MAREKA

MAREKA

¹ Bɛrɛda Fɔre ngwĩ ngwõ bɛri Wuro Nonanimisĩ Yesu Krista ta da na, bo a na dofɛgɛ do. ² A sɛbɛɛ puruta Esayi ta kitabu hõ ye, Wuro da: Segere, ma na faneta bo fane be zĩ hõ ngwõfatɔ a bya sogo tetɛrɛ. ³ Sõ songo kõ sa sɔkogo hõ da: Ka sosa tetɛrɛ Matiga ma hõ soga na teleye tetɛrɛ. ⁴ Zã mane ye dɔrɔ sɔkogo hõ. A mane sɔma batize hõ ne wadyu ye ye kɔrɔ bere ya kakye na hõ batize ngwõfatɔ ye hõ kakye yafabe gũ. ⁵ Zerusalem kɔma kɔ Zude gana hõ kɔma pepe mane sa ne ya a birɛ. Ye mane taa ya kakye na. Zã mane sɔma batize Zurdɛ̃ ku hõ. ⁶ Zã ta zogo mane nyongoma ngwĩya na zogo. A ta yɔyɔ sɔ fa mane komasulu. A ta zõfa mane gwale kɔ kibe yi. ⁷ A mane yera ye ma ye ngwĩ na na ye timi, ye ngwõ fanga yireyi aweyi ma. Yawe ha daga kɔ a ta kanɛgɛ pɛrɛno ta firibɛ nemɛ ga. ⁸ Zã da: Ma ka batize zu hõ. Nka awe na ka batize kɔ Ni na kìnìyi nemɛ. ⁹ Aiwa, Yesu na hõ tuma Nazarɛti kuru hõ, ngwĩ ti Galile gana hõ. Zã na batize Zurdɛ̃ ku hõ. ¹⁰ Yesu ne ti sa hõ zu hõ, ngwona no tala hõ a wurokõ do na kibɛyi za hõ Ni na kmiya za, ngwi ye yɛrɛ ta wɔkara zɛnɛyalo hõ zi a ma. ¹¹ A bɛri kõ bo mɔ hõ sa wuro hõ da: Be mɛ no na kanuyi. Be da dya ne ma fɔrona. ¹² Ngwona no tala hõ Ni na kìnìyi ya kɔ Yesu nemɛ sɔkogo kõ. ¹³ A nyi kepɔla ta sɔkogo hõ. Setane mana kɔrɔ wa ngwɛ̃. Sɔkɔba fere mane ti ngwɛ̃ nka mɛlɛkɛe mane Yesu mako fɔro. ¹⁴ Zã kyɛ wɛ timi ma kaso hõ, Yesu ya Galile gana hõ. A mane Wuro ta Bɛrɛda Fɔre na wadyuli ta. ¹⁵ A mane yera sɔma ma da: Wakati dopaga. Wuro ta fangamabe vetira. Ka ka kɔrɔ bere kya kakye na hõ la Bɛrɛda Fɔre na. ¹⁶ Hõ Yesu to yuru hõ Galile zu do ma, a Simõ kɔ ye pu Andre za, ye ne zɔ dirɛ zu hõ ne no. ¹⁷ Yesu da ye ma: Ka na dɔ ne ma. Ma na ka ta sɔma na kyare na. ¹⁸ Ngwona no tala hõ ye ya zɔye to yɛ hõ dɔ Yesu ma. ¹⁹ A ya zĩ hõ zɔgɔta hõ Zebede ta nemɛnimisini sɔma pɔla za, Yakuba kɔ Zã. Ye mane ti koro hõ ne ya zɔye kwaro. ²⁰ Ngwona no tala hõ Yesu ne wiri. Ye ye tõ Zebede kɔ a ta baratɛre to koro hõ, hõ dɔ Yesu ma. ²¹ Yesu kɔ ya kalanɔmane ya Kapernaum. Makwɔnabe kɔ ma Yesu kwɔ Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ hõ, hõ sɔma kala. ²² A ta bɛrɛda na mɔ sɔma kaba a ta kalano na kamasɔrɔ a ha mane kala wɔkara tõ na kalamogi ye kala ngwɛne ga. Nka a ye kala kɔ fanga nemɛ. ²³ Ngwona no tala hõ a mane zinifɛgɛta bo za Wuro yirebɛ kõ kɔrɔ hõ. Ngwõ songa da: ²⁴ Nazareti sõ Yesu, Ngwono be ngwõ kya mɛ̀ ta? Be na hõ mɛ̀ yɛ ra? Mɛ tɔ̀ da bi ngwõ Wuro ta faneta na kìnìyi. ²⁵ Yesu bɛri kyɛ zini ma ya bɔɔ. Ya sa ngwona nomo hõ. ²⁶ Zini ngwona nomo sɔmabɛ fɔrona hõ songo kõ na yireyi sabɛ hõ sa a hõ. ²⁷ Sɔma pepe kaba fɔrona fɔ ye ye nemɛ tɔga da: Bo ne na da sye yo mɔ? Bo kala na ngwũyi yɔ. A bɛri zini ta kɔ fanga nemɛ, ngwõwɔ ne mɔ a ta. ²⁸ Ngwona sanga ma Yesu togo sa Galile gana pepe hõ. ²⁹ Yesu sa Wuro yirebɛ kõ hõ, hõ kwe ya kɔ Yakuba kɔ Zã nemɛ. Ye ya Simõ kɔ Andre ta kõ hõ. ³⁰ Simõ ta yà sye kõ mane tɔba, a ne syãã. Ngwona no tala hõ ye na ta da yera Yesu ma. ³¹ A ye dɔbɛ a na hõ na soro fɔga na tumabɛ. Komatɔbabɛ langãduru sa a hõ. A tuma hõ ne mako fɔro. ³² Sĩ do bɛrɛ wɛ timi ma, sɔma fɛgɛ ya kɔ komatoga parere pepe nemɛ Yesu birɛ kɔ zini fɛgɛre. ³³ Kire kɔma pepe mane kwe kõ zĩ hõ. ³⁴ Yesu sɔma nyaa kɛnɛbɛ ngwĩye mane nyane komatoga sifa nyaa ta hõ zini laga ne wa sɔma nyaa hõ. Zini mana dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. Ngwõ yena a ha dyã ye bɛri ga. ³⁵ Kikima tn sane kɔ hõ kyɛ, Yesu tuma sa kõ hõ, hõ ya sɔkogo hõ bo piri ma hõ Wuro mɛ ngwɛ̃. ³⁶ Simõ kɔ ye tikwere sa ya a kya. ³⁷ Ya za ngwĩ sanga ma, ye yera a ma ye sɔma pepe tina kya. ³⁸ Nka Yesu da ye ma: Ka to ke ya bɔ do na kire hõ ngwõfatɔ ma wadyuli ta ngwɛ̃ mɛ. Ngwõ ne nangwõ̀. ³⁹ Aiwa, a ya Galile gana pepe hõ ne wadyuli ta ye ta Wuro yirebɛ kwã hõ ne zini laga ne wa sɔma hõ. ⁴⁰ Wurobute bo ya Yesu birɛ hõ zi yolingo a we hõ na mɛ da: Ne be hõ ne dyã, be sebɛne ne kɛnɛbɛ. ⁴¹ A na sena Yesu fɔga. A ye soro sana hõ le a ma hõ da a ma: Ma dyã bya kɛnɛbɛbe na. ⁴² Ngwona no tala hõ a ta wurobu wɛ, a kɛnɛ. ⁴³ Ngwõ timi Yesu bɛri a ma na to a ya. ⁴⁴ Yesu na sigebɛ a ma ya kada ye ngwona da yera sõ si ma ga. Nka ya ya ye yɛrɛ dɔrɔ salakawɛre ma. Musa salaka ngwĩ ta da yera, ya ya ngwõ wa hõ na dɔrɔ sɔma ma ya ta wurobu wɛ. ⁴⁵ Nka ngwona nomo ya yera tata kɔ ngwona da nemɛ. Ngwõ yena Yesu ha mane sebɛne ye dɔrɔ sɔma ma kuru kɔrɔ hõ titiri ga, nka a wɔ sire sɔkogo hõ. Sɔma tuma bi pepe hõ, hõ ya a birɛ ngwɛ̃.

¹ Nyi damane fɔno wɛ timi ma, Yesu ye bere ya Kapernaum yɛ. Sɔma mɔ da ya ti kõ hõ. ² Sɔma nyaa na kwe fɔ ye ma taa do gũ kõ zĩ hõ ga. Yesu mane Wuro ta bɛrɛda yera ye ma. ³ Sɔma bɔ na a birɛ kɔ sõ bo nemɛ, a kõ pepe ne siri. Sɔma naa na bi. ⁴ Nka ye ma sebɛ wiri kɔ le Yesu birɛ zamɛ ta ga. Yesu mane ti kõ ngwĩ hõ, ye ba ngwona kõ ngwõ̀ ma hõ kõ na bo piri ma walaka hõ ngwona nomo kɔ a ta samɛnɛ kwe ne zibɛ ngwona wuru hõ. ⁵ Yesu ngwona sɔma ta lanabɛbe za ngwĩ sanga ma, a da ngwona nomo ma ngwĩ kõ pepe ngwõ siri: Ne no, bya kakye yafa be ma. ⁶ Tõ na kalamogi bɔ ngwĩye mane tanga ngwɛ̃, ngwõwɔ mane miri ye yɛrɛ kɔrɔ hõ da: ⁷ Ngwonona bo nomo bɛri yoo mɔ? A Wuro togo yaga. Kɔ ngwõ sebɛne sõ ta kakye yafa a ma Wuro sonala timi ma? ⁸ Yesu ne kɔrɔ hõ da tɔ̀ hõ da ye ma: Ngwono ka ngwõ miri ka kɔrɔ hõ? ⁹ Hõ da a ta kakye yafa a ma wala hõ da a tuma ya, ngwona pɔla hõ, weyi ngwõ yera dyayi? ¹⁰ Nka ma tyata ka hõ tɔ̀ da kakye yafabe na fanga ti Sãsu No ta bo lagakõ ma bɛ. ¹¹ Ngwõ timi a da ngwona sõ ma ngwĩ kõ pepe ngwõ siri: Ma yera be ma da be tuma, bya samɛnɛ bi hõ bige konona. ¹² Ngwona no tala hõ ngwona nomo tuma hõ ya samɛnɛ bi hõ ya. Ye pepe mana sege hõ kaba fɔrona hõ Wuro yirebɛ hõ da: Ke ha bo nemɛ za ne za melemele ga. ¹³ Yesu ye bere ya Galile zu do ma. Zamɛ na nyaaye na a birɛ, a ne kala. ¹⁴ A ne ti fɔno hõ, a Alife no Levi za, a ne tanga ne lãpo tɔ. Yesu da a ma: Dɔ ne ma. Levi tuma dɔ a ma. ¹⁵ Ngwõ timi Yesu ya tanga ne zõ Levi ta kõ hõ. Lãpotɔre na nyaaye kɔ sɔma yaga na nyaaye na kwe tanga ne zõ ne kɔ Yesu kɔ a ta kalanɔmane nemɛ kamasɔrɔ ngwõwɔ na sɔma nyaa mane dɔ Yesu ma. ¹⁶ Tõ na kalamogi ngwĩye mane Farisyɛ̃ ta nemɛkwekuru, ngwõwɔ na za da lãpotɔre kɔ sɔma yaga kwe ne zõ kɔ Yesu nemɛ. Ye Yesu ta kalanɔmane tɔga, ye ngwonona Yesu kwe ne zõ kɔ lãpotɔre kɔ sɔma yaga nemɛ? ¹⁷ Yesu ngwona bɛrɛda mɔ hõ da ye ma: Sɔma ngwĩye ngwõ kɛnɛ, ngwõwɔ mako ha ti sutɛta na ga. Komatoga parere mako ngwõ ti a na. A da ye ha na sɔma tele wiri ga fɔ sɔma yaga. ¹⁸ Bo kɔ ma Zã Batizeta ta kalanɔmane kɔ Farisyɛ̃ kɔma mane sũ ka. Sɔma bɔ na Yesu tɔga da: Ngwonona Zã Batizeta ta kalanɔmane kɔ Farisyɛ̃ ta kalanɔmane sũ ka, bya kalanɔmane mane sũ ka ga? ¹⁹ Yesu ne dyabi da: Damoro banga tikwere sebɛne sũ ka hõ ne kwe ne to kɔ damoro banga nemɛ ra? Aworɛ. Hõ ne kwe ne to kɔ damoro banga nemɛ, ye ha sebɛne sũ ka ga. ²⁰ Nka bo kɔ ma damoro banga hõ mane ti ye woro hõ ngwĩ sanga ma ga, ngwona sanga ma ye na sũ ka. ²¹ Sõ ha zongwũ sere bi hõ zobiri bɛtɛrɛ kɔ le ga. Ne ngwõ hõ tɛ, zongwũ sere na ngwona zogo bara hõ moro a ma. ²² Sõ ha kwĩ ngwũ ka kwĩ kyɛ poro na biriyi hõ mɛ ga. Ne ngwõ hõ tɛ, kwĩ ngwũ na ngwona poro fɛtɛ hõ vunu. Kwĩ kɔ ngwona poro pepe pɔla na yaga. Ye kwĩ ngwũ ka kwĩ kyɛ pori na ngwũye hõ. ²³ Yahutuye ta makwɔnabɛ kɔ bo ma Yesu do fɔno dugo koro hõ. A ta kalanɔmane ne ti fɔno hõ, ye dugo dɛgɛlɛ bɔ sɔ sogo do ma. ²⁴ Farisyɛ̃ kɔma da Yesu ma: Segerɛ, da ngwĩ ngwõ daga tɛ makwɔnabɛ kɔ ma ga, ngwonona bya kalanɔmane ngwõ ta? ²⁵ Yesu ne dyabi da: Wu Dauda kɔ a tikwere fɔga ngwĩ sanga ma kasɔrɔ zõfa ha mane ti ye ta ga, a mane ngwĩ fa ta, ka ngwõ kala ga ra? ²⁶ A kwɔ Wuro ta kõ hõ salakawɛre ngwonate Abiyatari ta wakati ma. Buru ngwĩ mane pere Wuro ma, a ngwõ bi hõ bo zõ hõ bo pere ye tikwere ma mɛ. Sõ si ha mane daga ngwona buru zõ ga fɔ salakawɛre dama. ²⁷ Ngwõ timi Yesu da ye ma: Makwɔnabɛ kɔ mane tegee sɔma yena. Sõ ha tegee makwɔnabɛ kɔ yena ga. ²⁸ Ngwõ yena Sãsu No ngwõ makwɔnabɛ kɔ ngwonate.

¹ Ngwõ timi Yesu ye bere kwɔ Wuro yirebɛ kõ kɔrɔ hõ. Nomo bo mane ti ngwɛ̃, a soro ne siri. ² Ngwĩye mane ti ngwɛ̃, ye ne Yesu sege fɔrona yala ne a hõ ne na ngwona sõ kɛnɛbɛ makwɔnabɛ kɔ ma ngwõfatɔ ya na yagabɛ tɛno gũ. ³ Yesu da ngwona serasirita ma ya tuma taa ngwɛ̃ sɔma zĩ hõ. ⁴ Ngwõ timi ngwĩye mane sege, a ngwõwɔ tɔga ye sõ daga dafɔre ta makwɔnabɛ kɔ ma ra, ta dayaga? Sõ daga sõ kisi ra, ta na yɛ? Ye bɔɔ. ⁵ Yesu woro na bayi ne sege. A ni na mane bã ye ta worasige nɔma yɔ yena. A da ngwona nomo ma ya ye soro sana. A ye soro sana, a soro ye bere tɛ a noma na yɛ. ⁶ Ngwona no tala hõ Farisyɛ̃ kɔma sa Wuro yirebɛ kõ hõ, hõ ya Herode ta nemɛkwekuru za. Ye ye nemɛ kwe hõ tɛno kya ngwõfatɔ ye Yesu yɛ. ⁷ Yesu kɔ ya kalanɔmane tuma ngwɛ̃ hõ ya Galile zu do ma. Zamɛ na nyaaye dɔ a ma. Bɔ mane tuma Galile, bɔ tuma Zude. ⁸ Bo tuma Zerusalem kɔ Idume gana hõ kɔ Zurdɛ̃ ku kwiri ma gana hõ kɔ Tire kɔ Sidõ kyegɛ ma kire hõ. Ngwona zamɛ mane Yesu ta tɛda ta da mɔ. Ngwõ yena ye ya a birɛ. ⁹ Yesu yera ya kalanɔmane ma da ye koro silalo bo tege ye ma ngwõfatɔ zamɛ ka na a mɛrɛbɛ na nyɛnyɛ ga. ¹⁰ A mane soma nyaa kɛnɛbɛ. Ngwõ yena komatoga parere pepe mane yiri ne ya a birɛ ngwõfatɔ ye le a ma. ¹¹ Zini a za ngwĩ sanga ma, ye zi bɛrɛ a we hõ songo da: Be Wuro Nonanimisĩ. ¹² Nka Yesu na yera na sigebɛ ye ma da ye ka ye tino ta da yera sõ si ma ga. ¹³ Ngwõ timi Yesu ba dɛ̃delelu ngwõ̀ ma. A mako mane ti sɔma ngwĩye na, a ngwõwɔ wiri ye na a birɛ. ¹⁴ A mane sɔma fumɔla dɛ̀gɛ̀ ye hõ, hõ ngwõwɔ wiri fanene. A ngwõwɔ dɛ̀gɛ̀ ngwõfatɔ ye wɔ kɔ le, a ne fane ye ya wadyuli ta. ¹⁵ A sebɛbe pere ye ma hõ zini laga ne wa sɔma hõ. ¹⁶ A sɔma fumɔla ngwĩye dɛ̀gɛ̀, bɔ ngwõwɔ: Simõ, Yesu ngwõ togo dɛ da Pierre. ¹⁷ Kɔ Zebede ta nemɛnimisini sɔma pɔla Yakuba kɔ Zã. Yesu ngwõwɔ toga dɛ da Bowaneze, ngwõ kɔrɔ sɔma ngwĩye tɛ wɔkara wuro ngwõ gwɛmɛ. ¹⁸ Kɔ Andre kɔ Filipe kɔ Batelemi kɔ Matiyu kɔ Toma kɔ Alife no Yakuba kɔ Tade kɔ Simõ ngwĩ mane sɔma murutibɛ Rome kɔma ta fangama ma. ¹⁹ Zuda Isikariote mane tye mɛ, ngwõ ngwĩ Yesu ka a zugi sera hõ. ²⁰ Ngwõ timi Yesu bere ya kwɔ kõ hõ. Zamɛ bere na ye nemɛ kwe yɛ mɛ fɔ Yesu kɔ ya kalanɔmane ma sebɛ zõ yɛrɛ ga. ²¹ Yesu ta kõ kɔma ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, ye ye kãe ka sogo hõ, hõ ya a fɔga. Ye da ya kakiri tuma. ²² Tõ na kalamogi ngwĩye mane na hõ tuma Zerusalem, ngwõwɔ da: Beyelezebul ti a hõ. Ye na bɔ da ya zini laga ne wa sɔma hõ zini ngwonate barika hõ. ²³ Yesu ne wiri hõ dakalo bo yera ye ma da: Ne na Setane sebɛne ye yɛrɛ laga? ²⁴ Ne fangamabe na sɔdini do hõ tuma ye nemɛ na, ngwona fangamabe na yaga. ²⁵ Ne kõ kɔma hõ tuma ye nemɛ na, ngwona kõ ha sebɛne fɔro ga. ²⁶ Aiwa, ne Setane hõ tuma ye yɛrɛ na, a ta fangamabe na sɔdini, a ha sebɛne fɔro ga, nka ngwona fangamabe na wɛ. ²⁷ Sõ si ha sebɛne kwɔ sõ na kɛnɛyi ta kõ hõ, hõ na soro hõ fere kimi ga fɔ a hõ pya ngwona sõ pɛrɛ dɛ̃. Ne a hõ na pɛrɛ, a sebɛna ta kõ hõ fere pepe kimi. ²⁸ Yesu da ye yera ye ma tĩyã na da sɔma kakye ngwĩye ta kɔ ye bɛrɛda yaga ngwĩye yera, Wuro sebɛne ngwõwɔ pepe yafa ye ma. ²⁹ Nka sõ ngwĩ ngwõ Ni na kìnìyi togo yaga, ngwõ ha na yafabe gũ ga. A ta kakye na wɔ a ma fɔ abada. ³⁰ Yesu ngwõ yera kamasɔrɔ ye da: Zini ti a hõ. ³¹ Yesu sye kɔ a pyare na taa sire. Ye sõ fane hõ ya Yesu wiri. ³² Sɔma nyaa mane tanga a kyegɛ ma ne mɔ a ta. Bɔ da a ma: Mɔ bɛ dɛ̃, be sye kɔ be pyare ti sire. Ye tine be kya. ³³ Yesu ne dyabi da: Kɔ kɔ kɔ ngwõ mɛ sye kɔ ne pyare? ³⁴ Ngwõ timi a ye kyegɛ ma tanga sɔma sege hõ da: Bɔ ngwĩye ngwõ ti bɛ, ngwõwɔ mɛ sye kɔ ne pyare. ³⁵ Ngwĩ sõ pepe ngwõ Wuro dungo ta, ngwõ mɛ pu kɔ na ligeyà kɔ ne sye.

¹ Yesu ye bere sɔma kala yɛ mɛ Galile zu do ma. Zamɛ na nyaaye ya kwe a birɛ, a kwɔ tanga koro bo hõ. Ngwona koro mane ti zu ngwõ̀ ma, zamɛ pepe mane taa sire zu do ma. ² A mane kala kɔ da nyaa nemɛ dakala hõ. A da ye ma ya kala hõ, ye: ³ Segerɛ, lagasõta sa ya dugo dirɛ do hõ. ⁴ Na to dirɛ hõ, dugo nɔmane bɔ bɛrɛ sogo do ma, yala na ye bɔra. ⁵ Ye na bɔ bɛrɛ taara ma, vere nyaa ha mane ti ngwɛ̃ ga. Ye fɔga sale kamasɔrɔ vere nyaa ha mane ti ngwɛ̃ ga. ⁶ Sĩ tɔba ngwĩ sanga ma, ye kwiyɛ kamasɔrɔ ye sile ha mane kwɔ dɛrɛ ga. ⁷ Ye na bɔ bɛrɛ sana woro hõ. Ngwona sana na tu ne vuro, ye ma vɔrɔ ga. ⁸ Ngwona dugo nɔmane na bɔ bɛrɛ lagakõ foro ma, ngwõwɔ fɔga hõ nɔmane vɔrɔ. Bɔ kyofũ vɔrɔ, bɔ kesaa vɔrɔ, bɔ zolo vɔrɔ. ⁹ Yesu da ye ma: Turu ti ngwĩ ta, ngwõ daga mɔ fɔrona. ¹⁰ Yesu ye sabɛ zamɛ na ngwĩ sanga ma, a kyegɛ ma kɔma kɔ a ta kalanɔmane fumɔla na tɔga ngwona dakalo kɔrɔ na. ¹¹ A yera ye ma da, ye Wuro ta fangamabe na tɔbɛ na bunu da yera yewɔ ma. Nka sɔma sɛrɛ, a da pepe yera ngwõwɔ ma dakala hõ. ¹² A da: Ngwõfatɔ ye hõ sege fɔrona, nka ye ha na zɛ ga. Ye na mɔ fɔrona, nka ye ha na ngwona bɛrɛda kɔrɔ tõ ga. Ne ye mane ngwõ tɔ̀, ye mane na ye bere Wuro ma, ngwõfatɔ a hõ yafa ye ma. ¹³ Ngwõ timi Yesu ne tɔga da: Ka ngwona dakalo kɔrɔ tõ ga ra? Ne na ka na tɛ hõ bɔ dakala sɛrɛ kɔrɔ tõ? ¹⁴ Dugodirɛta Wuro ta bɛrɛda dira. ¹⁵ Sɔma bɔ tɛ wɔkara sogo do ma, bɛrɛda dirɛ ngwõ ngwɛ̃. Ngwona sɔma ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, ngwona no tala hõ Setane na hõ ngwona bɛrɛda na dirɛye wa ye kɔrɔ hõ. ¹⁶ Yee nemɛ, ngwona taara tɛ wɔkara sɔma bɔ. Ngwõwɔ ngwona bɛrɛda mɔ hõ ne fɔga sale kɔ nihõdyaro nemɛ. ¹⁷ Nka sile ha ti ye ta ga. Ye fɔga wakati zɔgɔta ye dama. Ne ye hõ mɛrɛ wala ne sɔma hõ dɔ ye ma ne nyane ngwona bɛrɛda yena, no tala hõ sĩ ye ngwonayaga. ¹⁸ Ngwona sana tɛ wɔkara sɔma bɔ, ngwõwɔ ngwona bɛrɛda mɔ. ¹⁹ Nka diniya na ninabano kɔ nafɔro ngwĩ ngwõ sõ firebɛ kɔ fere zɛ na wu pĩ ngwona bɛrɛda ma, ye ma vɔrɔ ga. ²⁰ Ngwona lagakõ na fɔroyi tɛ wɔkara sɔma bɔ. Ngwõwɔ ngwona bɛrɛda mɔ hõ ne fɔga hõ vɔrɔ. Bo ye nemɛ na kyofũ vɔrɔ, bɔ kesaa vɔrɔ, bɔ zolo. ²¹ Ngwõ timi Yesu da ye ma: Sõ lãpa mulu hõ fa bi na sugu a ma wala na bi na tege syã fa we ra? A ngwõ bi na dɛ bo fa ma ga ra? ²² Fui si ha dõ ngwĩ ngwõ na sa sire ga. Bunu da si ha tye, sɔma ha na ngwĩ tõ ga. ²³ Turu ti ngwĩ ta, ngwõ daga mɔ. ²⁴ Yesu da ye ma yɛ mɛ: Ka da ngwĩye mɔ, ka ka yɛrɛ kɔrɔse kɔ ngwõ nemɛ. Ka fere yerabɛ sɔma ma kɔ fa ngwĩ nemɛ, Wuro na kaye yerabɛ kɔ ngwona yerabɛ fa nemɛ mɛ. ²⁵ Fa ti ngwĩ soro hõ, bo na pere ngwona te ma. Nka fa ha ti ngwĩ soro hõ ga, zɔgɔ ngwĩ ngwõ ti a ta, ngwõ na tɔ a ta. ²⁶ Yesu da yɛ mɛ: Wuro ta fangamabe sa ngwĩ fa ta, bo ngwõ: Nomo bo tugo fere tugo ya lɔ hõ. ²⁷ Ngwõ timi a nyi wuru hõ fɔrona hõ tuma kikima kɔ pepe ma. Tugo fere fɔga ne yire, hale a ma ne nɔma tɔ̀ ga. ²⁸ Tugo fere fɔga ne sa lɔ hõ, hõ du gũ. Dɛgɛlɛ sa ngwona du ma hõ vɔrɔ fɔrona. ²⁹ Ye hõ pɔra ngwĩ sanga ma, sõ ye kyɛ̃ kɔ sɛlõ nemɛ kamasɔrɔ tugo fere kyɛ̃ sanga wiri. ³⁰ Yesu da yɛ mɛ: Ngwono na fa si nemɛ ke sebɛne Wuro ta fangamabe yerabɛ na kwe kɔ ngwõ nemɛ? We dakalo ke na ngwõ yera hõ na ta da dɔro? ³¹ A sa mutarde no ta. Ne be hõ na tugo lɔ hõ, a dɛgɛyi hõ yaloyi lɔ hõ tugo fere pepe ma. ³² Nka a tugo wɛ timi ma, a fɔga hõ yire hõ ya yaloyi tugo fere sɛrɛ pepe ma. A na kala yire fɔ yala ne ya syɛ̃ tɔgɔ a na kala ma. ³³ Yee nemɛ, Yesu sɔma kala kɔ ngwõ nemɛ na dakala nyaa nemɛ. A ta bɛrɛda na mɔ sɔma mane sebɛne da ngwĩye famu, a mane kala ne kanya kɔ ngwõ nemɛ. ³⁴ A ha mane bɛri ye ta dakala timi ma ga. Ne awe kɔ ya kalanɔmane hõ wɔ ye sana ngwĩ sanga ma, a ngwona dakala pepe kɔrɔ yera ye ma. ³⁵ Ngwona kɔ ma yɛrɛ lima, Yesu da ya kalanɔmane ma ye to ye kwire ya zu kwiri ma. ³⁶ Ye zamɛ to yɛ hõ ya. Yesu mane ti koro ngwĩ hõ, a ta kalanɔmane kwe ya kɔ le ngwona koro kɔrɔ hõ. Bɔ korore mane ti a kyegɛ ma mɛ. ³⁷ Panga yee tuma. Zu ne kũgo ne kwɔ koro hõ fɔ koro mane kya paga zu na. ³⁸ Yesu mane syã ne nyi koro du na. A ngwõ̀ ne dɛ piti ma. A ta kalanɔmane na ngwini hõ da a ma: Kalamogo, bo ke tine siri yo. Ngwõ fa be nyena hõ ga ra? ³⁹ Yesu tuma hõ bɛri kyɛ panga ma fɔrona hõ da zu ma ya taa dɛgɛ. Ngwõ yera wɛ timi ma a ta, panga taa. Zu taa dɛgɛ. ⁴⁰ Ngwõ timi Yesu kalanɔmane tɔga ye ngwonona ye kwã? Ye lanabɛbe ha ti ye ta ga ra? ⁴¹ Nka ye mane kwã fɔrona hõ da ye nemɛ ma: Bo nomo ngwõ kɔ mɔ, fɔ panga kɔ zu pepe ne mɔ a ta?

¹ Ngwõ timi ye wiri Galile zu kwiri ma, Gadara kɔma ta gana hõ. ² Yesu sa wɛ timi koro hõ, ngwona no tala hõ nomo bo sa bonɛ hõ, hõ na a tɛ̃. Zini yaga mane ti kɔ le. ³ Ngwona nomo mane wɔ bonɛ hõ. ⁴ Sõ si ha mane sebɛna fɔga na pɛrɛ, hale kɔ balazɔgɔre nemɛ ga. Sanga nyaa ma ye mana kãe pɛrɛ kɔ balazɔgɔre nemɛ nka a mane ngwona balazɔgɔre yɔ hõ ne yaga. Fanga ha mane ti sõ si ta hõ sebɛna fɔga ga. ⁵ Wuru hõ kwe sĩ hõ ma, a mane yara bonɛ hõ kɔ tola ma. A mane songo ne ye yɛrɛ maba kɔ dɔge nemɛ. ⁶ - ⁷ A Yesu za dɛrɛ do hõ ngwĩ sanga ma, a tongo ya bɛrɛ a we hõ songo fɔrona da: Yesu Wuro na duroyi no, ngwono be ngwõ kya ne ta? Ma be mɛ Wuro yena, be ka ne nyane ga. ⁸ Yesu mane yera zini ma ya sa ngwona nomo hõ. Ngwõ yena ngwona nomo ngwona bɛrɛda yera a ma. ⁹ Yesu ngwona sõ tɔga da: Ne ye be togo wiri? A na dyabi da ye togo ti Zame Nyaa kamasɔrɔ ye nyaa. ¹⁰ A na mɛ fɔrona ya ka ye laga ye wa ngwona gana hõ ga. ¹¹ Tɛgɛ kuru na nyaaye mane sɔgɔ nemɛ tolo kyegɛ ma. ¹² Ngwona zini Yesu mɛ da ya to ye ya kwɔ ngwona tɛgɛ hõ. ¹³ Yesu dyã. Ngwona no tala hõ zini sa ngwona nomo hõ, hõ ya kwɔ tɛgɛ hõ. Tɛgɛ kuru pepe yiri ya zi tolo na dɔnɔrɔro zi do hõ, hõ kwɔ zu hõ, hõ siri ngwɛ̃. Ngwona tɛgɛ mane wiri sana pɔla nemɛ si. ¹⁴ Ngwona tɛgɛnɛsɔma tongo ya ngwona da yera kuru kɔrɔ hõ kɔma kɔ lagasone ma. Sɔma sa da ye ya ngwona da sege. ¹⁵ Ye ya wiri Yesu birɛ hõ ngwona zinifegɛta na tangayi za, zini nyaa mane ti ngwĩ hõ. Zogo ne ti a mogo hõ, a nyama ne lɔɔ. Ye mane kwã. ¹⁶ Da ngwĩ tɛ ngwona zinifɛgɛta na kɔ ngwona tɛgɛ ta da na, ngwona da na zɛ sɔma ngwõ kwɔna ye nemɛ sɔma ma. ¹⁷ Ye dofɔga ne Yesu mɛ ya sa ye wa ya gana hõ. ¹⁸ Yesu ne ti kwɔ hõ koro hõ, ngwona zinifɛgɛta na mɛ ye ye tyata wɔ kɔ le. ¹⁹ Yesu ma dyã ga, nka a da a ma ya bige konona. Ye Matigi makare a na ngwɛne hõ da yee ngwĩye ta a ma, ya ngwõwɔ pepe yera a ta kõ kɔma ma. ²⁰ Yesu da yeek ngwĩye ta ngwona nomo ma, a ya ngwona da yera kire fũ na bi hõ. Ngwona da na mɔre pepe kaba fɔrona. ²¹ Yesu ye bere ne kwɔ koro hõ, hõ bere zu kwire yɛ. Zamɛ na kwe zu do ma hõ na zamilelu. ²² Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ ngwonate bo na, a togo ti Zayirusi. ²³ A Yesu za ngwĩ sanga ma, a zi bɛrɛ a we, hõ na mɛ fɔrona da: Na nemɛdalo tɛ siri na. Ma be mɛ da be na be sera dɛ a ma ngwõfatɔ a hõ kɛnɛ hõ sugu. ²⁴ Yesu kwe ya kɔ le. Zamɛ nyaa dɔ Yesu ma na mɛrɛbɛ. ²⁵ Yà bo mane tye, yàrabu mane ti le sanga pepe ma dɔgɔ fumɔla kɔrɔ hõ. ²⁶ A mane nyane fɔrona sutɛre na nyaaye ta. A ta gwana pepe mane wɛ. A ma nogoya ga, a ne moro ne ya zĩ. ²⁷ A Yesu ta da mɔ hõ na zamɛ woro hõ Yesu timi hõ le a ta zogo ma. ²⁸ A mane da ye ne ye hõ sebɛ le a ta zogo ma dama, ye na kɛnɛ. ²⁹ Ngwona no tala hõ a ta yàrabu taa. A mane tɔ̀ da ye kɛnɛ. ³⁰ Ngwona no hõ mɛ, Yesu ngwõ nɔma tõ ye yɛrɛ ma ye sebɛbe bo sa a hõ. A ye bere zamɛ woro hõ, hõ tɔga da: Kɔ ngwõ le mya zogo ma? ³¹ A ta kalanɔmane na dyabi da: Be zamɛ za, ye ne be zamilelu ne be nyɛnyɛ, be ne tɔga da kɔ ngwõ le be ma? ³² Nka Yesu mane sege ye kyegɛ ma ngwõfatɔ a ngwona da na tɛta za. ³³ Ngwona yà mane kwã ne sɔma. Da ngwĩ tɛ a na, a mane ngwõ tɔ̀. A na zi bɛrɛ Yesu we hõ ngwona da pepe yera ne kìnì a ma. ³⁴ Yesu da a ma: Na nemɛdalo, ya syara na. Bya lanabɛbe ngwõ be kɛnɛbɛ, be na kɛnɛyi hõ wɔ. ³⁵ Hõ Yesu to ngwona bɛrɛda hõ, sɔma bɔ na hõ tuma Yakutuye ta Wuro yirebɛ kõ ngwonate ta kõ hõ. Ye na da a ma: Bya nemɛdalo siri wɛ. Ngwonona be kalamogo sõ nyane yɛ? ³⁶ Yesu ma ye turu taaba ye ta bɛrɛda na ga. A da Zayirusi ma: Ka kwã ga, la ne na. ³⁷ A ma dyã sõ si kwe ya kɔ le ga fɔ Pierre kɔ Yakuba kɔ Yakuba pu Zã. ³⁸ Ye ya wiri Wuro yirebɛ kõ ngwonate ta kõ hõ ngwĩ sanga ma, Yesu zamɛ za ngwɛ̃, ye ne songo ne mɔgɔ ne pɛro. ³⁹ A kwɔ kõ hõ, hõ da ye ma: Ngwonona ka mɔgɔ yee ne songo kõ na yireyi ta? Ngwona nimisalo ha siri ga, a nyi. ⁴⁰ Ye na Ngwona sanga ma a ne pepe sabɛ sire, hõ ngwona no tõ kɔ a sye kɔ a ta kalanɔmane sɔma saa fɔga hõ kwɔ kɔ lɔ ngwona no syã do hõ. ⁴¹ Yesu ngwona no fɔga a soro ma hõ da a ma: Talita kumi. Ngwõ kɔrɔ: Dalo ma yera be ma tuma. ⁴² Ngwona no tala hõ ngwona nimisalo tuma ya. A si mane dɔgɔ fumɔla. Ye ngwõ za hõ kaba fɔrofɔrona. ⁴³ Nka Yesu na yera na sigebɛ ye ma da ye ka to sõ si ngwona da tɔ̀ ga. Ngwõ timi a da ye zõfa pera ma, a zõ.

¹ Yesu tuma ngwɛ̃. A mane pɔra kuru ngwĩ hõ, a ya ngwɛ̃. A ta kalanɔmane kwe ya kɔ le. ² Makwɔnabɛ kɔ ma a kwɔ Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ hõ, hõ dofɔga ne sɔma kala. Sɔma nyaa ngwĩye mana ta bɛrɛda mɔ, ngwõwɔ kaba fɔrona. Ye ne da: We a bɔ da gũ yo mɔ? Bo kakirikɔmabe ngwĩ ngwõ pera ma, ngwõ ngwono mɔ? Ne a tɛ hõ ne bo kabako da ta? ³ A Mariama no ngwĩ ngwõ sɔ saga ga ra? A pyare ngwõ Yakuba kɔ Zose kɔ Zude kɔ Simõ ga ra? A ta ligeyàra ti kɔ ke nemɛ bɛ ga ra? Yee nemɛ, ye ta miri ye bare hõ la Yesu na. ⁴ Yesu da ye ma: Puruta yirebɛbe gũ bi pepetai hõ nka a dɛgɛbɛbe gũ ye yɛrɛ ta kuru hõ kɔ a syenɔmane kɔ a ta kõ kɔma woro hõ. ⁵ Yesu ma sebɛ kabako da si ta ngwɛ̃ hõ yalo bo ma ga, a ye sera dɛ komatoga parere bɔ ma hõ ne kɛnɛbɛ. ⁶ Yesu mane kaba ye ta lanabɛbariyabe ma. Ngwõ timi Yesu ya sɔma kala do na kire hõ. ⁷ A ya kalanɔmane fumɔla wiri ne fane pɔla pɔla. A fanga pere ye ma hõ sebɛbe gũ zini ma. ⁸ A mane bɔ fane yera ye ma da: Ka ka fui si bi ga fɔ gwanga dama. Ka ka sogo ma zõfa bi ga wala kire ya poro. Ka ka gwana ka kya zɔba hõ ga. ⁹ Ka kanɛgɛ ka ka kãe hõ nka ka ka zogore nɔma pɔla bi ga. ¹⁰ A da ye ma mɛ, ye ne ye hõ wiri ngwĩ kuru hõ pepe, ye hõ ngwĩ kõ pere ye ma, ye wɔ ngwona kõ hõ fɔ ye ya sanga hõ wiri. ¹¹ Ne bo piri ma sɔma ma dyã ne fɔga ga wala ye ma dyã mɔ ye ta ga, ye hõ ne sa yɛ ngwĩ sanga ma, ye ya kanɛgɛ na tulu pimiri ye ma. Ngwõ na tɛ hõ ne sɛmɛbɛ. ¹² Aiwa, kalanɔmane mane ya wadyuli ta ye sɔma ye kɔrɔ bere ya kakye na. ¹³ Ye zini nyaa laga ne wa sɔma hõ, hõ nyi tĩ komatoga parere na nyaaye ma hõ ne kɛnɛbɛ. ¹⁴ Fangama Herode Yesu ta da mɔ kamasɔrɔ Yesu togo mane sa bi pepetai hõ. Bɔ sɔma mane da ye Zã Batizeta ngwõ ngwini sa sara woro hõ. Ye ngwõ yena a sebɛne ngwona kabako da ta. ¹⁵ Bɔ ne da ya Eli. Bɔ da a tala kɔ gwere purusɔma nemɛ. ¹⁶ Herode ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, a da: Mɛ Zã ngwĩ ngwõtulu sɔ, a ngwõ. A ngwini sa sara woro hõ. ¹⁷ Herode yɛrɛ mane fane yera ye Zã fɔga na pɛrɛ na ka kaso hõ. Herode mane ngwõ ta Herodiade yena. Ngwõ mana syeno Filipe ta yà. Awe yɛrɛ mane ngwõ nyo. ¹⁸ Zã mane yera Herode ma ya ha daga ye syeno ta yà nyo ga. ¹⁹ Herodiade woro mane ba Zã ta fɔrona. A mane tyata na yɛ nka a ma sebɛ ngwõ ta Herode yena ga. ²⁰ Herode mane kwã Zã na kamasɔrɔ a tõ da a sõ fɔro na kìnìyi. A mane kwa a ma fɔrona. Hõ Herode to a ne Zã ta bɛrɛda mɔ, a kakiri mane nyangamu nka ye mane dya a ma hõ na ta bɛrɛda mɔ. ²¹ Ngwõ pepe na, Herodiade mane tɛno na fɔroyi gũ Herode ta vɔrɔ kɔ na fɛti na. Herode zõfa tetɛrɛ ya sɔma yee ma kɔ ya sorodase ngwonakɔma kɔ Galile kɔma na soma yee ma. ²² Herodiade ta nemɛdalo kwɔ nimi ye birɛ. Ngwõ dya Herode kɔ a ta sɔma na wiriye ma. Ngwõ yena Herode da ngwona dalo ma ya mako ti ngwĩ fa pepe na, ya ngwõ yera ye ma, ye na ngwõ pera ma. ²³ A ngwona datege bi a ma da: Ma ne sũ da be hõ ngwĩ fa pepe mɛ ne ta, ma na ngwõ pere be ma, hale na fangamabe na sɔdini do. ²⁴ Ngwona dalo sa ya ye sye tɔga da ye daga ngwono mɛ? A na dyabi da: Zã ngwõtulu. ²⁵ Ngwona no tala hõ ngwona dalo ye bere sale ya fangama birɛ hõ da a ma ya tyata a Zã Batizeta ngwõtulu ka bo fa hõ, hõ na pere ye ma basyɛbasyɛ o. ²⁶ Fangama ni na bã fɔrona nka a ma sebɛ maga a ma a ta sũbe yena a ta sɔma na wiriye nyono na ga. ²⁷ Ngwona no tala hõ a sorodase sõ sonala fane ya ya na kɔ Zã Batizeta ngwõtulu nemɛ. Sorodase sõ sa ya kaso hõ, hõ Zã ngwõtulu sɔ. ²⁸ Ngwõ timi a na kɔ a ngwõtulu nemɛ bo fa hõ, hõ na pere ngwona dalo ma. Ngwõ ya a pere ye sye ma. ²⁹ Zã ta kalanɔmane ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, ye ya na soro bi hõ na sitira bona hõ. ³⁰ Fanene da ngwĩye ta kɔ ye sɔma kala ngwɛne, ye bere na hõ ngwona da pepe kwɔna Yesu ma. ³¹ Nasɔma kɔ yasɔma mane nyaa fɔ Yesu kɔ ya kalanɔmane ma zõ wakati gũ ga. Ngwõ yena a da ye ma, ye to ye ya bo piri ma ye sana ngwõfatɔ ye hõ makwɔnabɛ zɔgɔ. ³² Ye kwɔ koro bo hõ, hõ ya ye sana bo piri bo ma, fa ha ti ngwõ ngwɛ ga. ³³ Sɔma nyaa mane ne na yayi za ne dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. Kire kɔma pepe sa tongo ye kãe ma hõ ya pya wiri Yesu kɔ a ta kalanɔmane ma. ³⁴ Yesu sa koro hõ ngwĩ sanga ma, a ngwona zamɛ na nyaaye za. Ye na sena na fɔga. Ye mane tɛ wɔkara gware, nɛta ha ti ngwĩye na ga. A dofɔga ne kala kɔ da nyaa nemɛ. ³⁵ Sĩ do mane tɛ bɛrɛ na ngwĩ sanga ma Yesu ta kalanɔmane ye dɔbɛ a na hõ da a ma ye sĩtini. Ye fa ha ti ngwɛ̃ ga. ³⁶ Ya sɔma to ye ya do na kire hõ kɔ kibe kɔma birɛ hõ zõfa tɛrɛ. ³⁷ Yesu ne dyabi da: Ki yɛrɛ hõ zõfa pere ye ma. Ye da a ma. Be tyata ke ya sana fũ na buru tɛrɛ ne pere ye ma ra? ³⁸ Yesu da ye ma ye buru nɔma yɛrɛ ngwõ ti ye ta? Ye ya ngwõ sege. Ye ya ye sege ngwĩ sanga ma ye da ye buru nɔma koo kɔ zɛ nɔma pɔla ti ye ta. ³⁹ Ngwõ timi Yesu da ya kalanɔmane ma ye ye zamɛ tangabɛ kurukuru sɔgɔ nungu ma. ⁴⁰ Ye ne tangabɛ zolozolo kɔ kepɔlafũfũ. ⁴¹ Ngwõ timi Yesu ngwona buru nɔma koo kɔ zɛ nɔma pɔla bi hõ ye zĩ duro wuro hõ, hõ barika yera Wuro ma. A ngwona buru yɔyɔ ne pere ya kalanɔmane ma ngwõfatɔ ye ya ye tege sɔma we. A ngwona zɛ nɔma pɔla dini ye pepe ma mɛ. ⁴² Ye pepe zõ nyingi. ⁴³ Buru sɛrɛ kɔ zɛ sɛrɛ ngwĩye wɔ yɛ, kalanɔmane ngwõwɔ kwe, ye tɛ woro fere nyena fumɔla. ⁴⁴ Ngwona buru na zõ sɔma mane sɔma sana koo. ⁴⁵ Ngwona sanga ma Yesu ya kalanɔmane kwɔbɛ koro hõ ngwõfatɔ ye ne zu kwire ne ya a zĩ hõ Betesayida birɛ piri ma, sane a yɛrɛ hõ zamɛ to ye bige. ⁴⁶ A ne to ye ya. Ye ya wɛ timi ma, a ba ya Wuro mɛ dɛ̃delelu bo ngwõ ma. ⁴⁷ Wuru ba ngwĩ sanga ma koro wiri zu woro hõ. Yesu sonala mane ti sire zu do ma. ⁴⁸ A na za da ya kalanɔmane nyane zu ta kamasɔrɔ panga mane wirɛ ne tɛ̃. Kɔ kyɛ do ma Yesu mane ya zu ngwõ̀ ma ne ya ya kalanɔmane birɛ. A mane ti fɔno hõ. ⁴⁹ Ya na yayi za zu ngwõ ma ngwĩ sanga ma, ye ne dyati da a sõ yɔ. Ye songo. ⁵⁰ Ye pepe nyono mane ti a na. Ye mane kwã fɔ ne sɔma kũ ta. Ngwona no tala hõ Yesu bɛri ye ta da: Ka ka wora sige, a mɛ. Ka ka kwã ga. ⁵¹ Ngwõ timi a kwɔ tanga kɔ lɔ koro hõ. Panga taa. A ta kalanɔmane kaba fɔrofɔrona. ⁵² Kabako da ngwĩ mane tɛ buru ta da na, ye ha mane ngwõ famu ga. Ye ha mane sebɛne ngwona da kɔrɔ tɔ̀ ga. ⁵³ Yesu kɔ ya kalanɔmane zu kwire hõ wiri sige do ma Zenesarɛti hõ, hõ ya koro pɛrɛ ngwɛ̃. ⁵⁴ Ye sa wɛ timi koro hõ, ngwona no tala hõ sɔma Yesu dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. ⁵⁵ Ye ngwona gana pepe tongotongo. Ne sɔma hõ mɔ da Yesu ti ngwõ ngwɛ̃, ye komatoga parere bi ye ta samɛnɛ hõ, hõ ya kɔ lɔ a birɛ ngwɛ̃. ⁵⁶ Yesu ya ngwõ ngwɛ̃ pepe, kire gwaga hõ kɔ kire silala hõ kɔ kibe kɔma birɛ, sɔma mane na kɔ komatoga parere nemɛ ne tege wisoga hõ, hõ Yesu mɛ ya to ye le a ta zogo dano ma dama. Sɔma ngwĩye le a ma, ngwõwɔ pepe kɛnɛ.

¹ Farisyɛ̃ kɔma kɔ tõ na kalamogi bɔ tuma Zerusalem hõ na kwe Yesu birɛ. ² Ye a za da a ta kalanɔmane zõ kɔ ye sera ma dõõ nemɛ. Ngwõ kɔrɔ ye ha ye sera wa hõ kanya kɔ Yahutuye ta lãda nemɛ ga. ³ Farisyɛ̃ kɔma kɔ Yahutuye sɛrɛ kwane ha mane zõ ne ye ma ye sera wa fɔrona dɛ̃ hõ kanya kɔ ye bema ta lãda nemɛ ga. ⁴ Ne ye hõ na hõ tuma tũ hõ, ye mĩ dɛ̃ hõ zɛ zõ. Ye mane lãda da zɛ na nyaaye ta wɔkara ye kobale wa ngwɛne kɔ sya kɔ zɔlɔ kɔ syã fere. ⁵ Farisyɛ̃ kɔma kɔ tõ na kalamogi Yesu tɔga ye ngwonona a ta kalanɔmane ha dyã ne gwere kɔma ta lãda da ta ga nka ye zõ kɔ ye sera ma dõõ nemɛ. ⁶ Yesu da ye ma: Esayi fane da ngwĩ ta ki dapɔlabɛrire ta da na, ngwõ kanya fɔrona. A mana sɛbɛ da: Wuro da ye bɔ sɔma ye yirebɛ kɔ ye do hõ bɛrɛda nemɛ dama. Nka ye kɔrɔ birɛ dɛrɛ ye na fɔrona. ⁷ Wuro da mɛ: Ye mɛ yirebɛ ngwɛnɛ, ngwõ zana da. Ye sɔma kala kɔ sɔma ta fane na yeraye nemɛ hõ ne ta wɔkara Wuro ta fane. ⁸ Yesu da: Ka Wuro ta fane na yeraye to yɛ hõ sɔma ta lãda ta. ⁹ Ngwõ timi Yesu da ye ma: Tɛno ti ka ta hõ maga Wuro ta fane na yeraye ma ngwõfatɔ ka ka tamɛ ta lãda da ta. ¹⁰ Musa da ye be be tõ kɔ be sye yirebɛ. Ye ngwĩ hõ bɛrɛda yaga yera ye tõ kɔ ye sye ma, ye daga ngwona te yɛ. ¹¹ Nka ki kwane da ye sõ ngwĩ hõ da ye tõ wala ye sye ma, ye ye sebɛne dyema kɔ ya fere ngwĩye nemɛ, ye ngwõwɔ Ngwõ kɔrɔ a pere wɛ Wuro ma. ¹² Ka ha tɛ a ye tõ kɔ ye sye dyema titiri ga. ¹³ Yee nemɛ, ka Wuro ta bɛrɛda yaga kɔ kya lãda nemɛ. Ka ngwõ nemɛ na da nyaa ta mɛ. ¹⁴ Ngwõ timi Yesu zamɛ wiri hõ da ye ma: Ka bɔ da mɔ ne famu. ¹⁵ Fa pepe ngwĩ ngwõ kwɔ sõ kɔrɔ hõ, ngwona fa si ha sebɛna dõõbɛ ga. Nka fa ngwĩ ngwõ sa sõ kɔrɔ hõ, ngwona fa ngwõ ngwõ sõ dõõbɛ. ¹⁶ [Turu ti ngwĩ ta hõ mɔ, ngwõ daga mɔ.] ¹⁷ Yesu tuma zamɛ birɛ hõ fɔno kwɔ kõ hõ ngwĩ sanga ma, a ta kalanɔmane na tɔga ngwona dakalo kɔrɔ na. ¹⁸ A da ye ma: Ki mɛ, ka ha ngwõ kɔrɔ tõ ga ra? Ka tɔ̀ da fa ngwĩ ngwõ kwɔ sõ kɔrɔ hõ, ngwõ ha sebɛna dõõbɛ ga. ¹⁹ Ngwõ kwɔ a tulu hõ, a ha kwɔ a kɔrɔ hõ ga. Ngwõ timi a ya ngwõ kwalama sa. Yesu a dɔrɔ kɔ ngwona bɛrɛda nemɛ da sõ sebɛne zõfere pepe zõ. ²⁰ A da yɛ mɛ ye fa ngwĩ ngwõ sa sõ kɔrɔ hõ, ngwõ ngwõ sõ dõõbɛ. ²¹ - ²² Ngwĩye sa sõ kɔrɔ hõ, ngwõ miri yaga ngwĩ sõ ka nangananga da hõ kɔ panobe kɔ sõyɛbe kɔ kakalatɛbe kɔ nyenapagabariyabe kɔ zugube kɔ sɔma firebɛbe kɔ kwɛ̃dirɛbe kɔ kereyabe kɔ sɔma togayagabe kɔ yɛrɛyirebɛbe kɔ kakiridarabe. ²³ Ngwona fere yaga pepe sa sõ kɔrɔ hõ. Ngwõwɔ ngwõ a dõõbɛ. ²⁴ Ngwõ timi Yesu tuma ngwɛ̃ hõ ya Tire gana hõ. A kwɔ kõ bo hõ. A ha mane tyata sõ si hõ tõ da a ti ngwɛ̃ ga, nka a ha sebɛ ye dõ ga. ²⁵ Yà bo na ta da mɔ, zini mane ti kɔ a ta nemɛdalo nemɛ. Ngwona yà na zi bɛrɛ Yesu we. ²⁶ Ngwona yà mane samoro. A vɔrɔ Fenisi kuru hõ Sire gana hõ. A Yesu mɛ ya zini laga na wa ya nemɛdalo hõ. ²⁷ Nka Yesu da a ma: To nimisale zõ nyingi dɛ̃. Hõ nimisala ta zõfa bi na dira gwegeri ma, ngwõ ha fɔro ga. ²⁸ Yà na dyabi da: Kalamogo ngwõ tĩyã nka gwegeri ngwĩye ngwõ ti tabale we, ngwõwɔ nimisala ta nyobɛgɛ zõ. ²⁹ Yesu da a ma ye ngwona bɛrɛda yena ya ye bere bige konona. Ye zini sa wɛ a ta nemɛdalo hõ. ³⁰ A ye bere bige konona hõ ya ya nemɛdalo za, a ne syãã syã fa ma, zini mane sa a hõ. ³¹ Yesu sa Tire gana hõ, hõ dɔ Sidõ kuru hõ, hõ dɔ fɔno kire fũ birɛ hõ ya Galile zu do ma. ³² Sɔma bɔ ya Yesu birɛ kɔ bobo na dũwɔra bo nemɛ hõ na mɛ ya ye soro dɛ a ma. ³³ Yesu na fɔga a sana hõ ye sabɛ kɔ le zamɛ na. A ye silanɔma ka ngwona nomo tera wura hõ, hõ dibezyo tibɛ hõ le a nĩyono ma. ³⁴ Ngwõ timi a ye zĩ duro wuro hõ, hõ nyunu hõ da ngwona nomo ma: Ngwõ kɔrɔkibɛɛ. ³⁵ Ngwona no tala hõ ngwona nomo tera kibɛɛ, a nĩyono na pɛrɛno firi, a ta bɛrɛda kìnì. ³⁶ Yesu na yera na sigebɛ ye pepe ma ye ye kada ye ngwona da yera sõ si ma ga. Nka a sigebɛ ye ma ngwɛne pepe, ye ya ngwona da yera tata kɔ lɔ. ³⁷ Sɔma kaba ngwõ na fɔrona hõ da: A ta tɛda pepe fɔro. A tɛ dũwɔrɛ ne mɔ, boboe ne bɛri.

¹ Ngwona sanga ma zamɛ ye bere kwe Yesu birɛ yɛ. Zõfa ha mane ti ye ta ga. Yesu ya kalanɔmane wiri hõ da ye ma: ² Bɔ zamɛ na makare ti kɔ mɛ nemɛ. Sɔma ye nyi saa mɛ birɛ bɛ, ye ha zõfa si zõ ga. ³ Ne ma hõ ne na wofɛgɛye to ye bige, ye barika na wɛ, ye na wɛbɛrɛ sogo ma. Ye na bɔ tuma fɔ dɛrɛ do hõ. ⁴ A ta kalanɔmane na tɔga ye we ye na zõfa za hõ bɔ pepe nyingibɛ bo sɔkogo hõ bɛ? ⁵ Yesu ne tɔga da: Buru nɔma yɛrɛ ngwõ ti ka ta? Ye da a ma: Buru nɔma kopɔra. ⁶ Aiwa, Yesu yera zamɛ ma ye tanga lɔ ma. A ngwona buru nɔma kopɔra bi hõ barika yera Wuro ma hõ ne yɔyɔ ue pere ya kalanɔmane ma, ye ngwõwɔ ye dini zamɛ ma. ⁷ Aɛ mɛngɛ zɔgɔ bɔ mane ti ye ta mɛ. Yesu barika yera Wuro ma ngwõwɔ ta da na hõ da ya kalanɔmane ma ye ngwõwɔ dini ye ma mɛ. ⁸ Ye pepe zõ nyingi. Kalanɔmane woro fere nyena kopɔra paga ngwona zõfere sɛrɛ na wɔye na. ⁹ Ngwona sɔma mane sɔma sana naa nemɛ wa. Ngwõ timi Yesu ne to ye ya. ¹⁰ Ngwona no tala hõ a kɔ ya kalanɔmane kwɔ koro kɔrɔ hõ, hõ ya Dalamanuta gana hõ. ¹¹ Farisyɛ̃ kɔma ya dakwiyɛro dofɔga kɔ Yesu nemɛ. Ye da ye Yesu kabako da bo dɔrɔ ye ma hõ tuma wuro hõ. Ye ngwõ yera ngwõfatɔ ye mɔ a do hõ. ¹² Yesu nyunu babɛ fɔrona hõ da ye ma: Ngwonona basyɛ sɔma kabako da kya? Tĩyã na ma yera ka ma da kabako da si ha na dɔre ye ma ga. ¹³ Ngwõ timi a tuma ye birɛ hõ ya kwɔ koro hõ, hõ kwire zu kwiri ma. ¹⁴ Kalanɔmane mane sãfire hõ zõfa bi. Fui ha mane ti ye ta koro hõ buruno tala legelege timi ma ga. ¹⁵ Yesu na yera na sigebɛ ya kalanɔmane ma fɔrona da: Ka ka yɛrɛ kɔrɔse Farisyɛ̃ kɔma kɔ Herode ta buru koobɛ fa na. ¹⁶ Kalanɔmane bɛri ye nemɛ ta hõ da ya ngwõ yera kamasɔrɔ buru ha ti ye ta ga. ¹⁷ Ye mane ngwĩ fa yera, Yesu ngwõ mɔ. A ne tɔga da: Ngwonona ka bɛri ka nemɛ ta ye buru ha ti ka ta ga? Kakiri ha ti ka ta hõ da famu dɛ̃ ga ra? Ka kariri da gwolo ra? ¹⁸ Nyena ha ti ka ta ka ne zɛ ga ra? Tera ha ti ka ta ka da mɔ ga ra? Ka kakiri wɔ da na ga ra? ¹⁹ Ma buru nɔma koo yɔyɔ ne pere sɔma sana koo ma ngwĩ sanga ma, ka mane woro fere nyena yɛrɛ paga ngwona buru sɛrɛ na ngwĩye mane wɔ yɛ? Ye da fumɔla. ²⁰ Yesu da: Ma buru nɔma kopɔra yɔyɔ ne pere sɔma sana naa ma ngwĩ sanga ma, ka mane woro fere nyena yɛrɛ paga ngwona buru sɛrɛ na wɔye na? Ye da kopɔra. ²¹ Yesu da: Hale sɔma ka hõ mane sebɛne bo da kɔrɔ tɔ̀ ga ra? ²² Ye ya wiri Betesayida kuru hõ. Ngwona ngwɛ̃ sɔma bɔ na Yesu birɛ kɔ fu bo nemɛ na mɛ ya le a ma. ²³ Yesu fu fɔga a soro ma hõ ya kɔ le kwala timi. Ngwõ timi a dibezyo ta a nyena ma hõ ye soro dɛ a ma na tɔga ya sege ne bo fa za ra? ²⁴ Fu ye zĩ duro hõ da: Ma sɔma za. Ye ti wɔkara sɔrɔ bahõ nka ye ya. ²⁵ Yesu ye soro dɛ ngwona nomo nyena ma yɛ mɛ, a sege zɛ fɔrona. A kɛnɛ. A fere pepe za ne kmi. ²⁶ Yesu na to a ya ye birɛ hõ da a ma ya kada ye kwɔ kuru kɔrɔ hõ ga. ²⁷ Yesu kɔ ya kalanɔmane mane ya kire bɔ birɛ piri ma ngwĩye ti Filipe kuru do na Sezare gana hõ. Hõ ne to sogo ma, Yesu ya kalanɔmane tɔga da: Sɔma da ye mɛ kɔ mɔ? ²⁸ Ye na dyabi da: Bɔ da Zã Batizeta. Bɔ da Eli. Bɔ da mɛ, ye be purusɔma na sonala. ²⁹ Yesu ne tɔga da: Ki da mɛ kɔ mɔ? Pierre na dyabi da: Be Masiya. ³⁰ Ngwõ timi Yesu na sigebɛ ye ma da ye kada ye ngwona da yera sõ si ma ga. ³¹ Ngwo timi Yesu dofɔga ya kalanɔmane kala hõ da ye ma: Sãsu No daga nyane fɔrona. Somɔlala kɔ salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi na maga a hõ. Ye na a yɛ. A na nyi saa ta, ngwõ timi a na ye bere ngwini yɛ. ³² A ngwõ yera ngwõ kìnì ye ma. Pierre ya kɔ le bo piri ma ye sana hõ dofɔga ne bɛri a ma. ³³ Nka Yesu ye bere hõ ya kalanɔmane sege hõ bɛri kyɛ Pierre ma da: Be sabɛ ne do na, Setane. Be miri sɔma mirino na, be ha miri Wuro mirino na ga. ³⁴ Ngwõ timi Yesu zamɛ kɔ ya kalanɔmane wiri hõ da ye ma ye ne bo sõ hõ ne tyata dɔ ye ma, ngwõ hõ maga ye yɛrɛ hõ, hõ ye yɛrɛ na kwãgwaga sɔno bi hõ dɔ a ma. ³⁵ A da: Sõ ngwĩ tyata ye ni kisi, ngwõ na bono a hõ. Nka ngwĩ ngwõ bono ye yɛrɛ ni hõ awe yena kɔ Bɛrɛda Fɔre yena, ngwõ na ye ni kisi. ³⁶ Ne sõ hõ diniya hõ fere pepe gũ hõ bono ye yɛrɛ ni hõ, ngwõ na ngwono fɔro ngwona te ma? ³⁷ Ngwono na fa si sõ sebɛne ngwõ pere hõ bere ye ni gũ yɛ? ³⁸ Yesu da: Sõ ngwĩ ngwõ piri mɛ kɔ na bɛrɛda nemɛ basyɛ sɔma woro hõ, ngwĩye ngwõ telebariyasɔma kɔ kakyetɛre, Sãsu No na piri kɔ ngwona te nemɛ ne a hõ na kɔ ye Tõ ta noro nemɛ ngwĩ sanga ma kɔ a ta mɛlɛkɛe na kìnìye.

¹ Yesu da yɛ mɛ: Ma yera ka ma tĩyã na da sɔma ngwĩye ngwõ ti bɛ, ye na bɔ ha na siri ga sane ye hõ Wuro ta fangamabe na nayi za kɔ sebɛbe na yireyi nemɛ. ² Nyi konala ngwõ timi Yesu ya kɔ Pierre kɔ Yakuba kɔ Zã nemɛ ye sana tolo na kuroyi bo ngwõ̀ ma. A tino mane katira ye nyena hõ. ³ A ta zogore ne wɔlɔ ne kìnì perepere. Sõ si ha ti lagakõ ma ngwĩ ngwõ sebɛne fa kìnìbɛ yee nemɛ ga. ⁴ Ngwõ timi ngwona kalanɔmane sɔma saa mane Eli kɔ Musa za, ye ne bɛri kɔ Yesu nemɛ. ⁵ Pierre da Yesu ma: Kalamogo ke ne ti bɛ, ngwõ fɔro. Ke na pa saa baga. Tala tɛ biyi. Tala tɛ Musayi. Tala tɛ Eliyi. ⁶ A mane daga ngwĩ fa yera, a ha mane ngwõ tɔ̀ ga kamasɔrɔ ye pepe mane kwã fɔrona. ⁷ Debino bo zi na pĩ ye ma. Bɛri kõ bo sa ngwona debino hõ, hõ da: Bo mɛ No na kanuyi, ka mɔ a ta. ⁸ Ngwona no tala hõ kalanɔmane sege ye kyegɛ ma nka ye ha mane sõ si za titiri Yesu timi ma ga. ⁹ Ye tuma tolo ngwõ̀ ma ne zi. Hõ ne to zi hõ, Yesu na yera na sigebɛ ye ma da ye ye ngwĩ da za, ye kada ye ngwõ yera sõ si ma ga fɔ Sãsu No hõ siri hõ ngwini sa sara woro hõ ngwĩ sanga ma. ¹⁰ Ye na a kwɛ̃ fɔga nka ye ye nemɛ tɔga da: Hõ ngwini sa sara woro hõ, ngwõ kɔrɔ ngwono mɔ? ¹¹ Kalanɔmane Yesu tɔga da: Ngwonona tõ na kalamogi da ye Eli daga pye na dɛ̃? ¹² A ne dyabi ye Eli daga pya na dɛ̃ hõ fere pepe tetɛrɛ. Nka ngwonona a sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ ye: Sãsu No daga nyane fɔrona, ye na maga a hõ? ¹³ Yesu da: Ngwõ pepe na, ma yera ka ma da Eli na wɛ, sɔma na ta ye yɛrɛ dungo na tɛno na, wɔkara a sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ a ta da na ngwɛne. ¹⁴ Ye bere na kalanɔmane sɛrɛ birɛ ngwĩ sanga ma, ye ne za, zamɛ nyaa ne zamilelu. Tõ na kalamogi mane dakwiyɛ ne kɔ kalanɔmane nemɛ mɛ. ¹⁵ Sɔma Yesu za ngwĩ sanga ma ye kaba. Ye tongo ya a birɛ. ¹⁶ Yesu ya kalanɔmane tɔga ye yewɔ kɔ lɔ tine dakwiyɛro ta ngwono na da sye na? ¹⁷ Zamɛ na sonala na dyabi da: Kalamogo, zini bobo ti kɔ na nemɛnimisĩ nemɛ. Ngwõ yena mɛ na kɔ le be birɛ. ¹⁸ Ngwona zini hõ na fɔga ngwõ ngwɛ̃ pepe, a ngwona nimisalo dira lɔ ma. Dibɛ kũgo ne sa ngwona nimisalo do hõ. A ne ye nyini nɔma. A kõ pepe kwãgwiyɛ. Mɛ na bya kalanɔmane mɛ da ye ngwona zini laga na wa a hõ nka ye ma sebɛ ga. ¹⁹ Yesu da ye ma: Sɔma na lanabɛbariya sɔma, ma daga wɔ ka birɛ fɔ we sanga ma? Ma daga kya da somɔna fɔ we sanga ma? A da ye na kɔ ngwona no nemɛ ye birɛ. ²⁰ Ye ya kɔ le a birɛ. Zini Yesu za ngwĩ sanga ma, a ngwona nimisalo sɔmabɛ fɔrona. A wɛbɛrɛ lɔ ma ne pilemile, dibɛ kũgo ne sa a do hõ. ²¹ Yesu ngwona no tõ tɔga ya tɛ yee nemɛ si na dofɔga fɔ we sanga ma? Ngwona no tõ na dyabi da: Na dofɔga a na nimisalo sanga ma. ²² Sanga nyaa ma ngwona zini mana dira togo hõ kɔ zu hõ ngwõfatɔ a ngwona nimisalo yɛ. Ngwona sõ da Yesu ma ye ne a hõ ne sebɛne bo fa ta, ya makare ye na hõ ye dyema. ²³ Yesu da a ma: Be da ne mɛ hõ ne sebɛ. Da pepe sebɛne tɛ sõ ma ngwĩ ngwõ lanabɛbe ta. ²⁴ Ngwona no tala hõ ngwona nimisalo tõ songo da: Ma lanabɛbe ta. Ne dyema hõ lanabɛbariyabe wa ne kɔrɔ hõ. ²⁵ Yesu a za da zamɛ yiri ne na ye birɛ. A bɛri kyɛ zini ma da: Zini bobo na dũwɔra, ma yera be ma da be sa bo nimisalo hõ. Be kada be bere ne kwɔ a hõ titiri melemele ga. ²⁶ Zini songo yire hõ ngwona nimisalo sɔmabɛ fɔrona hõ sa a hõ. Ngwona nimisalo tɛ wɔkara soro bahõ fɔ sɔma nyaa da ya siri. ²⁷ Nka Yesu ngwona nimisalo soro fɔga na tumabɛ. A tuma taa. ²⁸ Yesu kwɔ kõ hõ ngwĩ sanga ma kɔ a ta kalanɔmane nemɛ, ye na tɔga ye ngwonona yiwɔ ha sebɛ ngwona zini laga na wa ngwona nimisalo hõ ga? ²⁹ Yesu ne dyabi da: Fɔno Wuro mɛbɛ ga, bo zini nemɛ ha sebɛne sa ga. ³⁰ - ³¹ Ye tuma ngwɛ̃ hõ Galile gana kwire. Yesu mane ya kalanɔmane kala. Ngwõ yena a ha mane tyata sɔma ye birɛ tɔ̀ ga. A da ye ma: Sãsu No na kwɔ sɔma sera hõ. Ngwõwɔ na a yɛ. A na ngwini sa a siri kɔ na nyi saaro kɔ ma. ³² Nka kalanɔmane ma ngwona bɛrɛda kɔrɔ tɔ̀ ga. Ye mane kwã hõ na tɔga ngwõ na mɛ. ³³ Ye ya wiri Kapernaum. Ye kwɔ wɛ kõ hõ ngwĩ sanga ma, Yesu ya kalanɔmane tɔga da: Ngwono na bɛrɛda sye na ka mane dakwiyɛ sogo ma? ³⁴ Ye bɔɔ, ma fa yera ga kamasɔrɔ ye mane ye nemɛ dakwiyɛ sogo ma ye kɔ ngwõ yireyi ye pepe hõ. ³⁵ Aiwa, Yesu zi tanga hõ ya kalanɔmane fumɔla wiri hõ da ye ma ne bo hõ ne tyata tɛ zɛngɛte na, ngwõ daga tɛ ye pepe timite kɔ ye pepe ta baratɛta na. ³⁶ A nimisalo bo fɔga na taabɛ ye woro hõ, hõ na bi na kyu ye kwakwalo hõ, hõ da ye ma: ³⁷ Ngwĩ sõ hõ bo nimisalo nemɛ fɔga fɔrona, ngwõ mɛ fɔga mɛ. Ngwĩ ngwõ mɛ fɔga fɔrona, a ha mɛ a ngwõ fɔga ga nka a mɛ na faneta fɔga mɛ. ³⁸ Zã da Yesu ma: Kalamogo, mɛ̀ nomo bo za, ngwõ ne zini laga ne wa sɔma hõ kɔ be togo nemɛ. Mɛ̀ yera a ma da a ka ngwõ ta ga kamasɔrɔ a ha ke na bo ga. ³⁹ Yesu na dyabi da ye ye ka a bare ga. Ye sõ si ha sebɛne kabako da ta kɔ yi togo nemɛ hõ ye bere ngwõ timi hõ bɛrɛda yaga yera ya da na salesale ga. ⁴⁰ Ngwĩ ngwõ ke zugu ga ngwõ ke nyi. ⁴¹ Sõ ngwĩ hõ kobalo nyono tala na zo pere ka ma, ka ne mɛnɛ, kamasɔrɔ ka Kristaye, ngwona te ha na pɔna ngwona yirebɛbe hõ ga. ⁴² Yesu da ye ngwona nimisala ngwĩye ngwõ la ye na, ngwĩ sõ pepe hõ ngwona nimisalo na sonala ngwonayaga, ne ye mane dɔgɔno gwaga pɛrɛ ngwona te mogo hõ, hõ na dira nyenezu hõ, ngwõ mane fõ a ma. ⁴³ Ne a hõ ma be soro ngwõ be ka kakye hõ, be a sɔ. Be na sera talayi hõ kwɔ sugunɔmabe na wɛbariyayi hõ, ngwõ fõ be ma be na sera pɔlaye ya kwɔ dyahanama hõ, togo ha dibɛ ngwona ngwɛ̃ ga. ⁴⁴ [Ngwona ngwɛ̃, tonina ngwĩye ngwõ sõ komavere yaga, ngwõwɔ ha siri ga. Ngwona ngwɛ̃ togo ha dibɛ melemele ga.] ⁴⁵ Ne a hõ ma be kã ngwõ be ka kakye hõ, be a sɔ. Be na kãe talayi hõ kwɔ sugunɔmabe na wɛbariyayi hõ, ngwõ fõ be ma be na kãe pɔlaye ya kwɔ dyahanama hõ. ⁴⁶ [Ngwona ngwɛ̃ tonina ngwĩye ngwõ sõ komavere yaga, ngwõwɔ ha siri ga. Togo ha dibɛ melemele mɛ ga.] ⁴⁷ Ne a hõ ma be nyono ngwõ be ka kakye hõ, be a legere na wa. Be na nyena talayi hõ kwɔ Wuro ta fangamabe hõ, ngwõ fõ be ma be na nyena pɔlaye hõ dirɛ dyahanama hõ. ⁴⁸ Ngwona ngwɛ̃ tonina ngwĩye ngwõ sõ komavere yaga, ngwõwɔ ha siri ga. Ngwona ngwɛ̃ togo ha na dibɛ melemele mɛ ga. ⁴⁹ Togo na sa sɔma pepe ma wɔkari nyi sa zõfa hõ ngwɛne. ⁵⁰ Nyi fa fɔro nka ne nyi hõ tingino hõ wɛ, ngwono nemɛ be na a tingibɛ kɔ ngwõ yɛ? Ka nyi ka ka yɛrɛ hõ. Syara hõ wɔ ki kɔ ka nemɛ yɔ.

¹ Yesu tuma ngwɛ̃ hõ ya Zude gana hõ, hõ dɔ kwire Zurdã ku kwiri ma. Zamɛ mane na ye nemɛ kwe a birɛ yɛ mɛ. A ne kala wɔkara a daro ne ta ngwɛne. ² Farisyɛ̃ kɔma bɔ na a birɛ ngwõfatɔ ye mɔ a do hõ. Ye na tɔga da: Kyà tõ dyã sõ ya yà ta nyama yaga ra? ³ Yesu ne tɔga mɛ da: Ne na fane sye Musa ngwõ yera ka ma? ⁴ Ye da: Musa dyã ke nyama yaga sɛbɛ ta na pere yà ma na dira. ⁵ Yesu da ye ma: Musa ngwona fane sɛbɛ na pere ka ma kya worasige nɔma yɔ yena. ⁶ Gweregwerena diniya dofɛgɛ sanga ma Wuro sĩ kɔ yà tege. ⁷ A sɛbɛɛ da: Ngwõ yena sĩ na ye tõ kɔ ye sye to yɛ hõ wɔ kɔ ya yà nemɛ. ⁸ Ye pepe pɔla na kwe tɛ sonala na. Yee nemɛ, ye ha sɔma pɔla titiri ga fɔ sonala. ⁹ Wuro ngwĩ fa kwe nemɛ hõ, sõ si ka ngwõ dɛ̀gɛ̀ ga. ¹⁰ Ye kwɔ wɛ timi ma kõ hõ, kalanɔmane Yesu tɔga yɛ mɛ nyama yagabe ta da na. ¹¹ A da ye ma: Ngwĩ sõ pepe hõ ya yà dira hõ yà za bi na nyo, ngwõ kakalabe ta a ta gwere yà ta piri ma na. ¹² Yee nemɛ mɛ, ne yà hõ sa ye banga ta hõ ya nyo sõ za ta, ngwõ kakalabe ta. ¹³ Soma ya Yesu birɛ kɔ nimisala bɔ nemɛ ngwõfatɔ a le ye ma nka a ta kalanɔmane bɛri kyɛ ye ma. ¹⁴ Yesu ngwõ za ngwĩ sanga ma, ngwõ ma dya a ma ga. A da ya kalanɔmane ma: Ka to nimisala na ne birɛ, ka ka ye bare ga. Sɔma ngwĩye tɛ wɔkara nimisala, Wuro to fangamabe ngwõwɔyi. ¹⁵ A da ye yera ye ma tĩyã na da ngwĩ sõ ma Wuro ta fangamabe fɔga wɔkara nimisalo bahõ ga, ngwõ ha na kwɔ a hõ fyn ga. ¹⁶ Ngwõ timi a nimisala bi ne kyu ye kwakwala hõ, hõ ye sera dɛ ye pepe tala tala ma hõ duba ta ye ma. ¹⁷ Hõ Yesu to sogo ma ne ya, nomo bo tongo na yolingo a we hõ na tɔga da: Kalamogo sõ fɔro, ngwono ma daga ngwõ ta ngwõfatɔ ma hõ sugunɔmabe na wɛbariyayi gũ? ¹⁸ Yesu da a ma: Ngwonona be ne wiri fɔroyi? Sõ fɔro si ha tye Wuro sonala timi ma ga. ¹⁹ Be fane na yeraye tɔ̀. Ye be ka sõ yɛ ga. Ye be ka kakalabe ta ga. Ye be ka sõ ta fa kimi ga. Ye be ka nĩyõ dɛ sõ ma ga. Ye be ka sõ dyebɛ ga. Ye be be tõ kɔ be sye yirebɛ. ²⁰ Ngwona nomo da a ma: Kalamogo, mɛ kwa ngwona fane na yeraye pepe ma na dofɔga ne na nimisalo sanga ma. ²¹ Yesu na sege, a da dya a ma. A da a ma: Fa tala be nyanga. Ya be soro hõ fere pepe zabire hõ ne na gwana pere fangadãe ma, be na nafɔro nyaa gũ wuro hõ. Ngwõ timi be na dɔ ne ma. ²² Ngwona nomo zĩ na sini ngwona bɛrɛda ta. A ni na na bãyi fɔno ya kamasɔrɔ a ta nafɔro mane nyaa fɔrona. ²³ Yesu sege ye kyegɛ ma hõ da ya kalanɔmane ma ye nafɔronyaate ta kwɔ sige fɔrona Wuro ta fangamabe hõ. ²⁴ Kalanɔmane kaba ngwone bɛrɛda na nka Yesu da ye ma: Mɛ nɔmane, hõ kwɔ Wuro ta fangamabe hõ, ngwõ sige fɔrona. ²⁵ A sige nyongoma hõ kwɔ misane na wuru hõ, nka nafɔrote ta kwɔ sigeyi ngwõ ma Wuro ta fangamabe hõ. ²⁶ Kalanɔmane kaba fɔrona ngwona bɛrɛda na hõ ye nemɛ tɔga da: E, ne a hõ ma yee, kɔ ngwõ sebɛne kisi? ²⁷ Yesu ne sege hõ da ye ma: Sɔma bana ngwĩ da ma, Wuro ha bana ngwõ ma ga. Wuro ha bana da si ma ga. ²⁸ Pierre da a ma: Sege, mɛ̀ fere pepe to yɛ hõ dɔ be ma. ²⁹ - ³⁰ Yesu na dyabi ye ye yera ye ma tĩyã na da sõ pepe hõ ya kõ to yɛ wala a pyare kɔ a vɔre wala a ta ligeyàra wala a sye wala a tõ wala a nɔmane wala a ta lɔ awe yena kɔ Bɛrɛda Fɔre yena, ye ngwona te na ngwõwɔ nemɛ na zolozolo gũ bo diniya hõ: kwã kɔ vɔre kɔ pyare kɔ ligeyàra kɔ syeri kɔ nɔmane kɔ laga, hõ nyane gũ mɛ. A na sugunɔmabe na wɛbariyayi gũ sɛ̃. ³¹ Nka zɛngɛkɔma na nyaaye na tɛ timikɔma na. Timikɔma na nyaaye na tɛ zɛngɛkɔma na. ³² Ye mane ti sogo ma ne ba ne ya Zerusalem. Yesu mane ti ya kalanɔmane zĩ hõ. Kũ̀ mane kalanɔmane fɔga. Ye timi dɔ sɔma mane kwã mɛ. Yesu ya kɔ ya kalanɔmane fumɔla nemɛ ye sana bo piri ma yɛ. Da ngwĩye na tɛ a na, a dofɔga ngwõ yera ye ma. ³³ A da ye ma: Ke tine ba ne ya Zerusalem. Sãsu No na kwɔ salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi sera hõ ngwɛ̃. ³⁴ Ngwõwɔ na a zi hõ dibɛzyo tibɛ ne ka a ma hõ na võ kɔ gwelekame nemɛ hõ na yɛ. A na ngwini sa a siri kɔ na nyi saaro kɔ ma. ³⁵ Ngwõ timi Zebede ta nemɛnimisini Yakuba kɔ Zã ye dɔbɛ Yesu na hõ da a ma: Kalamogo, mɛ̀ na ngwĩ fa mɛ be ta, mɛ̀ tyata be ngwõ ta mɛ̀ ma. ³⁶ Yesu ne tɔga da ye ngwono ye tyata ye ngwõ ta ye ma? ³⁷ Ye na dyabi da: Be hõ na kwɔ bya fangamabe na yiregwagayi hõ ngwĩ sanga ma, to mɛ̀ na sonala hõ tanga be digesoro ma, bo sonala hõ tanga be ninanga ma ngwɛ̃. ³⁸ Nka Yesu da ye ma ye ye ngwĩ fa mɛ, ye ha ngwõ tɔ̀ ga. A ne tɔga: Ma na mɛnɛ kɔ nyane na zokobalo ngwĩ nemɛ, ka sebɛne mɛnɛ kɔ ngwõ nemɛ ra? Ma na nyane ngwɛne, ka sebɛne nyane yee ra? ³⁹ Ye na dyabi da ye sebɛ. Yesu da ye ma: Ma na mɛnɛ kɔ zokobalo ngwĩ nemɛ, ka na mɛnɛ kɔ ngwõ nemɛ. Ma na nyane ngwɛne, ka na nyane yee nemɛ si mɛ. ⁴⁰ Nka hõ tanga ne digesoro kɔ ne ninanga ma, mɛ ha sebɛne ngwõ yera ga. A da: Wuro ngwona bi hõ tetɛrɛ ngwĩye ma, a na pere ngwõwɔ ma. ⁴¹ Ngwona kalanɔmane sɛrɛ sɔma fũ ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, ye wora ba Yakuba kɔ Zã ta. ⁴² Yesu ne pepe wiri hõ da ye ma: Ka tɔ̀ da sɔma ngwĩye dyati zamɛ ngwonakɔma, ngwõwɔ ti sɔma ngwõ̀ na. Ye ta sɔma yee fanga dɛ ye ma. ⁴³ Nka ngwõ nemɛ ka tɛ ka woro hõ ga. Ne ka na bo hõ ne tyata tɛ sõ gwaga na, a daga tɛ kya baratɛta na. ⁴⁴ Ne ka na bo hõ ne kya tɛ zɛngɛte na, ngwõ hõ tɛ bɔ sɛrɛ ta tere na. ⁴⁵ Sãsu No yɛrɛ ha na ngwõfatɔ sɔma a mako fɔro ga. A na hõ sɔma mako fɔro hõ ye yɛrɛ ni pere sɔma nyaa ta ngwonawɛ salaka na. ⁴⁶ Ye mane wiri Zeriko. Yesu kɔ ya kalanɔmane kɔ zamɛ na nyaaye ne ti sa hõ ngwona kuru hõ. Fu bo mane tanga sogo do ma ne salaka mɛ. A mane Time no Baretime. ⁴⁷ A mɔ ngwĩ sanga ma ya Nazarɛti sõ Yesu, a songo hõ da: Dauda no Yesu, makare ne na. ⁴⁸ Sɔma bɛri kyɛ a ma ya bɔɔ, nka a mane fa kwe ya songobe ma da: Dauda no, makare ne na. ⁴⁹ Yesu taa ye ya wiri. Ye fu wiri hõ da a ma: Be woro sige. Tuma, a be wiri. ⁵⁰ A ya zogwaga dira hõ tuma tige ye dɔbɛ Yesu na. ⁵¹ Yesu na tɔga da: Ngwono be tyata ma ngwõ ta be ma? Fu na dyabi da: Kalamogo, ma tyata sege zɛ yɛ. ⁵² Yesu da a ma: Ya, bya lanabɛbe ngwõ be kɛnɛbɛ. Ngwona no tala hõ a sege zɛ. A dɔ Yesu ma sogo ma.

¹ Ye vetira Zerusalem, Betifaze kɔ Betani kire birɛ piri ma. Ye wiri Oliviye tolo ma ngwĩ sanga ma Yesu ya kalanɔmane sɔma pɔla fane ye zĩ ho. ² A da ye ma, ye kuru ngwĩ ti ye zĩ hõ, ye ya ngwɛ̃. Ye ne ti kwɔ hõ kuru kɔrɔ hõ, ye na samare no na pɛrɛyi za, sõ si ha ba tanga zɛ a ma dɛ̃ ga. Ye ya firi na kɔ le. ³ Ne sõ bo hõ ka tɔga ye ngwonona ka a firi, ka da a ma: Matigi mako ti a na, a na bere na fane be ma basyɛbasyɛ o. ⁴ Ye ya samare no na pɛrɛyi za wisogo hõ. Ye na firi. ⁵ Sɔma ngwĩye mane ti ngwɛ̃, ngwõwɔ na bɔ ne tɔga da: Ngwonona ka tine ngwona samare no firi? ⁶ Yesu mane ngwĩ fa yera ye ma, ye ngwõwɔ dyabi kɔ ngwõ nemɛ. Ngwona sɔma dyã ye ya kɔ le. ⁷ Ye ya kɔ samare no nemɛ Yesu birɛ. Ye ya zogore dɛ a ma. Yesu ba tanga a ma. ⁸ Sɔma nyaa ya zogore yire sogo ma. Bɔ sɔdazugo yɔ ne yire sogo ma. ⁹ Sɔma ngwĩye mane ya Yesu zĩ hõ kɔ sɔma ngwĩye mane dɔ a timi, ngwõwɔ ne songo ne da: Noro hõ dɛ Wuro ma. Wuro duba ngwona te ma ngwĩ ngwõ na kɔ Matigi togo nemɛ. ¹⁰ Fangamabe ngwĩ ngwõ na tye, Wuro duba ngwõ ma. Ngwõ ke tõ Dauda ta fangamabe. Noro hõ dɛ Wuro ma wuro hõ. ¹¹ Yesu kwɔ Zerusalem hõ fɔno ya Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ, hõ na kyegɛ pepe sege mini kɔ lɔ. Sĩ mane tini wɛ, ngwõ yena awe kɔ ya kalanɔmane sɔma fumɔla sa ya Betani. ¹² Ngwona ngwinisĩ ye ne ti sa hõ Betani, wu Yesu fɔga. ¹³ Hõ na to dɛrɛ do hõ a kafɔna sɔno bo za, dazugo ne ti a ma. A ya sege a ma yala ne a hõ ne na no bo za a ma. Nka a ya wiri ngwona sɔno birɛ ngwĩ sanga ma a ma fui za a ma dazugo timi ma ga. Kafɔna vɔrɔ sanga ha mane wiri dɛ̃ ga. ¹⁴ Yesu da ngwona kafɔna ma ye sõ si ha na a no zõ titiri melemele ga. A ta kalanɔmane ngwõ mɔ. ¹⁵ Ngwõ timi ye ya wiri Zerusalem. Yesu kwɔ Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ. Sɔma ngwĩye mane fere zabire kɔ ngwĩye mane fere tɛrɛ Wuro kõ yuu hõ, a dofɔga ngwõwɔ laga ne sabɛ ngwɛ̃. A gwana katirare ta tabale bi ne sugu hõ zɛnɛyala zabirere ta kwara bi ne kwe. ¹⁶ A ma dyã sõ si bye bi hõ dɔ fɔno Wuro kõ yuu hõ ga. ¹⁷ Ngwõ timi a sɔma kala da: A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da sɔma na mya kõ wiri si sɔma pepe ta Wuro mɛ kõ. Ki kwane a ta pane ta dõ do na. ¹⁸ Salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi ngwõ mɔ. Ngwõ yena ye mane tɛno kya ngwõfatɔ ye Yesu yɛ. A ta kala mane zamɛ pepe fɔga fɔrona. Ngwõ yena Yahutuye mane kwã a na. ¹⁹ Le ba ngwĩ sanga ma Yesu kɔ ya kalanɔmane sa kuru kɔrɔ hõ. ²⁰ Ngwona ngwinisĩ kikima tn ye ne ti fɔno hõ sogo ma, ye ngwona kafɔna za a kwiyɛ fɔ ya zi ye sile hõ. ²¹ Da ngwĩ mane tɛ, Pierre kakiri dige kɔ ngwõ nemɛ. A da Yesu ma: Kalamogo segere, be kafona ngwĩ voda, a kwiyɛ. ²² Yesu da ya kalanɔmane ma: Ka la Wuro na. ²³ A da ye yera ye ma tĩyã na da sõ ngwĩ hõ lanabɛbe ta, ngwõ sebɛne da bo tolo ma ya tuma ye wa ngwɛ̃ hõ ya bɛrɛ nyengezu hõ. Ye ne a ma sigasiga ye kɔrɔ hõ ga, ne a hõ la ye na da ye ngwĩ fa yera, ye ngwõ na tɛ, ngwõ na tɛ a ma. ²⁴ Yesu da: Ngwõ yena ne ka hõ Wuro mɛ bo fa na, ka hõ la a na da ka na ngwõ gũ, ngwõ na tɛ ka ma. ²⁵ A da: Ne ka hõ tuma taa da ka Wuro mɛ, ne fa bo hõ ne ti ki kɔ bo sõ yɔ, ka yafa ngwõ ma ngwõfato ka Tõ ngwĩ ti wuro hõ, ngwõ hõ kya kakye yafa ka ma mɛ. ²⁶ [Ne ka ma yafa ka nemɛ ma ga, ka Tõ ngwĩ ngwõ ti wuro hõ, ngwõ ha na kya kakye yafa ka ma mɛ ga.] ²⁷ Ye bere ya Zerusalem yɛ mɛ. Hõ Yesu to a ne ti yarayara hõ Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ, salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi kɔ somɔlala ya Yesu birɛ. ²⁸ Ye na tɔga da: We be ngwona fanga gũ hõ ne bɔ da ta? Kɔ ngwona da na tɛ fanga pere be ma? ²⁹ Yesu ne dyabi da: Mɛ ki tɔga dadogo tala na mɛ. Ne ka hõ ngwõ yera ne ma, mɛ ngwona da na tɛ fanga gũ ngwõ ngwɛ̃, ma na ngwõ yera ka ma. ³⁰ Kɔ ngwõ Zã fane ya sɔma batize, Wuro ra, ta sɔma? Ka yera ne ma. ³¹ Ye dofɔga ne dakwiyɛ ngwona da na hõ da: Ne ke hõ da Wuro ngwõ a fane, a na ke tɔga da ngwono tɛ ke hõ ma la a na ga? ³² Ne ke hõ da sɔma ngwõ a fane, ke kwã zamɛ na kamasɔrɔ sɔma pepe mane da ye Zã ngwõ puruta yɛrɛyɛrɛ. ³³ Ngwõ yena ye Yesu dyabi da ye ha tɔ̀ ga. Yesu da ye ma ye aiwa, ye yi ngwona da na tɛ fanga gũ ngwõ ngwɛ̃, ye ha na ngwõ yera ye ma mɛ ga.

¹ Ngwõ timi Yesu dofɔga hõ dakalo bo yera ye ma da: Sõ bo mane rezɛ̃ nako wa. A lu tɔgɔ na kori hõ rezɛ̃ na zu wɛ wuru sɛ̃ hõ garede kõ na kuroyi tɔgɔ. Ngwõ timi a rezɛ̃ lɔ kalofa lagasone ma hõ ya kuru hõ. ² Rezɛ̃ nɔmane pɔra sanga wiri ngwĩ sanga ma a ya baratɛta bo fane hõ ya ngwona lagasone birɛ, ye rezɛ̃ nɔmane bɔ pera ma. ³ Nka ye ngwona batatɛta fɔga na vuro hõ na to a ya sera kɔba. ⁴ Nakote baratɛta za fane, ngwõ ya. Ye ngwõ vuro a ngwõtulu ma na fɔga yagayaga. ⁵ Nakote zayi fane, ye ngwõ yɛ. Ngwõ timi a baratɛre na nyaaye fane. Ye bɔ vuro hõ bɔ yɛ. ⁶ No sonala legelege mane ti ngwona nakote ta, a da mane dya a ma fɔrona. A ngwõ fane lɛloma hõ da ye na ye no yirebɛ. ⁷ Nka lagasone da ye nemɛ ma ye ngwona no na tɛ nako ngwonate na bo kɔ ma. Ye da: Ka na ke a yɛ. A kɔrɔ na tɛ kiyi na. ⁸ Ye na no fɔga na yɛ na na soro bi na dira nako timi. ⁹ Aiwa, ngwono rezɛ̃ nakote na ngwõ ta hã? A na ngwona lagasone pepe yɛ hõ ngwona rezɛ̃ nako kalofa sɔma zɛ ma. ¹⁰ Yesu da: Ka bɔ bɛrɛda kala Wuro ta bɛrɛda hõ ga ra, ye: Kõ tɔgɔre maga dɔgɔno ngwĩ hõ, ngwõ tɛ kõ na telebɛ dɔgɔno na. ¹¹ Matigi ɔngwõ ngwõ ta. Ngwõ kabako da ke nyena hõ. ¹² Yahutuye ngwonakɔma mane tɔ̀ da Yesu ngwona dakalo yera yewɔ yena. Ngwõ yena ye mane tɛno kya hõ Yesu fɔga. Nka ye mane kwã zamɛ na. Ye na to yɛ hõ ya. ¹³ Ye Farisyɛ̃ kɔma bɔ kɔ Herode kɔma bɔ fane Yesu birɛ ngwõfatɔ ye Yesu do hõ mɔ kɔ tɔgaro nemɛ. ¹⁴ Ye na da a ma: Kalamogo, mɛ̀ tɔ̀ da be tĩyã yera. Be ha kwã sɔma na ga. Be ha sõ dɛ̀gɛ̀ sõ na mɛ ga. Be sɔma kala kɔ Wuro ta tĩyã kɔ Wuro ta sogo ta ya da nemɛ. Yera wa, sõ daga lãpo sara Rome kɔma ta fangama gwaga ma ra, ta a ha daga ngwõ ta ga? Ke daga na sara ra, ta ke ha daga na sara ga? ¹⁵ Nka Yesu ne ta dapɔlabɛribe tɔ̀. A da ye ma: Ngwono tɛ ka hõ na ne mɔ ne do hõ? Ka na kɔ gwana bo nemɛ, ma a sege. ¹⁶ Ye bo dɔrɔ a ma. Yesu ne tɔga da: Kɔ dya kɔ kɔ togo ngwõ ti a ma? Ye da ye Rome kɔma ta fangama gwagayi. ¹⁷ Ngwona sanga ma Yesu da ye ma: Aiwa, ka fangamayi pere fangama ma hõ Wuroyi pere Wuro ma. Ye kaba ngwona bɛrɛda na fɔrona. ¹⁸ Sadusyɛ̃ mane da ye sara ha na ngwini ga. Ye na bɔ ya Yesu birɛ hõ na tɔga da: ¹⁹ Kalamogo, Musa bo fane sɛbɛ na pere ke ma da: Ne bo sõ syeno hõ siri ma no gũ ya yà ma ga, a syeno daga ngwona yà bi na nyo hõ timi kɔma gũ ngwona siriyi ma. ²⁰ Aiwa, tonɔmane sɔma kopɔra bɔ mane tye. Ye na pɔrayi yà nyo, ngwõ siri ma no gũ ga. ²¹ A na pɔlalo ngwona yà bi na nyo. A siri ma no gũ ga. A na saaro tɛ yee yɛ mɛ. ²² Ye pepe sɔma kopɔra ngwona yà nyo. Ye pepe siri ma no gũ ngwona yà ma ga. Ngwõ pepe timi ngwona yà siri mɛ. ²³ Aiwa, sara ngwini kɔ ma ngwona yà na tɛ ye na we sonala ta yà na? Ye pepe sɔma kopɔra mana nyo. ²⁴ Yesu da ye ma ye ye fire, ye ha Wuro ta bɛrɛda kɔrɔ tɔ̀ ga. Ye ha Wuro ta sebɛbe tɔ̀ mɛ ga. ²⁵ A da: Sara ngwini kɔ ma sĩ ha na yà nyo ga. Yà ha na pere sĩ ma ga. Ye kɔ wuro hõ mɛlɛkɛe na tɛ tala. ²⁶ A da: Sara ngwinibe ta piri ma na, ka a kala Musa ta kitabu hõ sɔno silalo ta da na ga ra? Wuro da Musa ma ye yi Ibrahima ta Wuro kɔ Isaka ta Wuro kɔ Yakuba ta Wuro. ²⁷ Ye yi ngwõ sɔma sugi ta Wuro, ye ha sara ta Wuro ga. A da ye fire ngwona da na fɔrona. ²⁸ Tõ na kalamogo sõ bo ngwona dakwiyɛ bɛrɛda mɔ. A na za da Yesu mane Sadusyɛ̃ kɔma dyabi ne fɔro.A ye dɔbɛ a na hõ na tɔga da: Fane na yeraye na yireyi, ngwõ weyi? ²⁹ Yesu na dyabi da: Bo fane na yeraye na yireyi, ye: Israyɛli kɔma, ka mɔ dɛ̃. Matiga kya Wuro ngwõ Matigi tala legelege. ³⁰ Be Matigi bya Wuro kanu kɔ be kɔrɔ pepe nemɛ kɔ be ni pepe nemɛ kɔ be kakiri pepe nemɛ kɔ be barika pepe nemɛ. ³¹ A na pɔlalo: Be be nemɛ sõ kanu wɔkara be yɛrɛ. Fane na yeraye si ha yireyi ngwõwɔ ma ga. ³² Ngwona tõ na kalamogo sõ da Yesu ma: Ngwõ tĩyã, kalamogo. Be ngwĩ fa yera, ngwõ tĩyã. Matigi Wuro tala legelege ngwõ tye. Zayi ha tye awe timi ma ga. ³³ Hõ Wuro kanu kɔ be kɔrɔ pepe nemɛ kɔ be kakiri pepe kɔ be barika pepe nemɛ hõ be nemɛ sõ kanu wɔkara be yɛrɛ, ngwõ yireyi salaka na ngwɛneyi kɔ salaka sifa pepe ma. ³⁴ Yesu a za da a dyabibe ta kɔ kakirikɔmabe nemɛ. A da a ma ya birɛ ha dɛrɛ Wuro ta fangamabe na ga. Ngwõ timi sõ ma ye woro sige na tɔga fui na titiri ga. ³⁵ Hõ Yesu to sɔma kala hõ Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ, a sɔma tɔga da: Ne na tõ na kalamogi tɛ hõ ne da ye Masiya ngwõ Dauda timi sõ? ³⁶ Ni na kìnìyi Dauda yɛrɛ zĩ fɔga, a da: Matigi da mya Matigi ma: Na tanga ne digesoro ma piri ma fɔ ma hõ be zugi tege be kãe we. ³⁷ Dauda yɛrɛ Masiya wiri da Matigi. Ne na awe tɛ hõ tɛ Dauda timi sõ na? Zamɛ mane Yesu ta bɛrɛda mɔ kɔ nihõdyaro nemɛ. ³⁸ A ye kala hõ da: Ka ka yɛrɛ kɔrɔse tõ na kalamogi ta da na. Ye forokya kurokuro ka ne yara wisoga hõ. Sɔma ne bire ye na fɔrona, ngwõ ngwõ dya ye ma. ³⁹ A dya ye ma hõ ya tanga sɔma zĩ hõ Wuro yirebɛ kwã hõ. Zama yee zõ do hõ tanga da fɔre da dya ye ma. ⁴⁰ Ye yɔfuro yàra sera hõ fere pepe tɔ ye ta. Ngwõ timi ye ya syedɛrɛ Wuro mɛbe hõ ngwõfatɔ ye ye yɛrɛ dɔrɔ sɔma syɛbɛ. Ye na nyane na yiregwagayi gũ. ⁴¹ Yesu ya kwɔ tanga Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ salaka na kɛsu ngwõ̀ na tele do birɛ ne sɔma ta gwana kyɛno sege. Nafɔronyaakɔma mane gwana nyaa ka kɛsu bõ. ⁴² Yɔfuro yà na fangadã bo na gwana mɛngɛ nɔma pɔla ka ngwona kɛsu hõ. Ngwona gwana ha mane yalo tama pɔla wala saa nemɛ ma ga. ⁴³ Ngwona sanga ma Yesu ya kalanɔmane wiri hõ da ye ma: Ma yera ka ma tĩyã na da bo yɔfuro yà na fangadã gwana ngwĩye ka ngwona salaka na kɛsu hõ, ngwõwɔ nyaaye bɔ sɔma sɛrɛ pepeye ma. ⁴⁴ Ngwõwɔ pepe bɔ wa ya nafɔro hõ, hõ ne pere. Awe kwane kɔ ya fangadãbe pepe, a ye na woro fa pepe pere, fui si ba wɔ a ta ga.

¹ Yesu ne ti sa hõ Wuro kõ yuu bõ, a ta kalanɔmane na sonala da a ma: Kalamogo, segere. Bɔ dɔge fɔre kɔ bo kwã yire tɔgɔno sege. ² Yesu na dyabi da: Be nyono ti bɔ kwã na ga ra? Hale dɔgɔno tala ha na wɔ ye nemɛ ma bɛ ngwĩye ha na bɛrɛ ga. ³ Yesu mane tanga Oliviye tolo ma Wuro kõ yuu ngwõ̀ na tele do na. Pierre kɔ Yakuba kɔ Zã kɔ Andre dama mane ti kɔ le. ⁴ Ye da a ma: Be daga ngwona da tɛ sanga yera mɛ̀ ma. Ne ngwona da tɛ sanga hõ wiri, we tagamasɛ̃ ngwõ na pya tɛ dɛ̃? ⁵ Ngwona sanga ma Yesu da ye ye yɛyɛ kɔrɔse, sõ si ka ye firebɛ ga. ⁶ Ye sɔma nyaa na na kɔ a togo nemɛ hõ da ye yi yɛrɛ ngwõ Masiya. Ye na sɔma nyaa firebɛ. ⁷ A da ye ma: Ne ka hõ kũ dige kõ mɔ ngwĩ birɛ ba dɛrɛ ka na ga hõ kũ kwinibe ta da mɔ ngwĩ sanga ma, ka kakiri ka nyangamu ga. Ngwona da daga tɛ nka ngwõ ha diniya wɛ sanga dɛ̃ ga. ⁸ Si sɔma bɔ na tuma bo si sɔma na. Fangamabe bo na tuma fangamabe bo na. Lagakõ na sɔma bo piri ma. Wu na yireyi na bɛrɛ gana ma. Ngwõwɔ tɛ wɔkara yà ta nyane na dofɛgɛ do a mana sanga ma. ⁹ Yesu da ye ma: Ka ka yɛrɛ kɔrɔse kamasɔrɔ sɔma na ya kɔ ka nemɛ kitisɔre birɛ. Ye na ka võ Wuro yirebɛ kwã hõ. Ye na ya kɔ ka nemɛ guvuneremã ngwonakɔma kɔ fangamɛ zĩ hõ mɛ togo yena. Ka na kya syɛrɛbe wa ye zĩ hõ. ¹⁰ Sane ngwõ hõ tɛ, Bɛrɛda Fɔre na wadyuli daga tɛ si sɔma pepe ma dɛ̃. ¹¹ Ne ye hõ ka foga hõ ya kɔ ka nemɛ kitisɔre birɛ ngwĩ sanga ma, ka na ngwĩ fa yera, ka ka ni na bã kɔ ngwõ nemɛ ga. Bɛrɛda ngwĩye hõ kwɔ ka kɔrɔ hõ ngwona sanga ma yɛrɛ, ka ngwõwɔ yera kamasɔrɔ a ha ki yɛrɛ ngwõ tine bɛri ga, fɔ Ni na kìnìyi. ¹² Syeno na ye syeno ka sɔma sera hõ ngwõfatɔ ya yɛ. Tamɛ na ngwõ nemɛ ta ye nɔmane na. Nɔmane na tuma ye na vɔrɔ sɔma na mɛ ngwõfatɔ ye ye yɛ. ¹³ Sɔma pepe na ka koneya mɛ yena. Nka ngwĩ hõ somɔna fɔ ya wiri wɛ sanga ma, ngwõ na kisi. ¹⁴ Yesu da: Ka na fa na yagayi za ngwĩ ngwõ sõ kwãbɛ. A ha daga ti ngwõ ngwɛ̃ ga, a na ti ngwɛ̃. Ngwĩ ngwõ bo kala, ngwõ hõ na famu. Ngwona sanga ma sɔma ngwĩye ngwõ ti Zude gana hõ, ngwõwɔ daga tongo ya tola birɛ piri ma. ¹⁵ Ngwĩ ngwõ ti zɛ ngwõ̀ ma, ngwõ ka zi kwɔ kõ hõ, hõ ya fere bi ga. ¹⁶ Sõ ngwĩ ti lɔ hõ, ngwõ ka bere bige ya ya zogwaga bi ga. ¹⁷ Tɔrɔbɛ yàra kɔ ngwĩye ti kɔ nyingi sige nɔmane nemɛ, ngwõwɔ na nyane fɔrona ngwona kɔ ma. ¹⁸ Ka Wuro mɛ da ngwona da ka tɛ pyã sanga ma ga. ¹⁹ Ngwona wakati hõ nyane na yireyi hõ yaloyi nyane pepe ma ngwĩye tɛ na dofɔga diniya tege sanga ma Wuro ta fɔ na wiri sɔma ma. Ngwõ nemɛ na nyane ha na tɛ titiri melemele ga. ²⁰ Ne Matigi ma mane bo wa ngwona kɔ na bo hõ ga, sõ si ha mane na kisi ga. Nka a bɔ wa ye hõ a ta dɛ̀gɛ̀wɛ sɔma yena. ²¹ Ne sõ bo hõ da ka ma ngwona sanga ma ye sege Masiya ti bɛ wala a ti yoo, ka ka la ye na ga. ²² Masiya na nĩyõsɔre kɔ purusɔma na nĩyõsɔre na na. Ye na tagamasɛ̃ kɔ kabako da ta ngwõfatɔ ye sɔma firebɛ. Hale ne ye hõ ne sebɛne Wuro ta dɛ̀gɛ̀wɛ sɔma firebɛ, ye na ngwõ ta. ²³ Ki kwane, ka ka yɛrɛ kɔrɔse. Ma pya ne ngwona da yera ka ma. ²⁴ Nka ngwona sanga ma ngwona nyane fɔno wɛ timi ma, sĩ na tunuyo. Yu ha na wɔlɔ ga. ²⁵ Mamala na bɛrɛ hõ tuma wuro hõ. Sebɛbe ti fere ngwĩye ta wuro hõ, ngwõwɔ na sɔma. ²⁶ Ngwona sanga ma ye na Sãsu No na nayi za, a ne na dabara ma ne na kɔ fanga na yireyi kɔ noro nemɛ. ²⁷ A na ya mɛlɛkɛe fane lagakõ zĩ naa ma hõ na ta dɛ̀gɛ̀wɛ sɔma kwe, na dofɔga lagakõ tege ma fɔ ya wiri wurokõ tege ma. ²⁸ Yesu da: Ka kafɔna sɔno sege hõ na ta da kala. Ne a kala hõ dofɔga ne nungu ngwĩ sanga ma, ka tɔ̀ da pyã hõ vetira. ²⁹ Yee nemɛ mɛ, ka hõ ngwona da na tɛye za ngwĩ sanga ma, ka tɔ̀ da ngwona da na tɛ wakati vetira, a wiri wɛ yɛrɛ. ³⁰ Ma yera ka ma tĩyã na da sɔma ngwĩye ngwõ sugu basyɛ, ngwõwɔ pepe ha na siri wɛ ga sane ngwona da pepe hõ dopaga. ³¹ Wurokõ kɔ lagakõ na fɔno nka mya bɛrɛda ha na fɔno abada ga. ³² Sõ si ha ngwona kɔ kɔ a na wakati tɔ̀ ga. Wuro hõ mɛlɛkɛe ha a tɔ̀ mɛ ga. Wuro Nonanimisĩ ha ngwõ tɔ̀ ga. Tõ Wuro sonala legelege ngwõ ngwõ tɔ̀. ³³ Ka ka yɛrɛ kɔrɔse hõ wɔ ka nyono na. Ka ha ngwona da na wakati tɔ̀ ga. ³⁴ A na tɛ wɔkara nomo bo mane ti ya hõ kuru hõ. A ya sanga ma a ya fere pepe kalofa ya baratɛre ma. A ne pepe tala tala ta bara dɔrɔ ye ma hõ da konõdo na kɔrɔseta ma ya wɔ ye nyono na. ³⁵ Aiwa, ka wɔ ka nyono na kamasɔrɔ kõte na na ngwĩ sanga ma, ka ha ngwõ tɔ̀ ga. Dɔra a na tɛ lema wala boroma wala kokoro pɛro sanga ma wala kikima, ka ha ngwõ tɔ̀ ga. ³⁶ Ne a hõ na no hõ, a ka na bare ka na ka ne nyi ga rɛ. ³⁷ Yesu da: Ma ngwĩ fa yera ka ma, ma ngwõ yera sɔma pepe ma: Ka wɔ ka nyono na.

¹ Fɔnoma na sale kɔ buru na koobɛbariyayi na sale mane wɔ nyi pɔla. Salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi mane tɛno kya hõ Yesu fɔga kɔ nyenamakwiyɛ nemɛ ngwõfatɔ ya yɛ. ² Ye da: Ke ha sebɛna fɔga sale sanga ma ga ngwõfatɔ zamɛ ka na songoro tumabɛ ga. ³ Hõ Yesu to zama hõ Simõ wurobute ta kõ hõ Betani kuru hõ, yà bo kwɔ yɛ kɔ nyi kyɛ bɛlo na fɛ̃fɛ̃yi bo nemɛ. A ne pagaa ngwunu dya nyi bo na, ye ngwĩ ta kɔ narede nemɛ, ngwõ tere mane ba fɔrona. A ngwona bɛlo do kyo hõ na kɔrɔ hõ nyi ka Yesu ngwõ̀ hõ. ⁴ Sɔma ngwĩye mane ti ngwɛ̃, ngwõwɔ na bɔ wora ba. Ye da ye nemɛ ma: Bo ngwunu dya nyi yagangwõ̀, ngwõ ngwono mɔ? ⁵ Ke mane sebɛne ngwona nyi zabire gwana nyaa na hõ ngwõ pere fangadãe ma. Ye bɛri kyɛ ngwona yà ma. ⁶ Nka Yesu da ye ma ye ya to yɛ. Ye ngwonona ye ngwona yà ni na bã? Adaa ngwĩ fa ta yi ma, ngwõ fɔro. ⁷ Yesu da: Fangadãe ti ka woro hõ sanga pepe ma. Ngwĩ sanga hõ dya ka ma, ka sebɛne dafɔre ta ye ma. Nka mɛ ha na ti ka woro hõ sanga pepe ma ga. ⁸ Ngwona yà ya sebɛbe ta. A mɛ na sãge nyi ka ne ma sane ma hõ siri. ⁹ A da: Ma yera ka ma tĩyã na da sɔma hõ Bɛrɛda Fɔre yera ngwõ ngwɛ̃ pepe diniya bi pepetai hõ, bo yà ngwĩ fa ta, ye na sɔma kakiri dige a ta da na. ¹⁰ Zuda Isikariote ngwĩ mane kalanɔmane fumɔla na sonala, ngwõ ya salakawɛre ngwonakɔma birɛ hõ yera ye ma da ye tyata Yesu ka ye sera hõ. ¹¹ Ya ta bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, ngwõ mane dya ye ma fɔrona. Ye na latege da ye na gwana pera ma. Na dofɔga ngwona sanga ma Zuda mane wakati na fɔroyi kya hõ Yesu ka ye sera hõ. ¹² Buru na koobɛbariyayi na sale na gwere kɔ mane wiri. Ye mane gwanɔmane yɛ ne ta salaka na ngwona kɔ ma hõ Fɔnoma na zõfa zõ. Yesu ta kalanɔmane na tɔga da: We be tyata mɛ̀ Fɔnoma na sale na zõfa tetɛrɛ be ma? ¹³ Yesu ya kalanɔmane sɔma pɔla fane hõ da ye ma ye ye kwɔ kuru kɔro hõ. Ye na tɛ̃ kɔ nomo bo nemɛ, zɔlɔ ne dɛɛ a ngwõ hõ, zo ne ti a hõ. Ye ye dɔ ngwõ ma. ¹⁴ Ya hõ kwɔ ngwõ ngwɛ̃, ye yera ngwona kõte ma ye kalamogo da ye yi kɔ ya kalanɔmane na Fɔnoma na sale na zõfa zõ kõ ngwĩ hõ, ye we ngwõ ti? ¹⁵ A da ye ma: Kõte na zanga na yireyi bo dɔrɔ ka ma, fere ti a kɔrɔ hõ. Ka Fɔnoma na sale na zõfa tetɛrɛ ke ma ngwɛ̃. ¹⁶ Ngwona kalanɔmane ya kwɔ kuru kɔrɔ hõ. Ye ya ye za wɔkara Yesu mane yera ye ma ngwɛne. Ye Fɔnoma na sale na zõfa tetɛrɛ ngwɛ̃. ¹⁷ Wuru ba ngwĩ sanga ma, Yesu kɔ ya kalanɔmane fumɔla na. ¹⁸ Hõ ne to zõfa ngwõ hõ ye ne zõ, Yesu da ye ma: Ma yera ka ma tĩyã na da ka na sonala ngwĩ ngwõ kwe ne zõ kɔ ne nemɛ, ngwõ na ne ka sɔma sera hõ. ¹⁹ Kalanɔmane pepe ni na bã. Ye pepe sɔma tala tala na tɔga da: A mɛ ra? ²⁰ Yesu ne dyabi da: A ki sɔma fumɔla na sonala ngwĩ ngwõ ye soro ka tasa hõ ne kwe ne yɔ kɔ ne nemɛ. ²¹ Sãsu No na siri hõ kanya kɔ Wuro ta bɛrɛda nemɛ ngwĩ ngwõ sɛbɛɛ a ta da na, ngwona da tĩyã. Nka ngwona te ngwĩ ngwõ na a ka sɔma sera hõ, bono ti ngwõ ma. Ne ngwona nomo mane wɔ yɛ, ma vɔrɔ ga, ngwõ mane na fõ a ma. ²² Hõ ne to zama hõ, Yesu buru bi hõ barika yera Wuro ma hõ na yɔyɔ na pere ya kalanɔmane ma. A da ye ma: Ka bo bi, bo mɛ komavere yo. ²³ Ngwõ timi a zokobalo bi hõ barika yera Wuro ma hõ na pere ye ma. Ye pepe bo mɛnɛ. ²⁴ Yesu da ye ma: Ngwõ mɛ tõ, Wuro ta datege na biyi tõ. Ngwona tõ vunu sɔma nyaa yena. ²⁵ Ma yera ka ma tĩyã na da na dofɔga basyɛ, ma ha na bɔ rezɛ̃ nɔmane na zo mɛnɛ titiri ga fɔ ma hõ na na bĩyi mɛnɛ ngwĩ kɔ ma Wuro ta fangamabe hõ. ²⁶ Ye mane Wuro yirebɛ turu sõ hõ tuma ngwɛ̃ hõ ya Oliviye tolo ma. ²⁷ Yesu da ya kalanɔmane ma ye ye pepe na tongo hõ na sonala to kamasɔrɔ a sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da: Ma na gwanɛta yɛ, gware pepe na zãzã. ²⁸ Nka Yesu da ye hõ ngwini sa sara woro hõ ngwĩ sanga ma, ye na ya ye zĩ hõ Galile gana hõ. ²⁹ Pierre da a ma: Hale ne sɔma sɛrɛ hõ ne na tongo be to yɛ, mɛ ha na be dira abada ga. ³⁰ Yesu na dyabi da: Ma yera be ma tĩyã na da sɔma wuru hõ yɛrɛ, sane kokoro hõ pɛro kanyena pɔla na, be na be do bere mya da na kanyena saa na da be ha ne tɔ̀ ga. ³¹ Nka Pierra na yera na sigebɛ a ma fɔrona da, ye hale ne ye ne daga kwe siri kɔ Yesu nemɛ, ye ha na ye do bere a ta da na fyu da ye ha a tɔ̀ ga. Bɔ kalanɔmane sɛrɛ pepe kwe da yee mɛ. ³² Ngwõ timi ye ya bo piri bo ma ngwĩ togo ti Zetesɛmane. Yesu da ya kalanɔmane ma, ye ye tanga ngwɛ̃. Ye ye na ya Wuro mɛ yoo dɛ̃ o. ³³ A kɔ Pierre kɔ Yakuba kɔ Zã ya zĩ hõ. Ninabano na fɔga, a kakiri mane nyangamu fɔrona. ³⁴ A da ye ma: Mɛ ni na bã fɔ ma ne tɛ siri na. Ka wɔ bɛ hõ wɔ ka nyono na. ³⁵ A ya zĩ hõ zɔgɔta hõ zi yolingo lɔ ma hõ Wuro mɛ da ye ne ye hõ ne sebɛne tɛ, ngwona wakati hõ nyane hõ fɔno a ma. ³⁶ A da: Ne Tõ, be ha bana da si ma ga. Bo zokobalo sabɛ ne na ngwõ ngwĩ ngwõ na nyane. Ngwõ pepe na, mɛ dungo ka tɛ ga fɔ be dungo. ³⁷ Ngwõ timi a bere na ya kalanɔmane sɔma saa birɛ hõ ne gũ ye ne nyi. A da Pierre ma: Simõ, be tine nyi ra? Be ha sebɛ wɔ be nyono na hõ lere tala ta kɔ ne nemɛ ga ra? ³⁸ Ka daga wɔ ka nyono na hõ Wuro mɛ ngwõfatɔ ka hõ dɛɛ kɔrɔwɛbe ma. Sõ ni ngwõ dyã nka a komavere barika dɛgɛ. ³⁹ A ye sabɛ ye na yɛ mɛ hõ ya Wuro mɛ hõ ngwona bɛrɛda tala yera yɛ. ⁴⁰ Ngwõ timi a ye bere na ya kalanɔmane birɛ hõ ne gũ ye ne nyi yɛ. Nyi mane ti ye na fɔrona, ye ha mane sebɛne wɔ ye nyono na ga. Ye mane daga ngwĩ fa yera a ma, ye ha mane ngwõ tɔ̀ ga. ⁴¹ A ye bere na a kanyena saaro na hõ da ye ma: Ka tine nyi ne makwɔnabɛ hale basyɛ yɛ ra? Ngwõ na wa. Wakati wiri. Segerɛ, ye na Sãsu No ka kakyetɛre sera hõ. ⁴² Ka tuma ke ya. Sõ ngwĩ na ne ka sɔma sera hõ, ngwõ na wɛ. ⁴³ Hõ Yesu to ngwona bɛrɛda hõ Zuda na, ngwõ mane kalanɔmane fumɔla na sonala. A na kɔ zamɛ nyaa nemɛ, tabekoko kɔ gwangane mane ti ngwõwɔ ta. Salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi ngwõwɔ fane. ⁴⁴ Zuda ngwĩ mane na Yesu ka sɔma sera bõ, ngwõ mane tagamasɛ̃ yera zamɛ ma da ye hõ ngwĩ sõ do liyɔ, ye na tɔ̀ da a ngwõ. Ye ye ngwõ fɔga hõ na kɔrɔse fɔrona hõ ya kɔ le. ⁴⁵ Zuda tele ya Yesu birɛ hõ da a ma: Kalamogo. Ngwõ timi a Yesu do liyɔ. ⁴⁶ Ngwõ tɛ wɛ timi ma, ye Yesu fɔga. ⁴⁷ Yesu tikwere na sonala ya tabaku vo na wa a na syɛ̃ hõ, hõ salakawɛre ngwonate ta tere turu sɔ. ⁴⁸ Yesu da ye ma. Ka na ne fɛgɛ na kɔ tabekoko kɔ gwangane nemɛ wɔkara ka tine dɔ sɔbɛrɛta ma ra? ⁴⁹ Ma mane ti ka birɛ kɔ o kɔ ne soma kala Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ. Ka ma ne fɔga ga. Nka ngwõ tɛ ngwõfatɔ Wuro ta bɛrɛda hõ dopaga. ⁵⁰ A ta kalanɔmane pepe tongo na to yɛ. ⁵¹ Yaliyo bo mane dɔ Yesu timi, pĩzogo dama mane filɛ a ma. Ye mane tyata na fɔga. ⁵² Nka a ya pĩzogo to ye sera hõ, hõ tongo ya ye kõ gwɛlɛ̃gwɛlɛ̃. ⁵³ Ye ya kɔ Yesu nemɛ salakawɛre ngwonate ta kõ hõ. Salakawɛre ngwonakɔma kɔ somɔlala kɔ tõ na kalamogi pepe mane kwe ngwɛ̃. ⁵⁴ Pierre ye to dɛrɛ do hõ ne dɔ Yesu ma fɔ ya kwɔ salakawɛre ngwonate ta lu ma. A ya tanga kɔ garede nemɛ ne tini togo na. ⁵⁵ Salakawɛre ngwonakɔma kɔ zamɛkuru mane syɛrɛbe kya Yesu na ngwõfatɔ ya yɛ, nka ye ma ngwõ gũ ga. ⁵⁶ Sɔma nyaa nĩyono na syɛrɛbe yera Yesu ta da na nka ye ta bɛrɛda ma bɛ̃ ga. ⁵⁷ Bo sõ tuma nĩyono dɛ Yesu ma da: ⁵⁸ A da mɛ̀ nyono na ye sɔma Wuro kõ yuu ngwĩ tɔgɔ, ye yi na ngwõ yaga hõ zayi tɔgɔ nyi saa kɔrɔ hõ, sõ soro ha ngwĩ tɔgɔ ga. ⁵⁹ Ngwõ pepe na, ye ta syɛrɛbe na bɛrɛda ma tɛ tala ga. ⁶⁰ Ngwona sanga ma salakawɛre ngwonate tuma taa zamɛ woro hõ, hõ Yesu tɔga da: Bɔ sɔma tine ngwĩ fa yera bya da na, be ye dyabi ga ra? ⁶¹ Nka Yesu bɔɔ, ma ye dyabi ga. Salakawɛre ngwonate na tɔga yɛ mɛ da: Bi ngwõ Masiya, Dubanate Wuro Nonanimisĩ ra? ⁶² Yesu na dyabi da: Hõõ, mɛ ngwõ. Ka pepe na Sãsu No na tangayi za Wuro sebɛbe pepe na te digesoro ma. Ka na na nayi za dabara ma hõ tuma wuro hõ. ⁶³ Ngwona sanga ma salakawɛre ngwonate ya zogo bara hõ da: Ke mako ha ti syɛrɛ na titiri ga. ⁶⁴ A Wuro togo yaga, ka ngwõ mɔ. Ngwono ka ngwõ dyati ngwona da na? Ye pepe na dyabi da: A daga yɛɛ. ⁶⁵ Ye na bɔ dofɔga ne tibɛ ne kyɛ Yesu ma. Ye na nyena pɛrɛ hõ ye sera mũ na vuro ne da a ma: Yera wa, kɔ ngwõ be vuro? Garede mane Yesu vuro kɔ ye sera nemɛ. ⁶⁶ Hõ Pierre to lu ma lɔ ma, salakawɛre ngwonate ta bara tɛ yà bo na. ⁶⁷ A Pierre za, a ne tini togo na. A na sege fɔrona hõ da a ma: Bi mane kwe ti kɔ Nazarɛti sõ Yesu nemɛ. ⁶⁸ A ye do bere ngwõ na, ya ngwĩ fa yera, ye ha ngwõ tɔ̀ ga. Ye ha ye kɔrɔ tõ mɛ ga. Ngwõ timi a sa lu ma hõ ya konõdo ma. Kokoro pɛro. ⁶⁹ Ngwona bara tɛ yà na za yɛ mɛ hõ yera ngwɛ̃ sɔma ma ye ngwona nomo ye na bo. ⁷⁰ Pierre ye do bere ngwõ na yɛ mɛ. Wakati zɔgɔta fɔno wɛ timi ma, sɔma ngwĩye mane ti ngwɛ̃, ngwõwɔ da Pierre ma mɛ: Siga ti ye hõ ga, bi ye na bo. Bi Galile sõ bo mɛ. ⁷¹ Pierre dofɔga hõ ye yɛrɛ voda da: Ne mɛ hõ ne nĩyõ sɔ, Wuro daga ne nyane. Mɛ ne sũ da ka bɛri nomo ngwĩ ta da na, mɛ ha ngwõ tɔ̀ ga. ⁷² Ngwona no tala hõ kokoro pɛro ye na kanyena pɔlalo na. Pierre kakiri dige kɔ Yesu ta bɛrɛda nemɛ ye: Sane kokoro hõ pɛro kanyena pɔla na, be na be do bere mya da na kanyena saa na, da be ha ne tɔ̀ ga. Pierre dofɔga ne mɔgɔ.

¹ Kikima tn salakawɛre ngwonakɔma ye nemɛ kwe kɔ somɔlala kɔ tõ na kalamogi kɔ kitisɔre na zamɛkuru. Ye Yesu pɛrɛ ya kɔ le Prefet Pilate birɛ. ² Pilate na tɔga da: Bi ngwõ Yahutuye ta fangama ra? Yesu ua dyabi da: A bi ngwõ ngwõ yera. ³ Salakawɛre ngwonakɔma na yagabɛ da nyaa na. ⁴ Pilate ye bere na toga yɛ mɛ da: Bi fa yera ga ra? Ye be yagabɛ da ngwĩye na, be ngwõwɔ mɔ ga ra? ⁵ Nka Yesu ma dyabi ngwona da si na ga fɔ Pilate kaba ngwõ na. ⁶ Fɔnoma na sale sanga ma dɔ o dɔ Pilate mane kasono sonala dira hõ kanya kɔ zamɛ ta dɛ̀gɛ̀wɛyi nemɛ. ⁷ Nomo bo mane ti kaso hõ, a togo ti Barabasi. Ngwõ mane kwe ti kɔ muruti sɔma nemɛ kaso hõ. Yewɔ mane sõ yɛ ye ta murutibe sanga ma. ⁸ Zamɛ ya Pilate birɛ hõ na mɛ da ya daro ne da ngwĩ ta ye ma, ya ngwõ ta. ⁹ Pilate ne dyabi da: Ka tyata ma Yahutuye ta fangama dira ra? ¹⁰ Pilate mane tɔ̀ da Yesu na kerayabe yena Yahutu kɔma mana ka a soro hõ. ¹¹ Nka salakawɛre ngwonakɔma zamɛ sĩsangabɛ ye Pilate mɛ a Barabasi dira. ¹² Pilate bɛri zamɛ ta yɛ mɛ da: Ka ngwĩ wiri Yahutuye ta fangama, ne ma daga ngwõ ta? ¹³ Ye songo hõ da: A kwãgwaga sɔno ma. ¹⁴ Pilate ne tɔga da: Ne na dayaga sye a ngwõ ta? Nka ye songo fɔrona hõ yaloyi gwerena ma da: A kwãgwaga sɔno ma. ¹⁵ Pilate mane tyata zamɛ dungo ta. Ngwõ yena a Barabasi dira. Ngwõ timi a da ye Yesu võ kɔ gwelekame nemɛ. A Yesu ka sorodase sera hõ, ye ya a kwãgwaga sɔno ma. ¹⁶ Sorodase ya kɔ Yesu nemɛ prefet ta lu ma hõ ye kuru kwe ngwɛ̃ pepe. ¹⁷ Ye forokya pɛnɛ ka Yesu ma hõ sana dama ne ta fangama bãfɔla na hõ na pĩ Yesu ngwõ̀ hõ. ¹⁸ Ngwõ timi ye ne bire a na, yanesɛ, Yahutuye ta fangama. ¹⁹ Ye gwanga bi na vuro a ngwõ̀ hõ, hõ tibɛ kyɛ a ma hõ zi yolingo a we hõ tɛ wɔkara ye tina yirebɛ. ²⁰ Ye a zi na wɛ ngwĩ sanga ma, ye ngwona forokya pɛnɛ wa a mogo hõ, hõ na ta zogore bere ne ka a ma yɛ. Ngwõ timi ye sa kɔ le ngwõfatɔ ya kwãgwaga sɔno ma. ²¹ Sirene sõ bo mane tuma ya lɔ hõ, hõ dɔ ne fɔno ngwɛ̃. Ngwona nomo togo ti Simõ, ngwõ Alekisãdire kɔ Rufusi tõ. Sorodase fanga dɛ a ma hõ Yesu na kwagwaga sɔno bi. ²² Ye ya kɔ Yesu nemɛ bo piri bo ma ngwĩ togo ti Gologota, ngwõ kɔrɔ ngwõkobala na bi hõ. ²³ Ye duvɛ̃ nyangamu na kwe kɔ sõ kiribɛ su bo nemɛ na pera ma ya ngwõ mɛnɛ. Nka Yesu ma dyã na mɛnɛ ga. ²⁴ Ngwõ timi ye na kwãgwaga sɔno ma. Ye sɔgɔlɔ dɛ a ta zogore ma hõ ne dini ye nemɛ hõ, hõ kanya kɔ ngwõ nemɛ ngwõfatɔ ye pepe tala tala hõ ya gũyi dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. ²⁵ Ya kwãgwaga sɔno ma ngwĩ sanga ma, ngwõ mane nevere sanga ma kikima. ²⁶ Ya yɛ ngwĩ ngwõ̀ na, ye ngwõ sɛbɛ da: YAHUTUYE TA FANGAMA ²⁷ Ye bɛrɛmasɔma pɔla bɔ kwãgwaga sɔnɔ ma Yesu kyegɛ ma. Tala mane ti a digesoro ma, bo ne ti a ninanga ma. ²⁸ [Yee nemɛ, Wuro ta bɛrɛda ngwĩ fa yera, ye ya dyati dayagatɛta bo, ngwõ mane dopaga.] ²⁹ Sogo ma fɔno sɔma mane ye ngwã koli ne Yesu vini ne da: Õhõ, bi ngwĩ da ye be Wuro kõ yuu wɛbɛ hõ be bere na tɔgɔ nyi saa kɔrɔ hõ, be yɛrɛ kisi hã. ³⁰ Zi be wa sɔno ma. ³¹ Yee nemɛ, salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi mane Yesu zi ne da ye nemɛ ma: A sɔma zɛ kisi nka a ha sebɛne ye yɛrɛ kisi ga. ³² Ye da: Masiya, awe ngwĩ ngwõ Israyɛli kɔma ta fangama, ngwõ hõ zi ye wa sɔno ma ngwõfatɔ ke a za hõ la a na. Ngwona sɔma pɔla ngwĩye mane kwãgwaga a kyegɛ ma, ngwõwɔ mana vini mɛ. ³³ Midi sanga ma sĩ ha mane ngwɛne titiri ga fɔ ya wiri towazere lema. ³⁴ Towazere nemɛ si, Yesu songo kɔ kõ na yireyi nemɛ da: Eli, Eli, lama sabakitane? Ngwõ kɔrɔ, na Wuro, na Wuro, ngwonona be ne dira? ³⁵ Ngwĩye mane taa ngwɛ̃, ngwõwɔ na bɔ ngwona songo kõ mɔ ngwĩ sanga ma, ye da: Sege, a tine Eli wiri. ³⁶ Ye na sonala tongo ya syee bi na ka duvɛ̃ sini hõ, hõ na pɛrɛ sɔgɔlo na kuroyi ma na pere Yesu ma ngwõfatɔ a mɛnɛ. A da: Ka to ke a sege yala ne Eli hõ ne na a zibɛ na wa sɔno ma. ³⁷ Nka Yesu songo kõ na yireyi sabɛ hõ siri. ³⁸ Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ sɔ zogo bara pɔla hõ na dofɔga wuro hõ fɔ zi lɔ ma. ³⁹ Kapitɛni ngwĩ mane taa Yesu ngwõ̀ na tele do birɛ, ngwõ a za ngwĩ sanga ma da a songo hõ siri yee nemɛ si, ngwõ da: Tĩyã na, bo nomo mane Wuro No yɛrɛ. ⁴⁰ Yàra bɔ mane taa dɛrɛ do hõ ne ngwona da sege. Ye na bɔ mane bɔ yo: Magadala Mariama kɔ Yakuba silalo kɔ Zose sye Mariama kɔ Salome. ⁴¹ Hõ Yesu to Galile gana hõ, ngwona yàra mane dɔ a ma hõ na mako fɔro. Ye kɔ yàra zɛ na nyaaye mane ti ngwɛ̃ mɛ ngwĩye mane ya kɔ le Zerusalem. ⁴² Le mane ba wɛ. Ngwona kɔ mane zɛngɛwore kɔ, ngwõ kɔrɔ ngwona ngwinisĩ mane Yahutuye ta makwɔnabɛ kɔ. ⁴³ Arimate sõ Yusufu na. Awe mane kitisɔre na zamɛkuru na sõ gwaga bo. Wuro ta fangamabe na na ngwĩ wakati ma, a mane ngwona wakati yɛ̀rɛ̀. Ngwõ ye woro sige hõ ya Pilate birɛ hõ Yesu na soro mɛ a ta. ⁴⁴ Pilate mɔ da Yesu siri wɛ, a kaba ngwõ na. A kapitɛni wiri na tɔga yala ne Yesu siri sye hõ ne dɛrɛ. ⁴⁵ A ngwona da mɔ kapitɛni ta ngwĩ sanga ma, a dyã Yusufu Yesu na soro bi. ⁴⁶ Yusufu ya zofuru bo tɛrɛ hõ Yesu na soro zibɛ na wa kwãgwaga sɔno ma hõ na sãge ngwona zogo hõ, hõ na sitira bona bo hõ, a mane ngwĩ sɛ̃ taara koko hõ. Ngwõ timi a dɔgɔno gwaga bo pilemile na dɛ bona do ma. ⁴⁷ Magadala Mariama kɔ Zose sye Mariama mane taa ngwɛ̃ ne Yesu ta sitira do sege.

¹ Makwɔnabɛ kɔ fɔno wɛ timi ma, Magadala Mariama kɔ Yakuba sye Mariama kɔ Salome ngwunu dya fere tɛrɛ ngwõfatɔ ye ya Yesu na soro sini kɔ ngwõwɔ nemɛ. ² Dimãsi kɔ ma kikima tĩĩ ye ya bona birɛ sĩ do sa sanga ma. ³ Ye mane da ye nemɛ ma ye kɔ na ngwona dɔgɔno pilemile na wa bona do ma ye ma? ⁴ Ye ya sege ngwĩ sanga ma, ya za da ngwona dɔgɔno gwaga mane pilemile sabɛ wɛ bona do ma. ⁵ Ye kwɔ bona kɔrɔ hõ, hõ yaliyo bo za ngwɛ̃. A mane tanga ye digesoro ma piri ma, forokya furu mane ti a mogo hõ. Ye mane kwã fɔrona. ⁶ Nka a da ye ma: Ka ka kwã ga. Ye Nazarɛti sõ Yesu ngwĩ kwãgwaga sɔno ma, ngwõ ka tine ngwõ kya. A ha ti bɛ ga, a ngwini sa. Ka a syã do sege. ⁷ Ka ya basyɛ o hõ yera a ta kalanɔmane kɔ Pierre ma mɛ, ya ya ka zĩ hõ Galile. Ka na ya a za ngwɛ̃ wɔkara a mane yera ka ma ngwɛne. ⁸ Ye na kwãye na sɔmaye sa bona hõ, hõ tongo. Ye mane kwã, ngwõ yena ye ha fui yera sõ si ma ga. ⁹ [Yesu ngwini wɛ timi ma hõ sa sara woro hõ, Dimãsi kɔ ma kikima tĩĩ a pya ye dɔrɔ Magadala Mariama ma. A mane zini kopɔra laga ne wa ngwona yà hõ. ¹⁰ Mariama ya ngwona da yera Yesu yakwere ma ngwĩye mane pya ne ti kɔ le. Ngwõwɔ ni na mane bã fɔrona, ye mane mɔgo. ¹¹ Ye ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma da Yesu sugu, ye Mariama a za, ye ma la ye na fyu ga. ¹² Ngwõ timi ye na sɔma pɔla bɔ mane ti ya hõ kuru hõ. Yesu tino na katirayi ye dɔrɔ ye ma. ¹³ Ye bere ya ngwõ yera kalanɔmane sɛrɛ ma. Ngwõwɔ ma la ye na mɛ ga. ¹⁴ Ngwõ pepe timi, hõ kalanɔmane fumɔla to zama hõ, Yesu ye dɔrɔ ye ma. A bɛri ye ma ye ta lanabɛbariyabe kɔ ye ta worasige nɔma yɔ yena kamasɔrɔ ngwĩye ngwõ a za a ngwini wɛ timi ma, ye ha la ngwõwɔ ta bɛrɛda na ga. ¹⁵ Ngwõ timi a da ye ma: Ka ya diniya bi pepetai hõ, hõ Bɛrɛda Fɔre yera sɔma pepe ma. ¹⁶ Sõ ngwĩ hõ la a na hõ batize, ngwõ na kisi. Nka ngwĩ hõ ma la a na ga, ngwõ na zarake. ¹⁷ Ngwĩye ngwõ lanabɛbe ta, ngwõwɔ na bɔ tagamasɛ̃ ta. Ye na zini laga ne wa sɔma hõ kɔ mɛ togo nemɛ. Ye na bɛrɛda zɛ bɛri. ¹⁸ Ye na samɛ fɔga ye sera hõ, ngwõwɔ ha na ye ngwĩ ga. Ne ye hõ sõ yɛ fa mɛnɛ, ngwõ ha na fui ta ye na ga. Ye na ye sera dɛ komatoga parere ma, ngwõwɔ na kɛnɛ. ¹⁹ Yesu waro wɛ timi ya bɛrɛda na kɔ lɔ, a duro ba wuro hõ, hõ ya tanga Wuro digesoro ma. ²⁰ Kalanɔmane ya hõ Bɛrɛda Fɔre yera bi pepetai hõ. Matigi mane ti kɔ lɔ ye ta bara pepe na ne tagamasɛ̃ ta ngwĩye ngwõ a dɔrɔ da ye ta wadyuli bɛrɛda tĩyã.]