MATIYU
11 Bɔ Yesu Krista ta du ma kɔma. Yesu sa Dauda hõ. Dauda sa Ibrahima hõ. 2 Ibrahima ngwõ Isaka tõ. Isaka ngwõ Yakuba tõ. Yakuba ngwõ Zuda kɔ a pyare tõ. 3 Zuda ngwõ Faresi kɔ Zara tõ. Ye sye ngwõ Tamare. Faresi ngwõ Esirõ tõ. Esirõ ngwõ Arã tõ. 4 Arã ngwõ Aminadab tõ. Aminadab ngwõ Nasã tõ. Nasã ngwõ Salemõ tõ. 5 Salemõ ngwõ Boaz tõ. A sye ngwõ Rahab. Boaz ngwõ Obedi tõ. A sye ngwõ Ruti. Obedi ngwõ Isayi tõ. 6 Isayi ngwõ Fangama Dauda tõ. Fangama Dauda ngwõ Sulimane tõ. A sye ngwõ mane Uri ta yà. 7 Suhmane ngwõ Roboam tõ, Roboam ngwõ Abiya tõ. Abiya ngwõ Asa tõ. 8 Asa ngwõ Zosafa tõ. Zosafa ngwõ Zoram tõ. Zoram ngwõ Oziasi tõ. 9 Oziasi ngwõ Zowatã tõ. Zowatã ngwõ Alazi tõ. Alazi ngwõ Ezekiasi tõ. 10 Ezekiasi ngwõ Manase tõ. Manase ngwõ Amõ tõ. Amõ ngwõ Zosiasi tõ. 11 Zosiasi ngwõ Zekoniya kɔ a pyare tõ. Ngwona sanga ma ye mane Israyɛli nɔmane fɔga ya kɔ lɔ Babilone gana hõ. 12 Israyɛli kɔma ya wɛ timi ma Babilone gana hõ, Zekoniya ngwõ Salatiyeli vɔrɔ. Salatiyeli ngwõ Zorobabel tõ. 13 Zorobabel ngwõ Abiyu tõ, Abiyu ngwõ Eliyakim tõ. Eliyakim ngwõ Azor tõ. 14 Azor ngwõ Sadok tõ. Sadok ngwõ Akim tõ. Akim ngwõ Eliyud tõ. 15 Eliyud ngwõ Eleyazare tõ. Eleyazare ngwõ Matã tõ. Matã ngwõ Yakuba tõ. 16 Yakuba ngwõ Mariama banga Yusufu tõ. Ye Yesu ngwĩ wiri Masiya, Mariama ngwõ ngwõ vɔrɔ. 17 Na dofɔga Ibrahima ma fɔ ya wiri Fangama Dauda ma, ngwõ ya bɛrɛ du ma kɔma funaa ma. Na dofɔga Dauda ta sanga ma fɔ ya wiri Israyɛli kɔma fɛgɛ sanga ma hõ ya Babilone gana hõ, ngwõ ya bɛrɛ du ma kɔma funaa ma mɛ. Na dofɔga ngwona sanga ma fɔ ya wiri Masiya vɔrɔ sanga ma, ngwõ ya bɛrɛ du ma kɔma funaa ma. 18 Yesu ta vɔrɔbe mane tɛ ngwɛne, bo ngwõ. Ye mana sye Mariama pere Yusufu ma. Ye ha mane ya nyama pɛrɛ dɛ̃ ga, a tulu bi Ni na kìnìyi barika hõ. 19 Yusufu mane sõ na syɛbɛyi, a ha mane tyata ngwona da yera sɔma ma sire ga. A mane tyata maga Mariama hõ tunungu hõ. 20 Hõ na to ngwona da na miri hõ, Matigi ta mɛlɛke bo ye dɔrɔ a ma sonyanga hõ, hõ da a ma: Dauda timi sõ Yusufu, ka kwã kɔ bya dalo Mariama ta nyama nemɛ ga. A tulu bi Ni na kìnìyi barika hõ. 21 A na nimisĩ vɔrɔ, be na a togo dɛ da Yesu. A na ya sɔma kisi ye ta kakye ma. 22 Ngwona da pepe tɛ ngwõfatɔ Matigi ta puruta bo mane ngwĩ bɛrɛda yera, ngwona bɛrɛda hõ dopaga. Matigi ta puruta bo da: 23 Dalo na tulu bi hõ nemɛnimisĩ vɔrɔ. Ye na a togo dɛ da Emanuel. Ngwõ kɔrɔ, Wuro ti kɔ ke nemɛ. 24 Yusufu ngwini ngwĩ sanga ma, Matigi ta mɛlɛkɛ ngwĩ fa yera a ma, a ngwõ ta. 25 A ya dalo Mariama bi na nyo. Nka sane a hõ ya dano vɔrɔ, Yusufu ha mane kwe zɛ kɔ le dɛ̃ ga. Yusufu ngwona no togo dɛ da Yesu.
21 Yesu vɔrɔ Betilehemu kuru hõ, ngwĩ ti Zude gana hõ. Herode mane fangama ngwona sanga ma. Yesu vɔrɔ wɛ timi ma, datɔsɔma ngwĩye ngwõ mamala ta da kala, ngwõwɔ tuma wurodu hõ, hõ ya Zerusalem. 2 Ye ya tɔga da: Nimisalo ngwĩ vɔrɔ, ngwĩ na tɛ Yahutuye ta fangama na, we ngwõ ti? Hõ mɛ̀ to wurodu hõ, mɛ̀ a ta vɔrɔbe na mumulu za. Mɛ̀ na a yirebɛ na. 3 Fangama Herode ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, ngwona bɛrɛda na kakiri nyangamu fɔrona, awe kɔ Zerusalem kɔma pepe. 4 A salakawɛre ngwonakɔma kɔ sɔma ta tõ na kalamogi pepe kwe ne tɔga da: We Masiya na vɔrɔ? 5 Ye da a ma: Betilehemu kuru hõ ngwĩ ti Zude gana hõ. Puruta mana sɛbɛ da: 6 Bi Betilehemu ngwĩ ti Zude gana hõ, be ha Zude gana hõ kire gwaga pepe hõ silaloyi ga. Kamasɔrɔ ngwonate na yireyi na sa be hõ. Ngwõ na mya kɔma Israyɛli zĩ fɔga. 7 Herode datɔsɔma wiri tunungu hõ, hõ ne tɔga fɔrona ye ye mane ngwona mumulu za we sanga ma. 8 Ngwõ timi a ne fane Betilehemu hõ da ye ma: Ka ya tɔgara fɔrona ngwona nimisalo ta da na. Ka hõ na za, ka bere na yera ne ma ngwõfatɔ ma hõ ya a yirebɛ mɛ. 9 Fangama ta bɛrɛda mɔ wɛ timi ma ye ta, ye ya. Hõ ne to wurodu hõ, ye mane mumulu ngwĩ za, ye ngwona mumulu za, a ne ya ye zĩ hõ. Nka a ya wiri ngwona nimisalo ti do hõ ngwĩ sanga ma, a taa ngwɛ̃ wuro hõ. 10 Ye ngwona mumulu za ngwĩ sanga ma, ye ni hõ dya fɔrofɔrona. 11 Ye kwɔ kõ hõ, hõ ngwona nimisalo kɔ a sye Mariama za. Ye zi yolingo ye fugolo ma hõ ngwona nimisalo yirebɛ. Ngwõ timi ye ya bye da kɔba hõ ngwona nimisalo ka kɔ sanu kɔ wusu fa na ngwunu dyayi kɔ ngwunu dya fa ngwĩ togo ti mire. 12 Ngwõ timi ma Wuro ne sɛmɛbɛ sonyanga hõ ye ye ka bere dɔ Herode birɛ titiri ga. Ye mane dɔ soza ma hõ ya ya gana hõ. 13 Datɔsɔma ya wɛ timi ma, Matigi ta mɛlɛkɛ bo ye dɔrɔ Y usufu ma sonyanga hõ, hõ da a ma: Tuma nimisalo kɔ a sye bi hõ tongo ya kɔ lɔ Misira gana hõ. Be ya wɔ ngwɛ̃ fɔ ma hõ yera be ma ngwĩ kɔ ma da be bere na. Herode na ngwona nimisalo kya ngwõfatɔ a a yɛ. 14 Yusufu tuma hõ nimisalo kɔ a sye bi wuru hõ, hõ ya kɔ lɔ Misira gana hõ. 15 A ya tanga wɔ ngwɛ̃ fɔ Herode siri na. Ngwõ mane tɛ ngwõfatɔ Matigi ngwĩ fa yera a ta puruta bo barika hõ, ngwõ hõ dopaga. A da: Mɛ na nemɛnimisĩ wiri na sabɛ Misira gana hõ. 16 Herode tɔ̀ ngwĩ sanga ma da datɔsɔma ye dyebɛ, a woro ba fɔrona. A sɔma fane ye ya Betilehemu kɔ a na do na kire pepe hõ, hõ sini nimisala pepe yɛ ngwĩye si ngwõ yalo dɔgɔ pɔla ma ga. A ngwõ ta hõ kanya kɔ ngwona bɛrɛda nemɛ a ngwĩye mɔ datɔsɔma ta, ye mane ngwona mumulu za ngwĩ sanga ma. 17 Puruta Zeremi mane bɛrɛda ngwĩye yera, ngwona bɛrɛda mane dopaga ngwona sanga ma. Puruta Zeremi da: 18 Songo kõ na yireyi sa Rama, mɔgɔ kõ kɔ sakɔma mɔgɔ kõ na yireyi. Rasɛli tine ye nɔmane sakõ mɔgɔ. Ye siri. Ngwõ yena a ha tyata sõ a zigitugu ga. 19 Herode siri ngwĩ sanga ma, Matigi ta mɛlɛkɛ bo ye dɔrɔ Yusufu ma sonyanga hõ, hõ na to Misira gana hõ. 20 A da a ma: Tuma nimisalo kɔ a sye bi hõ be bere ya kɔ lɔ Israyɛli gana hõ. Sɔma ngwĩye mane ngwona nimisalo kya yɛ na, ngwõwɔ siri. 21 Yusufu tuma nimisalo kɔ a sye bi hõ bere ya kɔ lɔ Israyɛli gana hõ. 22 A mɔ da Arikelusi tɛ fangama na Zude gana hõ a tõ Herode na pilasi na. A mane kwã hõ ya tanga ngwɛ̃. Ngwõ timi Wuro bɛri a ta sonyanga hõ. A ya Galile gana hõ. 23 A ya tanga Galile kuru bo hõ ngwĩ togo ti Nazarɛti. Ngwõ mane tɛ ngwõfatɔ puruta bo ta bɛrɛda hõ dopaga, ye ye na a wiri Nazarɛti sõ.
31 Ngwona sanga ma Zã Batizeta mane na hõ wadyuli ta Zude sɔkogo hõ. 2 A mane yera sɔma ma da: Wuro ta fangamabe vetira. Ngwõ yena ka ka kɔrɔ bere. 3 Puruta Esayi mane bɛri sõ ngwĩ ta da na, ngwõ Zã. A da: Sõ songo kõ sa sɔkogo hõ, hõ yera sɔma ma ye ye sosa tetɛrɛ Matigi ma. Ye ye sogo na teleyi tetɛrɛ. 4 Zã ta zogo mane nyongoma ngwĩya na zogo. A ta yɔyɔ sɔ fa mane komasulu. A ta zõfa mane gwale kɔ kibe yi, ngwõ a mane ngwõ zõ. 5 Zerusalem kɔma kɔ Zurdɛ̃ ku do ma kɔma pepe sa ya a birɛ. 6 Ye ya taa ya kakye na sɔma nyono na. Zã ne batize Zurdɛ̃ ku hõ. 7 Zã Farisyɛ̃ kɔma kɔ Sadusyɛ̃ kɔma na nyaaye za, ye na a birɛ hõ batize a ta. A da ye ma: Kebo nɔmane, kɔ ngwõ yera ka ma da ka daga tongo Wuro ta worababe na, ngwĩ na na? 8 a daga bɔ da ta hõ na dɔrɔ da ka ka kɔrɔ bere dayaga ta piri ma na. 9 Ka kada ka da ka kɔrɔ hõ, ye Ibrahima ngwõ ka tõ. Ma yera ka ma da Wuro sebɛne bɔ dɔge berebɛ ne ta Ibrahima nɔmane na. 10 Tara do tɛbe wɛ, a na sɔrɔ sile kyɛ̃. Ngwĩ sɔno pepe ngwõ nɔmane fɔre vɔrɔ ga, ye na ngwõ kyɛ̃ na ka togo hõ. 11 Mɛ kwane ka batize zu hõ, hõ na dɔrɔ da ka ka kɔrɔ bere. Nka ngwĩ ngwõ na na mɛ timi, ngwõ na ka batize kɔ Ni na kìnìyi kɔ togo nemɛ. Ngwõ ta fanga yireyi mɛyi ma. Mɛ yɛrɛ ha daga kɔ a ta kanɛgɛ ta selebe nemɛ ga. 12 A ta dugo vuro vulu ti a soro hõ. A na ya tĩgwɛnɛgɛ sare hõ na kìnìbɛ fɔrona hõ dugo nɔmane ka ya molo hõ. A na togo ka ngwona kyu ma na ngwona. Ngwona togo ha na dibɛ ga. 13 Yesu tuma Galile hõ ya Zã birɛ Zurdɛ̃ ku do ma ngwõfatɔ Zã hõ na batize. 14 Zã mane tyata maga. A da Yesu ma: Bi ngwõ daga mɛ batize. Mɛ ha daga bi batize ga. 15 Yesu da Zã ma: Ne be hõ dyã ne batize basyɛ, yee nemɛ si ke na Wuro ta bɛrɛda pepe dopaga. Ngwona sanga ma Zã dyã hõ Yesu batize. 16 Yesu batize wɛ timi ma, a sa zu hõ. Ngwona no tala hõ wurokõ do kibɛɛ. Ni na kìnìyi ye yɛrɛ ta wɔkara zɛnɛyalo hõ tuma wuro hõ, hõ zi na tanga Yesu ma. 17 Bɛri kõ bo sa wuro hõ, hõ, da: Bo mɛ no na kanuyi, a da dya ne ma fɔrona.
41 Ngwõ timi ma Ni na kìnìyi Yesu zĩ fɔga ya kɔ le sɔkogo hõ ngwõfatɔ Setane a kɔrɔ wa. 2 A nyi kepɔla kɔ wuru kepɔla ta ma zõ ga. Ngwõ timi wu na fɔga. 3 Setane ye dɔbɛ a na hõ da a ma: Ne be hõ ma Wuro No, yera bɔ dɔge ma ye bere tɛ buru na. 4 Yesu na dyabi da: A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da zõfa dama ha sõ sugubɛ ga. Nka Wuro bɛrɛda ngwĩye yera, ngwõwɔ ngwõ sõ sugubɛ. 5 - 6 Ngwõ timi Setane ya kɔ le kuru na kìnìyi hõ, hõ ya a tangabɛ Wuro kõ yuu ngwõ̀ ma hõ da a ma: Ne be hõ ma Wuro No, be be to bɛ hõ tige zi lɔ ma. A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da: Wuro na be da yera ya mɛlɛkɛe ma. Ye na be bi ye sera hõ ngwõfatɔ be kã ka vuro dɔgɔno hõ ga. 7 Yesu na dyabi da: A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ mɛ da, ye be ka bya Matigi Wuro kɔrɔ wa ga. 8 - 9 Ngwõ timi ma Setane ya kɔ le yɛ mɛ tolo na kuroyi ngwõ̀ ma hõ diniya hõ fangamabe na yiregwagaye dɔrɔ a ma hõ da a ma, ye ne a hõ dyã yolingo yi we hõ ye yirebɛ, ya na ngwõ pepe pera ma. 10 Ngwona sanga ma Yesu da a ma: Setane, ya be wa ngwɛ̃. A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da: Be bya Matigi Wuro yirebɛ hõ bara ta ngwõ sonala ma. 11 Ngwona sanga ma Setane a to yɛ hõ ya. Mɛlɛkɛe na Yesu birɛ hõ na mako fɔro. 12 Yesu mɔ ngwĩ sanga ma da ye Zã ka kaso hõ, a tuma ngwɛ̃ hõ ya Galile. 13 A ha mane wɔ Nazarɛti kuru hõ ga. A sa ngwɛ̃ ya tanga Kapernaum kuru hõ, ngwĩ ti zu do ma, Zabulõ kɔ Nefitali gana hõ. 14 Ngwõ tɛ ngwõfatɔ puruta Esayi ta bɛrɛda hõ dopaga, ye: 15 Zabulõ gana kɔ Nefitali gana, ki ngwĩye ti ku ta sogo ma Zurdɛ̃ ku kwiri ma, kɔ bi Galile gana, si sɔma ta tanga do. 16 Zamɛ ngwĩye mane tanga tunungu hõ, kini na yireyi sa ngwõwɔ ma. Ngwĩye mane tanga siri na tunungu na bi hõ, kini na sa ngwõwɔ ma. 17 Ngwona sanga ma Yesu wadyuli dofɔga hõ da: Wuro ta fangamabe vetira. Ngwõ yena ka ka kɔrɔ bere kya kakye na. 18 Yesu mane ti yuru hõ Galile zu do ma. A syenɔmane sɔma pɔla bɔ za, ye mane none. Ngwõ mane Simõ Pierre kɔ ye pu Andre. Ye mane ti zɔ dirɛ hõ zu hõ. 19 Yesu da ye ma: Ka dɔ ne ma, ma na ka ta sɔma na kyare na. 20 Ngwona no tala hõ ye ya zɔye to yɛ hõ dɔ Yesu ma. 21 A ya zĩ hõ zɔgɔta hõ syenɔmane zɛ sɔma pɔla bɔ za, ngwõwɔ mane Zebede ta nemɛnimisini Yakuba kɔ Zã. Ye mane ti kɔ ye tõ Zebede nemɛ koro hõ ne ya zɔye kwaro. Yesu ne wiri. 22 Ngwona no tala hõ ye ya koro kɔ ye tõ to yɛ hõ dɔ Yesu ma. 23 Yesu mane Galile gana pepe yara ne sɔma kala ye ta Wuro yirebɛ kwã hõ ne Wuro ta fangamabe na Bɛrɛda Fɔre yera. A mane komatoga parere kɔ baga parere pepe kɛnɛbɛ. 24 A togo sa Siri gana pepe hõ. Sɔma ngwĩye ngwõ nyane komatoga sifa nyaa kɔ bada nyaa ta, ye na kɔ ngwõwɔ nemɛ kɔ zinifɛgɛre kɔ kirikirimasyã fɛgɛre kɔ komakwãgwiyɛbɛ langãduru ti kɔ ngwĩye nemɛ, ye fɛgɛ ya kɔ ngwõwɔ pepe nemɛ a birɛ. A ne kɛnɛbɛ. 25 Zamɛ na nyaaye mane dɔ a ma. Bɔ tuma Galile gana hõ kɔ kire fũ birɛ. Bɔ tuma Zerusalem kɔ Zude gana hõ kɔ Zurdɛ̃ ku kwiri ma.
51 Yesu zamɛ za ngwĩ sanga ma, a ba ya tanga dɛ̃delelu ngwõ̀ ma. A ta kalanɔmane ye dɔbɛ a na. 2 A dofɔga ne kala da: 3 Sɔma ngwĩye ngwõ tɔ̀ da ye fangadãe, ngwõwɔ tɛ duba nɔmane na kamasɔrɔ ye kwɔ wɛ Wuro ta fangamabe hõ. 4 Sɔma ngwĩye ni na ngwõ ba, ngwõwɔ tɛ duba nɔmane na kamasɔrɔ Wuro na ye zigi tugu. 5 Sɔma ngwĩye woramakwɔna, ngwõwɔ tɛ duba nɔmane na kamasɔrɔ ye na lagakõ gũ Wuro ta na ta ye kɔrɔ na. 6 Telebe na tɛda na wu ti sɔma ngwĩye na hõ Wuro dungo ta, ngwõwɔ duba nɔmane kamasɔrɔ Wuro na telebe na dopagayi pere ye ma. 7 Sɔma ngwĩye ngwõ makare sɔma na, ngwõwɔ tɛ iduba nɔmane na kamasɔrɔ Wuro na makare ye na. 8 Sɔma ngwĩye ngwõ kìnì ye kɔrɔ hõ, ngwõwɔ tɛ duba nɔmane na kamasɔrɔ ye na Wuro za. 9 Sɔma ngwĩye tɛ vɛre na, ngwõwɔ duba nɔmane kamasɔrɔ ye na ngwõwɔ wiri Wuro nɔmane. 10 Sɔma ngwĩye ngwõ nyane Wuro dungo na da na, ngwõwɔ duba nɔmane kamasɔrɔ ye kwɔ wɛ Wuro ta fangamabe hõ. 11 Sɔma hõ ka vini hõ dɔ ka ma ne ka nyane ne bɛrɛda yaga yera ka ma ne niyono dɛ ka ma mɛ yena kamasɔrɔ ka mya kalanɔmane, ka tɛ duba nɔmane na. 12 Ka dangamu, ka daga ni hõ dya kamasɔrɔ ka na yirebɛbe na yireyi gũ Wuro ta wuro hõ. Purusɔma ngwĩye mane pya ti bɛ diniya hõ, ye mane ngwõwɔ nyane yee nemɛ mɛ. 13 Ka tɛ diniya ta nyi na. Nka ne nyi na tingino hõ wɛ a hõ, ngwono na fa si ngwõ sebɛna bere na tingibɛ yɛ? Ne nyi na tingino hõ sa a hõ, a ha fui fɔro titiri ga, fɔ ya bi na dira sire, sɔma ne tongo ne fɔno a ma. 14 Ka tɛ diniya ta kini na. Kuru ngwĩ ngwõ tanga dɛ̃delelu ngwõ ma, ngwona kuru ha sebɛne dõ sɔma na ga. 15 Sõ ha sebɛne lãpa mulu na tege hõ kogo bi na sugu a ma ga. Ne sõ hõ lãpa mulu, ya tege kõ kɔrɔ hõ, a ne kini sabɛ kõ kɔrɔ hõ kɔma pepe ma. 16 Yee nemɛ si, kya kini daga sa sɔma nyono na mɛ ngwõfatɔ ye kya tɛda fɔre za hõ ka Tõ yirebɛ ngwĩ ngwõ ti wuro hõ. 17 Ka ka dyati da ye mɛ na hõ Musa ta tõ kɔ purusɔma ta bɛrɛda yaga ga. Mɛ na hõ Musa ta tõ kɔ purusɔma ta bɛrɛda dopagabɛ. 18 Ma yera ka ma tĩyã na da lagakõ kɔ wurokõ na fɔno. Hale sɛbɛ na letereno fɛ̃fɛ̃ wala sɛbɛ do fɛ̃fɛ̃ si ha na wɛ tõ hõ ga fɔ ya wiri fere pepe wɛ sanga ma. 19 Ngwõ yena sõ ngwĩ hõ bo fane na fɛ̃fɛ̃yi na tala yaga hõ sɔma kala kɔ ngwõ nemɛ, ngwona te na tɛ Wuro ta fangamabe hõ sõ silalo na. Ngwĩ sõ hõ tõ kwɛ̃ fɔga hõ sɔma kala kɔ ngwõ nemɛ, ngwona te na tɛ Wuro ta fangamabe hõ sõ gwaga na. 20 Ma yera ka ma da ne ka ma da na teleyi ta hõ yaloyi tõ na kalamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma ma ga, ka ha sebɛne kwɔ Wuro ta fangamabe hõ fyu ga. 21 Ka ngwõ mɔ da a mane yera gwere kɔma ma da ka ka sõ yɛ ga. Ye ngwĩ hõ sõ yɛ, ye daga kiti sɔ ngwõ ma. 22 Mɛ kwane yera ka ma da ngwĩ sõ pepe woro hõ ba ye syeno ta, ye daga kiti sɔ ngwona te ma. Ngwĩ sõ hõ ye syeno vini da a weleyàno, kitisɔre daga kiti sɔ ngwõ ma. Sõ ngwĩ hõ da ye syeno ma ya kakaba, ngwona te daga kɔ dyahanama togo nemɛ. 23 - 24 Aiwa, ne be hõ ya kɔ bya salaka nemɛ salaka wɛ do hõ, ne be kakiri hõ dige a na ngwɛ̃ da ye da bo ti bi kɔ be syeno yɔ, be bya salaka tege salaka wɛ do kyegɛ ma hõ ya bɛ̃ kɔ be syeno nemɛ dɛ̃. Ngwõ timi be hõ zɛ bere na bya salaka wa. 25 Ne da bo hõ kwɔ bi kɔ bo sõ yɔ, ne ka hõ tuma ne ya ngwona da nyonohõwɛ do hõ, hõ ka to sogo ma, be daga yɔfa bɛ̃be kya kɔ be kitikweta nemɛ ngwõfatɔ a ka na be ka kitisɔre soro hõ ga. Kitisɔre ka na be ka polisi soro hõ ye ya be ka kaso hõ ga. 26 Ma yera be ma tĩyã na da be ha na sa yɛ fyu ga fɔ be hõ ngwona ku pepe sara. Hale darase tala ha na wɔ yɛ ga. 27 Ka ye mɔ ye yera da ye be ka kakalabe ta ga. 28 Mɛ kwane yera ka ma da ngwĩ sõ hõ yà sege hõ ye nyono sabɛ a na, ngwona te kakalabe ta na wɛ ye kɔrɔ hõ kɔ ngwona yà nemɛ. 29 Ne a hõ ma be digesoro ma nyono ngwõ be ka kakye hõ, a legere na dira dɛrɛ do hõ. Ne be komavere na bo piri tala hõ ne yaga, ngwõ fõ be ma be komavere na dopagayi pepe hõ kwe dirɛ dyahanama togo hõ. 30 Ne be digesoro hõ ne be ka kakye hõ, a sɔ na dira dɛrɛ do hõ. Ne be komavere na bo piri tala hõ yaga, ngwõ fõ be ma be komavere na dopagayi pepe hõ kwe dirɛ dyahanama togo hõ. 31 A yera mɛ da, ngwĩ hõ ya yà laga, a daga nyama yaga sɛbɛ pera ma. 32 Mɛ kwane yera ka ma da ngwĩ sõ hõ ya yà laga, ne ngwona yà mane kakala tɛ yà ga, a ngwona yà ka kakalabe hõ. Ye yà ngwĩ laga na ta nyama yaga, sõ ngwĩ hõ ngwona yà bi na nyo, ngwona te kakalatɛta. 33 Ka ye mɔ da ye yera gwere kɔma ma da, be ha daga bya sũbe yaga ga nka be daga bya sũbe na datege dopaga Matigi zĩ hõ. 34 Nka mɛ yera ka ma da ka ha daga ka sũ fyu ga. Kada be be sũ wurokõ ma ga, ngwõ Wuro ta fangama tanga kware. 35 Kada be be sũ lagakõ ma ga, ngwõ Wuro ta kãe dɛ do. Kada be be sũ Zerusalem ma ga, ngwõ fangama gwaga ta kuru. 36 Kada be be sũ be yɛrɛ ngwõtulu ma ga. Be ha sebɛne be ngwõsɔgɔno tala furobɛ wala na dungubɛ ga. 37 Ka daga õhõ wala awo yera dama. Be bɛrɛda pepe ngwĩye yera ngwõ timi, ngwõ sa Setane hõ. 38 Ka ye mɔ ye yera da nyono ngwõ nyono na sara, nyinino ma nyinino na sara. 39 Nka ma yera ka ma da sõ ngwĩ ngwõ dayaga ta ka na, ka kada ka ka mone wa ngwõ hõ ga. Ne bo sõ hõ be digesoro ma piri wɛbe, be daga be ninanga ma piri taba a ma mɛ, a ngwõ wɛbe. 40 Ne bo sõ hõ ne tyata be wiri kiti na hõ bya zosilalo tɔ be ta, be bya zogwaga pera ma mɛ, a ngwõ bi. 41 Ne fangama ta faneta bo hõ fanga dɛ be ma ye be ya bye bi ya kɔ lɔ kilomɛtire tala neme si, be ye bi hõ kilomɛtire pɔla na yuru ta kɔ lɔ. 42 Ngwĩ hõ mɛ be ta, be ngwõ ka. Ngwĩ hõ ku kya be ta, be ka maga ku ka na a hõ ga. 43 Ka ye mɔ ye yera da: Be daga be nemɛ sõ kanu hõ be zugu koneya. 44 - 45 Mɛ kwane yera ka ma da ka ka zugi kanu. Sɔma ngwĩye ngwõ ka nyane, ka Wuro mɛ ye ma ngwõfatɔ ka hõ tɛ ka Tõ nɔmane na ngwĩ ngwõ ti wuro hõ. Awe ngwõ sĩ sabɛ sɔma yaga kɔ sɔma fɔre ma. A wurozu pere sɔma tele kɔ telebariyasɔma ma. 46 Ka da dya sɔma ngwĩye ma, ne ngwõwɔ dama da ne dya ka ma, ka na yirebɛbe gũ Wuro ta ngwõ na ra? Hale fangama ta lãpotɔre ngwõ nemɛ ta mɛ. 47 Ne ka ne bire ka syenɔmane dama na, ngwono ka ngwõ ta hõ yaloyi sɔma sɛrɛ ma? Lanabɛbariya sɔma yɛrɛ ngwõ nemɛ ta mɛ. 48 Ka daga dopaga wɔkara ka Tõ dopaga ngwɛne, ngwĩ ngwõ ti wuro hõ.
61 Ka ka yɛrɛ kɔrose, ka ka ne kya tɛda fɔre ta sɔma pepe nyono na ngwõfatɔ sɔma pepe ne ka za ga. Ne ka ne ngwõ ta sɔma pepe nyono na, ka ha na yirebɛbe gũ ke Tõ ta ngwĩ ngwõ ti wuro hõ ga. 2 Ne ka ne fangadãe ka gwana na, ka ka ngwõ yera sɔma pepe ma ga wɔkara dapɔlabɛrire tɛ ngwɛne Yahutuye ta Wuro yirebɛ kwã hõ kɔ wisoga hõ. Ye ngwõ ta ngwõfatɔ sɔma ye yirebɛ. Ma yera ka ma tĩyã na da ye ya yirebɛbe gũ na wɛ. 3 Nka bi kwane, ne be ne fangadãe ka gwana na, ka tɛ be mà ngwõ nyono tɔ̀ ga. 4 Be a ta tunungu hõ. Be Tõ ngwĩ ngwõ sege ne zɛ tunungu hõ, ngwõ na be yirebɛ. 5 Ka hõ ne Wuro mɛ ngwĩ sanga ma, ka ka tɛ wɔkara dapɔlabɛrisɔma tɛ ngwɛne ga. A dya ye ma hõ tuma taa Wuro mɛ Yahutuye ta Wuro yirebɛ kwã hõ kɔ wisoga hõ ngwõfatɔ sɔma pepe ne za. 6 Nka bi kwane, ne be ne tyata Wuro mɛ, be kwɔ bya kõ hõ, hõ koro gwolo. Be Tõ ngwĩ ngwõ bya tunungu hõ tɛda za, ngwõ na be yirebɛ. 7 Ka hõ ne Wuro mɛ ngwĩ sanga ma, ka ka ne bɛrɛda nyaa yera wɔkara lanabɛbariya sɔma tɛ ngwɛne ga. A ti ye kɔrɔ hõ da ye ta bɛrɛda nyaa yena Wuro na mɔ ye ta. 8 Ka ka tɛ ye nemɛ na ga. Ka Tõ ka mako na da pepe tɔ̀ sane ka hõ na mɛ. 9 Ka daga Wuro mɛ ngwɛne, bo ngwõ— Mɛ Tõ ngwĩ ti wuro hõ. Mɛ be togo na kìnìyi yirebɛ. 10 Bya fangamabe hõ na. Be dungo hõ tɛ lagakõ ma wɔkara a tɛ wuro hõ ngwɛne. 11 Ngwĩ zõfa ngwõ mɛ̀ wa sɔma, be ngwõ pere mɛ̀ ma. 12 Mɛ̀ sɔma kakye bi da ngwĩye na, be ngwõ yafa mɛ̀ ma wɔkara mɛ̀ yɛrɛ yafa mɛ̀ na kakyebisɔma ma ngwɛne. 13 Be ka dyã mɛ̀ kwɔ kɔrɔwɛbe hõ ga, nka be mɛ̀ ngwonawa ngwona yagayi ma. [Be tɔ̀ fangamabe kɔ sebɛbe kɔ noro ngwõ biyi fɔ sanga tege ma. Amina.] 14 Sɔma ka kakye bi da ngwĩye na, ne ka ne ngwõ yafa ye ma, ka Tõ ngwĩ ti wuro hõ ngwõ na yafa ka ma mɛ. 15 Sɔma ngwĩye ngwõ ka kakye bi ne ka mane dyã ne yafa ngwõwɔ ma ga, ka Tõ ha na kya kakye yafa ka ma mɛ ga. 16 Ne ka hõ ne sũ ka, ka ka ka zĩ yaga wɔkara dapɔlabɛrisɔma tɛ ngwɛne ga. Ye ye zĩ nɔma katira ngwõfatɔ sɔma pepe hõ tɔ̀ da ye ti sũ hõ. Ma yera ka ma tĩyã na da ye ya yirebɛbe gũ na wɛ. 17 Nka bi kwane, ne be hõ ne sũ ka, be be nyena wa hõ be ngwõsɔgɔ tetɛrɛ ngwõfatɔ sɔma ka tɔ̀ da be ti sũ hõ ga. 18 Fɔ be Tõ sonala ngwĩ ngwõ da na dõye tɔ̀, ngwõ na ngwona da tɔ̀. Be Tõ ngwĩ ngwõ sege ne zɛ tunungu hõ, ngwõ na be yirebɛ. 19 Ka ka gwana tege ka yɛrɛ ma bɛ diniya hõ ga. Tonina kɔ lege fere yaga bɛ. Pane tɛne korore yaga ne kwɔ ne fere kimi. 20 Ka nafɔro kwe na tege ka yɛrɛ ma wuro hõ. Tonina kɔ lege ha fere yaga ngwɛ̃ ga. Pane ha korore yaga ne kwɔ ne fere kimi ngwɛ̃ ga. 21 Kamasɔrɔ bya nafɔro ti ngwõ ngwɛ̃, ngwɛ̃ bya miri ti. 22 Be nyena tɛ wɔkara be kɔrɔ hõ lãpa. Ne be nyena ne fɔro, be kɔrɔ hõ pepe ti kini na. 23 Ne be nyena mane fɔro ga, be kɔrɔ hõ pepe ti tunungu hõ. Kini ngwĩ ngwõ ti be hõ, ne ngwõ hõ ne tunuyo ngwona tunungu yire rɛ. 24 Sõ si ha sebɛne bara ta ngwonakɔma sɔma pɔla ma ga. A na sonala mayaga hõ bo zayi kanu. A na malo tala ma hõ ye mako wa bo zayi hõ. Ka ha sebɛne kwe ne bara ta Wuro ma kɔ nafɔro ma ga. 25 Ngwõ yena ma yera ka ma da, ka ka ka ni na bã kɔ kya zõfere da kɔ kya mɛnɛ da nemɛ ga, ka mako ti ngwĩye na hõ sugu. Ka ka ka ni na bã kɔ kya zogore da nemɛ ga. Ni fõ kɔ zõfa nemɛ. Komavere fõ kɔ zogo nemɛ. A yee ngwõ ti ga ra? 26 Ka wuro hõ yala sege. Ye ha sõ ga, ye ha tugo fere kyɛ̃ mɛ ga. Dugo kyɛ mololi ha ti ye ta ga. Nka ka Tõ ngwĩ ngwõ ti wuro hõ, ngwõ ye woro. Ka fõ kɔ yala nemɛ fɔrona ga ra? 27 Ka na we sõ ngwõ sebɛne fa kwe ye si ma na nyaabɛ kɔ ye yɛrɛ ta ninabãbe nemɛ? 28 Ngwonona ka ni na bã kɔ kya zogore da nemɛ? Ka baga tulo sege ngwĩ ngwõ ti laga hõ. Ye ha bara ta ga. Ye ha dasi firi ne zonyɛ ga. 29 Nka ma yera ka ma da Fangama Su limane kɔ ya nafɔrokɔmabe pepe, a ta zogore ha ngwona baga tulo tala ta foro nemɛ gũ ga. 30 Sɔgɔ ngwĩ ti sɔkogo hõ sɔma, ye na togo ka ngwĩ ma sɛ̃ na ngwona, ne Wuro hõ ne ye kakiri to ngwõ ta foro na, ka tɔ̀ da a na kya mogo hõ kyɛ zogore pere ka ma mɛ. Kya lanabɛbe dɛgɛ. 31 Aiwa, ka ka ka kakiri nyangamu hõ da: Ngwono na fa si ke na ngwõ zõ? Ngwono na fa si ke na ngwõ mɛnɛ? Ngwono na fa si ke na ngwõ ka ke moga hõ? 32 Lanabɛbariya sɔma ngwona fere kya. Nka ka Tõ ngwĩ ti wuro hõ, ngwõ tɔ̀ da ka mako ti ngwona fere na. 33 Ka Wuro ta fangamabe kya hõ ya yano tele na dɛ̃. Ne ngwõ hõ tɛ, Wuro na ngwona fere pepe kwe ne pere ka ma. 34 Ka ka ka kakiri nyangamu sɛ̃ ta da na ga. Sɛ̃ na ninabano na wiri ka ma. Sõ ta kɔ pepe ma nyane a wa.
71 Ka ka sɔma dayaga bɛri ga. Sɔma ha na ka dayaga bɛri mɛ ga. 2 Ne ka hõ sɔma dayaga bɛri, Wuro na kiti sɔ ka ma hõ kanya kɔ ngwona dayaga bɛribe nemɛ. Ka fere yerabɛ sɔma ma kɔ yerabɛ fa ngwĩ nemɛ, Wuro na kaye yerabɛ ka ma kɔ ngwõ nemɛ mɛ. 3 Sɔbɛgɛno ngwĩ ti be syeno nyono hõ, ngwonona be ngwõ sege kasɔrɔ sɔno gwaga ne ti bi yɛrɛ nyono hõ, be kakiri ha ti ngwĩ na ga. 4 Ne na be sebɛne yera be syeno ma ya to be ngwona sɔbɛgɛno wa a nyono hõ, kasɔrɔ ngwona sɔno gwaga ne ti be nyono ho. 5 Dapɔlabɛrita, ngwona sɔno gwaga wa bi yɛrɛ nyono hõ dɛ̃. Ngwona sanga ma be na sege zɛ fɔrona hõ ngwona sɔbɛgɛno wa be syeno nyono hõ. 6 Ka ka fa na kìnìyi pere gwegeri ma ga ngwõfatɔ ye ka na bere ka na hõ ka barabara ga. Ka ka kya dɛnɔma na terebaye dira tɛgɛ we ga ngwõfatɔ ye ka na ne tongo ye ma ga. 7 Ka hõ mɛ, a na pere ka ma. Ka hõ kya, ka na zɛ. Ka hõ koro kwãgwaga, ye na koro kɔba ka ma. 8 Ngwĩ ngwõ mɛ, ngwõ na gũ. Ngwĩ ngwõ kya, ngwõ na zɛ. Ngwĩ ngwõ koro kwãgwaga, ye na do kɔba ngwona te ma. 9 Ne be no hõ da be ye ka yogo na, be na dɔgɔno pera ma ra? 10 Ne a hõ zɛno mɛ be ta, be na sã fɔga na pera ma ra? 11 Ki ngwĩye ngwõ sɔma yaga, ka tɛne fere fɔre pere ka nɔmane ma. Ka Tõ ngwĩ ngwõ ti wuro hõ, ngwõ na fa fɔro pere ye na mɛ sɔma ma hõ yaloyi kya perebe ma ga ra? 12 Ka tyata sõ fa pepe ngwĩ ta ka ma, ka ngwõ nemɛ ta ngwona te ma mɛ. Musa ta tõ kɔ purusɔma mane fane ngwĩye yera, bo ngwõ. 13 Ka kwɔ do na silaloyi hõ. Sogo ngwĩ na sɔma firebɛ, ngwona sogo ya dya. A na ya sɔma nyaa. 14 Nka do ngwĩ ngwõ sõ kwɔbɛ sugunɔmabe hõ, ngwõ do silalo. Sogo ngwĩ ngwõ wiri yɛ, ngwõ sogo na silaloyi, a ya ba. A na gũ sɔma ha nyaa ga. 15 Ka ka yɛrɛ korɔse fanene na nĩyõsɔre na. Ye ye yɛrɛ katira hõ tɛ wɔkara gware bahõ hõ ya ka birɛ. Nka ye tɛ wɔkara zare na baye fɔrona. 16 Ka na ye dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ ye ta tɛda ta. Sõ ha sebɛne lemuru kwire sãfuro sɔno ma ga. Sõ ha sebɛne kafɔna no kwire saporo na sɔno ma mɛ ga. 17 Sɔno fɔro nɔmane fɔre vɔrɔ nka sɔno yɔ nɔmane yaga vɔrɔ. 18 Sɔno fɔro ha sebɛne nɔmane yaga vɔrɔ ga. Sɔno yɔ mane sebɛne nɔmane fɔre vɔrɔ mɛ ga. 19 Sɔno pepe ngwĩ ngwõ sebɛne nɔmane fɔre vɔrɔ ga, ye ngwõ kyɛ̃ hõ togo ka a ma na ngwona. 20 Yee nemɛ ka na fanene na nĩyõsɔre dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ ye ta tɛda ta. 21 Sɔma ngwĩye ngwõ mɛ wiri Matigi Matigi, ngwõwɔ pepe ha na kwɔ Wuro ta fangamabe hõ ga, fɔ sɔma ngwĩye ngwõ mɛ Tõ dungo ta, ngwĩ ti wuro hõ. 22 Ma hõ bere na ngwĩ kɔ ma, sɔma nyaa na ne wiri Matigi hõ da ye mane Wuro ta fane yera sɔma ma kɔ ne togo nemɛ. Ye na da ye mane zini laga ne wa sɔma hõ kɔ ne togo nemɛ, ye ye mane kabako da nyaa ta kɔ ne togo nemɛ. 23 Ngwona sanga ma mɛ na yera ye ma da mɛ ha ye tɔ̀ fyu ga. Ye dayagatɛsɔma. Da ye tuma ye wa ne do na. 24 Ngwĩ sõ pepe mya bɛrɛda mɔ ne fɔga, ngwona te na tɛ wɔkara sõ na kakirite bo ngwĩ ngwõ ya kõ du sɛ̃ dɔge ma hõ ya kõ tɔgɔ ngwõ ma. 25 Wuro mɛnɛ, zu nyaa na, panga nyaa wirɛ ngwona kõ ma fɔrona. Nka ngwona kõ ha bɛrɛ ga kamasɔrɔ a du sɛ̃ doge ma. 26 Sõ ngwĩ ngwõ mya bɛrɛda mɔ, ne a ma ye fɔga ga, ngwona te tɛ wɔkara sõ na kakiridurute ngwĩ ya kõ tɔgɔ lɔ ma, a ha kõ du sɛ̃ ga. 27 Wuro mɛnɛ, zu nyaa na, panga nyaa wirɛ ngwona kõ ma fɔrona. Ngwona kõ bɛrɛ. A bɛrɛno nɔma yaga fɔrona. 28 Yesu ta kala wɛ ngwĩ sanga ma, zamɛ kaba fɔrona a ta kalano na. 29 A ha mane ye kala wɔkara ye ta tõ na kalamogi ye kala ngwɛne ga. A mane ye kala kɔ fanga nemɛ.
81 Yesu tuma tolo ngwõ ma hõ zi. Zamɛ na nyaaye dɔ a ma. 2 Wurobute bo na hõ na zi yolingo a zi hõ, hõ da a ma: Kalamogo, ne be hõ ne dyã, be sebɛne ne kɛnɛbɛ. 3 Yesu ye soro sana hõ le a ma. A da: Ma dyã bya kɛnɛbɛbe na. Ngwona no tala hõ a ta wurobu wɛ. 4 Ngwõ timi Yesu da a ma ya mɔ fɔrona. Ya kada ye ngwona da yera sõ si ma ga. Nka ya ya ye yɛrɛ dɔrɔ salakawɛta ma. A da mɛ, ye Musa salaka ngwĩ ta da yera, ya ya ngwõ wa hõ na dɔrɔ sɔma ma ya ta wurobu wɛ. 5 Yesu kwɔ Kapernaum kuru hõ ngwĩ sanga ma, Rome koma ta kapitɛni bo ye dɔbɛ a birɛ na mɛ da: 6 Kalamogo, na baratɛta syã kõ hõ. Komakwãgwiyɛbɛ langãduru ti kɔ le, a nyane fɔrofɔrona. 7 Yesu da a ma ye na ya a kɛnɛbɛ. 8 Nka ngwona kapitɛni na dyabi da ye Yesu hõ kwɔ ya kõ hõ, ye yi ha daga kɔ ngwõ nemɛ ga. A da ye Yesu fane yera dama, ya ta baratɛta na kɛnɛ. 9 Ngwona kapitɛni da: Mɛ yɛrɛ ti fanga we mɛ, mɛ tanga sorodase bɔ ngwõ̀ na. Ma yera bo ma da a ya, a ya. Hõ yera bo zayi ma da a na, a na. Ma yera na baratɛta ma ya bo ta, a ngwõ ta. 10 Yesu ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, a kaba fɔrona hõ da sɔma ma ngwĩye dɔ a ma, ye hale Israyɛli kɔma woro hõ, yi ha ngwona sõ ta lanabɛbe nemɛ za ga. 11 A da: Ma yera ka ma da sɔma nyaa na tuma wurodu hõ kɔ wurotã piri ma. Ngwõ na kwe tanga kɔ Ibrahima kɔ Isaka kɔ Yakuba nemɛ Wuro ta fangamabe hõ. 12 Nka sɔma ngwĩye mane daga kwɔ ngwona fangamabe hõ, ye na ngwõwɔ dira sire tunungu hõ. Ye na mɔgɔ hõ ye nyini ngwĩ ngwona ngwɛ̃. 13 Ngwõ timi Yesu da kapitɛni ma: Bere ya be birɛ. Ye na tɛ be ma hõ kanya kɔ bya lanabɛbe nemɛ. Kapitɛni ta baratɛta mane kɛnɛ ngwona wakati yɛrɛ ma. 14 Yesu ya kwɔ Pierre ta kõ hõ. A Pierre ta yà sye za ngwɛ̃ a kõ ne tɔba. 15 Yesu ye soro sana hõ le a ma, a kõ kwɔna. A tuma hõ na mako fɔro. 16 Sĩ do bɛrɛ sanga ma ye na Yesu birɛ kɔ zinifɛgɛre na nyaaye nemɛ. Yesu bɛri hõ ngwona zini laga ne sabɛ sɔma hõ, hõ komatoga parere pepe kɛnɛbɛ. 17 A ngwõ ta ngwõfatɔ puruta Esayi mane bɛrɛda ngwĩye yera, ngwõwɔ hõ dopaga. A da: A kyà barikadɛgɛbe bi hõ kyà komatoga na bye tɔ ne bi ke ma. 18 Yesu zamɛ nyaa za ye kyegɛ ma ngwĩ sanga ma, a da ye to ye kwire zu kwiri ma. 19 Tõ na kalamogo sõ bo ye dɔbɛ a birɛ hõ da a ma: Kalamogo, be hõ ya ngwõ ngwɛ̃ pepe, ma na dɔ be ma. 20 Yesu na dyabi da: Wura ti dɛ̃ ta sɔkogo hõ. Syɛ̃ ti wuro hõ yala ta mɛ. Nka makwɔnabɛ do ha ti Sãsu No ta, a sebɛne syã ngwõ ngwɛ̃ ga. 21 A ta kalano na sonala da a ma: Kalamogo, sogo pere ne ma, ma ya ne tõ sitira dɛ̃. 22 Yesu na dyabi ya dɔ ye ma. Ye a to sara ye yɛrɛ ta sara sitira. 23 Yesu kɔ ya kalanɔmane kwe kwɔ koro bo hõ. 24 Ngwona no tala hõ panga yee tuma zu ma, koro mane kya paga zu na. Nka ngwõ da ye tɛ Yesu mane syã ne nyi. 25 Kalanɔmane ye dɔbɛ a na, na ngwini hõ da a ma: Matigi ke kisi. Bo ke tine siri yo. 26 Yesu ne toga ye ngwonona ye kwã? Ye ye ta lanabɛbe dɛgɛ fɔno. Ngwõ timi a tuma hõ bɛri kyɛ panga kɔ zu ma. Ye taa. 27 Sɔma pepe kaba fɔrona hõ da: Bo ne na sõ si yo mɔ? Panga kɔ zu pepe ne mɔ a ta. 28 Yesu wiri zu do ma Gadara kɔma ta gana hõ ngwĩ sanga ma, sini sɔma pɔla bɔ sa bonɛ birɛ hõ ya Yesu tɛ̃. Zini yaga mane ti ngwona sini sɔma pɔla hõ. Ye ta da mane sige fɔrona fɔ sõ si ha mane sebɛne do ne fɔno ngwona sogo ma ga. 29 Ye songo da: Wuro Nonanimisĩ, ngwono ti mɛ̀ kɔ be yɔ? Be na hõ mɛ̀ nyane bɛ dɛ̃ sane wakati hõ wiri ra? 30 Tɛgɛ kuru na nyaaye bɔ mane ti dɛrɛ do hõ zɔgɔ, ne nemɛ. 31 Ngwona zini yaga Yesu mɛ ye ne a hõ ne tyata ye laga, ya to ye ya kwɔ ngwona tɛgɛ hõ. 32 Yesu da ye ya. Ye sa ngwona sini sɔma pɔla hõ, hõ ya kwɔ ngwona tɛgɛ kuru hõ. Ngwona no hõ tɛgɛ kuru pepe yiri ya zi tolo na dɔnɔrɔro zi do hõ. Ye pepe bɛrɛ siri zu hõ. 33 Tɛgɛnɛsɔma tuma tongo bige ya ngwona da yera kuru kɔrɔ hõ. Da ngwĩ mane tɛ ngwona zinifɛgɛre sɔma pɔla na, ye ngwõ yera mɛ. 34 Kuru kɔma pepe sa ya Yesu birɛ. Ya za ngwĩ sanga ma, ye na mɛ ya sa ya gana hõ.
91 Yesu kwɔ koro hõ, hõ zu kwire hõ ya ye yɛrɛ ta kuru hõ. 2 Sɔma mane bi ya kɔ sõ bo nemɛ a birɛ, a kõ pepe mane siri. Ye na syãbɛ samɛnɛ hõ. Yesu ngwona sɔma ta lanabɛbe za ngwĩ sanga ma, a da ngwona sõ ma ngwĩ kõ pepe ngwõ siri: Mɛ no, be woro sige. Bya kakye yafa be ma. 3 Tõ na kalamogi bɔ da ye yɛrɛ kɔrɔ hõ ye ngwona sõ Wuro togo yaga rɛ. 4 Yesu ne kɔrɔ hõ da tɔ̀. A ne tɔga da: Ne na miri yaga sye ngwõ ti ka kɔrɔ hõ? 5 Hõ da a ta kakye yafa a ma wala hõ da a tuma ya, ngwona pɔla hõ, weyi ngwõ yera dyayi? 6 Nka ma tyata ka hõ tɔ̀ da kakye yafabe na fanga ti Sãsu No ta bo diniya hõ bɛ. Ngwõ timi a da ngwona sõ ma ngwĩ kõ pepe ngwõ siri: Tuma bya samɛnɛ bi hõ bige. 7 A tuma bige konona. 8 Zamɛ ngwõ za ngwĩ sanga ma, ye kwã fɔrona hõ Wuro yirebɛ kamasɔrɔ Wuro ngwõ nemɛ na fanga pere sɔma ma. 9 Yesu tuma ngwɛ̃ ne ti ya hõ, a nomo bo za, a togo ti Matiyu. A ne tanga ne lãpo tɔ. Yesu da a ma: Dɔ ne ma. Matiyu tuma dɔ a ma. 10 Hõ Yesu to a ne ti xõ hõ Matiyu ta kõ hõ, lãpotɔre na nyaaye kɔ sɔma yaga na nyaaye na kwe tanga ne zõ kɔ Yesu kɔ a ta kalanɔmane nemɛ. 11 Farisyɛ̃ kɔma ngwõ za ngwĩ sanga ma ye Yesu ta kalanɔmane tɔga, ye ngwonona ye ta kalamogo kwe ne zõ kɔ lãpotɔre kɔ sɔma yaga nemɛ? 12 Yesu ngwõ mɔ hõ da ye ma: Sɔma ngwĩye ngwõ kɛnɛ, ngwõwɔ mako ha ti sutɛta na ga. Komatoga parere mako ngwõ ti a na. 13 Ka ya miri ngwona bɛrɛda kɔrɔ na. Mɛ mako ti ngwĩ fa na, ngwõ makare. Mɛ mako ha ti woro fa na salaka na ga. Mɛ ha na sɔma tele wiri na ga, fɔ sɔma yaga. 14 Zã ta kalanɔmane ya Yesu birɛ na tɔga ye ngwonona yewɔ kɔ Farisyɛ̃ kɔma sũ ka sanga nyaa ma nka Yesu ta kalanɔmane ha ngwõ ta ga? 15 Yesu ne dyabi da: Damara sone sebɛne ni na bã ne damoro banga ne ti kɔ lɔ ra? Ngwõ ha sebɛne tɛ ga. Nka damoro banga hõ mane ti ye woro hõ ngwĩ sanga ma ga, ngwona sanga ma ye na sũ ka. 16 Sõ ha zongwũ bi hõ zobiri bɛtɛrɛ kɔ le ga. Ne ngwõ hõ tɛ, ngwõ na ngwona zogo bara hõ moro a ma. 17 Ye ha kwĩ ngwũ ka kwĩ kyɛ poro na biriyi hõ mɛ ga. Ne ngwõ hõ tɛ, ngwona poro na fɛtɛɛ. Kwĩ na vunu, poro na yaga mɛ. Ye kwĩ ngwũ ka kwĩ kyɛ pori na ngwũye hõ. Ne ngwõ hõ tɛ, ye pepe na fɔro. 18 Yesu ne ti ngwona bɛrɛda yera hõ ye ma, Yahutu kɔma ngwonate bo na, hõ na zi yolingo a we hõ da a ma: Na nemɛdalo dɔ siri basyɛ yo. Na be soro dɛ a ma, a na sugu. 19 Yesu kɔ ya kalanɔmane tuma dɔ a ma. 20 Yarabu mane ti kɔ yà bo nemɛ sanga pepe ma dɔgɔ fumɔla kɔrɔ hõ. Ngwõ ye dɔbɛ Yesu timi hõ le a ta zogo dano ma. 21 Ngwona yà mane da ne ye hõ sebɛ le Yesu ta zogo ma dama, ye na kɛnɛ. 22 Yesu ye bere sege na za hõ da a ma: Na nemɛdalo, be woro sige. Bya lanabɛbe be kɛnɛbɛ. Ngwona no tala hõ yɛrɛ ngwona yà mane kɛnɛ. 23 Yesu ya wiri ngwona ngwonate ta kõ hõ ngwĩ sanga ma, a pĩyõ pɛ̃ sɔma kɔ zamɛ za, ye ne songo fɔrona ne ngwona sakõ mɔgɔ. 24 A da ye ma ye ye sabɛ ngwɛ̃. A da ngwona dalo ha siri ga, ya tine nyi. Ye na zi. 25 Zamɛ sa sire ngwĩ sanga ma, Yesu kwɔ kõ hõ, hõ ngwona dalo fɔga a soro ma, a tuma. 26 Ngwona da zãzã ngwona gana pepe hõ. 27 Yesu tuma ngwɛ̃ ne ti fɔno ya hõ bo piri bo ma. Foye sɔma pɔla bɔ tuma dɔ a ma ne songa da: Dauda no, makare mɛ̀ na. 28 Yesu kwɔ kõ hõ ngwĩ sanga ma, ngwona foye ye dɔbɛ a birɛ. A ne tɔga da: Ka la a na da ma sebɛne ngwõ ta ra? Ye da a ma: Õhõ kalamogo. 29 Yesu le ye nyena ma hõ da ye ye tɛ ye ma hõ kanya kɔ ye ta lanabɛbe nemɛ ngwĩ ngwõ ti ye ta. 30 Ye nyena kibɛɛ, ye sege zɛ. Yesu na yera na sigebɛ ye ma fɔrona da ye ka tɛ sõ si ngwona da tɔ̀ ga. 31 Nka ye sa ya Yesu ta da yera ngwona gana pepe hõ. 32 Hõ ne to ye ne ti ya hõ, ye na Yesu birɛ kɔ sõ bo nemɛ, a ha mane sebɛne bɛri ga zini yɔ bo ta ngwĩ mane ti kɔ le. 33 Yesu ngwona zini laga ngwĩ sanga ma, ngwona bobo dofɔga ne bɛri. Zamɛ kaba fɔrona hõ da: Ke ha bo nemɛ na da za Israyɛli gana hõ dɛ̃ ga. 34 Nka Farisyɛ̃ kɔma da: Zini pepe ngwonate ngwõ ngwona sebɛbe pera ma. Ngwõ yena a zini laga ne wa sɔma hõ. 35 Yesu kire gwaga kɔ kire silala pepe yara ne sɔma kala ye ta Wuro yirebɛ kwã hõ ne Bɛrɛda Fɔre kɔ Wuro ta fangamabe na da yera. A komatoga kɔma kɔ parere kɛnɛbɛ. 36 A zamɛ za ngwĩ sanga ma, ye na makare na fɔga fɔrona. Ngwona sɔma mane nyama, ye ni na ne bã. Ye mane tɛ wɔkara gware, nɛta ha ti ngwĩye na ga. 37 A da ya kalanɔmane ma ye tugo fere nyaa wiri kyɛ̃ ma. Nka baratɛre dɛgɛ fɔno hõ ne tetɛrɛ. 38 Ka tugoferete mɛ a baratɛre na nyaaye fane ye ya a ta lɔ hõ tugo fere kyɛ̃.
101 Yesu ya kalanɔmane fumɔla wiri hõ sebɛbe pere ye ma hõ zini yaga laga ane hõ komatoga kɔma pepe kɔ parere kɛnɛbɛ. 2 Bɔ a ta fanene fumɔla toga: Bo mane Simõ, a ngwõ togo dɛ mɛ da Pierre kɔ ye pu Andre kɔ Y akuba kɔ ye pu Zã. Ngwõwɔ Zebede ta nemɛnimisini. 3 - 4 Bɔ mane Filipe kɔ Batelemi kɔ Tomasi kɔ lãpotɔta Matiyu kɔ Alife no Yakuba kɔ Tade kɔ Simõ ngwĩ mane sɔma murutibɛ Roma kɔma ta fangama ma. Zuda Isikariote mane tye mɛ, ngwõ ngwĩ na Yesu ka a zugi sera hõ. 5 Yesu bɛrɛda yera ya fanene fumɔla ma ne fane. A da ye ka ya si sɔma birɛ ngwĩye ngwõ Yahutu kɔma ga. Ye ka kwɔ Samari kire hõ mɛ ga. 6 A da ye ya Israyɛli kɔma na gware na fireye birɛ. 7 A da: Hõ ka to sogo ma ka wadyuli ta hõ da: Wuro ta fangamabe vetira. 8 Ka komatoga parere kɛnɛbɛ hõ sara ngwini hõ wurobu kɔma kɛnɛbɛ hõ zini yaga laga. Ka lanabɛbe gũ zana. Aiwa, ka ngwona da ta sɔma ma zana mɛ. 9 A da ye ma ye hõ ne ya, ye ka sanu bi ga wala gwana furo. Ye ka gwana mɛngɛ ka ya zɔba hõ mɛ ga. 10 Ye ka kire ya poro bi ga. Ye ka zogore nɔma pɔla bi mɛ ga wala kanɛgɛ kɔ gwanga. Baratɛta kwane daga kɔ ya zõfa nemɛ. 11 Yesu da ne ye hõ wiri kire gwaga wala kire silalo hõ, ye sõ bo kya ngwĩ ngwõ sɔbe tege hõ ne fɔga. Ye wɔ ngwõ birɛ fɔ ye ya sanga hõ wiri hõ sa ngwona kuru hõ. 12 Ye hõ ue kwɔ kõ hõ ngwĩ sanga ma ye daga yera sɔma ma ye Wuro syara ta ye ma. 13 Ne ngwona kõ kɔma hõ ne fɔga fɔrona, ye ta duba na fo na wɔ ye ma. Nka ne ye ma ye fɔga fɔrona ga, ye daga ya duba na fo tɔ ye ta. 14 Ne kõ kɔma bɔ wala kuru kɔma bɔ hõ ma ye fɔga fɔrona ga hõ ma dyã ne ta bɛrɛda mɔ ga, ye hõ sa ngwɛ̃ ngwĩ sanga ma ye daga ye kãe ma tulu pimiri ye ma. 15 Yesu da: Ma yera ka ma tĩyã na da kiti sɔ kɔ ma ngwona sɔma ta kiti na sigeyi hõ yaloyi Sodome kɔ Gomore ta kiti ma. 16 Yesu da: Ka segerɛ. Ma ka fane wɔkara gware ngwĩye ngwõ tine kwɔ zare woro hõ. Ngwõ yena ka nyena ma hõ kwiyɛ wɔkara same bahõ. Ka hõ kìnì wɔkara zɛnɛyala. 17 A da ye ye yɛrɛ kɔrɔse kamasɔrɔ sɔma na fɛgɛ ya kɔ lɔ kitisɔre birɛ. Ye na ye võ kɔ gwelekame nemɛ ye ta Wuro yirebɛ kwã hõ. 18 Ye na ya kɔ lɔ fangamɛ kɔ gana ngwonakɔma zĩhõ awe togo yena ngwõfatɔ ye hõ ya syɛrɛbe wa yewɔ zĩ hõ kɔ si sɔma zĩ hõ. 19 Ngwona sanga ma ka daga ne dyabi ngwɛne, ka daga na latege ka yɛrɛ kɔrɔ hõ da ka ha na miri ngwona da na sane ye hõ tɛ ga. Ka daga ngwĩ fa yera, ngwõ na pere ka ma ngwona no hõ yɛ. 20 Ngwona bɛrɛda ha na sa ki yɛrɛ hõ ga, nka ne Tõ ta Ni na kìnìyi na ngwona bɛrɛda ka ka kɔrɔ hõ. 21 Sɔma na ye yɛrɛ syenɔmane pere da ye ye yɛ. Tõ na ye no pere ye ya yɛ. Nimisala na tuma ye na vɔrɔre na hõ ne yɛ. 22 Sɔma pepe na ka koneya mɛ yena. Nka ngwĩ hõ taa fɔrona fɔ ya wiri wɛ sanga ma, ngwõ na kisi. 23 Ne ye hõ ka nyane bo kuru hõ, ka tongo ya kire za hõ. Yesu da: Ma yera ka ma tĩyã na da ka ha na tongo wiri Israyɛli kire pepe hõ sane Sãsu No hõ na ga. 24 Kalano si ha yireyi ya kalamogo ma ga. Baratɛta si ha yireyi ye ngwonate ma ga. 25 Kalano ta da pepe tege, a tɛ wɔkara ya kalamogo. Baratɛta ta da pepe tege, a tɛ wɔkara ye ngwonate. Ne ye hõ kõ ngwonate wiri Beyelzebul, ye na a ta kõ kɔma toga yɔ wiri hõ yaloyi ngwõ ma. 26 Yesu da ye ye ka kwã sɔma na ga. Ye sɔma ha sebɛne fa si dõ ngwĩ ngwõ na sa sire ga. Ye sɔma na sɔma ta bunu da tɔ̀ mɛ. 27 Ye ye ngwĩ fa yera ye ma tunungu hõ, ye ye ya ngwõ yera sire. Ye ye ngwĩ da mɔ tunungu hõ, ye sa ya ngwõ puru zɛ ma. 28 Ngwĩye ngwõ komavere yɛ nka ne a mane sebɛne ni yɛ ga, ye ka kwã ngwõ na ga. A da ye daga kwã Wuro na, sebɛbe ti ngwõ ngwĩ ta hõ sõ yɛ hõ na ni ka dyahanama hõ. Ye ye daga kwã awe na. 29 Ye yalala mɛngɛ pɔla zabire darase kyoro na ga ra? Ngwõ pepe na, ye na tala ha bɛrɛ lɔ ma ne a ma ka Tõ ngwõ dyã ngwõ na ga. 30 Ke yɛrɛ ta piri ma na, Wuro ke ngwõsɔga pepe do tɔ̀. 31 Yesu da ye ke ka kwã ga. Ke fõ kɔ yalala nyaa nemɛ. 32 Yesu da ye ngwĩ sõ pepe hõ dyã ne yera sɔma nyono na ye ye dyã awe ma, ye ye na ngwõ togo yera ye Tõ nyono na ngwĩ ti wuro hõ, ye ye dyã ngwona te ma mɛ. 33 Nka ngwĩ hõ ye do bere Yesu ta da na sɔma pepe nyono na, da ye ha a tɔ̀ ga, ye na ye do bere ngwona te ta da na ye Tõ nyono na ngwĩ ngwõ ti wuro hõ, da ye ha a tɔ̀ ga. 34 Yesu da: Ka ka miri ka kɔrɔ hõ da ma na hõ syara pere lagakõ ma sɔma ma ga. Mɛ ha na hõ syara pere ga, fɔ tabaku. 35 Ma na hõ tõ kɔ a no yɔfa yaga kɔ dalo kɔ ye sye kɔ nemɛmogo kɔ ye bangasye. 36 Sõ ta kõ kɔma na tɛ a zugi na. 37 Ngwĩ sõ hõ ye tõ wala ye sye kanu hõ yaloyi mɛ ma, ngwona te ha daga kɔ ne nemɛ ga. Ngwĩ hõ ya nemɛmmisĩ wala ya nemɛdalo kanu hõ yaloyi mɛ ma, ngwõ ha daga kɔ ne nemɛ ga. 38 Sõ ngwĩ ha ye na kwãgwaga sɔno bi hõ dɔ ne ma ga, ngwona te ha daga kɔ ne nemɛ ga. 39 Ngwĩ kwa ye yɛrɛ ni ma, ngwõ na pɔna a hõ. Nka ngwĩ ngwõ pɔna ye yɛrɛ ni hõ mɛ yena, ngwõ na a gũ. 40 Ngwĩ sõ hõ ka fɔga fɔrona, ngwõ mɛ fɔga fɔrona. Sõ ngwĩ mɛ fɔga fɔrona, ngwõ mɛ na faneta fɔga. 41 Ngwĩ hõ Wuro ta puruta fɔga kamasɔrɔ a Wuro ta puruta, ngwona te na purusɔma ta yirebɛbe nemɛ gũ. Ngwĩ hõ sõ tele bo fɔga, ngwĩ ngwõ tele Wuro nyono na, ngwõ na sɔma tele ta yirebɛbe nemɛ gũ. 42 Yesu da ye yera ye ma tĩyã na da ngwĩ sõ hõ zo kwɔna pere bo nimisalo na sonala ma, ye kamasɔrɔ a tɛ ya kalano na, ngwona te na ya yirebɛbe gũ.
111 Yesu fane yera ne wɛ ya kalanɔmane fumɔla ma ngwĩ sanga ma, a sa ngwona ngwɛ̃ hõ ya ne sɔma kala ne wadyuli ta ngwona gana hõ kire hõ. 2 Hõ Zã Batizeta to kaso hõ, a mane Krista ta tɛda na da mɔ. A ya kalanɔmane na bɔ fane hõ ya a bire. 3 Ye ya Yesu tɔga da: Ngwĩ ngwõ na na, ngwõ bi ra, ta ke sõ za yɛ̀rɛ̀? 4 Yesu ne dyabi da: Ka bɛrɛda ngwĩye mɔ, ka da ngwĩye za, ka ya ngwõwɔ yera Zã ma. 5 Foye sege ne zɛ, murukuye ne ya, wurobu kɔma ne kɛnɛ, dũwɔrɛ ne mɔ, sara ne ngwini, fangadãe ne Bɛrɛda Fɔre mɔ. 6 Ngwĩye ta lanabɛbɛ ngwõ yaga mya da na ga, ngwõwɔ duba nɔmane. 7 Zã ta kalanɔmane ya wɛ timi, Yesu dofɔga ne bɛri zamɛ ta Zã ta da na. A da ye ma: Ngwono ka ya ngwõ sege sɔkogo hõ? Panga sɔgɔlo ngwĩ nyinginibɛ ra? Awo? 8 Aiwa, a hõ ma ngwono ka ya ngwõ sege? Nyenasabɛzogorete ra? Nka ngwĩye ngwõ nyena sabɛ zogore ka, ngwõwɔ tanga fangamɛ ta kwã hõ. 9 A hõ ma ngwono ka ya ngwõ sege? A puruta ra? Õhõ, ma yera ka ma da a yireyi puruta ma fɔrona. 10 A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ Zã ta da na, ye: Sege, ma na na faneta fane hõ ya be zĩ hõ. A na sogo tetɛrɛ be zĩ hõ. Wuro da yee. 11 Yesu da: Ma yera ka ma tĩyã na da sɔma pepe woro hõ, sõ si ha tye ngwĩ ngwõ yireyi Zã Batizeta ma ga. Ngwõ pepe na, ngwĩ ngwõ silaloyi Wuro ta fangamabe hõ, ngwõ yireyi awe ma. 12 Na dofɔga Zã Batizeta ta wadyuli tɛ sanga ma fɔ na wiri basyɛ ma, Wuro ta fangamabe ngwõ da sige somɔna. Sɔma tyata fanga dɛ a ma na kwini. 13 Purusɔma pepe kɔ Musa ta tõ bɛri Wuro ta fangamabe ta da na fɔ na wiri Zã ta sanga ma. 14 Yesu da: Ne ka hõ dyã la na bɛrɛda na, ye mane Eli ngwĩ ta da yera, ngwõ Zã. 15 Turu ti ngwĩ sõ ta, ngwõ daga mɔ. 16 Yesu da yɛ mɛ: Mɛ basyɛ sɔma yerabɛ ne kwe kɔ ngwono na fa si nemɛ? Ye tɛ wɔkara nimisala ngwĩye ngwõ tanga wisogo hõ. Ye songo hõ da ye nemɛ ma: 17 Mɛ̀ pĩyõ pɛ̃ ka ma, ka ma nimi ga. Mɛ̀ sakõ wiri ka ma, ka ma mɔgɔ ga. 18 Zã na, a ha zõ ga, a ha duvɛ̃ mɛnɛ ga. Ka da zini ti kɔ le. 19 Sãsu No na, ngwõ zõ ne mɛnɛ. Ka da: Bo sõ, a ha miri da si na zama kɔ duvɛ̃ mɛnɛ timi ma ga. A tɛ lãpotɔre kɔ dagayatɛre mà na. Wuro ta kakirikɔmabe bara ngwĩye ta, ngwõ a dɔrɔ da ye tĩyã. 20 Aiwa, Yesu mane ya kabako da nyaa ta kire ngwĩye hõ, a dofɔga ne bɛri ngwõwɔ ma kamasɔrɔ ngwona kire kɔma ha ye kɔrɔ bere ga. 21 A da: Korozɛ̃ kuru, bono ti be ma. Betesayida kuru, bono ti be ma. Kabako da ngwĩye mane tɛ ka birɛ, ne ngwõ nemɛ na da mane tɛ Tire kɔ Sidõ kire hõ, ngwõwɔ mane na ye kɔrɔ bere ne wɛ ye ta dayaga ta da na. Ye mane na zokuro ka ye moga hõ, hõ yibɛ ka ye ngwã hõ. 22 Ngwõ yena ma yera ka ma da kiti sɔ kɔ ma Tire kɔ Sidõ ta da na nogoyayi kaye ma. 23 Bi Kapernaum kuru, be dyati da be na duro fɔ wuro hõ. Be na zi fɔ dyahanama hõ. Kabako da ngwĩye ngwõ tɛ ka birɛ, ne ngwõwɔ nemɛ mane tɛ Sodome, ngwona kuru mane na tye hale sɔma. 24 Ngwõ yena ma yera ka ma da kiti sɔ kɔ ma Sodome ta da na nogoyayi beyi ma. 25 Ngwona sanga ma Yesu da: E ne Tõ, be wurokõ kɔ lagakõnate. Be mane bɔ da dõ datɔsɔma kɔ kakirikɔma na hõ ne dɔrɔ sɔma zana ma. Ngwõ yena ma be yirebɛ. 26 Õhõ ne Tõ, be ngwõ ta kamasɔrɔ ye dya be ma yee. 27 Mɛ Tõ fere pepe ka ne soro hõ. Tõ Wuro sonala Nonanimisĩ tɔ̀. Nonanimisĩ sonala Tõ Wuro tɔ̀. Nonamisĩ Tõ dɔrɔ ngwĩye ma, ngwõwɔ na a tɔ̀ mɛ. 28 Yesu da: Ka na ne birɛ, ki ngwĩye pepe ngwõ nyama, bye na tɛnɛye ti ki ngwĩye ngwã hõ. Ka na hõ makwɔnabɛ ne birɛ. 29 Ka na mɔga ma dɛ sɔno dɛ ka moga ma hõ ne tino kala. Mɛ woromakwɔna, mɛ ne yɛrɛ mazibɛ. Ka na makwɔnabɛ do gũ. 30 Ma na moga ma dɛ sɔno ngwĩ pere ka ma, ngwõ bi dya. Ma na bye na zaraye dɛ ka ma.
121 Ngwõ timi wakati bo ma Yesu do fɔno dugo koro hõ Yahutuye ta makwɔnabɛ kɔ ma. Ngwõ da ye tɛ, wu mana ta kalanɔmane fɔga. Ye dofɔga ne dugo dɛgɛlɛ sɔ ne kika ye sera hõ ne nɔma. 2 Farisyɛ̃ kɔma ngwõ za ngwĩ sanga ma, ye da Yesu ma: Bya kalanɔmane sege. Ye fa ngwĩ ta, kyà tõ ha dyã ngwõ nemɛ tɛ makwɔnabɛ kɔ ma ga. 3 Yesu da ye ma: Wu mane Dauda kɔ a tikwere fɔga ngwĩ sanga ma, a mane ngwĩ fa ta, ka ngwõ kala ga ra? 4 A kwɔ Wuro ta kõ hõ. Buru ngwĩ mane pere Wuro ma, awe kɔ ye tikwere ngwõ zõ. Hõ kanya kɔ kyà tõ nemɛ, sõ si ha daga ngwõ zõ ga fɔ salakawɛre dama. 5 Ka a kala Musa ta tõ hõ ga ra, da makwɔnabɛ kɔ pepe ma Wuro kõ yuu hõ salakawɛre makwɔnabɛ kɔ yaga nka Wuro ha ye zarake ga. 6 Yesu da ye yera ye ma da bo fa ti ngwɛ̃ ngwĩ ngwõ yireyi Wuro kõ yuu ma. 7 Ne ye mane ngwona bɛrɛda kɔrɔ tɔ̀, ye Wuro mako ti ngwĩ fa na ngwõ makare, a mako ha ti woro fa na ga ye ngwĩ yɛ salaka na, ngwona sanga ma ye ha mane na sɔma na zarakebariyaye zarake ga. 8 Sãsu No tɛ makwɔnabɛ kɔ ngwonate na. 9 Yesu tuma ngwɛ̃ hõ fɔno ya kwɔ ye ta Wuro yirebɛ kõ bo hõ. 10 Nomo bo mane ti ngwɛ̃, a soro ne siri. Sɔma ngwĩye mane tye, ye mane tyata tɛno kya hõ Yesu yagabɛ. Ngwõ yena ya tɔga da: Kyà tõ dyã ke sõ kɛnɛbɛ makwɔnabɛ kɔ ma ra? 11 Yesu da ye ma: Ka na we sõ, ne gwa tala legelege ne ti a ta, ne a hõ bɛrɛ wuru na dɛrɛyi hõ makwɔnabɛ kɔ ma, a na a fɔga na sabɛ ga ra? 12 Sõ fõ kɔ gwa nemɛ. Ngwõ yena kyà tõ dyã ke dafɔre ta makwɔnabɛ kɔ ma. 13 Yesu da ngwona sõ ma ya ye soro sana. A na sana, a ye bere tɛ wɔkara bo zayi ti ngwɛne. 14 Farisyɛ̃ kɔma sa ya ye kuru kwe ngwõfatɔ ye tɛno kya hõ Yesu gũ na yɛ. 15 Yesu ngwona da mɔ ngwĩ sanga ma, a tuma ye wa ngwɛ̃. Sɔma nyaa dɔ a ma. A komatoga parere pepe kɛnɛbɛ. 16 A na sigebɛ ye ma da ye kada ye ye da yera ga. 17 Ngwõ tɛ ngwõfatɔ puruta Esayi ta bɛrɛda hõ dopaga ye: 18 Wuro da; Bo mya baratɛta, ma ngwĩ dɛ̀gɛ̀. Mɛ a kanu, a mɛ ni hõ dyabɛ. Ma na ne Ni tangabɛ a ma. A na na kiti ta da yera si sɔma ma. 19 A ha na dakwiyɛro ta kɔ sõ si nemɛ ga. A ha na songo ga. Ye ha na a songo kõ mɔ wisogo hõ ga. 20 A ha na sɔgɔlo na nɛnɛyi yɔ ga. Lãpa ngwĩ na kini ngwõ dɛgɛ, a ha na ngwõ dibɛ ga. A ngwõ ta hõ sebɛbɛ pere telebe na da ma. 21 Si sɔma pepe na ye zigi dɛ a ma. 22 Ye mane ya Yesu birɛ kɔ bobo na fu bo nemɛ, zini yɔ bo ne ti kɔ le. Yesu ngwona sõ kɛnɛbɛ, a ne bɛri ne sege ne zɛ. 23 Zamɛ pepe kaba ngwõ na hõ da: Dora bo ngwõ Dauda no ra? 24 Farisyɛ̃ kɔma ngwõ mɔ hõ da: Bo nomo zini yaga laga ne wa sɔma hõ zini ngwonate Beyelzebul barika hõ. Ngwõ ngwona sebɛbe pera ma. 25 Nka Yesu ne kɔrɔ hõ da tɔ̀. A da ye ma: Ne fangamabe na sɔdini do hõ tuma ye nemɛ na, a na yaga. Kuru pepe wala kõ kɔma pepe, ne ye na sɔdini do hõ tuma ye nemɛ na, ye ta da ha sebɛne bɛ̃ ne fɔro ga. 26 Ne Setane hõ ne Setaneye yaga, a tuma ye yɛrɛ na. Ne na a ta fangamabe na tɛ hõ tanga? 27 Ne ka hõ da ye Beyelzebul ngwõ sebɛbe pere ne ma hõ zini yaga laga, kɔ ngwõ sebɛbe pere kya kɔma ma ye hõ ne laga? Ngwõ yɛrɛ a dɔrɔ ka ma da ka fire. 28 Yesu da a kìnì da ye zini yaga laga Wuro ta Ni barika hõ. Ngwõ a dɔrɔ da Wuro ta fangamabe wiri wɛ ye birɛ. 29 Sõ si ha sebɛne kwɔ sõ na kɛnɛyi ta kõ hõ, hõ na soro hõ fere kimi ga, fɔ a hõ pya ngwona sõ pɛrɛ dɛ̃. Ne a hõ na pɛrɛ, a sebɛna ta kõ fere pepe kimi. 30 Y esu da ye ngwĩ ngwõ ye nyi ga, ngwõ ye zugu. Ye ngwĩ ngwõ a dyema kwebe na ga, ngwõ zãzãbe ta. 31 A da ngwõ yena a yera ye ma da sɔma kakye kɔ bɛrɛda yaga pepe ngwĩye yera, Wuro na ngwõ pepe yafa ye ma. Nka ngwĩ ngwõ bɛrɛda yaga yera Ni na kìnìyi ta da na, ngwõ ha na yafabe gũ ga. 32 Sõ ngwĩ ngwõ bɛrɛda yaga yera Sãsu No ta da na, ngwõ na yafabe gũ ngwõ na. Nka ngwĩ ngwõ bɛrɛda yaga yera Ni na kìnìyi ta da na, ngwõ ha na yafabe gũ basyɛ ga. A ma bere ne na yafabe gũ sɛ̃ mɛ ga. 33 Ne be hõ ne tyata sɔnɔmane fɔre gũ, be daga sɔno na fɔroyi daga dɛ̃. Ne be ne sɔno na yagayi daga, be na sɔnɔmane yaga gũ. Sõ sebɛne sɔno na fɔroyi dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ a nɔmane ta. 34 Kebo nɔmane, ki ngwĩye ngwõ sɔma yaga, ne na ki tɛ hõ ne sebɛne bɛrɛda dya yera? Sõ kɔrɔ paga da ngwĩye na, a do na ngwõ yera. 35 Sõ fɔro fa fɔro wa ya fere na fɔroye hõ. Sõ yɔ fa yɔ wa ya fere na yagaye hõ. 36 Yesu da: Ma yera ka ma da sɔma vuna bɛrɛda pepe ngwĩye yera, Wuro na ye tɔga ngwõwɔ pepe tala tala ta da na kiti sɔ kɔ ma. 37 Kiti na sɔ be ma hõ kanya kɔ bya bɛrɛda nemɛ. Wuro na tĩyã pere be ma wala a na be zarake. 38 Tõ na kalamogi bɔ kɔ Farisyɛ̃ kɔma bɔ da Yesu ma: Kalamogo, mɛ̀ tyata hõ kabako da bo na tɛyi za be ta. 39 Yesu da ye ma: Sɔma vɔrɔkwekuru tɛ sɔma yaga na. Ye telebariyasɔma Wuro nyono na. Ye tine kabako da kya zɛ na. Nka kabako da si ha na dɔre ye ma ga fɔno puruta Zonasi ta kabako da ga. 40 Wɔkara Zonasi mane nyi saa kɔ wuru saa ta zɛno gwaga kɔrɔ hõ ngwɛne, yee nemɛ, Sãsu No na nyi saa kɔ wuru saa ta lagakõ kɔrɔ hõ mɛ. 41 Nineva kɔma na tuma taa kiti kɔ ma hõ sɔma vɔrɔkwekuru zarake. Ngwonona? Kamasɔrɔ Nineva kɔma Zonasi ta wadyuli bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, ye mane ye kɔrɔ bere. Yesu da: Fa ti bɛ ngwĩ yireyi Zonasi ma. 42 Kiti kɔ ma, yà bo na tuma taa hõ sɔma vɔrɔkwekuru zarake. Ngwona yà ngwõ fangama yà ngwĩ tuma wuro nyanɔma piri ma. A tuma lagakõ tɛgɛ ma hõ ya Sulimane birɛ hõ na ta kakirikɔmabe na bɛrɛda mɔ. Yesu da: Bo fa ti bɛ ngwĩ ngwõ yireyi Sulimane ma. 43 Ne zini yɔ hõ sa sõ hõ ngwĩ sanga ma, a ya bo piri ma kya ngwõ ngwɛ̃ ngwõ sige hõ makwɔnabɛ, a ha ngwõ gũ ga. 44 Ngwona sanga ma a na da ye sa kõ ngwĩ hõ, ye na bere ya ngwɛ̃. A bere na hõ ngwona kõ kibɛɛ na sareyi na tetɛrɛyi za. 45 Ngwona sanga ma a ya zini yaga kopɔra zɛ fɔga ngwĩye ngwõ yagaye awe yɛrɛ ma. Ye kwe kwɔ ngwona kõ hõ, hõ tanga ngwɛ̃. Yee nemɛ, ngwona nomo ta da na wɛbɛyi na yagayi hõ yaloyi a na gwereyi ma. Ngwõ nemɛ na da na tɛ sɔma vɔrɔkwekuru na. 46 Hõ Yesu to a ne bɛri zamɛ ta, a sye kɔ a pyare na taa sire. Ye mane tyata bɛri a ta. 47 Bo sõ da Yesu ma: Mɔ bɛ dɛ̃, be sye kɔ be pyare ti sire, ye tyata bɛri be ta. 48 Yesu da ngwona sõ ma: Kɔ ngwõ mɛ sye? Kɔ ngwõ ne pyare? 49 Ngwõ timi a ya kalanɔmane luru ne dɔrɔ kɔ ye soro nemɛ hõ da: Bɔ ngwĩye ngwõ ti bɛ, ngwõwɔ mɛ sye kɔ ne pyare. 50 Ngwĩ sõ pepe ngwõ mɛ Tõ dungo ta ngwĩ ti wuro hõ, ngwõwɔ mɛ pu kɔ ne vɔ kɔ na ligeyàra kɔ ne sye.
131 Ngwona kɔ ma Yesu sa kõ hõ, hõ ya tanga zu do ma ngwõfatɔ a sɔma kala. 2 Zamɛ na nyaaye na kwe a birɛ. A kwɔ tanga koro bo hõ. Zamɛ pepe taa zu do ma. 3 A bɛrɛda nyaa yera ye ma dakala hõ, hõ da: Lagasõta sa ya dugo dirɛ do hõ. 4 Na to dirɛ hõ, dugo nɔmane bɔ bɛrɛ sogo do ma, yala na ye bɔra. 5 Ye na bɔ bɛrɛ taara ma, vere nyaa ha mane ti ngwɛ̃ ga. Ye fɔga sale kamasɔrɔ vere nyaa ha mane ti ngwɛ̃ ga. 6 Sĩ tɔba ngwĩ sanga ma, ye kwiyɛ kamasɔrɔ ye sile ha mane kwɔ dɛrɛ ga. 7 Ye na bɔ bɛrɛ sana woro hõ. Ngwona sana na tu ne vuro. 8 Ngwona dugo nɔmane na bɔ bɛrɛ lagakõ fɔro ma hõ nɔmane vɔrɔ. Bɔ zolo vɔrɔ, bɔ kesaa vɔrɔ, bɔ kyofũ vɔrɔ. 9 Yesu da: Turu ti ngwĩ ta, ngwõ daga mɔ fɔrona. 10 Yesu ta kalanɔmane ye dɔbɛ a na, na tɔga da, ye ngwonona a bɛri sɔma ta dakala hõ? 11 A da ye ma: Ka Wuro ta fangamabe na bunu da tɔ̀. Nka ngwõwɔ ha ngwõ tɔ̀ ga. 12 Fa ti ngwĩ ta, bo na kwe ngwõyi ma na nyaabɛ a ta. Nka fa ha ti ngwĩ ta ga, zɔgɔ ngwĩ ngwõ ti a ta, ngwõ na tɔ a ta mɛ. 13 Ngwõ yena ma bɛri ye ta dakala hõ kamasɔrɔ ye sege, ye ha zɛ ga. Ye mɔ, ye ha ngwona bɛrɛda kɔrɔ tɔ̀ ga. 14 Puruta Esayi ngwĩ fa yera, ngwõ na dopaga ye ta da na, ye: Ka ne mɔ fɔrona nka ka ha ne famu ga. Ka na sege fɔrona nka ka ha na fui za ga. 15 Bɔ sɔma kakiri da gwolo fɔno. Ye pĩ ye tera ma. Ye ye nyena pĩ ngwõfatɔ ye ka na ne sege ne zɛ kɔ ye nyena nemɛ ga. Ye ka na ne mɔ kɔ ye tera nemɛ ga. Ane ye kakiri da ka na kibɛɛ ye da tɔ̀ ga. Wuro da: Ye ha bere na mɛ birɛ ngwõfatɔ mɛ ye kɛnɛbɛ ga. 16 Yesu da: Ki kwane, ka tɛ duba nɔmane na. Ka nyena sege ne zɛ. Ka tera ne mɔ. 17 Ma yera ka ma tĩyã na da ka da ngwĩye za, pururi na nyaaye kɔ Wuro ta sɔma na nyaaye mane tyata ngwona da za nka ye ha ngwõ za ga. Ka bɛrɛda ngwĩye mɔ, ye mane tyata ngwõwɔ mɔ nka ye ha ngwõwɔ mɔ ga. 18 Yesu da ye ma, ye ye dakalo ngwĩ mɔ lagasõta ta da na, ye ye na ngwõ kɔrɔ yera ye ma. 19 Sɔma ngwĩye ngwõ Wuro ta fangamabe na bɛrɛda mɔ, ne ye ma ye famu ga, ye tɛ sogo do ma nemɛ na, dugo nɔmane mane bɛrɛ ngwõ ngwɛ̃. Ngwona yagayi na hõ ngwona bɛrɛda wa ye kɔrɔ hõ ngwĩye mane dirɛ yɛ. 20 Sɔma bɔ tɛ ngwona taara nemɛ na, dugo nɔmane mane bɛrɛ ngwona ngwɛ̃. Sɔma ngwona bɛrɛda mɔ ne fɔga sale kɔ nihõdyaro nemɛ. 21 Nka sile ha ti ye ta ga. Ye fɔga wakati zɔgɔta ye dama. Nyane hõ ne gũ Wuro ta bɛrɛda yena ngwĩ sanga ma, ye ta lanabɛbe pepe yaga. 22 Sɔma zɛ tɛ wɔkara lagakõ na sananayi. Ngwona sɔma ngwona bɛrɛda mɔ nka diniya hõ da na ninabano kɔ a na nafɔro na sõ firebɛyi pĩ ngwona bɛrɛda ma. Ye ma vɔrɔ ga. 23 Nka sɔma bɔ tɛ ngwona lagakõ na fɔroyi nemɛ na. Ngwona sɔma ngwona bɛrɛda mɔ ne famu. Ye nɔmane vɔrɔ, bɔ zolo, bɔ kesaa, bɔ kyofũ. 24 Yesu ye bere dakalo za bo yera ye ma yɛ mɛ. A da: Wuro ta fangamabe sa ngwĩ fa ta, ngwõ sege. Sõ bo mane tugo fere fɔre tugo ya lɔ hõ. 25 Wuru bo hõ, sɔma mane nyi ngwĩ sanga ma, a zugu bo na hõ sɔkɔba yɔ tugo a ta tugo fere woro hõ, hõ bere ya. 26 Ngwona tugo fere fɔga hõ pɔra hõ dofɔga ne sɛlɛ ngwĩ sanga ma, ngwona sɔkɔba yɔ nyangamu ye hõ mɛ. 27 Ngwona sõ ta baratɛre na da a ma: Mɛ̀ ngwonate, be mane tugo fere fɔre tugo bya lɔ hõ. We bo sɔkɔba yɔ tuma? 28 A da ye ma ya zugu mane ngwõ ta. Ngwona baratɛre na tɔga da ya tyata ye ngwona sɔkɔba yɔ vigi ra? 29 A da ye ma: Awo. Ye ne ye hõ da ye ngwona sɔkɔba yɔ vigi, ye na tugo fere bɔ kwe ne vigi kɔ lɔ. 30 A da ye ye pepe pɔla kwe ne to yɛ fɔ tugo fere kyɛ̃ sanga hõ wiri. Ngwona sanga ma a na yera baratɛre ma, ye ye pya ngwona sɔkɔba yɔ kwe na ngwona dɛ̃. Ngwõ timi ye hõ zɛ ngwona dugo ka a ta molo hõ. 31 Yesu ye bere dakalo za bo yera ye ma yɛ mɛ. A da: Wuro ta fangamabe sa mutarde no ta. Sõ bo na bi na tugo ya lɔ hõ. 32 A dɛgɛyi hõ yalo tugo fere sɛrɛ pepe nɔmane ma. Nka ne a hõ pɔra, a yire hõ yaloyi tugo fere sɛrɛ pepe ma. A tuma yire hõ tɛ sɔno gwaga na. wuro hõ yala ne ya syɛ̃ tɔgɔ a kala ma. 33 Yesu dakalo za yera ye ma yɛ mɛ, da Wuro ta fangamabe sa buru koobɛ fa ta. Yà bo na bi na ka buru fɔgɔ na yerabɛ fa nyena saa hõ fɔ ne pepe koobɛ. 34 Yesu ngwona da pepe yera zamɛ ma dakala hõ. A ha bɛrɛda si yera ye ma ne ngwõ ma dakalo ga. 35 A ngwõ ta ngwõfatɔ puruta bo mane fa ngwĩ yera ngwõ hõ dopaga, ye: Ma na bɛri ye ta dakala hõ. Da ngwĩye mane dõ sɔma na na dofɔga diniya tege sanga ma, ma na ngwõ yera ye ma. 36 Yesu zamɛ to sire hõ kwɔ kõ hõ. A ta kalanɔmane ye dɔbɛ a na hõ da a ma: Sɔkɔba yɔ ngwĩ ngwõ tugo lɔ hõ, ngwona dakalo kɔrɔ yera ke ma. 37 Yesu da ye ma: Ngwĩ ngwõ tugo fere fɔre tugo, ngwõ Sãsu No. 38 Ngwona lɔ ngwõ diniya. Tugo fere fɔre ngwõ Wuro ta fangamabe na gũ sɔma. Sɔkɔba yɔ ngwõ ngwona yagayi ta sɔma. 39 Zugu ngwĩ ngwõ ngwona sɔkɔba yɔ tugo ngwõ Setane. Tugo fere kyɛ̃ sanga ma ngwõ diniya wɛ sanga ma. Tugo fere kyɛne ngwõ mɛlɛkɛe. 40 Ye sɔkɔba yɔ kwe hõ togo ka a ma na ngwona ngwɛne, yee nemɛ a na tɛ diniya wɛ sanga ma. 41 Sãsu No na ya mɛlɛkɛe fane. Ye na kakyetɛsɔma kɔ dayagatɛsɔma fɔga ne wa a ta fangamabe hõ. 42 A na ngwõwɔ pepe dira togo na yireyi hõ. Sɔma na mɔgɔ hõ ye nyini ngwĩ ngwɛ̃. 43 Nka sɔma ngwĩye ngwõ mɔ Wuro ta, ngwõwɔ na kini wɔkara sĩye Tõ ta fangamabe hõ. Turu ti ngwĩ ta, ngwõ daga mɔ fɔrona. 44 Wuro ta fangamabe sa nafɔro ta, sõ ngwĩ bi na dõ ya lɔ hõ. Sõ za na ngwona nafɔro za hõ ye bere na dõ lɔ hõ yɛ. A ni hõ dya fɔrona ye ye ya ye soro hõ fere pepe zabire hõ ya ngwona lɔ tɛrɛ. 45 Wuro ta fangamabe tɛ wɔkara sõ ngwĩ dɛnɔma na fɔroye kya ngwõfatɔ a ye zabire. 46 Ne a hõ bo dɛno na terebayi za ngwĩ sanga ma, a ya ye soro hõ fere pepe zabire hõ ngwona dɛno tɛrɛ. 47 Wuro ta fangamabe sa zɔ ta, ye ngwĩ dira zu hõ, a zɛ sifa pepe fɔga. 48 Ne a hõ pagaa ngwĩ sanga ma, none a suru na sabɛ zu do ma. Ngwõ timi ye tanga ngwona zɛ na fɔroye dɛ̀gɛ̀ ne ka ya no kyɛ fa hõ. Ngwĩye ngwõ fɔro ga, ye ngwõwɔ dira zu hõ. 49 - 50 Yee a na tɛ diniya wɛ sanga ma mɛ. Mɛlɛkɛe na na hõ sɔma yaga dɛ̀gɛ̀ ne wa sɔma fɔre hõ, hõ sɔma yaga dira togo na yireyi hõ. Sɔma na mɔgɔ hõ ye nyini ngwĩ ngwɛ̃. 51 Yesu ne tɔga da: Ka ngwona da pepe famu ra? Ye da: Hõõ. 52 A da yɛ mɛ: Yee nemɛ, tõ na kalamogi pepe ti mɛ, ngwĩ ngwõ kala Wuro ta fangamabe ta da na. Ngwõwɔ sa kõte bo ta, ngwĩ ngwõ fa ngwũ kɔ fa biri wa ya nafɔro hõ. 53 Yesu ngwona dakalo yera na wɛ ngwĩ sanga ma, a tuma ye wa ngwɛ̃. 54 A bere ya ya kuru hõ, a mane pɔra ngwõ ngwɛ̃. A ya sɔma kala Yahutuye ta Wuro yirebɛ kwã hõ. Sɔma pepe kaba fɔrona. Ye da: We a ngwona kakiri gũ? Ne a tɛ hõ ne bɔ kabako da ta? 55 Bo ngwona sɔsagata no ga ra? A sye ngwõ Mariama. A pyare ngwõ Yakuba kɔ Yusufu kɔ Simõ kɔ Zude. 56 A ta ligeyàra ti kɔ ke nemɛ bɛ sanga pepe ma. A hõ ma we a bo sebɛbe pepe gũ? 57 Nwõ yena ye maga la na Yesu na. Yesu da ye ma: Puruta yirebɛbe gũ bi pepetai hõ nka a dɛ̀gɛ̀bɛbe gũ ye yɛrɛ ta kuru hõ kɔ a ta kõ kɔma woro hõ. 58 A ma kabako da nyaa ta ngwɛ̃ ga ye ta lanabɛbariyabe yena.
141 Ngwona sanga ma Galile gana hõ ngwonate Herode Yesu ta da mɔ. 2 A da ya baratɛre ma, ye Zã Batizeta ngwõ bere ngwini yɛ. Ngwõ yena sebɛbe ti a ta hõ kabako da ta. 3 Herode mane Zã fɔga na pɛrɛ na ka kaso hõ. Herode mane ngwõ ta a syeno Filipe ta yà Herodiade yena. 4 Zã mana yera Herode ma ya ha daga na nyo ga. 5 Herode mane tyata Zã yɛ nka a kwã Yahutu kɔma na. Ngwõwɔ pepe mane dyati da Zã ngwõ puruta bo. 6 Herode ta vɔrɔ kɔ na sale kɔ ma, Herodiade ta nemɛdalo mane nimi sɔma zĩ hõ. 7 Ngwõ mane dya Herode ma fɔrona fɔ a datege bi a ma da ya hõ ngwĩ fa pepe mɛ ye ta, ye na ngwõ pera ma. 8 Hõ kanya kɔ ngwona dalo sye ta bɛrɛda nemɛ a ma, a da ya Zã Batizeta ngwõtulu ka bo fa hõ na pere ye ma. 9 Fangama ni na bã nka ngwona datege yena a mane ngwĩ bi ye zõkwesɔma nyono na, a da ye ya a pera ma. 10 A sõ fane ye ya Zã ngwõtulu sɔ kaso hõ. 11 Ye na kɔ a ngwõtulu nemɛ bo fa hõ na pere ngwona dalo ma. Ngwõ ya a pere ye sye ma. 12 Zã ta kalanɔmane na na soro bi hõ ya a sitira. Ngwõ timi ye ya ngwona da yera Yesu ma. 13 Yesu ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, a kwɔ koro hõ, hõ ya ye sana bo piri bo ma, fui ha ti ngwõ ngwɛ̃ ga. Nka zamɛ ngwõ tɔ̀ ngwĩ sanga ma, ye sa kuru kɔrɔ hõ, hõ dɔ Yesu ma ye kãe ma hõ ya zu do ma. 14 Yesu sa koro hõ ngwĩ sanga ma a ngwona zamɛ nyaa za. Ngwona sɔma na makare na fɔga. A dofɔga ne ta komatoga parere kɛnɛbɛ. 15 Le ba ngwĩ sanga ma Yesu ta kalanɔmane ye dɔbɛ a na hõ da a ma, ye sĩtini. Ye fui ha ti ngwɛ̃ ga. Ya zame to ye ya kire hõ, hõ ya zõfere tɛrɛ. 16 Yesu da ye ma: Ye ha daga ya ga. Ki yɛrɛ hõ zõfa pere ye ma. 17 Ye da a ma ye fui ha ti ye soro hõ buru nɔma koo kɔ zɛ nɔma pɔla timi ma ga. 18 Yesu da ye ma: Ka na kɔ lɔ ne birɛ bɛ. 19 Ngwona sanga ma a yera zamɛ ma ye tanga sɔgɔ nungu ma. Ngwõ timi a ngwona buru nɔma koo kɔ ngwona zɛ nɔma pɔla bi hõ ye zĩ duro wuro hõ, hõ barika yera Wuro ma. A ngwona buru yɔyɔ ne pere kalanɔmane ma. Kalanɔmane ne dini zamɛ ma. 20 Ye pepe zõ nyingi. Kalanɔmane zõfere sɛrɛ kwe, ye woro fere fumɔla paga ngwõ na. 21 Sɔma ngwĩye mane zõ, ngwõwɔ mane sɔma sana koo nemɛ si wa, yàra kɔ nimisala nii ha ti ga. 22 Ngwona sanga ma Yesu kalanɔmane kwɔbɛ koro hõ ngwõfatɔ ye ne zu kwire a zĩ hõ sane a hõ zamɛ to ye bige. 23 Zamɛ to wɛ timi ma a ta, a ba dɛ̃delelu bo ngwõ̀ ma ye sana hõ Wuro mɛ. Wuru ba na sonala to ngwɛ̃. 24 Koro mane wiri nyengezu woro hõ zɔgɔta, nyengezu mane bare kamasɔrɔ panga mane wirɛ ne tɛ̃. 25 Kɔ kyɛ do ma Yesu ya zu ngwõ̀ ma ne ya ya kalanɔmane birɛ. 26 Ye Yesu za a ne ya zu ngwõ ma ngwĩ sanga ma, ye mane kwã fɔrona. Ye da: A sõ yɔ. Ye kwã hõ songo kũ̀ ta. 27 Ngwona no tala hõ Yesu bɛri ye ta. A da ye ma: Ka ka wora sige. Ka ka kwã ga. A mɛ. 28 Pierre da a ma: Matigi, ne a hõ ma bi, yera ne ma ma na be birɛ zu ngwõ̀ ma. 29 Yesu da ya na. Pierre sa koro hõ ne ya zu ngwõ̀ ma ne ya Yesu birɛ. 30 Nka a za da panga nyaa wirɛ, a kwã. A dofɔga ne mige zu hõ. Ngwona sanga ma a songo da: Matigi ne kisi. 31 Ngwona no tala hõ Yesu ye soro sana na fɔga hõ da a ma ye ngwonona a kwã? Ya ta lanabɛbe dɛgɛ. 32 Ye pepe sɔma pɔla ba tanga koro hõ. Panga taa. 33 Kalanɔmane ngwĩye mane ti koro kɔrɔ hõ, ngwõwɔ yolingo Yesu we hõ da: Be Wuro No tĩyã na. 34 Ye zu kwire hõ ya wiri Zenesarɛti gana hõ. 35 Ngwona kire kɔma Yesu tɔ̀ hõ fɔno ya yera bi pepe hõ ya na. Sɔma ya a birɛ kɔ komatoga parere pepe nemɛ. 36 Ye na mɛ da ya to ye le a ta zogo dano ma dama. Ngwĩye pepe le a ma, ngwõwɔ pepe kɛnɛ.
151 Farisyɛ̃ kɔma bɔ kɔ tõ na ka lamogi bɔ tuma Zerusalem hõ na Yesu birɛ hõ na tɔga da, ye 2 Ngwonona a ta kalanɔmane ha gwere kɔma ta lãda ta ga? Sane ye hõ zõ ye ha ye sera wa ga. 3 Yesu da ye ma: Ki mɛ, ngwonona ka Wuro ta fane na yeraye yaga hõ ka yɛrɛ ta lãda ta? 4 Wuro da, ye: Be be tõ kɔ be sye yirebɛ. Ye ngwĩ hõ bɛrɛda yaga yera ye tõ kɔ ye sye ma, ye daga ngwõ yɛ. 5 Nka ki da sõ ngwĩ hõ da ye tõ wala ye sye ma, ye ye sebɛne ye dyema kɔ ya fere ngwĩye nemɛ, ya ngwõ pere ne wɛ Wuro ma, 6 ka da ngwona te ha daga ye tõ dyema titiri ga. Yee nemɛ, ka Wuro ta fane na yeraye ta zana da na kɔ kya lãda nemɛ. 7 Dapɔlabɛrisɔma, Esayi fane da ngwĩ ta kya da na, ngwona bɛrɛda kanya fɔrona. 8 A da, ye: Wuro da bɔ sɔma ye yirebɛ kɔ ye do hõ bɛrɛda nemɛ dama. Nka ye kɔrɔ birɛ dɛrɛ ye na fɔrona. 9 Wuro da mɛ: Ye mɛ yirebɛ ngwɛne, ngwõ zana da. Ye sɔma ka la kɔ sɔma ta fane na yeraye nemɛ hõ ne ta wɔkara Wuro ta fane. 10 Ngwõ timi Yesu zamɛ wiri hõ da ye ma: Ka bɔ da mɔ ne famu. 11 Fa ngwĩ ngwõ kwɔ sõ do hõ, ngwõ ha sõ dõõbɛ ga. Nka fa ngwĩ ngwõ sa sõ do hõ, ngwõ ngwõ sõ dõõbɛ. 12 Kalanɔmane ye dɔbɛ Yesu na hõ da a ma: Be tɔ̀ da Farisyɛ̃ kɔma ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, ngwõ ye ni na bã. 13 Yesu da ye ma: Mɛ Tõ ngwĩ ti wuro hõ, ngwõ ha tugo fa ngwĩ tugo ga, ye na ngwõ vigi na dira. 14 Ka ye to yɛ. Ye yɛrɛ foye. Ye foye ta gwanga fɛgɛre. Ne fu hõ sige fu zĩ hõ na ta gwanga fɔga, ye pepe sɔma pɔ la na kwe bɛrɛ wuru hõ. 15 Pierre da a ma ya ngwona daka lo kɔrɔ yera ye ma. 16 Yesu da: Hale fɔ ya wiri sɔma ma, ka ha sebɛne da famu dɛ̃ ga ra? 17 Ka tɔ̀ da fa pepe ngwĩ ngwõ kwɔ sõ kɔrɔ hõ, ngwõ kwɔ a tulu hõ. Ngwõ timi a ya ngwõ kwalama sa. 18 Nka fa ngwĩ ngwõ sa a do hõ, ngwõ sa a kɔrɔ hõ mɛ. Ngwõ ngwõ sõ dõõbɛ. 19 Miri yaga kɔ sõyɛbe kɔ kaka labe kɔ panobe kɔ nĩyõsɔbe kɔ sõ vinibe, ngwõwɔ pepe sa sõ kɔrɔ hõ. 20 Ngwona fere ngwõ sõ dõõbɛ. Fɔno ngwõ ga, hõ zõ kɔ be sera ma dõõ nemɛ, ngwõ ha sõ dõõbɛ ga. 21 Ngwõ timi Yesu tuma ngwɛ̃ hõ ya Tire kɔ Sidõ gana hõ. 22 Kana yà bo mane tanga ngwona gana hõ. Ngwõ na hõ songa da: Ka lamogo Dauda No, makare ne na. Zini yɔ bo ti kɔ na nemɛda lo nemɛ, a nyane fɔrona. 23 Yesu ma tera a ta ga. A ma dyã ha le hõ bɛrɛda ta la yera a ma ga. A ta ka lanɔmane ye dɔbɛ a na na mɛ da ya to a ya kamasɔrɔ a songo ne dɔ ye timi. 24 Yesu da ye ma: Mɛ ha fane sõ si ma Israyɛli kɔma timi ma ga, yewɔ ngwĩye fire wɔkara gware. 25 Ngwona yà na yolingo a we hõ da a ma: Kalamogo ne dyema. 26 Yesu da a ma: Ne sõ hõ nimisala ta zõfa bi na dira gwegeri ma, ngwõ ha fɔro ga. 27 Ngwona yà da: Kalamogo ngwõ tĩyã nka nyobɛgɛ ngwĩye ngwõ bɛrɛ lɔ ma gwegerinate ta, gwegeri ngwõwɔ zõ. 28 Ngwona sanga ma Yesu da a ma: E yà, bya lanabɛbe yire. Be mako ti ngwĩ fa na, ngwõ na tɛ be ma hõ kanya kɔ ngwõ nemɛ. Ngwona no tala hõ a ta nemɛdalo kɛnɛ. 29 Yesu tuma ngwɛ̃ hõ ya Galile zu do ma. A ba dɛ̃delelu bo ngwõ̀ ma. 30 Zamɛ nyaa ya a birɛ kɔ murukuye nemɛ kɔ kilenale kɔ foye kɔ boboe kɔ parere sɛrɛ na nyaaye. Ye na kɔ lɔ ne tege Yesu zĩ hõ, a ne kɛnɛbɛ. 31 Zamɛ a za da boboe ne bɛri, kilenale ne kɛnɛ, murukuye ne ya, foye ne zɛ. Ngwõ yena ye kaba hõ Israyɛli ta Wuro yirebɛ. 32 Yesu ya kalanɔmane wiri hõ da ye ma: Bɔ zamɛ na makare ti kɔ mɛ nemɛ. Sɔma ye nyi saa mɛ birɛ bɛ, ye ha zõfa si zõ ga. Mɛ ha tyata ne to ye bige wu na ga. Ne ngwõ hõ tɛ, ye barika na wɛ, ye na wɛbɛrɛ sogo ma. 33 A ta kalanɔmane na tɔga ye we ye na zõfa za hõ bo zamɛ nyaa nyingibɛ bo sɔkogo hõ bɛ? 34 Yesu ne tɔga da: Buru nɔma yɛrɛ ngwõ ti ka ta? Ye da a ma buru nɔma kopɔra kɔ zɛ mɛngɛ zɔgɔ bɔ. 35 Aiwa, Yesu yera zamɛ ma ye tanga. 36 Ngwõ timi a ngwona buru nɔma kopɔra kɔ ngwona zɛ bi hõ barika yera Wuro ma ne yɔyɔ ne pere ya kalanɔmane ma. Kalanɔmane ne dini zamɛ ma. 37 Ye pepe zõ nyingi. Kalanɔmane ngwona zõfere sɛrɛ kwe hõ woro fere kopɔra paga. 38 Sɔma ngwĩye ngwõ zõ, ngwõwɔ mane sɔma sana naa nemɛ si wa, yàra kɔ nimisala nii ha ti ga. 39 Yesu zamɛ to ye bige ngwĩ sanga ma, a kwɔ koro hõ, hõ ya Magada gana hõ.
161 Farisyɛ̃ kɔma kɔ Sadusyɛ̃ kɔma ya Yesu birɛ ngwõfatɔ ye mɔ a do hõ. Ye na mɛ da ya kabako da bo dɔrɔ ye ma hõ na dɔrɔ da a ta sebɛbe sa Wuro ta. 2 Yesu da ye ma: Sĩ do bɛrɛ sanga ma ka da sɛ̃ kɔ na ne fɔro kamasɔrɔ wurokõ zĩ pɛnɛ. 3 Kikima tĩĩ ka da ye Wuro na mɛnɛ sɔma kamasɔrɔ wurokõ pɛnɛ ne dungu. Ka sebɛne wurokõ zĩ dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ nka ka ha sebɛne bo wakati hõ tagamasɛ̃ dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ ga. 4 Basyɛ sɔma ngwõwɔ sɔma na yagaye. Ye ha la Wuro na ga. Ye kabako da kya, nka kabako da si ha na dɔre ye ma fɔno Zonasi ta da ga. Ngwõ timi a ne to yɛ hõ ya. 5 Kalanɔmane zu kwirɛ ngwĩ sanga ma, ye mane sãfire hõ buru bi. 6 Yesu yera ye ma da: Ka ka yɛrɛ kɔrɔse Farisyɛ̃ kɔma kɔ Sadusyɛ̃ kɔma ta buru koobɛ fa na. 7 Kalanɔmane bɛri ye nemɛ ta hõ da ya ngwõ yera kamasɔrɔ ye ha buru bi ga. 8 Yesu ngwõ mɔ hõ da ye ma: Kya lanabɛbe dɛgɛ. Ngwonona ka da ka nemɛ ma ye ka ha buru bi ga? 9 Hale sɔma ka ha da famu dɛ̃ ga ra? Mɛ buru nɔma koo ngwĩye yɔyɔ ne dini sɔma sana koo ma, ka mane woro fere nyena damane ngwĩye turu, ka kakiri ti kɔ ngwõ nemɛ ga ra? 10 Ane ma buru nɔma kopɔra ngwĩye yɔyɔ ne dini sɔma sana naa ma, ka woro fere damane ngwĩye turu, ka kakiri ti kɔ ngwõ nemɛ ga ra? 11 Ngwonona ka ha famu da mɛ ha bɛri ka ta buru ta da na ga? Ka ka yɛrɛ kɔrɔse Farisyɛ̃ kɔma kɔ Sadusyɛ̃ kɔma ta buru koobɛ fa na. 12 Ngwona sanga ma kalanɔmane a famu da a ha da ye ye yɛrɛ kɔrɔse buru koobɛ fa na ga, fɔ Farisyɛ̃ kɔma kɔ Sadusyɛ̃ kɔma ta kala na. 13 Yesu mane ya Sezare Filipe gana hõ. A ya kalanɔmane tɔga da: Sɔma da ye Sãsu No ngwõ kɔ mɔ? 14 Ye de a ma: Bɔ da Zã Batizeta. Bɔ da Eli. Bɔ da Zeremi wala gwere purusɔma na sonala bo. 15 Yesu ne tɔga da: Ki da mɛ kɔ mɔ? 16 Simõ Pierre da a ma: Be Masiya, Wuro na suguyi no. 17 Yesu da a ma: Zã no Pierre, be duba no. Sõ si ha ngwona tĩyã dɔrɔ be ma ga. Nka mɛ Tõ ngwĩ ti wuro hõ, ngwõ ngwõ dɔrɔ be ma. 18 Yesu da: Ma yera be ma da be Pierre ngwõ kɔrɔ dɔgɔno. Ma na na eglise tɔgɔ bo dɔgɔno ma. Siri yɛrɛ ha na sebɛ fui ta a na ga. 19 Ma na Wuro ta fangamabe na koro sɔgɔlɔ pere be ma. Be maga ngwĩ da na lagakõ ma, ye na maga ngwõ na wuro hõ mɛ. Be dyã ngwĩ da na lagakõ ma, ye na dyã ngwõ na wuro hõ mɛ. 20 Ngwõ timi Yesu na yera na sigebɛ ya kalanɔmane ma ye kada ye yera sõ si ma ye yi Masiya ga. 21 Ngwona wakati ma Yesu dofɔga ne ya bɛrɛda kìnìbɛ ya kalanɔmane ma. A da a wadyibi ye hõ ya Zerusalem hõ nyane fɔrona somɔlala ta kɔ salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi ta. Ye na a yɛ. A na nyi saa ta, ngwõ timi a na ye bere ngwini yɛ. 22 Pierre na fɔga ya kɔ le bo piri ma ye sana hõ bɛri a ma da: Matigi, Wuro be kisi ngwõ ma. Ngwona da ha na tɛ be na ga. 23 Yesu ye bere hõ da Pierre ma: Be sabɛ ne do na, Setane. Be tyata mɛ ngwonayaga kamasɔrɔ bya miri kɔ Wuroyi ha tala ga. Be miri sɔma mirino na. 24 Ngwõ timi Yesu da ya kalanɔmane ma, ne bo sõ hõ ne tyata dɔ ye ma, ngwõ hõ maga ye yɛrɛ hõ, hõ na yɛrɛ na kwãgwaga sɔno bi hõ dɔ a ma. 25 Sõ ngwĩ ngwõ tyata ye ni kisi, ngwõ na bono a hõ. Ngwĩ bono ye ni hõ Yesu yena, ngwõ na bere na gũ yɛ. 26 Ne sõ hõ diniya hõ fere pepe gũ hõ bono ye yɛrɛ ni hõ, ngwõ na ngwono fɔro ngwona te ma? Ngwono na fa si sõ sebɛne ngwõ pere hõ bere ye ni gũ yɛ? 27 Sãsu No na na kɔ ye Tõ ta noro nemɛ kɔ a ta mɛlɛkɛe nemɛ. Ngwona sanga ma a na sɔma pepe sara hõ kanya kɔ ye ta tɛda nemɛ. 28 Yesu da ye yera ye ma tiyã na da sɔmabɔ ngwĩye ngwõ ti bɛ, ye na bɔ ha na siri sane ye hõ Sãsu No na nayi za wɔkara fangama ga.
171 Nyi konala ngwõ timi Yesu ya kɔ Pierre kɔ Y akuba kɔ Yakuba pu Zã nemɛ ye sana tolo na kuroyi bo ngwõ̀ ma. 2 A tino mane katira ye nyena hõ. A zĩ ne kini ne wɔlɔ fɔrona. A ta zogore furo tɛ perepere wɔkara dasi fɔgɔ. 3 Ngwõ timi ngwona kalanɔmane sɔma saa mane Musa kɔ Eli za, ye ne bɛri kɔ Yesu nemɛ. 4 Pierre da Yesu ma: Matigi ke ne ti bɛ, ngwõ fɔro. Ne be hõ ne dyã, ma na pa saa baga. Tala tɛ biyi. Tala tɛ Musayi. Tala tɛ Eliyi. 5 Hõ na to ngwona bɛrɛda yera hõ, debino na wɔlɔyi bo zi na pĩ ye ma. Bɛri kõ bo sa ngwona debino hõ, hõ da: Bo mɛ No na kanuyi. A da dya ne ma hale. Ka mɔ a ta. 6 Kalanɔmane ngwona bɛri kõ mɔ ngwĩ sanga ma, ye kwã hale fɔ ye zi bɛrɛ ye zɛngɛne sugu lɔ ma. 7 Yesu ye dɔbɛ ye birɛ hõ le ye ma hõ da ye ma ye ye tuma, ye ka kwã ga. 8 Ye ye zɛngɛne duro, ma sõ si za Yesu sonala timi ma ga. 9 Ye tuma tola ngwõ ma ne zi. Hõ ne to zi hõ, Yesu na yera na sigebɛ ye ma da ye ye kada ye ngwona dɔre da yera sõ si ma ga fɔ Sãsu No hõ ngwini sa sara woro hõ ngwĩ kɔ ma. 10 Yesu ta kalanɔmane na tɔga da: Ngwonona tõ na kalamogi da ye Eli daga pya na dɛ̃? 11 A hõ da ye ma ye Eli daga pya na dɛ̃ hõ fere pepe tetɛrɛ. 12 Yesu da: Ma yera ka ma da Eli na wɛ nka sɔma ha a dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ ga. Ye na ta ye yɛrɛ dungo na tɛno na. Yee nemɛ, Sãsu No na nyane ye ta mɛ. 13 Ngwona sanga ma kalanɔmane a famu da a bɛri ye ta Zã Batizeta ta da na. 14 Ye wiri zamɛ birɛ ngwĩ sanga ma, sõ bo ye dɔbɛ Yesu na hõ na yolingo a zĩ hõ, 15 hõ da: Kalamogo makare ne no na. Kirikirimasyã ti kɔ le, a nyane fɔrona. Sanga nyaa ma a bɛrɛ togo hõ wala zu hõ. 16 Mɛ na kɔ le bya kalanɔmane birɛ, ye ma sebɛna kɛnɛbɛ ga. 17 Yesu na dyabi da: Basyɛ kɔma tɛ lanabɛbariya sɔma kɔ telebebariya sɔma na. A da ye daga wakati yɛrɛ ta ye birɛ? Ye daga ne ta da somɔna fɔ we sanga ma? A da ye na kɔ le ye birɛ bɛ. 18 Yesu bɛri kyɛ ngwona zini ma. A sa ngwona nimisalo hõ. Ngwona no tala hõ a kɛnɛ. 19 Hõ Yesu to a ne ti ye sana ngwĩ sanga ma, a ta kalanɔmane ye dɔbɛ a na hõ na toga da ye ngwonona yewɔ ha sebɛ ngwona zini laga ga? 20 Yesu da ye ma: Kya lanabɛbe dɛgɛ fɔno. Ma yera ka ma tĩyã na da ne lanabɛbe ne ti ka ta ngwĩ ngwõ fɛ̃fɛ̃ wɔkara mutarde no bahõ, ka na da bo tolo ma ya tuma bɛ hõ ya bɛrɛ yoo, a na ye ta. Ka ha na bana da si ma ga. 21 [Nka bo zini nemɛ sye ha sebɛne sa sõ hõ fɔno Wuro mɛbe kɔ sũkyɛbe ga.] 22 Bo kɔ ma kalanɔmane pepe na kweye mane ti Galile. Yesu da ye ma: Sãsu No na kwɔ sɔma sera hõ. 23 Ngwõwɔ na a yɛ, nka a nyi saaro kɔ ma a na ye bere ngwini sa. Kalanɔmane ni na mane bã fɔrona ngwona bɛrɛda na. 24 Yesu kɔ ya kalanɔmane wiri Kapernaum kuru hõ ngwĩ sanga ma, Wuro kõ yuu hõ lãpotɔre na Pierre birɛ na tɔga da ya ta kalamogo sõ Wuro kõ yuu hõ lãpo sara ga ra? 25 Pierre da hõõ, ye ya sara. Pierre kwɔ kõ hõ ngwĩ sanga ma Yesu na tɔga da: Simõ ngwono be ngwõ dyati ngwona da na? Kɔ ngwõ lãpo kɔ tumu tere sara bo diniya hõ fangamɛ ma, dugule ra, ta samara? 26 Pierre da samara. Yesu da ngwõ yena dugule ha daga lãpo sara ga. 27 A da: Ngwõ pepe na, ye ha tyata ngwona sɔma ni na bã ga. Ngwõ yena a yera Pierre ma ya ya zu do ma hõ dilɛ dira zu hõ. Ya hõ gwere zɛno ngwĩ fɔga, a do kɔba. A na gwana bo za a do hõ. Ye ngwona gwana na a yɛrɛ ta lãpo kɔ Pierreyi wa. Ya ngwõ bi hõ ya ye ta lãpo sara kɔ ngwõ nemɛ.
181 Ngwona sanga ma kalanɔmane ye dɔbɛ Yesu na na tɔga da: Kɔ ngwõ yireyi sɔma pepe ma Wuro ta fangamabe hõ? 2 Yesu nimisalo bo fɔga na taabɛ ye zĩ hõ. 3 A da ye ma: Ma yera ka ma tĩyã na da ne ka ma bere tɛ wɔkara nimisala bahõ ga, ka ha na kwɔ Wuro ta fangamabe hõ ga. 4 Sõ ngwĩ ngwõ ye yɛrɛ mazibɛ wɔkara bo nimisalo, ngwona te Wuro ta fangamabe hõ sõ gwaga. 5 Ngwĩ sõ pepe hõ bo nimisalo nemɛ fɔga fɔrona mɛ yena, ngwõ mɛ yɛrɛ fɔga. 6 Yesu da ye ngwona nimisala ngwĩye ngwõ la ye na, sõ ngwĩ pepe hõ ngwona nimisala na sonala ngwonayaga, ne ye mane yulu pɛrɛ a mogo hõ, hõ na dira nyengezu na dɛrɛyi hõ, ngwõ mane fõ a ma. 7 Bono ti diniya kɔma ma sɔma ta ngwonayagabe yena. Ngwonayagabe tye sanga pepe ma nka ngwĩ ngwõ ngwona ngwonayaga da ta, bono ti ngwona te ma. 8 Ne a hõ ma be soro wala be kã ngwõ be ka dayaga hõ, be a sɔ na dira dɛrɛ do hõ. Ne be na sera talayi kɔ be na kã talayi hõ kwɔ sugunɔmabe na wɛbariyayi hõ, ngwõ fõ be ma, be na sera pɔlayi kɔ be na kã pɔlayi hõ dirɛ togo hõ, ngwĩ ngwõ na dibɛ ga. 9 Ne be nyono hõ ne be ka dayaga hõ, a legere na dira. Be na nyena talayi hõ kwɔ sugunɔmabe na wɛbariyayi hõ, ngwõ fõ be ma, be na nyena pɔlayi hõ dirɛ togo hõ, ngwĩ ngwõ na dibɛ ga. 10 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse, ka ka sĩ bɔ nimisala na sonala na ga. Yesu da ye ye ta mɛlɛkɛe taa a Tõ zĩ hõ wuro hõ. 11 [Sõ ngwĩ fire, Sãsu No na hõ ngwõ kya hõ na kisi.] 12 Ngwono ka ngwõ dyati? Ne gware zolo ne ti sõ bo ta, ne a ta gwa tala hõ fire, a na ngwona gware kenaafũ ne nɔma korono to tolo ngwõ̀ ma hõ dɔ ngwona gwa na fireyi ma fɔ a hõ na kya na za. 13 Ne a hõ na za ngwĩ sanga ma, ma yera ka ma tĩyã na da a na ni hõ dya ngwona gwa tala ta zɛ na hõ yaloyi ngwona gware nɔma kenaafũ ne nɔma korono ma ngwĩye ngwõ mane fire ga. 14 Yee nemɛ, ka Tõ ngwĩ ti wuro hõ, ngwõ ha tyata bɔ nimisala na sonala hõ fire ga. 15 Ne be syeno hõ be kakye bi, ya a birɛ hõ ngwona da yera a ma be yɛrɛ ma, bi kɔ awe sonala. Ne a hõ mɔ be ta, bi kɔ be syeno na bɛ̃. 16 Ne a hõ maga mɔ na be ta, be sonala wala sɔma pɔla wiri ye kwe ya kɔ be nemɛ a birɛ. Ngwõwɔ na tɛ a syɛrɛ na wɔkara a sɛbɛɛ ngwɛne Wuro ta bɛrɛda hõ. Ka ngwona bɛrɛda bɛri syɛrɛ pɔla wala syɛrɛ saa nyono na. 17 Ne a hõ maga mɔ na ngwõ ta mɛ, be yera eghse ma. Ne a hõ maga mɔ na eglise ta, be a dyati wɔkara gana za hõ sõ wala lanabɛbariya sõ. 18 Yesu da ye yera ye ma tĩyã na da ye ne ye hõ maga ngwĩ da ma lagakõ ma, ye ye na maga ngwõ ma wuro hõ mɛ. Ye dyã ngwĩ da na lagakõ ma, ye na dyã ngwõ na wuro hõ mɛ. 19 A da mɛ ye hõ ne to bɛ diniya hõ, ne ye na sɔma pɔla hõ bɛ̃ bo da ma na mɛ, a Tõ ngwĩ ti wuro hõ, ngwõ na ngwõ pere ye ma. 20 Sɔma pɔla wala sɔma saa hõ ye nemɛ kwe awe togo na ngwõ ngwɛ̃, a yɛrɛ ti ye woro hõ ngwɛ̃. 21 Pierre ye dɔbɛ Yesu na hõ na tɔga da: Matigi, ne mɛ syeno hõ ne kakye bi, ma daga yafa a ma kanyena yɛrɛ na? Kanyena kopɔra na ra? 22 Yesu da a ma: Mɛ ha da kanyena kopɔra na ga nka kanyena kopɔra na tɛgɛ do kesaafũ. 23 Ngwõ yena Wuro ta fangamabe sa fangama bo ta. A mane tyata hõ ya dyate nyonohõwa kɔ ya baratɛre nemɛ. 24 A ya dyate dofɔga ngwĩ sanga ma ye na a birɛ kɔ nomo bo nemɛ, gwana nyaa na ku ne ti a na. 25 Ngwona ku na sara fere ha mane ti ngwona nomo ta ga. A ngwonate da ye ya a zabire na ta yà zabire mɛ kɔ a nɔmane kɔ fere pepe ngwĩye ngwõ ti a ta ngwõfatɔ ye hõ ngwona ku sara. 26 Ngwona baratɛta zi bɛrɛ ye ngwonate we na mɛ da ya sɔmona ye we, ye ne ye pepe sara. 27 A ngwonate mane makare a na hõ ngwona ku pepe yafa a ma na to a ya. 28 Ngwona baratɛta sa ya tɛ̃ kɔ ye nemɛ baratɛta bo nemɛ. A ta gwana zɔgɔ na ku ne ti ngwõ na. A na fɔga a daga hõ na mogo hõ zogo fɛnɛnɛ hõ da a ma: Na ku sara. 29 A nemɛ baratɛta zi bɛrɛ a we na mɛ da ya somɔna ye we, ye ne ye sara. 30 A ma dyã ga. A ya kɔ le na ka kaso hõ fɔ a hõ na ta ku sara ngwĩ sanga ma. 31 Bo baratɛkwere sɛrɛ ngwõ za ngwĩ sanga ma, ye ni na bã fɔrona. Ye ya ngwona da pepe kwɔna ye ngwonate ma. 32 Ye ngwonate ngwona baratɛta wiri hõ da a ma: Baratɛta na yagayagayi, be mane ne mɛ fɔrona. Ngwõ yena ma bya ku pepe yafa be ma. 33 Be yɛrɛ daga hõ makare be nemɛ baratɛta na wɔkara mɛ makare be na ngwɛne ga ra? 34 Ngwona ngwonate woro ba fɔrona. A ngwona baratɛta fɔga na ka kaso hõ fɔ a hõ na ta ku pepe sara ngwĩ sanga ma. 35 Yesu da: Mɛ Tõ ngwĩ ti wuro hõ, a na ngwõ nemɛ ta ka na mɛ, ne ka pepe sɔma tala tala ma yafa ka syenɔmane ma kɔ ka kɔrɔ pepe nemɛ ga.
191 Yesu waro wɛ timi ya kala na, a tuma Galile gana hõ, hõ ya Zude gana hõ Zurdɛ̃ ku timi. 2 Zamɛ nyaa dɔ a ma, a ne ta komatoga parere kɛnɛbɛ. 3 Farisyɛ̃ kɔma bɔ na a birɛ ngwõfatɔ ye mɔ a do hõ. Ye na tɔga da: Kya tõ dyã sõ ya yà ta nyama yaga sababu pepe na ra? 4 Yesu da ye ma, ye Wuro ta bɛrɛda ngwĩ fa yera, ye ye ngwõ kala ga ra? Ye gweregwerena Tegeta ngwõ ye tege sĩ kɔ yà. 5 Yesu da ye ngwõ yena sĩ na ye tõ kɔ ye sye to yɛ hõ wɔ kɔ ya yà nemɛ. Ye pepe sɔma pɔla na kwe tɛ sonala na 6 Yee nemɛ, ye ha sɔma pɔla titiri ga nka ye pepe kwe tɛ sonala na. Wuro ngwĩ fa kwe nemɛ ma, sõ ka ngwõ dɛ̀gɛ̀ nemɛ na ga. 7 Farisyɛ̃ kɔma na tɔga da: Ngwonona Musa da sõ daga nyama yaga sɛbɛ ta na pere yà ma na dira? 8 Yesu da ye ma ye ta worasige nɔma yɔ yena Musa mane dyã ye hõ ya nyama yaga. Nka gweregwerena ngwõ ha mane tɛ ga. 9 Yesu da ye yera ye ma da sõ ngwĩ ngwõ ya yà ta nyama yaga, kasɔrɔ a ma telebariyata ga, hõ bere yà za bi na nyo, ngwõ kakalabe ta. 10 A ta kalanɔmane da a ma ne a hõ ma yee sõ ta da ti kɔ a ta yà nemɛ, ne sõ ma yà nyo ga, ngwõ fõ. 11 Yesu da ye ma: Sɔma pepe ha sebɛne ngwona kala fɔga ga fɔ Wuro hõ ne na sebɛbe pere ngwĩ ma. 12 Tɛno nyaa tye ngwĩye sebɛne sĩ bare nyama na. Bo sõ sebɛne vɔrɔ, a ku ne siri. Ane bo ta ku siribe sa sõ hõ. Wuro ta fangamabe yena bɔ ha dyã ne nyo ga. Ngwĩ sõ hõ ne sebɛne ngwona kala fɔga ngwõ a fɔga. 13 Sɔma na Yesu birɛ kɔ nimisala nemɛ ngwõfatɔ a ye sera dɛ ye ma hõ Wuro mɛ ye ma. Nka a ta kalanɔmane bɛri kyɛ ye ma. 14 Yesu da ye ma: Ka to nimisala na ne birɛ, ka ka ye bare ga. Sɔma ngwĩye ngwõ tɛ wɔkara nimisala, Wuro ta fangamabe ngwõwɔye. 15 A ye sera dɛ ye ma. Ngwõ timi a tuma ye wa ngwɛ̃. 16 Sõ bo ye dɔbɛ Yesu na hõ na tɔga da: Kalamogo, ne na dafɔre sye mɛ daga ngwõ ta ngwõfatɔ ma hõ sugunɔmabe na wɛbariyayi gũ? 17 Yesu da a ma: Ngwonona be ne tɔga dafɔre ta da na? Sonala ngwõ fɔro. Ne be ne tyata kwɔ sugunɔmabe hõ, be kwa fane na yeraye ma. 18 A toga ye we fane? Yesu da a ma, ye: Be ka sõ yɛ ga. Ye be ka kakalabe ta ga. Ye be ka sõ ta fa kimi ga. Ye be ka niyõ dɛ sõ ma ga. 19 Ye be be tõ kɔ be sye yirebɛ. Ye be be nemɛ sõ kanu wɔkara be be yɛrɛ kanu ngwɛne. 20 Ngwona yaliyo da a ma ye yi kwa ngwona fane pepe ma. Ya hõ ma ngwono ye daga ngwõ ta ngwõ timi yɛ? 21 Yesu da a ma ye ne a hõ ne tyata dopaga, ya ya ye soro hõ fere pepe zabire ne na gwana pere fangadãe ma. Ya na nafɔro nyaa gũ wuro hõ. A da: Ngwõ timi na dɔ ne ma. 22 Nka ngwona yaliyo ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, a ni na na bãyi fɔno ya kamasɔrɔ a ta nafɔro mane nyaa fɔrona. 23 Yesu da ya kalanɔmane ma: Tĩyã na, ma yera ka ma da nafɔrote ta kwɔ sige Wuro ta fangamabe hõ. 24 Ma yera ka ma da nyongoma kwɔ dyayi misane na wuru hõ, hõ yaloyi nafɔronyaate ta kwɔbe ma Wuro ta fangamabe hõ. 25 Kalanɔmane ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma ye kaba fɔrona hõ da: Kɔ ngwõ sebɛne kisi? 26 Yesu ne sege hõ da ye ma ye sɔma bana ngwĩ da ma, Wuro ha bana ngwõ ma ga. 27 Pierre bɛrɛda dofɔga hõ da a ma: Segerɛ, mɛ̀ maga fere pepe hõ, hõ dɔ be ma. Ngwono na fa si ngwõ na pere mɛ̀ ma? 28 Yesu da ye ma ye yera ye ma tĩyã na da ne Sãsu No hõ na tanga ya noro na fangama tanga kware ma ngwĩ sanga ma ngwona bi hõ na ngwũyi hõ, yewɔ fanesɔma fumɔla ngwĩye ngwõ dɔ ye ma, yewɔ na tanga fangama tanga kware ma mɛ hõ kiti sɔ Israyɛli ta si fumɔla ma. 29 Sõ ngwĩ ngwõ maga ya kõ hõ wala ye syenɔmane kɔ ye ta ligeyàra kɔ ye tamɛ kɔ ye syeri kɔ ye nɔmane kɔ ye ta laga hõ awe yena, ye ngwõ na ngwona fere nemɛ na zolo gũ. Ye na sugunɔmabe na wɛbariyayi gũ mɛ. 30 Nka zɛngɛkɔma na nyaaye na tɛ timikɔma na. Timikɔma na nvaave na tɛ zɛngɛkɔma na.
201 Wuro ta fangamabe sa fa ngwĩ ta, ngwõ bo: Rezɛ̃ nakote bo sa kikima tĩĩ hõ baratɛre kya ngwõfatɔ ye ya bara ta a ta rezɛ̃ nako hõ. 2 Ye mane bɛ̃ gwana do tala ma, kɔ o kɔ gwana na denye tala. A ne fane ye ya bara ta ya rezɛ̃ nako hõ. 3 A ye bere sa kikima sĩ sanga ma hõ sɔma za, ye ne taa wisoga hõ, ye mane ti fui hõ ga. 4 A da ye ma ye ya hõ bara ta a ta rezɛ̃ nako hõ mɛ. Ye sara ngwĩ ngwõ bɛ̃, ye na ngwõ pere ye ma. 5 Ye fɔno ya. A ye bere sa sĩtogo hõ kɔ lema sĩ sanga ma hõ ngwõ nemɛ ta yɛ mɛ. 6 Sĩtini ngwĩ sanga ma a ya bɔ za, ye ne taa wisoga hõ. A ne tɔga ye ngwono tɛ ye hõ ne taa ne sĩtini ngwɛ̃ sanga pepe ma, mane fui ta ga? 7 Ye da a ma kamasɔrɔ sõ si ha ye bi bara na ga. A da ye ma: Ki mɛ, ka ya bara ta na nako hõ. 8 Le ba ngwĩ sanga ma nakote da ya kõ na kɔrɔseta ma ya baratɛre wiri ye na, ye ye sara. Ye na dofɔga lelomaye ma fɔ ya wiri gwereye ma. 9 A ngwĩye bi sĩtini sanga ma, ngwõwɔ na. Ye pepe ta sara ne tala. 10 Gwereye na ngwĩ sanga ma ye mane dyati da ya sara na nyaayi bɔ sɛrɛye ma. Nka ye pepe ta sara mane tɛ tala. 11 Ye ngwõ pere ye ma ngwĩ sanga ma ye ne bɛrɛda yaga bɛri nakote ma. 12 Ye da bɔ lɛloma sɔma ha bara si ta ga fɔ wakati tala ye dama. Ye yiwɔ ngwĩye ngwõ bara tɛ sĩtini fɔ ye bana, sĩ ye ngwona, ye ngwõwɔ ta sara tɛ tala kɔ yiwɔye nemɛ. 13 Nka nakote da ye na sonala ma: Ne mà, mɛ ha bɛrɛ be ma ga. Ke mane bɛ̃ ngwona kɔ tala na sara ma ga ra? 14 Bya gwana bi be ya. A dya ne ma hõ ngwõ nemɛ pere bɔ leloma na sɔma ma mɛ. 15 Ma daga ne yɛrɛ dungo ta kɔ na gwana nemɛ ga ra? 16 Yesu da ye yee nemɛ, timikɔma na tɛ zɛngɛkɔma na. Zɛngɛkɔma na tɛ timikɔma na mɛ. 17 Yesu mane ti ya hõ Zerusalem. A ya kalanɔmane fumɔla fɔga ye sana hõ ne to yuru hõ sogo ma. A da ye ma: 18 Ke tine ba ne ya Zerusalem. Sãsu No na kwɔ salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi sera hõ ngwɛ̃. Ye na a zarake na yɛ. 19 Ye na a ka si sɔma sera hõ ngwĩye ngwõ na a zi na võ kɔ gwelekame nemɛ hõ na kwãgwaga kɔ põti nemɛ sɔno ma. A na ngwini sa a nyi saaro kɔ ma. 20 Zebede ta nemɛnimisini sye na Yesu birɛ kɔ ya nemɛnimisini nemɛ hõ na zi yolingo a we na mɛ. 21 Yesu na tɔga ye ngwono na fa si a ngwõ kya? Ngwona yà da a ma: Ne nɔmane sege. Mɛ tyata be dyã sonala hõ tanga be digesoro ma, bo sonala hõ tanga be ninanga ma ne be hõ tɛ fangama na ngwĩ sanga ma. 22 Yesu da ye ma ye ye ngwĩ fa mɛ ye ha ngwõ tɔ̀ ga. A ne tɔga da. Ma na mɛnɛ kɔ nyane na zokobalo ngwĩ nemɛ, ka sebɛne mɛnɛ kɔ ngwõ nemɛ ra? Ye da ye sebɛ. 23 Yesu da ye ma: Ka na mɛnɛ kɔ na zokobalo nemɛ, ngwõ tĩyã. Nka hõ tanga ne digesoro kɔ ne ninanga ma, mɛ ha sebɛne ngwõ yera ga. A da ye Tõ a tetɛrɛ ngwĩye ma, a na pere ngwõwɔ ma. 24 Ngwona kalanɔmane sɛrɛ sɔma fũ ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, ye wora ba ngwona syenɔmane sɔma pɔla ta. 25 Yesu ne pepe wiri hõ da ye ma: Ka tɔ̀ da zamɛ ngwonakɔma ti ye ngwõ̀ na. Ye ta sɔma yee fanga dɛ ye ma. 26 Nka ngwõ nemɛ ka tɛ ka woro hõ ga. Ne ka na bo hõ ne tyata tɛ sõ gwaga na, a daga tɛ kya baratɛta na. 27 Ne ka na bo hõ ne tyata tɛ zɛngɛte na, a daga tɛ kya tere na. 28 Yee nemɛ, Sãsu No ha na ngwõfatɔ sɔma a mako fɔro ga, a na hõ sɔma mako fɔro hõ ye yɛrɛ ni pere sɔma nyaa ta ngwonawɛ salaka na. 29 Ye ne ti sa hõ Zeriko, zamɛ nyaa dɔ Yesu ma. 30 Foye sɔma pɔla mane tanga sogo do ma. Ye mɔ da Yesu ngwõ tine fɔno. Ye songo da: Kalamogo Dauda No, makare mɛ̀ na. 31 Zamɛ bɛri kyɛ ye ma da ye bɔɔ. Nka ye fa kwe ya songobe ma da: Kalamogo Dauda No, makare mɛ̀ na. 32 Yesu taa ne wiri hõ da ye ma: Ngwono ka tyata ma ngwõ ta ka ma? 33 Ye da a ma: Kalamogo mɛ̀ nyena kɔba. 34 Yesu makare ye na hõ le ye nyena ma. Ngwona no tala hõ ngwona sɔma pɔla sege zɛ. Ye dɔ a ma.
211 Ye vetira Zerusalem na hõ wiri Betifaze kuru ma, Oliviye tolo kyegɛ ma. Yesu ya kalanɔmane na sɔma pɔla fane ye zĩ hõ. 2 A da ye ma ye kuru ngwĩ ti ye zĩ hõ, ye ya ngwɛ̃. Ye ye na samare yà na pɛrɛyi za, no ti a ta. Ye ya a firi na kɔ le a birɛ ngwɛ̃. 3 Ne sõ hõ fa bo yera ye ma, ye da a ma ye Matigi mako ti a na. Ngwona no tala hõ a na ye to ye ya. 4 Ngwona da pepe tɛ ngwõfatɔ puruta Esayi bɛrɛda ngwĩye yera, ngwõwɔ hõ dopaga, ye: 5 Yera Siyõ kuru ma, Sege bya fangama tine na be birɛ. A paga woramakwɔnabe na. A tanga samare ma. A tanga samare yà no ma. 6 Kalanɔmane ya. Yesu ye yera ye ma ngwɛne, ye ne ta yee. 7 Ye na kɔ samare yà kɔ a no nemɛ hõ ya zogore dɛ ye ma. Yesu ba tanga samare ma. 8 Zamɛ na sɔma nyaa ya zogore yire sogo ma. Bɔ sɔdazugo yɔ ne yire sogo ma. 9 Zamɛ ngwĩye ya Yesu zĩ hõ kɔ ngwĩye dɔ a timi, ngwõwɔ songo da: Ke Dauda No yirebɛ. Wuro duba ngwona te ma ngwĩ ngwõ na kɔ Matigi togo nemɛ. Noro hõ dɛ Wuro ma wuro hõ. 10 Yesu kwɔ Zerusa lem ngwĩ sanga ma kuru pepe bɛri a ta da na. Ye da: Bo ngwõ kɔ mɔ? 11 Zamɛ da: A puruta Yesu ngwĩ tuma Nazarɛti, Galile gana hõ. 12 Yesu kwɔ Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ. Sɔma ngwĩye mane fere zabire ne fere tɛrɛ Wuro kõ yuu hõ, a ngwõwɔ pepe laga ne sabɛ ngwɛ̃. A gwana katirare ta tabale bi ne sugu hõ zɛnɛya la zabirere ta kwara bi ne kwe. 13 Ngwõ timi a da ye ma: A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da sɔma na mya kõ wiri da Wuro mɛ kõ. Ki kwane a ta pane ta dõ do na. 14 Foye kɔ murukuye ye dɔbɛ Yesu na Wuro kõ yuu hõ. A ne kɛnɛbɛ. 15 Salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi Yesu ta kabako da na tɛye za ngwĩ sanga ma hõ nmisala na songoye za Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ, ye ne Dauda no yirebɛ, ye wora ba a ta. 16 Ye da Yesu ma ye ye ngwĩ yera, ya ngwõ mɔ ga ra? Yesu da ye ma: Hõõ. Wuro ta bɛrɛda ngwĩ fa yera, ka ngwõ kala ga ra? Ye nimisala kɔ bibiye na Wuro yirebɛ. 17 A ne to yɛ hõ sa kuru kɔrɔ hõ, hõ ya syã Betani kuru hõ. 18 Ngwona ngwinisĩ kikima a ne ti bere kwɔ hõ kuru kɔrɔ hõ, wu Yesu fɔga. 19 A kafɔna sɔno bo za taa sogo do ma. A do fɔno ya a birɛ nka a ma fui si za a ma dazugo timi ma ga. A da ngwona kafɔna ma ya ha na no si vɔrɔ titiri ga. Ngwona no tala hõ ngwona kafɔna kwiyɛ. 20 Kalanɔmane ngwõ za ngwĩ sanga ma ye kaba fɔrona. Ye Yesu tɔga ye ne na ngwona kafɔna tɛ hõ kwiyɛ no tala hõ sĩ yɔ mɔ? 21 Yesu da ye ma: Ma yera ka ma tĩyã na da ne lanabɛbe ne ti ka ta, ne ka mane sigasiga ga, ma ngwĩ fa ta bo kafɔna na, ka sebɛne ngwõ nemɛ ta mɛ. Hale ka sebɛne da bo tolo ma ya tuma ye wa ngwɛ̃ hõ ya bɛrɛ nyengezu hõ, ngwõ na tɛ. 22 Ka ngwĩ fa pepe mɛ kɔ lanabɛbe nemɛ, ka na ngwõ gũ. 23 Yesu kwɔ Wuro kõ yuu hõ ne kala ta. Salakawɛre ngwonakɔma kɔ Yahutuye ta somɔlala ye dɔbɛ a na na tɔga da: Kɔ ngwona da na tɛ fanga pere be ma? We ngwona fanga sa? 24 Yesu ne dyabi da: Mɛ ki tɔga da tala na mɛ. Ne ka hõ ngwõ yera ne ma, mɛ ngwona da na tɛ fanga gũ ngwõ ngwɛ̃, ma na ngwõ yera ka ma. 25 Kɔ ngwõ Zã Batizeta fane, Wuro ra, ta sɔma? Ye dofɔga ne dakwiyɛ ngwona da na hõ da: Ne ke hõ da Wuro ngwõ a fane, a na ke tɔga da, ngwono tɛ ke hõ ma la a na ga. 26 Nka ne ke hõ da sɔma ngwõ a fane, ke kwã zamɛ na. Sɔma pepe dyati da Zã ngwõ puruta. 27 Ye Yesu dyabi da ye ye ha tɔ̀ ga. Yesu da ye ma ye yi ngwona da na tɛ fanga gũ ngwõ ngwɛ̃, ye ha na ngwõ yera ye ma mɛ ga. 28 Yesu da: Ngwono ka ngwõ dyati? Nemɛnimisini sɔma pɔla mane ti sõ bo ta. A ya ya nemɛpɔro birɛ hõ da a ma: Mɛ no, ya bara ta na rezɛ̃ nako hõ sɔma. 29 Ngwõ da a ma ye ha na ya ga. Ngwõ timi a ye kɔrɔ bere hõ tuma ya rezɛ̃ nako hõ. 30 Ngwõ timi a tõ tuma ya bo no sonala birɛ hõ ngwona bɛrɛda tala yera a ma. Ngwõ da ye tõ ma ye yi na ya nka a ma ya ga. 31 Ngwona sɔma pɔla hõ, weyi ngwõ ye tõ dungo ta? Ye da gwereyi. Yesu da ye yera ye ma tĩyã na da lãpotɔre kɔ kakala tɛ yàra na pya kwɔ yewɔ ma Wuro ta fangamabe hõ. 32 Zã mane na hõ telebe na sogo dɔrɔ ka ma, ka ma la a na ga. Nka lãpotɔre kɔ kakala tɛ yàra mane la a na. Ka ngwona da pepe za nka hale o ka ma dyã ka zugo katira hõ la a na ga. 33 Yesu da: Ka bo dakalo mɔ yɛ mɛ. Sõ bo mane rezɛ̃ nako wa. A lu tɔgɔ na kori hõ rezɛ̃ na zu wɛ wuru sɛ̃ hõ garede kõ na kuroyi tɔgɔ. Ngwõ timi a rezɛ̃ lɔ kalofa lagasone ma hõ ya kuru hõ. 34 Rezɛ̃ nɔmane pɔra sanga wiri ngwĩ sanga ma a ya baratɛre fane hõ ya ngwona lagasone birɛ, ye rezɛ̃ nɔmane na pɔraye bɔ pera ma. 35 Nka ngwona lagasone na ta baratɛre fɔga hõ bo tala vuro hõ zayi yɛ hõ bo dira kɔ dɔge nemɛ. 36 Nakote ye bere baratɛre zɛ fane, ngwõwɔ ne nyaaye gwereye ma, ye ngwõwɔ ta yee yɛ mɛ. 37 Ngwõ timi a ye nonavimisĩ fane ye birɛ. A da ye na ye no yirebɛ. 38 Nka lagasone a za ngwĩ sanga ma, ye da ye nemɛ ma ye ngwona no na tɛ nako ngwonate na bo kɔ ma. Ye ye to ye a yɛ hõ na ta nako ta yeyi na. 39 Ye na fɔga na dira rezɛ̃ nako timi na yɛ. 40 Yesu ne tɔga da: Rezɛ̃ nakote hõ na ngwĩ sanga ma ngwono a na ngwõ ta lagasone na? 41 Ye da a ma: A na ngwona sɔma yaga yɛ, a ha na makare ye na ga. Ngwõ timi a na rezɛ̃ nako kalofa sõ za ma ngwĩ ngwõ na rezɛ̃ nɔmane pera ma ye na wakati ma. 42 Ngwõ timi Yesu da ye ma: Wuro ta bɛrɛda ngwĩ fa yera, ka ngwõ kala ga ra? Kõ tɔgɔre maga dɔgɔno ngwĩ hõ, ngwõ tɛ kõ na telebɛ dɔgɔno na. Matigi ngwõ ngwõ ta. Ngwõ kabako da ke nyena hõ. 43 Yesu da ngwõ yena ye yera ye ma da Wuro ta fangamabe na tɔ ye ta hõ pere si sɔma zɛ ma. Ngwõwɔ na nɔmane na fɔroye vɔrɔ. 44 [Sɔma pepe ngwĩye bɛrɛ ngwona dɔgɔno ma, ngwõwɔ na yɔyɔ. Ngwona dɔgɔno hõ bɛrɛ ngwĩ sõ ma, ngwona te na nongonongo.] 45 Salakawɛre ngwonakɔma kɔ Farisyɛ̃ kɔma Yesu ta dakalo mɔ ngwĩ sanga ma, ye tɔ̀ da a bɛri yewɔ ta da na. 46 Ye mane tɛno kya hõ Yesu fɔga nka ye kwã zamɛ na kamasɔrɔ ye mane dyati da Yesu ngwõ puruta.
221 Yesu bɛri ya bɛrɛda na mɔre ta dakala hõ. A da ye ma: 2 Wuro ta fangamabe sa fangama bo ta. Ngwõ ye no ta damara sõ zõfa tetɛrɛ. 3 A ya baratɛre fane ye ya yera sɔma na wiriye ma ye ye na zõ nka ye ma dyã na ga. 4 A baratɛre zɛ fane ye ya yera sɔma na wiriye ma ye na. Ye yera ye ma da damara sõ zõfere pɔra wɛ. Ye fangama ya tɔlɛ kɔ ya woro fere na fɔroye yɛ. Ye fere pepe tetɛrɛ wɛ. Ye ye na damara zõfa zõ. 5 Nka a ta sɔma na wiriye ma a dyati ga. Ye fɔno ya ye ya da hõ. Bo fɔno ya ya lɔ hõ. Bo fɔno ya ya dyako tɛ do hõ. 6 Bɔ sɛrɛ na ta baratɛre fɔga ne nyane fɔrona ne yɛ. 7 Fangama woro ba. A ya sorodase fane hõ ya ngwona sɔmayɛsɔma yɛ ne ta kuru ngwona. 8 Ngwõ timi a da ya baratɛre ma ye damara sõ zõfa tetɛrɛ nka sɔma ngwĩye ngwõ wiri, ngwõwɔ ha daga kɔ le ga. 9 A da ye ya sosae ma. Ye hõ ngwĩ sõ pepe za, ye ngwõwɔ wiri ye na damara sõ zõfa zõ. 10 Baratɛre ya sosae ma. Ye ngwĩye pepe za, fɔroye kwe yagaye ma, ye ne pepe kwe na kɔ lɔ. Damara kõ pagaa sɔma na. 11 Fangama kwɔ kõ hõ, hõ ngwona sɔma na wiriye sege. A nomo bɔ za yɛ, damara sõ zogo ha mane ti a mogo hõ ga. 12 A da a ma: Ne mà, ne na be tɛ hõ kwɔ bɛ kasɔrɔ damara sõ zogo mane ti be mogo hõ ga? Ngwona nomo ma sebɛ fui yera ga. 13 Ngwona sanga ma fangama da ya baratɛre ma ye ya a sera kɔ a kãe pɛrɛ na dira sire tunungu hõ. Sɔma na mɔgɔ ngwɛ̃ hõ ye nyini ngwĩ. 14 Yesu da: Wuro sɔma nyaa wiri nka a na sɔma ngwĩye dɛ̀gɛ̀ ngwõwɔ ha nyaa ga. 15 Farisyɛ̃ kɔma ya ye nemɛ za hõ tɛno kya hõ Yesu do hõ mɔ kɔ tɔgaro nemɛ. 16 Ye ya kalanɔmane na bɔ fane a birɛ kɔ Herode kɔma na bɔ. Ye ya da Yesu ma: Kalamogo mɛ̀ tɔ̀ da be tĩyã yera ane be sɔma kala kɔ Wuro ta tĩyã kɔ Wuro ta sogo ya da nemɛ. Be ha kwã sɔma na ga. Be ha sõ dɛ̀gɛ̀ sõ na mɛ ga. 17 Yera wa, sõ daga lãpo sara Rome kɔma ta fangama gwaga ma ra, ta a ha daga ngwõ ta ga? 18 Yesu ne ta zugube tɔ̀ hõ da ye ma: Dapɔlabɛrire, ngwono tɛ ka hõ na ne mɔ ne do hõ? 19 Ka na kɔ ngwona gwana na bo nemɛ, ma a sege. Ye na kɔ bo gwano nemɛ na dɔrɔ a ma. 20 Yesu ne tɔga da: Kɔ dya kɔ kɔ togo ngwõ ti a ma? 21 Ye da ye Rome kɔma ta fangamayi. Yesu da ye ma: Aiwa ka fangamayi pere fangama ma hõ Wuroyi pere Wuro ma. 22 Ye ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma ye kaba fɔrona na to yɛ hõ fɔno ya. 23 Ngwona kɔ tala ma yɛ, Sadusyɛ̃ kɔma bɔ na Yesu birɛ. Ngwõwɔ da sara ha na ngwini ga. 24 Ye na Yesu tɔga da: Kalamogo, Musa da ne sõ bo hõ siri, ma no gũ ga, a syeno daga ngwona yɔfuro yà nyo ngwõfatɔ ngwona nomo hõ timi kɔma gũ. 25 Aiwa, tonɔmane sɔma kopɔra mane ti ke woro hõ bɛ. Ye na pɔrayi yà nyo, a ma no gũ ga. A siri ngwona yà to ye pu ma. 26 Yee nemɛ, ye na pɔlalo kɔ ye na saaro ngwona yà nyo fɔ ya wiri ye pepe sɔma kopɔra ma. 27 Ngwõ pepe timi ngwona yà siri mɛ. 28 Sara ngwini kɔ ma ngwona yà na tɛ ngwona sɔma kopɔra na weyi ta yà na? Ye pepe sɔma kopɔra mana nyo. 29 Yesu da ye ma ye ye fire kamasɔrɔ ye ha Wuro ta bɛrɛda kɔrɔ tɔ̀ ga. Ye ha Wuro ta sebɛbe tɔ̀ mɛ ga. 30 A da: Sara ngwini kɔ ma sĩ ha na yà nyo ga, yà ha na pere sĩ ma ga. Ye kɔ Wuro hõ mɛlɛkɛe na tɛ tala. 31 A da: Wuro ngwĩ fa yera sara ngwinibe ta da na, ka ngwõ kala ga ra? 32 Wuro da ye yi Ibrahima ta Wuro kɔ Isaka ta Wuro kɔ Yakuba ta Wuro. Ye yi ngwõ sɔma sugi ta Wuro, yi ha sara ta Wuro ga. 33 Zamɛ ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma ye kaba a ta kala ma fɔrona. 34 Farisyɛ̃ kɔma mɔ da a Sadusyɛ̃ kɔma ta bɛrɛda pepe wɛ ye da hõ, ye ye nemɛ kwe. 35 Ye na sonala ngwõ mane tõ na kalamogo sõ, ngwĩ mane tyata mɔ Yesu do hõ. A tɔga da: 36 Kalamogo, tõ na fane pepe hõ weyi ngwõ yireyi? 37 Yesu da a ma: Be Matigi bya Wuro kanu kɔ be kɔrɔ pepe nemɛ, kɔ be barika pepe nemɛ, kɔ be kakiri pepe nemɛ. 38 Ngwõ fane pepe na yireyi kɔ fane pepe na sigeyi. 39 Bo fane na pɔlalo na sigeyi bo mɛ. Be be nemɛ sõ kanu wɔkara be be yɛrɛ kanu ngwɛne. 40 Musa ta tõ kɔ pururi ta kala pepe zɔloo bɔ fane nɔma pɔla ma. 41 - 42 Hõ Farisyɛ̃ na kweyi to, Yesu ne tɔga, ye ngwono ye ngwõ dyati Masiya ta da na? Ya kɔ timi sõ? Ye da a ma ya Dauda no. 43 Yesu ne tɔga ye ngwonona Ni na kìnìyi Dauda zĩ fɔga a hõ na wiri da Matigi? Dauda mane da: 44 Matigi da mya Matigi ma: Na tanga ne digesoro ma piri ma fɔ ma hõ be zugi tege be kãe we. 45 Ne Dauda hõ na wiri da Matigi, ne na Masiya tɛ hõ tɛ a timi sõ na? 46 Ye na sõ si ma sebɛ hale bɛrɛda tala yera a ma ga. Na dofɔga ngwona sanga ma ye na sõ si ma sebɛ ye woro sige na tɔga titiri ga.
231 Yesu bɛri zamɛ kɔ ya kalanɔmane ta. 2 A da tõ na kalamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma, ngwõwɔ daga Musa ta tõ kìnìbɛ sɔma ma. 3 Ye hõ ngwĩ fa pepe yera ka ma, ka daga mɔ ye ta hõ ngwõ pepe ta. Nka ka ka ye ta tɛda nemɛ ta ga. Ye sɔma kala da ngwĩ na, yewɔ yɛrɛ ha ngwõ ta ga. 4 Ye bye tɛnɛ dɛ sɔma ngwõ̀ hõ, nka ye yɛrɛ ha dyã ne dyema hale Zɔgɔ hõ ngwona bye bi ga. 5 Ye ya tɛda pepe ta ngwõfatɔ sɔma ne ngwõ za. Ngwõ yena ye ye kini ma wore sɛbɛ kɔ ye sera hõ wore sɛbɛ yirebɛ fɔrona. Ye ya zogore kwaro ne na tulo zibɛ mɛ. 6 Zama yee zõ do hõ tanga da fɔre da dya ye ma. A dya ye ma mɛ hõ ya tanga sɔma zĩ hõ Wuro yirebɛ kwã hõ. 7 Sɔma ne bire ye na fɔrona wisoga hõ, hõ ne wiri kalamogo, ngwõ dya ye ma fɔrona. 8 Ki kwane, ye ka ka wiri kalamogo ga. Kalamogo sõ sonala legelege ngwõ ti ka ngwõ̀ na, ka pepe syenɔmane. 9 Ka ka sõ si wiri da ka Tõ bɛ lagakõ ma ga. Tõ sonala legelege ngwõ ti ka ta, ngwõ ngwĩ ngwõ ti wuro hõ. 10 Ye ka ne ka wiri ngwonate mɛ ga. Ngwonate sonala legelege ngwõ ti ka ta, ngwõ Masiya. 11 Ka hõ sõ gwaga hõ tɛ bɔ sɛrɛ ta baratɛta na. 12 Ngwĩ ngwõ ye yɛrɛ yirebɛ, sɔma na ngwõ dɛgɛbɛ. Ngwĩ ngwõ ye yɛrɛ mazibɛ, sɔma na ngwõ yirebɛ. 13 Yesu da ye bono ti tõ na kalamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma ma. Ye dapɔlabɛrisɔma. Ye Wuro ta fangamabe na koro gwolo na sɔ sɔma ma ngwõfatɔ ye ka kwɔ Yɛ ga. Ye Yɛrɛ ba kwɔ yɛ ga. Nka ngwĩye ngwõ tyata kwɔ, ye ne ngwõwɔ bare kwɔ na mɛ. 14 [Ye bono ti tõ na kalamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma ma. Ye dapɔlabɛrisɔma. Ye yɔfuro yàra sera hõ fere pepe tɔ ye ta. Ngwõ timi ye ya syedɛrɛ Wuro mɛ do hõ ngwõfatɔ ye ye yɛrɛ dɔrɔ wɔkara sɔma na syɛbɛye. Ngwõ yena ye na nyane na yiregwagayi gũ.] 15 A da bono ti tõ na ka lamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma ma. Ye lagakõ kɔ nyengezu yara ngwõfatɔ ye hõ tobino sona la gũ. A gũ wɛ timi ma ye ta ya dyati wɔkara dyahanama no kanyena pɔ la na hõ ya loyi ye yɛrɛ ma. 16 Y esu da: Bono ti ka ma, foye ngwĩye ngwõ ye nemɛ foye ta gwanga fɔga. Ka da ye ngwĩ sõ hõ ye sũ Wuro kõ yuu ma, ye ngwona sũbe ha na fɛgɛ ga nka ne sõ hõ ye sũ Wuro kõ yuu hõ sanu ma, ye ngwona sũbɛ ngwõ fɛgɛ. 17 Kakiridarakɔma na foye. Weyi ngwõ yireyi, sanu ra, ta Wuro kõ yuu ngwĩ ngwona sanu ta fa na kìnìyi na? 18 Ka da mɛ ye ne sõ hõ ye sũ sa laka wɛ do ma, ye ngwona sũbe ha fɛgɛ ga nka ne sõ hõ ye sũ sa laka wɛ do ma sa laka ma, ye ngwona sũbe ngwõ fɛgɛ. 19 Foye, weyi ngwõ yireyi, sa laka ra, ta sa laka wɛ do ngwĩ ngwõ ngwona sa laka ta fa na kìnìyi na? 20 Aiwa, ngwĩ ngwõ ye sũ sa laka wɛ do ma, ngwõ ye sũ sa laka wɛ do kɔ a ma fere pepe ma. 21 Ngwĩ ye sũ Wuro kõ yuu ma, ngwõ ye sũ Wuro kõ yuu kɔ Wuro ma, ngwõ ngwĩ ngwõ tanga a kɔrɔ hõ. 22 Ngwĩ ye sũ wurokõ ma, ngwõ ye sũ Wuro ta fangama tanga kware kɔ Wuro ma ngwĩ ngwõ tanga a ma. 23 Yesu da bono ti tõ na ka lamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma ma. Ye dapɔ labɛrisɔma. Ye ya nako hõ fere na funo wa wɔkara mãte kɔ fɛnɛmɛ kɔ kumi. Nka ye fane pepe hõ yireyi to yɛ wɔkara te lebe kɔ foro kɔ nyomabe. Ye daga ngwõ ta nka ye ka sãfire kɔ bɔ da sɛrɛ nemɛ mɛ ga. 24 Ye foye ngwĩye ngwõ ye nemɛ foye ta gwangane fɔga. Ye ya mɛnɛ zyo serabɛ ne sɛ̃sɛmɛno wa ye hõ nka ye ne nyongoma bɔra. 25 Bono ti tõ na ka lamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma ma. Ye zokoba le kɔ tasae ku ma wa ne kìnìbɛ nka ye kɔrɔ ne pagaa kɔ ye ta tɛda yaga nemɛ, panobe kɔ wu na yagaye. 26 Ngwona Farisyɛ̃ kɔma foye. Ye daga zokobalo kɔrɔ hõ wa dɛ̃. Ne ngwõ hõ tɛ, yee nemɛ a ku ma na kìnì mɛ. 27 Bono ti tõ na kalamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma ma. Ye dapɔlabɛrisɔma. Ye tɛ wɔkara bonɛ, sɔma ngwĩye furobɛ. Ye fɔro ye kõ ma sire nka sara wɔrɔ kɔ fere na vɔraye sifa pepe ne ti ye kɔrɔ hõ. 28 yee Farisyɛ̃ kɔma ti mɛ. Ye komavere ta piri ma na, ye tɛ sɔma syɛbɛ na sɔma nyena hõ nka ye kɔrɔ ne pagaa dapɔlabɛribe kɔ zugube na. 29 Yesu da bono ti tõ na kalamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma ma. Ye dapɔlabɛrisɔma. Ye purusɔma bonɛ tɔgɔ ne furobɛ. Ye sɔma tele ta bonɛ tetɛrɛ fɔrona. 30 Ye da ye ne ye mane tye ye bemae sanga ma ye ha mane ne dyema hõ purusɔma yɛ ga. 31 Yee nemɛ, ye ye yɛrɛ na syɛrɛbe ta ye ye tɛ purusɔma na yɛre timi kɔma na. 32 Aiwa, ka ka nyanga hõ ka bemae ta bara dopagabɛ. 33 Yesu da: Samɛ kɔ kɛbo nɔmane. Ka dyati da ka sebɛne kisi dyahanama ma nka ka ha na sebɛ ga. 34 Ngwõ yena ma na purusɔma kɔ sɔma na kakirikɔma kɔ sɔma na kalaye fane ka birɛ. Ka ne na bɔ yɛ hõ ne na bɔ kwãgwaga sɔno ma hõ ne na bɔ võ kɔ gwelekame nemɛ kya Wuro yirebɛ kwã hõ, hõ dɔ ye ma ne nyane kire kɔ kire hõ. 35 Yee nemɛ, Farisyɛ̃ kɔma na nyane gũ ngwona sɔma tele ta yɛbe yena na dofɔga telebenate Abeli ta yɛbe ma hõ ya wiri fɔ Baraki no Zakari ta yɛbe ma, ye mane ngwĩ yɛ Wuro kõ yuu kɔ salaka wɛ fa yɔwuru hõ.b 36 Yesu da: Ma yera ka ma da sɔma daga kɔ nyane ngwĩ nemɛ ngwona sɔma yɛbe yena, ngwõ na bɛrɛ sɔma vɔrɔkwekuru ma. 37 Yesu da: Zerusalem, Zerusalem, bi ngwĩ ngwõ purusɔma yɛ hõ Wuro ta fanene dira ne yɛ kɔ dɔge nemɛ. Kanyena nyaa na mɛ mane tyata bya sɔma kwe wɔkara nano ye nɔmane kwe ye kaba we ngwɛne, ka ma dyã ga. 38 Kya kõ na wɔ ka ma kõ kibɛɛ. 39 Ma yera ka ma da na dofɔga basyɛ ka ha na ne za titiri ga fɔ ka hõ da ngwĩ kɔ ma: Wuro duba ngwona te ma ngwĩ hõ na Matigi togo yena.
241 Yesu sa Wuro kõ yuu hõ. A ne ti ya hõ, a ta kalanɔmane ye dɔbɛ a na hõ Wuro kõ yuu tɔgeno dɔrɔ a ma. 2 Yesu da ye ma: Ka nyono ti bɔ pepe na ga ra? Ma yera ka ma tĩyã na da hale dɔgɔno tala ha na wɔ ye nemɛ ma bɛ ngwĩye ngwõ na bɛrɛ ga. 3 Yesu mane tanga Oliviye tolo ma. A ta kalanɔmane ye dɔbɛ a na ye sana hõ da a ma: Be daga ngwona da tɛ sanga yera mɛ̀ ma kɔ bya nabe na tagamasɛ̃ kɔ diniya wɛbɛ na tagamasɛ̃. 4 Yesu da ye ye yɛrɛ kɔrɔse, sõ si ka ye firebɛ ga. 5 Ye sɔma nyaa na na kɔ a togo nemɛ hõ da ye yi yɛrɛ ngwõ Masiya. Ye na sɔma nyaa firebɛ. 6 Ye ye na kũ dige kõ mɔ ngwĩ birɛ ha dɛrɛ ye na ga. Ye na kũ kwinibe ta da mɔ nka ngwõ ka ye kakiri nyangamu ga. Ngwona da daga tɛ nka ngwõ ha wɛ sanga dɛ̃ ga. 7 Si sɔma na tuma bo si sɔma na. Fangamabe bo na tuma fangamabe bo na. Wu na yireyi na bɛrɛ gana ma. Lagakõ na sɔma bo piri ma. 8 Ngwona da pepe tɛ wɔkara yà ta nyane na dofɛgɛ do a mana sanga ma. 9 Yesu da: Sɔma na ka ka sɔma sera hõ ngwõfatɔ ye ka nyane hõ ka yɛ. Sɔma pepe na ka koneya mɛ yena. 10 Ngwona sanga ma sɔma nyaa na ya lanabɛbe dira. Ye na ye nemɛ koneya hõ ye nemɛ dyebɛ. 11 Purusɔma na nĩyõsɔre na nyaaye na tuma ngwĩye na sɔma nyaa firebɛ. 12 Zugube na nyaa bi pepe hõ fɔ sɔma nyaa ta kanube na kwɔna. 13 Nka ngwĩhõ somɔna fɔ diniya wɛ sanga ma, ngwõ na kisi. 14 Sɔma na bo fangamabe na Bɛrɛda Fɔre na wadyuli ta diniya bi pepe hõ ngwõfatɔ si sɔma pepe hõ ngwõ mɔ. Ngwõ timi diniya wɛ sanga na wiri. 15 Yesu da: Ka na fa na yagayi za ngwĩ ngwõ sõ kwãbɛ. Puruta Daniyɛli mane ngwĩ ta da yera, ka na ngwõ na taayi za bi hõ na kìnìyi hõ. Ngwĩ ngwõ bo kala, ngwõ hõ na famu. 16 Ngwona sanga ma ngwĩye ti Zude gana hõ, ngwõwɔ daga tongo ya tola birɛ piri ma. 17 Ngwĩ ngwõ ti zɛ ngwõ̀ ma, ngwõ ka zi kwɔ kõ hõ, hõ ya fere bi ga. 18 Sõ ngwĩ ti lɔ hõ, ngwõ ka bere bige ya ya fere bi ga. 19 Torobɛ yàra kɔ ngwĩye ti kɔ nyingi sige nɔmane nemɛ, ngwõwɔ na nyane ngwona kɔ ma. 20 Ka Wuro mɛ da kya tongo ka tɛ pyã hõ wala makwɔnabɛ kɔ ma, sõ ha daga yuru na dɛrɛyi ya ngwĩ kɔ ma ga. 21 Ngwona wakati hõ nyane na yire hõ yaloyi nyane pepe ma ngwĩye mane tɛ na dofɔga diniya tege sanga ma fɔ na wiri basyɛ ma. Ngwõ nemɛ na nyane ha na tɛ titiri melemele ga. 22 Ne Wuro ma mane bo wa ngwona kɔ na bo hõ ga, sõ si ha mane na kisi ga. Nka a bo wa ye hõ a ta dɛ̀gɛ̀wɛ sɔma yena. 23 Ne sõ bo hõ da ka ma ngwona sanga ma ye sege Masiya ti bɛ wala a ti yoo, ka ka la ye na ga. 24 Masiya na nĩyõsɔre kɔ purusɔma na nĩyõsɔre na na. Ye na tagamasɛ̃ kɔ kabako da ta ngwõfatɔ ye sɔma firebɛ kɔ ngwõwɔ nemɛ. Hale ne ye hõ ne sebɛne Wuro ta dɛ̀gɛ̀wɛ sɔma firebɛ, ye na ngwõ ta. 25 Ma ka sɛmɛbɛ ka wɛ ngwona da na. 26 Ne ye hõ da ka ma ngwona sanga ma: Ka sege a ti kibe hõ, ka ka ya yɛ ga. Wala ne ye hõ da ka ma, ya ye yɛrɛ dõ bo piri ma, ka ka la ye na ga. 27 Wuro mumulu ne tuma wurodu hõ ne ba wurotã piri ma ngwɛne, yee nemɛ Sãsu No ta nabe na tɛ. 28 Fa soro ti ngwõ ngwɛ̃, dubɛ na ye nemɛ kwe ngwɛ̃. 29 Ngwona kɔ ma nyane fɔno wɛ timi ma, ngwona no tala hõ sĩ na tunuyo, yu ha na wɔlɔ ga. Mamala na bɛrɛ hõ tuma wuro hõ. Sebɛbe ti fere ngwĩye ta wuro hõ, ngwõwɔ na sɔma. 30 Ngwona sanga ma Sãsu No ta tagamasɛ̃ na zɛ wuro hõ. Lagakõ ma si sɔma pepe na mɔgɔ. Ye na Sãsu No za, a ne na dabara ma ne na kɔ fanga kɔ noro na yiregwagayi nemɛ. 31 Tola na yireyi na pɛ̃. Wuro na ya mɛlɛkɛe fane lagakõ zĩ naa pepe ma. Ngwõwɔ na Wuro ta dɛ̀gɛ̀wɛ sɔma pepe kwe bi tala hõ, hõ sa diniya bi pepetai hõ. 32 Yesu da: Ka kafɔna sɔno sege hõ na ta da kala. Ne a kala hõ dofɔga ne nungu ngwĩ sanga ma, ka tɔ̀ da pyã hõ vetira. 33 Yee nemɛ, ka hõ ngwona da pepe za ngwĩ sanga ma, ka tɔ̀ da ngwona da na tɛ wakati vetira, a wiri wɛ yɛrɛ. 34 Ma yera ka ma tĩyã na da bo vɔrɔkwekuru pepe ha na siri wɛ ga sane ngwona da pepe hõ dopaga. 35 Wurokõ kɔ lagakõ na fɔno nka mya bɛrɛda ha na fɔno abada ga. 36 Sõ si ha ngwona kɔ kɔ a na wakati tɔ̀ ga. Wuro hõ mɛlɛkɛe ha a tɔ̀ mɛ ga. Wuro Nonanimisĩ ha ngwõ tɔ̀ ga. Tõ Wuro sonala legelege ngwõ ngwõ tɔ̀. 37 Da ngwĩye mane tɛ Nuhũ ta sanga ma, ngwõwɔ nemɛ na tɛ Sãsu No na kɔ ma mɛ. 38 Sane ngwona zu na nyaayi da ye na, sɔma mane zõ ne mɛnɛ ne nyama pɛrɛ ne ya nemɛdala pere nyama na fɔ Nuhũ ya kwɔ koro gwaga hõ ngwĩ kɔ ma. 39 Ye ha mane miri fui si na ga fɔ zu na nyaayi na hõ ne pepe bi. Yee nemɛ, ye na tɛ Sãsu No na kɔ ma mɛ. 40 Ngwona sanga ma sini sɔma pɔla na ti sõ do hõ. Tala na fɛgɛ, tala na wɔ yɛ. 41 Yàra sɔma pɔla na kwe ne dĩ. Tala na fɛgɛ, tala na wɔ yɛ. 42 Ngwõ yena ka wɔ ka nyono na kamasɔrɔ Matigi na na ngwĩ sanga ma, ka ha ngwõ tɔ̀ ga. 43 Ka tɔ̀ da ne kõte mane pano na sanga tɔ̀ ya lu ma wuru hõ, a mane na wɔ ye nyono na ngwõfatɔ ye ka na a ta koro yaga ga. 44 Ngwõ yena ki mɛ, ka na yɛrɛtetɛrɛye hõ wɔ kamasɔrɔ ka ha ngwĩ sanga ma tɔ̀ ga, Sãsu No na na ngwona sanga ma yɛrɛ. 45 Yesu da ye kɔ ngwõ baratɛta na nyomayi na kakirite? Kõte na ngwõ tege ya baratɛre sɛrɛ ngwõ na, a kwa ye ma hõ zõfere dini ye ma zõ wakati ma. 46 Ne kõte hõ bere na ye birɛ ngwĩ sanga ma hõ ngwĩ baratɛta za a ne ti ya bara hõ, ngwõ na ni hõ dya. 47 Ma yera ka ma tĩyã na da kõte na ye soro hõ fere pepe kalofa ngwona baratɛta ma. 48 Nka ne ngwona baratɛta hõ ma baratɛta na yagayi, a na da ye yɛrɛ kɔrɔ hõ ye kõte na syedɛrɛ ngwɛ̃. 49 A na bɛrɛ bɔ baratɛre sɛrɛ ma hõ ne vuro ne zõ ne mɛnɛ kɔ kwĩ mɛnɛ nyingi nyaanatesɔma nemɛ. 50 Aiwa, ngwona baratɛta kakiri ha ti ngwĩ kɔ ma ga, a ha wakati ngwĩ tɔ̀ ga, kõte na bere na ngwona kɔ ma. 51 A na ngwona baratɛta nyane hale hõ na nii pera ma dapɔlabɛrisɔma woro hõ. A na mɔgɔ hõ ye nyini ngwĩ ngwona ngwɛ̃.
251 Wuro ta fangamabe sa dala sɔma fũ bɔ ta. Ye ya lãpɛ bi hõ ya damorote tɛ̃ do hõ. 2 Ye na sɔma koo mane kakiridarakɔma. Bɔ sɔma koo mane kakirikɔma. 3 Kakiridarakɔma ya lãpɛ bi, ye ma bo nyi ka ya nyi kyɛ fere hõ, hõ ngwõ bi ga. 4 Kakirikɔma ya lãpɛ bi hõ bo nyi ka ya nyi kyɛ fere hõ, hõ ngwõ bi. 5 Damorote syedɛrɛ, ma na ga. Ye pepe nyidulu hõ nyi. 6 Boro pɔra ngwĩ sanga ma songo kõ na yireyi sa da damorote na. Ye ka tuma ya a tɛ̃. 7 Aiwa, ngwona dala sɔma fũ tuma ya lãpɛ da sabɛ. 8 Kakiridarakɔma da kakirikɔma ma: Ka mɛ̀ ka nyi zɔgɔ na, myà lãpɛ tɛ dibɛ na. 9 Kakirikɔma ne dyabi da awo. Ye nyi ngwi ti ye ta, ye ngwõ ha yiwɔ kɔ yewɔ wa ga. Ye da ye ya nyi zabire sɔma birɛ hõ bo tɛrɛ ngwɛ̃. 10 Kakiridarakɔma fɔno ya nyi tɛrɛ do hõ ngwĩ sanga ma damorote na. Dala sɔma koo ngwĩye mane sɔbɛ tege na yɛ̀rɛ̀, ngwõwɔ kwe kwɔ kɔ le damara kõ hõ. Ye ngwona koro gwolo na sɔgɔ. 11 Ngwõ timi ngwona dala sɛrɛ na hõ songo da: Kalamogo, kalamogo, do kɔba mɛ̀ ma. 12 Nka damorote ne dyabi da ye tĩyã na yi ha ye tɔ̀ ga. 13 Yesu da: Ngwõ yena ka wɔ ka nyono na. Ka ha ngwona kɔ kɔ ngwona wakati tɔ̀ ga. 14 Yesu da: A na tɛ wɔkara nomo bo ngwĩ mane tyata ya kuru hõ. A ya baratɛre wiri dɛ̃ hõ ye soro hõ fere kalofa ye ma. 15 Ye gwana ngwĩ wiri talã, a ngwona talã koo pere gwereyi ma hõ talã pɔla pere a na pɔlalo ma hõ talã tala pere ye na saaro ma. A ngwona gwana pere ye ma hõ kanya kɔ ye ta bara tɛno nemɛ. Ngwõ timi a ya. 16 Talãkoote ya hõ dyako ta hõ ya talã koo nemɛ na tono za gũ. 17 Yee nemɛ si mɛ, talãpɔlate ya dyako ta mɛ hõ talã pɔla zɛ gũ tono na. 18 Talãtalate ya wuru sɛ̃ hõ ye ngwonate ta gwana dõ ngwɛ̃. 19 Syedɛrɛ wɛ timi ngwona ngwonate ye bere na. A kɔ ya baratɛre kwe dyate ta. 20 Ngwona talãkoote ye dɔbɛ a na kɔ ya gwana nemɛ hõ da a ma: Mɛ ngwonate, be mane talã koo pere ne ma. Mɛ ya dyako ta hõ ne nemɛ talã koo na tono gũ. Bɔ lɔ. 21 A ngwonate da a ma ye ngwõ fɔro. Ya tɛ baratɛta na fɔroyi na, sõ nyo ngwĩ ma. Ya tɛ nyomata na da fɛ̃fɛ̃ na, ye na da yee kalofa a ma. Ya na kwe ni hõ dya kɔ ye nemɛ. 22 Talãpɔlate ye dɔbɛ a na kɔ ya gwana nemɛ hõ da a ma: Mɛ ngwonate, be mane talã pɔla pere ne ma. Mɛ ya dyako ta hõ ne nemɛ talã pɔla na tono gũ. Bɔ lɔ. 23 A ngwonate da ye ngwõ fɔro. Ya baratɛta na fɔroyi na nyomata. Ya tɛ nyomata na da fɛ̃fɛ̃ na, ye na da yee kalofa a ma. Ya na kwe ni hõ dya kɔ ye nemɛ. 24 Aiwa, ngwõ pepe timi ma talãtalate ye dɔbɛ a na hõ da a ma: Mɛ ngwonate, mɛ tɔ̀ da bya da sige. Be ha tugo fere ngwĩye tugo ga, ngwõwɔ be ngwõ kyɛ̃. Be ha fɛ̃ dira ngwõ ngwɛ̃ ga, ngwɛ̃ be fɛ̃ yaro. 25 Mɛ mane kwã hõ ya bya gwana dõ lɔ hõ. Bo bya gwana yo, ye tɔ. 26 A ngwonate na dyabi da a ma ya baratɛta na yagayagayi. Ya kõ ba. A da: Be tɔ̀ da mɛ ha tugo ngwõ ngwɛ̃ ga, ngwɛ̃ ma tugo fere kyɛ̃. Ye ma ha fɛ̃ dira ngwõ ngwɛ̃ ga, ye ngwɛ̃ ma fɛ̃ yaro. 27 Aiwa, be mane daga na gwana ka bãke hõ ngwõfatɔ ma hõ bere na ngwĩ sanga ma, ma hõ na gwana kɔ ye na tono gũ. 28 Ka ngwona gwana tɔ a ta ne pere ngwona te ma ngwĩ mane ye nemɛ na tono fũ gũ. 29 Fa ti ngwĩ soro hõ, bo na pere ngwõ ma hõ na nyaabɛ. Fa ha ti ngwĩ ta ga, hale ngwĩ ti a ta, ye na ngwõ tɔ a ta. 30 A da ye ngwona baratɛta na yagayagayi fɔga na dira sire tunungu hõ. A na mɔgɔ ngwɛ̃ hõ ye nyini ngwĩ. 31 Ne Sãsu No hõ bere na wɔkara fangama bahõ ngwĩ sanga ma, a na kwe ti kɔ ya mɛlɛkɛe nemɛ. A na tanga ya fangama tanga kware na fɔrofɔroyi ma. 32 Lagakõ ma sɔma pepe na kwe a zĩ hõ. A na ye dɛ̀gɛ̀ ne wa neme na wɔkara gwanɛta gware kɔ sɛgɛ dɛ̀gɛ̀ ne wa nemɛ na ngwɛne. 33 A na gware tege ye digesoro ma hõ sɛgɛ tege ye ninanga ma. 34 Ngwona sanga ma fangama na da ye digesoro ma kɔma ma: Ka na, ne Tõ ta duba nɔmane. Fangamabe ngwĩ tetɛrɛ tegee ka ma na dofɔga diniya tege sanga ma, ka na hõ kwɔ ngwona fangamabe hõ. 35 Wu mane ti ne na ngwĩ sanga ma ka mane zõfa pere ne ma. Mulu mane ti ne na ngwĩ sanga ma ka zo pere ne ma, ma mɛnɛ. Ma mane samoro, ka mane ne fɔga fɔrona. 36 Ma mane komagwɛlɛ̃gwɛlɛ̃, ka zogo ka ne mogo hõ. Ma mane ti kaso hõ, ka na ne birɛ. 37 Ngwona sɔma tele na Matigi dyabi da we sanga ma ye a na wofɛgɛyi za hõ zõfa pera ma? We sanga ma ye a na mulufɛgɛyi za hõ zo pera ma? 38 We sanga ma ye a na samarayi za hõ na fɔga fɔrona? Walama a na komagwɛlɛ̃gwɛlɛ̃yi hõ zogo ka a mogo hõ? 39 We sanga ma ye a na komatogo pareyi wala a na kasohõyi za hõ ya bire a na? 40 Fangama na ye dyabi da: Ma yera ka ma tĩyã na da ne ka hõ ngwõ ta hale mɛ syeno na silaloyi na sonala ngwĩ ma, ka ngwõ ta mɛ yɛrɛ ma. 41 Ngwõ timi fangama na yera ye ninanga ma kɔma ma da: Ka tuma ka wa ne birɛ, sɔma na vodaye. Ka ya kwɔ togo hõ ngwĩ ha na dibɛ ga, ngwõ ngwĩ ngwõ syuu Setane kɔ a ta mɛlɛkɛe ma. 42 Wu mane ti ne na ngwĩ sanga ma ka ma zõfa pere ne ma ga. Mulu mane ti ne na, ka ma zo pere ne ma, ma mɛnɛ ga. 43 Mɛ mane samoro, ka ma ne fɔga ga. Mɛ mane komagwɛlɛ̃gwɛlɛ̃, ka ma zogo ka ne mogo hõ ga. Mɛ mane pare, mɛ mane ti kaso hõ, ka ma na ne mako fɔro ga. 44 Ye na a dyabi da: Matigi, we sanga ma mɛ̀ be na wofɛgɛyi za wala be na mulufɛgɛyi wala be na samoroyi wala be na komagwɛlɛ̃gwɛlɛ̃yi wala be na komatoga pareyi wala be na kasohõyi, ke ma be dyema ga? 45 Fangama na ye dyabi da: Ma yera ka ma tĩyã na da ne ka ma ngwona da ta hale mɛ syeno na silaloyi na sonala ma ga, ka ha ngwõ ta mɛ ma mɛ ga. 46 Yewɔ na kwɔ nyane na wɛbariyayi hõ. Sɔma tele kwane na kwɔ sugunemabe na wɛbariyayi hõ.
261 Yesu waro wɛ timi ya kala pepe na, a da ya kalanɔmane ma: 2 Ka tɔ̀ da Fɔnoma na sale wɔ nyi pɔla. Sãsu No na kwɔ sɔma sera hõ, ye na a kwãgaga sɔno ma. 3 Aiwa salakawɛre ngwonakɔma kɔ Yahutu somɔlala ye nemɛ kwe salakawɛre ngwonate Kayife ta kõ gwaga hõ. 4 Ye mana latege da ye na nyenamakwiyɛ ta hõ Yesu fɔga ngwõfatɔ ya yɛ. 5 Ye mane da ye ha daga na fɔga sale sanga ma ga ngwõfatɔ zamɛ ka na songoro tumabɛ ga. 6 - 7 Hõ Yesu to Simõ wurobute ta kõ hõ Betani kuru hõ, yà bo ye dɔbɛ Yesu na kɔ nyi kyɛ bɛlo na fɛ̃fɛ̃yi bo nemɛ. A ne pagaa ngwunu dya nyi na terebayi na. Hõ Yesu to zama hõ, ngwona yà ngwona nyi ka a ngwõ̀ hõ. 8 Yesu ta kalanɔmane ngwõ za ngwĩ sanga ma, ngwõ ma dya ye ma ga. Ye da: Bo yagabengwõ̀ ngwõ ngwono mɔ? 9 Ke mane sebɛne ngwona nyi zabire tere ba na hõ na na gwana pere fangadãe ma. 10 Yesu ngwõ tɔ̀ ngwĩ sanga ma da ye tine bɛri ngwona da na, a da ye ma ye ngwonona ye ngwona yà ni na bã? A da a ngwĩ fa ta ye ma ngwõ fɔro. 11 Yesu da: Fangadãe ti ka woro hõ sanga pepe ma nka mɛ ha na ti ka woro hõ sanga pepe ma ga. 12 Bo yà ngwona ngwunu dya nyi ka ne ngwõ̀ hõ, hõ na ta a vunu ne kõ pepe ma hõ ne na sãge kɔ yɛ̀rɛ̀. 13 Ma yera ka ma tĩyã na da sɔma hõ Bɛrɛda Fɔre yera ngwõ ngwɛ̃ pepe diniya bi pepe hõ, bo yà ngwĩ fa ta, ye na sɔma kakiri dige a ta da na. 14 Yesu ta kalano sonala, ye ngwĩ wiri Zuda Isikariote, ngwõ ya salakawɛre ngwonakɔma birɛ hõ da ye ma: 15 Ne ma hõ Yesu ka ka sera hõ, ngwono ka na ngwõ pere ne ma? Ye gwana furo kyofũ wa ne zyo ne pera ma. 16 Na dofɔga ngwona sanga ma Zuda mane wakati na fɔroyi kya hõ Yesu ka ye sera hõ. 17 Buru na koobɛbariyayi na sale na gwereyi kɔ ma Yesu ta kalanɔmane ye dɔbɛ a na na tɔga da: We be tyata mɛ̀ Fɔnoma na sale na zõfa tetɛrɛ be ma? 18 Yesu da ye ma ye ye ya nomo bo birɛ kuru kɔrɔ hõ, hõ yera a ma da: Kalamogo da ye ya wakati wiri. Ye yi kɔ ya kalanɔmane na Fɔnoma na sale na zõfa zõ a ta kõ hõ. 19 Yesu ngwĩ fa yera, a ta kalanɔmane ya ngwõ ta hõ Fɔnoma na sale na zõfa tetɛrɛ. 20 Wuru ba ngwĩ sanga ma Yesu kɔ ya kalanɔmane fumɔla ya tanga tabale ngwõ hõ. 21 Hõ ne to zama hõ Yesu da ye ma: Ma yera ka ma tĩyã na da ka na sonala na ne ka sɔma sera hõ. 22 A ta kalanɔmane ni na bã fɔrona. Ye pepe sɔma tala tala dofɔga ne Matigi tɔga ya mɛ ra? 23 Yesu ne dyabi da: Ngwĩ ngwõ ye soro ka tasa hõ ne kwe ne yɔ kɔ ne nemɛ, a ngwõ ngwõ na ne ka sɔma sera hõ. 24 Sãsu No na siri hõ kanya kɔ Wuro ta bɛrɛda nemɛ ngwĩ ngwõ sɛbɛɛ a ta da na nka ngwona te ngwĩ ngwõ na ka sɔma sera hõ, bono ti ngwõ ma. Ne ngwona nomo mane wɔ yɛ ma vɔrɔ ga, ngwõ mane na fõ a ma. 25 Zuda ngwĩ mane na ka sɔma sera hõ, ngwõ na tɔga mɛ da: Kalamogo, a mɛ ra? Yesu na dyabi da: A bi yɛrɛ ngwõ yera. 26 Hõ ne to zama hõ Yesu buru bi hõ barika yera Wuro ma hõ na yɔyɔ na pere ya kalanɔmane ma. A da ye ma: Ka bo bi na zõ. Bo mɛ komavere yo. 27 Ngwõ timi a zokabalo bi hõ barika yere Wuro ma hõ na pere ye ma. A da: Ka pepe ka bo mɛnɛ a na. 28 Ngwõ mɛ tõ, Wuro ta datege na biyi tõ. Ngwona tõ vunu sɔma nyaa ta kakye yafabe yena. 29 Ma yera ka ma da na dofɔga basyɛ, ma ha na bɔ rezɛ̃ nɔmane na zo mɛnɛ titiri ga fɔ ma hõ na na bĩyi mɛnɛ ka ta ngwĩ kɔ ma ne Tõ ta fangamabe hõ. 30 Ye mane Wuro yirebɛ turu sõ hõ tuma ngwɛ̃ hõ ya Oliviye tolo ma. 31 Yesu da ya kalanɔmane ma ye ngwona wuru hõ yɛrɛ ye pepe na tongo hõ na sonala to kamasɔrɔ a sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da: Ma na gwanɛta yɛ, gware pepe na zãzã. 32 Nka Yesu da ye hõ ngwini sa sara woro hõ ngwĩ sanga ma, ya na ya ye zĩ hõ Galile. 33 Pierre da a ma: Hale ne sɔma sɛrɛ hõ ne na tongo be to yɛ, mɛ kwane ha na tongo be to yɛ abada ga. 34 Yesu na dyabi hõ da a ma: Ma yera be ma tĩyã na da sɔma wuru hõ yɛrɛ sane kokoro hõ pɛro, be na be do bere mya da na kanyena saa na da be ha ne tɔ̀ ga. 35 Pierre da a ma ye hale ne ye ne daga kwe siri kɔ Yesu nemɛ, ye ha na ye do bere a ta da na fyu da ye ha a tɔ̀ ga. Bɔ kalanɔmane sɛrɛ pepe kwe da yee mɛ. 36 Ngwõ timi Yesu ya kɔ ya kalanɔmane nemɛ bo piri bo ma ngwĩ togo ti Zetesɛmane. A da ye ma ye ye tanga bɛ, yawe na ya Wuro mɛ yoo dɛ̃ o. 37 A kwe ya kɔ Pierre kɔ Zebede nɔmane sɔma pɔla nemɛ. Ninabano kɔ kakiri nyangamube na yireyi na fɔga. 38 A da ye ma: Mɛ ni na bã fɔ ma ne tɛ siri na. Ka wɔ bɛ hõ wɔ ka nyono na kɔ ne nemɛ. 39 A ya zĩ hõ zɔgɔta hõ zi yolingo lɔ ma hõ Wuro mɛ da: Ne Tõ, ne ye hõ ne sebɛne tɛ be bo zokobalo sabɛ ne na, ngwõ ngwĩ ngwõ na nyane. Ngwõ pepe na, mɛ dungo ka tɛ ga, fɔ be dungo. 40 A ye bere na ya kalanɔmane sɔma saa birɛ hõ ne gũ ye ne nyi. A da Pierre ma: Ka ha sebɛ wɔ ka nyono na kɔ ne nemɛ hõ lere tala ta ga ra? 41 Ka daga wɔ ka nyono na hõ Wuro mɛ ngwõfatɔ ka hõ dɛ kɔrɔwɛbe ma. Sõ ni ngwõ dyã nka a komavere barika dɛgɛ. 42 Yesu ye sabɛ ye na a kanyena pɔlalo na hõ ya Wuro mɛ yɛ mɛ da: Ne Tõ, ne bo zokobalo hõ mane sebɛne sabɛ mɛ na ga, fɔ ma hõ mɛnɛ kɔ le, be dungo hõ tɛ. 43 Ngwõ timi a bere na ya kalanɔmane birɛ hõ ne gũ ye ne nyi yɛ. Nyi mane ti ye na fɔrona. Ngwõ yena ye ha mane sebɛne wɔ ye nyono na ga. 44 Yesu ye bere ya hõ ye sabɛ ye birɛ a kanyena saaro na hõ Wuro mɛ hõ ngwona bɛrɛda tala yera yɛ. 45 Ngwõ timi a ye bere ya ya kalanɔmane birɛ hõ da ye ma: Ka tine nyi ne makwɔnabɛ hale basyɛ yɛ ra? Ka sege, wakati wiri. Ye na Sãsu No ka kakyetɛre sera hõ. 46 Ka tuma ke ya. Sõ ngwĩ ngwõ na ne ka sɔma sera hõ, ngwõ na wɛ. 47 Hõ Yesu to ngwona bɛrɛda hõ Zuda na, ngwõ ngwĩ mane kalanɔmane fumɔla na sonala. A na kɔ zamɛ nyaa nemɛ, tabekoko kɔ gwangane mane ti ngwõwɔ ta. Salakawɛre ngwonakɔma kɔ Yahutu somɔlala mane fane. 48 Zuda ngwĩ mane na Yesu ka sɔma sera hõ, ngwõ mane tagamasɛ̃ dɔrɔ zamɛ ma da ye hõ ngwĩ sõ do liyo, ye na tɔ̀ da a ngwõ. Ye ye ngwõ fɔga. 49 Zuda tele ya Yesu birɛ hõ da a ma: Be lima kalamogo. Ngwõ timi a Yesu do liyo. 50 Yesu na dyabi da: Ne mà, be na ngwĩ fa na, ngwõ ta. Aiwa, bɔ sɛrɛ ye dɔbɛ Yesu na na fɔga. 51 Yesu tikwesɔma na bo ya tabaku vo na wa a na syɛ̃ hõ, hõ salakawɛre ngwonate ta tere turu sɔ. 52 Yesu da a ma: Bya tabaku ka a na syɛ̃ hõ yɛ. Ngwĩye ngwõ tabaku bi, ye na ngwõwɔ yɛ kɔ tabaku nemɛ. 53 Be tɔ̀ da ma mane sebɛne ne Tõ mɛ a ne dyema. Ngwona no tala hõ a mane na mɛlɛkɛe na tege do fumɔla fane hõ bɔ kwe ngwõ ma yɛrɛ. 54 Nka ne ngwõ hõ tɛ, ne na Wuro ta bɛrɛda na tɛ hõ dopaga, ngwõwɔ ngwĩye ngwõ a dɔrɔ da ya wadyibi bɔ da hõ tɛ. 55 Ngwõ timi Yesu da zamɛ ma: Ka na ne fɛgɛ na kɔ tabekoko kɔ gwangane nemɛ wɔkara ka tine dɔ sɔbɛrɛta ma ra? Ma mane tanga Wuro kõ yuu hõ kɔ o kɔ ne sɔma kala ngwɛ̃, ka ma ne fɔga ga. 56 Nka bɔ da pepe tɛ ngwõfatɔ purusɔma ngwĩ fa sɛbɛ Wuro ta bɛrɛda hõ, ngwõ pepe hõ dopaga. A ta kalanɔmane pepe tongo na to yɛ. 57 Ngwĩye ngwõ Yesu fɔga ngwõwɔ ya kɔ le salakawɛre ngwonate Kayife birɛ. Tõ na kalamogi kɔ somɔlala mane kwe ngwɛ̃. 58 Pierre ye to dɛrɛ do hõ ne dɔ Yesu ma fɔ ya wiri salakawɛre ngwonakɔma ta lu ma kɔ garede nemɛ ngwõfatɔ a ngwona da na wɛbɛye za. 59 Salakawɛre ngwonakɔma kɔ kitisɔre na zamɛ mane nĩyõ na syɛrɛbe kya Yesu na ngwõfatɔ ye a yɛ. 60 Nka ye ma ngwõ gũ ga hale kasɔrɔ syɛrɛ na nĩyõsɔre na nyaaye mane na hõ yeyi yera. Ngwõ timi syɛrɛ na nĩyõsɔre sɔma pɔla ye dɔbe a na hõ da: 61 A da ye yi sebɛne Wuro kõ yuu wɛbɛ hõ na bere na tɔgɔ nyi saa kɔrɔ hõ. 62 Salakawɛre ngwonate tuma taa hõ da Yesu ma: Bɔ sɔma tine ngwĩ fa yera bya piri ma na, be ye dyabi ga ra? 63 Yesu ma bɛri ga. Salakawɛre ngwonate da: Mɛ be tɔga Wuro na suguyi togo yena. Ne be hõ ma Masiya Wuro Nonanimisĩ, ngwõ yera ke ma. 64 Yesu na dyabi da: A bi ngwõ da yee nka ma yera ka ma da na dofɔga basyɛ ka na Sãsu No na tangayi za Sebɛbenate Wuro digesoro ma piri ma. Ka na na nayi za dabara ma mɛ. 65 Salakawɛre ngwonate ya zogo bara hõ da: A Wuro togo yaga. Ke mako ha ti syɛrɛ kɔma na titiri ga. Ka a ta Wuro togoyagabe na bɛrɛda mɔ. 66 Ngwono ka ngwõ miri? Ye na dyabi da: A daga yɛɛ. 67 Ngwõ timi ye dibezyo tibɛ ne ka Yesu zĩ ma hõ ye sera mũ na vuro. 68 Bɔ na vuro a zĩ ma hõ da a ma: Masiya, yera wa-Kɔ ngwõ be vuro? Ye toga yera mɛ̀ ma. 69 Pierre mane tanga sire lu ma. Bara tɛ yà bo ye dɔbɛ a birɛ hõ da a ma: Bi mane kwe ti kɔ Galile sõ Yesu nemɛ mɛ. 70 Nka Pierre we ngwõ na sɔma nyono na da ya ngwĩ fa yera ye ha ngwõ tɔ̀ ga. 71 Ngwõ timi Pierre ya taa lu do ma. Bara tɛ yà za bo na za hõ da ngwona ngwɛ̃ sɔma ma: Bo nomo mane kwe ti kɔ Nazarɛti sõ Yesu nemɛ. 72 Pierre we ngwõ na yɛ mɛ hõ ye sũ hõ da ye ha ngwona nomo tɔ̀ ga. 73 Ngwõ timi zɔgɔta yɛ mɛ sɔma ngwĩye mane ti ngwɛ̃, ngwõwɔ ye dɔbɛ Pierre na hõ da a ma: Siga ti ye hõ ga, bi ye na bo. Bya bɛrɛda a dɔrɔ da bi ye na bo. 74 Nka Pierre ye sũ hõ ye yɛrɛ voda da: Mɛ ha ngwona nomo tɔ̀ ga. Ngwona no tala hõ kokoro pɛro. 75 Yesu mane fa ngwĩ yera a ma, a kakiri dige kɔ ngwõ nemɛ ngwona sanga ma, ye: Sane kokoro hõ pɛro, be na be do bere mya da na kanyena saa na, ye be ha ne tɔ̀ ga. Pierre sa sire hõ mɔgɔ fɔrona.
271 Kikima tn salakawɛre ngwonakɔma kɔ Yahutu somɔlala pepe bɛ̃ ye ma da ye Yesu daga yɛɛ. 2 Ye na a pɛrɛ hõ ya a ka prefet Pilate soro hõ. 3 Zuda ngwĩ ngwõ Yesu ka sɔma sera hõ, ngwõ a za ngwĩ sanga ma da ye Yesu ta yɛ da latege, a ni na bã. A ngwona gwana bi hõ bere ye pere salakawɛre ngwonakɔma ma kɔ somɔlala ma. 4 A da ye ma: Mɛ dayaga ta hõ sõ na zarakebariyayi ka siri hõ. Nka ye na dyabi da: Myà ngwono ti ngwõ hõ? Ngwõ bi yɛrɛ ta da. 5 Zuda ngwona gwana dira lɔ ma Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ, hõ fɔno ya ye mogo ka pɛrɛno hõ. 6 Salakawɛre ngwonakɔma ngwona gwana te. Ye da: Kyà tõ da ngwõ nemɛ na gwana ha daga kyɛ Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ kɛsu hõ ga, ngwõ tõ na tere. 7 Ye bɛ̃ ye ma da ye na ngwona gwana bi hõ ya syanyɛta ta lɔ tɛrɛ a ta hõ na ta samara sitira do na. 8 Ngwõ yena ye ngwona lɔ wiri tõ lɔ fɔ ya wiri sɔma ma. 9 Puruta Zeremi mane bɛrɛda ngwĩye yera, ngwõwɔ dopaga yee nemɛ si. A da ye ngwona gwana furo kyofũ tɔ, Israyɛli timi kɔma mane bɛ̃ tere ngwĩ ma kwane. 10 Ye ngwona gwana bi hõ syanɛta ta lɔ tɛrɛ wɔkara Matigi ye yera a ma ngwɛne. 11 Ye Yesu taabɛ prefet Pilate zĩ hõ. Ngwõ na tɔga da: Bi Yahutu kɔma ta fangama ra? Yesu na dyabi da: A bi ngwõ ngwõ yera. 12 Ngwõ timi salakawɛre ngwonakɔma kɔ somɔlala a yagabɛ ngwĩ sanga ma Yesu ma fui yera ga. 13 Pilate da a ma: Ye be yagabɛ da ngwĩye na, be ngwõ mɔ ga ra? 14 Nka Yesu ma a dyabi ngwona da si na ga fɔ Pilate kaba ngwõ na fɔrona. 15 Dɔ o dɔ prefet mane kasono sonala dira Fɔnoma na sale sanga ma hõ kanya kɔ zamɛ ta dɛ̀gɛ̀wɛyi nemɛ. 16 Aiwa, ngwona wakati ma kasono bo mane ti kaso hõ, a togo ti Yesu Barabasi. 17 Pilate zamɛ tɔgara da: Ka tyata ma weyi dira? Yesu Barabasi ra wala ye Yesu ngwĩ wiri Krista? 18 Pilate mane tɔ̀ da Yesu na kereyabe yena Yahutu kɔma na ka a soro hõ. 19 Hõ Pilate to a ne tanga kiti sɔ do hõ, a ta yà fane da Ye ya yera a ma da ya ka to fa si kwɔ awe Kɔ ngwona sõ tele Yɔ ga. Ye kamasɔrɔ yi mane nyane sonyanga ta fɔrona wuru hõ a ta da na. 20 Salakawɛre ngwonakɔma kɔ somɔlala zamɛ sĩsangabɛ ye Pilate mɛ a Barabasi dira hõ Yesu yɛ. 21 Prefet ye bere ne tɔga yɛ mɛ da: Ka tyata ma weyi dira? Ye na dyabi da Barabasi. 22 Pilate ne tɔga da: Ye Yesu ngwĩ wiri Krista, ne ma daga ngwõ ta? Ye pepe na dyabi da: A kwãgwaga sɔno ma. 23 Pilate da ye ma: Ngwono na dayaga sye a ngwõ ta? Nka ye bo kwe ya songoro ma fɔrona hõ da: A kwãgwaga sɔno ma. 24 Pilate a za ngwĩ sanga ma da ye ha sebɛne fui ta ngwona da na ga, ye murutibe moro ne ya zĩ hõ, a zo bi hõ ye sera wa zamɛ nyono na hõ da ye ma: Mɛ nii ha ti bo sõ tele tõ ta vunube hõ ga. Ngwõ ti ka yɛrɛ ma. 25 Sɔma pepe na dyabi da: A ta siri daga tɛ mɛ̀ kɔ mɛ̀ nɔmane ta da na. 26 Pilate Barabasi dira. Ngwõ timi a da ye Yesu võ kɔ gwelekame nemɛ hõ na ka ye sera hõ ngwõfatɔ ye ya a kwãgwaga sɔno ma. 27 Pilate ta sorodase ya kɔ Yesu nemɛ prefet ta lu ma. Ye pepe ye kuru kwe na zamilelu. 28 Ye Yesu ta zogo wa a mogo hõ, hõ forokya pɛnɛ ka a ma. 29 Ngwõ timi ye sana dama ne ta fangama bãfɔla na hõ na pĩ Yesu ngwõ̀ hõ. Ye gwanga ka a digesoro hõ. Ngwõ timi ye zi yolingo a zĩ hõ na zi ne da a ma yanesɛ, Yahutuye ta fangama. 30 Ye tibe kyɛ a ma hõ gwanga bi na vuro a ngwõ̀ hõ. 31 Ya zi na wɛ ngwĩ sanga ma ye ngwona forokya pɛnɛ wa a mogo hõ, hõ na ta zogore bere ne ka a ma yɛ hõ ya kɔ le ngwõfatɔ ye a kwãgwaga sɔno ma. 32 Ye ne ti sa hõ ye tɛ̃ kɔ Sirene sõ bo nemɛ, a togo ti Simõ. Ye fanga dɛ a ma a Yesu na kwãgwaga sɔno bi. 33 Ye ya wiri bo piri bo ma ngwĩ togo ti Gologota, ngwõ kɔrɔ ngwõkobala na bi hõ. 34 Ye duvɛ̃ nyangamu kɔ sõ kiribɛ su nemɛ na pera ma ya mɛnɛ. A ngwõ nɛnɛ ngwĩ sanga ma a ma dyã na mɛnɛ ga. 35 Ye mane Yesu kwãgwaga sɔno ma. Ye sɔgɔlɔ dɛ a ta zogore ma hõ ne dini ye nemɛ hõ. 36 Ngwõ timi ye tanga ne yɛri a na. 37 Ye Yesu yɛ ngwĩ ngwõ̀ na, ye ngwõ sɛbɛ na zɔlɔ a ngwõ̀ hõ. Ye mana sɛbɛ da-BO YESU, YAHUTUYE TA FANGAMA. 38 Ye bɛrɛmasɔma sɔma pɔla bɔ kwãgwaga sɔno ma Yesu kyegɛ ma. Tala mane ti a digesoro ma, bo ne ti a ninanga ma. 39 - 40 Sogo ma fɔno sɔma mane ye ngwã koli ne Yesu vini ne da: Bi ngwĩ da ye be Wuro kõ yuu wɛbɛ hõ be bere na tɔgɔ nyi saa kɔrɔ hõ, be yɛrɛ kisi hã. Ne be hõ ma Wuro Nonanimisĩ, zi be wa sɔno ma. 41 Yee nemɛ, salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi kɔ somɔlala mane Yesu zi ne da: 42 A sɔma zɛ kisi nka a ha sebɛne ye yɛrɛ kisi ga. A Israyɛli kɔma ta fangama ra? A zi ye wa sɔno ma, ke na la a na. 43 A ye zigi dɛ Wuro ma. Ne a da hõ ne dya Wuro ma, Wuro hõ na a kisi basyɛ hã kamasɔrɔ a da ye yi Wuro No. 44 Bɛrɛmasɔma ngwĩye mane kwãgwaga sɔno ma a kyegɛ ma, yee nemɛ ngwõwɔ mana vini mɛ. 45 Midi sanga ma sĩ ha mane ngwɛne titiri ga fɔ ya wiri towazere lima. 46 Towazere nemɛ si Yesu songo kõ na yireyi sabɛ hõ da: Eli, Eli, lama sabakitane? Ngwõ kɔrɔ: Na Wuro, na Wuro, ngwonona be ne dira? 47 Ngwĩye mane taa ngwɛ̃, ngwõwɔ na bɔ ngwona songo kõ mɔ ngwĩ sanga ma ye da ya tine Eli wiri. 48 Ngwona no tala hõ ye na sonala tongo ya syee bi na ka duvɛ̃ sini hõ, hõ na pɛrɛ sɔkalo na kuroyi ma na pere Yesu ma ngwõfatɔ a mɛnɛ. 49 Nka bɔ sɔma sɛrɛ da a ma: Taa dɛ̃. Ke sege yala ne Eli hõ ne na a kisi. 50 Yesu ye bere songo yɛ mɛ hõ pɛro kõ na yireyi sabɛ. Ngwõ timi a siri. 51 Ngwona wakati yɛrɛ ma Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ sɔ zogo bara pɔla hõ na dofɔga wuro hõ fɔ zi lɔ ma. Lagakõ mane sɔma, taara wɛbɛ. 52 Bonɛ da mane kibɛɛ. Wuro ta sɔma na nyaaye ngwĩye mane siri, ngwõwɔ ye bere ngwini sa. 53 Ngwõwɔ sa bonɛ hõ. Yesu ngwini wɛ timi ma ye kwɔ kuru na kìnìyi hõ Zerusalem. Sɔma nyaa mane za. 54 Kapitɛni kɔ sorodase ngwĩye mane yɛri Yesu na, ngwõwɔ lagakõ na sɔmayi kɔ ngwona da pepe za ngwĩ sanga ma ye mane kwã fɔrona. Ye da tĩyã na a mane Wuro No yɛrɛ. 55 Yàra nyaa mane taa dɛrɛ do hõ ne ngwona da sege. Ye mane dɔ Yesu ma hõ tuma Galile hõ na mako fɔro. 56 Ye na bɔ mane bɔ yo: Magadala Mariama kɔ Yakuba kɔ Yusufu sye Mariama kɔ Zebede nɔmane sye. 57 Le ba ngwĩ sanga ma nafɔrote bo na hõ tuma Arimate kuru hõ, a togo ti Yusufu. A mane tɛ Yesu ta kalano na mɛ. 58 A ya Pilate birɛ hõ Yesu na soro mɛ a ta. Pilate fane yera ye ya na soro pere Yusufu ma. 59 - 60 Yusufu Yesu na soro bi na sãge zofuro na ngwũyi hõ, hõ ya a sitira ye yɛrɛ ta bona hõ, a mane ngwõ sɛ̃ taara koko hõ ye yɛrɛ ta sitira na. Ngwõ timi a dɔgɔno gwaga bo pilemile na dɛ bona do ma hõ ya. 61 Magadala Mariama kɔ Mariama za mane tanga bona ngwõ̀ na tele do na. 62 Ngwona ngwinisĩ, makwɔnabɛ kɔ na zɛngɛwore kɔ na ngwinisĩ, salakawɛre kɔ Farisyɛ̃ kɔma bɔ kwe ya Pilate birɛ hõ da a ma: 63 Mɛ̀ ngwonate, mɛ̀ kakiri dige a na da hõ ngwona sõ firebɛta na suguyi to, a mana yera na dɔrɔ da ye na ngwini ye siri kɔ na nyi saaro kɔ ma. 64 Ngwõ yena mɛ̀ tyata be fane yera ye yɛri sɔma ya tanga ngwona bona do ma fɔ ngwona nyi saa hõ dopaga ngwõfatɔ a ta kalanɔmane ka na a kimi wuru hõ, hõ ya yera sɔma ma ya ngwini sa sara woro hõ ga. Ne ngwõ hõ tɛ ngwona sɔma firebɛta ta da na wɛbɛyi na yagayi hõ yaloyi gwerena ma. 65 Pilate da ye ma: Bɔ sorodase tanga yoo, ngwõ sebɛne yɛri a na. Ka ya kya sebɛbe pepe ta hõ ngwona bona kɔrɔse. 66 Ye fɔno ya. Ye ya bona do malo hõ tagamasɛ̃ ta a ma hõ sorodase tege, ye ngwõ na a kɔrɔse.
281 Makwɔnabe kɔ fɔno wɛ timi ma, Dimãsi kɔ ma, kosɛrɛ hõ, Magadala Mariama kɔ Mariama za mane kwe ya bona sege. 2 Ngwona no tala hõ lagakõ sɔma fɔrona. Matigi ta mɛlɛkɛ bo zi hõ tuma wuro hõ, hõ na dɔgɔno gwaga pilemile na wa bona do ma hõ zi tanga a ma. 3 Ngwona mɛlɛkɛ zĩ mane wɔlɔ wɔkara wuro ngwõ tine mumulu bahõ. A ta zogore mane furo perepere wɔkara dasi fɔgɔ. 4 Bona na yɛri sɔma mane kwã fɔrona. Ye sɔma hõ tɛ wɔkara sara bahõ. 5 Mɛlɛkɛ da yàra ma: Ki kwane, ka ka kwã ga. Mɛ tɔ̀ da ye Yesu ngwĩ kwãgwaga sɔno ma, ngwõ ka tine ngwõ kya. 6 A ha ti bɛ ga. A ngwini wɔkara a yera ka ma ngwɛne. Ka na kwɔ Matigi syã do sege. 7 Ka sale ya yera a ta kalanɔmane ma ye Yesu ngwini sa sara woro hõ. Ya ya ye zĩ hõ Galile. Ye na ya a za ngwɛ̃. Mɛlɛkɛ da: Ngwĩ fa mane ti ne ta hõ na yera ka ma, bo ngwõ yo. 8 Ye mane kwã. Ye mane ni hõ dya mɛ. Ye sale sa bona hõ, hõ tongo ya ngwona da yera Yesu ta kalanɔmane ma. 9 Ngwona no tala hõ Yesu ne tɛ̃ hõ da ye ma: Kanesɛ. Yàra ye dɔbɛ Yesu na na kãe fɔga hõ na yirebɛ. 10 Yesu da ye ma ye ye ka kwã ga. Ye ye ya yera ye syenɔmane ma ye yi ya Galile. Ye na ye za ngwɛ̃. 11 Hõ yàra to sogo ma, sorodase ngwĩye mane yɛri bona na, ngwõwɔ na bɔ ya kuru kɔrɔ hõ, hõ ngwona da pepe kwɔna ne dɔrɔ salakawɛre ngwonakɔma ma. 12 Salakawɛre ngwonakɔma kɔ somɔlala mane ye nemɛ za. Ye bɛ̃ ye ma hõ gwana nyaa pere sorodase ma hõ da ye ma: 13 Ka yera sɔma ma ye ki mane ti nyi hõ wuru hõ. Yesu ta kalanɔmane na hõ na na soro kimi. 14 Ne prefet hõ ngwona da mɔ, mɛ̀ na ngwona da nyonohõwa kɔ le hõ na mamana ngwõfatɔ fui ka tɛ ka na ga. 15 Bona na yɛri sɔma ngwona gwana tɔ hõ ne ta ne kanya kɔ ngwona bɛrɛda nemɛ. Yee nemɛ, ngwona bɛrɛda zãzã Yahutuye woro hõ fɔ na wiri basyɛ ma. 16 Kalanɔmane funala mane ya Galile. Yesu mane tolo ngwĩ da yera ye ma, ye ya ngwɛ̃. 17 Ye Yesu za ngwĩ sanga ma ye na yirebɛ nka ye na bɔ mane siga. 18 Yesu ye dɔbɛ ye na hõ da ye ma: Wuro sebɛbe pepe pere ne ma wurokõ hõ kɔ lagakõ ma. 19 Ngwõ yena ka ya si sɔma pepe birɛ hõ ne ta na kalanɔmane na hõ ne batize kɔ Tõ Wuro togo nemɛ kɔ Nonanimisĩ togo nemɛ kɔ Ni na kìnìyi togo nemɛ. 20 Ma fane ngwĩye yera ka ma, ka ye kala ye dɔ ngwona da pepe ma. Ma na ti kɔ ka nemɛ kɔ pepe ma fɔ bo diniya hõ wɛ.