HEBURU KƆMA

1

1 Gweregwerena Wuro mane bɛri ke bemae ta purusɔma barika hõ sanga nyaa ma kɔ tɛno nyaa na. 2 Nka bo wakati na wɛbɛyi ma, a bɛri ke ta a Nonanimisĩ barika hõ. Wuro diniya tege ye Nonanimisĩ barika hõ, hõ na latege da a na tɛ fere pepe na kɔrɔbita na. 3 Ke Wuro ta noro na wɔlɔyi za a hõ. A Wuro dya yɛrɛyɛrɛ dɔrɔ. A tɛ fere pepe ye nemɛ fɔga kɔ a ta bɛrɛda na tɛnɛye nemɛ. A mane sɔma kìnìbɛ ne wɛ ye ta kakye ma ngwĩ sanga ma, a bere ba ya tanga Sebɛbe na yireyi na te digesoro ma wuro hõ. 4 Nonanimisĩ togo ngwĩ gũ Wuro ta, ngwona togo yireyi mɛlɛkɛe togo ma ngwɛne, yee nemɛ awe yɛrɛ fõ kɔ mɛlɛkɛe nemɛ. 5 Wuro ha da zɛ ya mɛlɛkɛ bo ma, ye: Be mɛ nonanimisĩ, ma be vɔrɔ sɔma, mɛ tɛ be tõ na. A ha yera mɛlɛkɛ ta da na mɛ da: Ma na tɛ a tõ na, a na tɛ ne no na ga. 6 Nka Wuro ye Nonanimisĩ na gwere vɔrɔyi fane diniya hõ ngwĩ sanga ma, a da: Wuro ta mɛlɛkɛe pepe daga na yirebɛ. 7 A ngwĩ fa yera mɛlɛkɛe ta da na, bo ngwõ: Ya ya mɛlɛkɛe ta panga na hõ na ta baratɛrɛ ta toga kini na. 8 Nka Wuro a yera ye Nonanimisĩ ta da na, ye: E Wuro, bya fangama tanga kware na wɔ yɛ abada fɔ abada. Be ngwonakɔmabe na teleyi ta bya fangamabe hõ. 9 Telebe da dya be ma fɔrona. Zugube ta da ha dya be ma fyu ga. Ngwõ yena bya Wuro be dɛ̀gɛ̀ hõ be paga kɔ nihõdyaro nemɛ hõ tanga do na yireyi pere be ma hõ yaloyi be nemɛne pepeye ma. 10 A da mɛ: Bi Matigi ngwõ lagakõ du tege gweregwerena. Bi yɛrɛ soro ngwõ wurokõ tege. 11 Ngwõwɔ pepe na yaga nka bi na wɔ yɛ. Ye na biri wɔkara zogo biri ngwɛne. 12 Be na ye kwini wɔkara sõ zogo kwini ngwɛne. Ye na bere wɔkara zogo zĩ bere ngwɛne. Nka be na wɔ tino tala na, be ha na biri ga. 13 Wuro ha yera zɛ mɛlɛkɛ si ma, ye: Tanga ne digesoro ma fɔ ma hõ be zugi ka be kãe we ga. 14 Aiwa, mɛlɛkɛe ngwõ ngwono? Ye pepe ni ngwĩye ngwõ bara ta Wuro ma. Sɔma ngwĩye ngwõ na kisibe gũ, Wuro mɛlɛkɛe fane hõ ngwõwɔ mako fɔro.

2

1 Ngwõ yena ke tĩyã na bɛrɛda ngwĩye mɔ, ke daga ke kakiri to ngwõwɔ na fɔrona ngwõfatɔ ke ka na fire ngwona da ta piri ma na hõ ne dira ga. 2 Mɛlɛkɛe mane bɛrɛda ngwĩye yera ke bemae ma, ngwõ tĩyã na da. Sõ ngwĩ ha ngwona bɛrɛda fɔga ga kɔ ngwĩye ha ye kwɛ̃ fɔga ga, ngwõwɔ mane nyane gũ, ye mane daga kɔ ngwĩye nemɛ. 3 Ne ye hõ mane tɛ yee, ne na ke na kisi ngwona nyane ma ne ke hõ maga ngwona kisibe na yireyi hõ? Matigi yɛrɛ mane pya ne ngwona kisibe na da yera. Ngwõ timi ngwĩye ngwõ mɔ a ta, ngwõwɔ ye yera ne kìnìbe da ye tĩyã. 4 Wuro ye ta syɛrɛbe kìnìbɛ kɔ tagamasɛ̃ kɔ da yee kɔ kabako da sifa pepe ua nyaaye nemɛ. A Ni na kìnìyi ta perefere pere sɔma ma hõ kanya kɔ ye yɛrɛ dungo nemɛ. 5 Aiwa, ke bɛri diniya na nayi ngwĩ ta da na, Wuro ha ngwona ngwonakɔmabe pere mɛlɛkɛe ma ga. 6 Nka bo sõ a sɛbɛ Wuro ta bɛrɛda hõ, ye: Sõ ngwõ ngwono, fɔ bi Wuro hõ ne miri a ta da na? Adama no ngwõ ngwono, fɔ bi Wuro hõ ne be kakiri to a na? 7 Be a dɛgɛbɛ hõ yaloyi mɛlɛkɛe ma wakati zɔgɔta. Noro kɔ yirebɛbe ngwĩye ngwõ ti fangama ta, be ngwõ nemɛ na noro kɔ ngwõ nemɛ na yirebɛbe pera ma. 8 Be a tege fere pepe ngwõ na. Ne a hõ yera da Wuro a tege fere pepe ngwõ̀ na, ngwõ kɔrɔ fa si ha tye ngwĩ ha mɔ a ta ga. Ngwõ pepe na, ke ba a na tangayi za fere pepe ngwõ̀ na dɛ̃ ga. 9 Nka ke ngwĩ fa za ngwõ boo: Ke Yesu za ngwĩ mane ti mɛlɛkɛe we zɔgɔta ngwõfatɔ a hõ siri sɔma pepe yena Wuro ta nema barika hõ. Basyɛ ke a za, a mane ngwona siri da somɔna. Ngwõ yena noro kɔ yirebɛbe na fangama bãfɔla pn a ngwõ̀ hõ. 10 Tĩyã na, Wuro ngwĩ ngwõ fere pepe tege hõ kwa fere pepe ma, a dya ngwõ ma Yesu hõ do fɔno nyane da pepe woro hõ ngwõfatɔ a hõ tɛ dopagayi na. A ngwõ ta ngwõfatɔ a hõ nɔmane nyaa kwɔbɛ a ta noro hõ kamasɔrɔ Yesu ngwõ ye zĩ fɔga hõ kisibe gũ. 11 Yesu ngwĩ ngwõ sɔma kìnìbɛ ye ta kakye ma kɔ sɔma ngwĩye ngwõ kìnì, awe kɔ ngwõwɔ pepe kwe tõ tala ma. Ngwõ yena Yesu ha piri hõ ngwõwɔ wiri ye syenɔmane ga. 12 A da: E Wuro, ma na be togo yera ne syenɔmane ma, ma na be na yirebɛ turo sõ zamɛ woro hõ. 13 A da mɛ: Ma na ne zigi dɛ Wuro ma. A da mɛ: Wuro nɔmane ngwĩye pere ne ma, bo mɛ kɔ ngwõwɔ 14 Yesu ngwĩye wiri nɔmane, komavere kɔ tõ ti ngwõwɔ ta. Ngwõ yena Yesu tɛ ngwõ nemɛ na mɛ hõ tɛ sõ na. A ngwõ ta ngwõfatɔ siri ta fanga ti Setane ngwĩ soro hõ, a hõ ngwõ ta fanga yaga kɔ ye yɛrɛ ta siri nemɛ. 15 Yee nemɛ, ngwĩye mane ti siri na kũ̀ na tɛrɛbe hõ ye si pepe na, a hõ ngwõwɔ pepe ta vɛnɔmane na. 16 Tĩyã na, a ha na hõ mɛlɛkɛe dyema ga. A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ, ye: A na hõ Ibrahima timi kɔma dyema. 17 Ngwõ yena a mane daga tɛ ye syenɔmane nemɛ na, da pepe na ngwõfatɔ a hõ tɛ ye ta salakawɛre ngwonate na fɔroyi na Wuro ta bara hõ, hõ ya sɔma ta kakye na ku sara. 18 A yɛrɛ mane nyane hõ kɔrɔwɛbe somɔna. Ngwõ yena a sebɛne kɔrɔ wɛ sɔma dyema basyɛ.

3

1 Ngwõ yena, syenɔmane na lanabe sɔma, Wuro ki ngwĩye wiri, ka miri Yesu ta da na. Wuro ngwõ fane hõ na ta kyà lanabɛbe na salakawɛre ngwonate na. 2 Wuro mane bara ngwĩ pera ma, a mane tɛ saratipagata na ngwona da na wɔkara Musa mane tɛ saratipagata na a ta bara ta da na Wuro ta kõ hõ ngwene. 3 Kõ na tɔgeta yirebɛbe gũ hõ yaloyi kõ yɛrɛ ma. Yee nemɛ, Yesu daga kɔ yirebɛbe nemɛ hõ yaloyi Musa ma. 4 Kwã pepe, sõ ngwõ ye tɔgɔ. Nka fere pepe na tegeta, ngwõ Wuro. 5 Musa kwane mane tɛ saratipagata na Wuro ta kõ pepe kɔrɔ hõ wɔkara baratɛta ngwõfatɔ Wuro hõ ngwĩ fa pepe yera, a ngwõ na syɛrɛbe ta. 6 Nka Krista tɛ saratipagata na. A Wuro Nonanimisĩ ngwĩ ngwõ tanga Wuro ta kõ ngwõ̀ na. A ta kõ ngwõ ke, ne ke ne wɔ kyà zigi ma kɔ worasigi nemɛ hõ ni hõ dya a ta da na. 7 Ngwõ yena, wɔkara Ni na kìnìyi ye yera ngwɛne: Ne ka hõ Wuro bɛri kõ mɔ sɔma, ka ka ka kɔrɔ sigebɛ ga. 8 Ka ka ka kɔrɔ sigebɛ wɔkara ngwĩ fa mane tɛ muruti sanga ma, ka mane Wuro kɔrɔ wa ngwĩ sanga ma sɔkogo hõ. 9 Wuro da: Ka bemae mya tɛda za dɔgɔ kepɔla kɔrɔ hõ. Nka hale o ye ne kɔrɔ wa hõ ne nyane ngwɛ̃. 10 Ngwõ yena ne woro ba ngwona wakati ma sɔma ta. Mɛ da: Ye kɔrɔ hõ da ye firebɛ sanga pepe ma. Ye ha mya sogo tɔ̀ ga. 11 Mɛ woro na bayi ne sũ da: Makwɔnabɛ do ngwĩ ti ne birɛ, ye ha na kwɔ ngwɛ̃ fyu ga. 12 Syenɔmane, ka ka yɛrɛ kɔrɔse ngwõfatɔ lanabɛbariyabe na kɔrɔ yɔ ka gũ ka na sõ si kɔrɔ hõ, hõ maga Wuro na suguyi hõ ga. 13 Nka ka ka nemɛ ladi kɔ o kɔ ngwõfatɔ kakye ka na ka na sõ si firebɛ hõ ka kɔrɔ sigebɛ ga. Wuro ta bɛrɛda da sɔma kɔ, ngwõ kɔrɔ a bɛri ke basyɛ kɔma ta. 14 Ke tɛ Krista ta nemɛkwesɔma na, ne ke hõ wɔ kyà zigi na kìnìyi na gwereyi ma fɔ wɛ sanga ma. 15 Wuro ta bɛrɛda da: Ne ka hõ Wuro bɛri kõ mɔ sɔma, ka ka ka kɔrɔ sigebɛ ga wɔkara ka mane ta ngwɛne muruti kɔ ma. 16 Ngwĩye ngwõ Wuro kõ mɔ hõ muruti a ma, ngwõwɔ mane kɔ kɔ kɔ? Musa mane sɔma pepe ngwĩye zĩ fɔga hõ sa kɔ lɔ Misira gana hõ, ye mane ngwõwɔ ga ra? 17 Wuro woro mane ba kɔ kɔ kɔ ta dɔgɔ kepɔla kɔrɔ hõ? Ngwĩye ngwõ kakye ta hõ siri sɔkogo hõ, ye mane ngwõwɔ ga ra? 18 Wuro mane ye sũ kɔ kɔ kɔ ta da na ye makwɔnabɛ do ngwĩ ti ye birɛ, ye ye ha na kwɔ ngwɛ̃ ga? A mane bɛri ngwona muruti sɔma ta da na. 19 Yee nemɛ, ke a za da ye ha mane kwɔ ngwona makwɔnabɛ do hõ ye ta lanabɛbariyabe ta ga.

4

1 Wuro datege bi ke ma da makwɔnabɛ do ngwĩ ti a birɛ, ke na kwɔ ngwɛ̃. Ke daga ke yɛrɛ kɔrɔse fɔrona ngwõfatɔ ka na sõ si ka na kwɔ bana ngwɛ̃ ga. 2 Ke kwane Bɛrɛda Fɔre mɔ wɔkara ngwona sɔma ye mɔ ngwɛne hõ ne to sɔkogo hõ. Ye ngwona bɛrɛda mɔ nka ngwõ ha mane fui fɔro ye ma ga kamasɔrɔ ye ha ngwona bɛrɛda fɔga kɔ lanabɛbe nemɛ ga. 3 Wɔkara Wuro a yera ngwɛne da: Mɛ woro mane ba, mɛ ne sũ da, Makwɔnabɛ do ngwĩ ti ne birɛ, ye ha na kwɔ ngwɛ̃ ga. Ke ngwĩye ngwõ lanabɛbe ta, makwɔnabɛ do ngwĩ ti Wuro birɛ, ke kwane na kwɔ ngwɛ̃. A ngwõ yera hale kasɔrɔ a ta bara mane dopaga wɛ na dofɔga diniya tege sanga ma. 4 Bo piri bo ma a sɛbɛɛ Wuro ta Bɛrɛda hõ nyi kopɔraro ta da na, ye: Wuro waro ya bara pepe na hõ makwɔnabɛ nyi kopɔraro kɔ ma. 5 A sɛbɛɛ bi za hõ ngwona da na mɛ da: Ye ha na kwɔ mɛ birɛ hõ makwɔnabɛ ngwɛ̃ ga. 6 Ngwĩye mane pya ngwona Bɛrɛda Fɔre mɔ, ngwõwɔ ha kwɔ hõ makwɔnabɛ ye ta lanabɛbariyabe yena ga. Nka sɔma ye sebɛne kwɔ ngwɛ̃ hõ makwɔnabɛ. 7 Ngwõ yena Wuro kɔ za bo tege, a ngwõ wiri sɔma kɔ. Wakati nyaa fɔno wɛ timi ma, a mane ngwõ yera Dauda do hõ, wɔkara ngwĩ fa mane yera wɛ da: Ne ka hõ Wuro bɛri kõ mɔ, ka ka ka kɔrɔ sigebɛ ga. 8 Aiwa, ne Zosue mane makwɔnabɛ do pere ngwona sɔma ma, Wuro ha mane na bɛri zayi ta da na ngwõ timi ma ga. 9 Ngwõ yena Wuro makwɔnabɛ nyi kopɔraro kɔ ma ngwɛne, ngwona makwɔnabɛbe nemɛ wɔ Wuro ta sɔma ma. 10 Ngwĩ ngwõ kwɔ Wuro birɛ hõ makwɔnabɛ ngwɛ̃, ngwõ na makwɔnabɛ a ta bara pepe na wɔkara Wuro mane makwɔnabɛ ngwɛne. 11 Ngwõ yena ke nyɛ ke yɛrɛ ma hõ kwɔ ngwona ngwɛ̃ hõ makwɔnabɛ ngwõfatɔ sõ si ka ngwona kwɛ̃dirɛbe nemɛ ta hõ fire ga. 12 Aiwa, Wuro ta bɛrɛda sugu, ye bara ta. Ngwona bɛrɛda do dya hõ yaloyi tabala na dapɔla ma. A kwɔ fɔ hõ kɔrɔ kɔ ni dɛ̀gɛ̀ ne wa nemɛ na. A kwɔ fɔ hõ wiri woro tugu do kɔ sɛmɛ woro hõ. A kwɔ fɔ a hõ sõ kɔrɔ hõ miri kɔ a dungo na da pepe kikyɛ hõ ne tɔ̀. 13 Tege fa si ha dõ Wuro na ga. Ke daga kyà da yera Wuro ngwĩ ma, da pepe kibɛɛ ngwõ zĩ hõ. A fere pepe za ne tɔ̀. 14 Salakawɛre ngwonate na yireyi ti ke ta ngwĩ ba ya fɔ Wuro zĩ hõ, ngwõ Yesu Wuro Nonanimisĩ. Ngwõ yena ke lanabɛbe ngwĩ ta da yera, ke daga wɔ ngwõ ma. 15 Salakawɛre ngwonate ngwĩ ha sebɛne makare ke na kyà barikadɛgɛbe na ga, ngwõ ha ti ke ta ga. Nka kyà salakawɛre ngwonate mane kɔrɔ wɛ da pepe na wɔkara ke yɛrɛ, nka a ha kakye si ta ga. 16 Ngwõ yena ke wora na sigeye ke dɔbɛ Wuro ta fangama tanga kware na, ke nema gũ ngwõ ngwɛ̃. Ngwona sanga ma ke na makare gũ kɔ nema ngwĩ ngwõ na ke dyema wakati na fɔroyi ma.

5

1 Aiwa, salakawɛre ngwonakɔma ye ngwĩye dɛ̀gɛ̀ ne wa sɔma woro hõ, ye ngwõwɔ tege hõ ne ka Wuro ta bara hõ ngwõfatɔ ye hõ perefere pere ne salaka wa Wuro ma ye ta kakye yafabe yena. 2 Barikadɛgɛbe ti kɔ ye yɛrɛ nemɛ. Ngwõ yena ye sebɛne sena datɔbariyasɔma kɔ firesɔma na. 3 Ngwona barikadɛgɛbe yena ye daga salaka wa ye yɛrɛ ta kakye yena wɔkara ye ye ta sɔma sɛrɛ ta kakye yena ngwɛne. 4 Aiwa, sõ si ha kwɔ salakawɛbe na ngwonakɔmabe na yirebɛbe hõ ye yɛrɛ ma ga, fɔ Wuro hõ ngwĩ wiri na ka ye hõ, wɔkara a mane Arõ wiri ngwɛne. 5 Yee nemɛ, Krista ha ye yɛrɛ yirebɛ mɛ hõ tɛ salakawɛre ngwonate na ga. Nka a Wuro ngwĩ ngwõ bɛri a ta hõ da a ma: Be mɛ Nonanimisĩ, mɛ tɛ be tõ na sɔma. 6 A yera bi za hõ mɛ da: Be na tɛ salakawɛta na fɔ abada wɔkara Melekisedeki ta nemɛkwekuru bahõ. 7 Hõ Yesu to bɛ lagakõ ma, a mane Wuro mɛ kɔ songo kõ na yireyi nemɛ hõ mɔgɔ Wuro zĩ hõ, awe ngwĩ mane sebɛna kisi siri ma. Wuro na ta mɛbe dyabi a ta Wuro kwãbe yena. 8 A mane Wuro Nonanimisĩ. Nka hale o a mane kwɛ̃fɛgɛbe sɛmɛ a ta nyane na wakati ma. 9 A dopaga wɛ timi ma, a tɛ kisibe na dokibɛta na sɔma pepe ma, ngwĩye ngwõ a kwɛ̃ fɔga. 10 Wuro a wiri hõ na ta Melekisedeki nemɛ na salakawɛre ngwonate na. 11 Da nyaa ti mɛ̀ ta hõ ne yera ka ma ngwona da na nka hõ ngwona da kɔrɔ yera ka ma ngwõ sige kamasɔrɔ ka ha da famu sale ga. 12 Be da ye zi ka mane daga tɛ kalamogi na. Nka hale sɔma ka mako ti kalamogi na hõ ka kala kɔ Wuro ta bɛrɛda na dofɛgɛ do nemɛ. Ke mako ti nyingi na wɔkara bibi mako ti a na ngwɛne. Ka ha sebɛne nyobulu zõ ga. 13 Ye bibi woro kɔ nyingi nemɛ, a ha telebe na da kɔ dayaga na da dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ ga. 14 Nka nyobulu ngwõ sɔma papa ta zõfa. Ngwõwɔ sebɛne dafɔre kɔ dayaga dɛ̀gɛ̀ ne wa nemɛ na kamasɔrɔ ye daro ngwona da na.

6

1 Ngwõ yena ka to ke Krista na kala na dofɛgɛ do to yɛ hõ ya zĩ hõ kala na yireyi na. Ke ha daga bere ngwona kala na dofɛgɛ do ma ga, ye ke la Wuro na, ye ke tɛda kuro to yɛ. 2 Ke ha daga ke bere batizɛbe ta da ma hõ ne ngwõ yera ga. Ke ke sera dɛ sɔma ma ngwɛne, ke ha daga bere ngwona da ma hõ ngwõ kìnìbɛ yɛ ga. Ane ke ha daga ke bere ne sara ngwini da kɔ kiti da na wɛbariyayi ta da yera ga. 3 Ka to ke ya zĩ. Ne Wuro hõ dyã, ke na ngwõ ta. 4 Ne ngwona sɔma ta da ti ngwĩye ngwõ Wuro ta kìnì gũ ne wɛ kanyono tala na hõ wuro hõ perefere ta da tɔ hõ nii gũ Ni na kìnìyi ta da na? 5 Ye mane tɔ̀ da Wuro ta bɛrɛda fa na fɔroyi. Ye wakati na nayi ta sebɛbe ta da tɔ̀. 6 Ne ngwõwɔ hõ ne bɛrɛ ne sa sogo hõ, ye ha sebɛne bere ne ye tino katira titiri ga kamasɔrɔ ye bere ne Wuro Nonanimisĩ kwãgwaga sɔno ma hõ na piribɛ sɔma pepe nyono na. 7 Wuro mɛnɛ nyaa lagakõ ngwĩ ma, sõ fere ngwĩye ngwõ fɔga ngwona lagakõ ma ne fɔro ye na sõ sɔma ta, Wuro na duba ngwona lagakõ ma. 8 Nka ne sanɔma kɔ sɔkogo yɔ ne fɔga a hõ, ngwĩye ha fui fɔro ga, zɔgɔta Wuro na a voda. Togo na a ngwona bo kɔ ma. 9 Ngwõ pepe na, mɛ syenɔmane na kanuye, hale mɛ̀ ne bɛri yee, mɛ̀ zigi tanga kya piri ma na, da ka tino fõ kɔ ngwõ nemɛ. Mɛ̀ tɔ̀ da ki ti kisibe na sogo ma. 10 Wuro ha telebariyata ga. A ha na sãfire kɔ kya tɛda nemɛ ga. Ka kanube ngwĩ dɔrɔ kɔ a togo nemɛ, a ha na sãfire kɔ ngwõ nemɛ ga. Ka mane ka syenɔmane na lanabe sɔma mako fɔro, ka ye mako fɔro hale sɔma. 11 Nka mɛ̀ tyata ka pepe sɔma tala tala hõ ka nyanga yee fɔ wɛ sanga ma ngwõfatɔ ka zigi ti da ngwĩ ma, ngwõ na dopaga ka ta. 12 Mɛ̀ ha tyata ka tɛ komabasɔma na ga. Nka Wuro datege bi kɔrɔ ngwĩ ta da na, ngwĩye ngwõ gũ lanabɛbe kɔ somɔnabe barika hõ, ka hõ tɛ ngwõwɔ na gũsɔma na. 13 Wuro datege bi Ibrahima ma ngwĩ sanga ma, a ye sũ ngwona da na. A ha sõ za za ngwĩ ngwõ yireyi a yɛrɛ ma ga. 14 A da: Syɛbɛ na, ma yera be ma da ma na duba be ma hõ be timi kɔma nyaabɛ fɔrona. 15 Yee nemɛ, Ibrahima mane somɔna. Ngwõ timi a ngwona datege na fɔroyi gũ. 16 Sɔma ye sũ fa bo ma ngwĩ ngwõ yireyi ye yɛrɛ ma. Ngwona sũbe ye ta bɛrɛda wɛ hõ dakwiyɛro pepe wɛ. 17 Wuro mane tyata hõ na dɔrɔ na kìnìbɛ kɔrɔbisɔma ma da a ta latege da ha bere ga. Ngwõ yena a ye sũ ye ma. 18 Aiwa, ngwona da pɔla tye ngwĩye ha sebɛne bere ga. Wuro ha nĩyono sɔ ngwona da na ga. Yee nemɛ, a kwa ke ngwĩye ma, a worasigi pere ke ma ngwõfatɔ ke hõ ngwona zigi fɔga fɔrona ngwĩ ngwõ ti ke zĩ hõ. 19 Ngwona zigi ti ke kɔrɔ hõ wɔkara banamini bahõ. A tanga fɔrona. Ngwona zigi do ne fɔno wuro hõ kõ kɔrɔ hõ sɔ zogo ma hõ fɔno kwɔ a na kõ zĩ hõ. 20 Yesu kwɔ ngwɛ̃ ke yena, a ya ke zĩ hõ. Awe tɛ salakawɛre ngwonate na fɔ abada wɔkara Melekisedeki ta nemɛkwekuru bahõ.

7

1 Ngwona sõ Melekisedeki ngwõ mane Salem kuru hõ fangama. A mane Wuro na duroyi na yireyi ta salakawɛta mɛ. Ibrahima mane ya ngwona fangamɛ yɛ ngwĩ sanga ma, na to a ne ti bere bige hõ, Melekisedeki ya a tɛ̃ hõ duba a ma. 2 Ibrahima ya fere pepe na funo wa ne pera ma. Melekisedeki togo kɔrɔ ngwõ telebe na fangama. A mane Salem kuru hõ fangama mɛ. Ngwõ kɔrɔ, syara na fangama. 3 Ke ha a tõ kɔ a sye tɔ̀ ga. Ke ha a bemae tɔ̀ mɛ ga. Sõ ha a ta vɔrɔ da kɔ a ta siri da tɔ̀ ga. Nka a tɛ Wuro Nonanimisĩ nemɛ na. A tɛ salakawɛta na fɔ abada. 4 Ka ngwona te ta da sege. Ke bema Ibrahima mane fere pepe ngwĩ gũ kũ kwini do hõ, a mane ngwõ pepe na funo wa ne pere ngwona sõ ma. 5 Levi timi kɔma ngwĩye ngwõ kwɔ salakawɛbe na bara hõ, Musa ta tõ da ngwõwɔ daga fere pepe na funo tɔ Israyɛli kɔma ta. Ngwõ kɔrɔ ye ngwõ tɔ ye yɛrɛ ta si sɔma ta ngwĩye ngwõ Ibrahima timi kɔma mɛ. 6 Melekisedeki ha mane Levi timi sõ ga, nka a mane ngwona fere na funo tɔ Ibrahima ta. Wuro mane datege bi sõ ngwĩ ma, a duba ngwõ ma. 7 Ngwĩ ngwõ duba ta, ngwõ yireyi dubanagũta ma. Dakwiyɛro ha ti ngwõ na ga. 8 Salakawɛre ta piri ma na, ngwĩye mane ngwona fere na funo tɔ sɔma ta, ngwõwɔ yɛrɛ mane siri mɛ. Nka Melekisedeki ta piri ma na, Wuro ta bɛrɛda da ngwõ ta piri ma na, ye a sugu, awe ngwĩ mane ngwona fere na funo tɔ. 9 Ke sɛbɛne da mɛ Ibrahima mane ya fere na funo wa ngwĩ sanga ma, a tɛ wɔkara Levi mane ya fere na funo wa ne wɛ ngwona sanga ma mɛ, awe ngwĩ timi kɔma na ngwona fere na funo tɔ sɔma ta mɛ. 10 Kamasɔrɔ Melekisedeki ya Ibrahima tɛ̃ ngwĩ sanga ma, ngwõ da ye tɛ Levi ha mane vɔrɔ dɛ̃ ga. Ngwõ da ye tɛ a mane ti Ibrahima komavere hõ yɛ. 11 Musa tõ ngwĩ pere Israyɛli kɔma ma, Levi ta salakawɛbe mane tɛ ngwona tõ du na. Ne Levi kɔma ta salakawɛre mane bara na dopagayi ta, ye mako ha mane na ti salakawɛta za na ga. Ngwõ kɔrɔ Melekisedeki nemɛ na salakawɛta, a ha Arõ nemɛ na salakawɛta ga. 12 Ne ye hõ ne salakawɛre berebɛ, ye daga tõ berebɛ mɛ. 13 Ngwona bɛrɛda mane yera kyà Matigi ta piri ma na, ngwĩ ngwõ sa timi kɔma za hõ. Ngwona timi kɔma na sõ si ha mane salakawɛbe na bara ta ga. 14 A kìnì da kyà Matigi ngwõ Zuda timi sõ. Musa bɛri salakawɛre ta da na ngwĩ sanga ma, a ha fa yera Zuda timi kɔma ta da na ga. 15 A kìnì fɔrona da salakawɛta za bo tanga ngwĩ ngwõ sa Melekisedeki ta. 16 Ngwona salakawɛta ha tanga hõ kanya kɔ sɔma ta lãda nemɛ ga nka a tanga ye yɛrɛ ta sugunɔmabe na wɛbariyayi na sebɛbe barika hõ. 17 A sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ, ye: Be na tɛ salakawɛta na fɔ abada, Melekisedeki nemɛ na. 18 Yee nemɛ, fane na gwereye mane yaga a ta barikadɛgɛbe kɔ a ta nafãbariyabe yena. 19 Musa ta tõ ha mane sebɛne fui dopaga ga, nka ke zigi na fɔroyi gũ. Ke sebɛne ke dɔbɛ Wuro na ngwona zigi barika hõ. 20 Ngwona da mane nyenahõwɛ kɔ Wuro ta sũbe nemɛ. Sɔma zɛ ngwĩye tɛ salakawɛre na, ngwõwɔye ha mane tɛ kɔ sũbe nemɛ ga. 21 Nka Wuro Yesu tege hõ na ta salakawɛta na kɔ sũbe nemɛ. Wuro da a ma: Matigi ye sũ, a ha na ye kɔrɔ bere ga. A da: Be salakawɛta fɔ abada. 22 Ngwõ yena Yesu datege na ngwũyi bi ke ma, ngwõ fõ kɔ gwereyi nemɛ. 23 Dɛ̀gɛ̀do bo tye mɛ. Ngwona salakawɛre mane nyaa kamasɔrɔ ye mane siri, ye ha mane syedɛrɛ ga. 24 Nka Yesu na suguyi na wɔ yɛ fɔ abada. Ngwõ yena a ta salakawɛbe na bara ha bere pere sõ za ma ga. 25 Ngwõ yena sɔma ngwĩye ye dɔbɛ Wuro na Yesu barika hõ, a sebɛne ngwõwɔ kisi basyɛ ane fɔ ya wiri wɛ sanga ma kamasɔrɔ a na suguyi na wɔ yɛ ne Wuro mɛ ye ma. 26 Ke mako mane ti salakawɛre ngwonate ngwĩ na, ngwõ Yesu. A kìnì. Dayaga kɔ kakye ha ti a hõ ga. A dɛ̀gɛ̀ wɛ kakyetɛre na. A duro ba fɔ wuro hõ. 27 A ha tɛ wɔkara ngwona salakawɛre ngwonakɔma mane tɛ ngwɛne ga. A mako ha ti a na hõ salaka wa ye yɛrɛ ta da na dɛ̃ hõ zɛ na wa sɔma sɛrɛ ta kakye yena ga. A mane ye yɛrɛ pere hõ tɛ salaka na kanyono tala na legelege. 28 Musa ta tõ na wakati ma ye mane sɔma na dopagabariyaye tege ne ta salakawɛre ngwonakɔma na. Nka Wuro ta sũbe na bɛrɛda yena, a ngwĩye yera tõ pere wɛ timi ma, ye ye Nonanimisĩ tege na tangabɛ na ta salakawɛre ngwonate na, ngwõ ngwĩ ngwõ dopaga fɔ abada.

8

1 Ke bɛrɛda ngwĩye yera, bo ngwona bɛrɛda pepe hõ yireyi. Ngwõ nemɛ na salakawɛre ngwonate ti ke ta, ngwõ tanga Noronate Wuro ta fangama tanga kware digesoro ma wuro hõ. 2 A ya salaka wɛ bara ta Wuro yirebɛ kõ yire ngwĩ hõ, ngwona kõ zogokõ na syɛbɛyi, Matigi ngwõ ngwõ tetɛrɛ. A ha sõ ngwõ ngwõ tetɛre ga. 3 Salakawɛre ngwonakɔma pepe tala tala tegee ngwõfatɔ ye hõ perefere pere hõ salaka wa. Ngwõ yena kyà salakawɛre ngwonate mane daga salaka bo pere. 4 Ne a mane ti lagakõ ma, a ha mane na tɛ salakawɛta na ga kamasɔrɔ salakawɛre zɛ tye ngwĩye ngwõ salaka pere ne kanya kɔ Musa ta tõ nemɛ. 5 Ye ta salaka wɛ bara, ngwõ wurokõ hõ da nemɛ na bo. A mane tɛ ngwõwɔ dya nemɛ dama. Yee nemɛ, Musa mane na zogokõ tetɛrɛ ngwĩ sanga ma, Wuro na sɛmɛbe da: Mɛ tino ngwĩ dɔrɔ be ma hõ be to tolo ngwõ̀ ma, be a ta na kanya kɔ ngwõ nemɛ. 6 Yesu bara ngwĩ gũ basyɛ, ngwõ yireyi ngwõwɔyi ma. A ta datege na ngwũyi, a ngwĩ bi Wuro kɔ sɔma yɔ, ngwõ fõ kɔ zayi nemɛ mɛ. Kamasɔrɔ ngwũyi du tegee da na fɔroye na naye ma. 7 Ne datege na gwereyi mane tɛ dopagayi na, zayi ha mane daga ne tye ga. 8 Nka Wuro ya sɔma zarake hõ da ye ma: Segerɛ, Matigi da, ye wakati na na ye na datege na ngwũyi bi Israyɛli ta kɔma kɔ Zuda ta kɔma ma. 9 A da: Mɛ ye bemae fɔga ye soro ma ngwĩ kɔ ma hõ sa kɔ lɔ Misira gana hõ, mɛ mane datege ngwĩ bi ye ma ngwona sanga ma, a ha ngwona datege nemɛ ga. Ye mane ngwona datege yaga. Ngwõ yena mɛ ye dira mɛ. Matigi ngwõ da yee. 10 Mɛ na na datege ngwĩ bi Israyɛli kɔma ma, ngwona wakati fɔno wɛ timi ma, bo ngwõ. Matigi da: Ma na na tõ ka ye kakiri hõ, hõ na sɛbɛ ye kɔrɔ hõ. Mɛ na tɛ ye ta Wuro na, ye na tɛ na sɔma na. 11 Sõ si ha na ya si kɔ ye syenɔmane kala titiri hõ da ye ye Matigi tɔ̀. Hõ na dofɔga ye na sɔma silala ma hõ ya kwe ye na sɔma yee ma, ye pepe na mɛ tɔ̀. 12 Ma na ye ta dayaga yafa ye ma. Ma ha na ne kakiri to ye ta kakye na titiri ga. 13 Wuro datege na ngwũyi ta da yera ngwĩ sanga ma, ngwõ kɔrɔ a datege na gwereyi ta biriyi na. Aiwa, datege na gwereyi ngwĩ ngwõ biri, a na wakati fɔno mɛ, a tyata fire.

9

1 Fane na yeraye Wuro yirebɛbe ta da na mane ti ngwona datege na gwereyi hõ. Lagakõ ma Wuro yirebɛ kõ mane ti a hõ mɛ. 2 Ye mane zogokõ tetɛrɛ. A na kõ na gwereyi mane wiri bi hõ na kìnìyi. Lãpa kɔ tabale mane ti ngwɛ̃. Ye buru ngwĩye pere Wuro ma, ngwõwɔ mane ti ngwɛ̃ mɛ. 3 Zogokõ na pɔlalo mane ti kõ na so sɔ zogo timi. Ye mane ngwõ wiri bi hõ na kìnìkìnìyi. 4 Salaka wɛ do mane ti ngwɛ̃. Ye mane wusu fa na ngwunu dyayi wusu ngwona salaka wɛ do ma. Ngwona salaka wɛ do mane tɔgɔ kɔ sanu nemɛ. Wuro ta datege na walaga na kyɛ kɛsu mane ti ngwɛ̃ mɛ. Ye ngwona kɛsu vanga kɔ sanu nemɛ. Mane mane ti sanu su ngwĩ hõ, ye mane ngwona su ka ngwona kɛsu hõ mɛ. Ye mane Arõ ta gwanga ka yɛ, ngwõ ngwĩ mane nungo. Ye walɛgɛ ka yɛ, datege na bɛrɛda mane sɛbɛɛ ngwĩye ma. 5 Ngwona serubɛ̃e na noronaye mane ti ngwona kɛsu ngwõ̀ ma. Ye ye kaba sana ngwona kakye yafa do ngwõ̀ hõ. Nka basyɛ ha ngwona da pepe na yera wakati ga. 6 Zogokõ kɔrɔ hõ fere pepe mane tetɛrɛ yee. Salakawɛre mane kwɔ ngwona zogokõ na gwereyi kɔrɔ hõ kɔ pepe ma ne ya bara ta. 7 Nka salakawɛre ngwonate sonala ngwõ mane kwɔ ngwona kõ na pɔlalo hõ kanyono tala na legelege dɔ o dɔ. Ne a ne kwɔ ngwĩ sanga ma a daga kwɔ kɔ woro fa na tõ nemɛ, a ngwõ wa Wuro ma ye yɛrɛ yena kɔ sɔma ta dayaga yena, ye ha ngwĩye tɔ̀ ga. 8 Ni na kìnìyi a dɔrɔ yee nemɛ si da zogokõ na gwereyi mane tye ngwĩ sanga ma, bi hõ na kìnìkìnìyi na sogo do ha mane kibɛɛ dɛ̃ ga. 9 Ngwona da pepe ngwõ basyɛ wakati dya. Ngwõ a dɔrɔ da perefere kɔ woro fere ye ngwĩye wa salaka na, ngwõwɔ ha sebɛne ye na pere sɔma ta ye dopaga ye kɔrɔ hõ ga. 10 Ngwona da pepe tɛ zõfere kɔ mɛnɛ fere kɔ kìnìbɛbe na lãda na da dama. Ngwõ mane komavere na lãda ngwĩ ngwõ pere sɔma ma fɔ ya wiri fere pepe na telebɛ wakati ma Wuro ta. 11 Nka Krista mane na hõ tɛ basyɛ fere fɔre na salakawɛre ngwonate na. A ta salaka wɛ do na zogokõ yire. A dopaga hõ yaloyi zayi ma mɛ. Sõ soro ha ngwõ tetɛre ga, ngwõ kɔrɔ a ha bo diniyahõyi ga. 12 Krista kwɔ bi hõ na kìnìkìnìyi hõ ngwĩ sanga ma, a ha kwɔ kɔ kɛkɛrɛ tõ kɔ tole tõ nemɛ ga. A kwɔ yɛ ye yɛrɛ tõ barika hõ kanyono tala na legelege. A ha na ngwõ ta titiri ga kamasɔrɔ a abada na kisibe pere ke ma. 13 Aiwa, kɛkɛrɛ tõ kɔ tole tõ kɔ nyazoro na ngwɛneyi na yibɛ, ye ngwõ sɛrɛsɛrɛ sɔma na dõõye ma, ngwõ ye komavere kìnìbɛ. 14 Nka Krista tõ sõ kìnìbɛ hõ yaloyi ngwõ ma. A ye yɛrɛ ta salaka na dopagayi na Wuro ma fɔ abada, Ni na wɛbariyayi barika hõ. A tõ na ke kɔrɔ hõ tɛda yaga wa yɛ ngwõfatɔ ke hõ bara ta Wuro na suguyi ma. 15 Ngwõ yena Krista tɛ datege na ngwũyi na vɛta na. Sɔma kakye ngwĩye ta datege na biriyi sanga ma, awe siri ngwõwɔ ta ngwonawɛbe yena ngwõfatɔ Wuro sɔma ngwĩye wiri hõ tɛ kɔrɔbisɔma na fɔ abada, datege ngwĩ ngwõ bi ngwõwɔ ma, ye hõ ngwõ gũ. 16 Ne kɔrɔ dinibe na sɛbeno ne tye, a daga dɔre kìnì da a na sɛbɛta siri. 17 Ngwona sɛbɛ ta yera da ha na tɛ ga fɔ a na sɛbɛta hõ siri. Hõ ngwona te na suguyi to yɛ, ye ha sebɛne tɛ ga. 18 Ngwõ yena datege na gwereyi ha mane tegee ne tõ nii mane tye ga. 19 Musa mane pya ne tõ na bɛrɛda yera sɔma pepe na kweye ma. Ngwõ timi a nyangano na tõ bi hõ zo bi mɛ hõ ngwõwɔ ta ne sɛrɛsɛrɛ kitabu kɔ sɔma pepe ma. A ngwõ sɛrɛsɛrɛ kɔ gwa ngwĩya na pɛnɛyi kɔ hisope sɔno na dazugo nemɛ. 20 A da: Wuro datege ngwĩ bi ka ma, bo ngwõ na tõ yo. 21 Yee nemɛ si mɛ, Musa tõ sɛrɛsɛrɛ zogokõ kɔ a kɔrɔ hõ bara tɛ fere pepe ma. 22 Hõ kanya kɔ tõ nemɛ, fere pepe kìnìbɛ kɔ tõ nemɛ. Ne tõ ma vunu ga, sõ ta kakye ha sebɛne yafa a ma ga. 23 Ngwõ yena ye mane daga hõ ngwona wuro hõ fere dya kìnìbɛ yee nemɛ si. Nka ngwona wuro hõ fere yɛrɛyɛrɛ mako ti salaka na ngwĩye ngwõ fɔroyi ngwõwɔ ma. 24 Sɔma bi hõ na kìnìyi ngwĩ tetɛrɛ kɔ ye sera nemɛ hõ na ta bi hõ na kìnìyi na syɛbɛyi nemɛ na, Krista ha kwɔ ngwõ kɔrɔ hõ ga. Nka a kwɔ wurokõ yɛrɛ kɔrɔ hõ ngwõfatɔ a hõ ye yɛrɛ dɔrɔ Wuro zĩ hõ basyɛ ke yena. 25 Yahutu kɔma ta salakawɛre ngwonate kwɔ bi hõ na kìnìkìnìyi hõ dɔ o dɔ kɔ worofa na tõ nemɛ. Nka Krista ha mane kwɔ dɔ o dɔ hõ ye yɛrɛ pere yee ga. 26 Ne a hõ mane yee, Krista mane daga nyane kanyena nyaa na, na dofɔga diniya tege sanga ma. Nka a ye dɔrɔ bo wakati na wɛbɛyi ma basyɛ, kanyono tala na legelege ngwõfatɔ a hõ sɔma ta kakye wɛ kɔ ye yɛrɛ tõ nemɛ ngwĩ ngwõ tɛ salaka na. 27 Sɔma pepe daga siri kanyono tala na legelege. Ngwõ timi Wuro na kiti sɔ ye ma. 28 Yee nemɛ, Krista tɛ salaka na kanyono tala na legelege ngwõfatɔ a hõ sɔma nyaa ta kakye na bye bi. A na ye dɔrɔ a na kanyena pɔlalo na. Kakye da nii ha ti ngwõ hõ ga. A na na hõ ye na yɛ̀rɛ̀ sɔma kisi.

10

1 Fere fɔre na naye dya mane ti Yahutu kɔma ta tõ hõ. Nka ngwona fere yɛrɛ ha mane sebɛne sɔma ta sɔma na dopagaye na ga. 2 Ngwona sɔma ngwĩye mane Wuro yirebɛ yee nemɛ si, ne ye ta kakye mane wɛ ye kɔrɔ hõ tĩyã na, ye kɔrɔ ha mane na ye zarake titiri ga. Ye mane na salakawɛbe do dira. 3 Ngwona salaka kwane mane sɔma kakiri dige ye ta kakye ta da na dɔ o dɔ. 4 Kamasɔrɔ tole tõ kɔ kɛkɛrɛ tõ ha sebɛne sõ ta kakye dibɛ ne wa yɛ melemele ga. 5 Ngwõ yena Krista na bɛ diniya hõ ngwĩ sanga ma, a hõ da Wuro ma: Be ha mane kya salaka kɔ perefere na ga. Nka be komavere pere ne ma. 6 Salaka na ngwɛnɛyi kɔ kakye yafa salaka si da ha dya be ma ga. 7 Ngwona sanga ma mɛ da: E Wuro, ne sege. Ma na hõ be dungo ta hõ kanya kɔ ngwona bɛrɛda nemɛ ngwĩye sɛbɛɛ na da na tõ na sɛbɛ hõ. 8 A pya ne yera da ye ha kya salakae kɔ perefere kɔ salakae na ngwɛnɛye kɔ kakye yafa salakae na ga. Ye ngwõ ha dya ye ma ga. Ngwõ pepe na, ye ngwõwɔ wa ne kanya kɔ tõ nemɛ. 9 Ngwõ timi a da: Ne sege, ma na hõ be dungo ta. Yee nemɛ si, yirebɛbe ngwĩ mane pya ne tɛ, Wuro ngwõ tumabɛ ngwõ wa yɛ ngwõfatɔ a hõ na na pɔlalo tege. 10 Ngwonona? Kamasɔrɔ Yesu Krista Wuro dungo ta. Ngwõ yena a ye komavere ngwĩ pere hõ na ta salaka na, ke kìnì kyà kakye ma kanyono tala na ngwõ barika hõ. 11 Salakawɛre pepe tala tala taa kɔ o kɔ ne ngwona bara ta. Ye salaka sifa tala wa sanga nyaa ma, ngwõwɔ ngwĩye ha sebɛne kakye dibɛ ne wa yɛ melemele ga. 12 Nka Krista salaka tala legelege wa kakye ta da na ngwĩ na wɔ fɔ abada. Ngwõ timi a ye bere ba ya tanga Wuro digesoro ma. 13 Basyɛ a ti ngwɛ̃ ne yɛri fɔ Wuro hõ na zugi ka a kãe we. 14 Yee nemɛ, ngwĩye ngwõ kìnìbɛbe gũ ye ta kakye ta da na, a ngwõwɔ ta sɔma na dopagaye na salaka tala legelege barika hõ. 15 Ni na kìnìyi ngwona da na syɛrɛbe wa ke ma. 16 A pya da ye yi na datege ngwĩ bi ye ma ngwona wakati fɔno wɛ timi ma, bo ngwõ: Ma na na tõ ka ye kɔrɔ hõ, hõ na sɛbɛ ye kakiri hõ. 17 Ngwõ timi a da: Mɛ ha na ne kakiri to ye ta kakye kɔ ye ta dayaga ta da na titiri ga. 18 Aiwa, ne ye ta kakye hõ yafa wɛ ye ma, kakye yafa salaka za ha daga wɛ titiri ga. 19 Ngwõ yena, syenɔmane, hõ kwɔ bi hõ na kìnìkìnìyi hõ, ngwona sogo kibɛɛ ke zĩ hõ Yesu ta siri barika hõ. 20 Yesu songwũ do kɔba ke ma. Ngwõ sogo na suguyi ngwĩ ngwõ do fɔno kõ kɔrɔ hõ sɔ zogo timi. Ngwõ kɔrɔ Yesu yɛrɛ komavere. 21 Salakawɛre ngwonate ti ke ta ngwĩ tanga Wuro ta kõ ngwõ na. 22 Ngwõ yena ke ke dɔbɛ Wuro na kɔ kɔrɔ na fɔroyi nemɛ kɔ lanabɛbe na syɛbɛyi nemɛ. Da pepe ngwĩye sebɛne kɔrɔ na yagayi pere ke ma, ke ngwõ pepe wa ke kɔrɔ hõ, hõ ke komavere mĩ kɔ zo na kìnìye nemɛ. 23 Ke zigi ngwĩ ta da yera, ka to ke malo ngwõ ma fɔrona. Ke tɔ̀ da Wuro ngwĩ ngwõ datege bi, ngwõ na ye dopaga. 24 Ka to ke ke kakiri to ke nemɛ na ngwõfatɔ ke hõ nemɛ nyangabɛ hõ nemɛ kanu hõ dafɔre ta. 25 Ke ka nemɛkwebe do dira ga wɔkara bɔ ye ta ngwɛne. Nka ke hõ nemɛ ladi hõ ke nyanga ngwõ hõ kamasɔrɔ ke a za da Matigi ta na kɔ vetira. 26 Tĩyã tɔ̀ wɛ timi ma ke ta, ne ke hõ ke tugu hõ kakye ta, kakye yafa salaka za si ha tye titiri ga. 27 Ke na kwãye daga ngwona kiti kɔ yɛ̀rɛ̀ kɔ ngwona togo na yireyi ngwĩ na Wuro zugi ngwona ne wɛ melemele. 28 Sõ ngwĩ ngwõ Musa ta tõ yaga, ye ngwõ yɛ syɛrɛ sɔma pɔla wala saa ta bɛrɛda yena. Makare ha ti ngwona da na ga. 29 Ne sõ hõ sĩ Wuro Nonanimisĩ na hõ na tõ dyati zana, ngwona tõ ngwĩ mana kìnìbɛ a ta kakye ma ane Wuro mane datege bi kɔ ngwĩ nemɛ, ne a hõ Ni na kìnìyi vini mɛ, ngwĩ ngwõ nema pere ke ma, ne ngwona sõ ta da na tɛ? Ngwona te daga kɔ nyane na yireyi nemɛ fɔrona ga ra? 30 Ngwĩ mane da: Mɛ na ne mone wa ye hõ, ma na bere ne sara, hõ da mɛ, ye: Matigi na kiti sɔ ya sɔma ma, ke ngwõ tɔ̀. 31 Hõ kwɔ Wuro na suguyi soro hõ, ngwõ kũ̀ na yireyi fɔrona. 32 Nka ka ka kakiri dige kɔ kya gwere tino nemɛ. Wuro mane ya kini sabɛ ka ma. Ngwõ timi ka mane nyane da nyaa somɔna hõ taa. 33 Bo sanga ma sɔma mane ka vini hõ ka nyane hõ ka ta sege fere na. Bo sanga ma mɛ, sɔma zɛ ngwĩye mane nyane yee nemɛ si, ka mane ngwõwɔ dyema ye ta nyane da na. 34 Ka mane kwe nyane kɔ kaso hõ sɔma nemɛ. Sɔma ka sera hõ fere tɔ ka ta ngwĩ sanga ma, ka ngwõ somɔna kɔ nihõdyaro nemɛ kamasɔrɔ ka tɔ̀ da fere na fɔroye na wɛbariyaye ti ka ta. 35 Ngwõ yena ka ka kya zigi na fɔroyi dira ga, ngwõ na sara yire hale. 36 Ka mako ti somɔnabe na ngwõfatɔ ka Wuro dungo ta ne dopaga hõ ngwona datege na fere gũ. 37 Wɔkara a sɛbɛɛ Wuro ta bɛrɛda hõ ngwɛne da: Wakati zɔgɔta, ye na wakati ha dɛrɛ titiri ga, ngwĩ ngwõ daga na, ngwõ na na. A ha na syedɛrɛ ga. 38 Sɔma ngwĩye ngwõ tɛ sɔma tele na mɛ zĩ hõ, ngwõwɔ na sugu lanabɛbe barika hõ. Nka ne a hõ bere timi, ngwõ ha na dya ne ma fyu ga. 39 Ngwĩye ngwõ bere timi hõ fire, ke kwane ha ngwõwɔ na bɔ ga. Ngwĩye ngwõ lanabɛbe ta hõ ye ni kisi, ke ngwõwɔ na bɔ.

11

1 Lanabɛbe kɔrɔ ngwõ ngwono mɔ? Ke zigi ha ti fere ngwĩye ma ga, ke tɔ̀ da ke na ngwõwɔ gũ, ngwõ ngwõ lanabɛbe. Ke nyena ha dɛ fere ngwĩye ma ga, ke tɔ̀ da ngwõwɔ da na syɛbɛye. Ngwõ ngwõ lanabɛbe. 2 Wuro toga fɔro pere ngwona gwere kɔma ma ye ta lanabɛbe yena. 3 Lanabɛbe barika hõ ke tɔ̀ da Wuro diniya tege ya bɛrɛda barika hõ. Ngwõ kɔrɔ ke nyena ti fere ngwĩye na, Wuro ngwõwɔ tetɛre kɔ fere na zɛbariyaye nemɛ. 4 Lanabɛbe barika hõ Abɛli mane salaka wa Wuro ma ngwĩ ngwõ fõ kɔ Kãeyi nemɛ. A ta lanabɛbe yena Wuro a dyati sõ na teleyi kamasɔrɔ Wuro yɛrɛ dyã a ta perefere hõ. A siri nka hale sɔma a bɛri yɛ a ta lanabɛbe barika hõ. 5 Lanabɛbe barika hõ Henok ha mane siri ga nka a duro ba ya Wuro birɛ wuro hõ. Ye ha mana za titiri ga kamasɔrɔ Wuro mana bi. Sane a hõ ya, Wuro ta bɛrɛda da ya da mane dya Wuro ma. 6 Fɔno lanabɛbe ga sõ si da ba sebɛne dya Wuro ma ga kamasɔrɔ ngwĩ ngwõ ye dobɛ Wuro na, ngwõ daga la a na da Wuro tye, ya na a na kyata sara. 7 Lanabɛbe barika hõ sɔma ha fere ngwĩye za dɛ̃ ga, Wuro Nuhũ sɛmɛbɛ ngwõwɔ ta da na. A mane mɔ Wuro ta hõ tuma koro gwaga saga ngwõfatɔ awe kɔ ya kõ kɔma hõ kisi. Wuro a dyati sõ na teleyi a ta lanabɛbe barika hõ. Yee nemɛ, a mane diniya zarake. 8 Wuro Ibrahima wiri ngwĩ sanga ma lanabɛbe barika hõ, a Wuro kwɛ̃ fɔga. Wuro mane na gana ngwĩ pera ma hõ na ta a kɔrɔ na, a sa ye yɛrɛ ta gana hõ, hõ ngwona sogo bi ne ya hale kasɔrɔ a mane ye ya do tɔ̀ ga. 9 Wuro datege bi a ma gana ngwĩ ta da na, a ya tanga ngwɛ̃ wɔkara wɔyera a ta lanabɛbe yena. A tanga zogokõ hõ, awe kɔ Isaka kɔ Yakuba. Ibrahima kɔ ngwõwɔ mane kwe tɛ ngwona datege tala na kɔrɔbisɔma na. 10 Ibrahima mane ngwona kuru na yireyi yɛ̀rɛ̀ ngwĩ du kyɛ fɔrofɔrona. Ngwona kuru na nyenahõwɛta kɔ a na tɔgeta ngwõ Wuro. 11 Lanabɛbe barika hõ Sara yɛrɛ mane sebɛbe gũ hõ taa tulu na hale kasɔrɔ a mane kyɛgɛ fɔrona. Wuro datege ngwĩ bi a ma, a mane tɔ̀ da a na ngwõ dopaga. 12 Ngwõ yena ngwona sõ Ibrahima sonala ngwĩ mane tɛ wɔkara a komavere siri wɛ, ngwõ timi kɔma gũ. Ye tɛ nyaa wɔkara wuro hõ mamala kɔ nyengezu do ma bãyɛgɛ, sõ ha sebɛne ngwĩye do tɔ̀ ga. 13 Ngwona sɔma pepe siri hõ ye to lanabɛbe hõ. Wuro datege bi ye ma fere ngwĩye ta da na, ye ha ngwõwɔ gũ ga. Nka a tɛ wɔkara ye mane ngwona fere za dɛrɛ do hõ, hõ ni hõ dya ye ta da na. Ye taa ye na da ye yɛrɛ tɛ samara kɔ wɔyerɛ na bɛ diniya hõ. 14 Ngwĩye ngwõ bɛri yee, ngwõwɔ a dɔrɔ na kìnì da ye tine tõ kõ bo kya. 15 Ye mane sa tõ kõ ngwĩ hõ, ne ye mane miri ngwõ ta da na, ye mane sebɛne tɛno gũ hõ ye bere ya ngwɛ̃ yɛ. 16 Nka ye mane tõ kõ na fɔroyi kya, ngwõ kɔrɔ kõ ngwĩ ti wuro hõ. Ngwõ yena ne ye hõ ne Wuro wiri ya Wuro, Wuro ha piri kɔ ngwõ nemɛ ga kamasɔrɔ a kuru tetɛrɛ ye ma. 17 Lanabɛbe barika hõ Ibrahima mane dyã hõ Isaka ta salaka na, Wuro mana kɔrɔ wa ngwĩ sanga ma. Wuro mane pya ngwona datege bi Ibrahima ma nka Ibrahima mane dyã ye no sonala legelege ta salaka na. 18 Wuro mane yera Ibrahima ma ya na timi kɔma gũ Isaka barika hõ. 19 Ibrahima la a na da sebɛbe ti Wuro ta hõ na no Isaka ngwini na sabɛ sara woro hõ. Ngwõ yena a mane ye bere Isaka gũ ngwĩ sanga ma, a tɛ wɔkara a ngwini sa sara woro hõ. 20 Lanabɛbe barika hõ Isaka duba ta Yakuba kɔ Esau ma da na naye ta da na. 21 Lanabɛbe barika hõ Yakuba duba ta Yusufu ta nemɛnimisini pepe sɔma tala tala ma sane a hõ siri. A mane taa lugo ya gwanga ngwõ̀ ma hõ Wuro yirebɛ. 22 Lanabɛbe barika hõ Yusufu siri sanga ma a bɛri Israyɛli timi kɔma ta ye ta sa da na Misira gana hõ, hõ fane yera ye ma ye yɛrɛ wɔrɔ ta da na. 23 Lanabɛbe barika hõ Musa vɔrɔ wɛ timi ma, a na vɔrɔre na dõ yɛgɛ saa. Ya za da a nimisalo fɔro. Ye ba mane kwã fangama ta bɛrɛda na ga. 24 Lanabɛbe barika hõ Musa pɔra ngwĩ sanga ma, a ma dyã sɔma ye wiri Faro ta nemɛdalo ta nemɛnimisĩ ga. 25 Hõ kwe nyane kɔ Wuro ta sɔma nemɛ, a dyati da ngwõ fõ kɔ kakyetɛbe na nihõdyaro nemɛ ngwĩ ngwõ na syɛdɛrɛ ga. 26 A mane dyati da ne sõ togo hõ yaga Masiya yena, ye ngwõ fõ kɔ Misira kɔma ta nafɔro pepe ta gũbe nemɛ. A mane miri sara na nayi ta da na, ngwõ yena a ngwona da somɔna. 27 Lanabɛbe yena Musa sa Misira gana hõ, hõ ya. A ma kwã fangama ta worababe na ga. A mane ngwõ somɔna wɔkara a nyono ti Wuro na zɛbariyayi na. 28 A ta lanabɛbe yena a Fɔnoma na sale ta da tege hõ yera sɔma ma da ye tõ sɛrɛsɛrɛ konõda ma ngwõfatɔ ni wɛ mɛlɛkɛ ka na Israyɛh kɔma ta gwere vɔrɔ nɔmane yɛ ga. 29 Lanabɛbe barika hõ Israyɛli kɔma nyengezu pɛnɛ kwire. A mane bere tɛ wɔkara lagakõ kwiyɛ bahõ. Nka Misira kɔma mane tyata fɔno ngwĩ sanga ma, zu tanga ye pepe ma. 30 Lanabɛbe barika hõ Israyɛli kɔma Zeriko kuru zamilelu nyi kopɔra kɔrɔ hõ. Nyi kopɔraro kɔ ma a na kwala wɛbɛrɛ. 31 Ngwona kakala tɛ yà Rahab ta lanabɛbe yena, a ha mane kwe siri kɔ ngwona kwɛ̃dirɛsɔma nemɛ ga, kamasɔrɔ sɔma ngwĩye mane ya ngwona kuru sege na, a mane ngwõ fɔga fɔrona. 32 Ngwono mɛ na ngwõ yera yɛ? Wakati ha ti mɛ ta hõ bɛri Zedeyõ ta da na kɔ Baraki kɔ Sãsõ kɔ Zefite kɔ Dauda kɔ Samueli kɔ purusɔma ta da na ga. 33 Lanabɛbe barika hõ ngwõwɔ mane sebɛbe gũ gana ma hõ telebe na da ta hõ Wuro ta datage na fere gũ. Ye mane zare da pĩ. 34 Ye togo na yireyi dibɛ. Ye mane kisi tabaku ma. Ye mane barika gũ ye komavere na barikadɛgɛye hõ. Ye gana zɛ ta kũ nɔmane laga. 35 Ye ta lanabɛbe yena yàra bɔ ta sɔma ngwĩye mane siri, ngwõwɔ ye bere sugu yɛ. Bɔ sɔma mane nyane fɔ ya siri. Ngwõwɔ ha mane dyã hõ ye yɛrɛ kisi ngwona nyane ma ga. Ye da ye na ngwini hõ sugunɔmabe na fɔroyi gũ. 36 Ye mane bɔ zi hõ bɔ võ. Ye ye na bɔ vuro hõ bɔ pɛrɛ kɔ balazɔgɔre nemɛ ne ka kaso hõ. 37 Ye bɔ dira ne yɛ kɔ dɔge nemɛ. Ye bɔ so pya kɔ sɔro pya si nemɛ. Ye bɔ yɛ kɔ tabaku nemɛ. Ye mane yara, gwa koma kɔ sege koma mane tɛ ye ta zogore na. Ye mane fangadãe. Ye mane nyane fɔrona. 38 Ye mane zãzã ne yara sɔkogo hõ kɔ tola ma kɔ taarakoko hõ kɔ wura hõ. Diniya ha mane daga kɔ ngwona sɔma nemɛ ga. 39 Ngwõwɔ pepe toga fɔro gũ Wuro ta ye ta lanabɛbe yena. Nka ye ha ngwona datege na fere gũ dɛ̃ ga. 40 Ngwonona? Kamasɔrɔ Wuro mane fa na fɔroyi bo ta da latege ke ma, a ha mane tyata ngwõwɔ hõ dopaga ke timi ga.

12

1 Ngwona syɛrɛ na zamɛ nyaa ke kori. Ngwõ yena fere pepe ngwĩye kyà yuru bare kɔ dayaga na wu ngwĩ ngwõ ke fɔga, ke ngwõ pepe to yɛ. Nemɛtongofɔnobe ngwĩ ngwõ tegee ke zĩ hõ, ke ke nyanga hõ ngwona tongo ta. 2 Ke daga Yesu ta da sege fɔrona, awe ngwĩ ngwõ tɛ kyà lanabɛbe na dofɛgɛ do kɔ a na wɛbɛ do na. Ye mana kwãgwaga sɔno ma. A ngwõ somɔna. A ma ngwona pere dyati fa ga kamasɔrɔ nihõdyaro ngwĩ ngwõ tegee a zĩ hõ, a nyono mane ti ngwõ na. Ngwõ timi a ba ya tanga Wuro ta fangama tanga kware digesoro ma. Ngwɛ̃ a ti basyɛ. 3 Ngwĩ ngwõ mane kakyetɛre ta dakwiyɛro na yireyi somɔna, ka miri ngwõ ta da na ngwõfatɔ ka ni na ka bã, ka ka na nyama ga. 4 Ka ha kakye tɛ̃ hõ na kwini fɔ ya wiri siri ma dɛ̃ ga. 5 Wuro mane ka ladi ngwɛne wɔkara a nɔmane, ka sãfire kɔ ngwõ ta bɛrɛda nemɛ ra? A da: Mɛ nonanimisĩ, ka Matigi ta vurobe dyati da na fɛ̃fɛ̃yi ga. Ne a hõ ne be zarake ngwĩ sanga ma, be zigi ka sɔ ngwõ na ga. 6 Be tɔ̀ da Matigi sõ ngwĩ kanu, a ngwõ vuro na ladi. A ngwĩ dyati ye no, a ngwõ vuro. 7 Ka kya nyane da somɔna hõ na dyati wɔkara tõ kɔ ye nɔmane. No ngwĩ tõ ngwõ a vuro na ladi ga, we ngwõ ti? 8 Ye nimisala pepe vuro ne ladi. Ne ngwõ ma tɛ ka na ga, ka wele yà nɔmane. Ka ha nɔmane na syɛbɛye ga. 9 Ke ke kakiri dige kɔ kyà lagakõ ma tamɛ ta da nemɛ. Ye mane ke vuro ne ke ladi. Ke ne mɔ ye ta ne yirebɛ mɛ. Ke daga mɔ kyà wuro hõ Tõ ta hõ yaloyi ngwõwɔ ma ngwõfatɔ ke hõ sugu ga ra? 10 Kyà lagakõ ma tamɛ mane ke vuro zɔgɔta hõ kanya kɔ ye yɛrɛ dungo madyamabe nemɛ. Nka Wuro ke vuro ngwõfatɔ a hõ nafã pere ke ma kɔ ngwõfatɔ ke hõ nii gũ a ta kìnìbɛbe na. 11 Ke ha ni hõ dya vuro do na ke vuro sanga ma ga. Ke ngwõ dyati ninabã da. Nka ngwõ timi sɔma ngwĩye ngwõ kala gũ ngwona vurobe barika hõ, ye a za da ngwõ sõ ta da telebɛ hõ syara pera ma. 12 Ngwõ yena ka ka sera na barikadɛgɛye duro hõ fanga ka ka fugolo na barikadɛgɛye hõ. 13 Ka ka kãe to sogo na teleyi hõ ngwõfatɔ ka kã tala ngwĩ ngwõ ba, ngwõ ka na yaga ga. Nka a hõ kɛnɛ. 14 Ka nyɛ ka yɛrɛ ma ngwõfatɔ syara hõ wɔ ki kɔ sɔma pepe yɔ. Ka hõ ka kɔrɔ na kìnìye to. Sõ si ha na Matigi za ne a kɔrɔ mane kìnì ga. 15 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse, ka ka maga Wuro ta nema hõ ga. Ka na sõ si ka tɛ wɔkara dazugo saga ngwĩ ngwõ fɔga ne kwe kɔ nya dazugo nemɛ ga hõ ne pepe kwe ne sagabɛ. 16 Ka ka yɛrɛ kɔrose, sõ si ka tɛ kakalatɛta na ka woro hõ ga hõ fere kìnì zarabɛ wɔkara Esau mane tɛ ngwɛne, ngwõ ngwĩ mane ya pɔrayebe na tono zabire simikanala zõfa na. 17 Ka tɔ̀ da ngwõ timi a mane tyata ye tõ ta duba gũ ngwĩ sanga ma, ngwõ maga a hõ. A mane mɔgɔ kɔ nyenazyo nemɛ hõ tɛno kya ngwõfatɔ a ngwona da berebɛ nka a ha mane sebɛne ngwõ ta ga. 18 - 19 Israyɛli kɔma mane ye dɔbɛ ngwona Sinayi tolo na, togo na yireyi mane ti ngwĩ ma. Wuro mane sige ngwɛ̃, tunungu ne tye. Panga ne wirɛ fɔrona mɛ. Ye mane tola pɛ̃ kõ kɔ ngwona bɛri kõ mɔ. Nka ki ha tɛ wɔkara ngwõwɔ ngwĩye mane ye dɔbɛ ngwona tolo na ngwõfatɔ ye ka le bo fa ma ga. Ngwona Israyɛli kɔma ngwona bɛri kõ mɔ ngwĩ sanga ma, ye na mɛ da ye bɛrɛda si ka kwe ngwona bɛrɛda ma titiri ga. 20 Fane mane ti ye ta ngwĩ da: Sõ ngwĩ le ngwona tolo ma, hale woro fa, ye ngwõ dira ngwõ yɛ kɔ dɔge nemɛ. Ngwona fane ha mane dya ye ma ga. 21 Ye mane ngwĩ za ngwona ngwɛ̃, ngwõ mane ye kwãbɛ fɔrofɔrona, fɔ Musa yɛrɛ da: Mɛ kwã fɔrona fɔ ne sɔma. 22 Nka ka mane ka dɔbɛ Siyõ tolo na kɔ Wuro na suguyi ta kire gwaga na, ngwõ ngwĩ ngwõ wuro hõ Zerusalem kɔ a ta mɛlɛkɛe na damatɔbariyaye. 23 Wuro ta sɔma na gwere vɔrɔye, a ngwĩye toga sɛbɛ wuro hõ, ka mane ka dɔbɛ ngwona zamɛ na kweyi na. Ka mane ka dɔbɛ Wuro na, ngwõ ngwĩ ngwõ sɔma pepe ta kitisɔta. Ka mane ka dɔbɛ sɔma tele ni na, ngwõwɔ ngwĩye ngwõ tɛ dopagaye na. 24 Ka mane ka dɔbɛ Yesu na, ngwõ ngwĩ ngwõ datege na ngwũyi na vɛta, hõ ka dɔbɛ a tõ na sɛrɛsɛrɛye na. Ngwona tõ ngwõ fõ kɔ Abɛli tõ nemɛ fɔrona. Ngwõ fere fɔre pere sõ ma. 25 Ka ka yɛrɛ kɔrose. Ngwĩ tine bɛri ka ta, ka ka maga mɔ na ngwõ ta ga. Ngwĩ ngwõ bɛri sɔma ta lagakõ ma, ngwĩye maga mɔ na ngwõ ta, ngwõwɔ ha dɛɛ nyane na ga. Ngwĩ ngwõ bɛri ke ta hõ tuma wuro hõ, hõ ke sɛmɛbɛ, ne ke hõ ma dyã ngwõ ta bɛrɛda mɔ ga, ne na ke na tɛ hõ dɛɛ nyane na? 26 A bɛri kõ mane lagakõ sɔmabɛ ngwona wakati ma. Nka a datege bi ke ma basyɛ da ye na lagakõ sɔmabɛ yɛ mɛ kanyono tala na. A ha ngwõ dama ga, ye na wurokõ sɔmabe mɛ. 27 Ne a hõ da ngwõ kɔrɔ fere pepe na sɔma. Ye pepe na zãzã hõ fire ngwõfatɔ fere na sɔmabariyaye hõ wɔ yɛ. 28 Fangamabe ngwĩ ngwõ sebɛne sɔma ga, ke na kwɔ ngwõ hõ. Ngwõ yena ke daga barika yera Wuro ma hõ bara ta a ma hõ na madyamabe ta kɔ Wuro yirebɛbe kɔ a nyononakũ̀ nemɛ. 29 Kyà Wuro ngwõ togo na ngwɛneyi ngwĩ ngwõ fere pepe ngwona.

13

1 Ka ya zĩ hõ ka nemɛ kanu wɔkara syenɔmane na lanabe sɔma. 2 Ka ka sãfire kɔ samara fɛgɛbe nemɛ kya kwã hõ ga. Yee nemɛ, bɔ sɔma mane mɛlɛkɛe vɛbɛ ye ta kõ hõ, ye ma ne dɛ̀gɛ̀ tɔ̀ ga. 3 Ka ka kakiri to kaso hõ kyɛ sɔma na hõ tɛ wɔkara ka kwe ti kɔ lɔ kaso hõ. Ka ka kakiri to nyane sɔma na hõ tɛ wokara ka yɛrɛ ti ngwona nyane hõ mɛ. 4 Sɔma pepe daga nyama yirebɛ. Banga kɔ yà daga wɔ nemɛ ta. Wuro na kiti sɔ sɔma yaga kɔ kakala tɛ sɔma ma. 5 Gwana na wu ka ka fɔga ga, nka ngwĩ ti ka sera hõ, ngwõ hõ ka wa. Wuro yɛrɛ da: Mɛ ha na be to fyu ga. Ma ha na be dira abada ga. 6 Ngwõ yena ke sebɛne ke wora sigebɛ hõ da: Matigi, mɛ ha na kwã ga. Ngwono sõ sebɛne ngwõ ta mɛ na? 7 Ka ka kakiri to ka na zɛngɛfɛgɛre na, ngwõwɔ ngwĩye pya Wuro ta bɛrɛda yera ka ma. Ka miri ye ta yano kɔ ye ta siri da na hõ lanabɛbe na sogo ya wɔkara ye mane ya ngwɛne. 8 Yesu Krista tino ha sebɛne katira ga. A mane ti tino ngwĩ na dugu, yee a ti sɔma yɛ. A ti ngwɛne sɔma, a na ti yee fɔ abada. 9 Ka ka dyã sɔma hõ ka firebɛ kɔ kala ngwũ na nyaaye nemɛ ga. Ne sõ hõ fanga gũ ye kɔrɔ hõ Wuro ta nema barika hõ, ngwõ fɔro. Ne lãda bɔ ne ti a ta zõfere ta da na, ngwõ ha na fui fɔro a ma ga. Sɔma ngwĩye ngwõ nemɛ na lãda ta, ngwõwɔ ha nafã gũ ngwõwɔ na ga. 10 Salakawɛre ngwĩye bara ta Yahutuye ta salaka wɛ fa ma zogokõ kɔrɔ hõ, ngwõwɔ ha daga ngwona salaka na kika nɔma ga. 11 Yahutuye ta salakawɛre ngwonate kwɔ kɔ woro fere na tõ nemɛ bi hõ na kmikimyi hõ, hõ ne ta salaka na kakye yena. Nka ye ngwona woro fere na sara pepe ngwona togo hõ kwala timi. 12 Ngwõ yena Yesu yɛrɛ nyane sire kuru timi mɛ ngwõfatɔ a hõ sɔma kìnìbɛ kɔ ye yɛrɛ tõ nemɛ. 13 Ka to ke ya a birɛ ngwɛ̃ kuru timi. A dɛgɛbɛbe ngwĩ somɔna, ke hõ ngwõ somɔna mɛ. 14 Kuru na yagabariyayi ha ti ke ta bɛ ga. Nka ke tine kuru na yagabariyayi kya, ke na tanga ngwĩ hõ sɛ̃. 15 Ngwõ yena ke Wuro yirebɛ sanga pepe ma. Ngwõ hõ tɛ wɔkara salaka ke ngwĩ wa Wuro ma Yesu barika hõ. Ngwõ kɔrɔ ke a togo yirebɛ kɔ ke do nemɛ sanga pepe ma. 16 Ka ka sãfire hõ dafɔre ta hõ ka nemɛ dyema ga. Ngwona da na tɛ wɔkara salaka ngwĩye da ngwõ dya Wuro ma. 17 Ka ka na zɛngɛfɛgɛre kwɛ̃ fɔga hõ mɔ ye ta. Ye kwa ka ni ma sanga pepe ma kamasɔrɔ Wuro na ye tɔga ka ni ta da na. Ne ka hõ ne mɔ ye ta, ye na ya bara dopaga kɔ nihõdyaro nemɛ. Ne ka ma ne mɔ ye ta ga, ye na ya bara dopaga kɔ ninabano nemɛ. Ne ngwõ hõ tɛ, ka ha na nafã gũ ngwõ na ga. 18 Ka ne Wuro mɛ mɛ̀ ma. Mɛ̀ kwane la a na da kɔrɔ fɔre ti mɛ̀ ta. Mɛ̀ tyata ya tino fɔro na da pepe na. 19 Ma ka mɛ hõ na sigebɛ ka ma da ka Wuro mɛ ngwõfatɔ a sogo pere ne ma, ma hõ bere ya ka birɛ sale. 20 Wuro Yesu Krista ngwini na sabɛ sara woro hõ, awe ngwĩ mane ye yɛrɛ pere hõ tɛ Gwanɛta na yireyi na. A ngwona datege na wɛbariyayi dopaga kɔ ye yɛrɛ tõ nemɛ. 21 Syaranate Wuro hõ fere fɔre pepe pere ka ma, ka mako ti ngwĩye na ngwõfatɔ a hõ ye madyamabe ta ka kɔrɔ hõ. Noro hõ dɛ Krista ma fɔ sanga tege ma. Amina. 22 Mɛ ka mɛ syenɔmane, da ka bɔ ladi bɛrɛda somɔna kamasɔrɔ ma sɛbɛ ngwĩ fane ka ma, ngwona sɛbɛ hõ bɛrɛda ha nyaa ga. 23 Ma tyata ka hõ na famu da ke syeno Timote sa kaso hõ. Ne a hõ wiri bɛ sale, ma na kwe ya kɔ le ka birɛ. 24 Ka bire ka zɛngɛkɔma pepe na kɔ Wuro ta sɔma pepe. Syenɔmane ngwĩye ngwõ ti Itali gana hõ, ngwõwɔ bire ka na. 25 Wuro ta nema hõ wɔ ka pepe ta.