SANTIAGO

¹ Surat na hale ki Santiago na sorogoon nin Dios asin ni Jesu-Cristong Kagurangnan. Pangongomusta sa doseng tribu na nasa pagkawarak. ² Mga tugang ko, ikaogma nindo kun magkaigwa kamo nin manlaen-laen na pagbalo, ³ huli ta aram nindo na kun an saindong pagtubod nanggagana sa mga siring na pagbalo, an bunga kaiyan iyo an orog nindong pakatagal. ⁴ Magdanay kamong matinios sagkod sa kataposan, tanganing magkaigwa kamo kan bilog na kapanoan, banal asin mayong kakulangan. ⁵ Kun igwa saindong nagkukulang nin kadonongan, mamibi siya sa Dios, huli ta tatawan siya kaiyan; an Dios maugayon saka dai nagsasayuma sa kiisay man. ⁶ Alagad kun namimibi kamo, dapat kamong magtubod saka dai magduwa-duwa, huli ta an nagduduwa-duwa nakakabaing sa alon nin dagat na ipinapadpad kan doros maski saen. ⁷ An siring na tawo dai dapat maghona na maako siya nin anoman sa Kagurangnan, ⁸ huli ta an saiyang isip liwat-liwat dangan dai niya aram kun ano talaga an boot niya. ⁹ An tugang na dukha dapat na mag-ogma kun ilinalangkaw siya nin Dios; ¹⁰ siring man an tugang na mayaman, kun ibinababa siya nin Dios; huli ta an mayaman mapapara sana arog kan burak nin doot. ¹¹ Huli ta minasirang an aldaw kaiba an nakakatutong na init, asin naaalang an doot; an burak kaini nararakdag, dangan an kagayonan napapara. Siring kaiyan an mayaman: magagadan sa tahaw kan saiyang mga kasibotan. ¹² Paladan an tawong nagdadanay na maimbod sa panahon nin mga pagbalo, huli ta kun matagalan niya iyan, maako siya kan korona nin buhay na ipinanuga nin Dios sa mga namomoot saiya. ¹³ An tawong pinagbabalo dai magsabi na pinagsosogotan siya nin Dios. Huli ta an Dios dai nasosogotan na maggibo nin maraot asin dai masogot sa kiisay man. ¹⁴ Alagad an tawo pinagsosogotan kun nadadagka siya saka nadadaya kan sadiri niyang maraot na kamawotan. ¹⁵ Kun an mga maraot na kamawotan na iyan nakagamot na, iyan magbubunga nin kasalan; kun nagtalubo na an kasalan, iyan magbubunga nin kagadanan. ¹⁶ Dai kamo magpadaya, namomotan kong mga tugang! ¹⁷ An lambang balaog na marahay asin an lambang tunay na regalo gikan sa langit, hale sa Ama na Kaglalang kan gabos na liwanag sa langit. Sa saiya mayo nin pagliwat o anino nin pagbabago. ¹⁸ Sa kabotan niya linalang niya kita sa paagi kan tataramon nin katotoohan, tanganing kita an magin orog sa gabos niyang linalang. ¹⁹ Namomotan kong mga tugang, giromdoma nindo ini: an lambang saro saindo kaipuhan maliksing maghinanyog, alagad maingat sa pagtaram saka maluya sa pag-anggot. ²⁰ An kaanggotan nin tawo dai nakakatabang sa matanos na katuyohan nin Dios. ²¹ Kaya bayaan nindo an gabos na karapsakan saka maraot na ugale. Mahuyong akoon nindo an tataramon na itinanom nin Dios sa saindong mga puso, huli ta iyo iyan an maligtas saindo. ²² Bako sanang dangogon nindo an tataramon nin Dios kundi gibohon; ta kun dai, kamo man sana an nagdadaya sa sadiri nindo. ²³ Huli ta an siisay man na naghihinanyog sana kan tataramon alagad dai naggigibo kaiyan, nakakabaing sa tawong nananalming na nahihiling an talagang natural niyang lalawogon. ²⁴ Nananalming siya dangan pagtalikod niya sa salming, lingaw na niya tolos kun ano an itsura niya. ²⁵ Alagad an tawong nagsisiyasat kan totoong katogonan, na iyo an nagtatao nin katalingkasan, dangan danay na inaadalan iyan—na bako sanang paradangog na malilingawon kundi paragibo man—an siring na tawo bebendisyonan nin Dios sa saiyang gibo. ²⁶ An naghohona na siya maki-Dios, alagad dai tataong magpugol kan saiyang dila, nagdadaya sa sadiri niya; an saiyang pagkamaki-Dios mayong halaga. ²⁷ Sa Dios Ama, an malinig saka mayong digtang pagkamaki-Dios iyo ini: an pagtabang sa mga ilo asin sa mga babaeng balo sa saindang kasakitan, dangan an pag-ingat sa sadiri na dai madigtaan kan kinaban.

¹ Mga tugang ko, bilang paratubod sa satong Kagurangnan na si Jesu-Cristo, an Kagurangnan nin kamurawayan, dai kamo magpalaen nin tawo. ² Halimbawa naglaog sa saindong pagtiripon an sarong mayaman na nakasingsing nin bulawan saka nakagubing nin magayon, asin an sarong dukha na girisi an gubing. ³ Kun orog na galangan nindo an tawong magayon an gubing, dangan sabihan nindo siya, “Digdi ka tabi sa pinakamarahay na tukawan,” alagad an dukhang tawo sabihan nindo, “tindog sana diyan, o tukaw digdi sa pamitisan ko,” ⁴ may pinapalaen kamo asin naghuhukom kamo na gikan sa maraot na kaisipan. ⁵ Paghinanyog kamo, mga namomotan kong tugang! Pinili nin Dios an mga dukha kaining kinaban na magin mayaman sa pagtubod saka paramana kan kahadean na ipinanuga niya sa mga namomoot saiya. ⁶ Alagad dai nindo ginagalangan an mga dukha! Siisay an nag-aapi saindo saka minaguyod saindo sa atubangan nin mga hukom? Bakong an mga mayaman? ⁷ Bakong sinda man an nagraraot kan marahay na ngaran na itinao saindo nin Dios? ⁸ Tama an saindong gibo kun inootob nindo an katogonan nin Dios na nasa kasuratan, “Kamotan mo an saimong kapwa siring sa sadiri mo.” ⁹ Alagad kun may pinapalaen kamo, nagkakasala kamo; kinokondenar kamo kan Katogonan bilang mga paralapas. ¹⁰ An siisay man na naglalapas kan saro sanang pagboot, naglalapas kan gabos na togon. ¹¹ Huli ta an Dios na nagsabi, “Dai ka magdorog sa bako mong agom,” iyo man an nagsabing, “Dai ka maggadan.” Kaya maski dai kamo magdorog sa bako nindong agom, kun makagadan kamo, linalapas nindo an Katogonan. ¹² Magtaram kamo asin maggibo bilang mga tawong huhukoman kan katogonan na iyo an nagtatao sato nin katalingkasan. ¹³ Huli ta an mga bakong maheherakon, mayong pagkaherak na huhukoman nin Dios; alagad an mga maheherakon, maheherakan man sa oras nin paghukom. ¹⁴ Mga tugang, anong pakinaban(g) kan tawo na minasabing igwa siya nin pagtubod, alagad mayo nin ipinapahiling na mga gibo? Ikakaligtas daw siya kan pagtubod na iyan? ¹⁵ Halimbawa igwa nin sarong tugang na lalaki o babae na nangangaipo nin gubing o nin kakanon. ¹⁶ Ano an karahayan kun sabihan lang nindo siya, “Lakaw na sa katoninongan! Magkaigwa ka man logod nin gubing asin kakanon,” kun dai man nindo siya tatawan kan saiyang kaipuhan? ¹⁷ Siring man kaiyan an pagtubod: kun igwa nin pagtubod alagad dai man nahihiling sa gibo, an pagtubod na iyan gadan. ¹⁸ Alagad igwa nin masabi, “Igwa ka nin pagtubod; ako igwa nin gibo.” An sakuyang simbag iyo ini: “Pahilingan sako kun paanong magkaigwa ka nin pagtubod na mayo nin gibo; ipapahiling ko man saimo an sakuyang pagtubod sa paagi kan sakong mga gibo.” ¹⁹ Minatubod ka na igwa nin saro sanang Dios? Marahay! An mga demonyo minatubod man—pinagtatakigan pa sa takot. ²⁰ Boot mong maaraman, o tawong lolong, na gadan an pagtubod na mayong gibo? ²¹ Bakong si Abraham na satong ginikanan nagin matanos, huli kan saiyang mga ginibo, kan idolot niya sa altar si Isaac na saiyang aki? ²² Dai mo nasasabotan? An pagtubod ni Abraham may kaibang gibo; an pagtubod niya nagkaigwa nin kapanoan huli kan saiyang ginibo. ²³ Kaya naotob an kasuratan na nagsabi, “Si Abraham nagtubod sa Dios; huli kan saiyang pagtubod ibinilang siyang matanos nin Dios.” Kaya inapod si Abraham na katood nin Dios. ²⁴ Kaya nahihiling nindo na an tawo nagigin matanos huli kan saiyang mga gibo, bakong huli kan saiyang pagtubod sana. ²⁵ Siring man an nangyari ki Rahab, an maraot na babae. Nagin matanos siya huli kan saiyang mga gibo, kan padagoson niya sa saiyang harong an mga espiyang Israelita dangan tabangan sindang umagi sa ibang dalan paghale ninda. ²⁶ Kaya kun gadan an hawak na suhay sa espiritu, gadan man an pagtubod na dai nahihiling sa gibo.

¹ Mga tugang ko, dai dapat na magkaigwa diyan saindo nin dakul na paratukdo, huli ta aram nindo na kaming mga paratukdo huhukoman nin orog na makuri ki sa iba. ² Kita gabos nakakaginibo nin mga sala. An tawong dai nasasala sa saiyang pagtaram sarong tawong perpekto; nakakapugol man siya kan saiyang bilog na pagkatawo. ³ Kun binubusalan ta an ngoso nin kabayo, napapasunod ta iyan saen man nyato boot na padumanon. ⁴ Hilinga man nindo an mga barko; maski dakula ini nin marahay asin ipinapadpad kan makosog na doros, pwede iyan mapabirik saen man iyan boot padumanon kan kapitan sa paagi kan sadit sanang timon. ⁵ Siring man kaini an dila: sadit sana iyan alagad nakakapaghambog dapit sa darakulang bagay. Isipa nindo kun gurano kadakulang kadlagan an nasusulo kan sadit na kalayo! ⁶ An dila garo kalayo. Iyan sarong kinaban nin karatan na kabtang kan satong hawak na nakakadigta kan bilog tang hawak! An kalayo kan dila gikan sa impyerno; kinakalayohan kaiyan an bilog nyatong pagkatawo. ⁷ Napapagaro kan tawo asin napagaro na an ibang mga linalang—mga lalaw na hayop saka mga gamgam, mga nagkakamang na hayop asin mga sira— ⁸ alagad mayo pa nin tawong nakapagaro kan dila. Iyan sarong maraot na dai nag-oontok, pano nin hudong na nakakagadan! ⁹ Ginagamit ta iyan sa pag-omaw sa satong Kagurangnan asin Ama, siring man sa pagmuda kan satong kapwa, na linalang na kabaing nin Dios. ¹⁰ Mga pag-omaw asin pagmuda minaluwas sa saro sanang ngoso. Dai dapat ini mangyari, mga tugang ko. ¹¹ May mahamis daw na tubig saka mapait na tubig na dungan na minabulos hale sa parehong burabod? ¹² Mga tugang ko, magbunga daw nin oliba an kahoy na higera? O an ubas nin higera? Dai! Siring man, an burabod na ginigikanan nin maasgad na tubig dai gigikanan nin tubig na tabang. ¹³ Siisay an madonong saka may pakasabot diyan saindo? Huli kan matanos niyang pamumuhay, patotoohan niya iyan sa paagi kan saiyang mga gibo, sa kapakumbabaan asin kadonongan. ¹⁴ Alagad kun sa puso nindo igwa nin pag-ori, kapaitan saka kapasloan, dai kamo mag-orgulyo asin dai kamo magkasala sa katotoohan. ¹⁵ An siring na kadonongan bakong hale sa langit kundi sa kinaban, sa laman asin sa demonyo. ¹⁶ Huli ta kun haen an pag-ori asin kapasloan, yaon man an karibokan saka gabos na karatan. ¹⁷ Alagad an kadonongan na hale sa itaas, enot sa gabos malinig, dangan matoninong, mahuyo, makikatood, maheherakon saka marahay an mga gibo; mayo iyan nin pagduwa-duwa o pagsagin-sagin. ¹⁸ Asin an katanosan iyo an bunga kan itinanom sa katoninongan kan mga parapatoninong.

¹ Ano an ginigikanan kan mga gera asin mga pag-iriwal nindo? Bakong gikan iyan sa maraot nindong mga kamawotan na danay nagraralaban diyan sa saindo? ² Igwa kamong mga minamawot, alagad dai nindo iyan nakakamtan, kaya boot kamong manggadan; may naaaraan kamo alagad dai nindo iyan nakakamtan, kaya nakikiiwal saka nakikilaban kamo. Dai nindo nakakamtan an saindong mga minamawot huli ta dai nindo iyan hinahagad sa Dios. ³ Kun minahagad man kamo, dai nindo nakakamtan an saindong hinahagad, huli ta maraot an saindong mga katuyohan; an hinahagad nindo gagamiton para sa mga maraot nindong kamawotan. ⁴ Mga bakong maimbod! Bakong aram nindo na an pakikatood sa kinaban, pakiiwal sa Dios? Kaya an siisay man na boot makipagkatood sa kinaban, kaiwal nin Dios. ⁵ Dai kamo maghona na mayo nin halaga an kasuratan na nagsasabi, “Maimon an Dios manongod sa espiritu na itinao niya sato.” ⁶ Alagad mas dakul na biyaya an itinatao nin Dios, kaya an kasuratan nagsasabi, “Habo an Dios sa mga mapaabaw-abaw, alagad benebendisyonan niya an mga mapakumbaba.” ⁷ Kaya magpasakop kamo sa Dios. Dai kamo magpadaog sa Diablo ta madulag siya saindo. ⁸ Rumani kamo sa Dios asin marani an Dios saindo. Mga parakasala, maghanaw kamo kan mga kamot nindo! Kamong mga parasagin-sagin, linigan nindo an saindong mga puso! ⁹ Magmondo kamo, maghibi saka maghaya; maghibi kamo embes na magngisi, magmondo embes na mag-ogma. ¹⁰ Magpakumbaba kamo sa atubang nin Kagurangnan, ta ilalangkaw niya kamo. ¹¹ Mga tugang, dai kamo magpakaraot sa kapwa. An siisay man na magpakaraot o maghukom sa kapwa niya, nagtataram tumang sa Katogonan asin naghuhukom kaiyan. Kun hinuhukoman mo an Katogonan, dai ka nagsusunod kaiyan, kundi ika na an naghuhukom kaiyan. ¹² An Dios sana an nagtatao nin togon asin siya sana an naghuhukom. Siya sana an pwedeng magligtas o maglaglag. Alagad siisay ka na naghuhukom sa saimong kapwa? ¹³ Hinanyoga nindo ako, kamong mga nagsasabi, “Ngunyan na aldaw o sa aga, maduman kami sa siring na syudad; duman magnenegosyo kami sa laog nin sarong taon saka mapayaman kami.” ¹⁴ Dai ngani nindo aram kun ano an mangyayari sa buhay nindo sa aga! An buhay nindo garo sana alopoop na minatunga sa kadikit na oras dangan napapara. ¹⁵ Kaya an dapat nindong sabihon iyo ini: “Kun itugot nin Kagurangnan, mabubuhay kami asin gigibohon mi ini o iyan.” ¹⁶ Alagad nagpapaabaw-abaw kamo ngunyan asin naghahambog; maraot iyan. ¹⁷ An siisay man na tataong maggibo nin marahay alagad dai minagibo kaiyan, nagkakasala.

¹ Hinanyoga nindo ako, mga mayaman! Magtangis saka maghaya kamo sa mga kasakitan na madatong saindo! ² Lapa na an saindong mga kayamanan, nginotngot na an saindong mga gubing. ³ Tinakla na an saindong bulawan saka plata; an taklang iyan iyo an magigin saksi tumang saindo, saka garo kalayong matunaw kan saindong hawak. Nagparapayaman kamo sa mga huring aldaw na ini. ⁴ Dai nindo binayadan an mga nagtatrabaho sa saindong mga oma. Dangoga nindo an saindang mga reklamo! An mga kinurahaw ninda nadangog nin Dios, an Kagurangnan nin mga hukbo. ⁵ An saindong buhay digdi sa daga gabos sana sa luho dangan kaogmahan. Nagpataba kamo para sa aldaw kan pagbuno. ⁶ Kinondenar nindo saka ginadan an mga tawong mayong sala, asin dai sinda minatumang saindo. ⁷ Kaya, mga tugang, maging matinios kamo sagkod na mag-abot an Kagurangnan. Hilinga nindo an paratanom na matinios na naghahalat kan mahalagang bunga kan daga; matinios na naghahalat kan enot asin huring uran! ⁸ Kaya kamo man dapat na magin matinios! Pakosoga an saindong boot, huli ta madali na an aldaw kan pag-abot nin Kagurangnan. ⁹ Mga tugang, dai kamo maghinanakit sa kapwa tanganing dai kamo hukoman. An Hukom madali nang mag-abot! ¹⁰ Mga tugang, giromdoma nindo an mga propeta na nagtaram sa ngaran nin Kagurangnan. Aroga nindo an saindang pagkamatinios asin pakatagal sa tahaw nin kasakitan. ¹¹ Inaapod tang paladan an mga nakatagal. Nadangog na nindo an dapit sa pagkamatinios ni Job; asin nahiling nindo an katuyohan nin Kagurangnan, na an Kagurangnan maboot saka maheherakon. ¹² Orog sa gabos, mga tugang, dai kamo magsumpa kun nanunuga kamo; dai kamo magsumpa sa ngaran kan langit, o kan daga, o kan ano pa man na bagay. Kundi magsabi sana kamo nin “Iyo” kun iyo; asin “Dai” kun dai, tanganing dai kamo hukoman nin Dios. ¹³ Igwa diyan saindo na napupurisaw? Dapat siyang mamibi. Igwa diyan saindong maogma? Mag-awit nin mga pag-omaw. ¹⁴ May naghehelang diyan saindo? Dapat niyang ipaapod an mga kamagurangan kan simbahan, tanganing ipamibi ninda siya dangan lahidan kan lana sa ngaran nin Kagurangnan. ¹⁵ An pamibi na may pagtubod an mapaomay kan tawong naghehelang. Papaomayan siya nin Kagurangnan asin kun nagkasala siya, papatawadon siya. ¹⁶ Kaya ikumpisal nindo sa saindong kapwa an saindong mga kasalan; ipamibi nindo an saindong kapwa, tanganing maomayan kamo. Dakula an nagigin bunga kan pamibi nin sarong matanos na tawo. ¹⁷ Si Propeta Elias sarong tawo na arog sato. Maigot siyang namibi na dai mag-uran, asin dai nag-uran sa laog nin tolong taon saka anom na bulan. ¹⁸ Dangan namibi giraray siya; naghulog an uran, asin an daga nagtao nin bunga. ¹⁹ Mga tugang ko, kun an saro saindo nakasuhay sa katotoohan, dangan an saro saindo nakapabalik saiya, ²⁰ giromdomon nindo na an siisay man na nakapabalik sa sarong parakasala, makakaligtas kan kalag kan parakasalang iyan sa kagadanan, dangan makakatahob nin dakul na kasalan.