YAKUBA

¹ Mɛ Yakuba tɛ Wuro kɔ Matigi Yesu Krista ta baratɛta na. Ma bo fo fane ki Wuro ta sɔma ma ngwĩye ngwõ zãzã diniya bi pepetai hõ. ² Mɛ syenɔmane, kɔrɔwɛbe sifa na nyaaye hõ ka gũ ngwĩ sanga ma, ka daga ngwõ dyati nihõdyaro na yireyi. ³ Ka tɔ̀ da somɔnabe gũ kya lanabɛbe na kɔrɔwɛbe barika hõ. ⁴ Nka ka to kya somɔnabe hõ ya tɛda ta ne dopaga, ngwõfatɔ ka hõ dopaga hõ pɔra, fui ka dɛsɛɛ ka na ga. ⁵ Ne kakirikɔmabe hõ mane ti ka na bo sõ ta ga, a ngwõ mɛ Wuro ta, ngwõ na pera ma. Wuro perebe ta sɔma pepe ma hõ kare, a ha nyinibire yera ga. ⁶ Nka a daga ngwõ mɛ kɔ lanabɛbe nemɛ, a ka siga ga. Sõ ngwĩ ngwõ siga, ngwõ sa nyengezu na tumayi ta, panga a bi ne ya kɔ le bi pepetai hõ. ⁷ Ngwõ nemɛ na sõ si ka dyati da ye na fa bo gũ Matigi ta ga. ⁸ A tɛ kɔrɔpɔlate kɔ sabatibariyata na a ta da pepe na. ⁹ Ne Wuro hõ ne syeno na fangadã duro, a daga ni hõ dya ngwõ na. ¹⁰ Ne Wuro hõ syeno na nafɔrote mazibɛ, a daga ni hõ dya ngwõ na mɛ. Nafɔrote na fɔno wɔkara sɔgɔ tulo bahõ. ¹¹ Ne sĩ hõ sa kɔ tu na nyaaye nemɛ, a sɔgɔ kwiyɛbɛ, a na tulo dɔrɔ, a ta forobe yaga. Yee nemɛ, hõ nafɔrote to a ta tɛda hõ, a na yaga. ¹² Kɔrɔwɛbe ku ngwĩ sõ hõ, ngwona te tɛ duba no na. Ne a na teleyi hõ gũ kɔrɔwɛ sanga ma, a na sugunɔmabe na fangama bãfɔla gũ, Matigi ngwĩ na datege bi ye na kanu sɔma ma. ¹³ Ne dayaga na wu hõ sõ bo mamana, ngwona te ka da ye Wuro ngwõ ye mamana ga. Wuro ha sebɛna mamana kɔ dayaga nemɛ ga. A yɛrɛ ha sõ si mamana kɔ dayaga nemɛ ga. ¹⁴ Nka sɔma pepe mamana kɔ dayaga nemɛ ne a yɛrɛ kɔrɔ hõ wu na yagayi hõ na suru na dyebɛ. ¹⁵ Ngwõ timi dayaga na wu na a ka kakye hõ. Kakye na a ta a siri. ¹⁶ Mɛ syenɔmane, ka ka fire ga. ¹⁷ Fa fɔro pepe ngwĩye ngwõ pere ke ma kɔ perefa na dopagayi, ngwõwɔ zi hõ tuma Kininategeta Wuro ta. Wuro ha bere ga. A tino ha katira ga. ¹⁸ A ke sugubɛ tĩyã na bɛrɛda barika hõ, hõ kanya kɔ a yɛrɛ dungo nemɛ ngwõfatɔ ke hõ tɛ gwere vɔrɔ nɔmane na Wuro ta tege fere woro hõ. ¹⁹ Mɛ syenɔmane na kanuye, ka daga ngwõ tɔ̀ da sɔma pepe daga hõ sale mɔ, ye ka sale bɛri ga. Ye wora ka sale ba ga. ²⁰ Ne sõ woro hõ ba, a ha sebɛne da tele ta Wuro nyono na ga. ²¹ Ngwõ yena ka dumatɛbe pepe dira, ngwõ kɔ zugube. Bɛrɛda ngwĩye ngwõ tugo ka kɔrɔ hõ, ka ngwõwɔ fɔga kɔ yɛrɛmazibɛbe nemɛ, ngwõ sebɛne ka kisi. ²² Ka tɛ Wuro ta bɛrɛda na tɛre na. Ka ka tɛ ye na mɔre dama na hõ ka yɛrɛ firebɛ ga. ²³ Sõ ngwĩ hõ Wuro ta bɛrɛda mɔ, ne a mane ya ne kanya kɔ ngwõ nemɛ ga, ngwõ tɛ wɔkara sõ ngwĩ ngwõ ye zĩ sege dubale hõ. ²⁴ A yɛrɛ sege wɛ timi, a ya. A mane ti ngwɛne, a sãfire kɔ ngwõ nemɛ. ²⁵ Nka ngwĩ ngwõ ye nyena ka tõ na dopagayi hõ, ngwõ ngwĩ tɛ vɛnɔma tõ na, hõ wɔ ngwõ ma, ne a ma sãfire kɔ a ta bɛrɛda na mɔye nemɛ ga, ne a hõ ne ta, Wuro na duba ngwona te ma a ta tɛda pepe na. ²⁶ Ne a hõ ne ti sõ bo kɔrɔ hõ da a Wuro ta sogo ya, nka ne a mane ye nĩyõ kɔrɔse ga, a ye yɛrɛ firebɛ. A ta Wuro soga yuru zana. ²⁷ Hõ Wuro ta sogo na kìnìyi ya Tõ Wuro nyono na, bo ngwõ: Be kwa yaraba kɔ yɔfuro yàra ma ye ta ninabãbe yena. Ane be be yɛrɛ kɛ̃gɛlɛ diniya hõ da ma.

¹ Mɛ syenɔmane, ki ngwĩye ngwõ kyà Noronate Matigi Yesu Krista ta sogo ya, ka ka sõ dɛ̀gɛ̀ sõ na ga. ² - ³ Ne sõ bo hõ kwɔ kya nemɛkwe do hõ, sanu na sera hõ kyɛ balo ne ti a soro hõ, zogwaga na fɔroyi ne ti a mogo hõ, ne ka hõ ngwona zogwagate yirebɛ hõ da a ma: Ya tanga kware fɔro ma yoo. Ne fangadã bo hõ na kwɔ mɛ, zokuro ne ti a mogo hõ, ne ka hõ da ngwona fangadã ma: Ya taa yoo, wala be na tanga bɛ lɔ ma ne kã we. ⁴ Ngwona sanga ma ka dɛ̀gɛ̀be ta ka yɔ hõ tɛ kitisɔre na miriyagasɔma na ga ra? ⁵ Syenɔmane, ka mɔ ne ta dɛ̃. Wuro bo diniya hõ fangadãe dɛ̀gɛ̀ ngwõfatɔ ye tɛ ferekɔma na lanabɛbe yena hõ kwɔ a ta fangamabe hõ. A ngwona fangamabe na datege bi ye na kanu sɔma ma. ⁶ Nka ka fangadãe dɛ̀gɛ̀bɛ. Ngwĩye ngwõ fanga dɛ ka ma hõ ka fɔga ya kɔ ka nemɛ kitisɔre birɛ, ngwõwɔ nafɔrokɔma ga ra? ⁷ Wuro toga fɔro ngwĩ pere ka ma, yewɔ ngwõ yaga ga ra? ⁸ Ne ka hõ fangamabe na tõ dopaga wɔkara Wuro ta bɛrɛda ye yera ngwɛne da: Be be nemɛ sõ kanu wɔkara be yɛrɛ, be dafɔre ta. ⁹ Nka ne ka hõ ne sɔma dɛ̀gɛ̀ sɔma na, ka dayaga ta. Ka zarake tõ ta hõ tɛ tõyagare na. ¹⁰ Sõ ngwĩ ngwõ tõ na da pepe ta, nka ne a hõ tõ na fane tala yaga, a zarake ye pepe na. ¹¹ Ngwĩ mane da: Be ka kakalabe ta ga, ngwõ da mɛ: Be ka sõ yɛ ga. Aiwa, ne be mane kakalabe ta ga, nka ne be ne sõ yɛ, be tɛ tõyagata na. ¹² Kiti na sɔ ka ma hõ kanya kɔ vɛnɔma tõ nemɛ. Ngwõ yena kya bɛrɛda kɔ kya yano hõ kanya kɔ ngwõ nemɛ. ¹³ Sõ ngwĩ ha makare ye nemɛ na ga, Wuro ha na makare ngwõ na a ta kiti na ga. Makare ngwõ sebɛbe gũ kiti ma. ¹⁴ Mɛ syenɔmane, ne sõ bo hõ da ye lanabɛbe ti ye ta, ne a ma ngwõ dɔrɔ kɔ tɛda nemɛ ga, ngwõ ngwono fɔro mɔ? Ngwona lanabɛbe sebɛna kisi ra? ¹⁵ Dɔra syenɔma sĩ wala syenɔma yà bo tye ngwĩ mako ti zogore na. Kɔ pepe ma zõfa mane ti ye ta mɛ ga. ¹⁶ Ne ka hõ da ye ma: Ka ya dya. Ka ni hõ dya. Ka zõ nyingi. Ka ka wɔ lu na ga. Nka ne ka ma ye komavere na mako fɔro da pere ye ma ga, ngwõ ngwono fɔro mɔ? ¹⁷ Yee nemɛ si, lanabɛbe ti mɛ. Ne tɛda mane tye ga, ne lanabɛbe ne ti ye sana, a siri. ¹⁸ Nka bo sõ na da: Lanabɛbe ti bi ta, tɛda ne ti mɛ ta. Bya lanabɛbe dɔrɔ ne ma, tɛda nii ka ne tye ga. Mɛ na na lanabɛbe dɔrɔ be ma na tɛda barika hõ. ¹⁹ Be la a na da Wuro tala ngwõ tye, ngwõ fɔro. Zini la ngwõ na mɛ ne sɔma. ²⁰ Kakiridurute. Be tyata hõ tɔ̀ da lanabɛbe siri ne tɛda nii mane tye ga ra? ²¹ Ne na Wuro mane ke bema Ibrahima dyati sõ tele? Ngwõ a ta tɛda barika hõ ga ra, a mane ye no Isaka dɛ salaka wɛ fa ma ngwĩ sanga ma? ²² Be a za da a ta lanabɛbe kɔ a ta tɛda kwe ya nemɛ ta, a ta lanabɛbe dopaga a ta tɛda ta. ²³ Yee nemɛ, Wuro ta bɛrɛda ngwĩ fa yera, ngwõ dopaga. A da: Ibrahima la Wuro na. Ngwõ yena Wuro a ta sõ tele na. Wuro a wiri ye mà. ²⁴ Ka a za da Wuro sõ dyati sõ tele a ta tɛda barika hõ. A ha a ta lanabɛbe dama barika hõ ga. ²⁵ Ngwõ nemɛ mane tɛ kakala tɛ yà Rahab na mɛ. Wuro a dyati yà na teleyi a ta tɛda barika hõ kamasɔrɔ a mane Yahutuye ta fanene fɔga fɔrona hõ kwa ye ma hõ ne dyema ye do soza ma hõ ya. ²⁶ Wɔkara sõ komavere siri ngwɛne, ne a ni mane ti a hõ ga, yee nemɛ si, lanabɛbe siri ne tɛda nii mane tye ga.

¹ Syenɔmane, ka na nyaaye ka tɛ kalamogi na ga kamasɔrɔ ka tɔ̀ da mɛ̀ ngwĩye kalamogi, myà kiti na sigeyi hõ yaloyi bɔ sɛrɛye ma. ² Ke pepe fire tɛno nyaa na. Sõ ngwĩ ngwõ fire bɛrɛda na ga, ngwona te sõ na dopagayi. A sebɛne ye komavere pepe fɔga. ³ Ke garefere ka syori da hõ ngwõfatɔ ye ke dungo ta. Ke sebɛne komavere pepe berebɛ kɔ ngwõ nemɛ ne ya bi pepe hõ. ⁴ Ka zu ngwõ̀ ma korore sege. Ye yire fɔrona, panga yee ye nyɛ. Nka ye ye berebɛ kɔ filelu fɛ̃fɛ̃ nemɛ hõ ya korote dungo na ya do hõ. ⁵ Yee nemɛ, sõ nĩyõ ngwõ komavere na fɛ̃fɛ̃yi bo. Nka a da yee yera hõ ye yɛrɛ yirebɛ. Togo na fɛ̃fɛ̃yi sege. Nka a sebɛne syã na yireyi ngwona. ⁶ Nĩyõ tɛ wɔkara togo. A ti ke hõ wɔkara diniya ngwĩ ngwõ pagaa zugube na. A tanga ke komavere woro hõ, hõ komavere pepe dõõbɛ. A togo syu kyà da pepe na, a yɛrɛ syuu hõ sa dyahanama hõ. ⁷ Sɔkɔba fere kɔ yala kɔ vɔlɔlɔ fere kɔ zu hõ fere, sõ sebɛne ngwõwɔ pepe darobɛ, ye mɔ sɔma ta. ⁸ Nka sõ si ha sebɛne nĩyõ darobɛ ga. Dayaga na darobariyayi, ngwõ nĩyõ. A pagaa sõ yɛ baga na. ⁹ Ke Matigi ke Tõ Wuro yirebɛ kɔ nĩyõ nemɛ. Nka Wuro sɔma ngwĩye tege kɔ ye dya nemɛ, ke ngwõwɔ voda kɔ nĩyõ nemɛ mɛ. ¹⁰ Yirebɛbe kɔ voda bɛrɛda pepe pɔla kwe ne sa do tala hõ. Mɛ syenɔmane, ngwõ ha daga tɛ ga. ¹¹ Zu na dyayi kɔ zu na sagayi sebɛne kwe ne pɛ̃ ne sa zupɛ̃wuru tala hõ ra? ¹² Mɛ syenɔmane, kafɔna sɔno sebɛne oliviye no vɔrɔ ra? Rezɛ̃ sɔno sebɛne kafɔna no vɔrɔ ra? Nyengezu ha sebɛne zu na dyayi sabɛ mɛ ga. ¹³ Ka na we sõ kakiri ngwõ yire, a ne da tɔ̀? Ngwona te hõ ya tɛda dɔrɔ kɔ a ta yanɔma fɔro kɔ yɛrɛmazibɛbe kɔ kakirikɔmabe nemɛ. ¹⁴ Nka ne kereyabe kɔ woramarabe ne ti ka kɔrɔ hõ, ngwõ kɔ dɛ̀gɛ̀be na kɔrɔ, ka ka ka yɛrɛ yirebɛ hõ nĩyõ sɔ kasɔrɔ ye mane tĩyã ga. ¹⁵ Kakirikɔmabe ngwĩ ngwõ zi hõ tuma wuro hõ, ngwõ ha ngwõ ga. Ngwõ lagakõ ma kakirikɔmabe. Ngwõ komavereyi ngwĩ ngwõ sa Setane ta. ¹⁶ Kereyabe ti ngwõ ngwɛ̃, dɛ̀gɛ̀be na kɔrɔ ti ngwɛ̃ mɛ. Da na nyangamuye kɔ dayaga sifa pepe ti ngwɛ̃. ¹⁷ Nka kakirikɔmabe ngwĩ ngwõ na hõ tuma wuro hõ, a na kìnìyi dɛ̃. Ngwõ timi a syara kɔ worakwɔnabe kya. A kwɛ̃fɛgɛta. A pagaa makare kɔ dafɔretɛbe na. A ha sõ dɛ̀gɛ̀ sõ na ga. Dapɔlabɛribe ha ti a hõ ga. ¹⁸ Yɛre ngwõ syara tugo. Ye na ngwĩ fa gũ, ngwõ yanɔma fɔro.

¹ Birisi kɔ dakwiyɛro ngwĩye ti ka woro hõ, we ngwõwɔ tuma? Wu na sigeyi ngwĩye ngwõ kwini ka komavere hõ, ye sa ngwõwɔ hõ ga ra? ² Fere nyaa na wu ti ka na, ngwona fa si ha ti ka soro hõ ga. Ngwõ yena ka sɔma yɛ. Ka nyono sa fere nyaa na, nka ka ha sebɛne ngwõwɔ gũ ga. Ngwõ yena birisi kɔ dakwiyɛro ti ka woro hõ. Ka ngwĩ fa kya, ka ha ngwõ mɛ Wuro ta ga, ngwõ yena ka ha a gũ ga. ³ Ka mɛ, ka ha fa gũ ga kamasɔrɔ ka mɛno ha fɔro ga. Ka mɛ ngwõfatɔ ka a yaga kya wu na sigeyi na da hõ. ⁴ Telebariyasɔma, ka tɔ̀ da ne sõ hõ tɛ diniya mà na, a tɛ Wuro zugu na ga ra? Ngwĩ tyata tɛ diniya mà na, ngwõ ye yɛrɛ ta Wuro zugu. ⁵ Ka dyati da Wuro ta bɛrɛda bɛri zana ra? A da: Wuro ni ngwĩ ka ke hõ, kereyabe ti a hõ ngwõ ta piri ma na. ⁶ Ngwõ pepe na, Wuro nema kwe nema ma, kamasɔrɔ Wuro ta bɛrɛda da: Wuro yɛrɛyirebɛre kwini nka a nema pere yɛrɛmazibɛsɔma ma. ⁷ Ngwõ yena ka mɔ Wuro ta. Ka taa Setane yɛ̀rɛ̀ na kwini. Ne ngwõ hõ tɛ, a na tongo dɛrɛ ka na. ⁸ Ka na ka dɔbɛ Wuro na, Wuro na ye dɔbɛ ka na mɛ. Ki kakyetɛre, ka ka sera wa. Kɔrɔpɔlakɔma, ka ka kɔrɔ kìnìbɛ. ⁹ Ka ni na hõ bã. Ka ni na na bãyi hõ mɔgɔ kɔ nyenazyo nemɛ. Kya ziru hõ tɛ zɛngɛnyamabe na. Kya nihõdyaro hõ tɛ ninabano na. ¹⁰ Ka ka yɛrɛ mazibɛ Matigi zĩ hõ. Ne ngwõ hõ tɛ, awe na ka duro. ¹¹ Syenɔmane, ka ka ka nemɛ dayaga bɛri ga. Ngwĩ ngwõ ye syeno dayaga bɛri, wala ne a ne kiti sɔ ye syeno ma, ngwõ tõ dayaga bɛri hõ kiti sɔ tõ ma. Aiwa, ne be hõ ne kiti sɔ tõ ma, be ha tõ na sogo na yata titiri ga fɔ kitisɔta. ¹² Wuro sonala ngwõ tõ na tegeta kɔ a na kitisɔta. Ngwõ sebɛne sõ kisi wala na yaga. Nka bi kɔ mɔ, hõ ne kiti sɔ be nemɛ sõ ma? ¹³ Ka mɔ ne ta dɛ̀, ki ngwĩye ngwõ da: Sɔma wala sɛ̃ mɛ̀ na ya kuru gwaga bo hõ, hõ dɔ tala ta ngwɛ̃ hõ dyako tɛ hõ gwana gũ. ¹⁴ Ka ha sɛ̃ ta da tɔ̀ ga. Ka ti wɔkara kotulu bahõ. A ye dɔrɔ hõ wakati zɔgɔta ta. Ngwõ timi a ha zɛ titiri ga. ¹⁵ Ka daga da: Ne Matigi hõ dyã, ne ma na suguyi hõ wɔ yɛ, ka na bɔ ta hõ bɔ ta. ¹⁶ Nka basyɛ ka ka yɛrɛ yirebɛ ne togo tɛ. Ngwõ nemɛ na yɛrɛyirebɛbe ha fɔro ga. ¹⁷ Ngwõ yena sõ ngwĩ ngwõ dafɔre tɛno tɔ̀ ne a ma ye ta ga, ngwõ kakye ngwona te ma.

¹ Ki ferekɔma, ka mɔ ne ta. Ka mɔgɔ hõ songo kya ninabano ta ngwĩye ngwõ na bɛrɛ ka ma. ² Kya nafɔre vɔra. Tonina kya zogore nɔma. ³ Lege ba kya sanu kɔ kya gwana ma. Ngwona lege na tɛ ka syɛrɛ na hõ ka komavere zõ na wɛ wɔkara togo bahõ. Ka kya fere kwe bo kɔ na wɛbɛyi ma. ⁴ Baratɛre ngwĩye kya lɔ tugo fere kyɛ̃, ka ha ngwõwɔ sara ga. Ngwona baratɛre tine songo ka ma. Tugo fere kyɛne songo kõ kwɔ Sebɛbenate Matigi Wuro turu hõ. ⁵ Ka fangama zõfa na dama fɔnoye zõ hõ ka to lagakõ ma hõ ka yɛrɛ ka nihõdyaro na da hõ. Ka mane ka kɔrɔ paga fere yɛ kɔ ma. ⁶ Ka sõ na teleyi zarake na yɛ, a ma ka kwini ga. ⁷ Aiwa, syenɔmane, ka somɔna fɔ Matigi hõ na. Ka sege, lagasõta lagakõ na sõ fere na fɔroye yɛ̀rɛ̀. A somɔnabe ta fɔ a hõ wurozu na gwereyi kɔ a na lɛlomayi gũ. ⁸ Ki mɛ, ka somɔna hõ ka wora sige kamasɔrɔ Matigi na sanga vetira. ⁹ Syenɔmane, ka ka dumudumu bɛrɛda yera ka nemɛ ma ga ngwõfatɔ Wuro ka na ka zarake ga. Kitisɔta vetira, a taa konõdo ma. ¹⁰ Mɛ syenɔmane, purusɔma ngwĩye mane bɛri Matigi togo na, ka ngwõwɔ ta nyane kɔ ye ta somɔnabe sɛmɛ. ¹¹ Ngwona sɔma ngwĩye ngwõ kɔrɔwɛbe somɔna, ke da ngwõwɔ duba nɔmane. Ka Zobi ta somɔnabe ta da mɔ. Ka Matigi ta tɛda za, a ngwĩ ta a ma lɛloma kamasɔrɔ Matigi pagaa sena kɔ makare na. ¹² Ngwõ pepe na, mɛ syenɔmane, ka ka ka sũ fyu ga. Ka ka ka sũ wurokõ ma wala lagakõ ma ga. Ka ka sunɔma za si ta ga. Ka dyã ngwĩ na, ka dyã ngwõ na. Ka maga ngwĩ na, ka maga ngwõ na. Ka ngwõ ta ngwõfatɔ Wuro ka na kiti bɛrɛbɛ ka ma ga. ¹³ Sõ bo ti ka woro hõ ngwĩ ngwõ nyane ra? Ye Wuro mɛ. Bo ni hõ dya ra? Ye yirebɛ turu sõ. ¹⁴ Bo sõ ti ka woro hõ ngwĩ ngwõ pare ra? Ye eglise somɔlala wiri ye Wuro mɛ a ma hõ nyi tĩ a ma kɔ Matigi togo nemɛ. ¹⁵ Wuro mɛbe ngwĩ ngwõ tɛ kɔ lanabɛbe nemɛ, ngwõ na komatoga pareta kisi, Matigi na a kɛnɛbɛ. A kakye ngwĩye ta, ngwõwɔ na yafa a ma. ¹⁶ Ka kya kakye yera ka nemɛ ma hõ Wuro mɛ nemɛ ma ngwõfatɔ ka hõ kɛnɛ. Sõ tele ta Wuro mɛbe na yireyi, a ne ye nyanga a na, fanga ti ngwõ hõ fɔrona. ¹⁷ Eli mane ke nemɛ na sõ bo. A mane Wuro mɛ hõ ye nyanga a na, ye Wuro ka mɛnɛ ga. Wuro ma mɛnɛ lagakõ ma dɔgɔ saa kɔ yɛgɛ konala kɔrɔ hõ ga. ¹⁸ Ngwõ timi a Wuro mɛ yɛ mɛ, Wuro wurozu pere, lagakõ ma sõ fere fɔro. ¹⁹ - ²⁰ Mɛ syenɔmane, ne ka na bo hõ fire hõ tĩyã na sogo dira, ne bo sõ hõ na berebɛ, ka daga na famu da ngwĩ sõ hõ kakyetɛta berebɛ na wa a ta fire sogo ma, a na ngwona sonala kisi siri ma hõ kakye nyaa nyaa dibɛ ne wa yɛ.