ²² Pinasakay ni Jesus an mga disipulo saka pinaenot sa ibong kan danaw mantang pinapahale niya an mga tawo. ²³ Pakapahalea niya kan mga tawo, nagtukad siya sa sarong bulod tanganing mamibi. Kan magbanggi na, solo siya duman; ²⁴ asin kan oras na iyan an sakayan kan mga disipulo nasa tahaw na kan danaw, hinahampas kan alon huli ta sabat sa doros. ²⁵ Kan maaga na, si Jesus nag-abot sainda, naglalakaw sa ibabaw kan tubig. ²⁶ An mga disipulo, kan mahiling siya na naglalakaw sa ibabaw kan tubig, nagkururahaw sa takot, “May kalag!” ²⁷ Alagad nagtaram tolos si Jesus sainda, “Ako ini! Dai kamo matakot! Pakosoga an saindong boot!” ²⁸ Dangan nagtaram si Pedro, “Kagurangnan, kun ika man nanggad iyan, padolokon mo ako saimo sa ibabaw kan tubig.” ²⁹ ”Madya!” an simbag ni Jesus. Kaya naglusad si Pedro sa sakayan saka naglakaw sa ibabaw kan tubig pasiring ki Jesus. ³⁰ Alagad kan mamangnohan niya an makosog na doros, natakot siya kaya nagpoon siyang mag-irarom sa tubig. Nagkurahaw siya, “Kagurangnan, ligtasan ako!” ³¹ Ginawgaw tolos ni Jesus an saiyang kamot, pinugol siya saka sinabihan, “Maluya an saimong pagtubod! Tadaw ta nagduwa-duwa ka?” ³² Pakalunad nindang duwa sa sakayan, naglinaw an panahon. ³³ Nagsamba ki Jesus an mga disipulo na nasa sakayan asin nagsabi, “Ika mananggad an Aki nin Dios!” ³⁴ Pakabalyo ninda sa danaw, nagdoong sinda sa Genesaret. ³⁵ Namidbid si Jesus kan mga tawo duman, kaya kinua ninda an mga naghehelang sa mga kataraed na lugar asin dinara ki Jesus. ³⁶ Nakimaherak sinda saiya na tugotan an mga naghehelang na makaduta lamang maski sa gayad kan saiyang gubing; asin an gabos na nakaduta narahay.

¹ May mga Fariseo asin mga paratukdo kan Katogonan hale sa Jerusalem na nagduman ki Jesus. Hinapot ninda siya, ² ”Tadaw ta linalapas kan mga disipulo mo an katukdoan na hale pa sa satong mga ginikanan? Dai sinda naghahanaw nin kamot bago magkakan!” ³ Nagsimbag si Jesus, “Tadaw ta linalapas man nindo an togon nin Dios masunod sana an sadiri nindong katukdoan? ⁴ Huli ta nagboot an Dios, ‘Galangan mo an saimong ama asin ina,’ saka ‘An magtaram nin maraot tumang sa saiyang ama o ina dapat gadanon.’ ⁵ Alagad itinutukdo nindo na kun an sarong tawo igwang ikakatao sa saiyang ama o ina magsabi, ‘An bagay na ini para sa Dios,’ ⁶ nahahale na saiya an katongdan na galangan an saiyang ama asin ina. Sa paaging iyan dai nindo tinatawan nin halaga an togon nin Dios tanganing masunod sana an sadiri nindong katukdoan. ⁷ Mga parasagin-sagin! Tama nanggad si Isaias kan siya magpropesiya dapit saindo: ⁸ ‘Inoomaw ako kan mga tawong ini kan saindang ngoso, alagad harayo sako an saindang mga puso. ⁹ An pagsamba ninda sako mayo nin halaga, huli ta an itinutukdo ninda bilang doktrina, mga pagboot nin tawo sana!’” ¹⁰ Dangan pinarani ni Jesus saiya an mga tawo asin sinabihan, “Dangoga asin sabota nindo: ¹¹ bakong an minalaog sa ngoso nin tawo an nakakapaati saiya kundi an minaluwas diyan.” ¹² Nagdolok ki Jesus an saiyang mga disipulo asin nagsabi, “Dai mo aram na nakulogan an boot kan mga Fariseo kan saimong itinaram?” ¹³ Nagsimbag si Jesus, “An arin man na tanom na dai itinanom nin sakong Ama sa langit, gagaboton. ¹⁴ Pabayae sana nindo sinda; mga buta sindang giya. Kun an sarong buta magkabit nin kapwa buta, pareho sindang mahuhulog sa kalot.” ¹⁵ Nagsabi si Pedro ki Jesus, “Paliwanagan man samo an parabolang ini.” ¹⁶ Nagsabi si Jesus sainda, “Dai pa nanggad kamo nakakasabot? ¹⁷ Dai nindo aram na an anoman na minalaog sa ngoso nin tawo minadagos sa tulak asin minaluwas? ¹⁸ Alagad an mga bagay na minaluwas sa ngoso, minahale sa puso; iyan an nakakapaati sa sarong tawo. ¹⁹ Huli ta sa puso minagikan an mga maraot na kaisipan, an panggadan, panambay, an paggibo nin mga bagay na imoral, panghabon, pagputik asin pagpakaraot sa iba. ²⁰ Ini an mga nakakapaati sa tawo; alagad an dai paghanaw kan kamot bago magkakan dai nakakapaati sa tawo.” ²¹ Naghale si Jesus sa lugar na idto asin nagduman sa distrito nin Tiro saka Sidon. ²² Sarong babaeng taga Canaan na nag-eerok sa lugar na idto nagdolok ki Jesus. Nagkurahaw siya, “Kagurangnan, Aki ni David! Kaheraki ako! May demonyo an aki kong babae asin masakit an kamugtakan.” ²³ Alagad dai naggirong si Jesus. Pinakiolayan siya kan saiyang mga disipulo, “Pahalea na siya huli ta nagpaparasunod siya sato asin nagpapararibok!” ²⁴ Nagsimbag si Jesus, “Sinugo ako para sana sa mga karnerong nalalagalag kan banwaan nin Israel.” ²⁵ Alagad nagluhod an babae sa atubang ni Jesus asin nagsabi, “Kagurangnan, tabangi man ako!” ²⁶ Nagsimbag si Jesus, “Bakong tama na ibahog sa mga ayam an kakanon kan mga aki.” ²⁷ Nagsimbag an babae, “Totoo iyan, alagad maski an mga ayam nagkakakan kan mga rakdag hale sa lamesa kan saindang kagsadiri.” ²⁸ Kaya sinabihan siya ni Jesus, “Babae, dakula an saimong pagtubod! Mangyari saimo siring sa kamawotan mo.” Kan oras man sanang iyan naomayan an aki niya. ²⁹ Paghale ni Jesus sa lugar na idto, nag-agi siya sa gilid kan Danaw nin Galilea. Nagtukad siya sa bulod dangan nagtukaw duman. ³⁰ Nagdorolok saiya an dakul na tawo na may darang mga lupog, buta, pilay, pola, asin iba pang mga naghehelang. Ibinugtak ninda an mga ini sa pamitisan ni Jesus; binolong niya sinda gabos. ³¹ Nagngalas an mga tawo kan mahiling nindang nagtataram na an pola, naomayan na an lupog, naglalakaw na an pilay saka nakakahiling na an buta; kaya inomaw ninda an Dios nin Israel. ³² Dangan pinarani ni Jesus saiya an mga disipulo asin sinabihan, “Naheherak ako sa mga tawong ini huli ta tolong aldaw na sindang kaiba ko asin mayo na sindang makakakan. Habo ko sindang papulion na gutom, ta tibaad panluyahon sinda sa dalan.” ³³ Sinabihan siya kan mga disipulo, “Saen man kita makua nin kakanon sa desyertong ini tanganing pakakanon sinda?” ³⁴ Naghapot si Jesus, “Pira an tinapay nindo?” “Pitong tinapay asin nagkapirang saradit na sira sana,” an simbag ninda. ³⁵ Pinatukaw ni Jesus sa daga an mga tawo. ³⁶ Dangan kinua niya an pitong tinapay asin an sira, nagpasalamat, binaraak niya idto, itinao sa mga disipulo asin itinao man kan mga ini sa mga tawo. ³⁷ Nagkarakan an gabos asin nagkabarasog. Tinipon kan mga disipulo an mga natada, asin pitong basket pa an napano. ³⁸ Apat na ribong lalaki an nagkakan, dai kabilang an mga babae asin an mga aki. ³⁹ Pakatapos, pinahale na ni Jesus an mga tawo dangan naglunad siya sa sarong sakayan asin nagduman sa teritoryo nin Magadan.

¹ Nagkapirang mga Fariseo asin mga Saduceo an nagduman ki Jesus. Boot nindang masudyaan si Jesus kaya hinagadan siya ninda nin sarong tanda hale sa langit. ² Sinabihan sinda ni Jesus, “Pagsolnop kan aldaw minasabi kamong, ‘Magkakaigwa nin marahay na panahon, huli ta mapula an kalangitan.’ ³ Pagkaaga minasabi kamo, ‘Mauran ngunyan huli ta madampog.’ Nauukodan nindo kun mauran o mainit sa paghiling sana sa langit, alagad dai kamo tataong magsabot kan kahulogan kan mga tanda kan panahon! ⁴ An maraot asin daing-Dios na henerasyon naghahagad nin tanda, alagad mayong tanda na itatao sainda kundi an tanda ni Jonas.” Dangan binayaan niya sinda. ⁵ Kan magbalyo sa ibong kan danaw an mga disipulo, nakalingaw sindang magdara nin tinapay. ⁶ Sinabihan sinda ni Jesus, “Maglikay kamo sa lebadura kan mga Fariseo asin mga Saduceo.” ⁷ Nag-orolay-olay sinda, “Nagtaram siya kaini huli ta mayo kitang darang tinapay.” ⁸ Aram ni Jesus kun ano an pinag-oolayan ninda, kaya naghapot siya, “Tadaw ta pinag-oolayan nindo na nakalingaw kamong magdara nin tinapay? Maluya an saindong pagtubod! ⁹ Dai pa giraray kamo nakakasabot? Dai nindo nagigiromdoman an limang tinapay na ipinakakan ko sa limang ribo katawo? Pirang basket na tada an natipon nindo? ¹⁰ Dai nindo nagigiromdoman an pitong tinapay na ipinakakan ko sa apat na ribo katawo? Pirang basket na tada an natipon nindo? ¹¹ Tadaw ta dai nindo nasasabotan na bakong tinapay an boot kong sabihon? Maglikay kamo sa lebadura kan mga Fariseo asin mga Saduceo.” ¹² Dangan pa sana nasabotan kan mga disipulo na bakong lebadura nin tinapay an boot sabihon ni Jesus kundi an katukdoan kan mga Fariseo asin mga Saduceo. ¹³ Nagduman si Jesus sa distrito nin Cesarea Filipos, saen hinapot niya an saiyang mga disipulo, “Ano an sabi kan mga tawo, siisay daa an Aki nin Tawo?” ¹⁴ Nagsimbag sinda, “An sabi kan iba si Juan Bautista. An iba nagsasabi na si Elias, an iba naman nagsasabi na si Jeremias o saro kan mga propeta.” ¹⁵ Hinapot sinda ni Jesus, “Para saindo, siisay ako?” ¹⁶ Nagsimbag si Simon Pedro, “Ika an Cristo, an Aki nin Dios na buhay.” ¹⁷ ”Paladan ka, Simon, aki ni Juan! Huli ta bakong tawo an nagpasabot saimo kan katotoohan na ini kundi an sakong Ama sa langit,” an sabi ni Jesus. ¹⁸ ”Kaya sinasabihan taka: Ika si Pedro, saro kang gapo asin sa ibabaw kan gapong ini papatindogon ko an sakong simbahan; dawa an kapangyarihan nin kagadanan dai nanggad makakadaog kaiyan. ¹⁹ Itatao ka (ko) saimo an mga Iyabe (lyabe) kan Kahadean nin langit; (an anoman na ipangalad mo sa daga), ipapangalad man sa langit; an anoman na itugot mo sa daga, itutugot man sa langit.” ²⁰ Dangan pinagbotan ni Jesus an mga disipulo na dai nanggad ipanabi sa kiisay man na siya an Cristo. ²¹ Poon kaidto nagpoon nang paliwanagan ni Jesus an mga disipulo na kaipuhan magduman siya sa Jerusalem dangan mag-agi nin makuring pagsakit sa kamot kan mga kamagurangan, kan mga poon na padi, asin kan mga paratukdo kan Katogonan. Sinabihan niya sinda na gagadanon siya alagad sa ikatolong aldaw mabubuhay siya liwat. ²² Isiniblag siya ni Pedro saka tinuyaw, “Kagurangnan, dai man logod iyan itugot nin Dios! Dai iyan mangyayari saimo!” ²³ Inatubang niya si Pedro asin sinabihan, “Rumayo ka sako, Satanas! Nakakaolang ka sa ginigibo ko, huli ta an iniisip mo bakong sa Dios, kundi sa tawo.” ²⁴ Dangan sinabihan ni Jesus an saiyang mga disipulo, “An siisay man na boot sumunod sako, kaipuhan lingawan niya an sadiri niyang buhay, magpasan kan saiyang krus asin magsunod sako. ²⁵ Huli ta an siisay man na namomoot na magligtas kan saiyang buhay, mawawaraan kaiyan; alagad an siisay man na mawaran kan saiyang buhay huli sako, magkakamit kaiyan. ²⁶ Huli ta anong pakinabang nin sarong tawo, makamtan man niya an bilog na kinaban kun mawara an saiyang buhay? O ano an ikakatubos kan tawo tanganing makamtan niya giraray iyan? ²⁷ Huli ta maabot an Aki nin Tawo sa kamurawayan nin saiyang Ama kaiba an mga anghel, asin babalosan niya an lambang saro sosog sa saiyang mga naginibo. ²⁸ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, igwa nin nagkapira digdi na dai magagadan sagkod na dai ninda mahiling na minadatong an Aki nin Tawo sa saiyang Kahadean.”

¹ Pakalihis nin anom na aldaw, ipinag-iba ni Jesus si Pedro saka an magtugang na Santiago asin Juan sa sarong halangkaw na bukid. ² Kan idtoon na sinda, nahiling nindang naliwat si Jesus; nagliwanag siring sa aldaw an lalawogon niya, asin nagkintab sa kaputian an saiyang gubing. ³ Dangan nahiling ninda si Moises saka si Elias na nakikipag-olay ki Jesus. ⁴ Kaya nagsabi si Pedro ki Jesus, “Kagurangnan, marahay na uya kita digdi. Kun boot mo, magibo ako nin tolong payag-payag digdi, saro saimo, saro ki Moises asin saro ki Elias.” ⁵ Nagtataram pa siya kan lindongan sinda nin maliwanag na panganoron. Dangan sarong tingog hale sa panganoron an nagsabi, “Ini an Aki kong namomotan na ikinakaogma kong gayo—dangoga nindo siya!” ⁶ Kan madangog ini kan mga disipulo, nagdapa sinda sa takot. ⁷ Alagad dinolok sinda ni Jesus, dinutaan saka sinabihan, “Tumindog kamo! Dai kamo matakot!” ⁸ Pagtingkalag ninda, mayo sindang nahiling kundi si Jesus sana. ⁹ Mantang naglulugsot sinda sa bukid, pinagbotan sinda ni Jesus, “Dai nindo ipang-osip sa kiisay man an nahiling nindo sagkod na an Aki nin Tawo mabuhay liwat.” ¹⁰ Dangan hinapot si Jesus kan mga disipulo, “Tadaw ta an mga paratukdo kan Katogonan nagsasabi na si Elias daa an enot na maabot?” ¹¹ Nagsimbag si Jesus, “Talagang enot na maabot si Elias tanganing ibalik sa dati an gabos na bagay. ¹² Alagad sinasabihan ko kamo, nagdigdi na si Elias alagad dai siya ninda namidbidan, kundi saindang pinasakitan. Siring man an Aki nin Tawo saindang papasakitan.” ¹³ Dangan nasabotan kan mga disipulo na manongod ki Juan Bautista an sinasabi ni Jesus. ¹⁴ Pagbalik ninda duman sa mga tawo, nagdolok ki Jesus an sarong lalaki, nagluhod sa atubang niya saka nagsabi, ¹⁵ ”Kagurangnan, kaheraki man an aki ko! May helang siyang epilepsya asin nagtitios nin makuri. Parati siyang natutumba sa kalayo asin nahuhulog sa tubig. ¹⁶ Dinara ko siya sa saimong mga disipulo alagad dai ninda siya narahay.” ¹⁷ Nagsimbag si Jesus, “Mga tawong mayo nin pagtubod asin masombikal! Sagkod nuarin ako kaibaiba nindo? Sagkod nuarin ko kamo pagtitioson? Daraha digdi sako an aki!” ¹⁸ Inanggotan ni Jesus an demonyo asin luminuwas ini; narahay tolos an aki. ¹⁹ Dangan nagdolok ki Jesus an mga disipulo asin naghapot na mayong ibang nakakadangog, “Tadaw ta dai mi napaluwas an demonyo?” ²⁰ ”Huli ta kulang an pagtubod nindo,” an simbag ni Jesus. “Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, kun igwa kamo nin pagtubod na arog kan pisog nin mustasa, pwede nindong sabihon sa bulod na ini, ‘Dumuman ka sa sarong lugar’, asin maduman iyan! Mayong magigin imposible saindo. ²¹ (Alagad an demonyong arog kaini napapaluwas sana sa paagi nin pamibi asin pag-ayuno.)” ²² Kan magtiripon sa Galilea an mga disipulo, nagsabi giraray si Jesus sainda, “Itatao na an Aki nin Tawo sa mga tawo ²³ dangan gagadanon ninda siya; alagad sa ikatolong aldaw mabubuhay siya liwat.” Namondo sinda nin makuri pakadangog kaini. ²⁴ Kan magduman sa Capernaum si Jesus asin an saiyang mga disipulo, hinapot si Pedro kan mga parasingil nin buhis, “Ano, nagbabayad kan buhis sa Templo an saindong maestro?” ²⁵ ”Iyo,” an simbag ni Pedro. Kan lumaog si Pedro sa harong, siya an enot na hinapot ni Jesus kaini, “Simon, ano an paghona mo? Siisay an pinapabayad nin lisensya o buhis kan mga hade sa kinaban, an mga namamanwaan o an mga dayuhan?” ²⁶ ”An mga dayuhan,” an simbag ni Pedro. “Kun siring,” an sabi ni Jesus, “an mga namamanwaan dai dapat pagsingilon. ²⁷ Alagad nganing dai ta mapamondo an mga tawong ini, dumuman ka sa danaw saka mamanwit ka. Kuaha an enot mong masubad; sa ngoso kaiyan may makukua kang kwartang plata. Ibayad mo iyan para sa buhis tang duwa.”

¹ Kan oras na iyan, nagdolok an mga disipulo ki Jesus asin naghapot, “Siisay an pinakadakula sa Kahadean nin langit?” ² Nag-apod si Jesus nin sarong aking sadit, pinatindog sa atubang ninda, ³ dangan nagsabi, “Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, kun dai kamo magbakle asin magin siring sa mga aking sadit, dai nanggad kamo makakalaog sa Kahadean nin langit. ⁴ An siisay man na magpakumbaba siring kan sadit na aking ini, iyo an pinakadakula sa Kahadean nin langit. ⁵ An siisay man na minaako sa arog kaining aki sa ngaran ko, minaako sako. ⁶ ”An siisay man na magin dahelan nin pagkasala kan saro sa mga saradit na ini na minatubod sako, mas marahay pang tagulnodan siya nin gapong gilingan sa liog dangan lunodon sa tahaw kan dagat. ⁷ Herak man sa kinaban huli sa mga nakakapakasala sa mga tawo! Kaipuhan nanggad na mag-abot an mga pagsugot, alagad herak man sa tawong nagigin dahelan nin pagkasala! ⁸ ”Kun an saro mong kamot o bitis magin dahelan kan pagkakasala mo, putola iyan dangan aponan! Mas marahay pa saimong lumaog ka sa langit na saro sana an kamot o bitis ki kan duwa an kamot o bitis alagad ihulog sa kalayong daing kataposan. ⁹ Kun an saro mong mata magin dahelan kan pagkakasala mo, hulwata iyan dangan aponan! Mas marahay pang lumaog ka sa langit na saro sana an mata ki kan may duwang mata alagad ihulog sa kalayo nin impyerno. ¹⁰ ”Dai nanggad nindo pagbasang-basangon an arin man sa mga saradit na ini. Sinasabihan ko kamo, an saindang mga anghel sa langit danay na nasa atubang kan sakong Ama sa langit. ¹¹ (Huli ta an Aki nin Tawo nagdigdi sa pagligtas kan nawawara.) ¹² ”Sa paghona nindo, ano an gigibohon nin sarong tawong igwa nin sanggatos na karnero alagad may saro na nalagalag? Bako daw na babayaan niya an nobenta y nwebe na nasa pasabsaban nganing hanapon niya an nalagalag na karnero? ¹³ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, kun makua na niya iyan, orog an kaogmahan niya dahel kaiyan ki sa nobenta y nwebe na dai nalagalag. ¹⁴ Huli ta habo kan saindong Ama sa langit na mawara an arin man sa mga saradit na ini. ¹⁵ ”Kun an tugang mo nagkakasala saimo, kaolayon mo siya na kamo sanang duwa; itaram mo saiya an sala niya. Kun dangogon ka niya, marahay ta nagkaolian kamo. ¹⁶ Alagad kun dai ka niya dangogon, mag-iba ka nin saro o duwa katawo tanganing an lambang tataramon mapatotoohan kan duwa o tolong saksi. ¹⁷ Kun dai niya kamo dangogon, isumbong mo siya sa simbahan. Kun sagkod sa atubangan kan simbahan, habo ka niyang dangogon, ibilang mo siyang sarong pagano o sarong parasingil nin buhis. ¹⁸ ”Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, an anoman na ipangalad nindo sa daga, ipapangalad man sa langit; an anoman na itugot nindo sa daga, itutugot man sa langit. ¹⁹ ”Giraray sinasabihan ko kamo, kun an duwa saindo digdi sa daga magkaoyon na maghagad nin anoman, itatao iyan saindo kan sakong Ama sa langit. ²⁰ Huli ta kun may duwa o tolo katawo na nagtitiripon sa ngaran ko yaon ako sa kaibahan ninda.” ²¹ Dangan nagdolok si Pedro ki Jesus asin naghapot, “Kagurangnan, pirang beses ko dapat patawadon an tugang ko kun nagkakasala sako? Sagkod sa pitong beses?” ²² ”Bakong pitong beses,” an simbag ni Jesus, “kundi pitong setenta na beses. ²³ Huli ta an Kahadean nin langit nakakaagid sa sarong hade na boot nang kwentahon an mga utang saiya kan mga sorogoon niya. ²⁴ Minapoon pa sana siyang magkwenta, kan darahon saiya an sarong may utang nin nagkapirang milyon na pesos. ²⁵ An sorogoon na ini mayong ibabayad, kaya nagboot an hade na ipabakal siya kaiba an saiyang pamilya saka an gabos niyang rogaring tanganing mabayadan an utang. ²⁶ Luminuhod an sorogoon sa atubang kan hade asin nakimaherak, ‘Tawe pa ako nin panahon asin babayadan taka kan gabos kong utang.’ ²⁷ Naherak saiya an hade kaya dai na siya pinabayad kan utang saka pinapuli na siya. ²⁸ ”Pagluwas kan sorogoon, nasabat niya an kapwa niya sorogoon na may utang saiya nin nagkapirang pesos. Kinwelyohan niya ini saka tinook dangan sinabihan, ‘Bayade na ako kan utang mo!’ ²⁹ Ining kapwa niya sorogoon nagluhod sa atubang niya asin nakimaherak, ‘Tawe pa ako nin panahon asin babayadan taka!’ ³⁰ Alagad dai niya ini pinatawad kundi ipinabilanggo sagkod na makabayad kan utang. ³¹ Kan mahiling kan ibang sorogoon an nangyari, nabaldi sinda kaya inosip ninda sa saindang hade an nangyari. ³² Kaya ipinaapod kan hade an sorogoon dangan sinabihan, ‘Maraot kang sorogoon! Pinatawad taka kan gabos mong utang, huli ta nakimaherak ka sako. ³³ Naherak ka man kutana sa kapwa mo sorogoon, siring na ako naherak saimo.’ ³⁴ Naanggot nin makuri an hade, kaya ipinabilanggo niya an sorogoon tanganing padusahan sagkod na makabayad ini kan gabos na utang. ³⁵ ”Siring man kaini an gigibohon kan sakong Ama sa langit sa lambang saro na dai nagpapatawad nin tudok sa puso kan saiyang tugang.”

¹ Pakataram ni Jesus kan mga bagay na ini, naghale siya sa Galilea asin nagduman sa teritoryo nin Judea, sa ibong kan Salog nin Jordan. ² Dakul na tawo an nagsunod saiya, asin binolong niya sinda duman. ³ Nagkapirang mga Fariseo an nagdolok sa patukso saiya sa paagi nin paghapot, “Tugot daw kan satong Katogonan na suhayan kan lalaki an saiyang agom sa anoman na dahelan?” ⁴ Nagsimbag si Jesus, “Dai nindo nabasa sa kasuratan na an naglalang sainda sa kapinonan, naglalang saindang lalaki asin babae? ⁵ An Dios nagsabi, ‘Huli kaini, babayaan kan lalaki an saiyang ama asin ina, dangan masaro sa agom niya asin sindang duwa magigin saro.’ ⁶ Kaya sinda bako nang duwa kundi saro sana. Kun siring, dai dapat pagsuhayon nin tawo an pinagsaro nin Dios.” ⁷ Naghapot an mga Fariseo, “Kun siring, tadaw ta si Moises nagboot na an lalaki magtao nin kasuratan nin pakisuhayan sa saiyang agom bago siya suhayan?” ⁸ Nagsimbag si Jesus, “Huli ta matagas an payo nindo kaya tinugotan kamo ni Moises na magsuhay sa saindong agom. Alagad bakong arog kaiyan sa kapinonan. ⁹ Sinasabihan ko kamo, an lalaking magsuhay sa saiyang agom na dai man nagpasambay, dangan uminagom nin iba, nagkakasala nin adulteryo. An uminagom sa babaeng sinuhayan, nagkakasala man nin adulteryo.” ¹⁰ Nagsabi saiya an mga disipulo, “Kun iyo man sana ini an mangyayari sa mag-agom, marahay pa logod na dai mag-agom.” ¹¹ Nagsimbag si Jesus, “Bakong gabos makakaako kan katukdoan na ini, kundi an mga tinawan sana kaiyan nin Dios. ¹² Manlaen-laen an dahelan kun tadaw ta may mga lalaking dai nag-aagom: an iba, huli ta namundag na dai nasa isip an pag-agom; an iba huli ta ginibo sindang arog kaiyan kan kapwa tawo; an iba man dai nag-aagom dahel kan Kahadean nin langit. Akoon ini kan makakaako.” ¹³ May nagkapirang nagdara nin mga aki ki Jesus tanganing bendisyonan niya asin ipamibi. Sinaway kan mga disipulo an nagdarara. ¹⁴ Alagad nagsabi si Jesus, “Pabayae nindong magdolok sako an mga aki. Dai nindo sinda pag-olangon huli ta para sa mga arog sainda an Kahadean nin langit.” ¹⁵ Benendisyonan niya an mga aki dangan huminale siya. ¹⁶ Igwa nin sarong lalaki na nagduman ki Jesus asin naghapot, “Maestro, anong marahay na gibo an dapat kong gibohon tanganing makamtan ko an buhay na daing kataposan?” ¹⁷ Nagsimbag si Jesus, “Tadaw ta naghahapot ka sako kun ano an marahay? Saro sana an marahay—an Dios. Kun boot mong magkamit nin buhay otoba an mga togon.” ¹⁸ ”Anong mga togon?” an hapot kan hoben. Nagsimbag si Jesus, “Dai ka maggadan; dai ka magdorog sa bako mong agom; dai ka maghabon; dai ka magsaksi nin putik; ¹⁹ galangan mo an saimong ama asin ina; kamotan mo an saimong kapwa siring kan pagkamoot mo sa sadiri mo.” ²⁰ Nagsimbag an hoben, “Inootob ko na iyan gabos. Ano pa an dapat kong gibohon?” ²¹ Sinabihan siya ni Jesus, “Kun boot mong magin matanos, lakaw, ipabakal mo an anoman na rogaring mo, asin an kabaklan ipanao mo sa mga dukha, dangan magkakaigwa ka nin kayamanan sa langit; pakatapos, magbalik ka asin sumunod sako.” ²² Kan madangog ini kan hoben, mamondo siyang naghale huli ta mayamanon siya. ²³ Kaya nagsabi si Jesus sa saiyang mga disipulo, “Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, masakit nanggad para sa sarong mayaman an makalaog sa Kahadean nin langit. ²⁴ Sinasabihan ko kamo, mas pasil pa sa sarong kamelyo na makaagi sa labot nin dagom ki sa sarong mayaman na makalaog sa Kahadean nin Dios.” ²⁵ Napangalas nin marahay an mga disipulo pagkadangog kaini. Kaya hinapot ninda siya, “Kun siring siisay an makakaligtas?” ²⁶ Hiniling sinda ni Jesus asin sinabihan, “Imposible ini para sa tawo, alagad an gabos posible sa Dios.” ²⁷ Dangan sinabihan ni Pedro si Jesus, “Hilinga, binayaan mi an gabos asin nagsunod kami saimo. Ano an mapapasamuya?” ²⁸ Nagsimbag si Jesus, “Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, sa Bagong Kinaban, kun an Aki nin Tawo magtukaw na sa saiyang mamurawayon na trono, kamo na mga disipulo ko matukaw man sa doseng trono, sa paghukom kan doseng tribu nin Israel. ²⁹ An siisay man na nagbaya kan saiyang pamilya o mga tugang na babae asin lalaki, ama saka ina, mga aki o mga rogaring dahel sako, maako nin labi pa sa sanggatos na doble, asin magmamana kan buhay na daing kataposan. ³⁰ Alagad an dakul na naeenot mahuhuri; an dakul na nahuhuri maeenot.

¹ ”An Kahadean nin langit kaagid sa kagsadiri nin sarong ubasan na pagkaagang amay nagluwas tanganing maghanap nin mga matrabaho sa saiyang ubasan. ² Pakatapos na magkaoyon an kagsadiri asin an mga trabahador kan tandan na sarong denaryo sarong aldaw, pinaduman niya sinda sa ubasan. ³ Pag-alas nwebe, nagluwas giraray siya asin nakahiling sa plasa nin mga lalaking nagtitirindog na mayong gibo. ⁴ Inalok niya sinda na magtrabaho sa saiyang ubasan asin na babayadan sinda kan tamang tandan. Kaya nagduman sinda. ⁵ Nagluwas giraray siya pag-alas dose, siring man pag-alas tres, sa paghanap nin trabahador. ⁶ Kan mag-aalas singko na nin hapon, nagduman siya sa plasa asin nahiling niya an nagkapirang lalaking nag-iistambay. Hinapot niya sinda, ‘Tadaw ta maghapon sana kamong nagpaparatindog digdi?’ ⁷ ‘Mayo kayang nag-alok samo na magtrabaho,’ an sabi ninda. ‘Magduman man kamo asin magtrabaho sa sakong ubasan,’ an sabi niya sainda. ⁸ ”Pagkabanggi, sinabihan kan kagsadiri an enkargado niya, ‘Apoda an mga trabahador asin bayade sinda kan saindang tandan. Enoton mo an mga nahuri, saka ipahudyan mo an mga naenot.’ ⁹ Pagdolok kan mga nagpoon magtrabahong alas singko nin hapon, an lambang saro tinandanan nin sarong denaryo. ¹⁰ Kaya kan magdolok an mga naenot na magtrabaho, naghona sindang mas halangkaw an bayad sainda; alagad pareho an itinandan sainda. ¹¹ Pakaako ninda kan bayad, nagreklamo sinda sa kagsadiri. ¹² Nagsabi sinda, ‘Sarong oras sanang nagtrabaho an nag-abot na huri, mantang kami maghapon na nagtrabaho sa init kan aldaw, alagad tinandanan mo sinda nin parehong kantidad na ibinayad mo samo.’ ¹³ Alagad nagsimbag an kagsadiri sa saro sainda, ‘Amigo, dai taka dinaya. Bakong nag-oyon ka sa tandan na sarong denaryo? ¹⁴ Akoa an bayad mo asin lakaw na. Boot kong tandanan an nahuring ini nin pareho kan ibinayad ko saimo. ¹⁵ Dai daw ako makapagboot kan boot kong gibohon sa sadiri kong kwarta? O naoori ka ta ako matinao?’” ¹⁶ Pakatapos, nagsabi si Jesus, “Kaya an mga nahuhuri, maeenot; an mga naeenot, mahuhuri.” ¹⁷ Mantang nagtutukad si Jesus pasiring sa Jerusalem, isiniblag niya an doseng disipulo asin sinabihan duman sa dalan, ¹⁸ ”Patukad na kita sa Jerusalem saen an Aki nin Tawo itatao sa mga poon na padi saka sa mga paratukdo kan Katogonan. Sesentensyahan siya ninda nin kagadanan ¹⁹ dangan itatao sa mga pagano. Pag-oolog-ologon siya kan mga ini, hahampakon, dangan ipapako sa krus; alagad sa ikatolong aldaw bubuhayon siya liwat.” ²⁰ Nagduman ki Jesus an agom ni Zebedeo kaiba an saiyang mga aki. Nagluhod siya sa atubang ni Jesus ta may hahagadon. ²¹ Hinapot siya ni Jesus, “Ano an kaipuhan mo?” Nagsimbag siya, “Ipanuga mo sako na ining duwa kong aki magtukaw, an saro sa saimong too, an saro sa saimong wala duman sa Kahadean mo.” ²² Sinimbag sinda ni Jesus, “Dai nindo aram kun ano an hinahagad nindo. Maiinom daw nindo an kalis na sakong iinomon?” Nagsimbag sinda, “Opo.” ²³ Nagsabi si Jesus, “Iinomon nindo an sakong kalis, alagad bakong sako an pagpili kan matukaw sa too ko o sa wala ko, huli ta iyan para sa mga tinagamahan kan sakong Ama.” ²⁴ Kan maaraman ini kan sampolong disipulo, naanggot sinda sa magtugang. ²⁵ Alagad inapod sinda ni Jesus dangan sinabihan, “Aram nindo na an mga pamayo kan mga pagano igwa nin kapangyarihan sa saindang mga sakop, asin an mga lider iyo an kinukuyog. ²⁶ Alagad bakong arog kaiyan an dapat mangyari saindo. An siisay man saindo na boot magin dakula dapat magin sorogoon nindo. ²⁷ An siisay man na boot magin enot, dapat magin oripon nin gabos; ²⁸ arog kan Aki nin Tawo, na dai nagdigdi tanganing paglingkodan kundi tanganing maglingkod, asin idusay an buhay niya tanganing matubos an dakul na tawo.” ²⁹ Kan paluwas na sinda sa Jerico, kadakul na tawo an nagsunod ki Jesus. ³⁰ May duwang lalaking buta na nagtutukaw sa tampi kan dalan. Kan madangog nindang nag-aagi si Jesus, nagkurahaw sinda, “Aki ni David! Kaheraki man kami!” ³¹ Inanggotan sinda kan mga tawo asin pinaalo. Alagad kinosog logod ninda an saindang pagkurahaw, “Aki ni David! Kaheraki man kami!” ³² Nag-ontok si Jesus dangan inapod sinda. “Ano an boot nindong gibohon ko saindo?” an hapot niya sainda. ³³ Nagsimbag sinda, “Kagurangnan, boot mi na makahiling!” ³⁴ Naherak si Jesus sainda kaya dinutaan niya an saindang mga mata; nakahiling sinda tolos dangan nagsunod ki Jesus.

¹ Kan harani na sinda sa Jerusalem, pag-abot ninda sa Betfage, sa Bukid nin mga Oliba, pinaenot ni Jesus an duwa kan saiyang mga disipulo, ² na saiyang tinugon, “Dumuman kamo sa masunod na baryo. Mahihiling nindo tolos duman an sarong asno na nagagakod kaiba an saiyang ogbon. Hubadan nindo iyan saka darahon digdi sako. ³ Kun may magtuyaw saindo nin anoman, simbagon nindo, ‘Kaipuhan ini kan Kagurangnan’; ipapadara niya tolos iyan.” ⁴ Nangyari ini tanganing maotob an sinabi kan propeta: ⁵ ”Sabihan nindo an syudad nin Sion, Hilinga, an saimong hade madatong saimo. Siya mahuyo saka nakalunad sa sarong asno, asin sa sarong torilyong ogbon nin asno.” ⁶ Kaya naglakaw an mga disipulo asin ginibo an sinabi ni Jesus. ⁷ Dinara ninda an asno saka an torilyong ogbon kaini, kinamaderohan kan saindang mga alikboy, dangan pinakabayohan ki Jesus. ⁸ Kadakul na tawo an nagbiklad kan saindang mga alikboy sa tinampo, mantang an iba nagputol nin mga sanga nin kahoy saka ibinanig sa tinampo. ⁹ Nagkurahaw an mga tawong naglalakaw sa enotan saka sa hurihan ni Jesus, “Osana sa Aki ni David! Paladan an minadatong sa ngaran nin Kagurangnan! Osana sa kaitaasan!” ¹⁰ Paglaog ni Jesus sa Jerusalem, naribok an bilog na syudad. Dakul na tawo an naghapot, “Siisay siya?” ¹¹ Nagsabi an mga tawo, “Iyo ini si Jesus na propeta na taga Nazaret nin Galilea.” ¹² Naglaog si Jesus sa Templo nin Dios asin pinaluwas an gabos na paratinda saka parabakal duman. Pinabaralintok niya an mga lamesa kan mga pararibay nin kwarta asin an mga tukawan kan mga nagtitinda nin mga salampati. ¹³ Sinabihan niya sinda, “Nasusurat, ‘An sakong harong aapodon harong nin pamibi.’ Alagad ginigibo nindo ining lungib nin mga mahabon!” ¹⁴ Nagduman ki Jesus sa Templo an mga pilay saka an mga buta, asin binolong niya sinda. ¹⁵ Alagad naanggot an mga poon na mga padi asin an mga paratukdo kan Katogonan kan mahiling ninda an makangangalas na mga bagay na ginigibo niya, saka an mga aking nagkukurahaw, “Osana sa Aki ni David!” ¹⁶ Kaya hinapot ninda si Jesus, “Nadadangog mo an saindang sinasabi?” Nagsimbag si Jesus, “Iyo. Dai pa nindo ini nabasa sa kasuratan? ‘Hale sa ngoso nin mga omboy asin mga pasoso, pinaluwas mo an tunay na pag-omaw.’” ¹⁷ Binayaan sinda ni Jesus saka nagluwas sa syudad. Nagpasiring siya sa Betania asin duman nagpaaga. ¹⁸ Pagkaaga, kan pabalik na si Jesus sa syudad, nagutom siya. ¹⁹ Nakahiling siya nin kahoy na higera sa gilid kan tinampo kaya dinolok niya idto. Alagad mayo siyang nahiling na bunga kundi mga dahon sana. Kaya minaldisyon niya idto, “Dai ka na mamumunga sagkod lamang!” Naalang tolos an kahoy na higera. ²⁰ Kan mahiling ini kan mga disipulo, nagngalas sinda, “Napaano ta bigla sanang naalang an kahoy na higera?” an hapot ninda. ²¹ ”Sa katotoohan sinasabihan ko kamo,” an simbag ni Jesus. “Kun kamo magtubod saka dai nanggad magduwa-duwa, bako sanang ining ginibo ko sa kahoy na higera an magigibo nindo, kundi mapapagbotan man nindo ining bulod na ‘mahale ka asin makaapon sa dagat,’ asin mangyayari iyan. ²² Kun kamo magtubod, makakamtan nindo an anoman na hagadon nindo sa pamibi.” ²³ Nagbalik si Jesus sa Templo, asin mantang nagtutukdo siya, nagdolok an mga poon na padi asin an mga kamagurangan kan mga tawo dangan naghapot saiya, “Ano an kapangyarihan mo sa paggibo kan mga bagay na ini? Siisay an nagtao saimo kan kapangyarihan na iyan?” ²⁴ Nagsimbag si Jesus, “Hahapoton ko man kamo, asin kun masimbag nindo, sasabihon ko man saindo kun sa anong kapangyarihan ginigibo ko an mga bagay na ini. ²⁵ Saen hale an kapangyarihan ni Juan sa pagbunyag: sa Dios o sa tawo?” Nagpasuruhay sinda, “Kun sabihon tang hale sa Dios, masabi siya, ‘Kun siring, tadaw ta dai kamo nagtubod saiya?’ ²⁶ Alagad kun sabihon tang hale sa tawo, tibaad kun ano an gibohon sato kan mga tawo, huli ta minimidbid kan gabos na si Juan sarong propeta.” ²⁷ Kaya sinimbag ninda si Jesus, “Dai mi aram.” Dangan sinabihan niya sinda, “Kun siring, dai ko man sasabihon saindo kun sa anong kapangyarihan ginigibo ko an mga bagay na ini. ²⁸ ”Ngunyan, ano an masasabi nindo sa bagay na ini? Igwa nin sarong tawo na may duwang aking lalaki. Sinabihan niya an matua, ‘Aki ko, magtrabaho ka duman sa ubasan ngunyan na aldaw.’ ²⁹ Nagsimbag an aki, ‘Habo,’ alagad taod-taod nagbago siya nin isip dangan nagtrabaho sa ubasan. ³⁰ Sinugo naman niya an ikaduwang aki asin ini nagsimbag, ‘Iyo, ama ko,’ alagad dai nagduman. ³¹ Arin sa duwa an nagkuyog sa ama?” Nagsimbag sinda, “An matua.” Sinabihan sinda ni Jesus, “Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, maeenot pa saindong maglaog sa Kahadean nin Dios an mga parasingil nin buhis asin an mga maraot na babae. ³² Huli ta nagdigdi si Juan Bautista sa pagtukdo saindo kan tamang dalan, alagad habo kamong magtubod saiya. An mga parasingil nin buhis asin an mga maraot na babae nagtubod saiya. Alagad kamo, dawa nahiling na nindo ini, dai pa giraray nagbakle saka dai nagtubod saiya.” ³³ ”Dangoga nindo an saro pang parabola,” an sabi ni Jesus. “Igwa nin sarong kagsadiri nin daga na nagtanom sa saiyang ubasan; kinudal niya iyan, saka naggibo nin gilingan nin ubas. Nagtugdok pa siya nin sarong bantayan. Dangan ipinaataman niya an ubasan na ini sa mga tumatawo asin nagduman siya sa ibang lugar. ³⁴ Pag-abot kan tiggunoan, sinugo niya an saiyang mga sorogoon nganing kuahon an kahirasan niya. ³⁵ Alagad pinurugol kan mga tumatawo an mga sorogoon dangan may pinakol, may ginadan asin may ginapo sainda. ³⁶ Nagsugo giraray an kagsadiri nin mas dakul na sorogoon, alagad siring man giraray an ginibo sainda kan mga tumatawo. ³⁷ Dangan sinugo niya an saiyang aki. Nagsaboot siya, ‘Gagalangan ninda an sakong aki.’ ³⁸ Kan mahiling kan mga tumatawo an aki, nag-orolay-olay sinda, ‘Iyo ini an aki kan kagsadiri; madya kamo, gadanon ta siya, tanganing mapasato an ubasan!’ ³⁹ Kaya pinurugol ninda siya, ginuyod paluwas sa ubasan dangan ginadan.” ⁴⁰ Hinapot sinda ni Jesus, “Ngunyan, kun umabot na an kagsadiri kan ubasan, ano daw an gigibohon niya sa mga tumatawo?” ⁴¹ Nagsimbag sinda, “Gagadanon niya idtong mga maraot na tumatawo. Pakatapos, an ubasan ipapaataman niya sa iba na magtatao saiya kan kahirasan niya sa oras nin tiggunoan.” ⁴² Sinabihan sinda ni Jesus, “Dai pa lamang nindo nabasa ini sa mga Kasuratan? ‘An gapo na isinikwal kan mga paratugdok, iyo an nagin patugmadan na gapo. Ginibo ini nin Kagurangnan; iyan sarong ngangalasan sa satong paghiling!’ ⁴³ Kaya sinasabihan ko kamo na hahaleon saindo an Kahadean nin Dios asin itatao sa sarong nasyon na makakapabunga kaiyan. ⁴⁴ (An siisay man na mahulog sa gapong ini magkakabaraak; an siisay man na mahulogan kan gapo, maroronot siring sa alpog.”) ⁴⁵ Pagkadangog kan mga poon na padi asin kan mga Fariseo kan saiyang mga parabola, nasabotan ninda na sinda an pinapanongdan kaidto, ⁴⁶ kaya boot nindang dakopon si Jesus, alagad takot sinda sa mga (tawo)huli ta minimidbid ninda siya na sarong propeta.

¹ Nagtukdo naman si Jesus sa mga tawo sa paagi nin mga parabola. Nagsabi siya, ² ”An Kahadean nin langit nakakaagid sa sarong hade na nag-andam nin bangkete sa kasal kan saiyang aking lalaki. ³ Sinugo niya an saiyang mga sorogoon na apodon an mga inimbitaran sa bangkete, alagad nagsayuma an mga imbitado. ⁴ Nagsugo naman siya nin ibang mga sorogoon na tinugon, ‘Sabihan nindo an mga imbitado na andam na an bangkete; ipinabuno ko an mga pinatabang baka asin andam na an gabos. Kaya magdigdi na sinda sa bangkete!’ ⁵ Alagad pinasipara ini kan gabos: an saro nagduman sa saiyang oma, an saro sa saiyang negosyo. ⁶ Pinurugol kan iba an mga sorogoon kan hade, kinulog ninda dangan ginaradan. ⁷ Huli kaini naanggot an hade, kaya sinugo niya an mga soldados na gadanon idtong mga kriminal, saka suloon an saindang syudad. ⁸ Dangan ipinaapod niya an saiyang mga sorogoon asin sinabihan, ‘Andam na an sakong bangkete, alagad an mga imbitado bakong maninigo kaini. ⁹ Kaya magduman kamo sa mga tinampong matawo, alokon nindo sa bangkete an gabos na tawong manumpongan nindo.’ ¹⁰ Nagduman an mga sorogoon sa mga tinampo, tinipon an gabos na tawo na nanumpongan ninda, marahay asin maraot; kaya napano nin tawo an lugar nin bangkete. ¹¹ ”Naglaog an hade tanganing hilingon an mga imbitado. Nahiling niya na may sarong tawo na dai nakasulot nin gubing sa pakikinasal. ¹² Hinapot siya kan hade, ‘Katood, paano kang nakalaog digdi na dai ka nakasulot nin gubing sa pakikinasal?’ Dai nakagirong an lalaki. ¹³ Dangan sinabihan kan hade an mga katabang, ‘Gaposon nindo an saiyang kamot asin bitis dangan iapon siya sa kadikloman sa luwas. Duman magtatangis siya asin magraragot an saiyang mga ngipon.’” ¹⁴ Nagtaram pa si Jesus, “Dakul an inaapod, alagad kadikit an napipili.” ¹⁵ Pagkatapos, naghale an mga Fariseo dangan inisip na pataluksohon si Jesus. ¹⁶ Kaya pinaduman ninda ki Jesus an saindang mga disipulo kaiba an nagkapirang tawohan ni Herodes. Nagsabi an mga ini, “Maestro, aram mi na bako kang putikon, talagang itinutukdo mo an kabotan nin Dios. Dai kang pinapalaen na tawo ta dai mo tinatawan nin halaga kun ano an katongdan ninda. ¹⁷ Kaya ano an masasabi mo? Tugot daw sa satuyang Katogonan na magbayad kita nin buhis ki Cesar o dai?” ¹⁸ Alagad aram ni Jesus an maraot nindang katuyohan, kaya nagtaram siya, “Mga parasagin-sagin! Tadaw ta pinapatalukso nindo ako? ¹⁹ Pahilingan sako an kwarta na pambayad sa buhis!” Ipinahiling ninda saiya. ²⁰ Hinapot niya sinda, “Kiisay ining lalawogon asin ining nakasurat na ngaran?” ²¹ Nagsimbag sinda, “Ki Cesar.” Sinabihan sinda ni Jesus, “Kun siring, itao nindo ki Cesar an ki Cesar asin sa Dios an sa Dios.” ²² Napangalas sinda kan madangog ini asin nagharale. ²³ Kan aldaw man sanang idto, may nagduman ki Jesus na mga Saduceo na nagsasabing mayo nin pagkabuhay liwat. ²⁴ Hinapot ninda si Jesus, “Maestro, nagsabi si Moises na kun an agom na lalaki magadan na mayong aki, kaipuhan agomon kan tugang niya an balo tanganing magkaaki sinda para sa nagadan niyang tugang. ²⁵ Ngunyan, igwang pitong magturugang na lalaki na nag-erok digdi kaidto. An matua nag-agom alagad nagadan na mayong aki, kaya nawalat an balo na inagom kan nagsunod niyang tugang. ²⁶ Nagadan man an ikaduwa, sunod an ikatolo. Sa kataposan nagadan gabos idtong pitong magturugang. ²⁷ Dangan nagadan man an babae. ²⁸ Ngunyan, pagkabuhay liwat kan mga gadan, siisay sa pito an magigin agom niya huli ta nagin agom siya ninda gabos?” ²⁹ Nagsimbag si Jesus, “Sala nanggad kamo! Huli ta dai nindo nasasabotan an mga Kasuratan ni an kapangyarihan nin Dios. ³⁰ Huli ta sa pagkabuhay liwat dai na sinda mag-aaragoman; magigin arog sinda sa mga anghel sa langit. ³¹ Alagad dapit sa pagkabuhay liwat, dai pa nindo nabasa kun ano an sinabi nin Dios saindo? ³² ‘Ako an Dios ni Abraham, ni Isaac, asin ni Jacob.’ Nangangahulogan ini na siya an Dios kan mga buhay, bako kan mga gadan.” ³³ Napangalas an mga tawo kan madangog ninda an katukdoan niya. ³⁴ Kan maaraman kan mga Fariseo na dai nakagirong an mga Saduceo sa mga tataramon ni Jesus, dinuman ninda si Jesus. ³⁵ An saro sainda na sarong abogado, boot baloon si Jesus kaya naghapot, ³⁶ ”Maestro, arin an pinakamahalagang togon sa Katogonan?” ³⁷ Nagsimbag si Jesus, “‘Kamotan mo an Kagurangnan mong Dios sa bilog mong puso, sa bilog mong kalag, asin sa bilog mong isip.’ ³⁸ Ini an pinakamahalaga asin enot na togon. ³⁹ An ikaduwa arog man kaiyan: ‘Kamotan mo an saimong kapwa arog kan pagkamoot mo sa saimo man sana.’ ⁴⁰ An bilog na Katogonan ni Moises saka an mga katukdoan kan mga propeta napapasikad sa duwang togon na ini.” ⁴¹ Mantang nagkakatiripon an mga Fariseo, hinapot sinda ni Jesus. ⁴² ”Ano an paghona nindo dapit sa Cristo? Kiisay siyang aki?” Nagsimbag sinda, “Ki David.” ⁴³ Nagsabi si Jesus, “Kun siring, tadaw ta inapod siyang ‘Kagurangnan’ ni David kan pasabongan ini kan Espiritu Santo? Huli ta nagsabi si David, ⁴⁴ ‘An Kagurangnan nagsabi sa sakong Kagurangnan: Tumukaw ka digdi sa too ko, sagkod na an mga kaiwal mo gibohon kong tungtongan kan mga bitis mo.’ ⁴⁵ Kun Kagurangnan an apod saiya ni David, paano siyang magin aki ni David?” ⁴⁶ Mauyo (Mayo) nin nakasimbag saiya ni sarong tataramon; poon kaidto mayo nang nangahas na maghapot saiya.

¹ Dangan sinabihan ni Jesus an mga tawo saka an saiyang mga disipulo, ² ”An mga paratukdo kan Katogonan asin an mga Fariseo iyo an minimidbid na parapaliwanag kan Katogonan ni Moises. ³ Kaya gibohon asin otobon nindo an gabos nindang sinasabi; alagad dai nindo pag-arogon an saindang mga gawe, huli ta dai ninda ginigibo an saindang ipinaghuhulit. ⁴ Minabugkos sinda nin mga magabat na darahon asin ipinapapasan sa iba, alagad maski saro nindang muro habo nindang hiroon sa pagtabang sa pag-alsa kaiyan. ⁵ Pagpahiling sana sa mga tawo an gabos nindang ginigibo. Hilinga an halakbang na mga telang nasusuratan kan tataramon kan kasuratan na ipinupurupot ninda sa saindang angog saka takyag. Hilinga man an halabang mga tasel kan bado ninda! ⁶ Boot nindang magkabesero sa mga bangkete asin magtukaw sa mga piling tukawan sa mga sinagoga; ⁷ boot nindang pagtawan nin galang sa mga plasa asin pag-apodon na mga ‘Paratukdo.’ ⁸ Dai kamo magpaapod na ‘Paratukdo,’ huli ta saro sana an saindong Paratukdo asin kamo gabos magturugang. ⁹ Dai kamo magpaapod na ‘Ama’ sa kiisay man sa kinaban na ini, huli ta saro sana an saindong Ama, na nasa langit. ¹⁰ Dai man kamo magpaapod na ‘Kagurangnan,’ huli ta saro sana an saindong Kagurangnan, an Cristo. ¹¹ An pinakadakula saindo iyo an magin sorogoon nindo. ¹² Huli ta an nagpapakalangkaw, ibababa; an nagpapakumbaba, ilalangkaw. ¹³ ”Herak man saindo, mga paratukdo kan Katogonan asin mga Fariseo! Mga parasagin-sagin! Sineserahan nindo sa mga tawo an Kahadean nin langit. Kamo mismo dai minalaog asin inoolang pa nindo an boot lumaog! ¹⁴ (”Herak man saindo, mga paratukdo kan Katogonan asin mga Fariseo! Mga parasagin-sagin! Kinukuahan nindo nin pagkabuhay an mga balo, asin sagin-sagin na namimibi kamo nin halawig. Huli kaini, orog na magabat an padusa saindo!) ¹⁵ ”Herak man saindo, mga paratukdo kan Katogonan asin mga Fariseo! Mga parasagin-sagin! Minaibong kamo nin mga dagat saka minabaklay nin harayo, tangani sanang makakombertir nin sarong tawo; alagad kun mahimo na nindo ini, ginigibo nindo siyang duwang beses na maninigong padusahan sa impyerno arog saindo! ¹⁶ ”Herak man saindo, mga giyang buta! Nagtutukdo kamo na kun an tawo magsumpa sa ngaran kan Templo, bako siyang obligadong mag-otob kan panuga niya; alagad kun siya magsumpa sa ngaran kan bulawan sa laog kan Templo, obligado siya. ¹⁷ Mga lolong na buta! Arin an mas mahalaga, an bulawan o an Templo na nagpapabanal kan bulawan na iyan? ¹⁸ Nagtutukdo pa kamo na kun an tawo magsumpa sa ngaran kan altar, bako siyang obligadong mag-otob kan saiyang panuga; alagad kun siya magsumpa sa ngaran kan dolot na nasa altar, obligado siya. ¹⁹ Talagang buta kamo! Arin an mas mahalaga, an dolot o an altar na nagpapabanal kan dolot? ²⁰ Huli ta an minasumpa sa ngaran kan altar, minasumpa bako sana sa ngaran kan altar kundi sa ngaran man kan gabos na yaon diyan. ²¹ An minasumpa sa ngaran kan Templo, minasumpa bako sana sa ngaran kan Templo kundi sa ngaran man kan Dios na nag-eerok diyan. ²² Siring man, an minasumpa sa ngaran kan langit, minasumpa sa ngaran kan trono nin Dios asin sa Dios na nagtutukaw diyan. ²³ ”Herak man saindo, mga paratukdo kan Katogonan asin mga Fariseo! Mga parasagin-sagin! Nagtatao kamo sa Dios nin himoloan maski kan tinanom na panrekado siring kan anis, pamyenta asin komino. Alagad dai nindo kinukuyog an mas mahalagang katukdoan sa Katogonan arog kan katanosan, pagkaherak asin pagtubod. Ini an dapat nindong gibohon, dangan dai man nindo pagpabayaan an iba. ²⁴ Mga giyang buta! Sinesera nindo sa saindong inomon an noknok, alagad hinahalon nindo an kamelyo! ²⁵ ”Herak man saindo, mga paratukdo kan Katogonan asin mga Fariseo! Mga parasagin-sagin! Hinuhugasan nindo an sa luwas kan saindong tasa saka pinggan, alagad sa laog pano kan saindang hinabonan asin dinayaan. ²⁶ Fariseong buta! Hugasa ngona an sa laog kan tasa saka pinggan, tanganing magin malinig man an sa luwas! ²⁷ ”Herak man saindo, mga paratukdo kan Katogonan asin mga Fariseo! Mga parasagin-sagin! Kaagid kamo kan pinagayon na mga pantyon na malinig paghilingon sa luwas, alagad sa laog pano nin mga tolang asin nin manlaen-laen na ati. ²⁸ Siring man kamo kaiyan, sa luwas malinig paghilingon, alagad sa laog pano nin pagsagin-sagin asin mga karatan. ²⁹ ”Herak man saindo, mga paratukdo kan Katogonan asin mga Fariseo! Mga parasagin-sagin! Minagibo kamo nin mga pantyon para sa mga propeta asin sinasamnohan nindo an mga monumento kan mga matanos. ³⁰ Minasabi kamo na kun kamo nabuhay sa panahon kan saindong mga ginikanan, dai nanggad kamo matabang sa ginibo nindang paggadan sa mga propeta. ³¹ Ini nagpapatotoo na inaako nindo na kamo kapagarakian kan mga nanggadan kan mga propeta! ³² Kun siring, taposa nindo an pinonan kan saindong mga ginikanan! ³³ Mga halas! Kapagarakian nin mga rimoranon! Paano kamong makakadulag sa padusa sa impyerno? ³⁴ Kaya papadarahan ko kamo nin mga propeta, nin mga tawong madonong asin nin mga paratukdo. Alagad an iba sainda gagadanon nindo, an iba ipapako sa krus, an iba hahampakon sa mga sinagoga, asin pepersegiron sinda sa binurubanwa. ³⁵ Huli kaini kamo an papadusahan dahel sa paggadan ninda kan mga tawong inosente, poon ki Abel sagkod ki Zacarias na aki ni Barakias, na ginadan nindo sa pagultanan kan Templo saka kan altar. ³⁶ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, an gabos na padusang ini madatong sa henerasyon na ini! ³⁷ ”O Jerusalem, Jerusalem! Ginagadan mo an mga propeta asin ginagapo mo an mga sinugo nin Dios saimo! Pirang beses nang boot kong tiriponon an saimong mga aki, arog kan paglukob kan gunakan sa saiyang mga siwo, alagad habo ka! ³⁸ Hilinga ta pinapabayaan na an saimong harong asin mayo nang tawo. ³⁹ Sinasabihan taka, dai mo na ako mahihiling giraray sagkod na dai ka minasabing, ‘Paladan an minadatong sa ngaran nin Kagurangnan.’”

¹ Nagluwas si Jesus sa Templo asin kan paharayo na siya, dinolok siya kan mga disipulo. Itinukdo ninda saiya an mga edipisyo kan Templo. ² Sinabihan sinda ni Jesus, “Nahihiling nindo an gabos na iyan? Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, mayo diyan nin matatada ni sarong gapo sa ibabaw nin saro pang gapo; an gabos marurumpag.” ³ Mantang nagtutukaw si Jesus sa Bukid nin mga Oliba, duminolok saiya an mga disipulo asin naghapot na mayong ibang nakakadangog, “Sabihi kami kun nuarin ini mangyayari asin kan tanda kan pagbalik mo dangan kan kataposan kan panahon.” ⁴ Nagsimbag si Jesus, “Mag-ingat kamo; dai kamo magpadaya sa kiisay man. ⁵ Huli ta dakul an madigdi sa ngaran ko na magsasabi, ‘Ako an Cristo,’ asin dakul an madadaya. ⁶ Makakadangog kamo nin ralaban saka mga huringhuding dapit sa gera. Alagad dai kamo mahandal, huli ta kaipuhan mangyari an mga bagay na ini, alagad bako pa iyan an kataposan. ⁷ Huli ta an sarong nasyon malaban sa kapwa nasyon; an sarong kahadean malaban sa kapwa kahadean. Magkakaigwa nin gutom asin paglinog saen man na lugar. ⁸ An gabos na ini kapinonan pa sana kan mga kasakitan. ⁹ ”Dangan dadakopon kamo, papadusahan asin ipapagadan. An gabos na tawo maoongis saindo huli sako. ¹⁰ Sa panahon na iyan, dakul an mawawaraan kan saindang pagtubod; an lambang saro magpapasaluib asin maoongis sa saiyang kapwa. ¹¹ Dangan, dakul na bakong tunay na propeta an madatong na madaya sa mga tawo. ¹² Magdadakul an karatan, kaya mawawara an pagkaminorootan. ¹³ Alagad an makakatagal sagkod sa kataposan, makakaligtas. ¹⁴ Ining Marahay na Bareta dapit sa Kahadean nin langit ipaghuhulit sa bilog na kinaban, tanganing maaraman kan gabos na nasyon; dangan mangyayari an kataposan. ¹⁵ ”Mahihiling nindong mangyayari sa banal na lugar ‘An Makangingirhat na Katakotan,’ na sinabi ni Propeta Daniel.” (Saboton ini kan nagbabasa!) ¹⁶ ”Kun nangyayari na ini, idtong mga nasa Judea kaipuhan magdulag pasiring sa kabubuldan. ¹⁷ An nasa atop kan saiyang harong dai na dapat magbaba sa pagkua kan saiyang mga kagamitan. ¹⁸ An nasa oma dai na dapat magpuli sa pagkua kan saiyang alikboy. ¹⁹ Herak man sa mga bados asin sa mga may pasoso sa mga aldaw na iyan! ²⁰ Mamibi kamo sa Dios na an saindong pagdulag dai logod matagbong tiglipotan o aldaw nin Sabbath! ²¹ Huli ta an kasakitan sa panahon na iyan orog pang makatatakot ki sa arin man na nangyari poon sa kapinonan kan kinaban sagkod ngunyan. Mayo nang makakaarog pa kaiyan nuarin pa man. ²² Kun dai ininaan nin Dios an mga aldaw na iyan, mayo nin makakaligtas; alagad iinaan iyan dahel sa mga tawong pinili niya. ²³ ”Kaya kun may magtaram saindo, ‘Hilinga nindo, uya an Cristo!’ o ‘Idtoon siya!’—dai kamo magtubod kaiyan. ²⁴ Huli ta madatong an mga bakong tunay na Cristo asin an mga bakong tunay na propeta. Magibo sinda nin mga darakulang tanda saka mga ngangalasan tanganing mapatubod ninda an mga tawo, kun posible sagkod an mga tawong pinili nin Dios. ²⁵ Magdangog kamo! Sinasabi ko ini saindo bago mangyari. ²⁶ ”Kaya kun may magsabi saindong, ‘Hilinga nindo, idtoon siya sa kalangtadan!’—dai kamo magduman; kun may magsabi saindong, ‘Hilinga nindo, yaon siya sa kwarto!’—dai kamo magtubod kaiyan. ²⁷ Huli ta an Aki nin Tawo madigdi siring sa kikilat na minaliwanag hale sa sirangan sagkod sa solnopan. ²⁸ ”Kun saen an bangkay, diyan man magkakatiripon an mga uwak. ²⁹ ”Pakatapos tolos kan kasakitan sa panahon na iyan, madiklom an aldaw, dai na maliwanag an bulan, mahuhulog an mga bitoon, asin magkakayorogyog an mga planeta sa kaawagan nin langit. ³⁰ Dangan an tanda kan Aki nin Tawo matunga sa kalangitan; magtatangis an gabos na tawo, saka mahihiling nindang maabot an Aki nin Tawo na nasa ibabaw kan mga panganoron, may kapangyarihan asin dakulang kamurawayan. ³¹ Matanog nin makosog an trompeta, dangan susugoon niya an saiyang mga anghel sa pagtipon kan saiyang mga pinili hale sa apat na kanto kan kadagaan, poon sa sarong poro kan kinaban sagkod sa ibong na poro. ³² ”Manodan logod nindo an adal kan kahoy na higera. Kun an mga sanga kaiyan magin lumbod dangan nagdadahon na, aram nindo na harani na an tiginit. ³³ Siring man, kun mahiling nindong an mga bagay na ini nangyayari na, aram nindo na madali na siyang mag-abot; yaon na siya sa trangkahan. ³⁴ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, mangyayari an gabos na ini bago magadan an henerasyon na ini. ³⁵ Mapapara an langit asin an daga, alagad an sakong mga tataramon dai nanggad mapapara. ³⁶ ”Alagad mayong nakakaaram kun nuarin maabot an aldaw asin oras; dawa an mga anghel sa langit ni an Aki, kundi an Ama sana. ³⁷ Kun ano an nangyari kan panahon ni Noe iyo man an mangyayari pagdatong kan Aki nin Tawo. ³⁸ Bago magbaha, sige sana an karakanan, irinoman, asin aragoman kan mga tawo, sagkod sa aldaw na naglaog si Noe sa arka. ³⁹ Dai ninda aram an mga nangyayari sagkod na nag-abot an baha dangan inanod sinda. Arog man kaiyan an mangyayari pag-abot kan Aki nin Tawo. ⁴⁰ Sa oras na iyan duwang lalaki an magtatrabaho sa oma; an saro kukuahon, an saro iwawalat. ⁴¹ Duwang babae an maggigiling sa gilingan; an saro kukuahon, an saro iwawalat. ⁴² Kaya magbantay kamo, huli ta dai nindo aram kun anong oras maabot an saindong Kagurangnan. ⁴³ Alagad saboton nindo ini! Kun aram kan kagharong kun anong oras kan banggi maabot an parahabon, magbabantay siya. Dai nanggad niya tutugotan an parahabon na magsalakat sa saiyang harong. ⁴⁴ Kaya dapat danay man kamong andam, huli ta an Aki nin Tawo maabot sa oras na dai nindo pinaghohona. ⁴⁵ ”Kaya siisay an maimbod asin madonong na sorogoon? Siya idtong ibinugtak nin saiyang kagurangnan na mamahala kan ibang sorogoon asin magrasyon sainda nin kakanon sa oras nin pagkakan. ⁴⁶ Paladan an siring na sorogoon na pagpuli kan saiyang kagurangnan, maabotan siyang nag-ootob kan trabahong itinao saiya. ⁴⁷ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, an sorogoon na iyan papamahalaon kan saiyang kagurangnan kan gabos na rogaring kaini. ⁴⁸ Alagad kun an maraot na sorogoon magsaboot na haloy pa bago magbalik an saiyang kagurangnan, ⁴⁹ saka poonan niyang kulogan an mga kapwa niya sorogoon, asin makipagkakanan siya saka makipag-inoman sa mga paraburat; ⁵⁰ dangan maabot an saiyang kagurangnan sa aldaw asin sa oras na dai niya pinaghohona, ⁵¹ asin papadusahan siya nin kagadanan saka ibubugtak sa kaibahan kan mga parasagin-sagin. Duman siya magtatangis asin magraragot an saiyang mga ngipon.

¹ ”An Kahadean nin langit nakakaagid sa sampolong daraga na nagkua kan saindang mga ilawan asin nagluwas tanganing sabaton an nobyo. ² An lima sainda mangmang, an lima madonong. ³ An mga mangmang nagdara nin ilawan alagad dai nagdara nin reserbang lana, ⁴ mantang an mga madonong nagdara nin mga botelyang pano nin lana. ⁵ Naabala an nobyo, kaya nagtungka an mga daraga dangan nangatorog. ⁶ ”Matanga na an banggi kan igwang magkurahaw, ‘Uya na an nobyo! Luwas na kamo sa pagsabat saiya!’ ⁷ Nagmata an sampolong daraga dangan inandam ninda an saindang mga ilawan. ⁸ An limang mangmang nagsabi sa limang madonong, ‘Tawe man kami kan iba nindong lana huli ta mapaparong na an samong mga ilawan.’ ⁹ Alagad nagsimbag an mga madonong, ‘Dai pwede ta tibaad magkulang ini para sato gabos; kaya marahay pang bumakal kamo para saindo sa tindahan.’ ¹⁰ Mantang nagbabakal sinda nin lana, nag-abot an nobyo. Idtong andam na mga daraga nag-iba saiya sa bangkete kan kinasal, dangan sinerahan an pintoan. ¹¹ ”Dai nahaloy nag-abot an mga mangmang na daraga. Nag-apod sinda. ‘Kagurangnan, Kagurangnan! Bukasan mo man kami!’ ¹² Alagad nagsimbag siya, ‘Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, dai ko kamo midbid!’” ¹³ Dangan sinabihan sinda ni Jesus, “Kaya magpuka kamo, ta dai nindo aram an aldaw ni an oras. ¹⁴ ”An Kahadean nin langit nakakaagid sa sarong lalaki na mabaklay. Inapod niya an mga sorogoon asin ipinapamahala niya sainda an mga rogaring niya. ¹⁵ An lambang saro tinawan niya nin kapital sosog sa saiyang kakayahan: an saro tinawan niya nin limang ribong pesos, an saro dos mil pesos, asin an saro sangribong pesos. Dangan naghale na siya. ¹⁶ An sorogoon na nag-ako nin limang ribong pesos nagnegosyo; nakaganansya pa siya nin limang ribong pesos. ¹⁷ Siring man an nag-ako nin dos mil pesos; nakaganansya man nin dos mil pesos. ¹⁸ Alagad an nag-ako nin sangribong pesos, nagkalot sa daga dangan ilinubong an kwarta kan saiyang kagurangnan. ¹⁹ ”Pakalihis nin halawig na panahon, nagpuli an kagurangnan kan mga sorogoon. Nakipagkwenta siya kan kwartang iwinalat niya sainda. ²⁰ Enot na nagdolok an sorogoon na tinawan niya nin limang ribong pesos, dara sagkod an limang ribong pesos na naganansya niya. Nagsabi siya, ‘Kagurangnan, tinawan mo ako nin limang ribong pesos; uya pa an naganansya kong limang ribong pesos.’ ²¹ Nagsabi an kagurangnan, ‘Tama an ginibo mo, marahay asin maimbod na sorogoon! Nagin maimbod ka sa kadikit, kaya gigibohon takang parapamahala nin dakul. Madya asin makisumaro ka sa kaogmahan ko!’ ²² Nagdolok an sorogoon na tinawan nin dos mil pesos asin nagsabi, ‘Kagurangnan, tinawan mo ako nin dos mil pesos; uya pa an dos mil na naganansya ko!’ ²³ Nagsabi an kagurangnan, ‘Tama an ginibo mo, marahay asin maimbod na sorogoon! Nagin maimbod ka sa kadikit, kaya gigibohon takang parapamahala nin dakul. Madya asin makisumaro ka sa kaogmahan ko!’ ²⁴ Dangan nagdolok an sorogoon na tinawan nin sangribong pesos asin nagsabi, ‘Kagurangnan, aram kong saro kang makuring tawo; nag-aani ka sa dai mo sinabwagan asin nagguguno nin mga bunga sa dai mo tinanoman. ²⁵ Kaya natakot ako asin ilinubong ko sa daga an kwarta mo. Uya, dara ko an kwarta mo.’ ²⁶ Tinaraman siya kan kagurangnan, ‘Saro kang maraot asin hugakon na sorogoon! Aram mo na nag-aani ako sa dai ko sinabwagan asin nagguguno nin mga bunga sa dai ko tinanoman. ²⁷ Kun siring, idineposito mo kutana sa bangko an kwarta ko. Pagbalik ko makukua ko kutana idto kaiba an tubo.’ ²⁸ Dangan sinabihan niya an mga yaon duman, ‘Kuaha nindo saiya an sangribong pesos dangan itao sa igwang dyes mil pesos. ²⁹ Huli ta an siisay man na igwa, tatawan pa nin mas dakul, tanganing orog pang magkaigwa; alagad an siisay man na mayo, kukuahan pa, minsan kan kadikit na sadiri niya. ³⁰ Aponan nindo ining daing pakinabang na sorogoon sa kadikloman sa luwas; diyan siya magtatangis asin magraragot an saiyang mga ngipon.’ ³¹ ”Pag-abot kan Aki nin Tawo sa saiyang kamurawayan, kaiba an gabos na anghel, matukaw siya sa saiyang mamuraway na trono. ³² An gabos na tawo sa daga titiponon sa atubang niya. Dangan lalaenon niya sinda sa duwang grupo, arog kan pastor na pinaglalaen an mga karnero sa mga kanding. ³³ Titiponon niya an mga karnero sa saiyang too asin an mga kanding sa saiyang wala. ³⁴ Dangan masabi an Hade sa mga tawo na nasa too niya, ‘Madya kamo, mga paladan kan sakong Ama! Lumaog kamo sa Kahadean na inandam para saindo poon na lalangon an kinaban. ³⁵ Huli ta kan ako nagutom pinakakan nindo; kan ako napaha pinainom nindo; kan ako dayuhan pinadagos nindo; ³⁶ kan ako huba ginubingan nindo; kan ako naghelang inataman nindo; kan ako nabilanggo sinongko nindo.’ ³⁷ Dangan masimbag saiya an mga matanos, ‘Kagurangnan, kasuarin mi nahiling na nagutom ka asin pinakakan mi o napaha asin pinainom mi? ³⁸ Kasuarin mi nahiling na nakikihimanwa ka asin pinadagos mi, o huba asin ginubingan mi? ³⁹ Kasuarin mi nahiling na naghehelang ka o nasa bilanggoan asin sinongko mi?’ ⁴⁰ Masimbag an Hade, ‘Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, an anoman na ginibo nindo sa saro kan pinakasadit kong mga tugang, ginibo nindo iyan sako!’ ⁴¹ ”Dangan masabi siya sa mga tawong nasa wala niya, ‘Humarayo kamo sako, mga minaldisyon! Dumuman kamo sa daing kataposan na kalayo na inandam para sa Diablo asin sa saiyang mga anghel! ⁴² Huli ta nagutom ako alagad dai nindo pinakakan; napaha ako asin dai nindo pinainom. ⁴³ Dayuhan ako asin dai nindo pinadagos; ako huba alagad dai nindo ginubingan; naghelang saka nabilanggo alagad dai nindo ako sinongko.’ ⁴⁴ Dangan masimbag man sinda saiya, ‘Kagurangnan, kasuarin mi ika nahiling na nagutom o napaha, dayuhan o huba, naghelang o nabilanggo alagad dai mi ika pinaglingkodan?’ ⁴⁵ Masimbag an Hade sainda, ‘Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, an dai nindo ginibo sa saro kan mga pinakasadit na ini, dai man nindo ginibo sako.’ ⁴⁶ Kaya an mga ini isusubol sa daing kataposan na padusa, alagad an mga matanos maduman sa buhay na daing kataposan.”

¹ Pakataram ni Jesus kan gabos na ini, sinabihan niya an saiyang mga disipulo, ² ”Aram nindo na duwang aldaw na sana asin pyesta na kan Paskwa. An Aki nin Tawo itatao tanganing ipako sa krus.” ³ Nagtiripon an mga poon na padi asin kamagurangan kan mga Judiyo sa patyo kan palasyo ni Caifas, an Halangkaw na Padi, ⁴ asin nagplano sindang hilom na dakopon si Jesus saka ipagadan. ⁵ ”Dai ta ini paggibohon sa kapyestahan ta tibaad magkariribok an mga tawo,” an sabi ninda. ⁶ Kan si Jesus nasa Betania, sa harong ni Simon na daoton, ⁷ nagdolok saiya an sarong babae na may darang lalagan na alabastro, na pano nin mamahalon na pahamot. Inula niya ini sa payo ni Jesus mantang si Jesus nagkakakan. ⁸ Pakahiling kaini kan mga disipulo, naanggot sinda, kaya nagsarabi, “Ano ta pinagsasayang iyan? ⁹ Ikinapabakal kutana iyan nin mahal nganing natabangan an mga dukha!” ¹⁰ Aram ni Jesus kun ano an saindang pinagsasabi kaya tinaraman niya sinda, “Tadaw ta pinapakiaraman nindo ining babae? Sarong magayon na bagay an ginibo niya sako. ¹¹ Danay nindong kaiba an mga dukha, alagad ako bakong danay na kaiba nindo. ¹² An ginibo niyang pag-ula kan pahamot sa hawak ko sarong pag-andam para sa paglubong sako. ¹³ Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, saen man ipaghulit an Marahay na Baretang ini sa bilog na kinaban, an ginibo niyang ini ipapamareta sa pagromdom saiya.” ¹⁴ Saro kan doseng disipulo, na an ngaran Judas Iscariote, an nagduman sa mga poon na padi ¹⁵ asin nagsabi, “Pira an ibabayad nindo sako kun itao ko saindo si Jesus?” Asin binayadan ninda siya nin treyntang pedaso nin kwartang plata. ¹⁶ Poon kaidto naghanap na si Judas nin oportunidad na ikapadakop si Jesus. ¹⁷ Kan enot na aldaw kan Pyesta nin Tinapay na Mayo nin Lebadura, nagrani ki Jesus an mga disipulo saka naghapot, “Saen mo boot na andamon mi an saimong pamanggihan sa Paskwa?” ¹⁸ Sinabihan niya sinda, “Dumuman kamo sa syudad, sa harong nin sarong tawo, dangan sabihan nindo siya na nagsabi an Paratukdo: ‘An oras ko harani na; seselebraron ko an Paskwa sa saimong harong kaiba an sakong mga disipulo.’” ¹⁹ Ginibo kan mga disipulo an itinogon sainda ni Jesus asin inandam ninda an pamanggihan sa Paskwa. ²⁰ Kan banggi na, nagtukaw si Jesus sa lamesa kaiba an doseng disipulo. ²¹ Mantang nagkakakan, nagtaram si Jesus, “Sa katotoohan sinasabihan ko kamo, saro saindo an mapasaluib sako.” ²² Pagkadangog kaini, namondo nin marahay an mga disipulo kaya saro-sarong naghapot, “Kagurangnan, ako kaya?” ²³ Nagsimbag si Jesus, “An magdotdot kan saiyang tinapay sa mangko kadungan ko, iyo an mapasaluib sako. ²⁴ Magagadan an Aki nin Tawo siring sa nasusurat manongod saiya, alagad herak man sa tawong mapasaluib sa Aki nin Tawo! Mas marahay pang dai na siya namundag!” ²⁵ Nagtaram saiya si Judas, an nagpasaluib saiya, “Maestro, ako kaya?” Nagsimbag si Jesus, “Ika na an nagsabi.” ²⁶ Mantang nagkakakan sinda, kinua ni Jesus an tinapay, benendisyonan, binaak asin itinao sa saiyang mga disipulo, dangan nagsabi, “Akoa asin kakana nindo; ini an sakong hawak.” ²⁷ Dangan kinua niya an kalis, nagpasalamat, itinao sainda dangan nagsabi, “Kamo gabos, inoma nindo ini; ²⁸ huli ta iyo ini an sakong dugo kan bagong tipan, dugo na pinapabulos para sa dakul na tawo sa pagpatawad nin mga kasalan. ²⁹ Sinasabihan ko kamo na dai na ako mainom kaining arak nin ubas sagkod sa aldaw na inomon ko an bagong arak kaiba nindo sa Kahadean nin sakong Ama.” ³⁰ Pakatapos nindang mag-awit nin himno, nagduman sinda sa Bukid nin mga Oliba. ³¹ Dangan sinabihan sinda ni Jesus, “Ngunyan na banggi, kamo gabos mabaya sako; huli ta nasusurat, ‘Gagadanon ko an pastor asin magkakawararak an mga karnero.’ ³² Alagad pagkabuhay ko liwat, maenot ako saindo duman sa Galilea.” ³³ Sinabihan siya ni Pedro, “Maski an gabos magbaya saimo, dai taka nanggad babayaan.” ³⁴ Sinabihan siya ni Jesus, “Sa katotoohan sinasabihan taka, ngunyan mismong banggi, bago magturaok an manok, tolong beses mo akong nenegaran.” ³⁵ Nagsimbag si Pedro, “Dai taka nanggad nenegaran, maski pa ako magadan kaiba mo!” Siring man an sinabi kan ibang mga disipulo. ³⁶ Nagduman si Jesus kaiba an saiyang mga disipulo sa lugar na inaapod Getsemani. Sinabihan niya sinda, “Digdi sana kamo, ta mamimibi ako duman sa oroenotan.” ³⁷ Ipinag-iba niya si Pedro saka an duwang aki ni Zebedeo. Nakamate siya nin labi-labing kamondoan asin kahorasaan. ³⁸ Sinabihan niya sinda, “Makuring gayo an kamondoan ko na haros ikagadan ko! Digdi sana kamo asin magpuka sa kaibahan ko.” ³⁹ Nag-oroenotan pa siya, nagdapa sa daga saka namibi, “Ama ko, kun mahihimo pa sana, palihisa sako an kalis na ini! Alagad bakong an kabotan ko kundi an kabotan mo an kuyogon.” ⁴⁰ Dangan binalikan niya an tolong disipulo, alagad inabotan niya sindang torog. Sinabihan niya si Pedro, “Dai kamo makakapagpuka nin sarong oras sa kaibahan ko? ⁴¹ Magpuka kamo asin mamibi tanganing dai kamo madaog nin sogot. Andam kutana an espiritu alagad an hawak maluya.” ⁴² Sa ikaduwang beses naghale si Jesus asin namibi, “Ama ko, kun ini dai pwedeng makalihis na dai ko inomon, kuyogon an kabotan mo.” ⁴³ Binalikan niya giraray an mga disipulo alagad naabotan na naman niya sindang torog; dai sinda makamuklat sa pirot. ⁴⁴ Binayaan niya giraray sinda dangan namibi siya sa ikatolong beses kan parehong tataramon. ⁴⁵ Dangan binalikan niya an mga disipulo asin sinabihan, “Torog pa giraray kamo? Nagpapahingalo pa kamo? Hilinga, an oras dumatong na, asin an Aki nin Tawo itatao sa kamot nin mga parakasala. ⁴⁶ Bangon na kamo, maduman na kita. Uya na an mapasaluib sako!” ⁴⁷ Nagtataram pa si Jesus kan mag-abot si Judas, saro kan doseng disipulo. Kadakul na tawo an kaiba niya na may darang mga espada saka mga pamakol. Sinugo sinda kan mga poon na padi asin kan mga kamagurangan kan mga Judio. ⁴⁸ Tinawan sinda ni Judas nin sarong tanda, “An hadokan ko iyo iyan. Dakopon nindo siya!” ⁴⁹ Dinolok niya tolos si Jesus asin sinabihan, “Marahay na banggi, Maestro!” dangan hinadokan. ⁵⁰ Nagsabi si Jesus, “Katood, tadaw ta uya ka digdi?” Dangan dinaguso si Jesus kan mga tawo, dinakop asin pinugolan nin maigot. ⁵¹ Alagad naghugkot kan espada niya an saro sa mga kaiba ni Jesus, asin tinigbas an oripon kan Halangkaw na Padi; napalongan idto nin sarong talinga. ⁵² Sinabihan siya ni Jesus, “Sarongan an espada mo, huli ta an minagamit nin espada, magagadan sa espada. ⁵³ Dai mo aram na makakahagad ako sa sakong Ama nin labi pa sa doseng batalyon na anghel na ipapadara niya tolos sako? ⁵⁴ Alagad kun gibohon ko iyan, paanong maotob an Kasuratan na nagsasabing iyo ini an dapat mangyari?” ⁵⁵ Dangan sinabihan ni Jesus an mga tawo, “Kaipuhan pa daw na magdigdi kamong may darang mga espada saka mga pamakol na garo baga ako sarong bandido? Aroaldaw nasa Templo ako sa pagtukdo, alagad dai nindo ako dinakop. ⁵⁶ Alagad an gabos na ini nangyari nganing maotob an sinurat kan mga propeta.” Dangan binayaan siya kan gabos na disipulo asin nagdurulag. ⁵⁷ Dinara si Jesus kan mga nagdakop saiya sa harong ni Caifas, an Halangkaw na Padi, saen nagtiripon an mga paratukdo kan Katogonan asin an mga kamagurangan. ⁵⁸ Alagad may distansya na sinundan siya ni Pedro sagkod sa laog kan patyo kan Halangkaw na Padi. Naglaog si Pedro asin nagtukaw sa kataed kan mga bantay tanganing magmasid kan mga mangyayari. ⁵⁹ An mga poon na padi asin an bilog na Konseho naghanap nin ikakasumbong tumang ki Jesus tanganing ipagadan siya. ⁶⁰ Alagad mayo sindang nakuang katibayan minsan ngani dakul an nagtaram nin putik dapit saiya. Sa kahuri-hurihi, nagdolok an duwang lalaki ⁶¹ asin nagsabi, “An lalaking ini nagsabi, ‘Magagaba ko an Templo nin Dios alagad mapapatindog ko liwat iyan sa laog nin tolong aldaw.’” ⁶² Dangan tuminindog an Halangkaw na Padi saka hinapot si Jesus, “Mayo kang isisimbag sa sumbong saimo kan mga tawong ini?” ⁶³ Alagad dai naggirong si Jesus. Sinabihan siya kan Halangkaw na Padi, “Sa ngaran kan buhay na Dios, magsumpa ka: sabihan samo ngunyan kun ika mananggad an Cristo, an Aki nin Dios.” ⁶⁴ Alagad nagsimbag si Jesus, “Ika na an nagsasabi. Sinasabihan ko kamo, poon ngunyan mahihiling nindo an Aki nin Tawo na nagtutukaw sa too kan Makakamhan asin nagdadatong sa mga panganoron nin langit!” ⁶⁵ Pakadangog kaini kan Halangkaw na Padi, ginisi niya an sulot niyang gubing asin nagsabi, “An tawong ini naglanghad sa Dios! Dai na kita nangangaipo nin mga saksi! Nadangog nindo ngunyan an saiyang paglanghad! ⁶⁶ Ano an paghona nindo?” Nagsimbag sinda, “Dapat siyang gadanon.” ⁶⁷ Dangan linutaban ninda an saiyang lalawogon saka hinampak siya. Sinampaling siya kan iba ⁶⁸ asin sinabihan, “Ukoda daw, Cristo, kun siisay an nagsampaling saimo!” ⁶⁹ Kan oras man na ini nagtutukaw si Pedro sa patyo kan dolokon siya kan sarong sorogoon na babae dangan sinabihan, “Kaiba ka man ni Jesus na taga Galilea.” ⁷⁰ Alagad pinagnegaran ini ni Pedro sa atubangan kan gabos, “Dai ko aram an pinagsasabi mo.” ⁷¹ Kan nagpasiring si Pedro sa may pintoan kan patyo, nahiling naman siya nin saro pang babaeng sorogoon. Sinabihan kan sorogoon na ini an mga tawong idtoon duman, “An tawong ini kaiba ni Jesus na taga Nazaret.” ⁷² Pinagnegaran ini liwat ni Pedro na nagsusumpa, “Dai ko nanggad midbid an tawong iyan!” ⁷³ Dai nahaloy, an mga tawong idtoon duman nagdolok ki Pedro asin nagsabi, “Talaga mananggad na saro ka sainda huli ta naririsa ka sa pagtaram mo!” ⁷⁴ Dangan nagsimbag si Pedro, “Magadan man ako, talagang dai ko midbid an tawong iyan!” Pakataram niya kaini, nagturaok an manok. ⁷⁵ Dangan nagiromdoman ni Pedro an sinabi ni Jesus saiya, “Bago magturaok an manok, tolong beses mo akong nenegaran.” Nagluwas siya saka nagtangis nin mapait.

¹ Pagkaaga, pinagkaoroyonan kan gabos na poon na mga padi asin mga kamagurangan na ipagadan si Jesus. ² Ginapos ninda si Jesus saka dinara sa gobernador na si Pilato. ³ Kan maaraman ni Judas na parapasaluib, na hinatolan na magadan si Jesus, nagbasol siya; ibinalik niya an treyntang pedaso nin kwartang plata sa mga poon na padi asin kamagurangan. ⁴ Nagsabi siya, “Nagkasala ako! Pinasaluiban ko an sarong tawong mayong sala!” Alagad nagsimbag sinda, “Ano an labot mi kaiyan? Problema mo na iyan!” ⁵ Inapon ni Judas sa Templo an kwarta saka naghale siya dangan nagbitay. ⁶ Pinonpon kan mga poon na padi an kwarta asin nagsabi, “Sala sa Katogonan na ilaog an kwartang ini sa kaban nin yaman huli ta kabayadan ini nin dugo.” ⁷ Kaya nagkaoroyon sindang ibakal an kwartang idto kan daga na inaapod Oma kan Paragibo nin Koron nganing paglubongan nin mga dayuhan. ⁸ Kaya sagkod ngunyan an dagang idto inaapod “Oma nin Dugo.” ⁹ Dangan naotob an itinaram ni Propeta Jeremias, “Kinua ninda an treyntang pedaso nin kwartang plata, an kantidad na pinagkaoroyonan kan nagkapirang mga Israelita na ibayad para saiya, ¹⁰ asin ibinakal kan oma kan paragibo nin koron, sosog sa ipinagboot sako nin Kagurangnan.” ¹¹ Inatubang si Jesus sa gobernador na iyo an naghapot saiya, “Ika an hade kan mga Judio?” Nagsimbag si Jesus, “Ika na an nagsasabi.” ¹² Alagad kan ipinagsumbong siya kan mga poon na padi asin kamagurangan, dai siya nagsimbag nin anoman. ¹³ Kaya nagsabi si Pilato saiya, “Dai mo nadadangog an gabos na sumbong ninda tumang saimo?” ¹⁴ Alagad dai siya sinimbag ni Jesus, maski sarong tataramon; kaya napangalas nin marahay an gobernador. ¹⁵ Lambang Pyesta nin Paskwa, ugale kan gobernador na magpaluwas nin sarong bilanggo na hagadon kan mga tawo. ¹⁶ Kan panahon na idto igwa nin bantog na maraot na bilanggo na an ngaran Barrabas. ¹⁷ Kaya kan magtiripon an mga tawo, hinapot sinda ni Pilato, “Siisay an boot nindong paluwason ko, si Barrabas o si Jesus na inaapod Cristo?” ¹⁸ Huli ta aram ni Pilato na dinara ninda si Jesus saiya dahel sa pagkaori. ¹⁹ Mantang nagtutukaw si Pilato duman sa hukoman, pinatogonan siya kan saiyang agom: “Dai ka makilabot sa matanos na tawong iyan, huli ta sa pangatorogan ko kasubanggi, nagtios ako nin makuri dahel saiya.” ²⁰ Alagad pinasunod kan mga poon na padi asin kan kamagurangan an mga tawo na hagadon ki Pilato si Barrabas asin ipagadan si Jesus. ²¹ Hinapot giraray sinda kan gobernador, “Siisay sa duwang ini an boot nindong paluwason ko?” Nagsirimbag sinda, “Si Barrabas!” ²² Hinapot sinda ni Pilato, “Ano an gigibohon ko ki Jesus na inaapod Cristo?” Nagsimbag an gabos, “Ipako siya sa krus!” ²³ Naghapot giraray si Pilato, “Anong karatan an naginibo niya?” Alagad orog sindang nagkurahaw, “Ipako siya sa krus!” ²⁴ Kan mahiling ni Pilato na dai siyang magiginibo, ata ngani orog na nagriribok an mga tawo, nagpakua siya nin tubig asin naghanaw kan saiyang mga kamot sa atubangan kan mga tawo. “Dai akong sala sa kagadanan kan tawong ini. Kabotan nindo ini!” an sabi niya. ²⁵ An gabos na tawo nagsimbag, “Kargo mi asin kan mga aki mi an saiyang kagadanan!” ²⁶ Dangan pinaluwas ni Pilato si Barrabas; pakatapos na ipahampak si Jesus, itinao niya ini sainda tanganing ipako sa krus. ²⁷ Pakatapos, dinara kan mga soldados kan gobernador si Jesus sa palasyo dangan pinalibotan siya kan bilog na batalyon nin mga soldados. ²⁸ Hinubaan ninda siya saka sinulotan nin gubing na purpura. ²⁹ Naggibo sinda nin sarong korona nin sangang matonok asin ikinorona saiya; dangan pinakapotan ninda sa saiyang toong kamot an sarong badas; nagluhod sinda sa atubangan niya saka pinagtuya-tuya siya, “Mabuhay an Hade kan mga Judio!” ³⁰ Linutaban ninda siya, kinua an badas saka pinakol siya sa payo. ³¹ Pakapagparatuya-tuya saiya, hinubaan ninda siya kan gubing na purpura saka sinulotan kan dati niyang gubing. Pakatapos, ilinuwas ninda siya tanganing ipako sa krus. ³² Kan paluwas na sinda, nasabat ninda an sarong taga Cirene na an ngaran Simon; pinirit ninda siyang pasanon an krus ni Jesus. ³³ Pag-abot ninda sa sarong lugar na inaapod Golgota, na an boot sabihon, “Lugar nin mga Bungo,” ³⁴ tinawan ninda si Jesus nin arak na sinalakan nin apdo; alagad kan manamitan ini ni Jesus, dai niya ininom. ³⁵ Pakapakoan ninda ki Jesus sa krus, pinagbaranga ninda an mga gubing niya sa paagi nin ripa. ³⁶ Dangan nagturukaw sinda duman asin binantayan siya. ³⁷ Ibinugtak ninda an nakasurat na sumbong saiya sa may itaas kan saiyang payo. An nakasurat iyo ini: “Ini si Jesus, an Hade kan mga Judio.” ³⁸ May ipinako man kasabay ni Jesus na duwang parahabon, saro sa too niya asin saro sa wala. ³⁹ An mga tawong nag-aaragi nagtatango-tango na nagtutuya-tuya saiya, ⁴⁰ ”Ika na magaba kan Templo asin mapatindog kaiyan sa laog nin tolong aldaw, ligtasan daw an sadiri mong buhay! Kun ika an Aki nin Dios, lusad daw diyan sa krus!” ⁴¹ Siring man, pinag-olog-olog siya kan mga poon na padi asin kan mga paratukdo kan Katogonan patin kan kamagurangan na nagsabi, ⁴² ”Ilinigtas niya an iba alagad dai niya ikinakaligtas an sadiri niyang buhay! Kun siya talaga an Hade nin Israel, humilig siya sa krus ngunyan asin matubod kita saiya! ⁴³ Nagsasarig siya sa Dios asin sinasabi niya na Aki siya nin Dios; hilingon ta daw kun baga iligtas siya nin Dios ngunyan!” ⁴⁴ Pinag-insulto man siya kan mga parahabon na ipinako sa krus kaiba niya. ⁴⁵ Pagkaodto, nagdiklom sa bilog na daga sagkod alas tres nin hapon. ⁴⁶ Kan mag-aalas tres na, nagkurahaw si Jesus nin makosog, “Eli, Eli, lema sabactani?” na an boot sabihon, “Dios ko, Dios ko, tadaw ta pinabayaan mo ako?” ⁴⁷ Pagkadangog kaini kan ibang mga nagmimiron, nagsarabi sinda, “Inaapod niya si Elias!” ⁴⁸ Saro sainda an nagdalagan tolos asin nagkua nin espongha; pakapasaromsoman kaini sa suka, ibinugtak sa poro nin tukon dangan idinuhol ki Jesus nganing inomon. ⁴⁹ Alagad an iba nagsabi, “Halat ngona, hilingon ta daw kun umabot si Elias sa pagligtas saiya!” ⁵⁰ Nagkurahaw giraray si Jesus, dangan nautsan. ⁵¹ Dangan nabanga an kurtina kan Templo poon sa itaas sagkod sa ibaba. Naglinog sa bilog na daga asin nagkabaraak an mga gapo. ⁵² Nagkaburuksan man an mga lulubngan asin nabuhay liwat an mga banal. ⁵³ Nagruluwas sinda sa mga lulubngan. Kan nabuhay liwat si Jesus, nagduman sinda sa Banal na Syudad saka nagpahiling sa dakul na tawo. ⁵⁴ Natakot nin makuri an kapitan asin an mga soldados na nagbabantay ki Jesus kan mamatean ninda an linog saka kan mahiling ninda an gabos na nangyari. Nagsabi sinda, “Totoo mananggad na Aki nin Dios an tawong ini!” ⁵⁵ Kadakul man na babae an nagtatanaw sa harayo. Sinda an nagsunod ki Jesus hale sa Galilea saka naglingkod saiya. ⁵⁶ Kaiba ninda si Maria Magdalena, si Maria na ina ni Santiago asin ni Jose, saka an agom ni Zebedeo. ⁵⁷ Kan banggi na, nag-abot an sarong tawong mayaman na an ngaran Jose na taga Arimatea. Disipulo man siya ni Jesus. ⁵⁸ Nagduman siya ki Pilato dangan hinagad an bangkay ni Jesus. Nagboot si Pilato na itao an bangkay ki Jose. ⁵⁹ Kaya kinua idto ni Jose, pinatos sa malinig na telang lino, ⁶⁰ saka ilinubong sa sadiri niyang lulubngan na bago pa sana niyang itinuki sa gapo. Pinaligid niya an sarong dakulang gapo tanganing serahan an pintoan kan lulubngan dangan naghale. ⁶¹ Idtoon duman si Maria Magdalena saka an sarong pang Maria, nagtuturukaw sa atubangan kan lulubngan. ⁶² Kan sunod na aldaw aldaw na Sabbath, an mga poon na padi asin an mga Fariseo nagduman ki Pilato ⁶³ asin nagsabi, “Gobernador, nagiromdoman mi na kan nabubuhay pa an putikon na idto, nagsabi siya na pakalihis nin tolong aldaw mabubuhay siya liwat. ⁶⁴ Kaya pabantayan mo an lulubngan sagkod sa ikatolong aldaw, ta tibaad magduman an saiyang mga disipulo pagkabanggi saka habonon an bangkay; dangan masabi sinda sa mga tawo ‘Nabuhay siya liwat.’ An huring kaputikan na ini mas maraot pa ki kan naenot.” ⁶⁵ Sinabihan sinda ni Pilato, “Mag-iba kamo nin soldados asin pabantayan nindo nin marahay an lulubngan.” ⁶⁶ Kaya nagduman sinda sa lulubngan, kinandadohan an gapong pantakop saka pinabantayan.

¹ Pakalihis kan Sabbath, madurudiklom pa kan Domingong aga, nagsongko sa lulubngan si Maria Magdalena asin an saro pang Maria. ² Biglang naglinog nin makosog huli ta may sarong anghel nin Kagurangnan na naghilig hale sa langit, nagduman sa lulubngan, pinaligid an gapo na nakatakop dangan tuminukaw sa ibabaw kaiyan. ³ Nagliliwanag siya siring sa kikilat asin an gubing niya maputi siring sa ambon. ⁴ Huli kan takot saiya kan mga bantay, tinakigan sinda asin nagkapurukan na garo mga gadan. ⁵ Nagtaram an anghel sa mga babae, “Dai kamo matakot. Aram kong hinahanap nindo si Jesus na ipinako sa krus. ⁶ Mayo siya digdi; nabuhay siya liwat siring sa saiyang sinabi. Madya kamo, hilinga nindo an hinutadan saiya. ⁷ Dangan paduman tolos kamo asin sabihan nindo an saiyang mga disipulo na, ‘Nabuhay siya liwat sa mga gadan; maeenot siya saindong magduman sa Galilea. Duman nindo siya mahihiling!’ Tandaan nindo an sinabi ko saindo.” ⁸ Kaya hidaling nagluwas sa lulubngan an mga babae, tinatakigan sa takot alagad maogma; nagdalagan sinda tanganing baretaan an mga disipulo. ⁹ Alagad sinabat sinda ni Jesus asin sinabihan, “Mapasaindo an katoninongan.” Dinolok ninda si Jesus, kinapotan an saiyang mga bitis dangan sinamba siya. ¹⁰ Sinabihan sinda ni Jesus, “Dai kamo matakot. Sabihan nindo an mga tugang ko na magduman sinda sa Galilea, ta duman ninda ako mahihiling.” ¹¹ Pakahale kan mga babae, nagduman sa syudad an ibang mga bantay asin isinumbong sa mga poon na padi an gabos na nangyari. ¹² Nag-orolay an mga poon na padi asin an mga kamagurangan; kan magkaoroyon sinda, tinawan ninda nin dakulang kantidad an mga soldados ¹³ saka pinagbotan, “Sabihon nindo sa mga tawo na mantang kamo natotorog, nag-abot an mga disipulo ni Jesus dangan hinabon an saiyang bangkay. ¹⁴ Kun makaabot ini sa Gobernador, kami na an bahala na magpaliwanag saiya. Mayo kamong dapat na ikahandal.” ¹⁵ Kinua kan mga bantay an kwarta saka ginibo ninda an sinabi sainda. Sagkod ngunyan siring kaiyan an sinasabi kan mga Judio. ¹⁶ Nagduman an onseng disipulo sa Galilea, sa bulod na pinapadumanan sainda ni Jesus. ¹⁷ Kan mahiling ninda si Jesus, sinamba ninda siya, alagad an iba nagduwa-duwa. ¹⁸ Dinolok sinda ni Jesus asin sinabihan, “Itinao sako an gabos na kapangyarihan sa langit asin sa daga. ¹⁹ Kaya paduman kamo sa gabos na tawo saen man na lugar; gibohon nindo sindang mga disipulo ko. Bunyagan nindo sinda sa ngaran nin Ama, nin Aki, asin nin Espiritu Santo. ²⁰ Tukdoan nindo sindang magkuyog kan gabos na ipinaboot ko saindo. Giromdomon nindo ini: danay akong kaiba nindo sagkod sa kataposan kan panahon.”