LUKA
11 Teofile fɔro, da ngwĩye mane tɛ ke woro hõ, sɔma nyaa dofɔga wɛ hõ ngwona da sɛbɛ wɔkara ye mane tɛ ngwɛne. 2 Sɔma mane ngwona da kwɔna mɛ̀ ma ngwɛne, yee yewɔ mane ye sɛbɛ yɛ. Ngwĩye mane ngwona da za ye nyena hõ gweregwerena hõ tɛ Bɛrɛda Fɔre na yerasɔma na, ngwõwɔ mane ngwona da yera mɛ̀ ma. 3 Mɛ mane ngwona da pepe kikyɛ na dofɔga ye dofɛgɛ do hõ. Ngwõ yena a dya mɛ ma hõ bɔ da yera be ma bo sɛbɛ hõ. 4 Mɛ ngwõ sɛbɛ ngwõfatɔ be da ngwĩye kala ne wɛ, be hõ ngwõwɔ tɔ̀ ne kìnì. 5 Fangama Herode ta wakati ma salakawɛta bo mane ti Zude gana hõ. A togo ti Zakari. A mane Abiya ta salakawɛkuru hõ sõ bo. A ta yà mane Arõ timi sõ, a togo ti Elizabeti. 6 Ye pepe sɔma pɔla mane tele Wuro zĩ hõ. Ye mane kwa Matigi ta fane na yeraye ma hõ na ta sogo ya. Zarake do si ha mane ti ye na ga. 7 Elizabeti mane vɔrɔkara yà, no si ha mane ti a ta ga. Ye pepe sɔma pɔla mane kyɛgɛ wɛ. 8 Bo kɔ ma a wiri Zakari ta kuru ma hõ salaka wɛ bara ta. Ngwona salakawɛre mane daro a na hõ sɔgɔlɔ dɛ ngwõfatɔ ye ye pepe tala tala ta bara dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. 9 Ngwona kɔ ma sɔgɔlɔ bɛrɛ Zakari ma hõ kwɔ Wuro kõ yuu hõ, hõ ngwunu dya fa wusu. 10 Sɔma pepe mane ti Wuro mɛbe hõ sire wusube tɛ sanga ma. 11 Matigi ta mɛlɛkɛ bo ye yɛrɛ dɔrɔ a ma hõ taa wusuna na ngwunu dyayi na salaka wɛ do digesoro ma. 12 Zakari a za ngwĩ sanga ma, a kakiri nyangamu, a mane kwã fɔrona. 13 Mɛlɛkɛ da a ma: Zakari, ka kwã ga. Wuro bya mɛbe fɔga. Bya yà Elizabeti na nonanimisĩ vɔrɔ. Be na a togo dɛ da Zã. 14 Be na nihõdyaro na yireyi gũ. Sɔma nyaa na ni hõ dya a ta vɔrɔbe yena. 15 A na tɛ sõ gwaga na Matigi zĩ hõ. Duvɛ̃ kɔ fa pepe ngwĩ sõ zĩ piribɛ, a ha na ngwõ na fa si mɛnɛ ga. A na pagaa Ni na kìnìyi na hõ na dofɔga a vɔrɔ sanga ma. 16 A na Israyɛli kɔma na nyaaye berebɛ Matigi ye ta Wuro ta piri ma na. 17 A na ya Wuro zĩ hõ kɔ Eli ni kɔ a ta sebɛbe nemɛ. A na nɔmane da dyabɛ ye tamɛ ma. A na kwɛ̃fɛgɛbariyasɔma berebɛ fɔ ye hõ sɔma tele ta kakiri nemɛ gũ. Yee nemɛ, a na sɔma tetɛrɛ Matigi ma. 18 Zakari mɛlɛkɛ tɔga da: Ne na ma sebɛne ngwõ tɔ̀? Mɛ kɔ na yà, mɛ̀ pepe kyɛgɛ wɛ. 19 Mɛlɛkɛ da a ma: Mɛ Gabriel. Mɛ taa Wuro zĩ hõ. A mɛ fane hõ na bɛri be ta hõ ngwona Bɛrɛda Fɔre yera be ma. 20 Segerɛ. Be ha la mya bɛrɛda na ga. Ngwõ yena be na tɛ bobo na. Be ha na sebɛ bɛri ga fɔ ngwona da hõ tɛ ngwĩ kɔ ma. Ngwona bɛrɛda na dopaga ngwona sanga ma. 21 Zakari mane syedɛrɛ Wuro kõ yuu hõ. Ngwõ yena sɔma ngwĩye mana yɛ̀rɛ̀, ngwõwɔ kaba ngwõ na. 22 A sa ngwĩ sanga ma, a ma sebɛ bɛri ye ta ga. Ye tɔ̀ da a dore fa bo za Wuro kõ yuu hõ. A bɛri kɔ tagamase nemɛ, ma bɛri ga. 23 A ta bara tɛ kɔ dopaga ngwĩ kɔ ma, a bere bige konona. 24 Ngwõ timi a ta yà Elizabeti tulu bi hõ ye yɛrɛ dõ yɛgɛ koo. 25 A da: Mɛ ti ngwɛne basyɛ, Matigi ngwõ ngwõ ta mɛ ma yee. A ye nyono dɛ mɛ ma hõ mɛ wa sɔma ta dɛgɛbɛbe hõ. 26 Elizabeti ta tulu na yɛgɛ konalalo sanga ma, Wuro mɛlɛkɛ Gabriel fane hõ ya Galile kuru bo hõ ngwĩ togo ti Nazarɛti. 27 A ya dalo bo birɛ. Ye mana pere nomo bo ma, ngwõ togo ti Yusufu. A mane Fangama Dauda timi sõ bo. Ngwona dalo togo ti Mariama. 28 Mɛlɛkɛ kwɔ a birɛ hõ da a ma: Wuro syara ta be ma. Bi ngwĩ duba gũ Wuro ta, Matigi ti be ta. 29 Mariama ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, a kakiri nyangamu ngwona bɛrɛda na fɔrona. A miri da ye ngwona fo ngwõ ne na fo si? 30 Mɛlɛkɛ da a ma: Ka kwã ga, Mariama. Be nema gũ Wuro ta. 31 Segerɛ, be na tulu bi hõ nonanimisĩ vɔrɔ, be na a togo dɛ da Yesu. 32 A na tɛ sõ gwaga na. Ye na a wiri Wuro na duroyi nonanimisĩ. Matigi Wuro na a tõ Dauda ta fangama tanga kware pera ma. 33 A na ngwonakɔmabe ta Yakuba timi kɔma ma fɔ sanga tege ma. A ta fangamabe ha na wɛ abada ga. 34 Mariama da mɛlɛkɛ ma: Ne na tɛno na ngwõ na tɛ? Mɛ ha kwe zɛ kɔ sĩ si nemɛ ga. 35 Mɛlɛkɛ da a ma: Ni na kìnìyi na zi be ma. Wuro na duroyi ta sebɛbe na pĩ be ma. Ngwõ yena be na no ngwĩ vɔrɔ, ye na ngwõ wiri Wuro Nonanimisĩ. 36 A da mɛ. Segerɛ, be vɔ Elizabeti ngwĩ ngwõ kyɛgɛ wɛ, ngwõ nimisĩ na tulu bi mɛ. Ye mane yà ngwĩ wiri vɔrɔkarayà, bo yu ngwõ a ta torobe yu na yɛgɛ konalalo yo. 37 Wuro ha dɛsɛ da si ma ga. 38 Mariama da: Mɛ Wuro ta tɛrɛdalo. Wuro ye ta ne ma wɔkara be ye yera ngwɛne. Ngwõ timi mɛlɛkɛ ya. 39 Ngwona sanga ma Mariama tuma hõ sale ya tola gana hõ, hõ ya Zude kuru bo hõ. 40 A kwɔ Zakari ta kõ hõ, hõ bire Elizabeti na. 41 Elizabeti Mariama bire kõ mɔ ngwĩ sanga ma, bibi berebere a kɔrɔ hõ. Elizabeti paga Ni na kìnìyi na. 42 A songo kɔ kõ na yireyi nemɛ hõ da: Bi tɛ duba no na yàra woro hõ. Be na ngwĩ no vɔrɔ, ngwõ duba no. 43 Ne na ye tɛ mya Matigi sye hõ na ne birɛ? 44 Segerɛ, mɛ bya fo mɔ ngwĩ sanga ma, bibi berebere ne kɔrɔ hõ nihõdyaro ta. 45 Be la a na da Matigi ngwĩ fa yera, ya na ngwõ dopaga. Ngwõ yena be tɛ duba no na. 46 Mariama da: Mɛ Matigi yirebɛ ne kɔrɔ hõ. 47 Mɛ ni hõ dya ne na Kisita Wuro ta da na. 48 Kamasɔrɔ a ya tɛrɛdalo na mazibɛyi sege. Segerɛ, na bi basyɛ ma, vɔrɔkwekuru pepe na mɛ wiri duba no. 49 Sebɛbenate Wuro da yee ta mɛ ma. A togo kìnì. 50 A makare a nyononakwãsɔma na fɔ ya wiri ye timi kɔma pepe ma. 51 A da yee ta hõ ya sebɛbe dɔrɔ kɔ ye soro nemɛ. A yɛrɛyirebɛsɔma zãzãbɛ kɔ ye ta da na lategeye pepe. 52 A fangamɛ laga ne wa ye ta fangama tanga kwara ma hõ yɛrɛmazibɛsɔma duro. 53 Wu ti ngwĩye na, a ngwõwɔ nyingibɛ zõfere fɔre na hõ nafɔrokɔma to ye ya sera kɔba. 54 A ye kakiri to makare da na hõ na ta kɔma Israyɛli dyema ngwĩye ngwõ bara ta a ma. 55 Yee nemɛ, a mane ngwĩ fa yera ke bema Ibrahima kɔ a timi kɔma ma, ye ye na makare ye na, a ngwõ dopaga. 56 Mariama wɔ Elizabeti birɛ yɛgɛ saa nemɛ si. Ngwõ timi a bere bige konona. 57 Elizabeti vɔrɔ sanga wiri ngwĩ sanga ma, a nimisĩ vɔrɔ. 58 A tangakwere kɔ a ta kɔma mɔ ngwĩ sanga ma da Matigi ya makare yire dɔrɔ a ta piri ma na, ye kwe ni hõ dya kɔ le. 59 No vɔrɔ kɔ na nyi korosono kɔ ma ye ya a yɛro na. Ye mane tyata na tõ togo dɛ a ma da Zakari. 60 Nka a sye da ye ma: Awo, a togo na dɛ da Zã. 61 Ye da a ma: Bya sõ si togo ha ti yee ga. 62 Ye na tõ tɔga kɔ tagamasɛ̃ nemɛ a no togo na. 63 Zakari walaga mɛ ye ta hõ na togo sɛbɛ da Zã. Ye pepe kaba ngwõ na. 64 Ngwona no hõ a do kibɛɛ, a nĩyõ na pɛrɛno firi. A bɛri hõ Wuro yirebɛ. 65 Ye kyegɛ ma kɔma pepe mane kwã. Sɔma ngwona da pepe yera Zude tola gana pepe hõ. 66 Ngwona da na mɔ sɔma pepe ngwona da to ye kɔrɔ hõ. Ye da: Ngwona nimisalo ta da na tɛ ne? Matigi soro mane ti a ma. 67 Nimisalo tõ Zakari pagaa Ni na kìnìyi na, a faneda ta. A da: 68 Yirebɛbe hõ dɛ Matigi Israyɛli kɔma ta Wuro ma. Ngwonona? Kamasɔrɔ a ye nyono dɛ a ta sɔma ma ne ngwonawa. 69 A Kisita na fangate tumabɛ ngwĩ barika yire. A ngwõ wa Fangama Dauda ta kõ kɔma woro hõ. 70 Wɔkara a mane yera gweregwerena ya purusɔma na kmiye barika hõ, 71 Ye ngwõ na ke kisi ke zugi ma hõ ke wa ke na mayaga sɔma pepe soro hõ. 72 A makare ke na wɔkara a ye do sɔ ke tamɛ ma ngwɛne hõ ye kakiri to ya datege na kìnìyi na. 73 Wuro ye sũ ke tõ Ibrahima ma, 74 ya na ke dɛ̃ ke zugi ta, ke hõ bara ta a ma, kũ̀ ka ne tye ga. 75 Yee nemɛ, ke na kìnìye kɔ ke na teleye na wɔ a zĩ hõ ke si pepe na. 76 Bi mɛ no, ye na be wiri Wuro na yireyi ta puruta. Be na ya Matigi zĩ hõ, hõ sogo tetɛrɛ a ma. 77 Be na Wuro ta sɔma kala kɔ kisibe nemɛ, ye ye ngwona kisibe gũ Wuro ta yafabe barika hõ. 78 Kyà Wuro ta makare yire kyà piri ma na. A na tɛ wɔkara kɔ ngwõ kyɛ hõ kini na yireyi ta ke ma ngwĩ ngwõ tuma wuro hõ. 79 Ngwĩye tanga tunungu hõ kɔ ngwĩye ngwõ kwã siri na, Wuro na kini sabɛ ngwõwɔ pepe ma hõ ke kala kɔ syara na sogo nemɛ. 80 Ngwona no mane pɔra hõ kakiri gũ fɔrona. A wɔ sɔkogo kɔrɔ hõ fɔ a hõ ye dɔrɔ Israyɛli kɔma ma ngwĩ kɔ ma.
21 Ngwona sanga ma Rome kɔma ta fangama Oguste mane fane yera ye diniya kɔma pepe daga ye toga sɛbɛ. 2 Ngwona gwere toga sɛbɛ da ye tɛ, Kirinius mane tɛ Siri gana hõ prefet na ngwona sanga ma. 3 Sɔma pepe tala tala ya ya kuru hõ, hõ ye toga sɛbɛ ngwɛ̃. 4 Yusufu tuma Nazarɛti kuru hõ ngwĩ ti Galile gana hõ. Awe mane Dauda timi sõ. Ngwõ yena a ya Betilehemu, ngwõ Fangama Dauda ta kuru yɛrɛyɛrɛ. 5 A ya ngwɛ̃ kɔ ya dalo Mariama nemɛ, ye mane ngwĩ pera ma ngwõfatɔ ye hõ ye toga sɛbɛ ngwɛ̃. Mariama mane ti tulu. 6 Hõ ne to ngwɛ̃ Mariama vɔrɔ sanga wiri. 7 A ya dano vɔrɔ. A zogo filɛ a ma na syãbɛ syori ta mɛnɛ kolingo hõ. Ye ha mane syã do gũ samara vɛ do hõ ga. 8 Gwanene bɔ mane ti ngwona gana hõ, ye mane wɔ kibe hõ wuru hõ ne ya gware kɔrɔse. 9 Matigi ta mɛlɛkɛ bo na taa ye do na. Matigi ta kini ne wɔlɔ ye kyegɛ pepe ma. Ye Kwã fɔrona. 10 Mɛlɛkɛ da ye ma: Ka ka kwà ga. Ma na hõ nihõdyaro na yireyi na da yera na ka ma, ngwõ ngwĩ na tɛ sɔma pepeyi na. 11 Kisita vɔrɔ ka ta sɔma Dauda ta kuru hõ. Ngwona te ngwõ Krista kɔ Matigi. 12 Bo a na tagamasɛ̃- Ka na bibi bo za, zogo ne filɛɛ a ma, a ne syãã syori ta mɛnɛ kolingo hõ. 13 Ngwona no tala hõ mɛlɛkɛe kuru nyaa na taa ngwona mɛlɛkɛ kyegɛ ma, ye ne Wuro yirebɛ ne da: 14 Yirebɛbe hõ dɛ Wuro ma bi hõ na duroye hõ. Syara hõ tɛ lagakõ ma a madyamasɔma woro hõ. 15 Ngwona mɛlɛkɛe tuma wɛ timi gwanene birɛ hõ ba wuro hõ, gwanene da ye nemɛ ma: Ka to ke ya Betilehemu. Matigi da ngwĩ yera ke ma, ke ya ngwõ sege. 16 Ye sale ya hõ Mariama kɔ Yusufu za kɔ bibi, a ne syãã syori ta mɛnɛ kolingo hõ. 17 Ye ngwõ za ngwĩ sanga ma, ye kakiri bɛrɛ ngwona bɛrɛda na, mɛlɛkɛ mane ngwĩye yera ye ma ngwona nimisalo ta da na. 18 Ngwona bɛrɛda na mɔ sɔma pepe kaba gwanene ta yera da na. 19 Mariama ngwona da pepe to ye kɔrɔ hõ, hõ miri ye na suute. 20 Gwanene bere ya ya bi hõ. Ye mane Wuro yirebɛ ye ta zɛ da kɔ ye ta mɔ da yena. Ngwona da pepe mane tɛ yee wɔkara mɛlɛkɛ mane yera ye ma ngwɛne. 21 Ngwona bibi vɔrɔ kɔ na nyi korosono kɔ ma, a yɛro sanga wiri. Ye na togo dɛ da Yesu. Mɛlɛkɛ mane ngwona togo yera sane a sye hõ na na tulu bi. 22 Musa ta tõ ngwĩ fa yera kìnìbɛbe ta da na, ngwona wakati mane wiri. Mariama kɔ Yusufu mane ya Zerusalem ngwõ na. Ye ya kɔ bibi nemɛ na pere Wuro ma. 23 Wɔkara a sɛbɛɛ Matigi ta tõ hõ da: Sini nimisala na gwere vɔrɔye pepe hõ pere Matigi ma. 24 Ye salaka wa Wuro ma wɔkara a yera Matigi ta tõ hõ ngwɛne, da kwiyɛ nɔma pɔla wala zɛnɛyala nɔmane pɔla. 25 Nomo bo mane ti Zerusalem, a togo ti Simeon. Ngwona sõ mane tele ne kwã Wuro na. Ngwĩ ngwõ na Israyɛli kɔma zigi tugu, a mane ngwõ yɛ̀rɛ̀. Ni na kìnìyi mane ti a ma. 26 Ni na kìnìyi mana dɔrɔ a ma da sane a hõ siri, a na Matigi ta Krista za. 27 - 28 Wuro ta Ni mana zĩ fɔga, a na kwɔ Wuro kõ yuu hõ. Yesu na vɔrɔre kwɔ kɔ le ngwĩ sanga ma ngwõfatɔ ye tõ na lãda ta a ma, ngwona sanga ma Simeon na bi ye sera hõ, hõ Wuro yirebɛ da. 29 Matigi, be datege ngwĩ bi, ngwõ dopaga. Bya tere to a ya syara na basyɛ. 30 - 31 Mɛ nyono dɛ bya kisibe ma, be ngwĩ tetɛrɛ sɔma pepe nyono na. 32 Awe tɛ kini na hõ bya da kìnìbɛ si sɔma ma ane hõ bya kɔma Israyɛli yirebɛ. 33 Simeon da ngwĩye yera nimisalo ta da na, a tõ kɔ a sye kaba ngwõ na. 34 Simeon duba ta ye ma hõ da Yesu sye Mariama ma: Segerɛ, bo nimisalo na tɛ tagamasɛ̃ na, sɔma na maga ngwĩ ma. 35 Israyɛli kɔma na nyaaye na bɛrɛ, bɔ na tuma awe yena ngwõfatɔ sɔma nyaa kɔrɔ hõ dyate hõ dore sire yee nemɛ si. A da Mariama ma mɛ, ya ne tɛ wɔkara taba bo ngwĩ na a kɔrɔ wuru. 36 Fane yà bo mane tye mɛ, ngwõ togo ti Ane. A Fanuel ta nemɛdalo. Ye mane Aser timi kɔma. A mane kyɛgɛ fɔrona. A na dãyi pere banga ma, a dɔgɔ kopɔra ta a birɛ. 37 Ngwõ timi a tɛ yɔfuro yà na hõ wiri dɔgɔ kenaa ne noma naa nemɛ si ma. A ha mane sa Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ ga. A mane Wuro yirebɛ sĩ kwe wuru ma. A mane sũ ka ne Wuro mɛ. 38 Ngwona wakati ma yɛrɛ Ane wiri ye birɛ hõ barika yera Wuro ma. Sɔma pepe ngwĩye mane Zerusalem ta ngwonawɛ kɔ yɛ̀rɛ̀, a bɛri ngwõwɔ pepe ta ngwona nimisalo ta da na. 39 Ye waro ngwona da pepe na hõ kanya kɔ Matigi ta tõ nemɛ ngwĩ sanga ma, ye bere ya Galile hõ ya tanga ya kuru hõ Nazarɛti. 40 Nimisalo kwane mane pɔra ne kakiri gũ. A mane paga kakirikɔmabe na. Wuro mane duba a ma. 41 Dɔ o dɔ Yesu na vɔrɔre mane ya Zerusalem Fɔnoma na sale na. 42 Yesu dɔgɔ fumɔlalo dɔ ma, ye ya Zerusalem sale na wɔkara ye daro ne ta ngwɛne. 43 Sale na kɔ dopaga ngwĩ kɔ ma, ye sogo bi hõ bere bige konona. Nka ngwona nimisalo Yesu bere wɔ ye timi Zerusalem. A na vɔrɔre ma tɔ̀ ye na ga. 44 Ye ne dyati da a ti kɔ ye yakwesɔma nemɛ. Ye sinala na yuru ta. Ngwõ timi ye na kya ye ta kõ kɔma kɔ ye tikwere woro hõ. 45 Ye ma a za ga. Ye bere ya hõ na kya Zerusalem. 46 Nyi saa fɔno wɛ timi ma, ye na za Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ. A ne tanga Yahutuye ta kalamogi woro hõ ne ta bɛrɛda mɔ ne tɔga mɛ. 47 Ngwĩye ngwõ a ta bɛrɛda mɔ, ye pepe kaba a ta kakirikɔmabe na. Ye kaba a ta dyabino na mɛ. 48 Yesu na vɔrɔre a za ngwĩ sanga ma, ye kaba. A sye da a ma: Ne no, ngwonona be bo da ta mɛ̀ na. Segerɛ, mɛ kɔ be tõ ninabãye mane be kya. 49 Yesu ne tɔga ye ngwonona ye mane yi kya? Ye ye tɔ̀ da ye daga ne ti ye tõ ta kõ hõ ga ra? 50 A bɛrɛda ngwĩye yera ye ma, ye ma ngwõ kɔrɔ tɔ̀ ga. 51 Ngwõ timi a bere ya kɔ lɔ Nazarɛti. A mane mɔ ye ta. A sye kwane mane ngwona da pepe to ye kɔrɔ hõ. 52 Yesu mane pɔra komavere ta piri ma na hõ kakiri gũ. A da mane dya Wuro ma kɔ sɔma ma mɛ.
31 Da ngwĩ mane tɛ Fangama gwaga Tiberius ta ngwonakɔmabe na dɔ fũkooro dɔ ma, ke na ngwõ sege. Ngwona sanga ma Põse Pilate mane tɛ prefet na Zude gana hõ. Herode mane tanga ngwonakɔmabe na Galile gana hõ. A vɔ Filipe mane ngwonakɔmabe ta Iture kɔ Trakonite gana ma. Liyaniyasi mane tanga ngwonakɔmabe na Abilene gana hõ. 2 Salaka wɛ sɔma na pɔraye, ngwõwɔ mane Ane kɔ Kayife. Ngwona dɔ ma hõ Zakari no Zã to sɔkogo hõ, Wuro ta bɛrɛda wiri a ma. 3 Zã ya Zurdɛ̃ ku do ma gana pepe hõ, hõ wadyuli ta ye sɔma ye kɔrɔ bere hõ batize ngwõfatɔ Wuro hõ ne ta kakye yafa ye ma. 4 Ngwona da tɛ wɔkara a sɛbɛɛ puruta Esayi ta kitabu hõ, ye. Sõ songo kõ sa kibe hõ, hõ yera sɔma ma ye ye sosa tetɛrɛ Matigi ma. Ye ye sogo na teleyi tetɛrɛ. 5 Tola yɔwura na paga. Tola kɔ dãdalala pepe na zi. Soga na kwilɛye na tele. Soga na tetɛrɛbariyaye na tetɛrɛ. 6 Wuro ke kisi ngwɛne, sɔma pepe na ngwona da za. 7 Zamɛ ngwĩye na batize Zã ta, a da ngwõwɔ ma. Kebo nɔmane, kɔ ngwõ yera ka ma da ka tongo Wuro ta worababe na, ngwĩ ngwõ na na? 8 Ka daga bɔ da ta hõ na dɔrɔ da ka ka kɔrɔ bere dayaga ta piri ma na. Ka kada ka da ka kɔrɔ hõ ye Ibrahima ngwõ ka tõ ga. Ma yera ka ma da Wuro sebɛne bɔ dɔge berebɛ ne ta Ibrahima nɔmane na. 9 Ki tɛ wɔkara sɔrɔ. Tara do tɛbɛ wɛ, a na sɔrɔ pepe sile kyɛ̃. Sɔrɔ pepe ngwĩye ngwõ nɔmane fɔre vɔrɔ ga, ye na ngwõwɔ kyɛ̃ ne ka togo hõ. 10 Ngwona sanga ma zamɛ Zã tɔga ye ngwono ye daga ngwõ ta? 11 A ne dyabi da ye zogore nɔma pɔla ti ngwĩ sõ ta, a daga sõ za ka tala, fui ha ti ngwĩ ta ga. Zõfa ti ngwĩ ta, ngwõ daga sõ za ka mɛ. 12 Lãpotɔre bɔ na batize mɛ. Ye Zã tɔga da: Kalamogo, ngwono mɛ̀ daga ngwõ ta hã? 13 Zã da ye ma, ye ye ngwĩ do yera ye ma, ye ye ka gwana tɔ sɔma ta ngwĩ ngwõ yaloyi ngwõ ma ga. 14 Sorodase na tɔga mɛ da, ye ngwono ye daga ngwõ ta? A da ye ma: Kya sara hõ ka wa. Ka kada ka sõ si fɔga fanga na hõ gwana tɔ a ta ga. Ka kada ka nĩyõ dɛ sõ si ma mɛ ga. 15 Hõ sɔma to ye ne ngwona zigi na da yɛ̀rɛ̀, ye miri ye yɛrɛ kɔrɔ hõ da ye Zã ngwõ ngwona Masiya ra? 16 Zã mane yera ye pepe ma ye yi sɔma batize zu hõ, ye nka bo na na, ngwona te fanga yireyi aweyi ma. Yawe ha daga kɔ a ta kanɛgɛ pɛrɛno ta firibe nemɛ ga. Ngwona te na sɔma batize kɔ Ni na kìnìyi kɔ togo nemɛ. 17 A ta dugo vuro vulu ti a soro hõ. A na ya tĩgwɛnɛgɛ sare na kìnìbɛ fɔrona hõ dugo nɔmane ka ya molo hõ. A na togo ka ngwona kyu ma na ngwona. Ngwona togo ha na dibɛ ga. 18 Zã mane sɔma wadyu kɔ da zɛ na nyaaye nemɛ mɛ hõ Bɛrɛda Fɔre yera ye ma. 19 Ngwona gana ngwonate Herode mane ye tono ta yà Herodiyasi nyo. A mane dayaga na yireyi ta mɛ. Ngwõ yena Zã mane bɛri a ma. 20 Ngwona sanga ma Herode bo dayaga kwe ya dayaga ma hõ Zã ka kaso hõ. 21 Sɔma pepe batize wɛ timi ma, Yesu batize mɛ. Hõ na to Wuro mɛbe hõ, wurokõ do kibɛɛ. 22 Ni na kìnìyi ye yɛrɛ ta wɔkara zɛnɛyalo bahõ hõ zi a ma. Bɛri kõ bo sa wuro hõ, hõ da: Bo mɛ no na kanuyi, a da dya ne ma hale. 23 Yesu ya bara dofɔga ngwĩ sanga ma, ngwõ da ye tɛ a mane dɔgɔ kyofũ nemɛ gũ. Sɔma ne dyati da ya Yusufu no. 24 Yusufu tõ ngwõ Eli. A mama tõ ngwõ Matat. Matat tõ ngwõ Levi. Levi tõ ngwõ Mɛliki. Mɛliki tõ ngwõ Zanayi. Zanayi tõ ngwõ Yusufu. 25 Yusufu tõ ngwõ Matatia. Matatia tõ ngwõ Amosi. Amosi tõ ngwõ Nahum. Nahum tõ ngwõ Esili. Esili tõ ngwõ Nagayi. 26 Nagayi tõ ngwõ Makati. Makati tõ ngwõ Matitiya. Matitiya tõ ngwõ Simeyi. Simeyi tõ ngwõ Zosɛki. Zosɛki tõ ngwõ Zoda. 27 Zoda tõ ngwõ Zokana. Zokana tõ ngwõ Rɛsa. Rɛsa tõ ngwõ Zorobabel. Zorobabel tõ ngwõ Seyatiyɛli. Seyatiyɛli tõ ngwõ Neri. 28 Neri tõ ngwõ Mɛliki. Mɛliki tõ ngwõ Adi. Adi tõ ngwõ Kosã. Kosã tõ ngwõ Elimadã. Elimadã tõ ngwõ Eri. 29 Eri tõ ngwõ Zosue. Zosue tõ ngwõ Eliyezar. Eliyezar tõ ngwõ Zorõ. Zorõ tõ ngwõ Matati. Matati tõ ngwõ Levi. 30 Levi tõ ngwõ Simeon. Simeon tõ ngwõ Zude. Zude tõ ngwõ Yusufu. Yusufu tõ ngwõ Zonã. Zonã tõ ngwõ Eliyakĩ. 31 Eliyakĩ tõ ngwõ Mɛlɛya. Mɛlɛya tõ ngwõ Mɛna. Mɛna tõ ngwõ Matata. Matata tõ ngwõ Natã. Natã tõ ngwõ Dauda. 32 Dauda tõ ngwõ Isayi. Isayi tõ ngwõ Obed. Obed tõ ngwõ Boaz. Boaz tõ ngwõ Salemõ. Salemõ tõ ngwõ Nakisõ. 33 Nakisõ tõ ngwõ Aminadab. Aminadab tõ ngwõ Adamĩ. Adamĩ tõ ngwõ Rã. Rã tõ ngwõ Hɛzerõ. Hɛzerõ tõ ngwõ Pɛrɛsi. Pɛrɛsi tõ ngwõ Zude. 34 Zude tõ ngwõ Yakuba. Yakuba tõ ngwõ Isaka. Isaka tõ ngwõ Ibrahima. Ibrahima tõ ngwõ Tɛraki. Tɛraki tõ ngwõ Nakore. 35 Nakore tõ ngwõ Sɛrugi. Sɛrugi tõ ngwõ Rehu. Rehu tõ ngwõ Pɛlɛgi. Pɛlɛgi tõ ngwõ Hɛbɛri. Hɛbɛri tõ ngwõ Selaki. 36 Selaki tõ ngwõ Kayinã. Kayinã tõ ngwõ Apakisadi. Apakisadi tõ ngwõ Sem. Sem tõ ngwõ Nuhũ. Nuhũ tõ ngwõ Lɛmɛki. 37 Lɛmɛki tõ ngwõ Metusela. Metusela tõ ngwõ Enoki. Enoki tõ ngwõ Zarɛdi. Zarɛdi tõ ngwõ Mahalaliyel. Mahalaliyel tõ ngwõ Kenã. 38 Kenã tõ ngwõ Enosi. Enosi tõ ngwõ Sɛti. Sɛti tõ ngwõ Adama. Adama tõ ngwõ Wuro.
41 Yesu pagaa Ni na kìnìyi na. A bere na hõ tuma Zurdɛ̃ ku do ma. Ni na kìnìyi a zĩ fɔga hõ ya kɔ le sɔkogo hõ. 2 Setane mana kɔrɔ wa nyi kepɔla kɔrɔ hõ. A ha mane fui zõ ngwona nyi kepɔla kɔrɔ hõ ga. Ngwona wakati fɔno wɛ timi ma, wu na fɔga. 3 Setane na da a ma: Ne be hõ ma Wuro No, yera bo dɔgɔno ma a bere tɛ buru na. 4 Yesu na dyabi da: A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da: Zõfa dama ha sõ sugubɛ ga. 5 Ngwõ timi Setane ba kɔ le wuro hõ, hõ diniya hõ fangamabe pepe dɔrɔ a ma ngwona no tala hõ. 6 Setane da a ma, ye bɔ na ngwonakɔmabe kɔ a na noro pepe ti ye soro hõ. Ya na ngwõ pere Yesu ma. Ya tyata na pere ngwĩ sõ ma, ya na pere ngwõ ma. 7 Setane da: Ne be ne yolingo ne we, ngwõ pepe na tɛ biyi na. 8 Yesu na dyabi da: A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da: Be bya Matigi Wuro yirebɛ hõ bara ta ngwõ sonala ma. 9 Setane ya kɔ le Zerusalem hõ ya a tangabɛ Wuro kõ yuu ngwõ̀ ma, hõ da a ma, ye ne a hõ ma Wuro No, ya ye to bɛ hõ tige zi lɔ ma. A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da: 10 A na be da yera ya mɛlɛkɛe ma, ye na kwa be ma. 11 A da mɛ: Ye na be bi ye sera hõ ngwõfatɔ be kã ka vuro dɔgɔno hõ ga. 12 Yesu na dyabi da: A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da: Be ka bya Matigi Wuro kɔrɔ wa ga. 13 Setane waro wɛ timi ngwona kɔrɔwɛbe pepe na, a ya na to yɛ dɛ̃. 14 Yesu pagaa Ni na kìnìyi ta sebɛbe na. A ye bere ya Galile gana hõ. A togo sa ngwona gana pepe hõ fɔrona. 15 A sɔma kala Yahutuye ta Wuro yirebɛ kwã hõ, sɔma pepe na yirebɛ. 16 Yesu wiri Nazarɛti kuru hõ, a mane pɔra ngwõ ngwɛ̃. A kwɔ Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ hõ makwɔnabɛ kɔ ma wɔkara a daro ne ta ngwɛne. A tuma taa hõ Wuro ta bɛrɛda kala. 17 Ye mane puruta Esayi ta kitabu bi na ka a soro hõ. A ngwona sɛbɛno sana hõ bo piri ma kala. A sɛbɛ ngwɛ̃ da: 18 Matigi ta Ni ti mɛ ma. Ngwõ yena a ne dɛ̀gɛ̀ ngwõfatɔ ma ya Bɛrɛda Fɔre yera fangadãe ma. A ne fane hõ tɛrɛ ta vɛnɔmane na hõ foye nyena kɔba hõ mɛrɛ sɔma ta vɛnɔmane na. 19 Mɛ puru hõ Matigi madyamabe ta da yera. 20 A sɛbɛno kwini na ka a na kɔrɔseta soro hõ, hõ zi tanga. Yahutye ta Wuro yirebɛ kõ hõ sɔma pepe na sege fɔrona. 21 A dofɔga hõ bɛri ye ta hõ da: Ka Wuro ta bɛrɛda ngwĩye mɔ, ngwõwɔ dopaga ka nyono na sɔma. 22 Yesu da mane dya ngwona sɔma pepe ma. A bɛrɛda dya ngwĩye yera ye ma, ye kaba ngwõwɔ na. Ye da: Bo Yusufu no ga ra? 23 A da ye ma: Tiyã na, ka na bo dakalo yera mɛ ma, ye Sutɛta, be yɛrɛ kɛnɛbɛ. Ka tyata mɛ da ngwĩye ta Kapernaum, ma ngwõ nemɛ na da ta kyà kuru hõ bɛ mɛ. 24 Ngwõ timi Yesu da: Ma yera ka ma da ye ha puruta si fɔga fɔrona a yɛrɛ ta vɔrɔ kuru hõ ga, ngwõ tĩyã. 25 A da mɛ: Segerɛ, puruta Eli sanga ma yɔfuro yàra na nyaaye mane ti Israyɛli gana hõ. Ngwona sanga ma wuro taa dɔgɔ saa ane yɛgɛ konala fɔ wu gwaga bɛrɛ gana pepe ma. 26 Wuro ha mane Eli fane hõ ya ngwona yàra na sõ si birɛ ga, fɔ yɔfuro yà sonala ngwĩ tanga Sarɛpɛti kuru hõ Sidõ gana hõ. 27 Wurobu kɔma na nyaaye mane ti Israyɛli gana hõ puruta Elise sanga ma mɛ, nka ngwona sõ si ha kɛnɛ ga fɔ Siri sõ Namã. 28 Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ hõ sɔma pepe ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, ye wora ba fɔrona. 29 Ye tuma hõ Yesu fɔga sa kɔ le kuru timi. Ye ta kuru mane tanga tolo ngwĩ ma, ye ya kɔ le ngwona tolo ngwõ̀ ma ngwõfatɔ ya nyɛ na dira lɔ ma. 30 Nka Yesu do fɔno zamɛ woro hõ, hõ ya. 31 Ngwona sanga ma Yesu ya Kapernaum, ngwõ Galile kuru bo. A mane sɔma kala ngwɛ̃ makwɔnabɛ kɔ ma. 32 Ye kaba a ta kala na, a bɛri wɔkara ngwonate bɛri ngwɛne. 33 Nomo bo mane ti Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ hõ, zini mane ti a hõ. 34 A songo kɔ kõ na yireyi nemɛ hõ da: Ngwono ti mɛ̀ kɔ bi yɔ, Nazarɛti sõ Yesu? Be na mɛ̀ yɛ na ra? Mɛ̀ tɔ̀ da bi ngwõ Wuro ta faneta na kìnìyi. 35 Yesu bɛri a ma ya bɔɔ, ya sa ngwona nomo hõ. Zini na ta a wɛbɛrɛ lɔ ma sɔma pepe zĩ hõ. Ngwõ timi a sa a hõ. A ma dayaga si ta a na ga. 36 Ye pepe kaba hõ yera nemɛ ma da: Bɔ ne na bɛrɛda sye mɔ? A bɛri zini ta kɔ fanga kɔ sebɛbe nemɛ, ye ne mɔ a ta ne sa sɔma hõ. 37 Yesu togo sa ngwona gana pepe hõ. 38 Yesu tuma sa Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ hõ, hõ ya kwɔ Simõ ta kõ hõ. Komatɔbabɛ komatogo na yagayi mane ti kɔ Simõ ta yà sye nemɛ. Ye na ta da yera a ma na mɛ ye a kɛnɛbɛ. 39 Yesu zi nɛnɛ a ngwõ̀ hõ, hõ bɛri komatɔbabɛ komatogo ma. Komatɔbabɛ komatogo sa a hõ. Ngwona no tala hõ a tuma hõ ne mako fɔro. 40 Sĩ do bɛrɛ wɛ timi ma, komatoga parere mane ti sɔma ngwĩye ta, ye fɛgɛ ya kɔ ye pepe nemɛ Yesu birɛ. A ye sera dɛ ye pepe tala tala ma hõ ne kɛnɛbɛ. 41 Zini sa sɔma nyaa hõ mɛ hõ songo da: Bi Wuro no. Ngwona zini tɔ̀ da a Masiya. Ngwõ yena Yesu bɛri ye ma, a ma dyã ye fa yera ga. 42 Kɔ sɛrɛ hõ Yesu sa ya bo piri ma sɔkogo hõ. Zamɛ sa ya na kya. Ye ya wiri a birɛ na zamilelu ngwõfatɔ a ka na ya ne to yɛ ga. 43 Yesu da yɛ mɛ: Mɛ daga Wuro ta fangamabe na Bɛrɛda Fɔre yera sɔma ma ngwĩye ti kire sɛrɛ hõ mɛ. Ngwõ yena Wuro ne fane. 44 A mane wadyuli ta Yahutuye ta Wuro yirebɛ kwã hõ ngwĩye ti Zude gana hõ.
51 Bo kɔ ma Yesu mane taa Zenesarɛti zu do ma. Zamɛ nyaa mane taa na zamilelu ngwõfatɔ ye Wuro ta bɛrɛda mɔ. 2 A koro nɔma pɔla za zu do ma. None mane sa ye hõ, hõ ya ya zɔye wa. 3 Yesu kwɔ ngwona koro na tala hõ. Ngwona koro mane Simõyi. Yesu na mɛ da ya koro kwɔbɛ zu woro hõ zɔgɔta. A kwɔ tanga koro kɔrɔ hõ, hõ zamɛ kala. 4 A waro wɛ timi ya bɛrɛda na, a da Simõ ma ya koro kwɔbɛ zu na dɛrɛ do hõ, hõ ya zɔye dira zu hõ, hõ no. 5 Simõ na dyabi da: Kalamogo, mɛ̀ bara ta kɔ kyɛ, mɛ̀ ha fui gũ ga. Nka be da ma zɔ dira zu hõ, ngwõ yena ma na a dira. 6 Ye zɔ dira zu hõ ngwĩ sanga ma, ye zɛ nyaa fɔga fɔrona fɔ ye ta zɔ dofɔga ne sɔsɔ. 7 Aiwa, ye ye sera ta ye nokwere ma koro za kɔrɔ hõ, ye ye na ye dyema. Ye na, ye ta koro nɔma pɔla pepe paga, fɔ ye pepe pɔla ne tyata mige. 8 Simõ Pierre ngwõ za ngwĩ sanga ma, a zi yolingo Yesu we hõ da: Matigi, be sabɛ ne na, mɛ kakyetɛta. 9 Ye mane zɛ nyaa ngwĩye gũ, awe kɔ ye tikwere pepe kaba ngwõ na. 10 Zebede nɔmane Yakuba kɔ Zã kaba mɛ. Ye mane Simõ tikwere na bɔ. Yesu da Simõ ma ya ka kwã ga. Ye na dofɔga basyɛ, ya na tɛ sɔma na kyata na wɔkara a mane pya ne zɛfɛgɛta ngwɛne. 11 Ye na kɔ ya koro nemɛ zu do ma ngwĩ sanga ma, ye fere pepe to yɛ hõ dɔ Yesu ma. 12 Bo sanga ma, hõ Yesu to kuru bo hõ, nomo bo mane tye, wurobu ne ti a kõ pepe ma. Ngwona te Yesu za ngwĩ sanga ma, a zi bɛrɛ ye zĩ sugu lɔ ma, hõ na mɛ da: Baba, ne be hõ ne dyã be sebɛne ne kɛnɛbɛ. 13 Yesu ye soro sana hõ le a ma hõ da: Ma dyã bya kɛnɛbɛbe na. Ngwona no tala hõ a ta wurobu wɛ. 14 Yesu na sigebɛ a ma ya kada ye yera sõ si ma ga, nka ya ya ye yɛrɛ doro salakawɛta ma. A da mɛ ye Musa salaka ngwĩ ta da yera, ya ya ngwõ wa hõ na dɔrɔ sɔma ma ya ta wurobu wɛ. 15 Nka Yesu togo mane sa fɔrona. Zamɛ nyaa mane na kwe hõ na ta bɛrɛda mɔ. Ye mane tyata a ye kɛnɛbɛ hõ ne ta komatoga pepe wa ye hõ. 16 Yesu mane ye bere ya sɔkogo hõ ye sana hõ Wuro mɛ. 17 Bo kɔ ma mɛ, Yesu mane sɔma kala. Farisyɛ̃ kɔma kɔ tõ na kalamogi mane tanga ngwɛ̃. Ye na hõ tuma kire pepe hõ ngwĩye ti Galile kɔ Zude gana hõ. Bɔ tuma Zerusalem mɛ. Matigi ta sebɛbe mane ti Yesu ma, a ne sɔma kɛnɛbɛ. 18 Sɔma bɔ na kɔ nomo bo nemɛ, ngwõ ne syãã samɛnɛ ma. Ngwona sõ kõ pepe mane siri. Ye da ya kwɔbɛ kõ hõ na syãbɛ Yesu zĩ hõ. 19 Ye ma sebɛna kwɔbɛ zamɛ ta ga. Ngwõ yena ye ba zɛ ngwõ̀ ma hõ kõ na bo piri ma walaka hõ ngwona nomo kɔ a ta samɛnɛ pepe kwe ne zibɛ ngwona wuru hõ sɔma woro hõ Yesu yɛrɛ zĩ hõ. 20 Yesu ye ta lababɛbe za ngwĩ sanga ma, a da ngwona nomo ma: Bya kakye yafa be ma. 21 Tõ na kalamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma dofɔga ne yera ye nemɛ ma, ye bo ngwĩ ngwõ bɛri ne Wuro togo yaga, ye ngwõ kɔ mɔ? Ye kɔ ngwõ sebɛne kakye yafa Wuro sonala timi? 22 Yesu ne kɔrɔ hõ da tɔ̀. A ne tɔga da: Ngwono ka ngwõ miri ka kɔrɔ hõ? 23 Hõ da a ta kakye yafa a ma, wala hõ da a tuma ya, ngwona pɔla hõ, weyi ngwõ yera dyayi? 24 Nka ma na dɔrɔ ka ma da kakye yafabe na fanga ti Sãsu No ta bo diniya hõ bɛ. Ngwõ timi a da ngwona sõ ma ngwĩ kõ pepe siri: Ma yera be ma tuma bya samɛnɛ bi hõ bige. 25 Ngwona no tala hõ ngwona nomo tuma sɔma pepe nyono na hõ ya samɛnɛ bi, a mane syãa ngwĩ ma. A bige konona hõ Wuro yirebɛ. 26 Ye pepe kaba hõ Wuro yirebɛ. Ye kwã fɔrɔna mɛ hõ da: Ke kabako da za sɔma rɛ. 27 Ngwõ timi Yesu sa ngwɛ̃ hõ lãpotɔta bo za, a togo ti Levi. A mane tanga ne lãpo tɔ. Yesu da a ma: Dɔ ne ma. 28 Levi tuma ya fere pepe to yɛ hõ dɔ Yesu ma. 29 Levi mane zõfere nyaa ta Yesu ma ye birɛ. Lãpotɔre na nyaaye kɔ sɔma zɛ na nyaaye mane tanga ne zõ ne kɔ lɔ. 30 Farisyɛ̃ kɔma kɔ ye ta nemɛkwekuru tõ na kalamogi bɔ dumudumu bɛrɛda yera Yesu ta kalanɔmane ma, ye ngwono tɛ yewɔ kɔ lãpotɔre kɔ sɔma yaga hõ ne kwe ne zõ nemɛ ta? 31 Yesu ne dyabi da: Sɔma ngwĩye ngwõ kɛnɛ, ngwõwɔ mako ha ti sutɛta na ga. Komatoga parere mako ngwõ ti a na. 32 A da ye ha na sɔma tele wiri ngwõfatɔ ye ye kɔrɔ bere ga, fɔ sɔma yaga. 33 Ye da a ma, ye Zã ta kalanɔmane sũ ka kanyena nyaa na ne Wuro mɛ. Farisyɛ̃ kɔma ta kalanɔmane ngwõ ta mɛ. Yesu ta kalanɔmane kwane zõ ne mɛnɛ. 34 Yesu da ye ma: Sõ sebɛne da damoro banga tikwesɔma sũ ka hõ ne to ye ne ti kɔ damoro banga nemɛ ra? Ngwõ ha sebɛne tɛ ga. 35 Nka bo kɔ damoro banga hõ mana ti ye woro hõ ngwĩ sanga ma ga, ngwona sanga ma ye na sũ ka. 36 Yesu dakalo yera ye ma mɛ da sõ ha sebɛne zongwũ bi hõ zobiri bɛtɛrɛ kɔ le ga. Ne ngwõ hõ tɛ, zongwũ na zobiri bara. Zongwũ ha na kanya kɔ zobiri nemɛ ga. 37 Sõ ha kwĩ ngwũ ka kwĩ kyɛ poro na biriyi hõ mɛ ga. Ne ngwõ hõ tɛ, kwĩ ngwũ na ngwona kwĩ kyɛ poro biri fɛtɛ hõ vunu. 38 Kwĩ ngwũ daga kyɛ kwĩ kyɛ pori na ngwũye hõ. 39 Ngwĩ sõ hõ duvɛ̃ pɔra mɛnɛ, duvɛ̃ bĩ na wu ha na ngwõ fɔga ga. A na da: Duvɛ̃ pɔra fõ.
61 Yahutuye ta makwɔnabɛ kɔ bo ma Yesu do fɔno dugo koro hõ. A ta kalanɔmane dugo dɛgɛlɛ sɔ ne kika ye sera hõ ne nɔma. 2 Farisyɛ̃ kɔma bɔ ne tɔga da: Da ngwĩ ngwõ daga tɛ makwɔnabɛ kɔ ma ga, ye ngwonona ye ngwõ ta? 3 Yesu ne dyabi da: Wu Dauda kɔ a tikwere fɔga ngwĩ sanga ma, a mane ngwĩ fa ta ka ngwõ kala ga ra? 4 A kwɔ Wuro ta kõ hõ. Buru ngwĩ mane pere Wuro ma, a ngwõ bi hõ bo zõ hõ na na bo pere ye tikwere ma mɛ. Sõ si ba mane daga ngwona buru zõ ga fɔ salakawɛre dama. 5 Yesu da ye ma, ye Sãsu No tɛ makwɔnabɛ kɔ ngwonate na. 6 Bo makwɔnabɛ kɔ za ma yɛ mɛ, Yesu kwɔ Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ bo hõ, hõ sɔma kala. Nomo bo mane ti ngwɛ̃, a digesoro ne siri. 7 Tõ na kalamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma bɔ mane Yesu sege fɔrona yala ne a hõ ne na sõ bo kɛnɛbɛ makwɔnabɛ kɔ ma. Ye mana yagabɛ do kya. 8 Yesu ngwona sɔma kɔrɔ hõ da tɔ̀. A da ngwona serasirita ma, ya tuma taa sɔma zĩ hõ. A tuma taa ngwɛ̃. 9 Ngwona sanga ma Yesu da sɔma ma: Ma ka tɔga, sõ daga dafɔre ta makwɔnabɛ kɔ ma ra, ta dayaga? Sõ daga sõ kisi ra, ta na yɛ? 10 A sege ye kyegɛ ma hõ da ngwona nomo ma ya ye soro sana. A ngwõ ta, a soro ye bere tɛ a nɔma na yɛ. 11 Ye wora ba fɔrofɔrona. Ye daga ngwĩ fa ta Yesu na, ye bɛri ye nemɛ ta ngwona da na. 12 Ngwona sanga ma Yesu ba tolo ma hõ Wuro mɛ kɔ kyɛ. 13 Kɔ kyɛ ngwĩ sanga ma Yesu ya kalanɔmane wiri hõ sɔma fumɔla dɛ̀gɛ̀ ye hõ, hõ ngwõwɔ wiri fanene. 14 - 15 Bo mane Simõ, a ngwõ togo dɛ mɛ da Pierre kɔ Pierre pu Andre kɔ Yakuba kɔ Zã kɔ Filipe kɔ Batelemi kɔ Matiyu kɔ Toma kɔ Alife no Yakuba kɔ Simõ ngwĩ mane sɔma murutibɛ Rome kɔma ta fangama ma. 16 Yakuba no Zude mane tye mɛ kɔ Zuda Isikariote, ngwõ ngwĩ mane Yesu ka sɔma sera hõ. 17 Yesu tuma tolo ngwõ̀ ma hõ zi kɔ lɔ hõ taa gwɛnɛgɛ bo hõ, awe kɔ ya kalanɔmane na sɔma nyaa. Zamɛ nyaa mane tye mɛ. Ye mane tuma Zude gana hõ kɔ Zerusalem. Bɔ tuma Tire kɔ Sidõ, ngwõwɔ nyengezu do ma kire bɔ. 18 Ye pepe na hõ Yesu ta bɛrɛda mɔ. Ye na mɛ ngwõfatɔ a ye ta komatoga wa ye hõ. Zini mane ngwĩye nyane, ngwõwɔ na mɛ, a ne kɛnɛbɛ. 19 Sebɛbe mane sa Yesu hõ, hõ sɔma pepe kɛnɛbɛ. Ngwõ yena zamɛ pepe mane tyata le a ma. 20 Yesu ya kalanɔmane sege hõ da: Ki ngwĩye fangadãe, ka tɛ duba nɔmane na kamasɔrɔ ka kwɔ wɛ Wuro ta fangamabe hõ. 21 Wu ti ki ngwĩye na basyɛ, ka duba nɔmane kamasɔrɔ ka na nyingi. Ki ngwĩye ngwõ mɔgɔ basyɛ, ka tɛ duba nɔmane na kamasɔrɔ ka na zi. 22 Ne sɔma hõ ka mayaga hõ ka laga hõ ka vini hõ ka toga yɔ yera Sãsu No yena, ngwona sanga ma ka duba nɔmane. 23 Ka ni hõ dya fɔrona ngwona sanga ma hõ nimi nihõdyaro ta. Ka na yirebɛbe na yireyi gũ wuro hõ. Ngwona sɔma tamɛ ngwõ nemɛ na da ta pururi na mɛ. 24 Bono ti ka ma, nafɔronyaakɔma, kamasɔrɔ ka kya nyenahõkõ gũ na wɛ. 25 Ki ngwĩye ngwõ nyingi, bono ti ka ma kamasɔrɔ wu na ka fɔga. Ki ngwĩye zi basyɛ, bono ti ka ma kamasɔrɔ ka ni na na bã, ka na mɔgɔ. 26 Ne sɔma pepe ne ka toga fɔro wiri ngwĩ sanga ma, bono ti ka ma. Ye tamɛ mane ngwõ nemɛ yera pururi na nĩyõsɔre ta da na. 27 Ki ngwĩye ngwõ mɔ ne ta, ma yera ka ma da ka ka zugi kanu. Sɔma ngwĩye ka mayaga, ka dafɔre ta ngwõwɔ ma. 28 Sɔma ngwĩye ka voda, ka duba ta ngwõwɔ ma. Sɔma ngwĩye ka vini, ka Wuro mɛ ngwõwɔ ma. 29 Ngwĩ hõ be piri tala wɛbe, be bo tala taba a ma. Ngwĩ hõ bya zogwaga dɛ̃ be ta, be ka maga hõ bya zosilalo pera ma mɛ ga. 30 Ngwĩ hõ mɛ be ta, be ngwõ ka. Ngwĩ hõ be soro hõ fere dɛ̃ be ta, be ka da a ngwõ nemɛ berebɛ be ma ga. 31 Ka tyata sɔma ngwĩ fa ta ka ma, ka ngwõ nemɛ ta ye ma mɛ. 32 Be da dya sɔma ngwĩye ma, ne ngwõwɔ dama da ne dya ka ma, ka na yirebɛbe gũ ngwõ na ra? Kakyetɛre yɛrɛ da dya sɔma ngwĩye ma, ngwona sɔma da dya ye ma mɛ. 33 Ne ka ne dafɔre ta sɔma ma ngwĩye dafɔre ta ka ma, ka na yirebɛbe gũ ngwõ na ra? Hale kakyetɛre yɛrɛ ngwõ ta. 34 Ka zigi ti sɔma ngwĩye ma da ka na bere fa gũ ye ta, ne ka hõ ne fere na ku ka ngwõwɔ hõ dama, kɔ na ka yirebɛ ngwõ na? Hale kakyetɛsɔma fere na ku ka ye nemɛ kakyetɛsɔma hõ ngwõfatɔ ye hõ yiye nemɛ gũ yɛ mɛ. 35 Ka daga ka zugi kanu hõ dafɔre ta hõ ku ka. Ka ka ka zigi dɛ fa ta gũ ma ga. Ka na yirebɛbe na yireyi gũ. Ka na tɛ Wuro na duroyi nɔmane na. Awe ngwõ dafɔre ta dasigesɔma kɔ sɔma yaga ma. 36 Ka makare sɔma na wɔkara ka Tõ makare sɔma na ngwɛne. 37 Ka ka sɔma dayaga bɛri ga, sɔma ha na ka dayaga bɛri mɛ ga. Ka ka sɔma zarake ga, sɔma ha na ka zarake mɛ ga. Ka yafabe ta, Wuro na yafa ka ma. 38 Ka sɔma ka, Wuro na ka ka. A na kya yerabɛ fa paga na titigi fɔ a vunu hõ na pere ka ma. Ne ka hõ sɔma ka nyaa, Wuro na ka ka nyaa mɛ. Ne ka hõ ne nyaane, ka ha na fere nyaa gũ Wuro ta ga. 39 Yesu dakalo yera ye ma da: Fu ha sebɛne ye nemɛ fu ta gwanga fɔga ga. Ne ngwõ hõ tɛ, ye pepe sɔma pɔla na bɛrɛ wuru hõ. 40 Kalano ha yireyi ya kalamogo ma ga. Kalano hõ ya kala dopaga ngwĩ sanga ma, a na tɛ ya kalamogo nemɛ na. 41 Sɔbɛgɛno ngwĩ ngwõ ti be syeno nyono hõ, ngwonona be ngwõ sege kasoro sɔno gwaga ne ti be yɛrɛ nyono hõ, be kakiri ti ngwĩ na ga. 42 Ne sɔno gwaga ne ti be yɛrɛ nyono hõ, be kakiri ha ti ngwĩ na ga, ne na be sebɛne yera be syeno ma ya to be ngwona sɔbɛgɛno wa a nyono hõ? Ngwona sɔno gwaga wa be yɛrɛ nyono hõ dɛ̃. Ne ngwõ hõ tɛ, be na sege zɛ fɔrona hõ sɔbɛgɛno wa be syeno nyono hõ. 43 Sɔno fɔro ha nɔmane yaga vɔrɔ ga. Sɔno yɔ mane nɔmane fɔre vɔrɔ ga. 44 Sõ sebɛne sɔrɔ pepe tala tala dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ ye yɛrɛ nɔmane ta. Sõ sebɛne kafɔna no kwire sãfuro sɔno ma ga. Sõ ha sebɛne lemuru nɔmane kwire bakɛna sɔno ma mɛ ga. 45 Sõ fɔro dafɔre ta ngwĩ ngwõ sa kɔrɔ na fɔroyi hõ. Sõ yɔ dayaga ta ngwĩ ngwõ sa kɔrɔ na yagayi hõ. Sõ kɔrɔ paga da ngwĩye na, a do na ngwõ yera. 46 Ngwonona ka ne wiri kya Matigi? Ma fa ngwĩ yera ka ma, ka ha dyã ne ngwõ fɔga ga. 47 Sõ ngwĩ ngwõ na ne birɛ hõ na bɛrɛda mɔ hõ ne fɔga, ma na ngwõ nemɛ na sõ ta da dɔrɔ ka ma. 48 A tɛ wɔkara kõ tɔgeta bo. A mane wuru sɛ̃ na dɛrɛbɛ hõ ya kõ du sɛ̃ dɔge ma hõ ya kõ tɔgɔ ngwõ ma. Ku pagaa ngwĩ sanga ma, a na woro zu ngwona kõ sɛ̃ fɔrɔna. A ma bɛrɛ ga kamasɔrɔ a mana tɔgɔ dɔge ma. 49 Nka sõ ngwĩ ngwõ mya bɛrɛda mɔ, ne a ma ye fɔga ga, ngwõ tɛ wɔkara kõtɔgeta ngwĩ ngwõ ya kõ tɔgɔ lɔ ma, a ha kõ du sɛ̃ ga. Zu na hõ ngwona kõ sɛ̃ fɔrona. Ngwona no tala hõ a bɛrɛ. A bɛrɛno nɔma yaga fɔrona.
71 Yesu waro wɛ timi ya bɛrɛda pepe na, a ngwĩye yera sɔma ma, a kwɔ Kapernaum kuru hõ. 2 Kapitɛni bo ta baratɛta mane pare ne tɛ siri na. Ngwona baratɛta da mane dya a ma fɔrona. 3 Kapitɛni Yesu ta da mɔ ngwĩ sanga ma, a Yahutu somɔlala bɔ fane ye ya a mɛ, ya na ya batatɛta kɛnɛbɛ. 4 - 5 Ngwõwɔ ya Yesu birɛ hõ na mɛ fɔrona da ngwona kapitɛni daga kɔ dyemabe nemɛ. Kamasɔrɔ kyà da dya a ma, a kyà Wuro yirebɛ kõ tɔgɔ ke ma. 6 Yesu kwe ya kɔ lɔ. A vetira ngwona kapitɛni ta kõ na ngwĩ sanga ma, ngwõ sɔma bɔ fane hõ ya yera Yesu ma da: Matigi ka be yɛrɛ nyamabɛ ga. Bi yɛrɛ ta kwɔ mya kõ hõ, mɛ ha daga kɔ ngwõ nemɛ ga. 7 Ngwõ yena mɛ ne yɛrɛ dyati mɛ da mɛ dɛgɛ hõ ya be sagara. Fane yera dama, mya baratɛta na kɛnɛ. 8 Mɛ yɛrɛ ti fanga we mɛ, mɛ tanga sorodase bɔ ngwõ̀ na. Ma yera bo ma, ya, a ya, hõ yera zayi ma ya na, a na, hõ yera na baratɛta ma, ya bo ta, a ngwõ ta. 9 Yesu ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, a kaba ngwõ na. A ye bere zamɛ birɛ piri ma hõ da ye ma: Hale Israyɛli kɔma woro hõ, mɛ ha bo sõ ta lanabɛbe nemɛ za ga. 10 Fane sɔma bere bige konona, ya da ye ya wiri, baratɛta ngwĩ mane pare, ngwõ mane kɛnɛ wɛ. 11 Ngwõ timi Yesu ya kuru bo hõ, ngwõ togo ti Nãe. A ta kalanɔmane kɔ zamɛ na nyaaye kwe ya kɔ le. 12 A vetira kuru do na ngwĩ sanga ma, kire kɔma ne sa kɔ nomo bo na soro nemɛ. Ngwõ sonala legelege mane ti a sye ta, a sye mane yɔfuro yà. Ngwona yà kɔ kire kɔma na nyaaye kwe ya. 13 Matigi a za ngwĩ sanga ma, a na sena na fɔga. A da a ma ya ka mɔgɔ ga. 14 Ngwõ timi a ye dɔbɛ ye na hõ ye soro dɛ sara bi fa ma, soro bi sɔma taa. Yesu da: Yaliyɔ, ma yera be ma, tuma. 15 Ngwona soro tuma tanga hõ dofɔga ne bɛri. Yesu na pera sye ma. 16 Sɔma pepe kwã hõ Wuro yirebɛ hõ da: Puruta na yireyi na ke woro hõ. Ye da mɛ: Wuro na sa ya sɔma ma. 17 Yesu togo sa Zude gana pepe hõ kɔ a na kyegɛ ma kire pepe hõ mɛ, a ta tɛda yena. 18 Zã ta kalanɔmane ngwona tɛda pepe ta da yera a ma. 19 Zã ya kalanɔmane sɔma pɔla wiri hõ ne fane ye ya Yesu birɛ. Ye ya Yesu tɔga da: Zã mane da ngwĩ ngwõ na na, ngwõ bi ra, ta ke sõ za yɛ̀rɛ̀? 20 Ngwona sɔma wiri Yesu birɛ ngwĩ sanga ma, ye da: Zã Batizeta mɛ̀ fane hõ na be birɛ hõ be tɔga. Zã da: Ngwĩ ngwõ na na, ngwõ bi ra, ta ke sõ za yɛ̀rɛ̀? 21 Ngwona wakati ma yɛrɛ Yesu sɔma nyaa ta langãduru wa ye hõ, hõ ne ta nyane da wɛ hõ zini laga hõ foye nyaa nyena kɔba. 22 A Zã ta fane sɔma dyabi da: Ka da ngwĩye za, ka bɛrɛda ngwĩye mɔ, ka ya ngwõwɔ yera Zã ma, ye foye zɛ, murukuye ne ya, wurobu kɔma ne kɛnɛ, dũwɔrɛ ne mɔ, sara ne ngwini, fangadãe ne Bɛrɛda Fɛre mɔ. 23 Sõ ngwĩ ngwõ̀ na ngwõ yaga mya da na ga, ngwõ tɛ duba no na. 24 Zã ta fane sɔma ya wɛ timi, Yesu dofɔga ne bɛri zamɛ ta Zã ta da na. A da: Ngwono ka ya ngwõ sege sɔkogo hõ? Panga sɔgɔlo ngwĩ nyinginibɛ ra? 25 A hõ ma ngwono ka ya ngwõ sege? Nyenasabɛzogorete ra? Segerɛ, ngwĩye ngwõ nyena sabɛ zogore ka ne fangama zõfa zõ, ngwõwɔ tanga fangamɛ ta kwã hõ. 26 Ngwono ka ya ngwõ sege? A puruta ra? Ohõ, ma yera ka ma da a yireyi puruta ma fɔrona. 27 A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ Zã ta da na, ye: Segerɛ, ma na faneta fane hõ ya be zĩ hõ, a na bya sogo tetɛrɛ be zĩ hõ. 28 Yesu da: Ma yera ka ma da sɔma pepe ngwĩye vɔrɔ bɛ diniya hõ, ngwõwɔ pepe woro hõ sõ si ha yireyi Zã ma ga. Ngwõ pepe na, ngwĩ ngwõ silaloyi Wuro ta fangamabe hõ, ngwõ yireyi awe ma. 29 Sɔma zana pepe kɔ lãpotɔre mɔ a ta. Ye mane tɔ̀ da Wuro tele. Ngwõ yena ye batize Zã ta. 30 Wuro da ngwĩye latege sɔma ma, Farisyɛ̃ kɔma kɔ tõ na kalamogi maga ngwõ ma, ye ha dyã batize Zã ta ga. 31 Yesu da yɛ mɛ: Mɛ basyɛ sɔma yerabɛ ne kwe kɔ ngwono na fa si nemɛ? Yewɔ kɔ ngwono ngwõ sa nemɛ ta? 32 Ye tɛ wɔkara nimisala ngwĩye ngwõ tanga wisoga hõ. Ye songo hõ da nemɛ ma: Mɛ̀ pinyo pɛ̃ ka ma, ka ma nimi ga. Mɛ̀ sakõ wiri ka ma, ka ma mɔgɔ ga. 33 Zã Batizeta na, a ha buru zõ ga, a ha duvɛ̃ mɛnɛ ga. Ka da zini ti kɔ le. 34 Sãsu No na, a zõ ne mɛnɛ. Ka da bo sõ na, a zõ ne mɛnɛ. A tɛ lãpotɔre kɔ kakyetɛre mà na. 35 Nka sɔma ngwĩye Wuro ta kakirikɔmabe fɔga, ngwõwɔ tɔ̀ da ye tĩyã. 36 Farisyɛ̃ sõ bo Yesu mɛ ya na zõ ye birɛ. A kwɔ ngwona Farisyɛ̃ sõ ta kõ hõ, hõ tanga zõfa ngwõ hõ. 37 Kakalatɛ yà bo mane ti ngwona kuru hõ. A tɔ̀ da Yesu tine zõ Farisyɛ̃ sõ ta kõ hõ ngwĩ sanga ma, a na kɔ nyi kyɛ bɛlo na fɛ̃fɛ̃yi na terebayi nemɛ, a ne pagaa nyi na ngwunu dyayi na. 38 A na taa Yesu timi. A na mɔgɔyi Yesu kãe lɛrɛ kɔ ye nyenazyo nemɛ, a ne sesɔ kɔ ye ngwõsɔgɔ nemɛ ne sini kɔ ngwona nyi na ngwunu dyayi nemɛ. 39 Farisyɛ̃ sõ ngwĩ mane Yesu wiri, ngwõ ngwona da za ngwĩ sanga ma, a da ye yɛrɛ kɔrɔ hõ, ye ne bo nomo mane puruta, bo yà ngwĩ ngwõ le a ma, a mane na a dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ hõ tɔ̀ da a kakalatɛ yà. 40 Yesu da a ma: Simõ, da bo ti mɛ ta hõ ne yera be ma. Simõ da: Ye yera kalamogo. 41 Yesu da: Kukyɛta bo ta ku mane ti sɔma pɔla na. Darase zokoo na ku ti bo na, darase kepɔlafũ ne ti bo na. 42 Gwana ha mane ti ye ta hõ ngwona ku sara ga. Ngwõ yena ngwona kute ngwona sɔma pɔla ta ku yafa ye ma. Yera wa, ngwona sɔma pɔla hõ, weyi ma ngwona kute da na dyayi? 43 Simõ na dyabi da: Mɛ dyati a nyaaye yafa ngwĩ ma, a ngwõ. Yesu da a ma: Ngwõ tĩyã. 44 Ngwõ timi a ye bere yà birɛ piri ma hõ da Simõ ma: Be nyono ti bo yà na ga ra? Mɛ kwɔ bya kõ hõ, be ha kã wɛ zo pere ne ma ga. Bo yà kwane mɛ kã lɛrɛ kɔ ye nyenazyo nemɛ ne sesɔ kɔ ye ngwõsɔgɔ nemɛ. 45 Mɛ kwɔ bya kõ hõ ngwĩ sanga ma, be ha yolingo ne we ga, nka bo yà yolingo hõ wɔ ne kãe we. 46 Be ha nyi ka ne ngwõ̀ hõ ga, nka bo yà mɛ kãe sini kɔ nyi na ngwunu dyayi nemɛ. 47 Ngwõ yena ma yera be ma da a ta kanube na yireyi yena a ta kakye nyaa pepe yafa wɛ a ma. Zɔgɔ yafa sõ ngwĩ ma, ngwona te ta kanube dɛgɛ. 48 Ngwõ timi Yesu da ngwona yà ma ya ta kakye yafa a ma. 49 A zõkwere dofɔga ne da ye kɔrɔ hõ, ye bo ngwĩ ngwõ kakye yafa sɔma ma, ngwõ kɔ mɔ? 50 Yesu da yà ma: Bya lanabɛbe be kisi, ya syara na.
81 Ngwõ timi Yesu kire gwaga kɔ kire silala pepe yara ne wadyuli ta Wuro ta fangamabe na Bɛrɛda Fɔre ta da na. A ta kalanɔmane sɔma fumɔla mane ya kɔ le. 2 Yàra bɔ mane ya kɔ le mɛ. A mane ngwona yàra kɛnɛbɛ hõ ne ta langãduri wa ye hõ, hõ zini laga ne wa ye hõ. Yà sonala togo ti Mariama, ya wiri Magadala yà. Zini kopɔra mane sa ngwona yà hõ. 3 Bo mane Herode ta bara ngwonate Kuza ta yà, ngwõ togo ti Zane. Suzane kɔ yàra zɛ na nyaaye mane ti ngwɛ̃ mɛ. Ye pepe mane Yesu kɔ kalanɔmane mako fɔro kɔ ye sera hõ fere nemɛ. 4 Sɔma sa kire pepe hõ, hõ na Yesu birɛ. Zamɛ na nyaaye kwe ngwĩ sanga ma, Yesu dakalo bo yera ye ma. 5 A da: Lagasõta sa ya dugo dirɛ do hõ. Na to dirɛ hõ, dugo nɔmane bɔ bɛrɛ sogo do ma, sɔma ne ye tongo, yala ne ye bɔra. 6 Ye na bɔ bɛrɛ taara ma, ye mane fɔga. Ngwõ timi ye kwiyɛ kamasɔrɔ vɛrɛ nyaa ha mane ti yɛ ga. 7 Ye na bɔ bɛrɛ sana woro hõ. Sana kɔ dugo kwe fɔga, sana na tu ne vuro. 8 Dugo nɔmane na bɔ bɛrɛ lagakõ fɔro ma, ye fɔga hõ pɔra hõ ye nemɛ na zolo vɔrɔ. Ngwona bɛrɛda yera wɛ timi ma, Yesu da: Turu ti ngwĩ ta, ngwõ hõ mɔ. 9 Yesu ta kalanɔmane na tɔga ngwona dakalo kɔrɔ na. 10 Yesu da: Wuro ya fangamabe na bunu da na tɔbe pere ki ma nka ye yera bɔ sɛrɛ ma dakala hõ ngwõfatɔ ye sege, ye ka zɛ ga. Ye mɔ, ye ka ngwona bɛrɛda kɔrɔ tɔ̀ ga. 11 Bo ngwona dakalo kɔrɔ: Dugo nɔmane ngwõ Wuro ta bɛrɛda. 12 Sɔma bɔ tɛ wɔkara ngwĩye bɛrɛ sogo do ma. Ye ngwona bɛrɛda mɔ nka Setane na ngwona bɛrɛda wa ye kɔrɔ hõ ngwõfatɔ ye ka na lanabɛbe ta hõ kisi ga. 13 Bɔ tɛ wɔkara ngwĩye bɛrɛ taara ma. Ngwõwɔ ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, ye ye fɔga kɔ nihõdyaro nemɛ. Sile ha ti ye ta ga, ye lanabɛbe ta hõ wakati zɔgɔta ta. Kɔrɔwɛbe hõ ne gũ, ye sa. 14 Sɔma bɔ tɛ wɔkara ngwĩye bɛrɛ sana woro hõ. Ngwõwɔ ngwona bɛrɛda mɔ nka ngwõ timi zɔgɔta bo diniya hõ ninabano kɔ a na nihõdyaro kɔ gwana na wu ngwona sɔma fɔga. Ngwona da pepe ngwona bɛrɛda do pĩ ngwĩye mane kwɔ ye kɔrɔ hõ. Ye vɔrɔ nka ye nɔmane ma pɔra ga. 15 Sɔma bɔ tɛ wɔkara ngwĩye bɛrɛ lagakõ fɔro ma. Ngwõwɔ ngwona bɛrɛda mɔ hõ ne fɔga kɔ kɔrɔ na teleyi nemɛ. Ye kwɛ̃fɛgɛbe ta hõ ye nyanga fɔ hõ nɔmane vɔro. 16 Sõ si ha lãpa mulu hõ fa bi na sugu a ma ga. Ye ha a tege syã fa we mɛ ga. Ya tege kõ kɔrɔ hõ ngwõfatɔ ngwĩye hõ kwɔ ngwona kõ kɔrɔ hõ, ngwõwɔ na sege zɛ a na kini na. 17 Sõ ngwĩ fa dõ, ngwõ na zɛ. Bunu da pepe na sa sire. 18 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse kya bɛrɛda mɔno ta da na. Fa ti ngwĩ soro hõ, bo na pere ngwona te ma. Fa ha ti ngwĩ soro hõ ga, ne ngwona te ne dyati da zɔgɔ ti ye ta, ye na ngwõ pepe tɔ a ta. 19 Yesu sye kɔ a pyare na hõ na kya, ye ma sebɛ wiri a birɛ zamɛ ta ga. 20 Bo sõ na yera a ma, ya sye kɔ a pyare taa sire ne tɔga a na. 21 Yesu na yera na dɔrɔ sɔma ma da ye sɔma ngwĩye Wuro ta bɛrɛda mɔ ne fɔga, ye ngwõwɔ ngwõ ye syeri kɔ ye pyare. 22 Bo kɔ ma Yesu kɔ ya kalanɔmane kwɔ koro bo hõ. Yesu da ye to ye kwire zu kwiri ma hõ fɔno ya. 23 Hõ ne to ngwona koro hõ ye ne ya, Yesu syã nyi. Ngwona no hõ panga yee tuma zu ngwõ̀ ma. Koro mane kya paga zu na, ye ne tɛ mige na. 24 Ye na Yesu birɛ hõ na ngwini hõ da a ma: Kalamogo, bo ke tine mige yo. Yesu ngwini hõ bɛri panga kɔ zu ma. Panga kɔ zu pepe taa dege. 25 Yesu kalanɔmane tɔga, ye we ye ta lanabɛbe ti? Y e kwã hõ kaba ngwona da na hõ da ye nemɛ ma: Bo kɔ yo mɔ? Panga kɔ zu pepe ne mɔ a ta. 26 Ye ya wiri Gadara kɔma ta gana hõ. Ngwona gana ti Galile gana ngwõ̀ na tele do na. 27 Yesu sa koro hõ ngwĩ sanga ma, ngwona kuru kɔrɔ hõ nomo bo na hõ na tɛ̃. Zini mane ti kɔ le. Ngwona sõ mane syedɛrɛ a ha mane zogo ka ga. A ha mane wɔ konona mɛ ga. A mane wɔ bonɛ hõ. 28 A Yesu za ngwĩ sanga ma, a songo yire hõ na bɛrɛ Yesu we hõ bɛri kɔ kõ na yireyi nemɛ hõ da: Yesu Wuro na duroyi no, ngwono ti mɛ yɔ kɔ bi nemɛ? Ma be mɛ da bɛ ka ne nyane ga. 29 Yesu mane yera zini ma ye a sa ngwona nomo hõ, ngwõ yena a ngwona bɛrɛda yera. Ngwona zini mana fɔga sanga nyaa ma. Sɔma mana sera kɔ a kãe pɛrɛ kɔ balazɔgore nemɛ na kɔrɔse, nka a mane ngwona pɛrɛ fere pepe sɔ. Ngwona zini mana laga ya kɔ le sɔkogo hõ. 30 Yesu na tɔga a togo na. A da: Mɛ togo ti Zamɛ Nyaa kamasɔrɔ zini nyaa mane ti a hõ. 31 Ngwona zini Yesu mɛ da ya ka ye laga ye dira wura gwaga hõ ga. 32 Tɛgɛ kuru na nyaaye mane nemɛ tolo ngwõ ma. Ngwona zini pepe Yesu mɛ ya to ye ya kwɔ ngwona tɛgɛ hõ. Yesu dyã. 33 Aiwa, zini sa ngwona nomo hõ, hõ ya kwɔ tɛgɛ hõ. Tɛgɛ kuru pepe yiri ya zi tolo na dɔnɔrɔro zi do hõ, hõ kwɔ zu hõ, hõ siri. 34 Tɛgɛnɛsɔma ngwona da za ngwĩ sanga ma, ye tongo ya ngwona da yera kuru kɔrɔ hõ kɔma kɔ lagasone ma. 35 Ngwõwɔ sa da ye ya ngwona da sege mɛ. Ye wiri Yesu birɛ hõ ngwona sõ za mɛ, zini mane ngwĩ fɔga. A ne tanga kɔ Yesu nemɛ, a nyama ne lɔɔ. Zogo ne ti a mogo hõ. Ngwona sɔma kwã. 36 Ngwona zinifɛgɛta kɛnɛ sɔma ngwĩye nyono na, ngwõwɔ na kɛnɛno ta da yera sɔma sɛrɛ ma. 37 Ngwona sanga ma Gadara kɔma pepe kwã hale. Ye pepe Yesu mɛ ya sa ya gana hõ. Yesu kwɔ koro hõ, hõ ye bere ya. 38 Zini sa nomo ngwĩ hõ, ngwõ Yesu mɛ ya to ye wɔ kɔ le. Yesu da ya bige ye birɛ. 39 A da a ma: Wuro da yee ngwĩye ta be ma, ya ngwõ pepe yera sɔma ma. Yesu da yee ngwĩye ta ngwona nomo ma, a ya ngwõ na pile ta kuru kɔrɔ hõ. 40 Yesu ye bere ya ye tuma do hõ ngwĩ sanga ma, a mane dya sɔma pepe ma na za, ye pepe mana yɛ̀rɛ̀. 41 Nomo bo na, a togo ti Zayirusi. Ngwõ mane Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ ngwonate bo. A na zi bɛrɛ Yesu we hõ na mɛ ya ya ya kõ hõ. 42 Nemɛdalo sonala legelege mane ti a ta, ngwõ mane dɔgɔ fumɔla nemɛ si gũ. Ngwõ mane tɛ siri na. Yesu ne ti ya hõ, zamɛ mane mɛrɛ fɔrona ne Yesu nyɛnyɛ. 43 Yà bo mane tye, yàrabu mane ti le sanga pepe ma dɔgɔ fumɔla kɔrɔ hõ. A ye soro hõ fere pepe pere sutɛsɔma ma, ngwõ na sõ si ma sebɛna kɛnɛbɛ ga. 44 Ngwona yà ya Yesu timi hõ le a ta zogo dano ma. Ngwona no tala hõ a ta yàrabu taa. 45 Yesu tɔga da: Kɔ le ne ma? Ye pepe we ngwõ na ngwĩ sanga ma, Pierre da a ma: Kalamogo, zamɛ be zamilelu ne be nyɛnyɛ, be ne tɔga ye kɔ ngwõ le be ma? 46 Nka Yesu da ye sõ bo le ye ma, ye kamasɔrɔ ye tɔ̀ da sebɛbe bo sa ye hõ. 47 Ngwona yà na za da ye ha dõ Yesu na ga. A na sɔmayi na bɛrɛ lɔ ma Yesu zĩ hõ. A le a ma ngwĩ ngwõ̀ na, ane a kɛnɛ ngwona no tala hõ ngwɛne, a ngwõ pepe yera Yesu ma sɔma nyono na. 48 Yesu da a ma: Na nemɛdalo, ya syara na. Bya lanabɛbe ngwõ be kɛnɛbɛ. 49 Hõ Yesu to ngwona bɛrɛda hõ, sõ bo na hõ tuma Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ ngwonate Zayirusi birɛ. A na da a ma: Bya nemɛdalo siri wɛ. Ka kalamogo nyane titiri ga. 50 Yesu ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, a da Zayirusi ma: Ka kwã ga, la mɛ na, bya nemɛdalo na kɛnɛ. 51 A wiri Zayirusi birɛ ngwĩ sanga ma, a ma dyã sõ si kwɔ kɔ le kõ hõ ga fɔ Pierre kɔ Yakuba kɔ Zã kɔ ngwona nimisalo tõ kɔ a sye. 52 Sɔma pepe mane ngwona nimisalo sakõ mɔgɔ ne pɛro. Yesu da: Ka ka mɔgɔ ga. Ngwona dalo ha siri ga, a nyi. 53 Ye na zi fɔrona, ye mane tɔ̀ da a siri. 54 Yesu ngwona dalo fɔga a soro ma hõ bɛri yire a ta da: Dalo tuma. 55 A ni ye bere kwɔ a hõ yɛ. Ngwona no hõ a tuma. Yesu da ye zõfa pera ma, a zõ. 56 A na vɔrɔre kaba ngwona da na. Yesu na sigebɛ ye ma ye kada ye ngwona da yera sõ si ma ga.
91 Yesu ya kalanɔmane sɔma fumɔla wiri hõ sebɛbe kɔ fanga pere ye ma zini pepetai ma, ane hõ komatoga parere kɛnɛbɛ. 2 A ye fane mɛ ye ye ya Wuro ta fangamabe na da puru hõ komatoga parere kɛnɛbɛ. 3 A da ye ma ye hõ ne ya, ye ka fa bi ye soro hõ ya yuru na ga, gwanga o, poro o, zõfa o, gwana o. Ye ka ngwõ na fa si bi ga. Ye ka zogore nɔma pɔla bi mɛ ga. 4 A da ye ma: Ye hõ ka fɔga fɔrona ngwĩ kõ pepe hõ, ka wɔ ngwɛ̃ fɔ ka ya sanga hõ wiri. 5 Sɔma ngwĩye hõ ma ka fɔga fɔrona ga, ka sa sanga ma ngwona kuru hõ, ka kya kanɛgɛ na tulu pimiri ye ma. Ngwõ na tɛ hõ ne sɛmɛbɛ. 6 Kalanɔmane ya hõ kire pepe yara. Ye mane Bɛrɛda Fɔre puru ne komatoga parere kɛnɛbɛ bi pepe hõ. 7 Gana ngwonate Herode ngwona da pepe na tɛda mɔ. Bɔ sɔma da ye Zã Batizeta ye bere ngwini yɛ. Ngwõ yena Herode kakiri mane nyangamu fɔrona. 8 Bɔ sɔma da mɛ ye Eli ngwõ na ye dɔrɔ sɔma ma. Bɔ da ye gwere purusɔma na sonala ngwõ ye bere ngwini. 9 Herode da: Mɛ mane Zã ngwõtulu sɔ. Mɛ da ngwĩye mɔ bo nomo ta da na, ngwõ kɔ mɔ? A mane tɛno kya ngwõfatɔ a hõ Yesu za. 10 Yesu ta fanesɔma ye bere na. Ye mane da pepe ngwĩye ta, ye ngwõwɔ pepe yera Yesu ma. A ne fɔga ya kɔ lɔ ye sana Betesayida kuru birɛ piri ma. 11 Nka zamɛ ngwõ tɔ̀ ngwĩ sanga ma, ye dɔ Yesu ma. A ne fɔga fɔrona hõ Wuro ta fangamabe ta da yera ye ma. Ngwĩye mako mane ti kɛnɛbɛbe na, a ngwõwɔ kɛnɛbɛ. 12 Lema sĩ ma, a ta kalanɔmane sɔma fumɔla ye dɔbɛ Yesu na hõ da a ma ya zamɛ to ye ya ngwõfatɔ ye ya zõfa kɔ syã do kya kire hõ kɔ kibe kɔma birɛ. Ye mane ti ngwõ ngwɛ̃, ngwõ mane sɔkogo hõ. 13 Yesu da ye ma: Ki yɛrɛ hõ zõfa pere ye ma. Ye da ye fui ha ti ye soro hõ buru nɔma koo kɔ zɛ nɔma pɔla timi ma ga. Ye Yesu tɔga da ya tyata ye ya zõfa tɛrɛ ngwona sɔma pepe ma ra? 14 Ngwona sɔma mane sɔma sane koo wa. Yesu da ya kalanɔmane ma ye ye tangabɛ kurukuru, sɔma kepɔlafũfũ nemɛ si. 15 Kalanɔmane mɔ a ta hõ sɔma pepe tangabɛ. 16 Yesu ngwona buru nɔma koo kɔ zɛ nɔma pɔla bi hõ ye zĩ duro wuro hõ, hõ barika yera Wuro ma ngwõwɔ yena ne yɔyɔ ne pere ya kalanɔmane ma. Ye ye tege zamɛ we. 17 Ye pepe zõ nyingi. Ye zõfere sɛrɛ kwe, ye woro fere fumɔla paga ngwõ na. 18 Bo kɔ ma Yesu mane ti Wuro mɛbe hõ ye sana. A ta kalanɔmane mane ya kwe kɔ le ngwɛ̃. A ne tɔga ti da, ye sɔma da ye yi kɔ mɔ? 19 Ye na dyabi da: Bɔ da Zã Baitzeta. Bɔ da Eli. Bɔ da gwere purusɔma na sonala ngwõ ye bere ngwini. 20 Yesu kalanɔmane tɔga da: Ki yɛrɛ da mɛ kɔ mɔ? Pierre na dyabi da: Bi Wuro ta Masiya. 21 Yesu na sigebɛ ye ma fɔrɔna ye ye kada ngwona da yera sõ si ma ga. 22 A da mɛ ya wadyibi Sãsu No hõ nyane na nyaaye somɔna. Somɔlala kɔ salakawɛsoma na pɔraye kɔ tõ na kalamogi na maga a hõ. Ye na a yɛ. A na ngwini a nyi saaro kɔ ma. 23 Yesu yera sɔma pepe ma da, ne sõ bo hõ ne tyata dɔ ye ma, ngwõ hõ maga ye yɛrɛ hõ, hõ na yɛrɛ na kwãgwaga sɔno bi kɔ pepe ma hõ dɔ a ma. 24 Ngwĩ tyata ye ni kisi, ngwõ na bono a hõ. Ngwĩ bono ye ni hõ Yesu yena, ngwõ na ye ni kisi. 25 Ne sõ hõ diniya hõ fere pepe gũ hõ bono ye yɛrɛ ni hõ, hõ fire, ngwõ na ngwono fɔrɔ ngwona te ma? 26 Yesu da mɛ ne sõ hõ piri kɔ awe nemɛ kɔ a ta bɛrɛda nemɛ, ye Sãsu No na piri kɔ ngwona te nemɛ. Ngwona da na tɛ ne a hõ na kɔ ye yɛrɛ ta noro nemɛ ngwĩ sanga ma kɔ a Tõ ta noro nemɛ kɔ mɛlɛkɛe na kìnìye ta noro nemɛ mɛ. 27 Yesu da ye yera ye ma tĩyã na da ye sɔma ngwĩye ngwõ ti kɔ le ngwɛ̃, ye ye na bɔ ha na siri sane ye hõ Wuro ta fangamabe za ga. 28 Ngwona bɛrɛda na yera kɔ na nyi korosõ nemɛ si, Yesu mane ya kɔ Pierre kɔ Zã kɔ Yakuba nemɛ tolo ngwõ ma hõ Wuro mɛ. 29 Hõ na to Wuro mɛbe hõ, a zĩ nɔma bere. A ta zogore furo perepere. 30 Ngwona no hõ sɔma pɔla bɔ na hõ bɛri kɔ Yesu nemɛ. Ngwona sɔma pɔla mane Musa kɔ Eli. 31 Noro na yireyi mane ti ye ma. Ye mane bɛri Yesu ta a ta siri da na, ngwõ ngwĩ na tɛ zɔgɔta Zerusalem. 32 Pierre kɔ a ti kwe sɔma nyi sãfire. Ye ngwini hõ Yesu kɔ a tikwere sɔma pɔla ta noro za. 33 Ngwona sɔma mane ti ya hõ, hõ Yesu to yɛ ngwĩ sanga ma, Pierre da Yesu ma: Kalamogo, ke ne ti bɛ ngwõ fɔro. Ke pa saa baga. Tala tɛ beyi na, tala tɛ Musayi na, tala Eliyi. A ngwĩ fa yera, a ha mane ngwõ tɔ̀ ga. 34 Hõ na to ngwona bɛrɛda hõ, debino zi na pĩ ye ma. Kalanɔmane ngwona debino za, ye kwã. 35 Bɛri kõ bo sa debino hõ, hõ da: Bo mɛ no na dɛ̀gɛ̀wɛyi. Ka mɔ a ta. 36 Ngwona bɛri kõ sa fɔno wɛ timi, Yesu wɔ yɛ ye sonala. Kalanɔmane bɔɔ, ma fa yera ga. Ye ha mane ngwona zɛ da yera sõ si ma ngwona sanga ma ga. 37 Ngwona ngwinisĩ ye zi hõ tuma tolo ma, zamɛ nyaa na tɛ̃. 38 Nomo bo songo zamɛ woro hõ, hõ da: Kalamogo, bo mɛ no sonala legelege. Ma be mɛ be na be nyono dɛ a ma. 39 Segerɛ, zini bo tɛna fɔga hõ na ta a ne pɛro. A tɛna sɔmabɛ, kũgo ne sa a do hõ. A tɛna ba fɔrona. A ta sabɛbe sige nimisalo hõ fɔrona. 40 Ngwona sõ da ye mane Yesu ta kalanɔmane mɛ da ye ngwona zini laga, ye ma sebɛ ga. 41 Yesu na dyabi da: Basyɛ kɔma tɛ lanabɛbariya sɔma na kɔ telebariyasɔma. A da ye daga wakati yɛrɛ ta ye birɛ? Ya daga ne ta da somɔna fɔ we sanga ma? Yesu da a ma: Na kɔ be no nemɛ bɛ. 42 Nimisalo ne ti na hõ, ngwona zini na ta a wɛbɛrɛ lɔ ma, a na sɔmabɛ fɔrona. Yesu bɛri kyɛ ngwona zini ma hõ nimisalo kɛnɛbɛ na pere a tõ ma yɛ. 43 Sɔma pepe kaba fɔrona Wuro ta fanga na yireyi ma. Yesu a za da sɔma pepe kaba fɔrona. Ngwõ yena a da ya kalanɔmane ma: 44 Ma na ngwĩ fa yera ka ma basyɛ, ka ka turu taba fɔrona hõ ngwõ mɔ. Sãsu No na kwɔ sɔma sera hõ. 45 Nka ye ma ngwona bɛrɛda kɔrɔ tɔ̀ ga. Ngwona bɛrɛda kɔrɔ mane dõ ye na, ye ma ye famu ga. Ye mane kwã hõ Yesu tɔga ngwona bɛrɛda na mɛ. 46 Kalanɔmane dofɔga ne dakwiyɛro ta, ye ye na weyi ngwõ yireyi? 47 Yesu ne kɔrɔ hõ miri tɔ̀. A nimisalo bo fɔga na taabɛ ye kyegɛ ma hõ da ye ma: 48 Ngwĩ sõ pepe hõ bo nimisalo fɔga mɛ yena, ngwõ mɛ fɔga. Ngwĩ hõ mɛ fɔga, ngwõ mɛ na faneta fɔga mɛ. Ngwĩ ngwõ tɛ silaloyi na ka pepe woro hõ, ngwona te na tɛ yireyi na. 49 Ngwona sanga ma Zã da: Kalamogo, mɛ̀ sõ bo za, a ne zini laga ne sabɛ sɔma hõ kɔ be togo nemɛ. Mɛ̀ na bare hõ ngwõ ta kamasɔrɔ a ha nemɛkwebe ta ne kwe kɔ ke nemɛ ga. 50 Yesu da ye ma ye ka a bare ga. Ngwĩ hõ mane ka zugu ga, ngwõ ka nyi. 51 Yesu duro sanga vetira ngwĩ sanga ma hõ sa diniya hõ, a nyɛ ye yɛrɛ ma hõ ya Zerusalem piri ma. 52 A sɔma fane ye ya a zi hõ. Ngwõwɔ ya kwɔ Samari kɔma ta kuru bo hõ, hõ vɛdo tetɛrɛ a ma. 53 Nka Yesu mane ti ya hõ Zerusalem piri ma, ngwõ yena ngwona Samari kɔma ha dyã na fɔga ga. 54 Yesu ta kalanɔmane Yakuba kɔ Zã ngwõ za ngwĩ sanga ma, ye da: Matigi, be tyata mɛ̀ tɛ togo tuma wuro hõ, hõ bɛrɛ ye ma ne ngwona ne yɛ wɔka ma Elirana ta ngwɛne ra? 55 Yesu ye bere hõ bɛri ye ma. 56 Ngwõ timi ye ya kire za hõ. 57 Ye ne ti yuru hõ sogo ma, sõ bo da a ma: Matigi, be ya ngwõ ngwɛ̃ pepe, ma na dɔ be ma. 58 Yesu da a ma, ye wura ti dɛ̃ ta sɔkogo hõ. Syɛ̃ ti wuro hõ yala ta mɛ. Nka makwɔnabe do ha ti Sãsu No ta ga. 59 Yesu da bo ma: Dɔ ne ma. Ngwõ da a ma: Matigi, to ma ya ne tõ sitira dɛ̃. 60 Yesu da a ma ye to sara ye yɛrɛ ta sara sitira, yawe daga ya hõ Wuro ta fangamabe na da puru. 61 Bo sõ da: Matigi, mɛ na dɔ be ma, nka to ma ya bire na kõ kɔma na dɛ̃. 62 Yesu da a ma: Sõ ngwĩ ngwõ nɛnɛ kɔla ma ne sege ye timi suute, ngwona te ha daga kɔ Wuro ta fangamabe nemɛ ga.
101 Ngwõ timi Matigi sɔma kesaafũ ne nɔma pɔla bɔ dɛ̀gɛ̀ hõ ne fane sɔma pɔlapɔla. Awe yɛrɛ mane daga ya kire pepe ngwĩye hõ, Yesu ngwona sɔma fane ngwɛ̃ ye zĩ hõ. 2 Yesu da ye ma, ye tugo fere nyaa wiri kyɛ̃ do ma nka baratɛre dɛgɛ. Ye ye tugo ferete mɛ a baratɛre fane ye ya a ta lɔ hõ tugo fere kyɛ̃. 3 A da ye yi ye fane ye ya wɔkara sõ ngwõ tine gwanɔmane fane zare woro hõ. 4 A da ye ka gwana kyɛ fa bi ga wala poro wala kanɛgɛ. A da ye ka taa sogo ma hõ syedɛrɛ ne bire sɔma na ga. 5 A da ye hõ kwɔ ngwĩ kõ pepe hõ, ye da ye Wuro syara ta ye ma. 6 A da mɛ, ne syaranate bo hõ ne ti ngwɛ̃, ye ta syara na fo na wɔ a ma. Fɔno ngwõ ga, ye ta syara na fo na bere na ye ma. 7 Yesu da ye wɔ ngwona kõ tala hõ. Ye ye ngwĩ zõfa kɔ ngwĩ mɛnɛ zo pere ye ma, ye ye ngwõ zõ hõ ngwõ mɛnɛ kamasɔrɔ baratɛta daga kɔ ya sara nemɛ. Ye ye ka sa bo kõ hõ, hõ ya kwɔ kõ za hõ ga. 8 Ye hõ kwɔ ngwĩ kuru pepe hõ, ne ye hõ ne fɔga fɔrona, ye hõ fa pepe ngwĩ pere ye ma, ye ngwõ zõ. 9 Ye ye ngwona kuru hõ komatoga parere kɛnɛbɛ. Ye ye yera sɔma ma da Wuro ta fangamabe vetira ye na. 10 - 11 Yesu da ye hõ kwɔ kuru bo hõ, ne ye ma ye fɔga fɔrona ga, ye ya wisoga hõ, hõ da ye hale ye ta kuru hõ tulu ngwĩ wɔ ye kãe ma, ye ye ngwõ sare ngwõ dira ye ma. Ngwõ pepe na, ye daga na tɔ̀ da Wuro ta fangamabe vetira ye na. 12 Yesu da ye kiti sɔ kɔ ma ye ta kiti na sigeyi Sodome kuru ta kiti ma. 13 Korazɛ̃ kuru, bono ti be ma. Betesayida kuru, bono ti be ma. Kabako da ngwĩye mane tɛ ka nyono na, ne ngwõ nemɛ na da mane tɛ Tire kɔ Sidõ kire hõ, ngwõwɔ mane na ye kɔrɔ bere ne wɛ ye ta dayaga ta da na. Ye mane na zokuro ka ye moga hõ, hõ yibɛ ka ye ngwã hõ, hõ ngwona kɔrɔ bere da dɔrɔ sɔma ma. 14 Kiti sɔ kɔ ma Tire kɔ Sidõ ta da na nogoyaye kaye ma. 15 Bi Kapernaum kuru, be dyati da be na duro fɔ wuro hõ. Be na zi fɔ dyahanama hõ. 16 Yesu a yera ya kalanɔmane ma da, ngwĩ ngwõ mɔ ye ta, ye ngwõ mɔ yi ta. Ngwĩ ngwõ maga ye ma, ngwõ na maga yi ma mɛ. Ngwĩ ngwõ maga yi ma, ngwõ maga ye na faneta ma. 17 Ngwona fanesɔma kesaafũ ne nɔma pɔla na nihõdyaye ye bere na. Ye yera Matigi ma ye ye mane bɛri zini ma kɔ Yesu togo nemɛ, ngwõwɔ ne mɔ ye ta. 18 Yesu da ye yi Setane na bɛrɛyi za wɔkara wuro pɛlɛlo hõ tuma wuro hõ. 19 A da ye tɔ̀ da ye fanga pere ye ma hõ tongo samɛ kɔ nyɛmɛ ma. A fanga pere ye ma ye zugi ta sebɛbe pepe ma mɛ. Fa si ha na sebɛ dayaga ta ye na ga. 20 Ngwõ pepe na, a da ye ka ni hõ dya zini ta mɔbe na ye ta ga. Ye daga ni hõ dya kamasɔrɔ ye toga sɛbɛɛ wuro hõ. 21 Ngwona sanga ma Ni na kìnìyi mane Yesu kɔrɔ paga nihõdyaro na. A da: E mɛ Tõ, be wurokõ kɔ lagakõnate. Be mane bɔ da dõ datɔsɔma kɔ kakirikɔma na hõ ne dɔrɔ sɔma zana ma. Ngwõ yena ma be yirebɛ. Be ngwõ ta kamasɔrɔ ye dya be ma yee. 22 Mɛ Tõ fere pepe ka mɛ soro hõ. Tõ Wuro sonala Nonanimisĩ dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. Nonanimisĩ sonala Tõ Wuro dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. Nonanimisĩ Tõ dɔrɔ ngwĩye ma, ngwõwɔ na a dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ mɛ. 23 Ngwõ timi Yesu mane ti ye sana kɔ ya kalanɔmane nemɛ. A yera ye ma da, ye tɛ Wuro ta duba nɔmane na hõ ngwona da pepe za. 24 Ma yera ka ma da ka da ngwĩye za, purusɔma na nyaaye kɔ fangamɛ na nyaaye mane tyata hõ ngwõwɔ za, ye ngwõwɔ za ga. Ka da ngwĩye mɔ, ye mane tyata ngwõwɔ mɔ, ye ngwõwɔ mɔ ga. 25 Tõ na kalamogo sõ bo tuma taa. A mane tyata mɔ Yesu do hõ. Ngwõ yena a Yesu tɔga ye: Kalamogo ngwono mɛ daga ngwõ ta hõ sugunɔma fɔro na wɛbariyi gũ? 26 Yesu da a ma, ye ngwono ye ngwõ sɛbɛ tõ na sɛbɛ hõ? Ne be hõ ne ngwõ kala, ngwono be ngwõ famu ngwɛ̃? 27 Tõ na kalamogo sõ na dyabi da: Be Matigi bya Wuro kanu kɔ be kɔrɔ pepe nemɛ kɔ be barika pepe kɔ be kakiri pepe hõ be nemɛ sõ kanu wɔkara be yɛrɛ. 28 Yesu da a ma ya dyabibe na fɔrɔyi ta. Ye ne a hõ ngwõ ta ya na sugu. 29 Nka tõ na kalamogo sõ mane tyata tĩyã pere ye yɛrɛ ma. Ngwõ yena a Yesu tɔga da: Kɔ mɛ nemɛ sõ? 30 Yesu na dyabi da: Sõ bo tuma Zerusalem hõ zi ya Zeriko kuru hõ. Bɛrɛmasɔma bɔ bɛrɛ a ma na wɔla hõ na ma ba fɔrona fɔ a ne tɛ siri na. Ye na to yɛ hõ ya. 31 Aiwa, salakawɛta bo mane dɔ fɔno ngwona sogo ma. A ngwona sõ za ngwĩ sanga ma, a do syɛ fɔno bi za hõ. 32 Yee nemɛ mɛ, Levite sõ bo wiri ngwona ngwɛ̃, a ngwona nomo za hõ do syɛ fɔno bi za hõ. 33 Nka Samari sõ bo mane ti ya hõ kuru hõ, hõ na wiri a birɛ na za. A na sena na fɔga. 34 A ye dɔbɛ a na. A mane nyi kɔ duvɛ̃ ka a ta bada hõ, hõ ne pɛrɛ. Ngwõ timi a ngwona sõ babɛ ye yɛrɛ ta woro fa ma hõ ya kɔ le samara vɛ do hõ, hõ kwa a ma ngwɛ̃. 35 Ngwona ngwinisĩ a gwana bɔ wa hõ ne pere a ta kwene sõ ma. A da a ma, ya kwa ngwona nomo ma. Ya hõ ngwĩ fa pepe pera ma hõ yaloyi ngwona gwana ma, ye hõ bere na ngwĩ sanga ma, ye na ngwõ pera ma mɛ. 36 Yesu da, ya yera wa: Bɛrɛmasɔma bɛrɛ nomo ngwĩ ma, ye ngwona sɔma saa hõ, weyi mane tɛ ngwona nomo nemɛ na sõ na? 37 Tõ na kalamogo sõ na dyabi da, ye ngwĩ ngwõ makare a na. Yesu da a ma: Aiwa ya ngwõ nemɛ ta mɛ. 38 Yesu ne ti yuru hõ kɔ ya kalanɔmane nemɛ, a ya kwɔ kuru bo hõ. Yà bo na vɛbɛ ya kõ hõ, a togo ti Mareta. 39 Ngwona yà pu togo ti Mariama. Ngwõ mane tanga Matigi kyegɛ ma, na ta bɛrɛda mɔ. 40 Mareta kakiri mane nyangamu a ta kõ bara na nyaaye yena. A ya yera Yesu ma da: Matigi, mɛ pu bara pepe to ne ma. Ngwõ ha fa be nyena hõ ga ra? Yera a ma a ne dyema. 41 Matigi na wiri a togo ma hõ da a ma ya ye yɛrɛ nyane hõ ye kɔrɔ hõ tɔbabɛ da nyaa na. 42 A da ye sõ mako ti fa tala legelege na. Y e fa ngwĩ fɔro hõ yaloyi fere pepe ma, Mariama ngwõ dɛ̀gɛ̀. Sõ ha na ngwõ tɔ a ta mɛ ga.
111 Yesu mane ti Wuro mɛbe hõ bo piri bo ma. A waro wɛ timi ma, a ta kalano bo da a ma: Matigi mɛ̀ sɛmɛ kɔ Wuro mɛno nemɛ wɔkara Zã ya kalanɔmane sɛmɛ ngwɛne. 2 A da ye ma: Ne ka hõ ne Wuro mɛ ngwĩ sanga ma, ka da: Me Tõ, mɛ̀ be togo na kìnìyi yirebɛ. Bya fangamabe hõ na. 3 Ngwĩ zõfa mɛ̀ wa, ngwõ pere mɛ̀ ma kɔ pepe ma. 4 Myà kakye yafa mɛ̀ ma wɔkara mɛ̀ yɛrɛ yafa mɛ̀ na kakyebisɔma ma ngwɛne. Kada be mɛ̀ ka kɔrɔwɛbɛ hõ ga. 5 Yesu da ye ma mɛ, ye: Segerɛ, a tɛ wɔkara ka na bo ya ye mà birɛ boroma hõ yera a ma: Ne mà, ne ka zõfa bo na dɛ̃. 6 Ne mà bo tuma kuru hõ, hõ na vɛ ne birɛ. Zõfa ha ti ne ta hõ na pera ma, a zõ ga. 7 Aiwa, ngwona sanga ma ne be mà hõ be dyabi da ye be ka ye nyamabɛ ga, ye yi koro sɔgɔ na wɛ, ye yi kɔ ye nɔmane syã wɛ, ye yi ha sebɛne tuma hõ fa pere be ma ga. 8 Yesu da ye ngwõ ha na tɛ ga. Ye hale ne a ma dyã tuma fa pera ma ye ta màbe yena ga, a na tuma na mako na zõfa pera ma a ta mɛngɛbɛbe yena kɔ le. 9 Yesu da: Ma yera ka ma da, ka hõ mɛ, a na pere ka ma. Ka hõ kya, ka na zɛ. Ka hõ koro kwãgwaga, koro na kibɛɛ ka ma. 10 Ngwĩ ngwõ mɛ, ngwõ na gũ. Ngwĩ ngwõ kya, ngwõ na zɛ. Ngwĩ ngwõ koro kwãgwaga, koro na kibɛɛ ngwona te ma. 11 A da mɛ, ye yewɔ ngwĩye ngwõ tɛ tamɛ na, ye ye no hõ yogo mɛ ye ta, ye na dɔgɔno pera ma ra? Ne a hõ zɛno mɛ ye ta, ye na sã pera ma ra? 12 Ne a hõ nawɛrɛno mɛ, ye na nyɛmɛ pera ma ra? 13 Yesu da: Ki ngwĩye ngwõ sɔma yaga, ka tɛne fere fɔre pere ka nɔmane ma. Aiwa ka Tõ ngwĩ ti wuro hõ, ngwõ fere pereno tɔ̀ hõ yaloyi ki ma. Ngwõ yena a na Ni na kìnìyi pere a na mɛ sɔma ma. 14 Yesu mane zini bobo laga na wa sõ bo hõ. Zini sa wɛ timi, ngwona bobo bɛri. Zamɛ pepe kaba ngwõ na. 15 Ye na bɔ da ya zini laga ne wa sɔma hõ zini ngwonate barika hõ, ngwĩ togo ti Beyelzebul. 16 Sɔma zɛ na mɛ ya kabako da bo ta hõ na dɔrɔ da a ta sebɛbe sa Wuro ta. 17 Yesu ne kɔrɔ hõ da tɔ̀. A da ye ma: Fangamabe na sɔdini do hõ tuma ye nemɛ na, a na yaga. Ngwona fangamabe na kwã pepe na kwe bɛrɛ. 18 Ne Setane hõ ye yɛrɛ kwini, ne na a ta fangamabe na tɛ hõ taa? A ngwõ yera kamasɔrɔ ye da ya zini laga Beyelzebul barika hõ. 19 Yesu da ye ma: Ne ma hõ ne zini laga Beyelzebul barika hõ, kya kɔma tɛne zini laga kɔ barika hõ? Ka yɛrɛ ta kɔma da ngwĩye ta, ngwõ yɛrɛ a dɔrɔ da ka fire ngwona da na. 20 Yesu da ye ne ye hõ ne zini laga kɔ Wuro soro nemɛ, ngwõ kɔrɔ Wuro ta fangamabe wiri ye ma. 21 Ne fangate hõ ya kũ kwini fere bi hõ na yɛrɛ ta lu kɔrɔse, sõ ha sebɛne kwɔ hõ na ta fere bi ga. 22 Aiwa, ne sõ bo ne na ngwĩ barika ngwõ yireyi ayi ma, ngwõ sebɛ a ta. Fangate zigi mane dɛ kũ kwini fere ngwĩye ma, sõ ngwĩ fanga yireyi ayi ma ngwõ na ngwona fere pepe dɛ̃ a ta hõ na soro hõ fere pepe bi ne dini. 23 Yesu da ye ngwĩ ngwõ ye nyi ga, ngwõ ye zugu. Ye ngwĩ ngwõ a dyema ne gware kwe ga, ye ngwõ ye zãzãbɛ. 24 Ne zini hõ sa sõ hõ ngwĩ sanga ma, a ya bo piri ma kya, ngwõ ngwɛ̃ sige do hõ makwɔnabɛ, a ha a gũ ga. Ngwona sanga ma a na da ye sa kõ ngwĩ hõ, ye na ye bere ya kwɔ ngwɛ̃. 25 A bere na hõ ngwona kõ na sareyi na tetɛrɛyi za. 26 Ngwona sanga ma a ya zini kopɔra zɛ fɔga ngwĩye ngwõ yagaye a yɛrɛ ma. Ye kwe kwɔ ngwona kõ hõ, hõ tanga ngwɛ̃. Yee nemɛ, ngwona nomo ta da na wɛbɛyi na yagayi hõ yaloyi a na gwereyi ma. 27 Yesu ngwona bɛrɛda yera. Ngwõ timi yà bo ye to zamɛ woro hõ, hõ da a ma: Y à ngwĩ ngwõ be vɔrɔ hõ nyingi pere be ma, ngwõ tɛ duba no na. 28 Yesu da ngwona yà ma, ye ngwĩye ngwõ Wuro ta bɛrɛda mɔ ne ta, ngwona sɔma tɛ duba nɔmane na hõ yaloyi sɔma sɛrɛ ma. 29 Zamɛ nyaa mane kwe. Yesu dofɔga ne bɛri. A da: Bo vɔrɔkwekuru tɛ sɔma yaga na. Ye mako ti kabako da na, ngwĩ ngwõ na tɛ wɔkara Wuro ta tagamasɛ̃. Tagamasɛ̃ si ha na dore ye ma ga, fɔno puruta Zonasi ta tagamasɛ̃ ga. 30 Zonasi mane tɛ tagamasɛ̃ na Nineve kɔma ma. Yee nemɛ mɛ, Sãsu No na tɛ tagamasɛ̃ na bo vɔrɔkwekuru ma. 31 Kiti kɔ ma, yà bo na tuma taa hõ sɔma ta vɔrɔkwekuru zarake. Ngwona yà ngwõ fangama yà ngwĩ tuma Wuro nyanɔma piri ma. A tuma lagakõ tege ma hõ ya Sulimane birɛ hõ na ta kakirikɔmabe na bɛrɛda mɔ. Yesu da, ye: Bo fa ti bɛ ngwĩ ngwõ yireyi Sulimane ma. 32 Nineve kɔma na tuma taa kiti kɔ ma mɛ hõ sɔma ta vɔrɔkwekuru zarake. Ngwonona? Kamasɔrɔ Nineve kɔma Zonasi ta wadyuli bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, ye mane ye kɔrɔ bere. Yesu da, ye: Fa ti bɛ ngwĩ ngwõ yireyi Zonasi ma. 33 Sõ si ha lãpa mulu hõ na bi na dõ bo piri ma ga. Ye ha kogo sugu a ma mɛ ga. Ya tege kõ kɔrɔ hõ ngwõfatɔ ngwĩye ngwõ kwɔ ye ta kõ kɔrɔ hõ, ngwõwɔ na sege zɛ a na kini na. 34 Yesu da, ye: Be nyena tɛ be kɔrɔ hõ lãpa na. Ne be nyena ne fɔro, be kɔrɔ hõ pepe ti kini na. Ne be nyena mane fɔro ga, be kɔrɔ hõ pepe ti tunungu hõ. 35 Yesu da ye sɔma daga ye yɛrɛ kɔrɔse, ye kɔrɔ hõ kini ka tɛ tunungu na ga. 36 Yee nemɛ, ne kini ne ti be kɔrɔ pepe hõ, bi pepe hõ na ne kini fɔrona. Tunungu ha na ti bo piri ma si hõ ga. A tɛ wɔkara lãpa hõ kini na yireyi sabɛ ke ma. 37 Yesu waro wɛ timi ma ngwona bɛrɛda na, Farisyɛ̃ sõ bo na hõ na mɛ ya na zõ ye birɛ. Yesu kwɔ hõ tanga zõfa ngwõ̀ hõ. 38 Farisyɛ̃ sõ a za da Yesu ha ye sera wa hõ zɛ zõ ga, a kaba ngwõ na. 39 Matigi da a ma: Farisyɛ̃ kɔma zokobale kɔ tase ku ma wa ne kìnìbɛ. Ye kɔrɔ hõ ne pagaa bɛrɛmabe kɔ zugube na. 40 A da, ye: Kakiridarakɔma, Wuro ngwĩ ngwõ fa ku ma tetɛrɛ, a ha a kɔrɔ hõ tetɛrɛ mɛ ga ra? 41 A da ye fere pepe ngwĩye ti zokobale kɔ tase hõ, ye ye ngwõ pere fangadãe ma. Ye ngwona sanga ma ye ta da na kìnì. 42 Yesu da bono ti Farisyɛ̃ kɔma ma. Ye ye pepe na kɔ rue kɔ mãti kɔ nako hõ nya na funo nemɛ. Ngwona fere rue kɔ mãti, ngwõ mane nya fere bɔ mɛ. Farisyɛ̃ ngwõ ta nka ye ha miri Wuro na kanube kɔ telebe ta da na ga. Ye daga dyaka wa nka ye ka sãfire kɔ bɔ da sɛrɛ nemɛ mɛ ga. 43 Yesu da bono ti Farisyɛ̃ kɔma ma. A dya ye ma hõ tanga do na fɔroyi gũ sɔma zĩ hõ Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ hõ. Fo birebe dya ye ma tũ hõ mɛ. 44 Yesu da ye bono ti ye ma. Ye tɛ wɔkara bonɛ na zɛbariyaye, sɔma ya ne fɔno ngwĩye ma, ye ha tɔ̀ da ye tye ga. 45 Tõ na kalamogo sõ bo da a ma: Kalamogo, be mɛ̀ pepe vini mɛ. 46 Yesu da ye bono ti tõ na kalamogi ma kamasɔrɔ ye yɛrɛ ha sebɛne bye ngwĩye bi ga, ye ngwõwɔ dɛ sɔma ngwã hõ. Yewɔ ha ngwona sɔma dyema hale zɔgɔ hõ ngwona bye bi ga. 47 A da bono ti ye ma kamasɔrɔ ye bemae mane purusɔma ngwĩye yɛ, basyɛ ye ngwõwɔ bonɛ tɔgɔ ne fɔrobɛ hõ ne yirebɛ. 48 Yee nemɛ, ye a dɔrɔ da ya bemae da ngwĩye ta, ye dyã ngwõ ma. Ngwõwɔ mane purusɔma yɛ, yewɔ ngwõ bonɛ tɔgɔ. 49 Ngwõ yena a sɛbɛɛ Wuro ta kakirikɔmabe na sɛbɛ hõ da, ye ye na purusɔma kɔ fanene fane ye ma. Ye na ye na bɔ yɛ hõ dɔ ye na bɔ ma ne nyane. 50 Ngwõ yena sɔma vɔrɔkwekuru na nyane gũ ngwona sɔma pepe ta yɛbe yena, ye ngwĩye yɛ na dofɔga fɔ diniya tege sanga ma. 51 Ngwõ kɔrɔ na dofɔga Abɛli ta yɛbe ma fɔ ya wiri Zakari ta yɛbe ma, ye mane ngwĩ yɛ salaka wɛ do kɔ Wuro kõ yuu yɔfa woro hõ. Yesu yera ye ma da ngwona vɔrɔkwekuru na nyane gũ ngwõwɔ pepe yena. 52 Yesu da: Bono ti tõ na kalamogi ma. Ye tɔbe na koro sɔgɔlɔ bi. Ye yɛrɛ ha kwɔ ga. Ngwĩye ngwõ tyata kwɔ, ye ne ngwõwɔ bare kwɔ na mɛ. 53 Yesu sa wɛ timi ngwɛ̃, tõ na kalamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma dofɔga ne digi a na kɔ tɔgaro na yagaye nemɛ. 54 Ye mana sege sanga pepe ma ngwõfatɔ ye tɛno gũ na fɔga kɔ nĩyõ na bɛrɛda bɔ nemɛ.
121 Ngwona sanga ma zamɛ nyaa mane ye nemɛ kwe fɔ ye ne ye nemɛ tongo. Yesu bɛri ya kalanɔmane ta dɛ̃, ye ye yɛrɛ kɔrose Farisyɛ̃ kɔma ta buru koobɛ fa na, ngwõ kɔrɔ dapɔlabɛribe. 2 A da, ye sɔma ha sebɛne fui si dõ ngwĩ ngwõ na sa sire ga. Ye sɔma na sɔma ta bunu da tɔ̀ mɛ. 3 Ngwõ yena ka ngwĩ fa pepe yera tunungu hõ, sɔma na ngwõ mɔ sire. Ka ngwĩ fa yɔyɔle yera sõ turu hõ kõ zĩ hõ, ye na ngwõ puru zɛ̃ ngwõ ma. 4 Yesu da ye ma mɛ: Mɛ màre, sɔma ngwĩye komavere yɛ, ka ka kwã ngwõwɔ na ga. ye ha sebɛne fui ta ngwõ timi ma ga. 5 A da ye daga kwã ngwĩ na, ye ye na ngwõ dɔrɔ ye ma. A da ye daga kwã Wuro na, sebɛbe ti ngwõ ngwĩ ta hõ sõ yɛ hõ na ni ka dyahanama hõ. Ye ye daga kwã awe na. 6 A da ye yalala mɛngɛ koo zabire darase kepɔla na ga ra? Ngwõ pepe na, Wuro ha sãfire kɔ ye na tala ta da nemɛ ga. 7 Ke kwane, Wuro ke ngwõsɔga do tɔ̀. Yesu da ye ye ka kwã ga. Ye fõ kɔ yalala nyaa nemɛ. 8 Yesu da mɛ ye ngwĩ sõ hõ dyã ne yera sɔma pepe nyono na ye ye dyã awe ma, ye Sãsu No na ngwona te togo yera Wuro ta mɛlɛkɛe nyono na, ye ye dyã ngwõ ma mɛ. 9 Nka ngwĩ hõ ye do bere Yesu ta da na sɔma pepe nyono na, Sãsu No na ye do bere ngwona te ta da na Wuro ta mɛlɛkɛe nyono na mɛ. 10 Sõ bɛrɛda yaga ngwĩye yera Sãsu No ta da na, a na yafa ngwona te ma. Nka ngwĩ ngwõ Ni na kìnìyi togo yaga, a ha na yafa ngwona te ma ga. 11 A da mɛ: Ne sɔma hõ ya kɔ ka nemɛ Yahutuye ta Wuro yirebɛ kwã hõ kɔ kitisɔre kɔ fangakɔma birɛ, ka daga bɛrɛda ngwĩye yera, ka ka ka kakiri nyangamu ngwõwɔ na ga. 12 Ka daga fa ngwĩ yera kɔ ka daga tera ngwɛne, ngwona sanga ma yɛrɛ Ni na kìnìyi na ngwõ dɔrɔ ka ma. 13 Nomo bo ye to zamɛ woro hõ, hõ da Yesu ma: Kalamogo, yera ne vɔ ma ya ke tõ kɔrɔ dini kɔ ne nemɛ. 14 Yesu da ngwona nomo ma, ye kɔ ngwõ ye tege hõ yi ta kitisɔta na kɔ a ta feredinita na? 15 Ngwõ timi a yera ye pepe ma ye ye yɛrɛ kɔrɔse fɔrona ngwõfatɔ gwanakɔmabe na wu ka kwɔ ye kɔrɔ hõ ga. Sõ ta sugube ha sa a ta fere nyaa hõ ga, hale ye ne nyaa fɔrona. 16 - 17 Ngwõ timi Y esu dakalo bo yera ye ma da: Nafɔrote bo ta kɔla mane dya fɔrona, a sõfere nyaa gũ. A miri ye yɛrɛ kɔrɔ hõ ye ngwono ye na ngwõ ta kamasɔrɔ sõfere tege do ha ti a ta ga. 18 A da ye na ngwĩ fa ta, ye na ya mololi wɛbɛ hõ zaye tɔgɔ ngwĩye ngwõ yireyi gwereye ma hõ ya sõfere kɔ ye soro hõ fere pepe kwe ne ka ngwõwɔ hõ. 19 Ngwõ timi ye na da ye yɛrɛ ma, ye ye dangamu. Ye fere nyaanyaa ti ye ta fɔ dɔgɔ nyaa zĩ hõ. Ye daga makwɔnabɛ ne zõ ne mɛnɛ ne ni hõ dya. 20 Wuro da ngwona te ma, ye: Mogomugu, ma na be tɔ be ni ta sɔma wuru hõ. Be fere pepe ngwĩye kwe, ngwõwɔ na tɛ kɔye na? 21 Aiwa, Yesu da, ye yee sɔma ti ngwĩye ngwõ nafɔro nyaa kwe ye yerɛ madyamabe yena kasɔrɔ ye ha tɛ ferekɔma na Wuro ta piri ma na ga. 22 Ngwõ timi Yesu da ya kalanɔmane ma ye ye ka ye ni na bã kɔ zõfere da nemɛ ga, ye mako ti ngwĩ na hõ sugu. Ye ka ye ni na bã kɔ ye ta zogore da nemɛ mɛ ga, ye mako ti ngwĩ na hõ ne ka ye moga hõ. 23 Ni fõ kɔ zõfa nemɛ. Komavere fõ kɔ zogo nemɛ. 24 Ka kaka yala sege. Ye ha sõ ga, ye ha tugo fere kyɛ̃ mɛ ga. Molosa kɔ mololi ha ti ye ta ga nka Wuro ye woro. Ka fõ kɔ yala nemɛ ga ra? 25 Ka na we sõ sebɛne fa kwe ye si ma na nyaabɛ kɔ ye yɛrɛ ta ninabãbe nemɛ? 26 Aiwa, ne ka hõ mane sebɛne ngwona da silala ta ga, ngwonona ka ni na bã bɔ da sɛrɛ na? 27 Ka baga tulo sege. Ye ha bara ta ga. Ye ha dasi fire ne zonyɛ ga. Ngwõ pepe na, hale Fangama Sulimane ta zogore ngwĩye mane fɔro fɔrona, ye ha ngwona baga tulo ta forobe nemɛ gũ ga. 28 Sɔgɔ ngwĩ ti sɔkogo hõ sɔma, ye na togo ka ngwĩ ma sɛ̃ ne ngwona, ne Wuro hõ ne ye kakiri to ngwõ ta foro na, ka tɔ̀ da a na kya mogo hõ kyɛ zogore pere ka ma mɛ. Kya lababɛbe dɛgɛ. 29 Aiwa, ka ka ka kakiri nyangamu kɔ zõfere da kɔ mɛnɛ da nemɛ suute ga. 30 Diniya hõ lanabɛbariya sɔma ngwona fere kya, nka ka Tõ tɔ̀ da ka mako ti ngwona fere na. 31 Ka Wuro ta fangamabe kya dɛ̃. Ngwõ timi a na ngwona fere pepe kwe ne pere ka ma. 32 Yesu da ye tɛ wɔkara gwakuru na silaloyi, ye ye ka kwã ga. Ye a dya ye Tõ ma a hõ ya fangamabe pere ye ma. 33 A da ye daga ye sera hõ fere pepe zabire hõ salaka pere fangadãe ma. Ye gwana tege do na vɔrabariyaye tetɛrɛ ye yɛrɛ ma hõ ne ta nafɔro tege wuro hõ. Pano ha na ye dɔbɛ a na ngwɛ̃ ga. Kõ ha na a yaga mɛ ga. 34 Kya nafɔro ti ngwõ ngwɛ̃, ngwɛ̃ ka miri ti. 35 Ka ka yɔyɔ pɛrɛ hõ kya lãpa mulu hõ wɔ ka nyono na. 36 Ka tɛ wɔkara baratɛre ngwĩye ngwõ ye ngwonate yɛ̀rɛ̀ ngwĩ na tuma damara sõ do hõ, hõ na. A hõ na koro kwãgwaga ngwĩ sanga ma, ye koro kɔba a ma sale. 37 Yesu da ye baratɛrɛ ngwĩye ngwõ wɔ ye nyono na hõ ye ngwonate yɛ̀rɛ̀, ye ngwona baratɛre tɛ duba nɔmane na. A yera ye ma da ngwona ngwonate na ye yɔyɔ sɔ hõ ne tangabɛ hõ zõfa pere ye ma. 38 Ne a hõ bere na boroma wala kokoro pɛro sanga ma hõ na ngwona baratɛre gũ, ye na yɛ̀rɛ̀, ye tɛ duba nɔmane na. 39 Ka tɔ̀ da ne kõte mane pano na sanga tɔ̀, a mane na wɔ ye nyono na ngwõfatɔ ye ka na ta kõ sɔrɔ ga. 40 Ki mɛ, ka na yɛrɛ tetɛrɛye hõ wɔ kamasɔrɔ ka kakiri ha ti wakati ngwĩ ma ga, Sãsu No na na ngwona sanga ma. 41 Pierre da a ma: Matigi, be bo dakalo yera mɛ̀ dama ma ra, ta sɔma pepe ma? 42 Matigi da, ye kɔ ngwõ barateta na nyomayi na kakirite? Kõte na ngwõ tege baratɛre sɛrɛ ngwõ̀ na, a hõ zõfere dini ye ma zõ wakati ma hõ kõ da nyonohõwa. 43 Ne kõte hõ bere na ye birɛ ngwĩ sanga ma hõ ngwĩ baratɛta za, a ne ti ya bara hõ, ngwõ na ni hõ dya. 44 Ma yera ka ma tĩyã na da kõte na ye soro hõ fere pepe kalofa ngwona baratɛta ma. 45 Nka ne ngwona baratɛta hõ da ye yɛrɛ kɔrɔ hõ ye kõte na syedɛrɛ ngwɛ̃, ne a hõ bɛrɛ baratɛre sɛrɛ ma, sini kɔ yàra hõ ne vuro, a ne zõ ne mɛnɛ ne kwĩ mɛnɛ ne nyingi, ngwona baratɛta kakiri ti ngwĩ kɔ ma ga, a ha wakati ngwĩ tɔ̀ ga, kõte na bere na ngwona kɔ ma. 46 A na ngwona baratɛta nyane hale hõ na nii pera ma lanabɛbariya sɔma woro hõ. 47 Baratɛta ngwĩ ye ngwonate dungo tɔ̀, ne a ma dyã wɔ ye nyono na ne ta ga, a ngwonate na a võ fɔrona. 48 Baratɛta ngwĩ ha ye ngwonate dungo tɔ̀ ga, ne a hõ da ta ngwĩ ngwõ daga kɔ võbe nemɛ, a na ngwõ vuro zɔgɔ. Nyaaye pere sõ ngwĩ ma, ye na ngwõ tɔga nyaaye na. Nyaaye kalofa sõ ngwĩ ma, ye na ngwõ tɔga nyaaye na. 49 Yesu da: Mɛ na hõ togo ka lagakõ ma. Ne ngwona togo mane kini wɛ, ngwõ mane na dya ne ma. 50 Nyane bo tye, a wadyibi ma hõ ngwona nyane somɔna. Mɛ ni na bã fɔrona fɔ ngwõ hõ tɛ wɛ ngwĩ sanga ma. 51 A ti ka kɔrɔ hõ da mɛ na hõ syara pere lagakõ ma sɔma ma ra? Awɔrɛ. Ma yera ka ma da ma dɛ̀gɛ̀be ka sɔma yɔ. 52 Na dofɔga basyɛ, kõ kɔma sɔma koo na dɛ̀gɛ̀ nemɛ na. Sɔma saa na tuma sɔma pɔla na, sɔma pɔla na tuma sɔma saa na mɛ. 53 Tõ na tuma ye no na, no na tuma ye tõ na. Yà na tuma ya nemɛdalo na, nemɛdalo na tuma ye sye na. Bangasye na tuma ye nemɛmɔgɔ na, nemɛmɔgɔ na tuma ye bangasye na. 54 Yesu da zamɛ ma mɛ: Ne ka hõ dabara na tumayi za wurotã piri ma ne zi wurudu hõ, ka da wuro na mɛnɛ. Ngwõ tɛ yee. 55 Ka hõ panga za ye ne wirɛ ne sa wuro nyanɔma piri ma, ka da tu na pe fɔrona. Ngwõ tɛ yee. 56 Dapɔlabɛrisɔma, ka wurokõ kɔ lagakõ zĩ dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. Ngwonona ka ha bo wakati dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ ga? 57 gwonona ka ha sogo na teleyi dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ ka yɛrɛ ma ga? 58 Ne sõ hõ be wiri kiti na, ne ka hõ kwe ne ya ngwona da nyonohõwɛ do hõ, hõ ka to sogo ma be nyɛ be yɛrɛ ma hõ ngwona da tetɛrɛ ka yɔ dɛ̃. A ma ngwõ ga, a na ya kɔ be nemɛ kiti sɔ sɔma birɛ, ngwõwɔ na be ka garede sõ soro hõ, ngwona garede na be ka kaso hõ. 59 Ma yera be ma da be ba na sa ngwɛ̃ fyu ga fɔ be hõ ngwona gwana pepe sara, hale darase tala ha na wɔ yɛ ga.
131 Ngwona sanga ma sɔma bɔ mane yera Yesu ma da ye Pilate mane da bo ta Galile kɔma na. Hõ ne to ye ne salaka wa Wuro ma, Pilate mane ye yɛ. 2 Yesu ne dyabi da: Ngwona Galile kɔma nyane yee. Ngwõ yena ka dyati da ye kakyetɛsɔma hõ yaloyi Galile kɔma sɛrɛ ma ra? 3 Aworɛ. Ma yera ka ma da ne ka ma ka kɔrɔ bere kya kakye na ga, ka pepe na siri yee nemɛ si mɛ. 4 Silowe na zanga bɛrɛ sɔma fũkorosõ ngwĩye ma, ka dyati da ngwõwɔ dayagatɛre hõ yaloyi Zerusalem kɔma sɛrɛ pepe ma ra? 5 Aworɛ. Ma yera ka ma da ne ka ma ka kɔrɔ bere kya kakye na ga, ka pepe na siri yee nemɛ si. 6 Yesu bo dakalo yera da kafɔna sɔno mane ti sõ bo ta, a ne bagaa a ta rezɛ̃ nako hõ. A da ye ya nɔmane bɔ kwire a ma, a ma fui za a ma ga. 7 A yera ya baratɛta ma ye bɔ a dɔgɔ saa ye ye na ne nɔmane kya ngwona kafɔna sɔno ma, mane fui gũ ga. Ye a kyɛ̃. Ngwonona a taa lɔ hõ zana? 8 Baratɛta na a dyabi da: Mɛ ngwonate, a to dɔ tala dɛ̃, ma a we tetɛrɛ hõ kuru ka a ma. 9 Ne a hõ vɔrɔ, ngwõ fɔro. Fɔno ngwõ ga, be na a kyɛ̃. 10 Yesu mane sɔma kala Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ bo hõ makwɔnabɛ kɔ ma. 11 Yà bo ne ti ngwɛ̃, zini bo ne ti kɔ le. Ngwona zini a parebɛ dɔgɔ fũkorosõ fɔ na nɛnɛbɛ, a mane sebɛne ye tele fyu ga. 12 Y esu a za ngwĩ sanga ma, a na wiri hõ da a ma: Yà bya langãduru sa be hõ sɔma. 13 A ye sera dɛ a ma. Ngwona no tala hõ a tuma tele hõ taa hõ Wuro yirebɛ. 14 Wuro yirebɛ kõ ngwonate woro ba kamasɔrɔ Yesu sɔma ta komatoga kɛnɛbɛ makwɔnabɛ kɔ ma. A da zamɛ ma: Ke daga kyà bara ta nyi konala kɔrɔ hõ. Ka na ngwona kɔ ma ngwõfatɔ ka hõ kɛnɛ. Ka ka na makwɔnabe kɔ ma ga. 15 Matigi ne dyabi da: Ki dapɔlabɛrisɔma, ka pepe tala tala kya nyangane wala kya samara firi makwɔnabɛ kɔ ma hõ ya ye mɛnɛbɛ ga ra? 16 Bo yà Ibrahima timi yà. Setane a pɛrɛ bɔ dɔgɔ fũkorosõ kɔrɔ hõ. A daga firi wɛ ngwona pɛrɛ hõ makwɔnabɛ kɔ ma ga ra? 17 A ngwõ yera ngwĩ sanga ma, a zugi pepe piri. Zamɛ pepe ni hõ dya a ta tɛda yee pepe yena. 18 Yesu da: Wuro ta fangamabe kɔ ngwono ngwõ sa nemɛ ta? Mɛ a kanyabɛ na kwe kɔ ngwono nemɛ? 19 A sa mutarde no ta. Sõ a bi na tugo ya nako hõ. A tuma yire tɛ sɔno gwaga na. Wuro hõ yala ne ya syɛ̃ tɔgɔ a kala ma. 20 Yesu da yɛ mɛ ye ye na Wuro ta fangamabe kanyabɛ na kwe kɔ ngwono nemɛ? 21 Ya sa buru koobɛ fa ta. Yà bo na bi na ka buru fɔgɔ na yerabɛ fa nyena saa hõ, fɔ ne pepe koobɛ. 22 Yesu mane yara kire gwaga kɔ kire silala hõ ne sɔma kala. A ye zĩ bere ne ya Zerusalem piri ma. 23 Sɔma bɔ na tɔga, ye: Matigi sɔma ngwĩ na kisi, ngwõ sɔma zɔgɔ dama ra? Yesu da ye ma: 24 Ka kya sebɛbe pepe ta hõ kwɔ do na silaloyi hõ. Ma yera ka ma da sɔma nyaa na tɛno kya hõ kwɔ yɛ, ye ha na sebɛ ga. 25 Kõte na tuma hõ koro sɔgɔ. Ngwona sanga ma ne ka hõ taa sire ne koro kwãgwaga ne da: Matigi koro kɔba mɛ̀ ma. A na ka dyabi da ye ha ka tɔ̀ ga, ye ha ka tuma do tɔ̀ ga. 26 Ngwona sanga ma ka na da ka zõ hõ mɛnɛ a nyono na, ya yɛrɛ sɔma kala kya kuru hõ. 27 A na da ye ha ka tuma do tɔ̀ ga. Ye ka tuma ka sabɛ a zĩ hõ, dayagatɛre. 28 Ka na Ibrahima kɔ Isaka kɔ Yakuba kɔ purusɔma pepe za Wuro ta fangamabe hõ, ki ne dirɛ sire. 29 Sɔma na na hõ tuma wurodu hõ kɔ wurotã piri ma kɔ wuro nyanɔma piri ma hõ tanga zõ Wuro ta fangamabe hõ. 30 Segerɛ, sɔma ngwĩye ngwõ timikɔma, basyɛ ngwõ na bɔ na tɛ zɛngɛkɔma na. Zɛngɛkɔma bɔ na tɛ timikɔma na. 31 Ngwona kɔ ma yɛrɛ Farisyɛ̃ kɔma bɔ na da Yesu ma, ya sa ye wa bɛ. Ye kamasɔrɔ Herode tyata na yɛ. 32 Yesu da ye ma: Ka ya yera ngwona sɔkɔba dɛ̃ ma, ye mɛ tine zini laga ne wa sɔma hõ, hõ sɔma kɛnɛbɛ sɔma kɔ se. A nyi saaro kɔ ma, ma na waro ngwona bara na. 33 A wadyibi ma hõ sogo bi hõ ya sɔma kɔ sɛ̃ kɔ sɛnyini kamasɔrɔ ye ha sebɛne puruta bo yɛ bi za hõ Zerusalem timi ga. 34 Yesu da: Zerusalem, Zerusalem, bi ngwĩ ngwõ purusɔma yɛ. Ye ngwĩye fane be ma, be ngwõwɔ dira kɔ dɔge nemɛ. Kanyena nyaa na mɛ mane tyata hõ be nɔmane kwe wɔkara nano ye nɔmane kwe ye kaba we ngwɛne, ka ma dyã ga. 35 Segerɛ, kya Wuro kõ yuu na wɔ kebɛ. Ma yera ka ma da ka ha na mɛ za tiriri ga fɔ ka hõ da ngwĩ kɔ ma, Wuro duba ngwona te ma ngwĩ hõ na Matigi togo yena.
141 Yahutuye ta makwɔnabɛ kɔ bo ma Yesu kwɔ Farisyɛ̃ sõ gwaga bo ta kõ hõ, hõ zõ ngwɛ̃. Sɔma mane ngwona da kɔrɔse fɔrona. 2 Nomo bo na Yesu birɛ, a kõ ne nyo. 3 Yesu tõ na kalamogi kɔ Farisyɛ̃ kɔma tɔga da: Kyà tõ da sõ sebɛne sõ kɛnɛbɛ makwɔnabɛ kɔ ma ra, ta ngwõ ha daga tɛ ga? 4 Ye bɔɔ, Yesu ngwona komatoga pareta fɔga na kɛnɛbɛ na to a ya. 5 Ngwõ timi a da ye ma: Ka na we sõ ne a no wala a ta laga sõ nyanga hõ bɛrɛ duro hõ makwɔnabɛ kɔ ma, a na a wa salesale ga ra? 6 Ye ma sebɛna dyabi ngwona da na ga. 7 Yesu a za da ye mane sɔma ngwĩye wiri zama na, ngwõwɔ mane tanga do na fɔroye dɛ̀gɛ̀. Ngwõ yena a bo dakalo yera ye ma. 8 A da: Ne bo hõ be wiri damara zõfa na, be ka ya tanga tanga do na fɔroye hõ ga. A sebɛne tɛ sõ ngwĩ ngwõ yireyi bi ma, ye ngwõ wiri mɛ. 9 Ngwĩ ngwõ bi kɔ ngwona te wiri, ngwõ na na hõ da be tuma tanga do pere ngwona nomo ma. Ngwona sanga ma be na piri hõ ya tanga timi. 10 Aiwa, ne ye hõ be wiri, ya tanga timi dɛ̃ ngwõfatɔ be na wirita hõ na na, a na da be ma. Ne mà tuma ya tanga tanga do na fɔroyi hõ. Ngwona sanga ma be na yirebɛbe gũ be zõkwesɔma nyono na. 11 Ngwĩ sõ pepe ye yɛrɛ yirebɛ, ngwõ na dɛ̀gɛ̀bɛbe gũ. Ngwĩ sõ pepe ye yɛrɛ mazibɛ, ngwõ na yirebɛbe gũ. 12 Sõ ngwĩ ngwõ a wiri zama na, Yesu da ngwõ ma: Ne be hõ sĩ hõ zõfa wala wuru hõ zõfa ta, be ka be màre wiri ga wala be tonɔmane wala be syenɔmane wala be tangakwesɔma na nafɔronyaakɔma ga. Ngwõwɔ na bere be wiri hõ bii nemɛ pere be ma yɛ. 13 Nka ne be ne zõfa na nyaaye ta, be fangadãe wiri kɔ murukuye kɔ kã tale kɔ foye. 14 Ngwõwɔ ha na sebɛ bii nemɛ pere be ma ga. Ngwõ yena be na duba gũ. Wuro na bii nemɛ pere be ma sɔma tele na sara ngwini kɔ ma. 15 Ngwona zõ sɔma na sonala ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, a da: Sɔma ngwĩ na zõ Wuro ta fangamabe hõ, ngwõ ni hõ dya. 16 Yesu da a ma: Sõ bo zõfa nyaa teterɛ hõ sɔma nyaa wiri. 17 Zõ sanga wiri ngwĩ sanga ma a ya baratɛta fane hõ ya yera sɔma ma, ye. Ki ngwĩye wiri, ka na oo. Fere pepe tetɛrɛ wɛ. 18 Ye pepe tala tala dɛnɛbe da bo kya. Gwereyi da ye lɔ bo tɛrɛ, ye daga ya ngwõ sege. Ya a mɛ ya yafa ye ma. 19 Zayi da: Mɛ laga sõ nyangane fũ tɛrɛ, ma ya ye kɔrɔ wa ne sege. Ma be mɛ da be yafa ne ma. 20 Bo zayi da mɛ, ye yà nyo. Ngwõ yena ye ba sebɛne ya ga. 21 Ngwona baratɛta bere ya ngwõ yera ye ngwonate ma. Ngwona sanga ma ngwona ngwonate woro ba fɔrona. A da ya baratɛta ma. Sale ya gwɛnɛgɛ hõ kɔ wisoga hõ, hõ fangadãe kɔ murukuye kɔ foye kɔ kã tale wiri hõ na kɔ lɔ bɛ. 22 Ngwõ timi baratɛta na hõ da ye ngwonate ma: Be ngwĩ fa yera, ma ngwõ ta. Hale o kõ ma paga ga. 23 Ngwona ngwonate da ya baratɛta ma: Ya sosa ma kɔ soga pepe ma hõ fanga dɛ sɔma ma hõ na kɔ lɔ bɛ ngwõfatɔ na kõ hõ pagaa. 24 A yera ye pepe ma da ngwona sɔma ngwĩye mane wiri, hale ye na sonala legelege ha na ya zõfa nɛnɛ ga. 25 Bo sanga ma Yesu mane ti ya hõ, zamɛ nyaa mane ti kɔ le. A ye bere hõ da ye ma: 26 Ne sõ hõ na ne ma, ne a ma ye tõ kɔ ye sye kɔ ya yà kɔ ye nɔmane kɔ ye vɔre kɔ ye pyare kɔ ya ligeyàra koneya ga, a ha sebɛne tɛ mya kalano na ga. A daga ye yɛrɛ koneya mɛ. 27 Sõ ngwĩ ma ye na kwãgwaga sɔno bi hõ dɔ ne ma ga, ngwõ ha sebɛne tɛ mya kalano na ga. 28 Ne ka na bo hõ ne tyata zanga tɔgɔ, a na tanga dɛ̃, hõ na na tɔge tere dyati ga ra, yala ne fa hõ ne ti a soro hõ, hõ ngwona bara pepe ta ne wɛ. 29 - 30 Ne a ma ngwõ ta ga, kõ du kyɛ wɛ timi ma, a ha na sebɛ ngwona bara wɛbɛ ga. Sɔma pepe na ngwõ za hõ na zi hõ da bo nomo ya zanga du ka, a ha sebɛ ngwona bara wɛbɛ ga. 31 Ne fangama hõ ne tyata ya ye nemɛ fangama kwini, a tanga hõ miri dɛ̃ yala ne awe kɔ ya sɔma sana fũ hõ ne sebɛne ngwona fangama tɛ̃ ngwĩ ngwõ ti kɔ sɔma sana kyoro nemɛ. 32 Ne a mane sebɛ ga, hõ ngwona fangama to dɛrɛ do hõ, a na sõ fane hõ ya birisi wɛ tɛno kya ye yɔ. 33 Yesu da: Yee nemɛ, sõ ngwĩ ha dyã maga ye soro hõ fere pepe hõ ga, ngwona te ha sebɛne tɛ mya kalano na ga. 34 Nyi fa fɔro, nka ne nyi na tingino hõ sa a hõ, ue a na tɛ hõ ne tingi yɛ? 35 A ha fui fɔro lɔ hõ ga. A ha sebɛne tɛ kuru na ga. Sɔma a dira sire. Tera ti ki ngwĩye ta, ka daga mɔ.
151 Bo kɔ ma lãpotɔre kɔ sɔma yaga na nyaaye ye dɔbɛ Yesu na hõ mɔ a ta. 2 Farisyɛ̃ kɔma kɔ tõ na kalamogi dumudumu bɛrɛda yera. Ye da: Bo nomo sɔma yaga fɔga fɔrona, a kwe ne zõ kɔ lɔ mɛ. 3 Yesu bo dakalo yera ye ma. 4 A da: Ne gware zolo ne ti ka na bo sõ ta, a ta gwa tala hõ fire, a na ngwona gware kenaafũ nɔma koronõ to sɔkogo hõ, hõ dɔ ngwona gwa na fireyi ma fɔ hõ na kya na za. 5 Ne a hõ na za ngwĩ sanga ma, a na ni hõ dyayi na a bi na dɛ ye mogo ma. 6 Ne a hõ wiri konona, a ye màre kɔ ye tangakwere wiri hõ yera ye ma da. Mɛ na gwa na fireyi za. Ka to ke kwe ni hõ dya nemɛ ta. 7 Ma yera ka ma da yee nemɛ, ne kakyetɛta sonala hõ ye kɔrɔ bere ya kakye na, nihõdyaro tɛ wuro hõ ngwona te yena hõ yaloyi sɔma tele kanaafũ nɔma korono ta da ma ngwĩye mako ha ti kɔrɔ berebe na ga. 8 Ne gwana furo fũ ne ti yà bo ta, ngwõ na tala hõ a na lãpa mulu hõ kõ sare hõ na kya fɔ hõ na za. 9 A zɛ wɛ a ye màre kɔ ye tangakwe yàra wiri hõ da: Mɛ na gwana za ngwĩ mane fire. Ngwõ yena ke kwe ni hõ dya nemɛ ta 10 Ma yera ka ma da yee nemɛ mɛ, Wuro ta mɛlɛkɛe ni hõ dya kakyetɛta sonala ta da na, ngwĩ ngwõ ye kɔrɔ bere ya kakye na. 11 Yesu da: Nɔmane sɔma pɔla mane ti sõ bo ta, ye pepe mane nimisini. 12 Ngwona nimisalo na silaloyi da ye tõ ma: Ne tõ, ma na ngwĩ gũ be kɔrɔ na, ngwõ pere ne ma. Ngwona sõ ya fere dini ye nɔmane sɔma pɔla ma. 13 Nyi damane fɔno wɛ timi, ngwona nimisalo silalo ya gwana pepe kwe ne bi hõ ya gana dɛrɛ hõ. A ngwona gwana pepe yaga ngwɛ̃ kakalatɛbe hõ. 14 A ta gwana pepe wɛ ngwĩ sanga ma, wu na yireyi bɛrɛ ngwona gana ma. Fui ha mane ti ngwona nimisalo ta titiri ga. 15 A ya kwo bara hõ ngwona gana hõ dugule bo ta. Ngwõ na fane ya lɔ hõ, a ne tɛgɛ nɛ ngwɛ̃. 16 Tɛgɛ mane zõfa ngwĩ zõ, a mane tyata hõ ngwõ zõ mɛ hõ ya wu wɛ kɔ ngwõ nemɛ. Nka sõ si ha mane fui pera ma ga. 17 A kakiri gũ ngwĩ sanga ma, a da. Baratɛsɔma na nyaaye ti mɛ tõ ta, ye zõ fɔ a sere wɔ ye. Mɛ kwane na siri wu na 18 Mɛ na tuma ya ne tõ birɛ hõ yera ne tõ ma da, mɛ Wuro kakye bi, mɛ awe kakye bi mɛ. 19 Mɛ ba daga wiri a no ga. Mɛ na a mɛ a ne fɔga wɔkara baratɛta. 20 Aiwa, a tuma sogo bi hõ ya ye tõ birɛ. Hõ na to dɛrɛ do hõ, a tõ na na nayi za. A na makare na fɔga. A tongo ya kwilɛ ye no mogo hõ, hõ bire a na fɔrona. 21 A no da a ma: Mɛ tõ, mɛ Wuro kakye bi, ma bi kakye bi mɛ. Mɛ ha daga wiri be no titiri ga. 22 Nka a tõ da ya baratɛre ma: Ka sale na kɔ zogore pepe hõ fɔroye nemɛ na ka a mogo hõ, hõ silalo ka a soro hõ, hõ kanɛgɛ ka a kãe hõ. 23 Ka na kɔ nyazoro na fɔroyi nemɛ na yɛ. Ke na zõ hõ ni hõ dya. 24 Mɛ no sege: A mane siri, a ye bere sugu. A mane fire, a zɛ. Ye nihõdyaro dofɔga. 25 A ta nemɛ pɔro mane ti laga hõ. A vetira konona na ngwĩ sanga ma, a bire kõ kɔ kire tuma kõ mɔ. 26 A baratɛta bo wiri hõ ngwõ tɔga, ye ngwono tɛ? 27 Ngwõ da a ma, ya pu na, ya tõ nyazoro na fɔroyi yɛ kamasɔrɔ a na kɛnɛyi bere na syara na. 28 Nemɛ pɔro woro ba, a maga kwɔ na kõ hõ. A tõ sa ya a mɛ ya kwɔ. 29 A ye tõ dyabi da: Mɛ dɔgɔ nyaa ta ne bara ta be ma. Mɛ ha be kwɛ̃ dira na za ga. Be ha fui pere mɛ ma ga, hale sɛgɛlɛno tala ngwõfatɔ mɛ kɔ ne màre hõ kwe ni hõ dya ga. 30 Nka bo be no, a bya gwana pepe yaga kakalatɛ yàra hõ. A na wɛ timi be nyazoro na fɔroyi yɛ a ma. 31 A tõ da a ma: Mɛ no, be ti bɛ kɔ ne nemɛ sanga pepe ma. Mya fere pepe ngwõ biye. 32 Nka ke daga sinyana ta hõ ni hõ dya kamasɔrɔ bo be pu ngwĩ mane siri, a ye bere sugu. A mane fire, a zɛ.
161 Yesu da ya kalanɔmane ma: Nafɔronyaate bo mane tye, da nyenahõwɛta bo mane ti a ta. Sɔma ngwõ yagabɛ a ngwonate ta, ya tina soro hõ fere yaga. 2 A ngwona nomo wiri hõ da a ma: Mɛ fa ngwĩ mɔ bya piri ma na, ne na ngwona da ti? To ke dyati ta dɛ̃ kamasɔrɔ be ha sebɛne wɔ mɛ soro hõ fere ngwõ̀ na titiri ga. 3 Ngwona sanga ma da nyenahõwɛta da ye yɛrɛ kɔrɔ hõ: Ngwono ma na ngwõ ta hã? Mɛ ngwonate na mɛ wa ye soro hõ fere ngwõ̀ na. Mɛ ha sebɛne sõ ga. Mɛ piri kɔ mɛbe nemɛ sɔma ta. 4 Õhõ, mɛ na ngwĩ fa ta, ma ngwõ tɔ̀ ngwõfatɔ a hõ mɛ wa na bara hõ ngwĩ sanga ma, sɔma bɔ hõ ne fɔga ya kwã hõ. 5 Aiwa, a ye ngwonate ta korikɔma pepe tala tala wiri. A da gwereyi ma: Ne ngwonate ta ku yɛrɛ ngwõ ti be na? 6 Ngwona nomo da nyi na butole zolo. A da a ma: Bya sɛbɛ bi. Be tanga sale hõ butole kepɔlafũ sɛbɛ a hõ. 7 Ngwõ timi a da zayi ma: Bi mɛ, ku yɛrɛ ngwõ ti be na? Ngwona nomo da: Dugo zopile zofũ. A da a ma: Bya sɛbɛ bi hõ zopile zokorosõ sɛbɛ a hõ. 8 Ngwona ngwonate ya da nyenahõwɛta na telebariyayi yirebɛ kamasɔrɔ a da ta kɔ nyenamakwiyɛ nemɛ. Bo diniya hõ nɔmane da ta kɔ nyenamakwiyɛ nemɛ hõ yaloyi kini na nɔmane ma. 9 Yesu mane yera ye ma mɛ: Ka màbe ta kɔ bo diniya hõ nafɔro nemɛ ngwõfatɔ ne ngwõ hõ wɛ, ye na ka fɔga hõ kwa ka ma tanga do na wɛbariyayi hõ. 10 Sõ nyo sõ ngwĩ ma da fɛ̃fɛ̃ na, ye na da yee kalofa ngwõ ma. Sõ ha nyo sõ ngwĩ ma da fɛ̃fɛ̃ na ga, ye ha na da yee kalofa ngwõ ma ga. 11 Ne ka hõ ma tɛ nyomasɔma na bo diniya hõ nafɔro ta da na ga, kɔ na nafɔro syɛbɛ kalofa ka ma? 12 Ne ka hõ ma tɛ nyomasɔma na sõ za ta fere na ga, kɔ na ki yɛrɛye pere ka ma? 13 Baratɛta si ha sebɛne bara ta ngwonakɔma sɔma pɔla ma ga. A na sonala mayaga hõ bo zayi kanu. A na malo tala ma hõ ye mako wa bo hõ. Ka ha sebɛne bara ta Wuro ma kɔ nafɔro ma ga. 14 Gwana da dya Farisyɛ̃ kɔma ma fɔrona. Ngwõ yena ye ngwona bɛrɛda mɔ ngwĩ sanga ma, ye Yesu zi. 15 Yesu da ye ma: Ka ka yɛrɛ ta sɔma tele na sɔma nyono na, nka Wuro ka kɔrɔ hõ da tɔ̀. Sɔma da ngwĩye dyati da na yireye, Wuro ngwõ dyati zana da. 16 Musa ta tõ kɔ purusɔma ta sɛbɛ mane tye fɔ ya wiri Zã Batizeta ta sanga ma. Na bi ngwona sanga ma, ye Wuro ta fangamabe na Bɛrɛda Fɔre yera. Sɔma pepe ye nyanga ne kwɔ yɛ. 17 Wurokõ kɔ lagakõ sebɛne fɔno, nka tõ na bɛrɛda tala ha na bere ga. 18 Sõ ngwĩ ya yà ta nyama yaga hõ zayi nyo, ngwõ kakalabe ta. Ngwĩ ngwõ ngwona nyama yaga yà nyo, ngwõ kakalabe ta. 19 Nafɔronyaate bo mane tye. A mane zogore na fɔrofɔroye ka ne fangama zõfa zõ ne ni hõ dya kɔ pepe ma. 20 Fangadã bo mane tye mɛ, a togo ti Lazare. A mane syã nafɔrote ta konõdo ma. Dare yaga ne ti a kõ pepe ma. 21 Nyobɛgɛ ngwĩye ngwõ bɛrɛ hõ tuma nafɔrote ta tabale ma, a mane tyata ngwõwɔ zõ. Gwegeri mane na na ta dare liyɔ. 22 Aiwa, ngwona fangadã siri. Mɛlɛkɛe na bi na tege wuro hõ Ibrahima kyegɛ ma. Nafɔrote siri mɛ, ye na sitira. 23 Hõ na to nyane hõ wara yɔ kɔrɔ hõ, a ye zĩ duro hõ Ibrahima za dɛrɛ do hõ, hõ Lazare za a kyegɛ ma mɛ. 24 A songo da. Ne tõ Ibrahima, makare ne na. Be Lazare fane a ya ye silano bĩdo ka zo hõ, hõ na ne nĩyõ kwɔnabɛ kamasɔrɔ ma nyane fɔrona bɛ bo togo hõ. 25 Ibrahima da a ma: Mɛ no, hõ be ua suguyi to, be tɔ̀ da be mane bya fere fɔre pepe gũ. Yee nemɛ mɛ, Lazare nyane gũ. Basyɛ a ti nyenahõkõ hõ, bi ne ti nyenahõtogo hõ. 26 Na kwe ngwõ ma mɛ, wura gwaga ti mɛ̀ kɔ ki yɔ. Ngwĩye ngwõ tyata sa bɛ, ngwõwɔ ha sebɛ ga. Ngwĩye tyata sa ngwɛ̃ hõ na bɛ, ngwõwɔ ha sebɛ mɛ ga. 27 Nafɔronyaate da: Mɛ tõ, ma be mɛ da be Lazare fane a ya ne tõ kõ hõ. 28 Syenɔmane sɔma koo ti ne ta ngwɛ̃. A ya ngwõwɔ sɛmɛbɛ ngwõfatɔ ngwõwɔ ka na na bo nyane do hõ bɛ mɛ ga. 29 Ibrahima da a ma: Musa kɔ purusɔma ta bɛrɛda ti ye soro hõ, ye daga ngwõwɔ mɔ. 30 Nafɔronyaate da: Awo ne tõ Ibrahima, ye ha na ngwõwɔ mɔ ga. Ne sonala hõ ngwini ya ye birɛ ye na ye kɔrɔ bere ya kakye ta da na. 31 Ibrahima da a ma: Ne ye ma Musa wala purusɔma ta bɛrɛda mɔ ga, hale ne sonala hõ ngwini ye ha na lanabɛbe ta ga.
171 Yesu da ya kalanɔmane ma, ye da bo na tye sanga pepe ma ngwĩye na sɔma ka dayaga hõ, nka ngwĩ ngwõ ngwona da ta, bono ti ngwona te ma. 2 Sane ngwona nomo hõ bɔ nimisala na sonala ngwonayaga, a mane fõ a ma ne ye hõ yulu pɛrɛ a mogo hõ, hõ na dira nyengɛzu hõ. 3 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse fɔrona. Ne be syeno hõ kakye ta, be bɛri a ma. Ne a hõ ye zugo katira, be yafa a ma. 4 Ne a hõ be kakye bi kanyena kopɔra na sinala kɔrɔ hõ, ne a hõ bere na be birɛ kanyena kopɔra na hõ da be be kakye to, be yafa a ma. 5 Fanene da Matigi ma: Bo kwe myà lanabɛbe ma. 6 Matigi da: Ne lanabɛbe ne ti ka ta wɔkara mutarde no, ka na yera bo kafɔna sɔno ma da a vigi ya baga nyengɛzu hõ, a na mɔ ka ta. 7 A tɛ wɔkara ka na sõ bo ta baratɛta ngwĩ ngwõ sõ wala ne woro fere nɛ. Ne ngwona baratɛta hõ na hõ tuma kibe hõ, be na da a ma a na tanga zõ dɛ̃ ra? 8 Awo, be na da a ma a bya zõfa tetɛrɛ hõ ye yɔyɔ sɔ hõ be mako fɔro fɔ be zõ hõ mɛnɛ. Ngwõ timi a hõ zɛ zõ hõ mɛnɛ. 9 Ne baratɛta hõ be kwɛ̃ fɔga, be ha bire a na ngwõ yena ga. 10 Yee nemɛ mɛ, da pepe ngwĩye ngwõ yera ka ma, ne ka hõ ngwõ pepe ta ne wɛ, ka hõ da ye ka baratɛre dama, ye ka mane daga bara ngwĩ ta, ngwõ ka ngwõ ta. 11 Yesu ne ti ya hõ Zerusalem, a dɔ fɔno Samari gana kɔ Galile gana yɔ. 12 A ne ti kwɔ hõ kuru bo hõ, wurobukɔma sɔma fũ na tɛ̃. 13 Ye taa dɛrɛ do hõ, hõ songo da: Kalamogo Yesu, makare mɛ̀ na. 14 Yesu ne za hõ da ye ma: Ka ya ka yɛrɛ dɔrɔ salakawɛre ma. Ye ne ti ya hõ, ye kɛnɛ. 15 - 16 Ye na sonala na za da ye kɛnɛ, a ye bere ya Wuro yirebɛ kɔ kõ na yireyi nemɛ hõ ya bɛrɛ Yesu we hõ ye zĩ sugu lɔ ma hõ barika yera a ma. Ngwona sõ mane Samari sõ. 17 Yesu da: A sɔma fũ ngwõ kɛnɛ ga ra? We ngwona sɔma koronõ ti? 18 Ye na sõ si ha bere na Wuro yirebɛ bo samoro timi ma ga ra? 19 Ngwõ timi Yesu da a ma: Tuma ya. Bya lanabɛbe be kɛnɛbɛ. 20 Farisyɛ̃ kɔma Yesu tɔga, ye Wuro ta fangamabe na na we sanga ma? A ne dyabi da: Sõ ha sebɛne Wuro ta fangamabe za ga. 21 Ye ha na da, ye sege a ti bɛ, wala a sege yoo ga. Wuro ta fangamabe ngwõ ti ka woro hõ. 22 A da ya kalanɔmane ma ye wakati na na, ngwona kɔ ma ka na ne tyata hõ Sãsu no ta kɔ tala za. Ka ha na a za ga. 23 Ye na da ka ma, ye ka sege bɛ wala ka sege yoo. Ka ka ya yɛ ga, ka ka dɔ ye ma ga. 24 Wuro mumulu hõ kini sabɛ wurokõ na piri tala ma fɔ ya wiri wurokõ na piri za ma ngwɛne, yee nemɛ Sãsu No na tɛ a na kɔ ma. 25 Nka sane ngwõ hõ tɛ, a daga nyane nyaa somɔna dɛ̃. Basyɛ kɔma na maga a hõ mɛ. 26 Da ngwĩye mane tɛ Nuhũ ta sanga ma, a na tɛ yee nemɛ si mɛ Sãsu No ta sanga ma. 27 Sɔma mane zõ ne mɛnɛ ne nyama pɛrɛ ne ye nɔmane pere nyama na fɔ Nuhũ ya kwɔ koro gwaga hõ ngwĩ kɔ ma. Zu na nyaaye na hõ ne pepe yɛ.b 28 Loti ta wakati mane tɛ ngwɛne, a na tɛ yee nemɛ si mɛ. Sɔma mane zõ ne mɛnɛ ne fere tɛrɛ ne fere zabire ne sõ ne kõ tɔgɔ. 29 Nka Loti sa Sodome kuru hõ ngwĩ kɔ ma, ngwona kɔ ma togo kɔ giribi bɛrɛ hõ tuma wuro hõ, hõ sɔma pepe yɛ. 30 Yee nemɛ a na tɛ ne Sãsu No hõ na ye dɔrɔ ngwĩ kɔ ma. 31 Ngwona kɔ ma sõ ngwĩ ngwõ ti zɛ ma, ngwõ ka zi hõ ye soro hõ fere bi ngwĩye ti kõ hõ ga. Sõ ngwĩ ngwõ ti laga hõ, ngwõ ka bere bige ye birɛ ga. 32 Ka ka kakiri dige Loti ta yà ta da na. 33 Ngwĩ tyata ye yɛrɛ ni kisi, ngwõ na pɔna a hõ. Ngwĩ ngwõ pɔna ye ni hõ, ngwõ na a kisi. 34 Ma yera ka ma da ngwona kɔ wuru hõ sɔma pɔla na ti syã fa tala ma. Tala na fɛgɛ, tala na wɔ yɛ. 35 Yàra sɔma pɔla na kwe ne tugo. Tala na fɛgɛ, tala na wɔ yɛ. 36 [Sini sɔma pɔla na ti sõ do hõ. Tala na fɛgɛ, tala na wɔ yɛ.] 37 Kalanɔmane Yesu toga da: Matigi, we ngwona da na tɛ? A da ye ma, ye fa soro ti ngwõ ngwɛ̃, dubɛ na ye nemɛ kwe ngwɛ̃.
181 Yesu bo dakalo yera ye ma na dɔrɔ da sɔma daga Wuro mɛ sanga pepe ma, ye ka nyama ga. 2 A da: Kitisɔta bo mane ti kuru bo hõ. A ha mane kwã Wuro na ga, a ha mane sõ si dyati mɛ ga. 3 Yɔfuro yà bo mane ti ngwona kuru hõ mɛ. A mane ya ngwona kitisɔta birɛ sanga nyaa ma hõ na mɛ da ya ya kiti sɔ hõ ye mone wa ye zugu hõ. 4 Fɔ ya syedɛrɛ ngwona kitisɔta ma dyã ga. Ngwõ timi a da ye yɛrɛ ma: Hale ne mɛ mane kwã Wuro na ga, hale ne mɛ mane sõ si dyati ga, nka bo yɔfuro yà mɛ nyane. 5 Ngwõ yena ma na a ta kiti sɔ hõ na mone wa a zugu hõ ngwõfatɔ a ka na ne ne nyane sanga pepe ma ga. 6 Matigi da: Kitisɔta na telebariyayi ngwĩ fa yera, ka ngwõ mɔ. 7 Wuro ta dɛ̀gɛ̀wɛ sɔma ngwĩye ngwõ a wiri sĩ kwe wuru ma, a na ye mone wa ye zugi hõ ga ra? A na syedɛrɛ hõ ne dyema ra? 8 Ma yera ka ma da a na ye mone wa sale. Nka Sãsu No hõ na na ngwĩ sanga ma, a na lanabɛbe gũ bɛ diniya hõ ra? 9 Sɔma ngwĩye ye yɛrɛ dyati sɔma tele Wuro zĩ hõ, hõ ne sĩ bɔ sɔma sɛrɛ na, Yesu bo dakalo yera ngwõwɔ ma. 10 A da, ye sɔma pɔla mane ya Wuro kõ yuu hõ, hõ Wuro mɛ. Sonala mane Farisyɛ̃ sõ, bo sonala ma lãpotɔta. 11 Farisyɛ̃ sõ ya taa ye yɛrɛ ma hõ Wuro mɛ da: E Wuro, mɛ kɔ sɔma sɛrɛ ha tala ga. Ngwõ yena mɛ barika yera be ma. Yewɔ bɛrɛmasɔma, telebariyasɔma, kakalatɛsɔma. Mɛ ha ti wɔkara bo lãpotɔta ga. 12 Mɛ sũ ka kanyena pɔla na tumudo pepe ma. Mɛ na fere pepe na funo wa ne pere be ma. 13 Lãpotɔta taa wɔ dɛrɛ do hõ. A ma dyã ye zĩ duro wuro hõ ga, nka a ye dũ pamarepamare hõ da: Wuro, makare ne na, mɛ kakyetɛta. 14 Yesu da: Ma yera ka ma da bo nomo mane tɛ sõ tele na Wuro zĩ hõ, hõ bige konona. Farisyɛ̃ sõ ha mane tɛ sõ tele na ga. Sõ ngwĩ ye yɛrɛ yirebɛ, ngwõ na dɛgɛbɛbe gũ. Ngwĩ ye yɛrɛ mazibɛ, ngwõ na yirebɛbe gũ. 15 Sɔma bɔ ya Yesu birɛ kɔ ya bibiye nemɛ ngwõfatɔ a le ye ma. A ta kalanɔmane ngwõ za ngwĩ sanga ma, ye bɛri kyɛ ye ma. 16 Nka Yesu ne wiri da: Ka to nimisala na ne ma, ka ka ye bare ga, kamasɔrɔ ngwĩye ngwõ tɛ wɔkara nimisala, Wuro ta fangamabe ngwõwɔye. 17 Tĩyã na, ma yera ka ma da sõ ngwĩ ma Wuro ta fangamabe fɔga wɔkara nimisalo ga, ngwõ ha na kwɔ yɛ fyu ga. 18 Yahutuye ngwonate bo Yesu tɔga da: Kalamogo sõ fɔro, ngwono ma daga ngwõ ta ngwõfatɔ ma sugunɔmabe na wɛbariyayi gũ? 19 Yesu da a ma: Ngwonona be ne wiri sõ fɔro? Sõ fɔro ha tye ga fɔ Wuro sonala. 20 Be fane na yeraye tɔ̀, ye: Be ka kakalabe ta ga. Ye be ka sõ yɛ ga. Ye be ka sõ ta fa kimi ga. Ye be ka nĩyõ dɛ sõ ma ga. Ye be be tõ kɔ be sye yirebɛ. 21 Ngwona nomo da: Na dofɔga mɛ na nimisalo sanga ma, mɛ kwa ngwona fane pepe ma. 22 Yesu ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, a da a ma: Fa tala be nyanga. Ya be soro hõ fere pepe zabire ne dini fangadãe ma. Be na nafɔro nyaa gũ wuro hõ. Ngwõ timi na dɔ ne ma. 23 Ngwona nomo ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, a ni na bã fɔrona kamasɔrɔ a ta nafɔro mane nyaa fɔrona. 24 Yesu a ni na na bãyi za, a da: A sige fɔrona nafɔronyaate hõ kwɔ Wuro ta fangamabe hõ. 25 Nyongoma kwɔ dyayi misane na wuru hõ, hõ yaloyi nafɔronyaate ta kwɔbe ma Wuro ta fangamabe hõ. 26 Ngwĩye ngwona bɛrɛda mɔ, ngwõwɔ da: Kɔ ngwõ sebɛne kisi? 27 Yesu da: Sõ bana ngwĩ da ma, Wuro ha bana ngwõ ma ga. 28 Pierre da: Segerɛ, mɛ̀ fere pepe to yɛ, hõ dɔ be ma. 29 - 30 Yesu da ye ma: Ma yera ka ma tĩyã na da, ngwĩ sõ pepe maga ya kõ hõ wala a na vɔrɔre hõ wala a syenɔmane wala a ta yà wala a nɔmane hõ Wuro ta fangamabe yena, ngwona sɔma na sõ si ha na dɛsɛ hõ ngwõ nemɛ na nyaaye gũ bo diniya hõ ga. Ye na sugunɔmabe na wɛbariyayi gũ sɛ̃. 31 Yesu ya kalanɔmane fumɔla wiri hõ yera ye ma da: Ke tine ya Zerusalem. Purusɔma da ngwĩye sɛbɛ Sãsu No ta da na, ngwona da na tɛ. 32 A na kwɔ si sɔma soro hõ. Ye na a zi hõ na vini hõ dibɛzo tibɛ ne ka a ma. 33 Ye na a võ kɔ gwelekame nemɛ. Ngwõ timi ye na a yɛ. A nyi saaro kɔ ma a na ngwini sa sara woro hõ. 34 Kalanɔmane ha mane ngwona bɛrɛda kɔrɔ tɔ̀ ga, ngwona bɛrɛda kɔrɔ mane dõ ye na. Yesu fa ngwĩ yera ye ma, ye ha mane ngwona bɛrɛda kɔrɔ tɔ̀ ga. 35 Yesu vetira Zeriko kuru na ngwĩ sanga ma, fu bo mane tanga sogo do ma ne salaka mɛ. 36 Ngwona fu zamɛ na fɔnoyi digedige kõ mɔ ngwĩ sanga ma, a tɔga ngwõ na. 37 Ye da a ma, ye Nazarɛti sõ Yesu ngwõ tine fɔno. 38 A songo da: Dauda no Yesu, makare ne na. 39 Zɛngɛkɔma bɛri a ma ya bɔɔ nka a fa kwe ya songobe ma da: Dauda no Yesu, makare ne na. 40 Yesu taa da ye fɛgɛ na kɔ le. Fu ye dɔbɛ Yesu na. Yesu na tɔga da: 41 Ngwono be tyata ma ngwõ ta be ma? A da: Matigi, ma tyata hõ sege zɛ. 42 Yesu da a ma: Sege, be zɛ. Be kɛnɛ bya lanabɛbe barika hõ. 43 Ngwona no tala hõ a sege zɛ. A dɔ Yesu ma hõ Wuro yirebɛ. Sɔma pepe ngwõ za ngwĩ sanga ma ye Wuro yirebɛ mɛ.
191 Yesu dɔ fɔno Zeriko kuru kɔrɔ hõ. 2 Nomo bo mane tye, a togo ti Zake. A mane lãpotɔre ngwonate, gwana nyaa mane ti a ta. 3 Ngwõ mane tyata Yesu za na dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. A mane sõ tugulo, ngwõ yena a ha mane sebɛna za zamɛ ta ga. 4 A tongo ya zĩ hõ, hõ ba kafɔna ma ngwõfatɔ a hõ Yesu za. Yesu mane na dɔ fɔno ngwɛ̃. 5 Yesu wiri ngwɛ̃ ngwĩ sanga ma, a sege wuro hõ, hõ da Zake ma: Zake zi sale. Mɛ daga vɛ bya kõ hõ sɔma. 6 Zake zi sale, a ni hõ na dyayi Yesu vɛbɛ ya kõ hõ. 7 Sɔma pepe ngwĩye ngwõ ngwõ za, ye dumudumu bɛrɛda yera da: A kwɔ kakyetɛta ta kõ hõ, hõ vɛ ngwɛ̃. 8 Zake tuma taa hõ da Matigi ma: Segerɛ, ma na na gwana na sɔdini do tala pere fangadãe ma. Mɛ bɛrɛ sõ ngwĩ ma a ta fere ngwĩye na, ma na ngwõ nemɛ na naa pere ngwona te ma. 9 Yesu da a ma: Kisibe wiri bo kõ hõ bɛ sɔma kamasɔrɔ bo Ibrahima timi sõ. 10 Sõ ngwĩ fire, Sãsu No na hõ ngwõ kya hõ na kisi. 11 Yesu mane bo dakalo kwe ya bɛrɛda ma. A mane vetira Zerusalem na. A mane ti sɔma kɔrɔ hõ da Wuro ta fangamabe na ye dɔrɔ ngwona sanga ma. 12 Ngwõ yena a da: Sõ na togagwagate bo mane ya gana dɛrɛ hõ. Ye mane daga na ta fangamabe na fanga pera ma ngwɛ̃. Ngwõ timi a hõ bere na ye birɛ. 13 A ya baratɛre sɔma fũ wiri hõ gwana nyaa bɔ pere ye pepe tala tala ma hõ da ye ma, ye ya dyako ta kɔ ngwona gwana nemɛ sane ye hõ bere na. 14 Nka a ta kire kɔma mana koneya. A ya wɛ timi, ye faneta fane hõ yera gana ngwonakɔma ma ye ye ha tyata awe tɛ ye ta fangama na ga. 15 A ya fangama togo gũ ngwĩ sanga ma, a ye bere na. A mane gwana pere baratɛre ngwĩye ma, a fane ye ta ye ye na ye birɛ ngwõfatɔ ye pepe tala tala ngwĩ tono gũ dyako na, a hõ ngwõ tɔ̀. 16 Gwereyi na hõ da: Mɛ ngwonate, be gwana ngwĩ pere ne ma, mɛ ye nemɛ fũ na tono gũ. 17 Fangama da a ma: Ngwõ fɔro, be baratɛta na fɔroyi. Be tɛ nyomata na da zɔgɔ na, ngwõ yena be na tanga kire fũ ngwõ na. 18 Baratɛta na pɔlalo na hõ da: Mɛ ngwonate, be gwana ngwĩ pere ne ma, mɛ ye nemɛ koo na tono gũ. 19 A da ngwõ ma: Ya tanga kire koo ngwõ̀ na. 20 Ngwõ timi zayi na mɛ da: Mɛ ngwonate, bo bya gwana yo. Mɛ mana pɛrɛ zokuro hõ na dõ. 21 Bya da sige, ngwõ yena mɛ mane kwã be na. Be ha fa ngwĩ tege ga, be ngwõ bi. Be ha tugo fere ngwĩye tugo ga, be ngwõwɔ kyɛ̃. 22 Fangama da a ma: Barɛta na yagayi, ma bya kiti sɔ kɔ be yɛrɛ do hõ bɛrɛda nemɛ. Be tɔ̀ da mya da sige, ye mɛ ngwĩ fa tege ga, ma ngwõ bi, ye ma ha tugo fere ngwĩye tugo ga, ma ngwõwɔ kyɛ̃. 23 Aiwa, ngwonona be ha na gwana ka bãke hõ ga ngwõfatɔ ma hõ na ngwĩ sanga ma, ma ngwona gwana kɔ ye na tono gũ? 24 Ngwĩye ngwõ taa ngwɛ̃, a da ngwõwɔ ma: Ka ngwona gwana tɔ a ta na pere ngwona te ma ngwĩ mane ya gwana na tono fũ gũ. 25 Ye da ye ngwonate ma ye a ngwona gwana fũ na tono gũ ne wɛ. 26 Nka a da: Ma yera ka ma da fa ti ngwĩ soro hõ, bo na pere ngwõ ma. Fa ha ti ngwĩ ta ga, hale ngwĩ ti a ta, ye na ngwõ tɔ a ta. 27 Mɛ zugi kwane ngwĩye ha mane tyata mɛ tɛ ye ta fangama na ga, ka na kɔ ngwõwɔ nemɛ bɛ hõ ne yɛ ne nyono na. 28 Ngwona dakalo yera wɛ timi ma Yesu ta, a ya ye zĩ hõ, hõ ya Zerusalem. 29 A vetira Betifaze kɔ Betani kire na ngwĩ sanga ma, a ya kalanɔmane sɔma pɔla fane ye zĩ hõ. Ngwona kire pɔla ti tolo kyegɛ ma, ngwona tolo togo ti Oliviye tolo. 30 Yesu da ye ya ngwona kuru hõ ngwĩ ti zĩ hõ. A da: Ka hõ kwɔ yɛ ngwĩ sanga ma, ka na samareno na pɛrɛyi za. Sõ si ha ba zɛ a ma dɛ̃ ga. Ka a firi na kɔ le. 31 Ne sõ bo hõ ka tɔga ye ngwonona ka a firi, ka yera a ma da Matigi mako ti a na. 32 A ngwĩye fane, ngwõwɔ ya hõ ngwõ za wɔkara Yesu ye yera ye ma ngwɛne. 33 Hõ ne to ye ne samareno firi, samare na kɔma ne tɔga da, ye ngwonona ye ngwona samareno firi? 34 Ye da ye ma, ye Matigi mako ti a na. 35 Ye ya kɔ le Yesu birɛ. Ye ya zogore dɛ samareno ma hõ Yesu babɛ a ma. 36 A ne ti ya hõ, sɔma ya zogore yire sogo ma. 37 Yesu vetira Zerusalem na hõ ngwona Oliviye tolo na donɔrɔrɔ zi sogo bi. A ta kalanɔmane na zamɛ nyaa pagaa nihõdyaro na hõ Wuro yirebɛ kɔ kõ na yireyi nemɛ a ta kabako da pepe yena, ye mane ngwĩye za. 38 Ye da: Wuro duba fangama ma ngwĩ ngwõ na Matigi togo na. Syara hõ tɛ wurokõ hõ. Noro hõ dɛ Wuro ma. 39 Farisyɛ̃ kɔma bɔ mane ti ngwona zamɛ hõ. Ye da Yesu ma: Kalamogo, bɛri bya kalanɔmane ma ye ye bɔɔ. 40 Yesu ne dyabi da: Ma yera ka ma da ne bɔ hõ bɔɔ, dɔge na songo kõ sabɛ. 41 Yesu vetira Zerusalem na ngwĩ sanga ma, a ngwona kuru sege hõ mɔgɔ a ta da na. 42 A da: Ne be mane syara na sogo tɔ̀, ngwõ mana fõ. Nka be ha ngwõ za basyɛ ga, a dõ be na. 43 Wakati bo na na, be zugi na wura gwaga sɛ̃ hõ be zamilelu hõ be do pĩ hõ ne be sege kyegɛ pepe ma. 44 Ye na bi kɔ be kɔrɔ hõ tanga sɔma pepe yaga melemele. Hale dɔgono tala ha na wɔ ye nemɛ ma ga. Kamasɔrɔ Wuro mane na be kisi na ngwĩ kɔ ma, be ha mane ngwona da tɔ̀ ga. 45 Yesu kwɔ Wuro kõ yuu hõ. Sɔma ngwĩye mane fere zabire ne fere tɛrɛ ngwɛ̃, a dofɔga ngwõwɔ laga ne sabɛ ngwɛ̃. 46 A da ye ma: A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ da: Mya kõ na tɛ Wuro mɛ kõ na. Ki kwane a ta pane ta dõ do na. 47 Yesu mane sɔma sɛrɛ kala Wuro kõ yuu hõ kɔ pepe ma. Salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi kɔ kuru hõ sɔma yee mane tɛno kya ngwõfatɔ ye a yɛ. 48 Nka ye ha tɛno gũ ga kamasɔrɔ sɔma pepe a ta bɛrɛda mɔ ne fɔga.
201 Yesu wɔ Wuro kõ yuu hõ, hõ sɔma kala ne Bɛrɛda Fɔre yera ye ma. Bo kɔ ma salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi ya a birɛ. 2 Ye da a ma: Yera ke ma, kɔ ngwona da na tɛ fanga pere be ma? We ngwona fanga sa? 3 Yesu ne dyabi da: Mɛ ki tɔga fa tala na mɛ, ka ngwõ yera ne ma. 4 Zã ta batizebe ngwõ sa wuro hõ ra, ta sɔma hõ? 5 Ye dofɔga ne dakwiyɛ ngwona da na hõ da: Ne ke hõ da ye sa wuro hõ, a na da, ngwono tɛ ke hõ ma la a na ga? 6 Nka ne ke hõ da ye sa sɔma hõ, sɔma na ke dira kɔ dɔge nemɛ kamasɔrɔ ye la a na fɔrona da Zã mane puruta. 7 Ye na dyabi da ye ha ngwona da sa do tɔ̀ ga. 8 Yesu da ye ma ye yi ngwona da na tɛ fanga gũ ngwõ ngwɛ̃, ye ha ngwõ yera ye ma mɛ ga. 9 Ngwona sanga ma Yesu bo dakalo yera sɔma ma da: Nomo bo rezɛ̃ nako wa hõ na kalofa lagasone ma hõ ya gana dɛrɛ hõ, hõ syedɛrɛ ngwɛ̃. 10 Rezɛ̃ nɔmane pɔra sanga wiri ngwĩ sanga ma, a ya baratɛta bo fane hõ ya ngwona lagasone birɛ, ye rezɛ̃ nɔmane na pɔraye bɔ pera ma. Ngwona lagasone ngwona baratɛta vuro na laga na yabɛ sera kɔba. 11 A baratɛta za fane hõ ya. Lagasone ngwõ vuro mɛ na fɔga yagayaga na laga na yabɛ sera kɔba. 12 A ya baratɛta na sõ saaro fane hõ ya. Ye ngwõ ma ba na laga mɛ. 13 Rezɛ̃ nakote da, ye ngwono ye na ngwõ ta? Ye ye na ye no na kanuyi fane. Ye hõ ngwõ za, dora ye na ngwõ yirebɛ. 14 Lagasone a za ngwĩ sanga ma, ye bɛri ye nemɛ ta da: Nakote kɔrɔnabita segerɛ. Ka na ke a yɛ ngwõfatɔ a kɔrɔ hõ tɛ keye na. 15 Ye na fɔga na dira rezɛ̃ nako timi na yɛ. Rezɛ̃ nakote na ngwono ta ye na? 16 A na na hõ ngwona lagasone yɛ hõ rezɛ̃ nako pere zaye ma. Sɔma ngwõ mɔ ngwĩ sanga ma, ye da: Ngwõ ka tɛ ga. 17 Yesu ne sege hõ da: Ngwĩ ngwõ sebɛɛ da: Kõtɔgere maga dɔgɔno ngwĩ hõ, ngwõ tɛ kõ na telebe dɔgɔno na. Ka yera wa, ngwona bɛrɛda kɔrɔ ngwono? 18 Sɔma pepe ngwĩye bɛrɛ ngwona dɔgɔno ma, ngwõwɔ na yɔyɔ. Ngwona dɔgɔno hõ bɛrɛ ngwĩ sõ ma, ngwona te na nongonongo. 19 Salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi mane tyata Yesu fɔga ngwona wakati yɛrɛ ma. Ye tɔ̀ da a ngwona dakalo yera ye yena, nka ye kwã sɔma na. 20 Ngwõ yena ye mane Yesu sege. Ye sonekɛ̃ sɔma fane ngwĩye ye yɛrɛ ta sɔma tele na ngwõfatɔ ye hõ Yesu tɔga da bɔ na hõ na fɔga kɔ a yɛrɛ do hõ bɛrɛda nemɛ hõ ya a ka ngwona gana hõ fangamɛ sera hõ. 21 Ngwona sɔma da Yesu ma: Kalamogo, mɛ̀ tɔ̀ da be bɛri ne sɔma kala da na syɛbɛyi na. Be ha sõ dɛ̀gɛ̀ sõ na ga. Be sɔma kala kɔ Wuro ta tĩyã nemɛ kɔ a ta sogo ta ya da nemɛ. 22 Yera wa, sõ daga lãpɔ sara Rome kɔma ta fangamɛ ma ra, ta a ha daga ngwõ ta ga? 23 Yesu ne ta sonekɛ̃ bɛrɛda tɔ̀ hõ da ye ma: 24 Ka gwana bo dɔrɔ ne ma. Kɔ dya kɔ kɔ togo ngwõ ti a ma? Ye da ye Rome kɔma ta fangamayi. 25 Yesu da ye ma: Aiwa, ka fangamayi pere fangama ma hõ Wuroyi pere Wuro ma. 26 Ye ma sebɛna fɔga a ta bɛrɛda hõ sɔma nyono na ga. Ye kaba a ta dyabino na hõ bɔɔ. 27 Nemɛkwekuru bo mane tye, ye da Sadusyɛ̃. Ngwõwɔ da ye sara ha na ngwini ga. Ye na sɔma bɔ na Yesu birɛ na tɔga da: 28 Kalamogo, Musa tõ sɛbɛ na pere ke ma da ne sõ bo hõ siri hõ ya yà to, ne a ma no gũ ga, a syeno daga ngwona yà nyo ngwõfatɔ ngwona nomo hõ timi kɔma gũ. 29 Aiwa, nɔmane sɔma kopɔra mane ti sõ bo ta. Gwereyi yà nyo, a siri ma no gũ ga. 30 A na pɔlalo ngwona yà nyo, ngwõ siri mɛ, ma no gũ ga. Ngwõ timi ye na saaro na nyo. 31 Yee nemɛ, ye pepe sɔma kopɔra ngwona yà nyo, ye pepe siri ma no gũ ngwona yà ma ga. 32 Ngwõ pepe timi ngwona yà siri mɛ. 33 Sara ngwini kɔ ma ngwona yà na tɛ ye na weyi ta yà na? Ye pepe sɔma kopɔra mana nyo. 34 Yesu ne dyabi da: Bo diniya hõ sini kɔ yàra nyo nemɛ ta. 35 Nka ngwĩye ngwõ daga kɔ ngwona diniya za ta gũbe nemɛ, ne ye hõ ngwini, sĩ ha na yà nyo ga, yà ha na pere sĩ ma mɛ ga. 36 Ye ha sebɛne siri titiri ga, ye kɔ mɛlɛkɛe na tɛ tala. Ye Wuro nɔmane mɛ kamasɔrɔ ye ngwini hõ ye bere sugu yɛ. 37 Musa yɛrɛ a dɔrɔ ke ma da sara na ngwini kamasɔrɔ a sebɛɛ ngwona sɔno silalo ta da na ngwõ ngwɛ̃, ngwɛ̃ Musa Matigi wiri Ibrahima ta Wuro kɔ Isaka ta Wuro kɔ Yakuba ta Wuro. 38 Wuro ngwõ sɔma sugi ta Wuro, a ha sara ta Wuro ga. Ngwõ kɔrɔ Wuro nyono na, sɔma pepe sɔma sugi. 39 Tõ na kalamogi bɔ na dyabi da: Kalamogo bya bɛrɛda fɔro. 40 Ye ma ye wora sige na tɔga titiri ga. 41 Yesu ne tɔga da: Ngwonona ye da Masiya ngwõ Dauda timi sõ? 42 - 43 Dauda yɛrɛ bɛri Zaburu kitabu hõ, ye: Matigi da mya matigi ma, Na tanga ne digesoro ma piri ma, fɔ ma hõ be zugi tege be kãe we. 44 Ngwona sanga ma Dauda mana wiri Matigi. Ne na a tɛ hõ tɛ a timi sõ na? 45 Yesu da ya kalanɔmane ma sɔma pepe nyono na, 46 Ye ye yɛrɛ kɔrɔse tõ na kalamogi na. Ye forokya ka ne yara. Sɔma ne bire ye na fɔrona tũ hõ, ngwõ pepe dya ye ma. Ye kwɔ Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ hõ, hõ tanga zĩ hõ. Ne sɔma hõ zõfa nyaa ta hõ sɔma wiri ngwĩ sanga ma, ye ya ngwɛ̃ hõ tanga do na fɔroyi kya. 47 Ye yɔfuro yàra sera hõ fere pepe tɔ ye ta. Ngwõ timi ye ya syedɛrɛ Wuro mɛ do hõ ngwõfatɔ ye ye yɛrɛ dɔrɔ sɔma na syɛbɛye. Ye na nyane na yiregwagayi gũ.
211 Yesu sege ye kyegɛ ma hõ nafɔrokɔma za, ye na ne gwana ka salaka na kɛsu hõ Wuro kõ yuu hõ. 2 A yɔfuro yà na fangadã bo za mɛ, a darase pɔla ka ngwona kɛsu hõ. 3 Yesu da: Ma yera ka ma da bo yɔfuro yà na fangadã gwana ngwĩye ka, ngwõwɔ nyaaye sɔma sɛrɛ ta kyɛ gwana ma. 4 Ngwona sɔma pepe zɔgɔzɔgɔ wa ya gwana nyaa hõ ne pere Wuro ma. Ngwona yɔfuro yà kɔ ya fangadãbe, fa ngwĩ mane ti a soro hõ, a ngwõ pepe pere. 5 Sɔma bɔ bɛri Wuro kõ yuu ta da na, ye ya tetɛrɛ kɔ dɔge fɔre kɔ fere fɔre nemɛ, sɔma mane ngwĩye pere Wuro ma. Yesu da: 6 Ka nyono ti fere ngwĩye na bɛ sɔma, wakati na na, hale dɔgɔno tala ha na wɔ ye nemɛ ma ngwĩye ngwõ na bɛrɛ ga. 7 Ye na tɔga da: Kalamogo, we sanga ma ngwona da na tɛ? Ne ngwona da tɛ sanga hõ wiri, ngwono na tagamasɛ̃ ke na ngwõ za dɛ̃? 8 A da ye ye yɛrɛ kɔrɔse, ye ka na fire ga. Ye sɔma nyaa na na kɔ awe togo nemɛ hõ da, ye yi ngwõ Masiya, ye ngwona sanga wiri. Nka ye ka dɔ ye ma ga. 9 A da: Ne ka hõ birisi da kɔ murutibe na da mɔ, ka ka kwã ga. A wadyibi ngwona da hõ tɛ dɛ̃, nka diniya ha na wɛ ngwona no tala hõ ga. 10 Ngwõ timi a da ye ma: Si sɔma na tuma si sɔma na. Fangamabe bo na tuma fangamabe bo na. 11 Lagakõ na sɔma bo piri ma. Wu gwaga na bɛrɛ gana ma. Panga yaga na komatoga na ti bi nyaa hõ. Fere bɔ ngwĩye ngwõ sõ kwãbɛ kɔ tagamasɛ̃ bɔ na na hõ tuma wuro hõ. 12 Sane ngwona da pepe hõ tɛ, ye na ka fɔga fanga na hõ ka nyane fɔrona hõ kiti sɔ ka ma Yahutuye ta Wuro yirebɛ kõ hõ, hõ ka ka kaso hõ. Ye na ya kɔ ka nemɛ fangamɛ kɔ gana ngwonakɔma zĩ hõ mɛ togo yena. 13 Ngwona sanga ma ka sebɛne mɛ na syɛrɛbe wa. 14 Ka daga ne dyabi ngwɛne, ka daga na latege ka yɛrɛ kɔrɔ hõ da ka ha na miri ngwona da na ga sane ye hõ tɛ. 15 Mɛ yɛrɛ na bɛrɛda ka ka do hõ, hõ kakirikɔmabe pere ka ma. Za zugi si ha na sebɛ ngwona bɛrɛda bare ne dakwiyɛ ga. 16 Ka na vɔrɔre kɔ ka tonɔmane kɔ ka syenɔmane kɔ ka màre na ka ka sɔma sera hõ. Ye na ka na bɔ yɛ. 17 Sɔma pepe na ka koneya mɛ togo yena. 18 Nka ka ngwõsɔgɔ tala ha na fire ga. 19 Ka taa fɔrona. Yee nemɛ ka na ka yɛrɛ ni kisi. 20 Ne ka hõ na za da kũ kwini sɔma Zerusalem zamilelu, ka na tɔ̀ ngwona sanga ma da ya yaga sanga wiri. 21 Ngwona sanga ma ngwĩye ti Zude gana hõ, ngwõwɔ daga tongo ya tola birɛ piri ma. Ngwĩye ti kuru kɔrɔ hõ, ngwõwɔ daga sa. Ngwĩye ti kibe hõ, ngwõwɔ ka kwɔ kuru kɔrɔ hõ ga. 22 Ngwona kɔ tɛ nyane kɔ na ngwõfatɔ bɛrɛda ngwĩye sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ, ngwõwɔ pepe hõ dopaga. 23 Torobɛ yàra kɔ ngwĩye ti kɔ nyingi sige nɔmane nemɛ na nyane ngwona kɔ ma. Nyane na yireyi na bɛrɛ bo gana ma bɛ. Wuro woro na ba bo si sɔma ta fɔrona. 24 Ye na sɔma bɔ yɛ kɔ tabaku nemɛ. Ye na ya kɔ bɔ sɔma nemɛ hõ ne ka tɛrɛbe hõ si sɔma woro hõ. Si sɔma na ne yara Zerusalem fɔ si sɔma ta sanga hõ dopaga. 25 Tagamasɛ̃ na tɛ sĩ kɔ yu kɔ mamala ma. Lagakõ ma si sɔma na nyenahõtogo gũ. Ye na ninabano gũ nyengezu dige kõ na yireyi yena kɔ a ta kũgobɛ. 26 Da ngwĩye na na diniya ma, sɔma na ngwona da yɛ̀rɛ̀, kũ na ye kiribɛ. Sebɛbe ti fere ngwĩye ta wurokõ hõ, ngwõwɔ na sɔma. 27 Ngwona sanga ma ye na Sãsu No za, a na na dabara ma kɔ sebɛbe na yireyi nemɛ kɔ noro na yireyi nemɛ. 28 Ngwona da hõ na dofɔga ngwĩ sanga ma, ka ka zĩ duro hõ sege wuro hõ kamasɔrɔ ngwĩ na ka ngwonawa ngwõ vetira. 29 Yesu dakalo yera ye ma da: Ka kafɔna sɔno kɔ sɔrɔ sɛrɛ pepe sege. 30 Ne a kala hõ nungu ngwĩ sanga ma, ka tɔ̀ da pyã hõ vetira. 31 Yee nemɛ, ka hõ ngwona da na tɛye za ngwĩ sanga ma, ka tɔ̀ da Wuro ta fangamabe vetira. 32 Ma yera ka ma tĩyã na da sane ngwona da pepe hõ dopaga bo vɔrɔkwekuru pepe ha na siri ga. 33 Wurokõ kɔ lagakõ na fɔno nka mya bɛrɛda ha na fɔno ga. 34 - 35 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse ngwõfato ka kɔrɔ ka na mɛrɛ kɔ kwɛrɛkũbɛ kɔ kwĩmɛnɛnyingibe nemɛ ga. Ne ngwõ hõ tɛ, ngwona kɔ na ka fɔga wɔkara ye sɔkɔba fa fɔga wore fa hõ ngwɛne. Ngwona kɔ na wiri lagakõ ma sɔma pepe ma. 36 Ka ka nyi ga. Ka Wuro mɛ sanga pepe ma ngwõfatɔ ka hõ fanga gũ hõ ngwona da pepe somɔna hõ kisi ngwõ ma, ane ka hõ taa Sãsu No zĩ hõ. 37 Yesu sɔma kala Wuro kõ yuu hõ kɔ pepe ma hõ ya ne syã Oliviye tolo ma. 38 Sɔma pepe ya a birɛ Wuro kõ yuu hõ kikima tĩĩ hõ mɔ a ta.
221 Buru na tumabɛbariyayi na sale mane vetira. Ye da Fɔnoma na sale mɛ. 2 Salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi mane tɛno kya ngwõfatɔ ye Yesu yɛ, nka ye kwã zamɛ na. 3 Setane kwɔ Zuda kɔrɔ hõ, ya wiri da Isikariote mɛ. Awe mane fanene fumɔla na sonala. 4 Ngwõ ya salakawɛre ngwonakɔma kɔ Wuro kõ yuu na garede ngwonakɔma birɛ, hõ bɛri ye ta Yesu ta kyɛbe ta da na ye soro hõ. 5 Ngwõ mane dya ye ma, ye sarati ye ma da ye na gwana pera ma. 6 Zuda dyã ngwõ na hõ wakati na fɔroyi kya hõ Yesu ka ye sera hõ, sɔma ma tɔ̀ ye na ga. 7 Buru na tumabɛbariyayi na sale sanga ma, kɔ tala bo mane tye, ye mane gwanɔmane yɛ ne ta salaka na ngwona kɔ ma hõ ngwona zõfa zõ. 8 Yesu Pierre kɔ Zã fane da: Ka ya Fɔnoma na zõfa ta ke ma ngwõfatɔ ke a zõ. 9 Ye na tɔga da ye we a tyata ye ya ngwõ ta? 10 A da ye ma: Sege, ka hõ kwɔ kuru kɔrɔ hõ ngwĩ sanga ma, ka na tɛ̃ kɔ nomo bo nemɛ, zolo ne dɛɛ a ngwõ̀ hõ. A hõ kwɔ ngwĩ kõ hõ, ka kwɔ ngwɛ̃. 11 Ka yera ngwona kõte ma, ye kalamogo sõ da ye we ngwona kõ ti, yawe kɔ ya kalanɔmane na Fɔnoma na zõfa zõ ngwõ ngwɛ̃? 12 Ngwona te na zanga na yireyi dɔrɔ ka ma, fere ti a hõ. Ka zõfere tetɛrɛ ngwɛ̃. 13 Ye ya hõ ngwona da pepe za wɔkara Yesu ye yera ye ma ngwɛne. Ye Fɔnoma na zõfa ta. 14 Zõ sanga wiri ngwĩ sanga ma, Yesu kɔ ya fanene fumɔla tanga zõfa ngwõ hõ. 15 Yesu da ye ma: Mɛ mane tyata hõ bo Fɔnoma na sale na zõfa zõ kɔ ka nemɛ sane ma hõ nyane. 16 Ma yera ka ma da ma ha na a zõ titiri ga fɔ ngwona da pepe hõ dopaga ngwĩ kɔ ma Wuro ta fangamabe hõ. 17 A zokobalo bi hõ barika yera Wuro ma hõ da: Ka bo bi hõ na dini ka nemɛ hõ. 18 Ma yera ka ma da ma ha na bo rezɛ̃ nɔmane na zo mɛnɛ titiri ga fɔ Wuro ta fangamabe hõ na. 19 Ngwõ timi a buru bi hõ barika yera Wuro ma hõ na yɔyɔ na pere ye ma. A da: Bo mɛ komavere, ma na ngwĩ pere ka yena. Ka bo ta ngwõfatɔ ka ka kakiri to ne na. 20 Yee nemɛ, ye zõ wɛ timi ma, a zokobalo bi mɛ hõ da: Bo Wuro ta datege na ngwũyi, a ngwĩ bi mɛ tõ hõ, ngwĩ ngwõ vunu ka yena. 21 Ka segerɛ, sõ ngwĩ na mɛ ka sɔma sera hõ, ngwõ kwe ne zõ kɔ ne nemɛ bɛ. 22 Sãsu No na siri wɔkara Wuro a latege ngwɛne, nka ngwona te ngwĩ ngwõ na ka sɔma sera hõ, bono ti ngwõ ma. 23 Ye dofɔga ne ye nemɛ tɔga da ye na weyi ngwõ na ngwõ ta. 24 Dakwiyɛro kwɔ ye yɔ, ye da ye ye na weyi ngwõ dyati sõ gwaga hõ yaloyi bɔ sɛrɛ pepe ma. 25 Yesu da ye ma: Si sɔma ta fangamɛ ngwonakɔmabe ta ye ta kɔma ma. Ngwĩye ti diniya sɔma ngwõ na, ye ngwõwɔ wiri dafɔretɛre. 26 Ki kwane ha na tɛ yee nemɛ si ga. Ngwĩ ngwõ tɛ sõ gwaga na ka pepe woro hõ, ngwõ hõ tɛ wɔkara ka pepe hõ silaloyi. Ngwĩ ti ka ngwõ̀ na, ngwõ hõ tɛ wɔkara baratɛta. 27 Weyi ngwõ yireyi, ngwĩ ti zõ hõ ra, ta ngwĩ ngwõ bara ta? Ngwĩ ngwõ zõ, a ngwõ ga ra? Nka ma ti ka woro hõ wɔkara baratɛta. 28 Hõ mɛ to na kɔrɔwɛbe hõ, ka mane wɔ kɔ ne nemɛ. 29 Mɛ fangamabe ka ka soro hõ wɔkara ne Tõ fangamabe ka ne soro hõ ngwɛne. 30 Ka na zõ hõ mɛnɛ na tabale ma na fangamabe hõ. Ka na tanga fangama tanga kwara ma hõ kiti sɔ lsrayɛli ta si fumɔla ma. 31 Matigi da: Simõ, segerɛ, Setane mɛbe ta ngwõfatɔ a hõ sebɛ ka pepe tɛnɛngɛ wɔkara sõ dugo tɛnɛnge ngwɛne. 32 Simõ, mɛ Wuro mɛ be ma ngwõfatɔ bya lanabɛbe ka na wɛ ga. Be hõ bere na ne ma ngwĩ sanga ma, be be syenɔmane sabati. 33 Pierre da a ma: Matigi mɛ na ya kɔ be nemɛ kaso hõ, hõ siri kɔ be nemɛ. 34 Yesu da Pierre ma ye: Kokoro ha na pɛro sɔma ga, be na be do bere na da na kanyena saa na, ye be ha ne tɔ̀ ga. 35 Ngwõ timi Yesu ne tɔga da: Ma ka fane ngwĩ sanga ma, kasɔrɔ gwana kyɛ fa kɔ poro kɔ kanɛgɛ, ngwona fa si ha mane ti ka sera hõ ga, ka mane dɛsɛɛ fa bo na ra? Ye da ye ha dɛsɛɛ fui na ga. 36 A da ye ma: Nka basyɛ ne gwana kyɛ fa kɔ poro ne ti ka ta, ka ngwõwɔ bi. Tabaku ha ti ngwĩ ta ga, ngwõ ya ya zogo zabire hõ tabaku tɛrɛ. 37 Ma yera ka ma da bɛrɛda ngwĩye mane sebɛɛ mya da na, ye ya dyati dayagatɛta, ngwona bɛrɛda daga dopaga. Ngwona bɛrɛda na dopaga basyɛ yɛrɛ. 38 Ye da a ma: Matigi segerɛ, tabakoko pɔla ti bɛ. A da ye ma: Ngwõ na wa. 39 Yesu sa kuru kɔrɔ hõ, hõ ya Oliviye tolo ma wɔkara a daro ne ta ngwɛne. A ta kalanɔmane dɔ a ma. 40 A wiri ngwɛ̃ ngwĩ sanga ma, a da ye ma: Ka Wuro mɛ da ka ka kwɔ kɔrɔwɛbe hõ ga. 41 A ye sabɛ ye na hõ ya wɔkara kã tege da fũ nemɛ si hõ zi yolingo hõ Wuro mɛ. 42 A da: Ne Tõ, ne be ne dyã be bo zokobalo sabɛ ne na ngwõ ngwĩ ngwõ na nyane, nka mɛ dungo ka tɛ ga fɔ be dungo. 43 [Mɛlɛkɛ bo na ye dɔrɔ a ma hõ tuma wuro hõ, hõ na barika ka a hõ. 44 A mane nyane fɔrofɔrona, a ye sige Wuro mɛbe hõ fɔrona. A ta fɔgɔrɛ tɛ wɔkara tõ ngwĩ ngwõ sera ne vunu lɔ ma.] 45 A tuma Wuro mɛ do hõ, hõ ya ya kalanɔmane birɛ, a ya ye gũ ye ne nyi ninabano ta. 46 A da ye ma: Ngwonona ka nyi? Ka tuma hõ Wuro mɛ ngwõfatɔ ka ka na kwɔ kɔrɔwɛbe hõ ga. 47 Hõ na to ngwona bɛrɛda hõ, zamɛ na. Zuda ngwĩ mane Yesu ta kalanɔmane fumɔla na bo, ngwõ mane ti zĩ hõ ne na. A ye dɔbɛ Yesu na hõ na do liyɔ. 48 Yesu da a ma: Zuda be Sãsu No do liyɔ hõ na ka sɔma sera hõ yee nemɛ ra? 49 Da ngwĩye na tɛ, Yesu ta kalanɔmane ngwõ za ngwĩ sanga ma, ye da: Matigi, mɛ̀ daga ne kyɛ̃ kɔ myà tabekoko nemɛ ra? 50 Ye na sonala salakawɛre ngwonate ta baratɛta digesoro ma turu kyɛ̃ na sɔ. 51 Nka Yesu da ye ma: Ka taa dɛ̃. A le ngwona sõ turu ma na ta a nɔma na yɛ. 52 Ngwõ timi Yesu bɛri salakawɛre ngwonate ta kɔ Wuro kõ yuu hõ garede ngwonate kɔ somɔlala ta ngwĩye ngwõ na a fɛgɛ na. A da: Ka na kɔ tabekoko kɔ gwangane nemɛ wɔkara ka tine dɔ sobɛrɛta ma ra? 53 Hõ ne to ka woro hõ Wuro kõ yuu hõ kɔ pepe ma, ka ha mane ne fɔga ga. Nka bo kya wakati basyɛ hõ ne fɔga. Bo tunungu na fanga ta bara tɛ wakati. 54 Ngwõ timi ye Yesu fɔga ya kɔ le na ka salakawɛre ta kõ hõ. Pierre ye to dɛrɛ do hõ ne dɔ ye ma. 55 Ye mane togo mulu lu kɔrɔ hõ, hõ tanga ne tini a na. Pierre ya kwe tanga kɔ lɔ mɛ. 56 Baratɛ yà bo Pierre za, a ne tanga togo do na, a na sege fɔrona hõ da: 57 Bo nomo mane ti kɔ le mɛ. Nka Pierre we ngwõ na hõ da: Yà, mɛ ha a tɔ̀ ga. 58 Zɔgɔta yɛ, zayi na za hõ da a ma: Bi ye na bo mɛ. Pierre da: E nomo, mɛ ha ye na bo ga rɛ. 59 Lere tala nemɛ fɔno, zayi na hõ na yera na sigebɛ a ma da: Tĩyã na, bo nomo mane ti kɔ le kamasɔrɔ a Galile sõ. 60 Pierre da: E Nomo, be ngwĩ fa yera, mɛ ha ngwõ tɔ̀ ga. Hõ na to ngwona bɛrɛda hõ, ngwona no tala hõ kokoro pɛro. 61 Matigi ye bere Pierre sege. Ngwona sanga ma Pierre kakiri dige kɔ Matigi ta bɛrɛda nemɛ, ye: Sane kokoro hõ pɛro sɔma, be na be do bere mya da na kanyena saa na, ye be ha ne tɔ̀ ga. 62 Pierre sa sire hõ mɔgɔ fɔrona. 63 Yesu mane ti sɔma ngwĩye sera hõ, ngwõwɔ na zi na vuro. 64 Ye na nyena pɛrɛ na tɔga da: Yera wa, kɔ ngwõ be vuro? 65 Ye da zɛ na nyaaye yera a ma hõ na vini. 66 Kɔ kyɛ ngwĩ sanga ma somɔlala kɔ salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi ye nemɛ kwe hõ ya kɔ le ye ta kitisɔre na zamɛ birɛ. 67 Ye da Yesu ma: Ne be hõ ma Masiya, ngwõ yera ke ma. A da ye ma: Ne ma hõ ne yera ka ma, ka ha na la ye na ga. 68 Ne ma hõ ka tɔga, ka ha na ne dyabi ga. 69 Na dofɔga basyɛ, Sãsu No na tanga Sebɛbenate Wuro digesoro ma piri ma. 70 Ye pepe da: Bi Wuro no ra? A da ye ma: Ki yɛrɛ ngwõ yera. Mɛ ngwõ. 71 Ye da: Ke maki ti we syɛrɛbe na yɛ? Ke yɛrɛ a ta bɛrɛda mɔ.
231 Zamɛ pepe kwe ya kɔ Yesu nemɛ Pilate birɛ. 2 Ye dofɔga na zarake hõ da: Mɛ̀ bo nomo za, a kyà si sɔma firebɛ hõ ne bare ye ka lãpo pere Rome kɔma ta fangama ma ga. A da ye yi yɛrɛ ngwõ Masiya, ye yi fangama. 3 Pilate Yesu tɔga da: Bi Yahutu kɔma ta fangama ra? A na dyabi da: A bi ngwõ ngwõ yera. 4 Pilate da salakawɛre ngwonakɔma kɔ zamɛ ma, ye yi ha dayaga si za ngwona sõ hõ ga. 5 Nka ye ye sige a ta fɔrona hõ da: A sɔma kala ne murutibɛ. A dofɔga ne sɔma kala Galile gana hõ, hõ do Zude gana hõ, hõ na wiri fɔ bɛ. 6 Pilate Galile togo mɔ ngwĩ sanga ma, a tɔgara da ne ngwona sõ hõ ma Galile sõ. 7 A mɔ da Yesu tuma Herode ta mara hõ ngwĩ sanga ma, a na fane Herode birɛ. Ngwõ yɛrɛ mane ti Zerusalem ngwona sanga ma. 8 Herode Yesu za ngwĩ sanga ma ngwõ dya a ma fɔrona. A mana da mɔ. A mane tyata na za. A zigi mane ti a ma mɛ da a na kabako da bo za Yesu ta. 9 Herode Yesu tɔga kɔ bɛrɛda na nyaaye nemɛ nka Yesu ma fa yera a ma ga. 10 Salakawɛre ngwonakɔma kɔ tõ na kalamogi mane ti ngwɛ̃ na zarake fɔrona. 11 Herode kɔ ya sorodase Yesu dɛgɛbɛ fɔrona na zi hõ zogo na fɔroyi ka a mogo hõ na berebɛ na yabɛ Pilate birɛ. 12 Ngwona kɔ ma yɛrɛ Pilate kɔ Herode tɛ màre na. Fɔ ya wiri ngwona sanga ma ye mane nemɛ zugi. 13 Pilate salakawɛre ngwonakɔma kɔ zɛngɛfɛgɛre kɔ sɔma pepe kwe. 14 A da ye ma: Ka mane na ne birɛ kɔ bo nomo nemɛ hõ da ye a sɔma murutibɛ. Aiwa, mɛ a tɔga ka nyono na. Ka mana zarake dayaga ngwĩye na, mɛ ha ngwõ si za a hõ ga. 15 Herode mɛ, ngwõ ha dayaga za a hõ ga. Ngwõ yena Herode a berebɛ na fane ke ma bɛ. Da ngwĩ daga kɔ siri nemɛ, a ha ngwõ si ta ga. 16 Ngwõ yena mɛ na a to ya võ kɔ gwelekame nemɛ hõ na to a ya. 17 [Pilate daga kaso hõ sõ sonala dira Fɔnoma na sale na dɔ o dɔ.] 18 Ye pepe kwe songo tala na hõ da: Bo sõ yɛ. Be Barabasi to a ya. 19 Barabasi mane murutibe ta kuru kɔrɔ hõ, hõ sõ yɛ. Ngwõ yena ye mana ka kaso hõ. 20 Pilate mane tyata Yesu dira. Ngwõ yena a ye bere bɛri zamɛ ta yɛ mɛ. 21 Nka ye songo da: A kwãgwaga sɔno ma, a kwãgwaga sɔno ma. 22 A da ye ma a kanyena saaro na: Ngwono na dayaga sye a ngwõ ta? Mɛ ha dayaga si za a hõ ngwĩ ngwõ daga kɔ siri nemɛ ga. Ngwõ yena mɛ na a to ya võ na to a ya. 23 Ye ye sige a ta hõ songo fɔrona ya daga kwãgwaga sɔno ma. Ye songo yire fɔrona fɔ hõ sebɛbe gũ Pilate ma. 24 Ngwona sanga ma Pilate da ye ye ngwĩ fa mɛ, ye ngwõ na tɛ. 25 Ngwĩ kwɔ kaso hõ murutibe kɔ sõyɛbe yena, a ngwõ to a ya hõ Yesu ta ye dungo na. 26 Ye ne ti ya hõ kɔ Yesu nemɛ, ye Sirene sõ bo fɔga ngwĩ mane tuma kibe hõ. A togo ti Simõ. Ye Yesu na kwãgwaga sɔno dɛ ngwõ ma, ya dɔ Yesu ma kɔ le. 27 Zamɛ na nyaaye dɔ a ma, yewɔ kɔ yàra nyaa, ye ne mɔgɔ ne songo a yena. 28 Yesu ye bere hõ da ye ma. Zerusalem dala, ka ka mɔgɔ mɛ yena ga. Ka mɔgɔ ka yɛrɛ kɔ ka nɔmane yena. 29 Bo wakati na na, sɔma na da yàra ngwĩye ha no vɔrɔ hõ nyingi pere no ma ga, ye ngwõwɔ duba nɔmane. 30 Ngwona sanga ma sɔma na dofɔga hõ da tola ma ye ye bɛrɛ ye ma hõ da dãdalala ma ye ye pĩ ye ma. 31 Ne ye hõ ne bɔ da ta sɔno bĩ na, ngwono ye na ngwõ ta sɔno kwiyɛ na? 32 Ye na kɔ dayagatɛre sɔma pɔla nemɛ mɛ ngwõfatɔ ye kwe ngwõ yɛ kɔ Yesu nemɛ. 33 Bo piri bo togo ti Ngwõkobalo. Ye wiri ngwona ngwɛ̃ ngwĩ sanga ma, ye Yesu kwãgwaga sɔno ma ngwɛ̃ kɔ ngwona dayagatɛre sɔma pɔla. Tala mane ti a digesoro ma piri ma. Bo ne ti a ninanga ma piri ma. 34 Ngwona sanga ma Yesu da: Mɛ Tõ, yafa ye ma. Ye ngwĩ fa ta, ye ha ngwõ tɔ̀ ga. Ye sɔgɔlɔ dɛ a ta zogore ma hõ ne dini ye nemɛ hõ. 35 Sɔma pepe taa ngwɛ̃ na sege. Yahutuye ta ngwonakɔma mana zi. Ye da: A sɔma bɔ kisi. Ne a hõ ma Masiya, Wuro ta dɛ̀gɛ̀wɛyi, a ye yɛrɛ kisi mɛ. 36 Sorodase na zi mɛ. Ye ye dɔbɛ a na hõ duvɛ̃ sini pera ma. 37 Ye da: Ne be hõ ma Yahutuye ta fangama, be yɛrɛ kisi. 38 Ye sɛbɛ sɛbɛ na zɔlɔ a ngwõ̀ hõ. Ye na sɛbɛ ngwona sɛbɛ hõ da: BO YAHUTUYE TA FANGAMA 39 Dayagatɛsɔma ngwĩye mane kwãwgaga mɛ, ngwõ na sonala na vini hõ da: Bi Masiya ga ra? Be yɛrɛ kisi hõ mɛ̀ kisi mɛ. 40 Nka zayi bɛri kyɛ ngwõ ma hõ da: Bi kwã Wuro na ga ra? Be ti ngwõ nemɛ na nyane hõ mɛ. 41 Ke kwane daga kɔ ngwona nyane nemɛ. Ke ti kyà dayagatɛbe na nyane hõ. Nka bo nomo ha dayaga si ta ga. 42 Ngwõ timi a da Yesu ma: Matigi be hõ kwɔ bya fangamabe hõ ngwĩ sanga ma, be be kakiri to ne na. 43 Yesu da a ma: Ma yera be ma tĩyã na da be na ti kɔ ne nemɛ sɔma aridyana hõ. 44 Midi sanga nemɛ si, sĩ ha mane ngwɛne titiri ga. Ngwona gana pepe tunuyo fɔ ya wiri towazere sanga ma lema. 45 Zogo ngwĩ mane sɔɔ Wuro kõ yuu kɔrɔ hõ, ngwõ baraa ye woro hõ. 46 Yesu songo yire hõ da: Mɛ Tõ, mɛ ne ni ka be soro hõ. Ngwõ yera we timi ma a ta a ni sa. 47 Kapitɛni ngwona da za ngwĩ sanga ma, a Wuro yirebɛ hõ da: Tĩyã na, bo nomo mane sõ tele. 48 Zamɛ ngwĩye na ngwona da sege, ye ngwona da pepe za ngwĩ sanga ma, ye ye bere ne ya ne ye dũ pamare. 49 Yesu màre pepe kɔ yàra ngwĩye dɔ a ma hõ tuma Galile, ye pepe taa dɛrɛ do hõ ne ngwona da sege. 50 - 51 Sõ bo mane tye, a togo ti Yusufu. A ta kuru ngwõ Arimate. A mane sõ fɔro na teleyi. Wuro ta fangamabe na na ngwĩ wakati ma, a mane ngwona wakati yɛ̀rɛ̀. A yɛrɛ mane ngwona kitisɔre na zamɛ na sonala nka sɔma sɛrɛ da ngwĩye ta, a ha mane dyã ngwõwɔ ma ga. 52 A ya Pilate birɛ hõ Yesu na soro mɛ a ta. 53 Ngwõ timi Yusufu Yesu na soro zibɛ kwãgwaga sɔno ma na sãge zogo na fɔroyi hõ na sitira bona hõ. Ngwona bona mane ti taara koko hõ. Sõ si ha mane sitira zɛ a hõ dɛ̃ ga. 54 Ngwona kɔ mane Zezuma kɔ. Yahutuye ta makwɔnabɛ kɔ mane kya dofɔga. 55 Yàra ngwĩye tuma Galile hõ na kɔ Yesu nemɛ, ngwõwɔ dɔ Yusufu ma hõ ya bona sege. Ye Yesu na soro sitira ngwɛne, ye ngwõ za mɛ. 56 Ngwõ timi ye bere ya ye birɛ hõ ngwunu dya fere kɔ nyi na ngwunu dyayi tetɛrɛ. Ye makwɔnabɛ makwɔnabe kɔ ma wɔkara a yera Musa ta tõ hõ ngwɛne.
241 Dimãsi kɔ ma kikima tn ngwona yàra ya bona birɛ kɔ ye ta ngwunu dya fere nemɛ, ye mane ngwĩye tetɛrɛ. 2 Ye da ye ya wiri ngwona dɔgɔno gwaga ne pilemile sabɛ bona do ma. 3 Ye kwɔ bona kɔrɔ hõ, ma Matigi Yesu na soro za ga. 4 Ye kakiri nyangamu ngwõ na. Ngwona no hõ zowɔlɔwɔlɔkɔma sɔma pɔla bɔ na taa ye kyegɛ ma. 5 Ngwonona yàra kwã hõ ye zĩ sugu lɔ ma. Ngwona sɔma da ye ma: Ngwona ka sõ na suguyi kya sara woro hõ? 6 [A ha ti bɛ ga, a ngwini.] A mane bɛrɛda ngwĩye yera ka ma hõ na to Galile, ka ka kakiri dige ngwõwɔ na. 7 A mane da ye Sãsu No daga kwɔ kakyetɛsɔma sera hõ. Ye na a kwãgwaga sɔno ma, a na ngwini a nyi saaro kɔ ma. 8 Ye kakiri zi Yesu ta bɛrɛda na. 9 Ye tuma bona birɛ hõ ya ngwona da pepe yera fanene fumɔla kɔ sɔma sɛrɛ pepe ma. 10 Ngwĩye ngwona da kwɔna fanene fumɔla ma, ngwõwɔ mane Magadala Mariama kɔ Zane kɔ Yakuba sye Mariama. Yeswɔ kɔ yàra sɛrɛ ngwĩye mane kwe ti kɔ lɔ, ngwõwɔ ngwõ ngwona da yera fanene ma. 11 Nka fanene ngwona bɛrɛda dyati wɔkara sĩyã bahõ, ye ma la ye na ga. 12 Pierre kwane tuma tongo ya bona birɛ. A mane sãge zogo dama ngwõ za. A ye bere bige konona. A mane kaba ngwona da pepe na. 13 Ngwona kɔ ma yɛrɛ Yesu ta kalanɔmane sɔma pɔla ya kuru bo hõ, ye da Emayus. Ngwõ kɔ Zerusalem yɔfa kilometire funala nemɛ si. 14 Da pepe ngwĩye mane tɛ, ye mane bɛri ye nemɛ ta ngwona da na. 15 Hõ ne to bɛrɛda hõ, Yesu yɛrɛ ye dɔbɛ ye na hõ kwe ne ya kɔ lɔ. 16 Ye mana za nka a tɛ wɔkara fa bo ye bare hõ Yesu dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. 17 Yesu ne tɔga da: Ngwono na bɛrɛda sye ka ngwõ yera ka nemɛ ma ne ya? Ye taa, ye zinasini. 18 Ye na sonala togo ti Kileyopase. Ngwõ na dyabi da: Bi dama ngwõ samoro ngwona da na ngwĩye ngwõ tɛ bɔ nyi damane ma Zerusalem ra? 19 Yesu da ye ma: Ngwono na da sye? Ye da Nazarɛti sõ Yesu ta da. Ngwõ mane puruta bo. Fanga yire mane ti a ta, tɛda kɔ bɛrɛda ta piri ma na Wuro kɔ sɔma pepe nyona na. 20 Kyà salakawɛre ngwonakɔma kɔ kyà zɛngɛfɛgɛre kiti sɔ a ma hõ da ye ya a kwãgwaga sɔno ma na yɛ. 21 Mɛ̀ kwane zigi mane ti a ma da awe na tɛ Israyɛli ta ngwonawɛta na. Na kwe ngwõ ma mɛ, ngwona da tɛ hõ, sɔma ngwõ nyi saa. 22 Ngwõ pepe na, kyà yàra bɔ ke kabakobɛ mɛ. Ye ya bona birɛ kikima tĩĩ. 23 Ye ma a na soro za yɛ ga. Ye na yera, ye yi mɛlɛkɛe bɔ za, ye ngwõwɔ da ya sugu. 24 Kyà sɔma na bɔ ya bona birɛ hõ ne za wɔkara yàra ye yera ngwɛne, nka ye ha Yesu za ga. 25 Yesu da ye ma: Sɔma na kakiridarakɔma, ka ha dyã la purusɔma ta bɛrɛda na sale ga. 26 Krista mane daga nyane yee nemɛ si hõ kwɔ ya noro hõ ga ra? 27 Ngwõ timi da ngwĩye ngwõ sɛbɛɛ a ta da na Wuro ta bɛrɛda hõ, a ngwõ kɔrɔ yera ye ma na bi Musa ma hõ ya wiri purusɔma pepe ma. 28 Ye vetira ye ya do na ngwĩ sanga ma, Yesu tɛ wɔkara a tine ya zĩ hõ. 29 Ye na mɛ fɔrona da: Na kwe vɛ kɔ ke nemɛ. Le ba, sĩ do kya bɛrɛ. A kwe kwɔ kɔ lɔ kõ hõ. 30 A tanga kɔ lɔ ngwĩ sanga ma zõ do hõ, a buru bi hõ barika yera Wuro ma hõ na yɔyɔ na pere ye ma. 31 Ngwona sanga ma ye nyena kibɛɛ, ye na dɛ̀gɛ̀ tɔ̀. Ngwona no tala hõ a fire ye na. 32 Ye da ye nemɛ ma: Hõ ke to sogo ma, a Wuro ta bɛrɛda kɔrɔ yera ke ma ngwĩ sanga ma, ke kɔrɔ hõ mane tɔba fɔrona ga ra? 33 Ngwona no hõ ye tuma hõ ye bere ya Zerusalem hõ fanene fumɔla kɔ ye tikwesɔma na kweye za. 34 Ngwõwɔ da ye ma: Tĩya na Matigi ngwini, Simõ mana za. 35 Da ngwĩye mane tɛ ye na, ye ngwõ pepe kwɔna ye ma. Ye yera ye ma da ye Yesu buru yɔyɔ na pere ye ma ngwĩ sanga ma, ye mana dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ ngwona sanga ma. 36 Hõ ne to ngwona bɛrɛda hõ, Yesu na taa ye woro hõ. A da ye ma: Wuro syara ta ka ma. 37 Ye ne dyati da yɔ bo ye ngwõ za. Ngwõ yena ye mane kwã fɔrona. 38 Yesu da ye ma: Ngwonona ka kakiri nyangamu? Ngwonona ka siga ka kɔrɔ hõ? 39 Ka ne sera kɔ ne kãe sege hõ tɔ̀ da a mɛ yɛrɛ. Ka le ne na hõ ne sege. Ka tɔ̀ da komavere kɔ wɔrɔ ba ti ni ta ga wɔkara ka nyono ti a na ne ta ngwɛne. 40 A ngwõ yera ngwĩ sanga ma, a ye sera kɔ ye kãe dɔrɔ ye ma. 41 Ye ma sebɛ la ngwõ na nihõdyaro kɔ kabakobe ta ga. Ngwõ yena a da ye ma: Zõfa bo ti ka ta bɛ ra? 42 Ye ngwɛne zɛ sɛrɛ na bo pera ma. 43 A na bi na nɔma ye nyono na. 44 A da ye ma. Hõ ne to ka birɛ, ma bɛrɛda ngwĩye yera ka ma, ngwõ bɔ. Da ngwĩye sɛbɛɛ mya da na Musa ta tõ hõ kɔ purusɔma ta sɛbɛ hõ kɔ Zaburu hõ, a wadyibi ngwõ pepe hõ dopaga. 45 A ne kakiri do kɔba ngwona sanga ma ngwõfatɔ ye Wuro ta bɛrɛda kɔrɔ tɔ̀. 46 A da ye ma: A sɛbɛɛ da Masiya na nyane hõ ngwini sa sara woro hõ a nyi saaro kɔ ma. 47 Ye kɔrɔberebe kɔ kakye yafabe na wadyuli hõ tɛ a togo na si sɔma pepe ma na dofɔga Zerusalem. 48 Ki yɛrɛ tɛ ngwona da syɛrɛ na. 49 Mɛ Tõ datege ngwĩ bi, mɛ yɛrɛ na ngwõ fane ka ma. Nka ka daga wɔ kuru kɔrɔ hõ fɔ ka hõ sebɛbe gũ hõ tuma wuro hõ. 50 A ya kɔ lɔ kuru timi Betani birɛ piri ma. A ye sera duro hõ duba ye ma. 51 Hõ na to ngwona dubatɛbe hõ ye ma, a dɛ̀gɛ̀ ye na hõ duro ba wuro hõ. 52 Ye na yirebɛ hõ ye bere ya Zerusalem kɔ nihõdyaro nemɛ. 53 Ye mane ti Wuro kõ yuu hõ sanga pepe ma ne Wuro yirebɛ.