2 CORINTO 1

¹ Surat na hale ki Pablo na apostol ni Cristo Jesus huli sa kabotan nin Dios, saka hale sa tugang tang si Timoteo. Para sa simbahan nin Dios sa Corinto, saka para sa gabos na banal na yaon sa bilog na Grecia. ² Mapasaindo logod an biyaya asin katoninongan nin Dios na satong Ama asin ni Jesu-Cristo na Kagurangnan. ³ Pasalamatan ta an Dios asin Ama ni Jesu-Cristo na satong Kagurangnan, an maheherakon na Ama, asin Dios na ginigikanan kan gabos na karangahan. ⁴ Rinaranga niya kami sa gabos ming kasakitan, tanganing an iba man na mga nagtitios maranga mi kan iyo man sanang karangahan na itinao niya samo. ⁵ Kun paanong kadamay kami kan dakulang kasakitan ni Cristo, siring man sa paagi ni Cristo, kahiras kami kan dakulang ranga nin Dios. ⁶ Kun kami nasasakitan, iyan para sa saindong karangahan asin kaligtasan; kun kami rinaranga, natatabangan man kamo saka natatawan nin kosog tanganing matagalan nindo an mga sakit na arog kan tinitios mi. ⁷ Kaya masarig an paglaom mi saindo, huli ta aram mi na siring na kahiras nyamo kamo sa samong mga pagtios, kahiras man nyamo kamo sa samong karangahan. ⁸ Mga tugang, boot ming ipagiromdom saindo an kasakitan na tinios mi duman sa Asia. Magabat na gayo an mga pasakit na inagihan mi, kaya mayo na kami nin paglaom na mabuhay pa. ⁹ Namatean mi na garo kami hinatolan nin kagadanan. Alagad nangyari ini tanganing manarig kami bako sa sadiri ming kakayahan kundi sa Dios na iyo an nagbubuhay liwat kan mga gadan. ¹⁰ Ilinigtas niya kami sa makuring pag-alaman asin ililigtas pa niya kami; siya an pinaglalaoman ming magliligtas samo giraray. ¹¹ Tabangan man nindo kami kan saindong pamibi, tanganing dakul an magpasalamat para samo para sa mga biyaya na itinatao samo nin Dios bilang simbag sa dakul na mga pamibi. ¹² An ipinag-oorgulyo mi iyo ini: nagpapatotoo an samong konsyensya na namuhay kaming banal saka mayo nin pagsagin-sagin digdi sa kinaban, asin orog na sa pakiiba saindo, bakong huli sa kinabanon na kadonongan kundi huli sa biyaya nin Dios. ¹³ Isinusurat mi saindo an mababasa saka masasabotan sana nindo. Ngunyan, an nasasabotan nindo sarong kabtang sana; alagad linalaom ko na mas masasabotan nindo kami sa Aldaw na mag-abot si Jesus na Kagurangnan; ipag-oorgulyo nindo kami siring na ipinag-oorgulyo mi man kamo. ¹⁵ Bilog an paniwala ko na totoo ini, kaya nagplano ako na mag-aging enot diyan saindo tanganing magkaigwa kamo nin dobleng kaogmahan. ¹⁶ Boot kong magdalaw saindo pagpasiring ko sa Macedonia dangan pagbalik ko hale duman, huli ta mahagad ako nin tabang saindo para sa pagduman ko sa Judea. ¹⁷ Kan magplano ako kaini, masasabi daw nindo na pabago-bago ako nin isip? Masasabi daw na kan nagplano ako, pareho ako kan tawong kinabanon na minasabi tolos nin “Iyo” asin “Dai” nin sabay? ¹⁸ Siring na an itinataram nin Dios totoo, an pangako ko bakong “Iyo” o “Dai.” ¹⁹ Huli ta si Jesu-Cristo, an Aki nin Dios, na ipinaghulit ko saindo, ni Silas saka ni Timoteo, bakong “Iyo” o “Dai” kundi siya an “Iyo” nin Dios. ²⁰ Si Cristo an “Iyo” kan gabos na panuga nin Dios. Kaya, sa paagi niya minasabi kitang “Amen” bilang pag-omaw sa Dios. ²¹ An Dios mismo an nagpapakosog samo saka saindo diyan ki Cristo, asin siya an nagpili samo. ²² Binugtakan niya kami kan saiyang tanda asin itinao niya samo an Espiritu Santo sa samong mga puso bilang garantiya. ²³ Saksi ko an Dios—aram niya an nasa puso ko! Dai na ngona ako nagdiyan sa Corinto tanganing ikalikay kamo sa kulog nin boot. ²⁴ Dai kami nagdidikta saindo kun ano an dapat nindong tubodon, huli ta aram ming masarig an tindog nindo sa pagtubod. Kundi naglilingkod kami para sa saindo man sanang kaogmahan.

¹ Kaya pinagmarahay ko na dai na ngona magsongko saindo liwat tanganing dai ko kamo mapamondo. ² Huli ta kun mapamondo ko kamo, siisay na an magpapaogma sako? Bakong kamo man sana na napamondo ko? ³ Kaya sinuratan ko kamo kaidto tanganing pagdiyan ko saindo, dai ako mapamondo kan mismong mga tawo na dapat magpaogma sako. Huli ta naniniwala ako na kun maogma ako, maogma man kamo. ⁴ Sinurat ko idto na pano nin kasakitan asin kamondoan an puso ko, saka kanigoan an luhang pinabulos ko, bakong tanganing pamondoon kamo, kundi tanganing maaraman nindo kun gurano an pagkamoot ko saindo gabos. ⁵ Kun igwa nin nakapagpamondo sa kiisay man, ginibo niya iyan bakong sa sako, kundi sa saindo, maski ngani dai namamate nin marahay. (Sinasabi ko ini huli ta habo kong magin makuri saiya.) ⁶ Tama na an padusang itinao sa tawong iyan kan kadaklan saindo. ⁷ Kaya ngunyan, dapat patawadon na nindo siya saka rangahon, tanganing dai siya magmondo nin makuri, asin mawaraan nin paglaom. ⁸ Kaya, nakikimaherak ako saindo na ipahiling nindo saiya na talagang namomotan nindo siya. ⁹ Ini an dahelan kun tadaw ta sinuratan ko kamo kaidto: tanganing baloon kamo asin aramon kun talagang kinukuyog nindo an gabos na itinukdo ko. ¹⁰ An siisay man na pinatawad nindo, pinatawad ko na man. Kun ako nagpapatawad—kun talagang may dapat ipatawad—ginigibo ko iyan sa atubang ni Cristo huli saindo, ¹¹ tanganing dai makabentahe satuya si Satanas; huli ta aram ta kun ano an saiyang mga plano. ¹² Pag-abot ko sa Troas sa paghulit kan Marahay na Bareta dapit ki Cristo, inandam nang enot kan Kagurangnan an dalan para sa misyon duman. ¹³ Alagad nahadit ako nin marahay huli ta dai ko nakua si Tito na satong tugang. Kaya nagpaaram ako sa mga tawo duman, saka nagdagos sa Macedonia. ¹⁴ Alagad salamat sa Dios, na danay na nangengenot samo sa kapangganahan ki Cristo, asin huli samo nagpapalakop kan pahamot nin pakaaram dapit ki Cristo sa gabos na lugar. ¹⁵ Huli ta kami an mahamot na insenso na idinolot ni Cristo sa Dios, na napaparong kan mga iliniligtas asin kan mga napapahamak. ¹⁶ Para sa mga napapahamak, iyan sarong parong na nakakagadan; alagad para sa mga iliniligtas, iyan sarong mahamot na parong na nagtatao nin buhay. May makakagibo daw kaini? ¹⁷ Bako kaming arog sa ibang tawo na an paghulit kan tataramon nin Dios garo sana pagpabakal nin baratong paninda; sinugo kami nin Dios, kaya tudok sa puso kaming nagtataram sa atubangan niya bilang sorogoon ni Cristo.

¹ Minapoon na naman daw kami sa pag-omaw sa samong sadiri? Kaipuhan mi pa daw an mga surat nin pagpamidbid para saindo o hale saindo arog kan ibang tawo? ² Kamo mismo iyo an surat nin pagpamidbid na nakasurat sa samong mga puso, tanganing maaraman saka mabasa kan gabos. ³ Malinaw na si Cristo mismo an nagsurat kaiyan; kami sana an nagdara. Dai iyan isinurat sa tinta, kundi sa paagi kan Espiritu nin Dios na buhay; dai iyan isinurat sa mga pedasong gapo kundi sa puso nin tawo. ⁴ Sinasabi mi ini huli ta may pagsarig kami sa Dios huli ki Cristo. ⁵ Mayo kami nin anoman na kakayahan na masasabi nyamo na hale samuya, huli ta an samong kakayahan gikan sa Dios. ⁶ Siya an nagpakanigo samo na magin paralingkod kan bagong tipan, na bakong sa nakasurat na katogonan kundi sa Espiritu. An nakasurat na katogonan nagdadara nin kagadanan, alagad an Espiritu nagtatao nin buhay. ⁷ Kan an Katogonan na isinurat sa mga pedasong gapo itinao ki Moises, nahiling an nakasusulang liwanag nin Dios; maski napapara na an liwanag sa lalawogon ni Moises, dai pa makahiling saiya an mga Israelita. Kun an pagtao kan Katogonan na idto na nagpapadusa nin kagadanan may nakasusulang liwanag, ⁸ bako daw orog pa an liwanag kun itao an Espiritu? ⁹ Kun an Katogonan na nagdadara nin kagadanan nag-abot na may nakasusulang liwanag, orog pa an liwanag kun mag-abot an Espiritu na nagdadara nin katanosan! ¹⁰ Sa katunayan, huli kan nakasusulang liwanag ngunyan, an liwanag na kaiba kan Katogonan kaidto mayo na. ¹¹ Huli ta kun igwa nin liwanag na kaiba an dai nahaloy, gurano pa daw an liwanag kan nagdadanay sagkod lamang! ¹² Kaya mga pusoan kami, huli ta igwa kami kan paglaom na iyan. ¹³ Bako kaming arog ki Moises na kaipuhan pang magtahob kan saiyang lalawogon tanganing dai mahiling kan mga Israelita an pagkawara kan nagpapara nang liwanag. ¹⁴ Maluya an isip ninda, huli ta sagkod ngunyan natatahoban pa an saindang isip kun nagbabasa sinda kan mga libro kan daan na tipan. Huli ta an tahob nahahale sana huli ki Cristo. ¹⁵ Maski ngunyan, kun minabasa sinda kan Katogonan ni Moises, natatahoban pa an saindang mga isip. ¹⁶ Alagad mahahale an tahob siring sa nasasabi sa kasuratan manongod ki Moises: “An tahob saiya nahale kan siya magbalik sa Kagurangnan.” ¹⁷ Ngunyan, “an Kagurangnan” na sinasabi digdi iyo an Espiritu Santo; kun haen an Espiritu nin Kagurangnan, yaon man an katalingkasan. ¹⁸ Kaya sa sato gabos na mayong tahob an lalawogon masasalming an kamurawayan nin Kagurangnan; an mismong kamurawayan na iyan na gikan sa Kagurangnan na iyo an Espiritu Santo, iyo an minaliwat sato na magin kabaing niya sa orog kadakula pang kamurawayan.

¹ Sa pagkaherak nin Dios, itinao niya samo an ministeryong ini, kaya dai nanluluya an samong boot. ² Isinikwal mi an gabos na hilom saka makasosopog na gibo; dai kami nandadaya. Dai mi man riniribayan an tataramon nin Dios kundi sinasabi ming hayag an katotoohan. Bahala na an konsyensya nin mga tawo na maghukom samo sa atubang nin Dios. ³ Kun natatahoban pa an Marahay na Bareta na ipinaghuhulit mi, natatahoban iyan sa mga tawo sanang napapahamak. ⁴ Dai sinda minatubod huli ta binuta an saindang mga isip kan dios kaining kinaban, tanganing dai ninda mahiling an liwanag kan Marahay na Bareta dapit sa kamurawayan ni Cristo na iyo an kabaing nin Dios. ⁵ An ipinaghuhulit mi bakong an sadiri mi kundi si Jesu-Cristo bilang Kagurangnan; ipinapahayag mi na kami mga sorogoon nindo dahel ki Jesus. ⁶ An Dios na nagsabi, “An ilaw maliwanag hale sa kadikloman!” Iyo man an Dios na nagtao nin liwanag sa puso ta, tanganing mamidbidan an orog pang kamurawayan na nasa lalawogon ni Cristo. ⁷ Alagad kaming mga tinawan kaining espiritwal na kayamanan garo mga dalipay na koron tanganing ipahiling na an pinakadakulang kapangyarihan hale sa Dios asin bakong samo. ⁸ Pinapasakitan kami sa gabos na paagi, alagad dai kami nadadaog; napupurisaw kami, alagad dai kami nawawaraan nin paglaom. ⁹ Pinepersegir kami alagad dai kami pinababayaan; natutumba kami, alagad dai nagagadan. ¹⁰ Sa gabos na oras dara mi sa samong mga hawak an kagadanan ni Jesus tanganing an saiyang buhay mahayag sa samong mga hawak. ¹¹ Sa bilog ming pagkabuhay, danay kaming nasa pag-alaman nin kagadanan huli ki Jesus, tanganing an saiyang buhay mahayag sa hawak ming ini na may kagadanan. ¹² Kaya mantang kami dikit-dikit na nagagadan, kamo nagkakaigwa nin buhay. ¹³ Nasasabi sa kasuratan, “Nagtubod ako, kaya ako nagtaram.” Igwa man kami kan siring na espiritu nin pagtubod, kaya nagtataram man kami. ¹⁴ Aram mi na an Dios na nagbuhay liwat ki Jesus na Kagurangnan iyo man an mabuhay liwat samo kaiba ni Jesus, asin iyo man an madara samo kaiba nindo sa atubangan niya. ¹⁵ An gabos na ini para sa karahayan nindo, tanganing sa pagdakul kan mga naaabot kan biyaya nin Dios, orog na magdakul man an magpapasalamat para sa kamurawayan nin Dios. ¹⁶ Kaya dai nanluluya an samuyang boot. Maski ngani an samong hawak pinanluluya na, alagad an samong espiritu pinapakosog aroaldaw. ¹⁷ Ining dikit asin dai nagdadanay na kasakitan na tinitios mi matao samo nin dakula saka mayong kataposan na kaogmahan na dai mapapantayan. ¹⁸ Huli ta dai kami nagtatanaw sa mga bagay na nahihiling, kundi sa mga bagay na dai nahihiling. An mga bagay na nahihiling dai nagdadanay, alagad an mga bagay na dai nahihiling nagdadanay sagkod pa man.

¹ Aram nyato na kun matunaw an erokan ta digdi sa daga na iyo an satong hawak, igwa nin erokan na nagdadanay sagkod lamang na gibo nin Dios, na saiyang tinatagama sato sa kalangitan. ² Minaagrangay kita sa buhay tang ini saka nagmamawot kita na magubingan kan satong erokan na langitnon, ³ tanganing dai kita makuang huba. ⁴ Huli ta mantang yaon pa kita sa hawak tang daganon, nag-aagrangay kita sa kahaditan. Bakong huli ta boot tang mawara an hawak tang daganon, kundi boot tang maribayan na iyan nin hawak na langitnon, tanganing an magagadanon masanglean kan mayo nin kagadanan. ⁵ An Dios iyo an nag-andam sato para sa pagbabagong ini asin tinawan niya kita kan saiyang Espiritu bilang garantiya kan gabos na tinatagama niya para sato. ⁶ Kaya danay na makosog an samong boot. Aram mi na mantang nag-eerok pa kita sa hawak na ini, harayo pa kita sa erokan nin Kagurangnan. ⁷ Nabubuhay kami sa pagtubod, bakong sa pakahiling. ⁸ Makosog an samuyang boot; asin mas boot mi pang maghale sa hawak na ini nganing masa kaibahan nin Kagurangnan. ⁹ Alagad pinaghihingowa nyamong mapaogma an Kagurangnan, maski sa erokan na ini o duman. ¹⁰ Huli ta kita gabos maatubang ki Cristo tanganing hukoman niya. An lambang saro maako kan maninigo saiya, sosog sa saiyang mga marahay o maraot na gibo, kan nabubuhay pa siya sa kinaban na ini. ¹¹ Kaya huli ta aram mi kun ano an kahulogan kan pagkatakot sa Kagurangnan, sinasadol mi an mga tawo. Aram nin Dios an pagkatawo mi; naglalaom ako na midbid man nindo ako nin marahay. ¹² Dai kami liwat nagpapaomaw saindo, kundi boot mi sanang tawan kamo nin dahelan na ikapag-orgulyo nindo kami, tanganing masimbag nindo an mga tawong nag-oorgulyo dapit sa panluwas na porma nin tawo alagad bako an dapit sa saiyang puso. ¹³ Kun kami garo mga lolong, iyan para sa Dios. Kun toltol an isip mi, iyan para sa saindo. ¹⁴ Huli ta an pagkamoot ni Cristo iyo an nagsasadol samo, huli ta aram nyamo na igwa nin sarong nagadan para sa gabos; kaya an gabos ibibilang na nagadan na man. ¹⁵ Nagadan si Cristo tanganing an mga nabubuhay dai na mamuhay para sa sadiri ninda, kundi para ki Cristo na nagadan saka nabuhay liwat para sainda. ¹⁶ Kaya poon ngunyan, dai na kami naghuhukom sa kiisay man sosog sa sukolan nin tawo. Maski ngani kaidto hinukoman mi si Cristo sa sukolan nin tawo, dai mi na iyan ginigibo ngunyan. ¹⁷ An siisay man na yaon ki Cristo, saro nang bagong linalang; an daan nakalihis na, an bago nagdatong na. ¹⁸ Ini gabos gibo nin Dios, na nakiolian sato huli ki Cristo, asin nagtao sato kan ministeryo nin pakipag-olian. ¹⁹ Ginibo nin Dios, sa paagi ni Cristo, na makipag-olian saiya an gabos na tawo; liningawan niya an mga kasalan ninda. Kami an pinaniwalaan niya kan mensaheng ini nin pakipag-olian. ²⁰ Kaya, nagtataram kami ngunyan para ki Cristo na garo an Dios mismo an nakikiolay saindo sa paagi mi. Nakikimaherak kami saindo sa ngaran ni Cristo na makipag-olian na kamo sa Dios. ²¹ Mayo lamang nin kasalan si Cristo, alagad huli sato idinamay siya nin Dios sa satong mga pagkakasala tanganing sa pakisumaro saiya, magkaigwa kita kan katanosan nin Dios.

¹ Kaya bilang mga kaiba sa paglingkod sa Dios, nakikimaherak kami saindo, na mga nag-ako kan biyaya nin Dios na dai nindo iyan pagsayangon. ² An Dios nagsasabi: “Dinangog taka sa tamang panahon, tinabangan taka sa aldaw nin kaligtasan.” Maghinanyog kamo! Ngunyan an tamang panahon; ngunyan an aldaw nin kaligtasan! ³ Naglilikay kaming makagibo nin anoman na ikakaolang nin siisay man, tanganing mayong makapagtaram nin maraot dapit kan samong ministeryo. ⁴ Kundi ipinapahiling mi sa gabos ming ginigibo na mga sorogoon kami nin Dios sa paagi kan samong pakatagal sa panahon nin kasakitan, mga kapawotan, asin mga kahorasaan; ⁵ sa panahon na kami hinampak, binilanggo, saka pinagsururogan; sa panahon nin pagtrabaho, sa pagpuka asin pagkagutom. ⁶ Ipinahiling mi man na mga sorogoon kami nin Dios sa paagi kan samong kabinian, pakasabot, pagkamatinios asin pagkamaboot; siring man sa paagi kan Espiritu Santo, kan samong dalisay na pagkamoot, ⁷ kan samong paghulit kan katotoohan, saka kan kapangyarihan nin Dios. An katanosan an ginagamit ming armas sa too asin sa walang kamot. ⁸ May panahon na inoomaw kami dangan may panahon na sinosopog; may panahon na pinapakaraot kami, may panahon man na inooyonan. Ibinibilang kaming mga putikon, maski totoo an pinagtataram mi; ⁹ mga dai midbid, alagad bantog; mga naghihingagdan, alagad buhay; mga pinadusahan, alagad dai nagadan; ¹⁰ mga mamondo, alagad danay na maogma; mga dukha, alagad dakul an pinapayaman; mga mayo nin anoman, alagad igwa nin gabos na bagay. ¹¹ Namomotan kong mga taga Corinto, hayag kaming magtaram saindo; bukas an samong puso. ¹² Mayo kaming tinatago saindo; kamo an may tinatago samo. ¹³ Nagtataram ako saindo na garo kamo mga aki ko. Bukasan man nindo an saindong mga puso bilang pagbalos! ¹⁴ Dai kamo makiiba sa mga bakong paratubod. Paanong magigin magkabagay an tama saka an sala? Paanong magkasaro an liwanag saka an diklom? ¹⁵ Paanong magkaoyon si Cristo saka an Diablo? Paanong magkapareho an paratubod saka an bakong paratubod? ¹⁶ Paanong magkaoyon an templo nin Dios asin an mga dios-dios? Huli ta kita iyo an templo kan Dios na buhay! Siring sa sinabi nin Dios, “Mag-eerok ako sainda asin maglalakaw sa kaibahan ninda; ako an magigin Dios ninda, sinda an magigin banwaan ko.” ¹⁷ ”Kaya bayaan nindo sinda,” an sabi nin Dios, “sumiblag kamo sainda. Dai kamo magduta sa anoman na maati, dangan aakoon ko kamo. ¹⁸ Ako an magigin ama nindo, kamo an magigin mga aki ko, olay kan Makakamhan na Kagurangnan.”

¹ Namomotan kong mga tugang, an gabos na panugang ini para sato. Kaya linigan ta an satong sadiri sa mga bagay na nakakaati sa satong hawak asin kalag. Mamuhay kitang tunay na banal, na may pagkatakot sa Dios. ² Tawan nindo kami nin lugar sa mga puso nindo. Dai kami nakaginibo nin sala sa kiisay man saka dai kami nagratak o nagbentahe sa kiisay man. ³ Dai ko ini sinasabi sa pagkondenar saindo, huli ta sinabi ko na saindo kaidto, na namomotan ko kamo; danay kitang mag-iiriba sa buhay o sa kagadanan. ⁴ Bilog an panarig ko saindo; ipinag-oorgulyo ko kamo! Sa gabos ming kasakitan may karangahan pa giraray ako; dakula an kaogmahan ko! ⁵ Poon kan mag-abot kami sa Macedonia, dai lamang kami nakapahingalo. Nanumpongan mi an kasakitan saen man kami bumirik—mga iriwal sa palibot, asin takot sa samong puso. ⁶ Alagad an Dios, na nagraranga kan mga nagluluya an boot, iyo man an nagranga samo huli kan pag-abot ni Tito. ⁷ Bako sana an pag-abot ni Tito an nakapaogma samo, kundi an pagranga na ginibo nindo saiya. Ibinareta niya an saindong kamawotan na mahiling ako, an kamondoan nindo asin an saindong pagmakulog sako, kaya nag-orog an sakong kaogmahan. ⁸ Maski ngani an surat kong idto nakapamondo saindo, dai ako nagbabasol na sinurat ko idto. Nagbasol ako kan surat na idto kan mahiling ko na nakapamondo idto saindo, maski sa dikit sanang panahon. ⁹ Alagad ngunyan naoogma ako bakong huli ta napamondo ko kamo, kundi huli ta an saindong kamondoan nakapagpabakle kan saindong mga gawe. An kamondoan na idto ginamit nin Dios, kaya dai kami nakaginibo saindo nin karatan. ¹⁰ Huli ta an kamondoan na ginagamit nin Dios nagbubunga nin pagsolsol na minadara sa kaligtasan—iyan dai dapat pagbasolan! Alagad an kamondoan na itinatao kan kinaban nagdadara nin kagadanan. ¹¹ Hilinga kun ano an nagin bunga kan kamondoan na hale sa Dios: nagin kamong mahigos saka maigot sa pagpatotoo na mayo kamo nin sala. Naanggot kamo, nahandal, nagmawot, naghinigos asin naghingowa na mapadusahan an nagkasala. Kaya ipinahiling nindo na mayo kamo nin sala sa bagay na ini. ¹² Kan ipadara ko an surat na idto, mayo sa isip ko an tawong nakaginibo nin sala o an pinagkasalaan. Sinurat ko idto tanganing ipahayag saindo, sa atubang nin Dios, kun gurano an saindong pagmakulog samo. ¹³ An ginibo nindo nagtao samo nin karangahan. Bako sanang naranga kami, kundi orog na naogma sa kaogmahan ni Tito, dahel ta kamo gabos nagtabang sa pagranga saiya! ¹⁴ Ipinag-orgulyo ko kamo saiya, asin dai man nindo ako ipinasopog. Danay na totoo an sinabi mi saindo; siring man, napatotoohan an ipinag-orgulyo mi ki Tito. ¹⁵ Kaya an pagkamoot niya saindo nag-oorog, kun nagigiromdoman niya an pagkamakinuyog-kuyog nindo saiya, asin an pag-ako nindo saiya na may takot saka paggalang. ¹⁶ Ako naoogma huli ta totoong masasarigan ko kamo!

¹ Boot ming maaraman nindo, mga tugang, kun ano an naginibo kan biyaya nin Dios sa mga simbahan sa Macedonia. ² Binalo sinda nin makuri kan mga kasakitan na saindang inagihan; alagad an saindang kaogmahan orog kadakula, mala ta orog logod sindang nagin matinao, maski sinda mga daing sukat. ³ Makakapagpatotoo ako saindo na nagboluntad sindang magtao sosog sa makakaya ninda, asin labi pa ngani kaiyan. ⁴ Nakimaherak sinda samo na tawan sinda nin kahirasan sa pagtabang sa mga banal duman sa Judea. ⁵ An ginibo ninda labi pa sa pinaglalaom nyamo. Enot, idinolot ninda an saindang buhay sa Kagurangnan; dangan, huli sa kabotan nin Dios, idinolot man ninda samo an saindang buhay. ⁶ Kaya sinadol mi si Tito na ipadagos an pinonan niyang gibong ini, saka tabangan kamong matapos an gibong ini nin pagkamoot. ⁷ Nangongorog kamo sa gabos na bagay: sa pagtubod, sa pagtaram, sa pakaaram, sa saindong kaigotan na makatabang samo, asin sa saindong pagkamoot samo; kaya boot ko man na mag-orog kamo sa pagkamatinao. ⁸ Dai ko ini ipinagboboot saindo, kundi boot kong maaraman nindo kun gurano kamaigot an ibang mga tawo sa pagtabang, tanganing maaraman ko man kun talagang tunay an pagkamoot nindo. ⁹ Aram nindo an biyaya ni Jesu-Cristo na satong Kagurangnan: maski siya mayaman, nagpakadukha siya dahel saindo, tanganing magin mayaman kamo sa saiyang kadukhaan. ¹⁰ Uya an masasabi ko sa bagay na ini: mas marahay na taposon nindo ngunyan an pinonan nindo kan sarong taon. ¹¹ Ipadagos nindo tanganing an saindong kamawotan mapatotoohan huli kan pagtapos nindo kan gaweng iyan, na an pasiponan iyo an natipon na nindo. ¹² Kun talagang maigot kamo sa pagtao, aakoon nin Dios an saindong dolot, sosog sa ikakatao nindo asin bakong sosog sa dai nindo ikakatao. ¹³ Habo kong magianan an iba asin magabatan kamo; ¹⁴ kundi huli ta igwa kamong ikakatabang sa panahon na ini, maninigo na tabangan nindo an mga nangangaipo. Kun sinda an igwa nin ikakatabang, tatabangan man ninda kamo sa saindong panganga-ipo, tanganing pareho kamong mapatarabang-tabang. ¹⁵ Siring sa nasusurat, “An nagtipon nin dakul mayo nin sobra; an nagtipon nin dikit mayo nin kulang.” ¹⁶ Alagad salamat sa Dios huli ta ginibo niyang maigot si Tito sa pagtabang saindo arog samo! ¹⁷ Bako sanang inako niya an samong pakiolay, kundi huli ta boot niyang makatabang saindo, nagboluntad siyang magdiyan saindo. ¹⁸ Pinaiba man nyamo saiya an tugang na bantog sa mga simbahan huli kan paghulit niya kan Marahay na Bareta. ¹⁹ Laen pa kaiyan, siya iyo an pinili kan mga simbahan tanganing magbiyahe kaiba nyamo sa pagpadagos mi kan gibong ini nin pagkamoot para sa kaomawan nin Kagurangnan, asin tanganing ikapahiling mi na boot kaming maglingkod. ²⁰ Naglilikay kami na mayo nin masabi samo an siisay man dapit sa pamamahala kan dakulang limos na ini. ²¹ An tuyo mi iyo an paggibo kan tama, bako sana sa atubang nin Kagurangnan, kundi sa atubang man nin mga tawo. ²² Kaya sinugo mi an saro pang tugang kaiba ninda; dakul na beses mi na siyang binalo, asin nahiling mi na danay siyang andam na magtabang. Ngunyan na igwa siya nin dakulang paniwala saindo, orog pang boot niyang magtabang saindo. ²³ Dapit ki Tito, siya an katabang ko sa paglingkod saindo; asin dapit sa ibang mga tugang na maiba saiya, sinda an mga sinugo kan mga simbahan, sinda an kamurawayan ni Cristo. ²⁴ Kaya patotoohan nindo an saindong pagkamoot sainda, tanganing an gabos na simbahan makaaram kaiyan saka makasabot na talagang tama kami na ipag-orgulyo kamo.

¹ Dai na kaipuhan na magsurat pa ako saindo dapit sa limos na itinatao sa mga banal duman sa Judea. ² Aram kong boot nindong magtabang, kaya ipinag-oorgulyo ko ini sa mga taga Macedonia. Sinasabihan ko sinda na kamong mga tugang sa Grecia andam nang magtabang poon pa kan sarong taon. An saindong pagkamaigot nakahiro sa kadaklan sainda. ³ Ngunyan sinusugo ko an mga tugang na ini, tanganing an samong pag-orgulyo manongod saindo dapit sa bagay na ini dai magin sa tataramon sana. Boot kong magin andam kamong magtabang siring sa sinabi ko; ⁴ ta tibaad mag-iriba sako an mga taga Macedonia dangan mahiling nindang bako kamong andam sa pagtabang, mapapasopog ako—dai na sabihon an magigin kasopogan nindo—huli sa sakong paniwala saindo! ⁵ Naisipan kong paenoton sako na magdiyan saindo ining mga tugang sa pag-andam kan limos na ipinanuga nindo, tanganing andam na iyan pag-abot ko. Magpapahiling iyan na talagang tudok sa boot nindo an pagtao, bakong napiritan sana kamo. ⁶ Giromdoma nindo ini: an nagtatanom nin dikit, dikit man an aanihon; an nagtatanom nin dakul, dakul man an aanihon. ⁷ Kaya an lambang saro dapat na magtao sosog sa saiyang pinagmarahay, bakong tumang sa boot o napipiritan sana, huli ta an Dios namomoot sa maogmang paratao. ⁸ An Dios makakatao saindo nin manlaen-laen na biyaya labi pa kan kaipuhan nindo, tanganing danay na igwa kamo kan gabos na kaipuhan nindo, asin sobra pa para sa lambang marahay nindong gibo. ⁹ Siring sa nasusurat, “Orog siyang matinao sa mga dukha; an saiyang pagkamatinao nagdadanay sagkod pa man.” ¹⁰ An Dios, na nagtatao nin banhi sa paratanom saka nin tinapay bilang kakanon, iyo man an matao saindo kan gabos na banhi na kaipuhan nindo. Papataluboon niya iyan, tanganing dakul an magin bunga kan saindong pagkamatinao. ¹¹ Payayamanon niya kamo sa gabos na bagay tanganing magin kamong orog na matinao asin dakul an magpapasalamat sa Dios kan mga itinao nindo sa paagi mi. ¹² Huli ta an tabang na ini na ginibo nindo bako sanang nakakahipno kan kakulangan kan mga banal, kundi nakakasadol man sainda na magpasalamat nin dakul sa Dios. ¹³ Oomawon ninda an Dios huli ta an tabang na itinao nindo nagpapahiling na kamo talagang nag-ootob kan Marahay na Bareta ni Cristo. Oomawon man ninda an Dios huli kan dakulang ambag nindo sainda saka sa gabos. ¹⁴ Kaya tudok sa pusong ipapamibi ninda kamo huli kan dakulang biyaya na ipinahiling nin Dios saindo. ¹⁵ Magpasalamat kita sa Dios huli kan saiyang mayong kabaing na regalo sato!

¹ Ako, si Pablo, nakikiolay saindo sa kapakumbabaan asin sa kabootan ni Cristo. Sinasabi na ako daa maboot kun yaon saindo, alagad maisog kun harayo saindo. ² Nakikimaherak ako na dai nindo ako pagpiriton na magin maisog saindo kun magdiyan ako; huli ta aram kong pwede akong magin maisog sa mga nagsasabi na kami daa nagtatrabaho para sa kinabanon na katuyohan. ³ Totoo na nabubuhay kami digdi sa kinaban, alagad dai kami nakikipaglaban dahel sa kinabanon na katuyohan. ⁴ An mga armas na ginagamit mi sa pakilaban bakong mga armas kan kinaban, kundi mga mapangyaring armas nin Dios, na ginagamit mi sa pagrumpag nin mga bantayan. ⁵ Rinurumpag mi an mga putik na argumento; ginagaba mi an lambang kapaabaw-abawan na nakakaolang sa pakamidbid sa Dios; binibihag mi an gabos na pag-isip tanganing magkuyog ki Cristo. ⁶ Kun ikapahiling na nindo an saindong pagkuyog, andam kami na padusahan an anoman na dai pagkuyog. ⁷ An mga bagay sana sa luwas an nahihiling nindo. Igwa daw diyan saindo na naghohona na sadiri siya ni Cristo? Kun igwa, isipon niya giraray iyan, huli ta arog saiya, kami man mga tawong sadiri ni Cristo. ⁸ Dai ako masosopogan, maski nalabihan ko an pag-orgulyo manongod sa awtoridad na itinao sako nin Kagurangnan—awtoridad sa pagpakosog saindo asin bakong sa pagraot saindo. ⁹ Habo kong isipon nindo na pinapatakot ko kamo sa mga surat ko. ¹⁰ May nagsasabi, “An mga surat ni Pablo maisog saka malanit, alagad kun kaiba ta siya, matalaw siya saka mayong halaga an saiyang mga sinasabi!” ¹¹ Dapat masabotan kan nagsasabing iyan na mayo nin kalaenan an samong sinusurat kun harayo kami, sa ginigibo nyamo kun kaiba nindo. ¹² Dai kami mangangahas na mag-ayon o mag-arog sa mga tawong halangkaw an pagpahalaga sa sadiri ninda. Mga mangmang sinda! Sinda man sana an naggigibo kan sadiri nindang sukolan na ginagamit ninda sa paghukom sa sadiri ninda! ¹³ Alagad dai kami nag-oorgulyo nin lampas sa kasagkoran na itinalaan nin Dios samo; kaiba na diyan an pagtrabaho mi saindo. ¹⁴ Huli ta nasa laog kamo kan kasagkoran na iyan, dai kami naglampas diyan kan darahon mi saindo an Marahay na Bareta dapit ki Cristo. ¹⁵ Kaya dai mi ipinag-oorgulyo an trabaho na ginibo kan iba sa luwas kan kasagkoran na itinalaan nin Dios samo. Naglalaom kami na mantang nagtatalubo an saindong pagtubod, magdakul man an trabaho na magibo mi sainda. ¹⁶ Dangan makakapaghulit kami kan Marahay na Bareta sa ibang mga nasyon na nasa palibot nindo; dai mi na kaipuhan na ipag-orgulyo pa an trabaho na nahaman na sa teritoryo nin iba. ¹⁷ Alagad siring sa nasasabi sa kasuratan, “An siisay man na boot mag-orgulyo, mag-orgulyo sa gibo nin Kagurangnan.” ¹⁸ Huli ta an tawong inoomaw nin Dios iyo an inaako niya, bako an nag-oomaw sa sadiri niya.

¹ Matios logod nindo an kadikit kong kalolongan. ² Arog sa Dios, maimon ako para saindo. Kamo garo daragang birhen na ipinanuga kong ipakasal sa saro sanang lalaki, na iyo si Cristo. ³ Alagad natatakot ako na tibaad arog ki Eva na nadaya kan katusohan kan halas, an saindong mga isip mapasuhay sa tunay saka totoong debosyon ki Cristo. ⁴ Huli ta maogma nindong tinutugotan an siisay man na maghulit saindo nin ibang Jesus, bako idtong ipinaghulit mi; inako nindo an ibang espiritu saka mensahe na laen man sa Espiritu saka sa Marahay na Bareta na inako nindo samo. ⁵ Sa paghona ko, dai man ako mahuhudyan sa espesyal nindong mga apostol. ⁶ Pwedeng bagohan ako sa pagtaram, alagad bako sa pakaaram; malinaw na ipinahayag mi ini saindo sa gabos na oras saka sa gabos na bagay. ⁷ Dai ko kamo pinabayad kan ipaghulit ko saindo an Marahay na Bareta nin Dios; nagpakumbaba ako tanganing ilangkaw kamo. Nasala daw ako? ⁸ Mantang naglilingkod ako saindo, binabayadan ako kan ibang mga simbahan. Masasabi na hinahabonan ko sinda tanganing matabangan ko kamo. ⁹ Kan kaiba nindo ako asin nangaipo nin kwarta, dai ako nagin pagabat sa kiisay man, huli ta dinarahan ako kan gabos kong kaipuhan kan mga tugang hale sa Macedonia. Dai ako nagin pasanon nindo kaidto, asin maski sa maabot na panahon. ¹⁰ Minasumpa ako, huli sa katotoohan ni Cristo, na an pag-orgulyo kong ini dai pwedeng ontokon saen man na lugar sa bilog na Grecia. ¹¹ Sinasabi ko daw ini huli ta dai ko kamo namomotan? Aram nin Dios na namomotan ko kamo! ¹² Ipapadagos ko an ginigibo ko tanganing an mga apostol na iyan dai magkaigwa nin dahelan na makapag-orgulyo asin makapagsabi na nagtatrabaho man sinda siring kan pagtrabaho mi. ¹³ An mga tawong iyan bakong tunay na mga apostol kundi mga madayang trabahador, parasagin-sagin na mga apostol ni Cristo. ¹⁴ Dai ini dapat ipagngalas! Maski si Satanas nakakapagsagin-sagin man tanganing mahiling siya na garo anghel nin kaliwanagan! ¹⁵ Kaya bakong makangangalas kun an saiyang mga sorogoon magsagin-sagin man tanganing mahiling na garo sinda mga sorogoon nin katanosan. Kun ano an saindang mga gibo iyo man an saindang magigin kataposan. ¹⁶ Sasabihon ko giraray: mayo nin siisay man na maghona na ako lolong. Alagad kun maghona kamo nin siring, akoon nindo ako bilang lolong, tanganing magkaigwa ako nin dikit na ikapag-orgulyo. ¹⁷ An sinasabi ko ngunyan bako an boot kan Kagurangnan na isabi ko; sa pag-orgulyong ini, nagtataram akong garo sarong lolong. ¹⁸ Alagad huli ta igwa nin mga nag-oorgulyo dapit sa mga bagay na kinabanon, siring man an gigibohon ko. ¹⁹ Mga madonong kamo, kaya maogmang natitios nindo an mga lolong! ²⁰ Natitios sana nindong pag-oriponon kamo, o pag-apihon o pagsiodon o pagmatahon o pagsampalingon nin siisay man. ²¹ Makasosopog man, alagad inaako kong mayo kami nin kosog sa paggibo kaiyan! Alagad kun igwa nin mangangahas na mag-orgulyo dapit sa anoman—ngunyan nagtataram ako siring sa sarong lolong—ako man mangangahas na mag-orgulyo. ²² Mga Hebreyo sinda? Iyo man ako. Mga Israelita sinda? Iyo man ako. Kapagarakian sinda ni Abraham? Iyo man ako. ²³ Mga sorogoon sinda ni Cristo? Garo ako bua-bua sa pagsabi kaini, alagad mas marahay akong sorogoon ni Cristo ki sa sainda. Nagtrabaho ako nin mas maigot ki sa sainda; dakul na beses akong nabilanggo ki sa sainda, pinaghampak ako labi pa sainda, saka dakul na beses nang dikit pa akong magadan. ²⁴ Limang beses na tinios ko an treynta y nwebeng hampak sa kamot kan mga Judio; ²⁵ tolong beses akong hinampak kan mga Romano, saka sarong beses akong pinaggapo. Tolong beses akong nakaiba sa mga barkong naronot sa dagat; sarong beses akong naglataw-lataw sa dagat sa laog nin beynte y kwatro oras. ²⁶ Sa mga pagbyahe ko, nasa pag-alaman ako sa mga baha, mga tulisan, sa mga kapwa ko Judio saka sa mga pagano. Nasa pag-alaman an buhay ko sa mga syudad, kalangtadan, kadagatan, saka sa mga bakong tunay na katood. ²⁷ Inagihan ko na an grabeng kapagalan, pirot, gutom saka paha; dakul na beses mayo akong maninigong pagkakan, mahigdaan o gubing. ²⁸ Pwera kaiyan, aroaldaw napupurisaw ako huli kan pagmakulog ko sa gabos na simbahan. ²⁹ Kun igwa nin maluya, an pagmate ko maluya man; kun igwa nin nahuhulog sa kasalan, napapano ako nin kahorasaan. ³⁰ Kun kaipuhan na mag-orgulyo ako, ipag-oorgulyo ko an mga bagay na nagpapahayag kan kaluyahan ko. ³¹ An Dios asin Ama ni Jesus na Kagurangnan—omawon logod an ngaran niya sagkod lamang—nakakaaram na dai ako nagpuputik. ³² Kan nasa Damasco ako, an gobernador duman na sakop ni Hadeng Aretas nagbugtak nin mga bantay sa mga trangkahan kan syudad tanganing dakopon ako. ³³ Alagad ilinaog ako sa sarong basket saka itinunton sa ibong kan kudal, kaya nakadulag ako.

¹ Dapat akong mag-orgulyo, maski mayo iyan nin pakinabang. Alagad sasabihon ko ngunyan an mga bisyon saka mga kapahayagan sako kan Kagurangnan. ² Igwa akong midbid na sarong Cristianong lalaki na dinara paitaas sagkod sa ikatolong langit, katorseng taon na an nakakaagi. (Dai ko aram kun talagang nangyari ini, o saro sanang bisyon—an Dios sana an nakakaaram). ³ Sinasabi ko liwat, aram ko na an tawong idto dinara sa Paraiso. (Dai ko aram kun talagang nangyari ini o saro sanang bisyon—an Dios sana an nakakaaram). ⁴ Nakadangog siya duman nin mga bagay na dai pwedeng ikataram, mga bagay na dai masambit kan ngoso nin tawo. ⁵ Kaya ipinag-oorgulyo ko an tawong ini—alagad dai ko ipinag-oorgulyo an sadiri ko, pwera kan mga bagay na nagpapahayag na ako maluya. ⁶ Dai ako magigin lolong kun boot kong mag-orgulyo, huli ta katotoohan sana an itataram ko. Alagad dai ako nag-oorgulyo huli ta habo kong may mag-isip na mas marahay ako ki sa tunay na nahihiling niyang ginigibo ko saka nadadangog niyang sinasabi ko. ⁷ Alagad tanganing dai magdakula an sakong payo huli sa mga nahiling kong mga makangangalas na bagay, tinawan ako nin tiunay sa hawak bilang sugo ni Satanas, tanganing patioson ako asin dai ako magin mapaabaw-abaw. ⁸ Tolong beses akong namibi sa Kagurangnan na paomayan niya ako. ⁹ Alagad an simbag niya iyo ini: “An sakong biyaya tama na para saimo; huli ta an sakong kapangyarihan orog na makosog kun ika maluya.” Kaya ikinakaogma kong maluya ako, tanganing mamatean ko an kapangyarihan sako ni Cristo. ¹⁰ Huli ki Cristo, ikinakaogma ko an mga kaluyahan, mga pagtuya-tuya, mga pagtios, mga kasakitan saka mga kadipisilan. Huli ta kun ako maluya, dangan ako makosog. ¹¹ Ako nagin garo lolong; kamo an nagpirit sako na magin siring. Kamo kutana an dapat na mag-omaw sako. Huli ta maski mayo ako nin halaga, bako akong menos ki sa mga espesyal na apostol nindo. ¹² An dakul na milagro saka mga ngangalasan na matinios na ginibo diyan saindo nagpapatunay na ako apostol. ¹³ Ano an ginibo ko sa ibang simbahan na dai ko ginibo saindo, pwera sana kan dai ko paghagad nin tabang saindo? Patawada nindo ako kan pagkukulang kong ini! ¹⁴ Ikatolong beses na ini ngunyan na andam akong magsongko saindo. Dai ako mahagad nin anoman na makakapagabat saindo. Kamo an tuyo ko, bakong an kwarta nindo; huli ta, an mga aki dai dapat magtipon para sa saindang mga magurang, kundi an mga magurang an dapat magtipon para sa saindang mga aki. ¹⁵ Ikakaogma kong uboson an gabos kong pagsadiri, sagkod na idusay an buhay ko, tanganing matabangan ko an saindong kalag. Magluya daw logod an pagkamoot nindo sako huli ta orog ko kamong namomotan? ¹⁶ Maoyon siguro kamo na dai ako nakapagabat saindo. Alagad masabi kamong tuso ako saka nadaya ko kamo. ¹⁷ Paano iyan nangyari? Nadaya ko daw kamo sa paagi kan mga sinugo ko saindo? ¹⁸ Kinaolay ko si Tito na magdiyan saindo asin pinaiba ko saiya an saro pang tugang sa pagtubod. Makakapagsabi daw kamo na nagbentahe saindo si Tito? Bako daw na pareho an samong katuyohan saka mga gibo? ¹⁹ Tibaad naghohona kamo na nagpaparadepensa kami kan samong sadiri sa atubangan nindo. Dai! Kundi nagtataram kami siring sa boot ni Cristo na itaram mi sa atubang nin Dios, sa pagtabang saindo, mga namomotan kong tugang. ²⁰ Natatakot ako na pag-abot ko diyan, iba kamo sa linalaom kong mahiling; ako man iba sa linalaom nindong mahiling. Natatakot ako na tibaad an maabotan ko mga iriwal, ororihan, aranggotan, irimotan, rilibakan, pakaraot, kapaabaw-abawan saka kariribokan. ²¹ Natatakot ako na pagdiyan ko liwat, sopogon ako kan sakong Dios sa saindong atubangan. Magmomondo ako saka magtatangis huli sa dakul na tawong nagkasala kaidto, na dai nagsolsol kan mga karigsokan asin karompotan na saindang ginibo.

¹ Ikatolong beses na ini ngunyan na madalaw ako diyan saindo. “An anoman na sumbong dapat na mapatotoohan nin duwa o tolong saksi,” sosog sa nasusurat. ² Kan ikaduwa kong pagdalaw saindo, pinatanidan ko an mga nagkasala kaidto asin an iba man. Ngunyan na mayo ako diyan, pinapatanidan ko giraray sinda: sa sunod kong pagdiyan, mayo nang makakaligtas sa padusa. ³ Mahihiling nindo gabos an tanda na hinahanap nindo na si Cristo nagtataram sa paagi ko. Bakong maluya an pakikiiba ni Cristo saindo, kundi mapangyari siya sa saindo. ⁴ Huli sa kaluyahan, ipinako siya sa krus, alagad huli sa kapangyarihan nin Dios buhay siya ngunyan. Dahel sa pakisumaro saiya, maluya man kami, alagad sa samong paglingkod saindo, mabubuhay kami kaiba niya huli sa kapangyarihan nin Dios. ⁵ Siyasaton nindo saka hukoman an sadiri nindo, tanganing maaraman nindo kun talagang nabubuhay kamo sa pagtubod. Bakong aram nindo na si Cristo Jesus nasa saindo?—pwera sana kun dai kamo nakapasar sa pagbalo! ⁶ Naglalaom ako na maaaraman nindo na kami nakapasar sa pagbalo. ⁷ Namimibi kami sa Dios na dai man logod kamo masala—bakong sa pagpahiling na kami tama, kundi tanganing maggibo kamo nin tama maski nahiling kamo na garo nasala. ⁸ Huli ta mayo kami nin magiginibong anoman tumang sa katotoohan, kundi an mag-oyon. ⁹ Naoogma kami kun maluya kami, asin kamo makosog. Kaya ipinapamibi mi an ikakarahay nindo. ¹⁰ Sinusurat ko ini bago ako magdiyan saindo tanganing kun umabot na ako diyan, dai na kaipuhan na magin maisog pa ako saindo sa paggamit kan awtoridad na itinao nin Kagurangnan sako—awtoridad sa pagpakosog saindo, bakong sa paglaglag. ¹¹ Ngunyan, mga tugang, paaram na saindo! Maghingowa kamong magin orog karahay; sunodon nindo an mga hulit ko; magkasararo kamo saka mamuhay na matoninong. Mapasaindo an pagkamoot asin an katoninongan nin Dios. ¹² Magkinomustahan kamo sa banal na hadok. An gabos na banal nangongomusta saindo. ¹³ An biyaya ni Jesu-Cristo na Kagurangnan, an pagkamoot nin Dios, asin an pakisumaro kan Espiritu Santo mapasaindo gabos.