Ŋwàʼlə̀ Bol a viʼi

Lum

Tʉ nyʉ̀ a və diʼ a ŋwàʼlə̀ ghèn

Bol ə nyòʼò ŋwàʼlə̀ ghèn a viʼi və byɨməvə a Lum ə ne la vəwenə baʼtə̀ ando ghə̀ vì ə gyàmtə̀ vəwenə a ntsentə viʼi vəbyɨmə və a ghə̀ ndiʼ tsu. Ghə̀ ə nkəŋ ə vi ə shwèʼè wenə vəwenə ə vəwenə be tomsə wen ghə̀ cho dyʉ̀ alòʼ ə Sben. Ghə̀ ə nyòʼò ŋwàʼlə̀ a ghèn ə gàʼ ə làynsə kənyʉ̀ kì a əbyɨmə ə diʼ kəwenkə ə be ə diʼ ntsìnə̀ yì a viʼi və byɨməvə diʼ ə ntsi.

Ghə̀ nzìtə̀ ŋwàʼlə̀ a ghèn ə tòŋtə viʼi vyi a və diʼ tsentə viʼi Nyìngòŋ a Lum ə shə̀ʼtə a vəwenə la ghə̀ jɨ̀mə̀ a vəwenə. No kənyʉ̀ kətokə a ghə̀ nyoʼo a tyi ŋwàʼlə̀ ghèn diʼi la, “Ntɨm ə Jùŋə ə diʼi laynsə ji yì a Nyìngòŋ ə̀ lyɨ viʼi a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə fa tsu a wen a shɨ. Ghə̀ ne alə̀ chò fa əbyɨmə ə vəghəŋ, kənyʉ̀ kə tsen kə ə ko be boʼsə tsu.” (1.17).

Bol ə nyoʼo diʼ la Nyìngòŋ ə lyɨ no viʼi vətsèm no te be ando viʼi və tsèm diʼi a ti kədyòʼ kə mbyɨ. Ghə̀ gàʼ la a diʼ chò to fa vəghəŋ a byɨmə a Yesò Klistò a Nyìngòŋ ə lyɨ vəghəŋ. Bol be kwʉʼsə la wìʼ zì ghə̀ kiʼi ntsìnə̀ fi a zhʉ a ghə̀ diʼ a kənyʉ̀ kəmùʼ wenə Klistò. Nki wìʼ a ghenə kiʼi mbwaʼmə wenə Nyìngòŋ, ali kəzhwì kə Nyìngòŋ diʼ shisə wen fa kədyòʼ kə mbyɨ benə kədyòʼ kə pfʉ. Ghə̀ mwetə nə̀ kətyɨftə a viʼi, be ku kuʼsə a Nyìngòŋ.

Jì a və gəsə ŋwàʼlə̀ ghèn fa tsu

Ə zìtə̀ (1.1-17)

Viʼi ə diʼ ə bwòŋ (1.18–3.20)

Jì Nyìngòŋ ə kiʼi bwoŋ. (3.21–4.25)

Ntsìnə̀ ə fi a vi nə̀ Klistò (5.1–8.39)

Kənyʉ̀ ki a Nyìngòŋ ə baʼtə̀ kumə viʼi Islel (9.1–11.36)

Ntsìnə̀ viʼi və byɨməvə (12.1–15.13)

Kənyʉ̀ ə mwetə a ətoŋtə ə mwetəghə (15.14–16.27)

1

1 A nyòʼò mò Bol nyòʼò ŋwàʼlə̀ ghèn. Ma diʼ wu ə shwèʼè ə Yesò mu à tsuʼ Nyìngòŋ tsuʼ mo a wù ə ntɨm, ə ghʉ̀ la mà ə nshə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ ə Nyìngòŋ. 2 Ntɨm ə jùŋ a ghèn ndiʼ mu Nyìngòŋ ə ghʉ̀ no fa kəghaf ə gàʼ nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkəsə ə wen sə nyòʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ. 3 Ntɨm ə jùŋ a ghèn ə gàʼà kumə Wàyn Nyìngòŋ, ə Bobo vəghəŋ Yesò Klistò. Ghə̀ nvi a nse a wìʼ, və bwi wen a ngwaʼ ngə̀ŋ ə Devìt. 4 Nyìngòŋ ə nlùsə Bobo vəghəŋ Yesò Klistò a ghèn fa pfʉ ə diʼ adyòʼ la ghə̀ diʼ to no Wàyn Nyìngòŋ, kiʼi Kəzhwì kə Nyìngòŋ. 5 Nyìngòŋ ə kiʼi ətyɨm ə jùŋə a mò ə ghʉ̀ mò a wù ə ntɨm la mà njèʼè shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ kuʼsə Yesò ndi viʼi zhʉ ə byɨmə to təloʼ tə tsèm. Ghə̀ ne alə̀ chò fa a Yesò Klistò. 6 Və boŋ li dzàŋ ghə̀ŋ la ghə̀ŋ fʉ̀ vi ndiʼ viʼi Yesò Klistò.

7 Ma nyoʼo ŋwàʼlə̀ ghèn a ghə̀ŋ viʼi Nyìngòŋ ə kòŋ a və tsi a ntə̀ʼ Lum no və tsèm. Nyìngòŋ ə dzàŋ li shisə ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ndiʼ viʼi wen.

Nyìngòŋ ə, Tìʼ vəghəŋ wenə Bobo Yesò Klistò ə ndiʼi ətyɨm ə jùŋə a ghə̀ŋ, ə kù mbwaʼmə a ghə̀ŋ.

Bol ku kəzòŋ a Nyìngòŋ

8 Ma cho mbi, əku kəzòŋ a Nyìngòŋ yi a ma kùʼsə̀ be shyèʼ a wen əchò fa a Yesò Klistò ando ghə̀ ne viʼi sə gaʼa kumə əbyɨmə ə ghəŋə to mbyi ə tsèm. 9 Ma jɨ̀mə̀ a ghə̀ŋ to məzhʉ̀ ə ntsèm. Nyìngòŋ ghèn a ma shyèʼ a wen nə̀ ətyɨm ə ghomə no tsèm, shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ kumə Wàyn, ghə kɨ kənyʉ̀ kenkə a ma gàʼ lə̀. 10 Ma jɨ̀mə̀ la ji kəʼ, no tebe ale, a zhʉ a Nyìngòŋ koŋə li, ma vi yen ghə̀ŋ. 11 Ma jɨ̀mə̀ alə̀ byìʼì ando ma kòŋ no nànto ə vi ə yen ghə̀ŋ, ə gàʼ kumə bwaʼsə yì a Nyìngòŋ ə bwaʼsə viʼi nə̀ Kəzhwì kə ŋwoʼkə. Ma vi, gaʼa alə̀ ndi ghə̀ŋ ə̀ totə to a kəzhwì. 12 Kənyʉ̀ ki a ma gaʼa diʼ la mà vi, ə vəghəŋ və tsèm tsentə se kənyʉ̀. Mà vi, ə lɨ̀msə̀ ghə̀ŋ a ghə̀ŋ əbyɨmə, ghə̀ŋ be boŋ lɨ̀msə̀ mò a mo əbyɨmə. 13 Ma kəŋ la ghə̀ŋ kɨ a vəlemə vwomə la ma baʼtə̀ li ə vi ə ghàyntə ghə̀ŋ a aghayn no kədə̀ŋ, ali baʼtə̀ no zhʉ̀ko, kənyʉ̀ kə ə vi ə taʼsə to taʼsə. Ma kəŋ ə vi ə ziʼi viʼi la və ndzɨ̀mtə̀ Yesò ndə̀ŋndəŋ ando a mà ziʼi li viʼi ətɨm vətsenvə. 14 Ma diʼ wù ə shwèʼè Nyìngòŋ, ko andiʼ la ma kiʼ kənyʉ̀ kə ngeŋ ə mò. Ma diʼ ə nshə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ a viʼi vyi a və tsì a kayn nə̀ viʼi a və kumə tsi to tsi. Ma shyèʼ a viʼi vyi a və nyenə la à diʼ viʼi və tofəvə, shyèʼ a viʼi a və yenə la adiʼ nkoyn. 15 A lə kənyʉ̀ ki a ma kòŋ no nànto ə shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ a ghə̀ŋ vi a ghə̀ŋ tsi a Lum.

Ntɨm ə Jùŋə kiʼi kədyòʼ

16 Ma diʼ nə̀ saŋlə byìʼì ntɨm ə jùŋ a ghèn ando ghə̀ diʼi kədyòʼ ki a Nyìngòŋ ə̀ bwòŋsə viʼi və byɨməvə tsu no və tsèm. Ghə̀ bwoŋsə viʼi və byɨməvə, zìtə̀ nə̀ viʼi Jus a ambì, kùmtə̀ nə̀ viʼi ətɨm. 17 Ntɨm ə jùŋ ə̀ diʼi bayn a ji yì a Nyìngòŋ ə nə̀ lyɨ viʼi a viʼi kənyʉ̀ kə tɨməkə fa tsu. Ghə̀ nè alə̀ chò fa ə vəghəŋ a əbyɨmə, kənyʉ̀ kə tsen ko be boʼsə tsu, to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Viʼi vi a və diʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə byìʼì byɨmə ə vəwenə lu kiʼi əbwòŋ yì a ghə̀ ko lu mè.”

Nò viʼi vətsèm nè li mbyɨ ashɨ Nyìngòŋ

18 Nyìngòŋ ə diʼi li tin ə fwi ə wen a viʼi vyi a və tsi a nse ashə̀, ko və kɨ wen, ne dyʉ̀ to nə̀ mbyɨ, mbyɨ na ghèn ə tamə la kə viʼi ə nkɨ kənyʉ̀ ki a kə diʼi nəmwèʼè kumə Nyìngòŋ. 19 Nyìngòŋ ə fwisə tin a vəwenə byìʼì ando ghə̀ diʼi li no nyʉ̀ ə tsèm vi a vəwenə diʼ ə kɨ kumə wen to a ndayn. 20 Viʼi sə diʼ mù və yen li la kədyòʼ kə ə Nyìngòŋ kə zizi ko lu ə mè, be yen la ghə̀ diʼ to no Nyìngòŋ nəmwèʼè fa chʉʼ a ghə̀ ə nshɨtə mbi. Na venə ə diʼ nyʉ̀, a və ko yenə nə̀ ashɨ, ali kɨ byìʼì əfo vi a ghə̀ shɨtə li. A lə kənyʉ̀ ki a wìʼ zizi ko ghə̀ lu be taŋ laynə fa nsòʼ ando ghə̀ gàʼ la yi ə ko ə kɨ kənyʉ̀ kùm Nyìngòŋ. 21 Vəwenə kɨ Nyìngòŋ ali ko və kuʼsə tebè wen ando və diʼ ə nkuʼsə, ko və ku tebè kəzòŋ a Nyìngòŋ. Təkwòʼtə̀ tə vəwenə diʼ to təkwòʼtə̀ tə nəkwoŋ, vəwenə ko be kwoʼtə tebè kənyʉ̀ kə nəmwèʼè bɨ̀lə̀ to bɨ̀lə̀. 22 Vəwenə kwoʼtə la və tofə tofə ali mu və kaʼkə li a ngu viʼi. 23 Vəwenə lyɨ̀ li əkuʼsə yì a və diʼ ə kuʼsə Nyìngòŋ yi a ghə̀ fàŋ to aghayn mùʼ ə sə boŋsə ku a nshəʼsə mu və shɨtə nə̀ avu, və sə fʉsə̀ viʼi, be fʉsə̀ mənyinə nə̀ nyamsə nə̀ əfo ə ŋaŋləvə.

24 A lə kənyʉ̀ ki a kə nè Nyìngòŋ ə kyemə vəwenə ati təkwòʼtə̀ tə byɨtə ə vəwenə a ghèn, vəwenə sə nè nyʉ̀ ə fwaʼlə və nə̀ təwen tə vəwenə, byɨbsə təwen tə vəwenə. 25 Vəwenə byɨmə li dzɨŋ ə boŋsə tensə kənyʉ̀ ki a kə diʼ kənyʉ̀ nəmwèʼè kumə Nyìngòŋ, ə se kuʼsə Vənyìngòŋ və ndzɨ̀ŋsə. Vəwenə moʼtə li Nyìngòŋ yi a ghə̀ diʼi nəmwèʼè ə sə boŋsə kuʼsə be gumlə əfo mu à shɨtə Nyìngòŋ ali ko və kuʼsə tebè Nyìngòŋ yi a ghə̀ shɨtə əfo a vi, a diʼ wen yi a və diʼi və nkuʼsə no to wen no məzhʉ̀ ntsèm! Amèyn.

26 A le kənyʉ̀ ki a kə nè Nyìngòŋ ə kyemə vəwenə ati nyʉ̀ ə tʉ diʼvə a vəwenə ə kòŋ ə nè. Ki vəwenə bwensə li sə tsi nə̀ vətsevə. Ko kə yi ndiʼ ə ndiʼ ali. 27 Lʉmə vəwenə əwʉ̀sə ə ntsi nə̀ ki vəwenə, ə kaʼkə sə boŋsə tsi nə̀ lʉmə vətsenvə, a diʼ nyʉ̀, ə mpfemsə. Vəwenə ne li nyʉ̀ ə mpfemsə alə ə kiʼi əmoʼtə mbyɨ ə vəwenə.

28 Ando vəwenə tyenli əbyɨmə Nyìngòŋ, ghə̀ moʼtə li vəwenə a ntìntìn kwoʼtə ə nəkwoŋ ə vəwenə a ghèn, vəwenə sə kumə tsì, ne nyʉ̀ a və ko kwʉʼʉ. 29 Vəwenə ne tənki tə nyʉ̀ ə byɨvə to ə tsèm. Vəwenə tsi to a mbyɨ, kiʼ ashɨ ə bòghə, ətyɨm ə byɨghə, ghəʼə viʼi no nànto. Vəwenə ə zhwi, soynə, lobtə viʼi, kiʼ əkwoʼtə əbyɨghə, gaʼa kùwòŋ, 30 gaʼa nyʉ̀ ə byɨvə kùm viʼi, baynə Nyìngòŋ, zəʼtə viʼi vətsevə, ghaŋsə əwen, gaʼa ə gaʼa ghaŋsə ə wen, kəŋ to ji ə nè mbyɨ, ko və lu zhʉ tebè fa və tìʼ və vəwenə. 31 Vəwenə ə dzɨŋtə, ko və lu kòŋ viʼi, ko və nkusə tebè nshinsə a wìʼ. 32 Vəwenə ə ne nyʉ̀ a venə, be tomsə viʼi vətsenvə vi a və ne nyʉ̀ byɨvə a vyi no tèbe ando vəwenə ə kɨ əsoʼ ə Nyìngòŋ yì a ghə̀ gaʼa la viʼi vyi a və tsi a ji a ghèn diʼ ne pfʉkə.

2

Nyìngòŋ ə lu soʼ viʼi vətsèm to ndə̀ŋndəŋ

1 Wù zi ko wù lu soʼ wu ə tsen kò à diʼ te ndò, byìʼì ando wù ne to nyʉ̀ vyi a viʼi a venə ə nè. Wù soʼo viʼi, gàʼa no tèbe la gho, kə bwènsə̀ ghaʼa to wù. 2 Vəghəŋ ə kɨ la Nyìngòŋ ə soʼo viʼi vyi a və ne nki nyʉ̀ venə, gàʼa no tè la gho, byìʼì wìʼ mu a diʼ to nəmwèʼè. 3 Ghə̀ŋ kwoʼtə la gho? La wù lə zi wu ə soʼo viʼi a nyʉ̀, ne to wenəvə, wù lù tyen ale la kə Nyìngòŋ soʼ wù a? 4 Kə le diʼi la wù ko lyɨ tebè tùʼmə̀ ə kaynəghə Nyìngòŋ be nə̀ ə ghaʼa ə tyɨm ə Nyìngòŋ nə̀ jùŋ yì a ghə̀ ne a wù a kənyʉ̀ mu? A wù kɨli la Nyìngòŋ ə tùʼmə̀ kəŋ la wù kwitə ə tyɨm ə wu fa mbyɨsə a? 5 Wù boŋsə ne la tin nə̀ Nyìngòŋ ə fwi dyʉ̀ to ambì byìʼàndo wù to li kətʉ̀ ko wù lù kòŋ ə kwitə. Nyìngòŋ ə lu diʼ la ghə̀ fwisə li tin a wù a kətsi kə nsòʼ ə wen ə soʼ wù to fəchìʼ. 6 Ghə̀ lu ku əmoʼtə əshwèʼè no ndò a wen. 7 Nyìngòŋ ə lu ku əbwòŋ yì a ghə̀ ko lu mè a viʼi vyi a və ghaʼa tyɨm ati shwèʼè ə jùŋ ghə̀, kəŋ to la ghə̀ ku əghoʼ a vəwenə nə̀ zhiʼ ə jùŋ ghə̀. Viʼi a vyi lu kiʼi əbwòŋ a ghèn nə̀. 8 Ghə̀ lu soʼ viʼi vyi a və kəŋ to kənyʉ̀ ngeŋsə ə vəwenə, ko və lu zhʉ kənyʉ̀ ki a kə diʼi nəmwèʼè ali kòŋ to ndzɨ̀ŋ. Ghə̀ lu soʼ vəwenə ə diʼ tin ə fwi ə wen a vəwenə. 9 Nò ndo a ghə̀ ne mbyɨ lu yen nə̀ ngəʼ ghə̀ to, ə be zhʉ əlɨ̀m. Ngəʼ a yi lu zìtə̀ fa və Jus a mbì ə kùmtə nə̀ viʼi ətɨm. 10 Nyìngòŋ ə lu nè a vəwenə ali ə ku əghoʼ nə̀ əkuʼsə nə̀ mbwaʼmə no tèbe ando yi a ghə̀ tsi ntsìnə̀ ə jùŋ, zìtə̀ nə̀ viʼi Jus a mbì, kumtə nə̀ viʼi ətɨm. 11 Kə diʼ li byìʼì ando Nyìngòŋ ə soʼo viʼi və tsèm to ndə̀ŋndəŋ, ko ghə̀ lu lye la ghə̀ fʉ̀ fa lòʼ ə kò lo.

12 Və lu soʼ byɨbsə viʼi ətɨm vi a və ne mbyɨ no və tsèm byìʼì mbyɨsə vəwenə no tèbe ando vəwenə ə ko kɨ Əsoʼ ə Mosìs, ə sə dyʉ̀ a viʼi Jus ə soʼ byɨbsə vəwenə no və tsèm byìʼàndo vəwenə ne mbyɨ ali kɨ əsoʼ a ghèn nə̀. 13 Kə diʼ alì byìʼàndo ghə̀ŋ ko ti a nkayn a shɨ Nyìngòŋ a zhʉ a ghə̀ŋ ə kɨ soʼ to kɨ. A diʼ a zhʉ a wu nè ando soʼ gaʼa. 14 Viʼi ətɨm ə ko nkiʼi Əsoʼ, kə sə diʼi la vəwenə sə kɨ kənyʉ̀ ki a və diʼ ə ne, no tèbe ando vəwenə ə ko kɨ Əsoʼ. 15 Vəwenə ne ali, kə ə diʼi la Nyìngòŋ ə nyòʼò li kənyʉ̀ ki a Əsoʼ ə kəŋ a vəwenə tətyɨm. Təkwòʼtə̀ tə vəwenə ti to nəmwèʼè, tomsə vəwenə, be gyamtə vəwenə. 16 Kətsi kə lu vi ə Nyìngòŋ gàʼ Yesò Klistò soʼ nyʉ̀ ə lyomtəvə no ə tsèm a və diʼi a viʼi a təkwòʼtə̀ to ndə̀ŋndəŋ ando və nyòʼ li a ntɨm ə jùŋ yi a ma shə̀ʼtə̀.

Ji yi a viʼi Jus ə nlyɨ Əsoʼ fa tsu

17 Ghə̀ŋ viʼi Jus ə naynə gàʼa la ghə̀ŋ tsi to a soʼ, vye Nyìngòŋ ə diʼ akayn. 18 Ghə̀ŋ gaʼa la ghə̀ŋ kɨli kənyʉ̀ ki a Nyìngòŋ ə kəŋ, kɨ kikə a kə diʼi fəchìʼ nə̀ kikə a kə ko kwʉ̀ʼ byìʼàndo ghə̀ŋ ziʼi li Əsoʼ ə Nyìngòŋ ə sə kɨ. 19 A ghə̀ŋ kɨli la ghə̀ŋ diʼi ji a nfyɨfə be diʼi əbayn a viʼi ətɨm vi a və tsi a kəbəŋ kə fenəkə, 20 la ghə̀ŋ tisə nkoyn, diʼ ndìʼsə̀sə sə voyndyə byìʼì ando ghə̀ŋ kɨli no tèbe gho a yi a Əsoʼ ə gàʼa be kɨ no tèbe gho a yi a ghə̀ diʼi nəmwèʼè? 21 Kə le diʼ la ghə̀ŋ ziʼi viʼi, ko ghə̀ŋ be ziʼi təwen ə tyəŋtə mu? Ghə̀ŋ ziʼi viʼi la kə və ntsoŋə, be tsoŋə mu? 22 Ghə̀ŋ ziʼi la kə wìʼ tsì nə̀ wì wìʼ kò wenə lɨmə wìʼ, nkàyntə̀ ghə̀ŋ ə tsi mu? Ghə̀ŋ gaʼa la kə viʼi ə kuʼsə nshəʼsə ali tsoŋ əfo fa yi aloʼ. 23 Ghə̀ŋ ghaŋsə chò nə̀ tə wenə təŋ la ghə̀ŋ kɨli Əsoʼ ə Nyìngòŋ ali diʼsə kətʉ kə Nyìngòŋ byiʼàndo ghə̀ŋ kwaʼa Əsoʼ a yi. 24 Və nyòʼò li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Viʼi ətɨm ə gaʼa nyʉ̀ ə byɨvə kumə Nyìngòŋ, a nè ghə̀ŋ viʼi Jus, byìʼàndo ghə̀ŋ ko tsi ando Əsoʼ ə ghəŋə ə kəŋ.”

25 Ghə̀ŋ kɨli la ə shətə ndyə̀ wìʼ ə diʼ kənyʉ̀ to azhʉ̀ a wìʼ a yi ə wʉ Əsoʼ ali mu wìʼ sətsen kwaʼ Əsoʼ, kə nə̀ diʼ to sə və ko shətə ndyə̀ wen. 26 Kə le diʼi la wìʼ ə sətsen ə nzhʉ Əsoʼ ko andiʼ la və shətə li ndyə̀ wen, kə a ndiʼi to la və shətə li. 27 Wù kətɨm sətsèn ə ndiʼ ko andiʼ la və shətə li ndyə̀ wen to nə̀ avù ali ghə̀ zhʉ to fa Əsoʼ, ghə̀ lù soʼ byɨbsə ghə̀ŋ vi a və shətə li və mbe nyòʼ ku Əsoʼ a ghə̀ŋ, ali ko ghə̀ŋ lu zhʉ byɨmə. 28 Kə le diʼi la nkàyntə̀ wù ə Jus ashɨ Nyìngòŋ ə ko diʼ to byìʼì ando və mbwi wen a wù Jus, ko andiʼ to byìʼì ando və nshɨtə li ə ndyə̀ wen. 29 Nkàyntə̀ wu ə Jus ashɨ Nyìngòŋ ə diʼ byìʼì ntsìnə̀ wen. Ə shətə ndyə̀ a ji nəmwèʼè, diʼ a wu a tyɨm, a diʼ shwèʼè kəzhwì, a kodiʼ əsoʼ yì a və nyòʼ. Nkàyntə̀ wu ə Jus na ghèn diʼ, a bwomsə Nyìngòŋ bwomsə wen, a ko bwomsə viʼi.

3

1 Wù le kwoʼtə la se tse ghə̀ ə diʼ ə ndiʼ wu Jus a? Və shɨtə ndyə̀ wìʼ, se yi sə diʼ no gho? 2 Nəmwèʼè se diʼ to a jisə kədə̀ŋ. Mbì kənyʉ̀ ə diʼ la Nyìngòŋ ə nku li kənyʉ̀ kə wen a viʼi Jus. 3 Alì kə lə diʼ ale a viʼi Jus vətsenvə vi a və ko ə byɨmə a? Kə le diʼ la Nyìngòŋ ə tsuʼ li ə tyɨmə wen fa vəwenə a wen mu? 4 Kə zi ko kə lu ndiʼ ali! byìʼàndo Nyìngòŋ ə gaʼa to nəmwèʼè no tèbe azhʉ̀ a viʼi tsèntə to mbi ə tsèm ə zhò ndzɨ̀ŋ, to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼo li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ kə diʼ to nəmwèʼè,

Nyìngòŋ ə soʼo zhɨ̀ nsòʼ wen wenə viʼi.”

5 Viʼi vətsenvə zizi və gàʼ la ntsìnə̀sə ə byɨsə ə vəghəŋ ə boŋsə gyamtə ə ne la viʼi ə ntuʼ yenə jisə tɨməsə Nyìngòŋ. Kə sətsen ə ndiʼ ali, kə ne diʼi la Nyìngòŋ ə ko ne a akayn ando ghə̀ fwisə tin a vəghəŋ mu? Wùmə̀nsòŋ zizi ghə̀ nkwoʼtə dyʉ̀ to fa ji a ghèn. 6 Alì, kə zizi ko kə lu ndiʼ alə̀ no fa mphen! Nyìngòŋ ə sətsen ə faŋ ke diʼ fəchìʼ, ghə̀ lu soʼ viʼi mbyi ale?

7 Wu ə tsen zizi ghə̀ bèm la, “Ntsìnə̀ ndzɨ̀ŋ ə mò sətsen ə diʼi ə baynə jisə Nyìngòŋ, ne la və nkuʼsə wen, ghə̀ be a ghaʼ mo a nyʉ̀ ə byɨvə ale?” 8 Viʼi a venə sətsèn ngàʼ ali, kə ne diʼi la vəwenə ə gàʼa la kə bòŋ la vəghəŋ ne to nyʉ̀ ə byɨvə ndi ə jùŋ a fʉ̀ fa tsu. Viʼi vətsenvə ə byɨsə zhiʼ ə vəghəŋ gàʼa la à diʼ kənyʉ̀ kì a yès ə jèʼe ziʼi. Vəwenə ə kɨ la Nyìngòŋ diʼ lù soʼ ə byɨsə vəwenə.

Wù kənyʉ̀ kətɨməkə ko diʼ no əmùʼ

9 Və zizi və gàʼ mwetə la gho? La vəghəŋ viʼi Jus ə chò viʼi vətsenvə mu? Kə ko diʼ ali no fa mphen. Kə diʼ to ando mà sə diʼ mù ma diʼi li ə làynsə la viʼi Jus nə̀ viʼi ətɨm ə tsèntə diʼ to viʼi nyʉ̀ ə byɨvə no vətsèm. 10 Kə le diʼ ndə̀ŋndəŋ ando və nyòʼ li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Nò wìʼ ə mùʼ ko diʼ a ghə̀ ti a nkayn ashɨ ə Nyìngòŋ.

11 Nò wìʼ ə mùʼ ko diʼ a ghə̀ diʼi la ghə̀ zhʉ li ə kɨ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ,

no wù əmùʼ ə ko kəŋ ə kɨ Nyìngòŋ.

12 Viʼi mo li Nyìngòŋ to və tsèm.

Vəwenə koynkə li no və tsèm;

wìʼ ə ko be diʼ a ghə̀ ne kənyʉ̀ kə jùŋkə.

13 Təchʉ̀ tə vəwenə nə̀ lyɨmə to nə̀ əsè azhʉ̀ a və faŋ ke tsèn.

Təchʉ̀ tə vəwenə diʼ mu tə lwin li nə̀ ndzɨ̀ŋsə.

Kəlyɨmə kə vəwenə ə kiʼi ələʼ, ghə̀ zhwi to nə̀ ə su ə zhù.

14 A lwin to ndzɨŋsə, nə̀ gaʼa ə əbyɨghə a vəwenə chʉ̀.

15 Vəwenə kɨ ə lɨmə ə zhwi wìʼ.

16 Vəwenə chò tèbe fa fe, və byɨbsə kənyʉ̀, ne la viʼi nyenə ngəʼ.

17 Vəwenə ko tɨmə mwomsə ə ne la viʼi ə ntsi nə̀ mbwaʼmə.

18 Vəwenə ko fwaynə tebè Nyìngòŋ no fa mphen.”

19 Vəghəŋ ə kɨ la no tèbe ghò a yi a və nyoʼo a soʼ Nyìngòŋ diʼ a viʼi vyi a və tsi a yi ti. Kə diʼ a ji a ghèn ndiʼ kə wìʼ be a kiʼi kənyʉ̀ kətsen kə ə gàʼ. Nyìngòŋ ə chiʼtə li təchʉ̀ tə viʼi və tsèm. Ghə̀ lu soʼ viʼi və tsèm a mbyi. 20 Kə le diʼi la Nyìngòŋ ə ko gàʼ tebè la wìʼ diʼ nti akayn a wen a shɨ byìʼì ando ghə̀ ghʉ̀ Əsoʼ. Əsoʼ ə nə̀ gyamtə ə nè la vəghəŋ kɨ kənyʉ̀ a mbyɨ diʼ wen.

Ji a Nyìngòŋ ə nə̀ lyɨ viʼi a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə fa tsu

21 Ali ke sə diʼ mù ghə̀ diʼi li ji yì a ghə̀ ghʉ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə fa tsù, ke ko kiʼi kənyʉ̀ ə ne nə̀ əsoʼ. Ŋwàʼlə̀ Əsoʼ yi a Mosìs ə nyoʼo nə̀ nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkəsə ə tsèntə diʼi ji a ghèn. 22 Nyìngòŋ ə ne lyɨ no ndo a wù kənyʉ̀ kətɨməkə chò fa wen a əbyɨmə a Yesò Klistò, nəkwoŋ ko be lu ndiʼ a wu ə tsen. 23 Viʼi və tsèm sə diʼ mù və ne li mbyɨ, ko əbaynə ə Nyìngòŋ ə be diʼ a vəwenə. 24 Alì Nyìngòŋ ə nkiʼi li ətyɨm ə jùŋə ghə̀ ə sə lyɨ viʼi a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə chò fa əshyèʼ ə Yesò Klistò a ghə̀ ne ə bwoŋsə̀ vəwenə. 25 Nyìngòŋ ə nku wen la ghə̀ vi pfʉ ndiʼ mənlyuŋ mə wen ne ghə̀ lyesə ku mbyɨsə viʼi chò fa əbyɨmə ə vəwenə. Na kènkə ndiʼ ə diʼ ji nəmwèʼè ə Nyìngòŋ. Ghə̀ nko ku ngəʼ a viʼi a ambì kumə mbyɨsə vəwenə. Ghə̀ ə wensə achʉʼ a yi, 26 Ali sə diʼi luwen la ghə̀ diʼ to fəchìʼ, lyɨ no ndo yi a ghə̀ byɨmə a Yesò a wù kənyʉ̀ kətɨməkə.

27 Kə le diʼi la wìʼ zizi ko ghə̀ be ghaŋsə ə wen luwen byìʼì gho? Əghaŋsə ə wen ə ko be kiʼi kəshi. Ghə̀ ko be kiʼi kəshi byìʼì ando wìʼ ko bwòŋə byìʼì shyèʼ wen. Ghə̀ bwòŋ byìʼì ə byɨmə. 28 Vəghəŋ ə kɨ nəmwèʼè la wìʼ diʼ ti akàyn ashɨ Nyìngòŋ byìʼì ə byɨmə ə wen a Yesò, a ko diʼ byìʼì ando ghə̀ ghʉ̀ Əsoʼ. 29 Nyìngòŋ diʼ Nyìngòŋ a viʼi Jus, diʼ Nyìngòŋ a viʼi ətɨm. 30 Ghə̀ diʼ to əmùʼ, a lyɨ wen lyɨ wìʼ a wù nəmwèʼè kò à diʼ wù ə Jus, kò à diʼ wù kətɨm. Ghə̀ ne ali chò fa a əbyɨmə yi a viʼi ə kiʼi a Yesò. 31 Kə ko diʼi tebè la vəghəŋ maʼa Əsoʼ luwen byìʼì byɨmə ə vəghəŋ. Vəghəŋ boŋsə diʼ ə shɨtə ə ghaʼ Əsoʼ luwen ando vəghəŋ byɨmə li lə̀.

4

Ablaham nti akayn a shɨ Nyìngòŋ byìʼì byɨmə wen

1 Vəghəŋ zizi və gàʼ la gho luwen byìʼì Ablaham ə tìʼ vəghəŋ a? 2 A tə ndiʼ la Nyìngòŋ ə lyɨ̀ Ablaham a wù kənyʉ̀ kətɨməkə byìʼì shwèʼè a ghə̀ nè, mu ghə̀ ə nkiʼ kənyʉ̀ ə kùm kədyùʼ fa tsu. Alì ghə̀ ko zi ghə̀ lu kùm kədyùʼ a kənyʉ̀ kətsenkə ashɨ Nyìngòŋ. 3 Və nyoʼ li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Ablaham ə byɨmə Nyìngòŋ, Nyìngòŋ be lyɨ̀ wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə.” 4 Wìʼ ə ne shwèʼ, və aloʼ ə wen nə̀ kəfo kə, ko ndiʼ la və ku kəfo a kì ku a wen. A ne diʼ kənyʉ̀ a ghə̀ shyèʼ, və sə diʼ ə lòʼ wen. 5 A ne Nyìngòŋ la viʼi və byɨvə ndiʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə. Nyìngòŋ nə̀ dyʉ̀ a wìʼ yi a ghə̀ faŋ kò ghə̀ lə ne shyèʼ ali mu ghə̀ byɨmə li kənyʉ̀ ki a ghə̀ ne a wen, ghə̀ lyɨ̀ wen a wù tɨmə byìʼì əbyɨmə ə wen. 6 Devìt ə mbe ngaʼa to kənyʉ̀ na kènkə ando ghə̀ ə ngaʼa kumə mbwaʼmə yì a Nyìngòŋ ə ku a wìʼ azhʉ̀ a ghə̀ lyɨ̀ wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə ko andiʼ la ghə̀ shyèʼ kənyʉ̀. Ghə̀ ə ngàʼa la:

7 “Njùŋ diʼ a wìʼ yi a Nyìngòŋ ə lyesə li ə nyʉ̀ byɨvə wen

ə shʉ̀ mbyɨsə wen.

8 Njùŋ ne diʼ a wìʼ yi a Nyìngòŋ ko be taŋtə mbyɨsə wen.”

9 Njùŋ a ghèn a Devìt ngaʼa kodiʼ to a viʼi Jus, ghə̀ mbe diʼ a viʼi ətɨm. Kə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼ li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Ablaham ə byɨmə li Nyìngòŋ, ghə̀ lyɨ̀ wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə.” 10 Və lə nlyɨ̀ wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə a tʉʼ ko? Və nsə lyɨ̀ wen ali mu və shɨtə li ndyə̀ wen mu, və nko ntɨmə bo ə shɨtə lo? Nyìngòŋ ə nlyɨ̀ wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə, ko və tɨmə ə shɨtə ndyə̀ wen. 11 Və ə shɨtə ndyə̀ wen to a nchwi ə diʼ la Nyìngòŋ ə lyɨ̀ li wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə. Ghə̀ lyɨ wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə byìʼì byɨmə yì a ghə̀ nkiʼi. Kə fʉ̀ alə ndi ghə̀ ndiʼ tìʼ a viʼi vyi a və byɨmə, Nyìngòŋ ə boŋ lyɨ̀ və wen a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə byìʼì byɨmə ə vəwenə a ko ndiʼ la və shɨtə a diʼ ndyə̀ vəwenə. 12 Ghə̀ diʼ tomə tìʼ a viʼi vyi a və shɨtə li ndyə̀ vəwenə, a kodiʼ to byìʼì ando və shɨtə ndyə̀ vəwenə ali byìʼì ando vəwenə byɨmə kənyʉ̀ ki a Nyìngòŋ ə ghʉ̀, to ndə̀ŋndəŋ ando tìʼ vəghəŋ Ablaham ə byɨmə mibu və shɨtə ndyə̀ wen.

Nyìngòŋ ə ghʉ kənyʉ̀ a Ablaham

13 Nyìngòŋ ə wʉ̀ a Ablaham wenə ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə wen la ghə̀ lu ku mbi a vəwenə, a kodiʼ byìʼì ando vəwenə ə zhʉtə Əsoʼ. A ndiʼ byìʼì ando ghə̀ byɨmə Nyìngòŋ, ghə̀ lyɨ̀ wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə. 14 Nyìngòŋ ə ndiʼ ə ku kəfo kì a ghə̀ wʉ̀ a viʼi vyi a və zhʉtə Əsoʼ, kə a diʼi la əbyɨmə ə ko kiʼi kənyʉ̀ ə nè, ko kənyʉ̀ kə wʉ kə ə Nyìngòŋ be a nkiʼi kəshi. 15 Kə diʼ alə̀ byìʼì ando Əsoʼ ə nè to la Nyìngòŋ ə fwisə tin a viʼi byìʼì ando vəwenə kwaʼa əsoʼ a yi, mu əsoʼ ə faŋ ke ndiʼ, ko wìʼ lu kwaʼa.

16 Kə le diʼi la kənyʉ̀ kəwʉkə na kènkə ə diʼ byìʼì byɨmə yì a Ablaham ə nkiʼi. Nyìngòŋ ə ku kənyʉ̀ kəwʉkə na kènkə to ngwaʼ ngə̀ŋ ə Ablaham no tsèm byìʼì ətyɨm ə jùŋə yi a ghə̀ kiʼi. Ghə̀ ko ku to a viʼi vyi a və wʉ̀ Əsoʼ. Ghə̀ ku a viʼi ətɨm vi a və kiʼi byɨmə ndə̀ŋndəŋ to nə̀ Ablaham byìʼì ando Ablaham ndiʼ tìʼ vəghəŋ və tsèm. 17 Kə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando və nyòʼo a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ a kəshi yi a ghə̀ ə gaʼa tsu a Ablaham la, “Ma wʉ̀ li wù a tìʼ a təloʼ to kədə̀ŋ.” Nyìngòŋ yi a Ablaham ə mbyɨmə ə wʉ̀ li wen a tìʼ a vəghəŋ. Ghə̀ nè li la viʼi və pfʉkəvə bwensə ə ntsi. Ghə̀ ə gaʼa to nə̀ əchʉ̀ la fo ndiʼ, və sə diʼ ko andiʼ la və ndiʼ. 18 Ablaham ə byɨmə li Nyìngòŋ ə sə ti to akwi əbyɨmə ə wen no tèbe ando kə ə kəʼə a viʼi la kənyʉ̀ kì a ghə̀ nki dyʉ̀ sə nə̀ kəwenkə ko lù kwʉʼ. Ghə̀ ə ti to akwi əbyɨmə ə wen ə lu sə diʼ tìʼ a viʼi təloʼ no a kədə̀ŋ to ndə̀ŋndəŋ ando və ghʉ̀ a wen ə gàʼ la, “Viʼi ngwaʼa ə ngə̀ŋ ə wù lu ə diʼ to kədə̀ŋ.” 19 Ghə̀ ko bwaʼ fa wen a byɨmə no tèbe ando ghə̀ nsə diʼ mu ghə dwinəli ə̀ sə kuʼu dyʉ̀ ngʉ̀ʼ əghɨ, ko andiʼ la ghə̀ kiʼi kədyòʼ, ko wi wen Sela bwi li. 20 Ghə̀ ko nə̀ʼkə̀ fa wen a əbyɨmə, a kənyʉ̀ a Nyìngòŋ ngaʼa. Ghə̀ ə boŋsə kwi dyʉ̀ to ambì a wen əbyɨmə, kuʼsə Nyìngòŋ. 21 Ghə̀ ə ntuʼtə̀ kɨ to nəmwèʼè la Nyìngòŋ be kiʼi kədyòʼ ə nè kənyʉ̀ ki a ghə̀ nghʉ̀. 22 A le kənyʉ̀ kə ə nè, Nyìngòŋ ə lyɨ̀ wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə. 23 Kənyʉ̀ a kènkə a və nyoʼ lə kumə Ablaham la, “Ghə̀ nlyɨ li wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə,” a ko ndiʼ la və nyoʼtə to a wen. 24 Və mbe nyòʼ a vəghəŋ vyi a və byɨmə Nyìngòŋ yi a ghə̀ nlùsə Bobo vəghəŋ Yesò fa pfʉ. 25 Nyìngòŋ ə ku wen la və zhwi byìʼì mbyɨsə vəghəŋ ə bwensə lùsə wen fa pfʉ ə ne la vəghəŋ ndiʼ ti a nkàyn ashɨ ə Nyìngòŋ.

5

1 Ando Nyìngòŋ ə nlyɨ̀ li vəghəŋ a nə̀ viʼi və tɨməvə byìʼì əbyɨmə ə vəghəŋ, vəghəŋ və Nyìngòŋ sə tsi to no nə̀ mbwaʼmə luwen a ti kədyòʼ yi a Bobo vəghəŋ Yesò Klistò ə ku. 2 A ne wen la vəghəŋ nkiʼi ətyɨm ə jùŋə ghə Nyìngòŋ ə byìʼì əbyɨmə ə vəghəŋ. Vəghəŋ ə ti to a kwi ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a ghèn be naynə, kɨ nəmwèʼè la Nyìngòŋ ə lu gətə ku vəghəŋ nə̀ əbayn yì a ghə̀ kiʼi. 3 Vəghəŋ ə nsaŋlə̀ to saŋlə a ntìntìn ngəʼ yi a vəghəŋ ə yenə byìʼì ando vəghəŋ ə kɨ la ngəʼ ə vi nə̀ ghaʼa tyɨmə. 4 Ə wensə ə vi nə̀ kədyòʼ a ntsìnə̀, ntsìnə̀ be ne la vəghəŋ be nki dyʉ̀sə̀ ambì, kɨ nəmwèʼè la vəghəŋ be lù kiʼi kəfo kì a vəghəŋ kəŋ. 5 Vəghəŋ zizi ko və lu ə gho kəfo na kènkə a və ki dyʉ̀sə̀ nə̀ kəwenkə lə byìʼì ando Nyìngòŋ ə kù li Kəzhwì kə Ŋwoʼkə, kə sə diʼi kòŋ ə wen a vəghəŋ.

6 Ghə̀ŋ kɨ li la andiʼ ando vəghəŋ bo nè nyʉ̀ ə byɨvə, ko ji kənyʉ̀ kətsenkə be baynə tebè a vəghəŋ, Yesò ə vi ə pfʉ ə bwoŋsə vəghəŋ. Ghə̀ nvi to azhʉ̀ yi a Nyìngòŋ ə mbaʼtə wʉ̀. 7 Kə to no nànto mibu wìʼ ə byɨmə ə pfʉ no tèbe akəshi ə wù tɨmə no tèbe ando à boŋsə diʼ to akəshi ə wù ə jùŋ a wìʼ ə zizi ghə̀ ə kòŋ ə pfʉ. 8 Alì Nyìngòŋ ə diʼi làynsə ə kòŋ ə wen a vəghəŋ a ji la a ndiʼ ando vəghəŋ bo diʼ to no viʼi ə nyʉ̀ byɨvə, Yesò ə vi ə pfʉ ə bwòŋsə vəghəŋ. 9 Luwen ando mənlyuŋ mə wen nè li vəghəŋ sə diʼ ti a nkàyn ashɨ Nyìngòŋ, kə le diʼi la ghə̀ lu bwòŋsə vəghəŋ fa ngəʼ yi a Nyìngòŋ ə tə ndiʼ lù ku a vəghəŋ. 10 Kə diʼ alə̀ byìʼì ando andiʼ ando vəghəŋ bo diʼ viʼi kəbayn Nyìngòŋ, Wàyn Nyìngòŋ vi ə pfʉ ə nè la vəghəŋ və Nyìngòŋ bwensə mbaʼtə ə ntsi a kənyʉ̀ kə muʼ. Kə le diʼi la luwen ando vəghəŋ sə diʼ mù və bwensə li mbaʼtə ə ntsi a kənyʉ̀ kə muʼ vəghəŋ və Nyìngòŋ, Yesò lu ne la vəghəŋ shɨtə bwòŋ mwetə nəmwèʼè byìʼì ando ghə̀ diʼ. 11 Ə kwʉ̀ʼsə, vəghəŋ ə boŋ saŋlə kumə wìʼ yi a Nyìngòŋ ə diʼ wen, mu à nè Bobo vəghəŋ Yesò Klistò la vəghəŋ kaʼkə ndiʼ ndoŋsə Nyìngòŋ.

Nəkwoŋ ə Adàm wenə Yesò

12 Kə diʼ a ji ghèn lə, wù ə mùʼ ə nè mbyɨ, ghə̀ vi nə̀ ə pfʉ ə a mbi. Kə lə diʼi la pfʉ ə nvi li to a viʼi vətsèm byìʼì ando viʼi və tsèm nè li mbyɨ. 13 Mbyɨ ə sə diʼ a mbi mibu Nyìngòŋ ə lù ku Əsoʼ ali ghə̀ zizi ko ghə̀ be gàʼ la wìʼ nè li mbyɨ ko andiʼ la və ku li əsoʼ a wen. 14 Kə ndiʼ tèbe alə̀, pfʉ ə ndiʼ a mbi, ə zìtə̀ fa achʉʼ ə Adàm ə kuʼ ə zàʼa achʉʼ ə Mosìs, no tèbe ando viʼi vətsenvə ndiʼ ko andiʼ la və nè nki mbyɨ ə Adàm ə tensə Nyìngòŋ. Adàm ndiʼ to nə̀ wìʼ yi a ghə̀ ndiʼ lù vi abàm, 15 Alì nəkwoŋ diʼ. Kəku kə Nyìngòŋ kə cho kənyʉ̀ ki a wìʼ nè ə byɨbsə no nànto a ji la viʼi ə pfʉ, to kədə̀ŋ byìʼì mbyɨ ə wìʼ ə mùʼ, à diʼ mbyɨ Adàm, ali wìʼ ə mùʼ, ə Yesò Klistò ə nè Nyìngòŋ ə diʼ ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a viʼi, no və ghoʼo. 16 Kəku kə Nyìngòŋ ko diʼ to nə̀ mbyɨ yì a Adàm ə nè. Mbyɨ na yi ə̀ nè to la Nyìngòŋ ə soʼ byɨbsə viʼi, ali kəku kə Nyìngòŋ kə nè la vəghəŋ nə̀ diʼ ti a nkàyn ashɨ ə Nyìngòŋ no tèbe ando vəghəŋ nə̀ nè nyʉ̀ ə byɨvə no nànto. 17 Kə diʼ nəmwèʼè la pfʉ ə nyɨŋ li nchò fa mbi ə tsèm byìʼì mbyɨ wìʼ ə mùʼ, ali viʼi vi a Nyìngòŋ ə diʼi ətyɨm ə jùŋə a vəwenə ə lyɨ̀ a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə, vəwenə soʼo to nə̀ təfòyn tə, kiʼi ntsìnə̀ yi a ghə̀ ko lu mè ə chò fa a wìʼ ə mùʼ, Yesò Klistò.

18 Wìʼ ə mùʼ ə nè mbyɨ, viʼi vətsèm ə byɨf, kə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando wìʼ ə mùʼ ə nè li kənyʉ̀ kə jùŋkə, Nyìngòŋ ə lyɨ viʼi vətsèm a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə, diʼ lu nè vəwenə ntsi diʼ. 19 Wìʼ ə mùʼ nko zhʉ Nyìngòŋ, kə nè, viʼi vətsèm ə sə diʼ viʼi və byɨvə, wìʼ ə mùʼ ə zhʉ Nyìngòŋ kə nè, ghə̀ sə diʼ lù lyɨ̀ viʼi və ghoʼo və a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə.

20 Nyìngòŋ ə nku Əsoʼ ndi və yenə mwetə kədyòʼ kə mbyɨ, ali mbyɨ sə ghoʼ, ətyɨm ə jùŋə Nyìngòŋ ə be ghoʼ dyʉ̀ to ambì. 21 Mbyɨ ə diʼi kədyòʼ kì a ghə̀ kiʼi chò fa pfʉ ali Nyìngòŋ ə diʼi la ətyɨm ə jùŋə ə wenə ə kiʼi kədyòʼ ə lyɨ̀ vəghəŋ a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə ə ku ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè a vəghəŋ chò fa a Bobo vəghəŋ Yesò Klistò.

6

Vəghəŋ ə tsi byìʼì Yesò

1 Vəghəŋ zizi və gàʼ la gho, la vəghəŋ faŋ ə nè to mbyɨ ndiʼ Nyìngòŋ ə faŋ ə diʼi ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a vəghəŋ mu? 2 Kə zizi ko kə lu ndiʼ ali no fa mphen! Mbyɨ ko be kiʼi kənyʉ̀ kumə vəghəŋ no fa mphen. Vəghəŋ sə diʼ mù və ə mpfʉ li a mbyɨ ko vəghəŋ zizi vəghəŋ be ntsi a ti mbyɨ. 3 A ghə̀ŋ kɨli la vəghəŋ vi a və ə nshi mu ə tsentə vəghəŋ və Yesò Klistò sə diʼ alə̀ sə vəghəŋ boŋ li pfʉ ndə̀ŋndəŋ to nə̀ wen? 4 Kə diʼi la vəghəŋ ə sə shi mu kə sə diʼ to sə vəghəŋ pfʉ li, və bvɨmə vəghəŋ boʼsə nə̀ wen. Kə ndiʼ alə̀ ndiʼ Bobo nè vəghəŋ ə ntsi ntsìnə̀ ə fi ndə̀ŋndəŋ to ando ghə̀ ə nè Yesò, ghə̀ bwensə lù fa pfʉ. Ghə̀ nè alə nə̀ kədyoʼkə kaynə kə wen.

5 To ando vəghəŋ sə diʼ mù və ə nlyɨ̀ li kəshi a ntìntìn əpfʉ̀ ə Yesò, vəghəŋ lu be boŋ lyɨ kəshi a ntìntìn mə lu ə wen fa pfʉ. 6 Vəghəŋ ə kɨ la və ə sə bayntə Yesò a kəntò ə bayntə boʼsə nə̀ ntsìnə̀ ə mu ə vəghəŋ ndiʼ kədyòʼ kə mbyɨ kì a kə ndiʼ a wen ə mu ghə̀ na ghèn mè, ko vəghəŋ ə be a ndiʼ əkòs a mbyɨ, 7 byìʼì ando wìʼ nə̀ pfʉ ko mbyɨ be kiʼ kədyòʼ a wen a kətʉ. 8 Ando vəghəŋ sə diʼ mù və pfʉ li vəghəŋ və Yesò, vəghəŋ ə kɨ nəmwèʼè la vəghəŋ və wen lu ə ntsi diʼ. 9 Vəghəŋ ə kɨ la pfʉ ə ko be kiʼi kədyòʼ a kətʉ ə Yesò. Ghə̀ mpfʉ li, Nyìngòŋ ə lùsə wen fa pfʉ, ko ghə̀ ə be diʼ lu pfʉ. 10 Ghə̀ sə diʼ mù ghə̀ ə pfʉ li, pfʉ wen byɨbsə kədyoʼkə mbyɨ to nəmwèʼè, ghə̀ ə sə tsi luwen, tsi kuʼsə Nyìngòŋ. 11 Kə le diʼi la ghə̀ŋ diʼ ə lyɨ̀ la ghə̀ŋ boŋ li pfʉ a mbyɨ, ko mbyɨ ə be kiʼi kənyʉ̀ kətsen kə ə nè kumə ghə̀ŋ, vye və Yesò Klistò na ə tsi luwen ə kùʼsə to Nyìngòŋ.

12 Kə ghə̀ŋ be lù əwʉ̀sə mbyɨ la ghə̀ ə nsoʼo ə wen ə ghəŋə ghèn a ghə̀ diʼ lù pfʉ lə, nè la ghə̀ŋ nè nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ kəŋ. 13 Kə ghə̀ŋ ne moʼtə kəshi kə wen ə ghə̀ŋ no to kə muʼ la ghə̀ ne mbyɨ. Kə ghə̀ŋ moʼtə kəshi kə wen kətsen ə ndiʼ kəfo kəshyèʼ a nyʉ̀ ə byɨvə. Ghə̀ŋ boŋsə ku mwetə təwen ə tyəŋtə a Nyìngòŋ to nə̀ viʼi vyi a və lùsə li vəwenə fa pfʉ, və sə tsi. Ghə̀ŋ ku mwetə təwen ə təŋtə a Nyìngòŋ ə ndiʼ əfo əshyèʼ ə nyʉ̀ tɨməvə. 14 Ghə̀ŋ nè alə ndiʼ ko mbyɨ be a ə kiʼ kədyòʼ a ghə̀ŋ kətʉ byìʼì ando Nyìngòŋ sə diʼ mù ghə̀ diʼi li ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a ghə̀ŋ, ko ghə̀ŋ ə be tsi tebè a ti əsoʼ.

Vəghəŋ diʼ əkòs ə ne nyʉ̀ a diʼ nyʉ̀ tɨməvə

15 Vəghəŋ zizi və gàʼ la gho luwen a? A le diʼ la vəghəŋ na faŋ ə nə̀ nè dyʉ̀ to nə̀ mbyɨ byìʼì ando vəghəŋ ko be tsi tebè a tsi əsoʼ, tsi to byìʼì ətɨm ə jùŋə ghə̀ Nyìngòŋ mu? Kə zizi ko kə lu ndiʼ alə̀ no faphen! 16 A ghə̀ŋ kɨli la ghə̀ŋ sətsen ku təwen ə təŋtə a əkòs a wìʼ, a ghə̀ŋ ne ndiʼ ə kòsə a wìʼ ayi zhʉ to fa wen? Ghə̀ŋ sətsen ku təwen ə təŋtə a əkòs a mbyɨ, a ghə̀ŋ ne zhʉ to fa mbyɨ, kəmwètə kikə diʼi əpfʉ̀. Mu ghə̀ŋ sətsen ku tə wen ə təŋtə a Nyìngòŋ a ghə̀ŋ ne ndiʼ əkòs ə wen, a kəmwètə kikə ne diʼ la ghə̀ a lyɨ ghə̀ŋ a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə. 17 Vəghəŋ diʼ ə ku kəzòŋ a Nyìngòŋ byìʼì ando a ndiʼ a tʉʼ tseghə, ghə̀ŋ diʼ əkòs a mbyɨ ali ə lu zhʉ ziʼi yì a və ziʼi a ghə̀ŋ ə byɨmə nə̀ tyɨm ə ghəŋə no tsèm. 18 Nyìngòŋ ə tə ə bwoŋsə ghə̀ŋ, ko ghə̀ŋ be diʼ əkòs a mbyɨ. Ghə̀ŋ sə boŋsə diʼ əkòs a Nyìngòŋ di ghə̀ŋ ə njèʼè a jisə tɨmə sə. 19 Ma gaʼa shəʼmə nə̀ nyʉ̀ a və diʼ to no ghə̀ŋ a ntìntìn byìʼì ando ətof ə ghəŋə bo temsə̀ kumə nyʉ̀ kəzhwì. A ə ndiʼ fa mbì, mu ghə̀ŋ ku li təwen ətəŋtə shəŋsə a əkòs a mbyɨ ə sə nè dyʉ̀ to nə̀ nyʉ̀ kəməŋ ə be tuʼ nè dyʉ̀ to nə̀ nyʉ̀ ə byɨvə ə tsenəvə. Ma sə gàʼa luwen la ghə̀ŋ ku təwen ətəŋtə a əkòs ə tuʼ nè dyʉ̀ nə̀ nyʉ̀ ə tɨmə və ndiʼ ntsìnə̀ shəŋsə layn ə mwetə ashɨ Nyìngòŋ.

20 Andiʼ ando ghə̀ŋ mbo bu əkòs a mbyɨ, ko ghə̀ŋ kiʼ kənyʉ̀ kumə jisə tɨməsə. 21 Kə diʼ nəmwèʼè la ghə̀ŋ ko se kənyʉ̀ kə tsen kə fa a ntìntìn nyʉ̀ na venə a ghə̀ŋ ə nè. Ghə̀ŋ sə diʼsə kətʉ kumə nyʉ̀ na venə luwen. Kəmwètə kə nyʉ̀ na venə ə diʼ to əpfʉ̀. 22 A diʼ luwen mu və bwoŋsə li ghə̀ŋ fa mbyɨ, ghə̀ŋ sə ə boŋsə diʼ əkòs a Nyìngòŋ, əse yi diʼ la ghə̀ŋ sə tsi ətsìnə̀sə laynə sə, diʼ lu kiʼi ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè. 23 Ghə̀ŋ kɨli la əmòʼtə mbyɨ ə diʼ əpfʉ̀ ali Nyìngòŋ ə ku ə ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè to kədyàŋ chò fa a Yesò Klistò ə Bobo vəghəŋ.

7

Əsoʼ ə ko be kiʼi kənyʉ̀ ə nè a ghə̀ŋ

1 Ghə̀ŋ ko zhʉ̀ kɨ kənyʉ̀ ki a ma kəŋ ə gàʼ luwen a vəlemə vwomə byìʼì ando no ndo fa ghə̀ŋ a ntìntìn ə kɨ ando əsoʼ ə lam ə jèʼè. Ghə̀ŋ kɨli la əsoʼ ə nə̀ kiʼi kədyòʼ a wìʼ a kətʉ to azhʉ̀ a ghə̀ bo tsì a mbi. 2 Kənyʉ̀ na ken ə diʼ la, wùwì diʼ ə faŋ wenə lɨmə wen ə zàʼa ando lɨm ayi bò tsi a mbi, lɨmə wen pfʉ no zhʉ̀ko, ko əsoʼ ə làm na ghenə ə bè ghaʼa wen. 3 Kə le diʼi la lɨmə wen sətsen ə bo ndiʼ ko andiʼ la ghə̀ tɨmə pfʉ, ghə̀ dyʉ̀ ə tsì wenə wù lɨm ə kədyàŋ, kə ne diʼi la ghə̀ kwaʼa li əsoʼ ə làm. Lɨm ə wen sətsen ə pfʉ no zhʉ̀ ko, ko əsoʼ ə be ə ghaʼa wen a zhʉ a ghə̀ sətsen be lam, ko kə be na diʼi la ghə̀ kwaʼa li əsoʼ ə làm. 4 Kə le diʼ la ghə̀ŋ luwen a vəlemə vwomə la ghə̀ŋ diʼ to ali ando ghə̀ŋ pfʉ̀kə li. Əsoʼ ə kə be ə kiʼ kənyʉ̀ ə nè a ghə̀ŋ byìʼì ando ghə̀ŋ ə pfʉ li ghə̀ŋ və Yesò ə sə diʼ əshyə əwen ə wen. Kə le diʼi la, à kiʼi wen kiʼ ghə̀ŋ luwen, a diʼi wen yi a Nyìngòŋ ə nlùsə fa pfʉ ə nè la vəghəŋ ə kumə ashɨ ə jùŋ ghə̀ a Nyìngòŋ. 5 A ə ndiʼ ando vəghəŋ bo tsi a ji yi a njòsə əwenə vəghəŋ sə ə kəŋ fa tsù, Əsoʼ ə tenə vəghəŋ la və nè mbyɨ, ghə̀ vi to nə̀ əpfʉ̀. 6 Luwen sə diʼ Əsoʼ ə ko be kiʼ kənyʉ̀ ə nè nə̀ vəghəŋ byìʼì ando vəghəŋ sə diʼ alə̀ sə və pfʉkə li a əsoʼ na ghèn a vəghəŋ ə shyèʼ nfɨŋ tsu. Vəghəŋ ko be nè tebè shyèʼ ə Nyìngòŋ a ji ə mu yi a və tə nè fa tsu, shyèʼ akwi kənyʉ̀, mu və nyoʼ a soʼ. Vəghəŋ sə boŋsə shyèʼ a ji ə fi yi a kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə diʼi a vəghəŋ.

Əsoʼ ə diʼi kəfo kì a mbyɨ diʼ kəwenkə

7 Kənyʉ̀ na kènkə diʼi la gho? Kə le kəʼə la Əsoʼ ə Nyìngòŋ ə diʼ kəfo kə byɨkə mu? Kə ko diʼ ali no faphen byìʼì ando a bwèn fa ə Əsoʼ mu ma ko kɨ kənyʉ̀ ki a mbyɨ diʼ kəwenkə. Əsoʼ tə faŋ ke gàʼ la, “kə ashɨ ə ghəŋə baŋə a fo ə viʼi,” mu ma ko kɨ kənyʉ̀ na kènkə. 8 Alì əsoʼ na yi ə boŋsə nè la mbyɨ nè, ashɨ à ghomə ə̀ baŋə no fo ə tsèm. Əsoʼ ə tə faŋ ke ndiʼ mu mbyɨ ko kiʼ kədyòʼ. 9 Ma ə̀ ntsi ando mà ko tɨmə kɨ Əsoʼ ali əsoʼ ə lu vi no achʉʼ ə ko ma sə kòŋ no nànto ə nè mbyɨ, mu pfʉ. 10 Əsoʼ a ghèn ə̀ ndiʼ ə nè la mà ə tsi, ali ghə boŋsə nè la mà pfʉ pfʉ. 11 Mbyɨ lobtə mo chò fa a nyʉ̀ yi a əsoʼ chuŋsə mo mu zhwi mo.

12 Kə lə diʼi la Əsoʼ ə laynə, no tèbe a gho a ghə gaʼa be laynə, diʼ tɨmə, be bòŋ. 13 A lə diʼ la kəfòkə ə jùŋ kə alə̀ ə boŋsə nè la mà pfʉ mu? Kə ko diʼ ali no fa mpfen! A ə̀ vi nə̀ mbyɨ vi nə̀ əpfʉ̀ a mò. Mbyɨ ne chò fa kəfo kə jùŋ kə, ə vi nə̀ əpfʉ̀ a mò. Kə ə fʉ̀ alə ndiʼ kənàʼ kə mbyɨ kə bayn. Əsoʼ ə diʼ kəfo kì a kə gyàmtə̀ ə diʼ ə làynsə la mbyɨ ə fwàynsə no mwèʼmwèʼ.

Ngəʼ yì a ghə̀ diʼ a vəghəŋ a ntìntìn

14 Vəghəŋ ə kɨ la Əsoʼ ə diʼ mu à ku Nyìngòŋ, ali ma kumə diʼ to wìʼ a və baʼlə a kəkòs a mbyɨ. 15 Ma ko tuʼtə̀ kɨ ənyʉ̀ vyi a ma nè byìʼì ando kənyʉ̀ ki a ma kəŋ ne ko ma ne kəwenkə, ki kə a ma bàynə̀ ma boŋsə ne kəwenkə. 16 Luwen lə ando ma nè kənyʉ̀, a diʼ nyʉ̀ a ma ko kòŋ, à lə diʼ la ma byɨmə la Əsoʼ ə ti a nkàyn. 17 Kə lə diʼi la, à ko lutə nè tebè mo ne kənyʉ̀ na kèn. A boŋsə nè mbyɨ yì a ghə̀ diʼi a mo a wen. 18 Ma kɨli la kənyʉ̀ kə ə jùŋkə ko diʼ a mo wen. Ma gaʼa a mo njòsə wen ashə a sə kòŋ mbyɨ lə. Ma gaʼa alə̀ byìʼì ando ma kòŋ to ə̀ nè nyʉ̀ ə jùŋə və ali ko kə bwaʼmə. 19 Ma ko nè tebè nyʉ̀ ə jùŋə və vi a ma kòŋ ə nè. Ma boŋsə nè to nyʉ̀ ə byɨvə vi a ma ko kòŋ ə nè. 20 Mà sətsen ə nè to kənyʉ̀ kì a ma ko kòŋ ə nè, kə ne diʼi la à ko be nè mo nè kənyʉ̀ na kì, a kə lə diʼi la à nè mbyɨ yì a ghə̀ diʼi a mo wen.

21 Kə sə diʼ a mò luwen to sə à diʼ əsoʼ la mà sə kəŋ ə nè kənyʉ̀ kə jùŋ kə, ma boŋsə nè to kənyʉ̀ kəbɨkə. 22 A diʼ a mo a ti tyɨm ma kòŋ ə wʉ̀ əsoʼ ə Nyìngòŋ, 23 ali yen nə̀ la à boŋsə shyèʼ to əsoʼ ə kədyàŋ a mo wen, shyèʼ ali, soynə əsoʼ yi a ghə̀ diʼi a mo ətyɨm. Ghə nè mò, ma diʼ to sə ma diʼ a ngə̀ŋ nfɨŋ a mbyɨ. A diʼ əsoʼ ə mbyɨ na ghèn a ghə̀ shyèʼ a mo wen. 24 Ma diʼ no a ngəʼ! A le gyàmtə̀ shisə ndo mo fa wen ashə a ghə vi nə̀ əpfʉ̀ ə a mò lə a? 25 Ma kù kəzòŋ a Nyìngòŋ à ghə̀ shisə mo fa tsu chò fa a Bobo vəghəŋ Yesò Klistò!

Ma yen li la ma kòŋ to no a mo tyɨm ə wʉ̀ əsoʼ ə Nyìngòŋ ali a diʼ a wèn ə wìʼ ə mò, shyèʼ to kəkòs a mbyɨ.

8

Kəzhwì kì a kə kù ntsìnə̀ chò fa Yesò

1 Kə le diʼi la viʼi vyi a və mbyɨmə li a Yesò Klistò sə diʼ viʼi wen ko və zizi və lu be fəŋ nsòʼ ashɨ Nyìngòŋ ə luwen. 2 Kə diʼ alə̀ byìʼì ando kəzhwì ki a kə ne la viʼi ntsi chò fa Yesò Klistò boŋ li ne la kə mbyɨ nə̀ əpfʉ̀ ə be kiʼi kənyʉ̀ kumə mò. 3 Nyìngòŋ ə sə diʼ mù ghə̀ nè li kənyʉ̀ ki a Əsoʼ ə wʉ ə ne byìʼì njòsə wen sə a sə bwaʼa. Ghə̀ ne alə̀ a ji la ghə̀ ntɨm li Wàyn wen, ghə̀ vi a nse to no wen ə wìʼ ghèn a ghə̀ kòŋ mbyɨ lə. Ghə̀ vi ku wenə wen ə pfʉ ə lòʼ ə mbyɨsə viʼi. A diʼ a ji na ghèn a Nyìngòŋ ə byɨbsə kədyòʼ kə mbyɨ fa njòsə wen. 4 Nyìngòŋ ə ne alə ndiʼ vəghəŋ ə shɨtə tsi mwetə ntsìnə̀ ətɨmə yì a Əsoʼ ə kəŋ. Vəghəŋ diʼ viʼi vyi a və ko tsi ando əwen ə vəghəŋ ə kəŋ, ali boŋsə tsi to ando kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə diʼi, a diʼ ntsìnə̀ ətɨmə yì a Əsoʼ ə kəŋ. 5 Viʼi vi a və tsi ando njòsə wensə sə kəŋ ghʉ̀ kətʉ kə vəwenə to nyʉ̀ ə njòsə wen ali viʼi a və tsi ando kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə kəŋ ə ghʉ kətʉ̀ kə vəwenə to nyʉ̀ kəzhwì. 6 Wìʼ ə ghʉ̀ kətʉ̀ a wenə nyʉ̀ ə njòsə wen, ghə̀ a pfʉ, ali mu ghə̀ ghʉ kətʉ kə wen a nyʉ̀ kəzhwì, kə a nè la ghə̀ kiʼi ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè ə be nkiʼi mbwaʼmə. 7 Wìʼ ə ghʉ̀ kətʉ kə wen a nyʉ̀ ə njòsə wen, və a ne la ghə̀ ə bàynə̀ Nyìngòŋ, ko ghə̀ zhʉ tebè əsoʼ ə wen, mu ghə̀ zizi ko ghə̀ lu kɨ ə zhʉ. 8 Viʼi a venə a və ghʉ ətʉ vəwenə a nyʉ̀ njòsə wen lə zizi ko və lu ne la Nyìngòŋ ə saŋlə.

9 Alì fa ghə̀ŋ, ghə̀ŋ ko ghʉ tebè kətʉ ə kəŋkə̀ a nyʉ̀ ə njòsə wen. A tisə Kəzhwì kə Ŋwoʼkə tisə ghə̀ŋ a zhʉ a ghə̀ŋ kiʼi Kəzhwì kə Nyìngòŋ na kènkə nəmwèʼè. Nò tèbe ndo a ghə̀ ko kiʼ kəzhwì kə Yesò kodiʼ wù ə Yesò. 10 Alì, mu Yesò sətsen ndiʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn, ə wen ə ghəŋə ne sə pfʉ ando ghə̀ diʼ ə pfʉ byìʼì mbyɨ, kəzhwì kəŋkə̀ a faŋ ə ntsi to tsi byìʼì ando Nyìngòŋ ə sə diʼ mù ghə̀ lyɨ̀ li ghə̀ŋ a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə. 11 Kəzhwì kə Nyìngòŋ a ghə̀ ə nlùsə Yesò Klistò fa pfʉ sətsen ə ntsi a ghə̀ŋ a ntìntìn, Nyìngòŋ a ku ntsìnə̀ a ghə̀ŋ a wen ashə a ghə̀ diʼ lu ə pfʉ lə, chò fa wen a kəzhwì yi a kə tsi a ghə̀ŋ a ntìntìn.

12 Kə lə diʼi a vəlemə vwomə la, vəghəŋ ə kiʼi kənyʉ̀ ə ne, kənyʉ̀ na kì a kodiʼ la vəghəŋ ntsi ando njòsə ə wen vəghəŋ sə kəŋ. 13 Ghə̀ŋ sətsen ntsi dyʉ̀ to ando njòsə əwen ə ghə̀ŋ sə ə kəŋ, ghə̀ŋ a pfʉ, ali mu ghə̀ŋ sətsen boŋsə ə maʼa nyʉ̀ ə byɨvə ə ghə̀ŋ chò fa kədyòʼ yi a kəzhwì kə ku a ghə̀ŋ, ghə̀ŋ a ntsi diʼ. 14 Kə diʼ alə̀ byìʼì ando no ndo yi a kəzhwì kə Nyìngòŋ kə ə tisə wen diʼ wìʼ yi a diʼi wàyn Nyìngòŋ. 15 Nyìngòŋ ə nko ku kəzhwì kə fwaynə a ghə̀ŋ ə kə kaʼsə ghə̀ŋ a əkòs. Nyìngòŋ ə ku kəzhwì la kə nè, ghə̀ŋ ə boŋsə diʼ vunə wen, a diʼ kəwenkə a kə kù adyòʼ la vəghəŋ ə dì a Nyìngòŋ, toŋtə Nyìngòŋ la, “Bàba! Tìʼ yès!” 16 A diʼ Kəzhwì kə Nyìngòŋ na kènkə a kə gaʼa a zhwi vəghəŋ, diʼi a vəghəŋ la vəghəŋ diʼ vunə Nyìngòŋ. 17 Vəghəŋ sətsen ə ndi vunə Nyìngòŋ, kə ne diʼi la vəghəŋ lu kiʼi əghoʼ ə Nyìngòŋ, diʼ lù kiʼi əghoʼ na yi, vəghəŋ və Yesò to muʼ. Vəghəŋ lu kiʼi əghoʼ na ghèn nə̀ vəghəŋ və Yesò to azhʉ̀ a vəghəŋ ə boŋ yen nə̀ ngəʼ yì a Yesò ə yen ə̀ ndi vəghəŋ boŋ kiʼi əbayn yì a ghə̀ kiʼi.

Əghoʼ yì a vəghəŋ diʼ lù kiʼi

18 Ma ko lyɨ tebè la ngəʼ ghèn a vəghəŋ ə yen luwen ko diʼ kənyʉ̀ kə tsen kə ə shəʼmə nə̀ əghoʼ yì a Nyìngòŋ ə lu ku a vəghəŋ. 19 Nò əfo ə tsèm a Nyìngòŋ ə shɨtə ə bvɨtə no nànto la Nyìngòŋ ə diʼ nkàyntə̀ a vunə wen. 20 Kə diʼ alə̀ byìʼì ando no əfo ə tsèm a Nyìngòŋ ə shɨtə ə luŋlə to kədyàŋ, a ko diʼ ando əfo a venə ə kòŋ, a diʼ to Nyìngòŋ a ghə̀ wʉ̀, kɨ nəmwèʼè la, 21 kətsi kə tsenkə lu vi, a fo a venə a ghə̀ shɨtə bwòŋ ko və be a fwè, wì ə bwensə ndiʼ fa wen a ngeŋ kiʼi əghoʼ ə vunə Nyìngòŋ, ko ghə be a diʼ əkòs a kəfo kə. 22 Vəghəŋ ə kɨ la ə zàʼa fa luwen no əfo ə tsèm a Nyìngòŋ ə nshɨtə, tə ndi a ntìntìn kəzaf to nə̀ wùwì a ghə̀ a zhʉ kəzaf kə wàyn. 23 A ko diʼ to fo a venə a və dì. Nò tèbe vəghəŋ vi a və kiʼi kəzhwì kə Ŋwoʼkə, a diʼ kəku kə ə mbì ki a Nyìngòŋ ə kù a vəghəŋ ə be dì to dì a vəghəŋ a ti tətyɨm, bvɨtə la Nyìngòŋ ə lyɨ̀ vəghəŋ a nkàyntə̀ sə vunə wen, ə zen kətʉ kə vəghəŋ ə mwetə. 24 Nyìngòŋ ə bwoŋsə vəghəŋ, vəghəŋ sə ki dyʉ̀ sə to nə̀ kətsi kì a vəghəŋ lù fʉ̀ mwetə fa ngəʼ sèn. Wìʼ sətsen kiʼi kəfo a kəvu, ko ghə̀ be a ki dyʉ̀ sə nə̀ kəwenkə. A diʼ ndo fa vəghəŋ a ntìntìn a ghə̀ zizi a ghə̀ ə gàʼa la ghə̀ nki dyʉ̀sə nə̀ kəfo kə mu kə sə diʼ a kəvu a? 25 Alì mu vəghəŋ sətsen ə ki dyʉ̀sə nə̀ kəfo kə a vəghəŋ ko təmə kiʼi, vəghəŋ a ndiʼ ə kəʼtə wensə, kɨ nəmwèʼè la və lu kiʼi. 26 Kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə gyamtə vəghəŋ byìʼì ando vəghəŋ ə bwaʼa, ko və kɨ tèbe ji yì a və diʼ ə jɨ̀mə̀ fa tsù ali kə jɨm a vəghəŋ a kəshi a ji mu və zizi ko və lu shə̀ʼtə nə̀ chʉ̀. 27 Nyìngòŋ ə kɨ tətyɨm tə viʼi, kɨ kənyʉ̀ ki a kəzhwì kə ə kwoʼtə byìʼì ando kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə jɨ̀mə̀ a kəshi ə viʼi a Nyìngòŋ to ndə̀ŋndəŋ ando Nyìngòŋ ə kəŋ.

28 Vəghəŋ ə kɨ la à fʉ̀ no tèbe ghò, Nyìngòŋ ə shɨtə a sə diʼ njùŋ a viʼi vyi a və kòŋ wen, a diʼ viʼi vi a ghə̀ dzàŋ la vəwenə ə nè ando ghə̀ bàtə. 29 Nyìngòŋ ə ghʉ la viʼi na vi a ghə̀ nsə diʼ mu ghə̀ tsuʼtə li və fəsə Wàyn wen. Ghə̀ ghʉ̀ alə ndiʼ Wàyn wen diʼ wàyn ə mbì a ntìntìn ə vəlemə a və diʼ no kədə̀ŋ. 30 Ghə̀ dzàŋ li viʼi vi a ghə̀ sə diʼ mù ghə̀ tsuʼ li a wèn ə viʼi ə be ghʉ̀ viʼi na venə a ghə̀ dzàŋ a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə. Ghə̀ ə ghʉ̀ ali ə be boŋ gətə ku əbayn ə ghoʼo ghə̀ ə wen a vəwenə.

Nyìngòŋ ə ndiʼi koŋə ə wen chò fa a Yesò Klistò

31 Vəghəŋ zizi və be gàʼ no la gho kumə nyʉ̀ na venə a? Nyìngòŋ ə sətsen ə ti vəghəŋ vəwenə amuʼ, a lu be soyn ə zhɨ̀ ndo zhɨ vəghəŋ a? 32 Nyìngòŋ ə ko tyen ə ku Wàyn wen la və bayntə a kəntò byìʼì vəghəŋ və tsèm. Kə le diʼi la ghə̀ na ku no əfo ə tsèm a vəghəŋ ə kwʉ̀ʼsə a kətʉ ə Wàyn wen. 33 A zizi a be ghàm no ndò ghàm viʼi vi a Nyìngòŋ ə tsuʼ li a? A kwisə to no Nyìngòŋ, kwisə viʼi a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə. 34 A zizi a be gàʼ ndo la vəwenə nè li ə byɨbsə kənyʉ̀ a? A zizi a gàʼ Yesò Klistò yi a ghə̀ ə pfʉ mu? Ghə̀ zizi ko ghə̀ lu gàʼ byìʼì ando ghə̀ ə pfʉ ə bwensə lù fa pfʉ ə sə nyʉ̀ʼ luwen a kwoŋ ətoghə Nyìngòŋ jɨ̀mə̀ a vəghəŋ. 35 A zizi a ghəsə no ghò ə gə̀sə̀ vəghəŋ fa kòŋ ə Yesò a? A zizi a gə̀sə̀ ngəʼsə a ghə̀ byɨfə mu, nyʉ̀ ando və to mu, kəghʉ̀ kə vəghəŋ a və tsuʼ mu, jɨŋ a ghə̀ ku vəghəŋ mu, kəfem mu, pfʉ a ghə̀ shwetə vəghəŋ mu, no əpfʉ̀ yì a ghə̀ diʼ lù vi a vəghəŋ mu? 36 Və nyòʼò li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Yes ə ti to chʉ̀ pfʉ mətsi ə tsèm byìʼì wù.

Və nyàblə̀ nə̀ yès to ando və nyàblə̀ nə̀ byisə njɨ̀ azhʉ̀ a və dyʉ̀ ə shələ.”

37 Kəfo kə zizi ko kə lu be ghəsə vəghəŋ fa kòŋ ə Yesò byìʼì ando vəghəŋ ə temə zhɨ̀ to ji sə tsèm nə̀ kədyòʼ kə wen kə, a diʼ byìʼì ando ghə̀ kòŋ vəghəŋ. 38 Ma kɨli nəmwèʼè a kò a diʼ tèbe əpfʉ̀ kò à diʼ tsi, kò à diʼ ətsɨŋsə Nyìngòŋ kò à diʼ kədyòʼ kì a kə soʼo viʼi, kò à diʼ nyʉ̀ vyi a və diʼ luwen kò à diʼ vi a və diʼ lù ə fù, kò à diʼ ədyoʼ ə byɨvə, 39 kò à diʼi mbi yì a ghə diʼ akàŋ kò à diʼ yi a kə diʼ a ti ə nse, la no kəfo kə tsenkə zizi ko kə lu ə ghəsə vəghəŋ fa kòŋ yi a Nyìngòŋ ə diʼi li chò fa kənyʉ̀ yi a Bobo vəghəŋ Yesò Klistò ə nè a vəghəŋ.

9

Viʼi vyi a Nyìngòŋ tsuʼ

1 Ma kəŋ ə gàʼ kənyʉ̀ luwen kə diʼ to no nəmwèʼè, fʉ̀ to no fa mo tyɨm, à diʼi Kəzhwì kə Ŋwoʼkə. Ma gàʼa to nəmwèʼè byìʼì ando ma diʼi to kənyʉ̀ kə mùʼ yo Yesò. 2 Ə nyʉ̀ diʼ a mò a tyɨm a və ku ngəʼ a mò no nànto. 3 Ma zizi mà ə kòŋ la Nyìngòŋ ə telə mo, ko mà be ə kiʼi kənyʉ̀ kətsen kə ə ne yo Yesò byìʼì vəlemə vwomə. Ma gaʼa vəlemə vwomə, viʼi lòʼ ə yès. Ma zi mà ə kòŋ ə lè azhʉ̀ a kə zi kə a gyamtə la vəwenə bwòŋ. 4 Vəwenə diʼ viʼi Islel vi a Nyìngòŋ ə lyɨ̀ a wenə a vunə ə diʼ əbayn ə wen a vəwenə, ə zhɨ̀ məkàyn wenə vəwenə ə be ku Əsoʼ ə wen a vəwenə. A diʼ vəwenə vi a Nyìngòŋ ə ndiʼi ji ə jùŋ yì a vəwenə ə diʼ ə nə̀ kuʼsə wen fa tsù, vəwenə be kiʼi ənyʉ̀ a Nyìngòŋ əghʉ a vəwenə. 5 Vətiʼi və vəwenə ə ndiʼ viʼi Nyìngòŋ. Yesò no nə̀ wenə wen ə nvi a nse to nə̀ wù əloʼ vəwenə. Nyìngòŋ ə ndiʼ a kətʉ kə əfo ə tsèm, viʼi diʼ ə nkuʼsə wen to məzhʉ̀ ə tsèm. Amèyn.

6 Ma ko gaʼa alə ə fʉ̀ la Nyìngòŋ ə ko ə ne kənyʉ̀ ki a ghə̀ ə ghʉ̀. Jòʼ, Kə diʼ la, à ko diʼ viʼi Islel və tsèm a Nyìngòŋ ə tsuʼ a viʼi wen. 7 A ko diʼ tèbe vunə Ablaham və tsèm a və diʼi vunə Nyìngòŋ. Və nyòʼò li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə wù lu fʉ̀ fa Izìk.” 8 Kə le diʼi la vunə Nyìngòŋ vyi a və gàʼa kumə vəwenə ko diʼ viʼi vətsèm a və bwi a ngwaʼ ngə̀ŋ ə Ablaham. A boŋsə diʼ viʼi a Nyìngòŋ ə ghʉ̀ la və lu bwi və wenə a vunə ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə Ablaham. 9 Nyìngòŋ ə sə ku kənyʉ̀kəwʉkə ə wen a Ablaham ə gàʼ la, “Əzhʉ lu kwʉ̀ʼ, a mà bwenə vi, Sela bwi wàyn wùlɨm.”

10 Ə kwʉ̀ʼsə, Lebeka ə kiʼi mboʼsə, a diʼ vunə ə lyʉmə, mu à bwi to wìʼ ə mùʼ, à diʼ Izìk, ə tìʼ tìʼ vəghəŋ. 11 Ghə̀ŋ yen li ando a ndiʼ mibu və sə ka ə bwi mboʼsə na venə, ko ndiʼ la ghə̀ tɨmə nè kənyʉ̀ kə tsen, kò kə jùŋ kə kò kə kəbyɨkə, Nyìngòŋ ə gàʼ a Lebeka la, “Wàyn ə to lu ə shyèʼ a lèmə̀ wen ə tyətə.” Ghə̀ ə nè alə ə diʼ la ghə̀ kiʼi no kədyòʼ kə tsèm ə kwitə kənyʉ̀, ko ghə̀ kwitə byìʼì shyèʼ tsen ghə̀ ando wìʼ ə nè. 13 Və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Ma kòŋ li Jàkob ə mo Esò.”

14 Vəghəŋ lə gaʼa la gho luwen a? Və le gaʼa la Nyìngòŋ ə ko ne nyʉ̀ ndə̀ŋndəŋ mu? Kə ko diʼ ali no faphen! 15 Nyìngòŋ ə ngàʼà a Mosìs ə gàʼ la, “Ma na kusə shinsə a viʼi vi a mà kòŋ ə kusə shinsə a vəwenə ə tuʼmə nə̀ viʼi vi a mà kòŋ ə tuʼmə nə̀ vəwenə.” 16 Kə le diʼi la à diʼ to kusə shinsə Nyìngòŋ, a kodiʼ byìʼì koŋə ə wìʼ kò byìʼì kənyʉ̀ kə tsen kə ando wìʼ ə nè. 17 Və və be nyòʼò la Nyìngòŋ ə ngàʼa a fòyn Ijìb la, “Ma lu wʉ̀ wù a fòyn to no byìʼì ando ma ə kəŋ ə diʼ kədyòʼ ə komkə chò fa wù, la viʼi zhʉ mo to mbi ə tsèm.” 18 Kə le diʼi la Nyìngòŋ ə sə kusə shinsə no tèbe ando a ghə̀ kòŋ ə kusə shɨnsə a wen. Ghə̀ kòŋ ə nè la wìʼ nkiʼi tyɨm ə toghə ghə̀ ne ando a ghə̀ kòŋ.

Nyìngòŋ ə̀ ghàmə̀ viʼi be kusə shinsə

19 Ma kɨli la wìʼ fa ghə̀ŋ zizi ko ghə̀ lù bèm a mò la, kə le diʼ a ji na ghèn, Nyìngòŋ ə be na ghamə viʼi byìʼì ghoʼ. A zizi a tensə ndo tensə kənyʉ̀ ki a ghə̀ kəŋ a? 20 Alì wù gaʼa ali, diʼ no ndo, ə wù nkàyntə̀ wìʼ tsuʼ kənyʉ̀ fa chʉ̀ Nyìngòŋ mu? Wù lə gàʼ la ntòyn zizi a ghə̀ kaʼkə ə bèmə a wìʼ yi a ghə̀ bwomə vəntòyn la ghə̀ ə bwomə wen alə byìʼì ghò a? 21 A wìʼ yi a ghə̀ bwomə vəntòyn kòŋ ghə̀ zi ghə̀ tu kətsoʼ kə shi kəmùʼ ə ghəsə ə bwomə vəntòyn və bò tsu zhɨ̀ a ghətsen ali nè nyʉ̀ nə̀ ghətsen?

22 Kə lə diʼ ndə̀ŋndəŋ ando Nyìngòŋ ə nè. Ghə̀ kòŋ li ə diʼ la ghə̀ fwisə tin ə be kòŋ ə diʼ kədyòʼ kì a ghə̀ kiʼi a viʼi. A lə kənyʉ̀ ki a ghə̀ wensə to wensə ko ghə̀ lù kù ngəʼ a viʼi vi a ghə̀ ə fwisə tin a vəwenə, vəwenə kwʉ̀ʼʉ̀ to la ghə̀ byɨbsə vəwenə. 23 Nyìngòŋ ə sə kəŋ ə diʼ kədyòʼ kə kaynə kə ə wen a viʼi vi a ghə̀ kusə shinsə a vəwenə, à diʼ vəghəŋ vi a ghə̀ nsə diʼ mu ghə̀ ə baʼtə̀ ə ku kədyòʼ na kènkə a vəghəŋ. 24 Vəghəŋ diʼ alə̀, diʼ vəghəŋ vi a ghə̀ ə dzàŋ shisə fa ntìntìn ə viʼi Jus ə be dzàŋ shisə fa ntìntìn ə viʼi ətɨm. 25 Nyìngòŋ ə ngàʼa a ti ŋwàʼlə̀ Hòseyà la:

“Mà lu sə gàʼ kumə viʼi vyi a və ko tə ndiʼ viʼi vwomə

ə tòŋtə vəwenə la, ‘viʼi vwomə,’

ə sə gàʼ kumə əloʼ yì a ma ko tə ə koŋə

ə tòŋtə la, ‘lòʼ yì a ma kòŋ.’

26 Və lu dyʉ̀ a viʼi vyi a və tə ə gàʼa la vəwenə ko diʼ tebè vunə vwomə

ə tòŋtə vəwenə la vunə vwomə, ə mo Nyìngòŋ yi a ghə̀ tsi.”

27 To ando Azayà te dì kumə viʼi Islel ə gàʼ la, “Nò tèbe ando viʼi Islel ə ghoʼo alə to nə̀ kəsese kə a bene a mù, lu bwoŋ to təshɨ tə viʼi fa tsu. 28 Byìʼàndo Nyìngòŋ ə lu bvɨtə soʼo mbi, ə sə soʼ ə soʼ mwetə to mwetə.” 29 To ando Azayà mbe ngaʼa la, “A to ndiʼ la Nyìngòŋ ntu faŋ ke əwʉ̀sə vunə vyesə vətsenvə mu yes tə kaʼkə sə diʼ to nə̀ ntə̀ʼsə Sodòm nə̀ Gòmolyà.”

Ntɨm ə Jùŋə diʼ a viʼi Islel

30 Vəghəŋ zizi və gàʼ la ghò? Vəghəŋ zizi və gàʼ la no tèbe ando viʼi ətɨm ə tə sə tsi ko və lu kəŋ jì ə ndiʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə a shɨ Nyìngòŋ, vəwenə sə boŋsə diʼ luwen byìʼì əbyɨmə ə vəwenə, 31 ali a viʼi Islel ando və kəŋ ndiʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə ashɨ Nyìngòŋ ə chò fa əsoʼ, vəwenə gho li ə ghaʼa əsoʼ na yi. 32 Vəwenə ə gho ə ghaʼ byìʼì ando vəwenə ko tə ə kiʼi əbyɨmə a Nyìngòŋ, boŋsə kwoʼtə la vəwenə zizi və ndiʼ ti a nkàyn ashɨ Nyìngòŋ byìʼì shwèʼ. A lə kənyʉ̀ ki a vəwenə tə kòyntə a kwi ngùʼ yi a viʼi nə̀ kòyntə tsu; 33 to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼo li la:

“Ghə̀ŋ yen na! Ma wʉ̀ ngùʼ a ntə̀ʼ Zayòn,

viʼi diʼ ə kòyntə tsu.

A diʼi təwu, diʼ ə nè la viʼi ə nfəŋkə

ali mu à byɨmə no ndo a wen, ko ghə̀ lu ə diʼsəkətʉ.”

10

1 Ma kòŋ no nànto be jɨ̀mə̀ to jɨ̀mə̀ a vəlemə vwomə la Nyìngòŋ ə bwoŋsə viʼi Jus. 2 Ma kɨli la vəwenə sùtə̀ kòŋ ə kuʼsə Nyìngòŋ ali ko və kuʼsə a ji ətof. 3 Vəwenə ko kɨ ji yì a Nyìngòŋ nə̀ lyɨ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə fa tsù. A le kənyʉ̀ ki a vəwenə tensə li ji na ghèn ə boŋsə shɨtə ghə̀ vəwenə. 4 Yesò sə diʼ mù ghə̀ vi li ə ne la kə Əsoʼ ə be ə kiʼi kədyòʼ. Ghə̀ nè alə̀ ndiʼ no ndo yi a ghə̀ byɨmə a wen ndiʼ ti a nkàyn ashɨ Nyìngòŋ.

Nyìngòŋ zizi ghə̀ bwoŋsə no ndo

5 Mosìs ə nyoʼo la wìʼ ə kəŋ nti akàyn byìʼì əsoʼ, ghə̀ diʼ ə shɨtə ghʉ̀ tə əsoʼ no tə tsèm ə be tsi byìʼì təwen tə. 6 Alì, ji yi a viʼi ə diʼ nti a nkàyn shɨ Nyìngòŋ fa tsu diʼ byìʼì əbyɨmə, a ko diʼ byìʼì ə əsoʼ. Və nyoʼ li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “kə wù bèm a wenə wù la, a lə kuʼ ndo akàŋ a?” Mu wù le bèmə la, a kuʼ ndo ə lyɨ̀ ə shiʼsə nə̀ Yesò a? 7 “Kə wù bèm la, a lə shiʼi dyʉ̀ ndo alòʼ ə vəmpfʉ və nse a?” Mu wù le bèmə la, a shiʼi dyʉ̀ ndò ə lùsə Yesò fa pfʉ a? 8 Və nyòʼò li la, “kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ kə boʼsə a ghə̀ŋ. Kə diʼ a ghə̀ŋ təchʉ̀ be diʼ a ghə̀ŋ a tətyɨm.” A diʼ kəwenkə a yès ə shə̀ʼtə̀ la ghə̀ŋ zhʉ ə byɨmə. 9 Yès ə gàʼa la no ndò sətsen ə gàʼ nə̀ əchʉ̀ ə wenə la Yesò diʼ Bobo ə byɨmə a wen a tyɨm la Nyìngòŋ ə nlùsə li wen fa pfʉ, ghə̀ lù bwòŋ. 10 Kə diʼ alə̀ byìʼì ando wìʼ ə byɨmə a wen tyɨm, Nyìngòŋ ə lyɨ̀ wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə, ghə̀ gàʼa nə̀ əchʉ̀ ə wenə la Yesò diʼ Bobo, ghə̀ a bwòŋ. 11 Kə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “A byɨmə no ndo a wen, ko ghə̀ lu ə diʼsəkətʉ.” 12 Nyìngòŋ diʼ Bobo a viʼi və tsèm. Nəkwoŋ ko diʼ fa wù ə Jus nə̀ wù kətɨm. Ghə̀ bwaʼsə no ndò yi a ghə̀ loynə ə gyamtə fa wen. 13 Kə diʼ to ando və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Bobo lu bwòŋsə no ndo yi a ghə̀ tòŋtə əzhiʼ ə wen ə loynə ə gyamtə.”

14 Alì viʼi sətsen ə ndiʼ ko ndiʼ la və byɨmə a wìʼ, və a loynə ə gyamtə fa wen a? Və zizi və byɨmə a wen ale ko ndiʼ la və zhʉ̀ ntɨm kumə wen a? Və zizi və zhʉ̀ ntɨm kumə wen ale ko ndiʼ la wìʼ shə̀ʼtə̀ li a? 15 Wìʼ lə zizi ghə̀ shə̀ʼtə̀ ntɨm a ghèn a viʼi ko andiʼ la və tɨmə wen tɨmə a? Və nyòʼò li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Ghə̀ŋ yen ando viʼi ə vi nə̀ ntɨm ə jùŋ ə shə̀ʼtə̀, məvì ə vəwenə boŋ ə no nànto!” 16 Alì, à ko diʼ viʼi və tsèm a və zhʉ̀ ntɨm ə jùŋ na ghèn ə sə wʉ̀ kətʉ tsu. Kə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando nshə̀ʼtə̀ əsoʼgho ə gaʼa ə bèm la, “Viʼi vi a və zhʉ̀ ntɨm yì a yès shə̀ʼtə ə byɨmə le bè diʼ no və ndo a Bobo?” 17 Kə le diʼi nəmwèʼè la wìʼ ə byɨmə to azhʉ̀ a ghə̀ zhʉ̀ ntɨmə Nyìngòŋ, wìʼ ə zhʉ̀ to azhʉ̀ a və shə̀ʼtə li ntɨm kumə Yesò a wen.

18 Ma sətsen ə bèm la, kə le diʼ la viʼi Jus ko zhʉ̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ mu? Vəwenə zhʉ li to no zhʉ, to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼ li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Və zhʉ li gɨsə nshə̀ʼtə̀sə to shì ə tsèm a mbi.

Vəwenə shə̀ʼtə̀ li kənyʉ̀, və zhʉ to tətàŋ tə mbi tə tsèm.”

19 Ma bèmə la, kə lə diʼ la viʼi Islel ko tə zhʉ kɨ kənyʉ̀ ki a və nshə̀ʼtə̀ mu? Mosìs ngaʼa kumə kənyʉ̀ na kènkə ə gàʼ la Nyìngòŋ ə gàʼ la:

“Ma na ne ghə̀ŋ, ghə̀ŋ ə kiʼ kənghə̀ʼ

kumə viʼi, a vəwenə ko kwʉ̀ʼ ə kiʼ əloʼ ə wen ə vəwenə.

Ma na ne, ghə̀ŋ fwisətin

kumə viʼi lòʼ ə tsen ghə̀, ko vəwenə kiʼ ətof.”

20 Azayà ə gaʼa to no a ndayn ko ghə̀ lù fàyn kənyʉ̀ la, Nyìngòŋ ə gàʼ la:

“Viʼi yen li mò, ko ndiʼ la və tə ə kəŋ mò.

Ma diʼi li wenə ghomə a viʼi, ko ndiʼ la və tə ə bèmə mò.”

21 Alì fa viʼi Islel, Nyìngòŋ ə gàʼ la, “Ma naʼsə̀ li avu a ghomə a kətsi kə ə pfen ə dzàŋ viʼi la və vi, vəwenə tyen ə zhʉ̀ mo. Vəwenə tò li kətʉ ə bwenə fa mo a bàm.”

11

Əkusə nshinsə Nyìngòŋ a viʼi Islel

1 Ma bèmə̀ la, kə le sə diʼ alə̀ diʼi la Nyìngòŋ ə maʼa li viʼi wen mu? Ghə̀ ko maʼa vəwenə no fa mphen! Nò mò fa mo ngeŋ ə boŋ diʼ wù ə Islel mu mà fʉ fa ngwaʼa ngə̀ŋ ə Benjamìn, a ghə̀ ndiʼ wù ə ngeŋ ə Ablaham ali ko andiʼ la ghə̀ maʼa li mò. 2 Nyìngòŋ ə ko maʼa viʼi wen mu ghə̀ ə ghʉ̀ li la ghə̀ lu bwaʼsə vəwenə mibu shɨtə mbi. A ghə̀ŋ kɨli kənyʉ̀ kì a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ ə ngàʼa kumə Ilajà a ghə̀ ə sensə Nyìngòŋ la ghə̀ diʼ kənyʉ̀ ki a viʼi Islel a vəwenə byɨbsə. Ghə̀ ə sensə gàʼa la, 3 “Viʼi venə zhwilə li nshə̀ʼtə̀ shəsə a Bobo. Vəwenə byɨbsə li əbaŋ kəku ə wù. A faŋ to mò, vəwenə sə be kəŋ ə zhwi mo.” 4 Ghə̀ gaʼa ali, Nyìngòŋ ə gàʼ a wen la, “A ko faŋ to wù. Mà bo kiʼi viʼi vətsenvə nkamsə sòmbo, və zhʉ fa mò, mu vəwenə nyɨŋ li la və ko kuʼsə tebè Bàl.” 5 Kə be diʼ ndə̀ŋndəŋ a vəghəŋ luwen. Nyìngòŋ ə diʼi li ətyɨm ə jùŋ ghə̀ ə wen, ə tsuʼ shisə viʼi vətsenvə no tèbe ando vəwenə ə tyetə. 6 Nyìngòŋ sətsen ə ndiʼ mu ghə̀ tsuʼ viʼi a venə a ji na ghèn, ko kə be a ndiʼ la ghə̀ tsuʼ byìʼì shyèʼ tsenghə a vəwenə ne, a bwen ali ko və nà gàʼa la à ne ətyɨm ə jùŋə ghə̀ Nyìngòŋ.

7 Kə lə diʼi la viʼi Islel və ghoʼovə ə ghʉ li kəfo kì a vəwenə və tsèm tə kəŋ no nànto ə kiʼi, à kiʼi to təshɨ tə viʼi alə̀ ando Nyìngòŋ ə tsùʼtə. Viʼi no və ghoʼo tosə li tətyɨm ə zhʉ̀ fa Nyìngòŋ. 8 Kə fʉ̀ to ando və nyoʼo a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Nyìngòŋ ə nè li vəwenə la kə və lu zhʉ kɨ tebè kənyʉ̀, ko və wenə ə kɨ tebè kənyʉ̀, no tèbè ə zàʼa fa layn.” 9 Devìt ə gaʼa ə gàʼ la ghə̀ jɨ̀mə̀ la,

“Əfo ə zhɨvə ə vəwenə kaʼkə a ələ

ə ne vəwenə fəŋ, Nyìngòŋ ə be ku ngəʼ a vəwenə.”

10 Ghə̀ ə gaʼa kwʉ̀ʼsə la ghə̀ kəŋ la, “Nyìngòŋ ə mòʼ kənfyɨf a vəwenə ashɨ, vəwenə ndiʼ ko və lu yen ə̀ shi,

la ghə̀ we vəwenə a ngəʼ vəwenə kaʼ ə lu kwaʼkə to a ntìntìn ngəʼ.”

11 Ma bèmə la, viʼi Jus ə kòyntə fəŋ mwetə mu? Kə ko diʼ ali no fa mphen! A ə ndiʼ ando vəwenə ne mbyɨ, Nyìngòŋ ə kwòʼtə viʼi ətɨm ə ku bwoŋ a vəwenə. Ghə̀ ə ne alə ndiʼ viʼi Jus kaʼkə ə shɨmtə viʼi ətɨm. 12 A ndiʼ ando viʼi Jus ne mbyɨ, Nyìngòŋ ə ku əghoʼ a viʼi mbyi vətsenvə. Kə lə diʼi la Nyìngòŋ ə ku li əghoʼ a viʼi ətɨm byìʼì ando viʼi Jus fəŋ li. Ghə̀ sətsen ə ku əghoʼ na ghenə a viʼi ətɨm byìʼì mə əfəŋə viʼi Jus, ghə̀ be le ku əghoʼ na yi a viʼi azhʉ̀ a viʼi Jus bwensə vi a wen a?

Nyìngòŋ ə bwoŋsə viʼi ətɨm

13 Mà sə gaʼa a ghə̀ŋ viʼi ətɨm luwen. Ghə̀ŋ kɨli la ma diʼ wù ə ntɨm a Nyìngòŋ ə tsuʼ la mà ə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə wen a ghə̀ŋ, ma diʼ nə̀ saŋlə kumə ə shwèʼè na ghenə. 14 Ma kəŋ la viʼi lòʼ ə yès, ə viʼi Jus, yen shyèʼ na ghenə ə shɨmtə ghə̀ŋ, Nyìngòŋ ə bwoŋsə vəwenə vətsenvə. 15 A ndiʼ ando Nyìngòŋ ə maʼa vəwenə, ghə̀ baʼtə̀ ntsìnə̀ wenə viʼi mbyi vətsenvə. Ghə̀ sətsen bwensə lyɨ̀ vəwenə luwen, kə ne diʼ no ale a, kə ne diʼ la ghə̀ lùsə li viʼi fa pfʉ. 16 Və sətsen byə̀ʼ kəbayn ə kù a Nyìngòŋ a ambì, kə ne diʼi la no əghɨf ə kəbayn na yì no tsèm ə kiʼ to Nyìngòŋ, mu aghaŋ ə fəkoʼ ə sətsèn ndiʼ a nse, a kiʼ Nyìngòŋ, kə ne diʼi la à kiʼi wen kiʼi tə ntam ə tyitə. 17 Ghə̀ŋ viʼi ətɨm diʼ alə̀ to nə̀ təntam tə fəkoʼ a fə tə kuʼ, və kwàʼtə̀ vi ə zhùŋtə̀, ə sə kwi a fəkoʼ a və we. Ghə̀ŋ sə diʼ luwen, zhɨ̀ əfo ə zhɨvə vi a fəkòʼ fə zhɨtəfə na fenfə ə zhɨ̀, be boŋ kiʼi aghaŋ yi a fə kiʼi. 18 Kə le diʼi la ghə̀ŋ ko diʼ ə ghaŋsə wen a viʼi vi a vəwenə diʼ to nə̀ tə ntam titə a və kwàʼtə̀ ə maʼa. Ghə̀ŋ kɨli la ghə̀ŋ diʼ to nə̀ təntam, ghə̀ŋ ko ghaʼa aghaŋ, a boŋsə ghaʼa aghaŋ ghaʼa ghə̀ŋ.

19 Wìʼ ə tsen fa ghə̀ŋ a ntìntìn zizi ko ghə̀ a gàʼ la Nyìngòŋ ə tə kwàʼtə̀ maʼa təntam a tentə ə ku kəshi a ghə̀ŋ. 20 Kə diʼ no nəmwèʼè la və tə ə kwàʼtə̀ maʼa vəwenə, a diʼ byìʼì ando vəwenə kò byɨmə, ə wʉ̀sə ghə̀ŋ, a diʼ byìʼì ando ghə̀ŋ byɨmə, ali ghə̀ŋ ko diʼ ə ghaŋsə əwen. Ghə̀ŋ ə mbòŋsə̀ fwàynə̀ Nyìngòŋ, 21 byìʼì ando ghə̀ sətsen ndiʼ mu ghə̀ ə maʼa li viʼi Jus, vəwenə diʼ nkàyntə̀ təntam tə fəkoʼ a fenfə, ghə̀ ne boŋsə ə wʉ̀sə ghə̀ŋ a? 22 Ghə̀ŋ kɨ la Nyìngòŋ ə tùʼmə̀ nə̀ viʼi ali, əsoʼ ə wenə to tò ali. Əsoʼ ə wenə ə to a viʼi vyi a və ə wʉ̀sə ji ə tɨmə, ali ghə̀ tùʼmə̀ nə̀ ghə̀ŋ azhʉ̀ a ghə̀ŋ zhʉ̀ tò fa wen, a bwen ali, ghə̀ be a maʼa ghə̀ŋ. 23 A diʼ a viʼi Jus mu vəwenə sətsen kwitə ə byɨmə a Yesò Nyìngòŋ a bwensə ə lyɨ̀ vəwenə fa kəshi yi a vəwenə ə ndiʼ tsu. Ghə̀ kiʼi kədyòʼ ə nè ali. 24 Nò fa mpfèn, Nyìngòŋ ə sətsen ə ndiʼ, mu ghə̀ lyɨ̀ li ghə̀ŋ ə viʼi ətɨm, ghə̀ŋ diʼ alə̀ to nə̀ təntam tə fəkoʼ a tə kumə kuʼ, ghə̀ a ghʉ ale ə bwensə ə lyɨ̀ təntam mu tə fʉ̀ fa fəkoʼ mu və zhɨtə zhɨtə a?

Nyìngòŋ ə kusə nshinsə to a viʼi vətsèm

25 Kənyʉ̀ kə lyomtəkə kə tsen kə diʼ a ma kəŋ la ghə̀ŋ kɨ a vəlemə vwomə ndi kə nè ko ghə̀ŋ be ghaŋsə əwen. Kənyʉ̀ na kì ə diʼi la viʼi Islel vətsenvə diʼ luwen, to kətʉ ali diʼ ə na ə kwitə ə byɨmə azhʉ̀ a viʼi ətɨm vi a Nyìngòŋ ə tsuʼ tə ə byɨmə li mwetə. 26 Kə le diʼi la Nyìngòŋ ne ə bwòŋsə viʼi Islel tò və tsèm tò ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Mbwòŋsə̀ lu fʉ̀ fa ntə̀ʼ Zayòn.

Ghə̀ lu shʉ̀ lyesə mbyɨsə viʼi ngwaʼ ngə̀ŋ ə Jàkob.”

27 Nyìngòŋ ə gaʼa li la, “Ma fas li la

mà lu ne kənyʉ̀ na kènkə a vəwenə a kətsi yi a mà lyesə ku mbyɨsə vəwenə.”

28 Viʼi Jus ə tensə li ə zhʉ ntɨm ə jùŋ, nakèn kə ne vəwenə sə diʼ viʼi kəbayn Nyìngòŋ. Kənyʉ̀ na kèn ne li Nyìngòŋ ə bwòŋsə ghə̀ŋ viʼi ətɨm, ali ə ghʉ̀ la ghə̀ na kòŋ viʼi Jus byìʼì və tìʼ və vəwenə. 29 Kə diʼ alə̀ byìʼì ando Nyìngòŋ ə ndemə tsuʼ wìʼ ə bwaʼsə wen, ko ghə̀ lu be kwitə əkwoʼtə ə wen. 30 A ghə̀ŋ viʼi ətɨm, ghə̀ŋ nko zhʉ Nyìngòŋ, ali luwen ə sə diʼ mù ghə̀ kusə li nshinsə a ghə̀ŋ byìʼì ando viʼi Jus tyen li ə zhʉ fa wen. 31 Kə lə diʼ to ali a viʼi Jus. Nyìngòŋ ə kusə shinsə a ghə̀ŋ a vəwenə kəshi ndiʼ vəwenə yen ə kwitə tətyɨm, ghə̀ be kusə nshinsə a vəwenə. 32 Nyìngòŋ ə kwiʼi li viʼi no vətsèm ə nè la və to kətʉ ndiʼ ghə̀ diʼ kusə ə shinsə yì a ghə̀ kiʼi a vəwenə.

Vəghəŋ diʼ ə kuʼsə Nyìngòŋ

33 Kə diʼ no nəmwèʼè la Nyìngòŋ ə kiʼi əghoʼ ə kaynəghə ə ku a viʼi, kiʼi to ətof ə tsèm, kɨ nyʉ̀ ə tsèm! Wìʼ ə zizi ko ghə̀ lu shə̀ʼtə kənyʉ̀ kì a ghə̀ kwòʼtə. Wìʼ ə zizi ko ghə̀ lu kɨ ji yì a ghə̀ nè nyʉ̀ fa tsù. 34 Kə diʼ ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Wìʼ ə ko kɨ kənyʉ̀ kì a Bobo ə kwoʼtə,

wìʼ ə ko kwʉ̀ʼ ə tyɨftə wen.

35 Wìʼ ko diʼ a ghə̀ tɨmə ku kəfo a Nyìngòŋ

ə nki la ghə̀ bwensə lòʼ.”

36 A shɨtə Nyìngòŋ shɨtə fo ə tsèm, fo a vyi sə diʼ to byìʼì ando ghə̀ kòŋ la və ndiʼ, vì nə̀ əkuʼsə a wen. Əkuʼsə ə dyʉ̀ a Nyìngòŋ to məzhʉ̀ ə tsèm. Amèyn.

12

Ntsìnə̀ yì a viʼi shyèʼ ə Nyìngòŋ ə diʼ ntsi

1 Vəlemə vwomə, ma sensə ghə̀ŋ, byìʼì kusə nshinsə yì a Nyìngòŋ ə diʼi li a ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ku təwen ə tyəŋtə a Nyìngòŋ a ndiʼ nə̀ kəku kə, ghə̀ŋ tsi, laynə, nè la ghə̀ ə nsaŋlə. A lə nkàyntə̀ kuʼsə yì a ghə̀ŋ diʼ ə kuʼsə Nyìngòŋ. 2 Kə ghə̀ŋ ne tsi to nə̀ viʼi mbyi ashə̀. Ghə̀ŋ boŋsə ə wʉ̀sə Nyìngòŋ ku kwoʼtə ə fìghə a ghə̀ŋ ə kwitə tətyɨm tyəŋtə ndi ghə̀ŋ ə yenə kɨ kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ ə kəŋ, a diʼ to kənyʉ̀ ki a kə be diʼ kənyʉ̀ kətɨməkə, Nyìngòŋ ə kòŋ.

3 Nyìngòŋ ə kiʼi li ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a mò ə ku shyèʼ ə wen la mà ə nè, ma sətsèn ə gàʼ a ghə̀ŋ no və tsèm la, kə ghə̀ŋ ə̀ lyɨ təwen ə təŋtə shəʼmə a nsəʼ, a ghə̀ŋ ko zàʼa tebè tsu. Ghə̀ŋ shiʼsə tə kwoʼtə ə təŋtə ə lyɨ̀ təwen ə təŋtə to ando ghə̀ŋ diʼi. Ghə̀ŋ ə ki təwen ə təŋtə chò fa əbyɨmə yi a ghə̀ ku li a ghə̀ŋ. 4 Ghə̀ŋ kɨli la əwen wìʼ ə kiʼi ə bàs, və diʼ to kədə̀ŋ, no tèbe kəbàs kə kò ə nè to shwèʼè ə nəkwoŋ. 5 Kə le diʼ to ndə̀ŋndəŋ a vəghəŋ. Vəghəŋ viʼi vəbyɨməvə diʼ a kənyʉ̀ kəmùʼ diʼ wèn ə mùʼ vəghəŋ və Yesò Klistò, ali diʼ to ə wèn ə mùʼ byìʼì əbyɨmə yì a vəghəŋ ə tsèntə kiʼ a Yesò, no tèbe kəbàs kə kò ə ghàŋtə to wenə kətsen. 6 Vəghəŋ ə kiʼi kəku a ghə̀ ku to nə̀ nəkwoŋ, to ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ kòŋ li ə ku no tèbè a ndò. Kə le diʼi la no ndò diʼ ə lyɨ̀ kəku kə wen ə nè to shwèʼ tsu. Nyìngòŋ ə sətsen ə ndiʼ mu ghə̀ ku li ətof la wìʼ ə shə̀ʼtə̀ ntɨm Nyìngòŋ, ghə̀ ə nshə̀ʼtə̀ zàʼa to ando əbyɨmə ə wen ə diʼ. 7 Nyìngòŋ ə sətsèn ə ndiʼ mu ghə̀ ku li kədyòʼ la wìʼ ə gyamtə viʼi, ghə̀ ə gyàmtə̀, wìʼ ndiʼ nziʼi, ghə̀ nziʼi to ziʼi. 8 Wìʼ ə nkɨ ə tyɨftə viʼi, ghə̀ ə̀ tyɨftə to tyɨftə; wìʼ nkɨ ə ku fo ə gyàmtə̀ viʼi, ghə̀ nku, kə ghə̀ a nghə̀ʼ. Wìʼ a ghə̀ tisə viʼi diʼ ə ne shyèʼ to nə̀ ətyɨm ə wenə no tsèm, yi a ghə̀ tuʼmə nə̀ viʼi ə nshyèʼ to nə̀ saŋlə.

9 Ghə̀ŋ sə nkòŋ viʼi, ghə̀ŋ ə nsùtə̀ kòŋ no nkayn, kə ghə̀ŋ a lobtə lobtə. Ghə̀ŋ ə mbàynə̀ mbyɨ, shɨtə ghaʼ ə nyʉ̀ ə jùŋə və. 10 Ghə̀ŋ ne kòŋ təwen ə təŋtə to nə̀ vəlemə, be nyʉ̀ʼ məzhʉ̀ ə tsèm, gumlə təwen ə təŋtə. 11 Kə ghə̀ŋ ne bwaʼa. Ghə̀ŋ ə ghàblə̀, shyèʼ a Bobo no nə̀ tətyɨm ə təŋtə no tətsèm. 12 Ghə̀ŋ saŋlə kumə nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ kɨ la və diʼ ambì. Ngəʼsə nvi a ghə̀ŋ, ghə̀ŋ wensə to wensə be jɨ̀mə̀ to məzhʉ̀ ə tsèm. 13 Ghə̀ŋ ə gətə fozhɨvə ə ghə̀ŋ ku viʼi və byɨməvə vi a və ko kiʼ. Ghə̀ŋ myəʼsə ə shisə viʼi və a ghə̀ŋ a loʼ.

14 Ghə̀ŋ ə jɨ̀mə̀ la Nyìngòŋ ə boŋsə bwaʼsə viʼi vyi a və tsuʼ kəghʉ ə kəŋkə̀. Kə ghə̀ŋ a jɨ̀mə̀ la ghə̀ telə vəwenə. 15 Viʼi sə saŋlə, ghə̀ŋ ə boŋ saŋlə ghə̀ŋ vəwenə, viʼi ə kusə shinsə, ghə̀ŋ mbe kusə shinsə ve vəwenə. 16 Ghə̀ŋ ə ntsi to a kənyʉ̀ kə mùʼ. Kə ghə̀ŋ a ghaŋsə əwen. Ghə̀ŋ boŋsə tsèntə vye və viʼi a və bwaʼa. Kə ghə̀ŋ a wʉ̀ la ghə̀ŋ kɨli nyʉ̀ ə tsèm.

17 Kə ghə̀ŋ be lù bwensə mbyɨ nə̀ mbyɨ. Ghə̀ŋ ə boŋsə mwomsə ə ne nyʉ̀ vyi a və bòŋ a viʼi və tsèm. 18 Ghə̀ŋ mwomsə no nə̀ kədyòʼ kə ə tsì nə̀ mbwaʼmə vye viʼi vətsèm. 19 Kə ghə̀ŋ be lù mbwensə mbyɨ a doŋ shomsə. Ghə̀ŋ boŋsə əwʉ̀sə a Nyìngòŋ, ghə̀ diʼ tin nə̀ fwi ə wen to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼo li la Bobo ə gàʼ la, “A diʼ kəshi ə komkə ə shisə nyʉ̀ vyi a viʼi ə nè. Mà lu bwènsə̀ loʼ nyʉ̀ ə byɨvə ə viʼi.” 20 Və nyoʼo li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Jɨŋ ə zafə viʼi kəbàyn ə wù, wù ku kəfo, vəwenə zhɨ̀, ətoŋ mu ə zɨmtə vəwenə, wù ku mu, vəwenə nyʉ. Wù sətsèn ə nè a ji na ghèn, vəwenə a diʼsə kətʉ ə kwitə ntsìnə̀sə vəwenə.” 21 Kə ghə̀ŋ moʼtə kədyòʼ kə mbyɨ, kə to chò ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ boŋsə to chò mbyɨ nə̀ nyʉ̀ ə jùŋə və vyi a ghə̀ŋ nè.

13

Viʼi və byɨməvə diʼ ə nzhʉ viʼi a və soʼo

1 Nò ghə̀ŋ vətsèm diʼ ə nzhʉ fa viʼi a və soʼo ghə̀ŋ byìʼì ando wu ə soʼo ko diʼ a ghə̀ faŋ ke shi adyòʼ fa Nyìngòŋ ə nsoʼo. Nò viʼi a və soʼo no vətsèm diʼ mu à ghʉ̀ Nyìngòŋ. 2 Kə lə diʼi la à tensə no ndò ə tensə viʼi a və soʼo, kə a diʼ la ghə̀ tensə li kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ ə ghʉ̀, Nyìngòŋ ə lu soʼo wen. 3 Viʼi vi a və tsi ntsìnə̀ ə jùŋ ə ko diʼ ə mfwàynə̀ viʼi a və soʼo. A diʼ ə mfwàynə̀ vyi a və tsi ntsìnə̀ ə byɨ. Wìʼ ə sətsèn ə faŋ ke kəŋ la wù ə soʼo ə fwàynsə a wen, ghə̀ ne to nyʉ̀ ə jùŋvə, ghə̀ a boŋsə bwomsə wen. 4 Kə diʼ alə̀ byìʼì ando wìʼ a ghə ə soʼo diʼ wù ə shwèʼè Nyìngòŋ, gyàmtə̀ ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ə nè nyʉ̀ ə jùŋvə. Wù yi ne mbyɨ, wu à fwaynə viʼi a və soʼo byìʼì ando vəwenə kiʼi kədyòʼ ə ku ngəʼ a viʼi vyi a və ne nyʉ̀ ə byɨvə. Vəwenə diʼ viʼi shyèʼ ə Nyìngòŋ, ku ngəʼ a viʼi vyi a və ne nyʉ̀ ə byɨvə, a diʼ ji yì a Nyìngòŋ diʼi fa tsu la ghə̀ fwisə tin a viʼi və byɨvə. 5 Kə lə diʼ la no ndo diʼ ə nzhʉ fa viʼi a və soʼo, a ko diʼ to byìʼì ando ghə̀ fwaynə la Nyìngòŋ ə zizi ghə̀ ə fwisətin a wen ali byìʼì ando ghə̀ kɨli fa wen a tyɨm la kə bòŋ ə ghə̀ nè alə̀.

6 A lə kənyʉ̀ kì a ghə̀ŋ diʼ ə lòʼo kensè byìʼì ando viʼi a və soʼo diʼ mu vəwenə ku li təwen tə vəwenə ə nè shyèʼ a ghenə a Nyìngòŋ. 7 Wìʼ ə diʼ ə lòʼ kəfo no tèbe a ndo fa ntìntìn ə viʼi a venə, a ghə̀ diʼ lòʼ. A diʼ kensè kə wòŋ, ghə̀ lòʼ, a ndiʼ no tèbe ghə̀ kətʉ wen, ghə̀ lòʼ, a ndiʼ tèbe gumlə, ghə̀ ə shɨtə gumlə vəwenə, a ndiʼ əkuʼsə ə ku a vəwenə, ghə̀ ə ku.

Ghə̀ŋ ə kòŋ mə̀ təwen ə tyəŋtə

8 Kə wìʼ na zhɨ əko ə wìʼ. Ghə̀ŋ diʼ ə mbòŋsə̀ nkòŋ mə̀ təwen ə tyəŋtə byìʼì a diʼ kənyʉ̀ ghə̀ŋ diʼ ə ne. No ndò a ghə̀ ne ali mu ghə̀ zhʉ̀ Əsoʼ. 9 Təsoʼ tentə lə la, “kə wù lù tsì nə̀ wì wìʼ kò nə̀ lɨmə wìʼ, kə wù lù zhwi, kə wù lù tsoŋ, kə ashɨ à wu a baŋə a fo ə viʼi.” Təsoʼ a tentə no tə tsèm ə tsèntə fʉ̀ to fa ntsìnə̀ ghèn la, “Kòŋ lèmə̀ wù to ndə̀ŋndəŋ ando wù kòŋ wenə wu.” 10 No ndò a ghə̀ kòŋ lèmə̀ wen, ko ghə̀ be na ne kənyʉ̀ kə kəbyɨkə a wen. Kə le diʼ la wìʼ yì nkiʼi ə kòŋ, kə a ndiʼ la ghə̀ ghʉ̀ təsoʼ no tətsèm.

11 Ə kwʉ̀ʼsə, ghə̀ŋ diʼ ə nè nyʉ̀ a venə no ə tsèm byìʼì ando ghə̀ŋ kɨli zhʉ̀ yi a vəghəŋ ə diʼ tsu luwen. Əzhʉ kʉʼʉ li la ghə̀ŋ lu fa mbinsə byìʼì ando a ndiʼ ando vəghəŋ ə mbyɨmə to byɨmə, zhʉ̀ sə boʼsə ando vəghəŋ bwòŋ mwetə, ali luwen ə sə diʼ mù ghə̀ be ə boʼsə chò fa lì. 12 Ə tʉʼ ə layn li, kəbəŋ kə sə laynə mwetə vì. Vəghəŋ maʼa li nyʉ̀ kəbəŋ kə fenəkə ə boŋsə lyɨ̀ fo ghòŋ vi a və soynə tsu nə̀nchwì. 13 Vəghəŋ ə nshɨtə ghaʼa təwen tə vəghəŋ a nə̀ viʼi a və tsi a ntìntìn əbayn. Kə vəghəŋ ne kwetə no tèbe ghò, no tèbe fè və zhɨ, kə vəghəŋ ne moʼtə məlʉ̀ʼ ghaʼa vəghəŋ. Kə vəghəŋ ne nè nyʉ̀ ə kənfwàʼlə̀ nə̀ təwen tə vəghəŋ. Kə vəghəŋ ne taŋmə, kə vəghəŋ ne ghə̀ʼə̀ viʼi. 14 Ghə̀ŋ boŋsə ghaʼ to ntsìnə̀ ə fi yì a Bobo Yesò Klistò ə ku li a ghə̀ŋ a fo ghòŋ. Kə vəghəŋ na kù ji la njòsə əwen ə vəghəŋ sə tisə vəghəŋ, kwetə tèbe ghò ando sə kòŋ, vəghəŋ ə ne to ne.

14

Kə ghə̀ŋ nə̀ soʼo vəlemə vəŋə ə viʼi və byɨmə və

1 Wìʼ kwen ə vi a ghə̀ŋ a ntìntìn, əbyɨmə ə wenə ə bo bwaʼa, ghə̀ŋ shisə wen. Ghə̀ŋ shisə ali, kə ghə̀ŋ na gùmə̀ nyʉ̀ vye vəwenə kumə əkwoʼtə yì a ghə̀ kiʼi kumə nyʉ̀ tsenəvə. 2 Ghə̀ŋ kɨli la wìʼ ə kiʼi əbyɨmə, a ghə̀ ne la ghə̀ zhɨ̀ no tèbe ghò, ali mu ghə̀ tsen yi a əbyɨmə ə wenə bo bwaʼa zizi ghə̀ lo to mbàsə̀, ko ghə̀ phiʼi nyàm. 3 Kə wìʼ yi a ghə̀ zhɨ no tèbe ghò ne bàyn wìʼ yi a ghə̀ ko zhɨ əfo tsevə, kə yi a ghə̀ zhɨ to mbàsə̀ ne soʼo yi a ghə̀ zhɨ to fo ə tsèm byìʼì ando Nyìngòŋ ə byɨmə li wen. 4 Wù diʼ no ndò ə nsoʼo wù ə shwèʼè ə wù ə kədyàŋ a? A diʼ to tì shyèʼ ə wen ə kɨ la ghə̀ ne a nkàyn mu ghə̀ ko ne a nkayn lo, ali mu ghə̀ zizi ko ghə̀ lu fəŋ byìʼì ando Bobo kiʼi kədyòʼ a tomsə ə wen.

5 Viʼi vətsenvə ə yen nə̀ to la mətsi mə tsen ə kuʼmə ashɨ Nyìngòŋ ə chò mətsen nə̀, və tsenəvə yen ə̀ la mətsi ə tsèm diʼ to ndə̀ŋndəŋ. Kə bòŋ la no ndò ə shɨtə kɨ kənyʉ̀ ki a ghə̀ ti tsu. 6 Wìʼ yi a ghə̀ yenə la kətsi kətsenkə ə kuʼmə chò kə tsenkə ə ne alə̀ ə kuʼsə Nyìngòŋ tsu. Wìʼ a ghə̀ zhɨ to fo ə tsèm ə ku kùʼsə a Nyìngòŋ byìʼì ando ghə̀ zhʉ sə nzhɨ, ghə̀ ku kəzòŋ a Nyìngòŋ. Wìʼ a ghə̀ ko bamə fo ə tsevə ə ne alə̀ be ə ku kùʼsə a Nyìngòŋ byìʼì ando ghə̀ zhʉ sə nè ali, ghə̀ ku kəzòŋ a Nyìngòŋ. 7 Wìʼ ko diʼ a vəghəŋ a ntìntìn a ghə̀ tsi to byìʼì wenə wen, ko wìʼ diʼ a ghə̀ pfʉ, to byìʼì wen nə̀ wen. 8 Ko vəghəŋ ə tsi, və tsi to ə nkuʼsə Bobo, ə na pfʉ tèbe pfʉ, və pfʉ to ə ku kùʼsə a wen. Kə le diʼi la vəghəŋ ə diʼ to viʼi Bobo, kò vəghəŋ tsi, kò vəghəŋ pfʉ. 9 Kə diʼ alə̀ byìʼì ando Yesò ə mpfʉ ə bwensə lù fa pfʉ, ə ndiʼ Bobo a viʼi vyi a və tsi nə̀ viʼi a və pfʉkə li. 10 Kə diʼ alə, ghə̀ŋ vətsenvə sə soʼo vəlemə vəŋə byìʼì ghò? Ghə̀ŋ sə ki chasə vəlemə vəŋə vətsenvə byìʼì ghò? A ghə̀ŋ kɨli la vəghəŋ vətsèm lu tɨmə a kəshi kə nsòʼ Nyìngòŋ a? 11 Kə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼ li la Bobo gàʼ la, “Ma diʼ Nyìngòŋ ghə̀ŋ a ma tsi, gàʼa la no ndò lu gʉʼtə alʉ ə wen a mo ashɨ, no ndò gàʼ nə̀ əchʉ̀ ə wen la ma diʼ Nyìngòŋ.” 12 Kə le diʼi la no ndò a vəghəŋ a ntìntìn lu taŋ əchʉ̀ ə wen a Nyìngòŋ ə kumə ntsìnə̀ wen.

Kə wù a nè lèmə̀ wù nè mbyɨ

13 Kə vəghəŋ be soʼo vəlemə və vəghəŋ vətsenvə. Kə bòŋ la vəghəŋ ə boŋsə ghʉ̀ la vəghəŋ ko lu be nè tebè kənyʉ̀ ə taʼsə lèmə̀ ə tsen la ghə̀ nè mbyɨ. 14 Ma kɨli nəmwèʼè la kəfo kə zhɨkə kə tsenkə ko diʼ a kə ko laynə kʉʼʉ. Ma kɨ alə̀ byìʼì ando ma byɨmə a Bobo Yesò. Alì, wìʼ sətsèn ə yen la kəfo kə ko diʼ laynə, mu kə li ko laynə a wen. 15 Wù sətsen ə zhɨ̀ nki kəfo kətsen kə, kənyʉ̀ kikə ə ku ngəʼ a kwòʼtə ə lèmə̀ wù, ko kə be a diʼi la wù kòŋ wen. Kə wù a nè la lèmə̀ wù fəŋ byìʼì kəfo kì a wu zhɨ. Wù kɨli la Yesò ə pfʉ a wen. 16 Kə wù a lyɨ kənyʉ̀ ki a kə bòŋ a wù ə nè viʼi vətsenvə ə yen nə̀ a kənyʉ̀ kə kəbyɨkə. 17 Əsoʼ ə fòyn nə̀ Nyìngòŋ ə diʼ alə̀, a ko diʼ byìʼì kəfo kəzhɨkə, a ko diʼ byìʼì kə nyʉ kə, à diʼ kənyʉ̀ kumə ə ntsi ntsìnə̀ tɨmə a shɨ Nyìngòŋ, kiʼi mbwaʼmə nə̀ saŋlə, a diʼ nyʉ̀ vyi a kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə vì nə̀ wenə və. 18 Wìʼ yi a ghə̀ shyèʼ a Yesò, tsi a ji na ghèn nè la Nyìngòŋ ə saŋlə, viʼi be kòŋ wen.

19 Vəghəŋ mwomsə ə nè to nyʉ̀ vyi a və vì nə̀ mbwaʼmə, nè la viʼi ə kwi a vəwenə byɨmə. 20 Kə ghə̀ŋ a byɨbsə shwèʼè yì a Nyìngòŋ ə sə diʼ mù ghə̀ nè li byìʼì kənyʉ̀ kə əfo ə zhɨvə. Əfo ə zhɨvə no tsèm ə laynə kwʉ̀ʼʉ̀ ə və zhɨ̀ ali kə ko bòŋ la wìʼ zhɨ̀ kəfo, kə nè wu ə tsen nè mbyɨ. 21 Kə bòŋ la kə wìʼ a pfiʼ nyàm kò nyʉ məlyʉ̀ʼ kò nè no tèbe ghò azhʉ̀ a kə zizi kə nè la lèmə̀ wen fəŋ fa wen a byɨmə. 22 Wù byɨmə no tebe la ghò kumə nyʉ̀ a venə, wù moʼtə, a kɨ to vye Nyìngòŋ. Ə jùŋ ne diʼ a wìʼ yi a ghə̀ nè kənyʉ̀, ko ghə̀ lu kwoʼtə kwoʼtə. 23 Alì, wìʼ sətsen ə nkəŋ zhɨ̀ kəfo, kwoʼtə kwoʼtə la ghə̀ zhɨ mu kə ghə̀ a zhɨ lo ə be zhɨ to zhɨ mu ghə̀ ne li mbyɨ byìʼì no ghò a wìʼ ne byɨmə la kə ko bòŋ mu a diʼ mbyɨ.

15

Ghə̀ŋ ə nè viʼi vətsenvə saŋlə

1 Vəghəŋ vyi a və to a vəghəŋ a byɨmə diʼ ə gyàmtə̀ viʼi vyi a və bwaʼa a vəwenə ngəʼsə. Kə vəghəŋ ne to nyʉ̀ vyi a və bòŋ to vəghəŋ. 2 No ndò ə ne to kənyʉ̀ a lèmə̀ wen na saŋlə to saŋlə ndiʼ na kèn kə gyàmtə̀ ə kwisə wen. 3 Nò tèbe Yesò ə ko ə nè kənyʉ̀ ə saŋlə to fa wen a ngeŋ. Və nyòʼ li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Mbaʼ shisə a və telə wù tsu fəŋ li a mo a kətʉ.” 4 Nò tèbe ghò a və nyoʼo a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ ə ndiʼ ziʼi a vəghəŋ ndiʼ vəghəŋ ə kɨ nəmwèʼè la kənyʉ̀ kì a vəghəŋ ə ki dyʉ̀sə nə̀ kəwenkə lu kwʉ̀ʼ byìʼì mə̀ wensə nə̀ ətyɨm ə to ghə̀ yi a kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ kə ku a vəghəŋ. 5 Nyìngòŋ yi a ghə̀ ku ətyɨm ə to ghə̀ nə̀ ə wensə a ghə̀ŋ ə ne la ghə̀ŋ ntsi to nə̀ Yesò Klistò, diʼ to a kənyʉ̀ kə mùʼ a ghə̀ŋ a kwòʼtə, 6 ndi ghə̀ŋ ə tsentə ə nkuʼsə Nyìngòŋ, ə Tìʼ Bobo vəghəŋ Yesò Klistò, to a chʉ̀ ə mùʼ.

Viʼi vətsèm lu kuʼsə Nyìngòŋ

7 Ghə̀ŋ ə̀ shisə vəlemə to ndə̀ŋndəŋ ando Yesò ə shisə li ghə̀ŋ, ndiʼ kùʼsə diʼ a Nyìngòŋ. 8 Ghə̀ŋ kɨli la Yesò ə nvi a wù ə shwèʼè a viʼi Jus ə diʼ a vəwenə la kənyʉ̀ kəwʉkə ə Nyìngòŋ ə ko nə̀ fəŋ. Ghə̀ nè alə ə lwinsə kənyʉ̀ kəghʉ kə kì a Nyìngòŋ ə ghʉ a vətìʼ və vəwenə. 9 Ghə̀ nvi ndi nè la viʼi ətɨm ə kuʼsə Nyìngòŋ kumə kusə shɨnsə ə wen to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼo li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Byìʼì nakèn kə, mà na kuʼsə wù a ntìntìn ə viʼi kətɨm.

Mà na zhɨmə ə dzaŋsə kuʼsə zhiʼ ə wu.”

10 Və be nyòʼò la:

“Ghə̀ŋ ə saŋlə vye və viʼi Nyìngòŋ a viʼi kətɨm.”

11 Və be ə nyòʼ to la:

“Ghə̀ŋ viʼi kətɨm no və tsèm, ghə̀ŋ ə kuʼsə Nyìngòŋ.

Nò viʼi və tsèm nə̀ kuʼsə Nyìngòŋ.”

12 Nshə̀ʼtə̀ ə Isayà ngaʼa ə gàʼ la:

“Wìʼ lu fʉ̀ fa ngwaʼa ə ngə̀ŋ nə̀ Jesì

ə̀ soʼo viʼi kətɨm,

vəwenə lu ghʉ təkwòʼtə̀ tə vəwenə a wen, ə byɨmə la ghə̀ diʼ ə mbwòŋsə̀ vəwenə.”

13 Nyìngòŋ ghə̀ŋ a ghə̀ nè viʼi tsi, kɨ nəmwèʼè la və lu kiʼi kəfo kì a və nki dyʉ̀sə nə̀ kəwenkə kə nè ghə̀ŋ ə saŋlə no nànto ə be ku mbwaʼmə a ghə̀ŋ byìʼì ando ghə̀ŋ byɨmə a Nyìngòŋ. Ghə̀ nè alə̀ ndi ghə̀ŋ ə̀ kɨ nəmwèʼè, ko ghə̀ŋ lu kwoʼtə kənyʉ̀ kwoʼtə a ghə̀ŋ əbyɨmə a Nyìngòŋ chò fa kədyòʼ yi a kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə ku a ghə̀ŋ.

Kənyʉ̀ kì a kə ne la Bol nyoʼtə a ji ghèn

14 Ma kɨ no fa mo a tyɨm a vəlemə vwomə la ghə̀ŋ shɨtə tsi to no ntsìnə̀ ə jùŋ, kɨ mwetə to no kənyʉ̀ kì a kə diʼ nəmwèʼè be kwʉ̀ʼʉ̀ ə ziʼi təwen ə təŋtə. 15 Ma nyòʼò li nyʉ̀ ə tsenəvə a ghə̀ŋ a ŋwàʼlə̀ ashə to no a kədyòʼ ə zɨ̀ŋtə nyʉ̀ a vyi a ghə̀ŋ. Mà nyoʼ alə̀ byìʼì kədyòʼ kì a Nyìngòŋ ə ku a mò la mà ə̀ nè shwèʼè a ghèn nə̀. 16 Ghə̀ nè la mà ə̀ diʼ wù ə shwèʼè ə Yesò Klistò, shyèʼ a viʼi ətɨm. Ma shyèʼ to nə̀ pfem ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ, shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ Nyìngòŋ a viʼi ətɨm kə diʼ alə̀ to nə̀ kəku a Nyìngòŋ, kəzhwì kə Ŋwoʼkə shʉ̀ laynsə vəwenə, nè la Nyìngòŋ be shi kəku a kì nə̀ saŋlə ghə̀. 17 Yo Yesò Klistò diʼ to kənyʉ̀ kəmùʼ, à lə kənyʉ̀ kì a kə nè la mà ə nàynə̀ kumə shwèʼè yì a ma nè a Nyìngòŋ. 18 Mà zizi ko ma lu mwomsə ə gàʼ kənyʉ̀ a bwen to kikə a Yesò ə nè chò fa a mo. Ghə̀ nè li ma lyɨ ə dyʉ̀ nə̀ viʼi ətɨm ashɨ Nyìngòŋ, vəwenə sə zhʉ to fa wen, a diʼ byìʼì ə nyʉ̀ vyi a mà gàʼa nə̀ vi a mà nè. 19 Ghə̀ nè li, ma sə nè nyʉ̀ ə kaynəvə to a tənkì a tənkì cho fa kədyòʼ kə kəzhwì kə Ŋwoʼkə. Ma shə̀ʼtə̀ li ntɨm ə jùŋ kumə Yesò to shì ə tsèm, ə zìtə̀ fa Jelusalèm ə dyʉ̀ ə zàʼa a Ililikùm. 20 Mà tuʼtə kòŋ to ə shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ ashi a viʼi ko təmə ə zhʉ̀ kənyʉ̀ tsu kumə Yesò. Ma ko kòŋ ə bè ə shə̀ʼtə̀ a kəshi mu viʼi sə kɨ kənyʉ̀ tsu kumə Yesò, kə kə ne diʼi la ma shyèʼè a kəshi ə wù kədyàŋ. 21 Ma kəŋ la ghə̀ŋ ə diʼ to ando və nyoʼo a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Viʼi vyi a və ko tɨmə shə̀ʼtə kənyʉ̀ a vəwenə kumə wen, lu yen ə̀ wen,

a viʼi a və ko tɨmə zhʉ kənyʉ̀ kumə wen, zhʉ kɨ kənyʉ̀ kə wen.”

Bol ə baʼtə̀ ə dyʉ̀ ə ghayntə viʼi Lum

22 A lə kənyʉ̀ kì a kə nè la kə ma ə kiʼi ə zhʉ̀ ə vi ə yen ghə̀ŋ. 23 Alì, luwen ando mà mwetə li shwèʼè ghomə a ashə a ghèn, mu ma tsì li a ngùʼsə, kòŋ no nànto ə vi ə yen ghə̀ŋ, 24 ma kɨli la ma na sə dyʉ̀ a Sɨ̀ben ə chò yèn ghə̀ŋ ndiʼ vəghəŋ yen mə a fəshinə fə zhʉ̀ alə, ghə̀ŋ be gyàmtə̀ mò, a mo jèʼ. 25 A diʼ luwen ma dyʉ̀ a Jelusalèm ə gyàmtə̀ viʼi Nyìngòŋ tsu, 26 byìʼì ando viʼi və byɨməvə a Màsìdonìyà nə̀ viʼi a Akayà tə nsaŋlə ə mòʼ əko la və gyàmtə̀ viʼi Nyìngòŋ vyi a və femə a Jelusalèm. 27 Vəwenə tə kwòʼtə ə nè alə̀ to fa vəwenə a ngeŋsə, ali a diʼ to no kəshi kə vəwenə ə nè alə̀ byìʼì ando viʼi Jus tə ə gyàmtə̀ viʼi ətɨm a ntsìnə̀ kəzhwì ə vəwenə, kə sə boŋ la viʼi tɨm boŋ gyàmtə̀ viʼi Jus nə̀ əfo vi a vəwenə ə kiʼi. 28 Ma dyʉ̀ yen vəwenə ə ku əko na ghenə no zhʉ̀ ko ə sə dyʉ̀ a Sɨ̀ben ə chò ghayntə ghə̀ŋ mibu dyʉ̀. 29 Ma kɨli la ma sə nvi ghayntə ghə̀ŋ ə Yesò tsentə bwaʼsə vəghəŋ no nànto.

30 Ma sensə ghə̀ŋ a vəlemə vwomə la ghə̀ŋ ə jɨ̀mə̀ a mò no nə̀ kədyoʼkə. Ghə̀ŋ ə jɨ̀mə̀ byìʼì ando vəghəŋ ə kiʼi to əbyɨmə ə mùʼ a Bobo vəghəŋ Yesò Klistò, kəzhwì kə Ŋwoʼkə be nè la vəghəŋ ə̀ kòŋ təwen tə vəghəŋ. 31 Ghə̀ŋ ə jɨ̀mə̀ la kə viʼi Jùdiyà vyi a və ko kɨ Nyìngòŋ nè yenə ngəʼ a mò. Ghə̀ŋ be ə njɨ̀mə̀ la Nyìngòŋ nè, viʼi və byɨməvə vyi a Jelusalèm ə saŋlə ə shi ə gyàmtə̀ yì ando mà dyʉ̀ nə̀ wenə ghə̀ a vəwenə. 32 Ghə̀ŋ ə jɨ̀mə̀ ndi mà na sə vi a ghə̀ŋ, ghə̀ŋ saŋlə azhʉ̀ a Nyìngòŋ ə we kəvu, a ma be zhʉ̀tə̀ vəghəŋ. 33 Ma jɨ̀mə̀ la Nyìngòŋ ə Tìʼ mbwaʼmə ə diʼ vye vəwenə. Amèyn.

16

Bol tɨm ətoŋtə a viʼi Lum

1 Ma kəŋ la ghə̀ŋ ə kɨ Fobè, ə lèmə̀ vəghəŋ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ a Senchilì. Ghə̀ diʼ wù ə shwèʼè tsu. 2 Ghə̀ vì, ghə̀ŋ shɨtə shisə wen a zhiʼ ə Nyìngòŋ to no a ji yi a viʼi Nyìngòŋ ə diʼ ə shisə vəlemə fa tsu. Ghə̀ŋ shisə wen, ghə̀ŋ ku no tèbe ə gyàmtə̀ ə kò a ghə̀ kəŋ byìʼì ando ghə̀ gyàmtə̀ li viʼi, to kədə̀ŋ ə be gyàmtə̀ nkàyntə mò.

3 Ghə̀ŋ toŋtə Blisilyà wenə Akwilà a yo vəwenə ə shyèʼ a Yesò Klistò amuʼ. 4 Vəwenə shisə li mò fa chʉ̀ ə pfʉ̀ ə sə boʼsə ə pfʉkə no fa vəwenə ngeŋsə. A ko ku to mo ku kəzòŋ a vəwenə, ntsèntə̀sə viʼi ətɨm viʼi və byɨməvə be ku. 5 Ghə̀ŋ toŋtə ənòyn ə viʼi və byɨməvə vi a və tsèntə a vəwenə ngə̀ŋ. Ghə̀ŋ toŋtə Èbènetùs, ə wùndoŋ ghom ə jùŋ yì. Ghə̀ ə ndiʼ mbì wìʼ ə byɨmə a Yesò alòʼ ə Esìyà. 6 Ghə̀ŋ toŋtə Mèli. Ghə̀ shyèʼ li no nə̀ kədyoʼkə a ghə̀ŋ. 7 Ghə̀ŋ toŋtə Andɨ̀lonikùs nə̀ Junìyàs. Vəwenə diʼ to viʼi Jus to a nə̀ mò. Yo vəwenə ə ndiʼ a ngə̀ŋ nfɨŋ amuʼ. Vəwenə ə byɨmə li a Yesò a mo a mbì, viʼi ntɨm ə Yesò ə sə shɨtə kɨ vəwenə no akayn.

8 Ghə̀ŋ toŋtə Ambìlatùs a mò. Ghə̀ diʼ wùndoŋ ghom ə jùŋ, a tyi Bobo. 9 Ghə̀ŋ toŋtə Obanùs a vəghəŋ vəwenə tsèntə shyèʼ a Yesò benə wùndoŋ ghom Sɨ̀takìs. 10 Ghə̀ŋ toŋtə Abelès. Ghə̀ diʼi li la ghə̀ ti to wen əbyɨmə a Yesò. Ghə̀ŋ toŋtə viʼi ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə Alìstobulùs a mò. 11 Ghə̀ŋ toŋtə Hèlodìyòn, ə wù əloʼ ə yès yi nə̀ viʼi ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə Nàsisùs vi a vəwenə diʼ viʼi və byɨmə və a Bobo. 12 Ghə̀ŋ toŋtə Tìfenà wenə Tìfosà, ə viʼi ə shyèʼ ə Bobo, ə tòŋtə Besìs, ə lèmə̀ vəghəŋ ə jùŋ. Ghə̀ shyèʼ li a Bobo no nànto. 13 Ghə̀ŋ toŋtə Lufùs. Ghə̀ diʼi li a mò la ghə̀ diʼ to no wù ə shwèʼè Nyìngòŋ. Ghə̀ŋ be toŋtə lì wen. Ghə̀ ə lyɨ li mò a wen a wàyn. 14 Ghə̀ŋ toŋtə Asinkìlitùs, nə̀ Fìlegòn nə̀ Hemìs nə̀ Bàtɨ̀lobàs nə̀ Hemàs be nə̀ vəlemə vyi a wenə vəwenə diʼ amuʼ. 15 Ghə̀ŋ toŋtə Fìlologùs nə̀ Jùliyà nə̀ Nelùs wenə lèmə̀ wen ə wùwì nə̀ Olimbàs nə̀ viʼi və byɨməvə no və tsèm a wenə vəwenə diʼ amuʼ. 16 Ghə̀ŋ toŋtə təwen ə təŋtə no a ji ə diʼ əkòŋ ə viʼi və byɨməvə. Ənòyn ə viʼi Yesò a shèn no vətsèm ə toŋtə ghə̀ŋ.

Kətyiftə kə mwetə kə

17 Ma sensə ghə̀ŋ no nànto a vəlemə vwomə la ghə̀ŋ ə tuʼmə kumə viʼi vyi a və vì nə̀ kəgəsə kə a ghə̀ŋ a ntìntìn, nə̀ʼsə̀ əbyɨmə ə ghəŋə. Vəwenə ə fɨŋə əziʼi yi a və ə ziʼi ghə̀ŋ tsu. Ma ə gàʼa la kə ghə̀ŋ a zhɨmə vye vəwenə! 18 Tənki tə viʼi na tèntə ə ko shyèʼ a Bobo vəghəŋ Yesò. Vəwenə kəŋ to ə nə̀ nè nyʉ̀ vyi a və nfwomə a vəwenə. Vəwenə gàʼa nyʉ̀ ə fwoməvə to ə lobtə viʼi vyi a və ko shɨtə kɨ nyʉ̀. 19 Nò ndò zhʉ li ji yì a ghə̀ŋ zhʉ̀ ntɨm ə jùŋ fa tsù, no ma sə saŋlə no nànto kumə ghə̀ŋ. Ma kəŋ la ghə̀ŋ ntofə a nyʉ̀ vyi a və bòŋ, kə ghə̀ŋ a kiʼi kənyʉ̀ ə ne nə̀ mbyɨ. 20 Ghə̀ŋ nè alə ndi Nyìngòŋ ghə̀ŋ a ghə̀ kù mbwaʼmə na ku kədyòʼ a ghə̀ŋ, ghə̀ŋ tsəʼsə Satan nə̀ aghʉ. Bobo vəghəŋ Yesò Klistò ə diʼi ətyɨm ə jùŋ ghə̀ ə wen a ghə̀ŋ. 21 Timotì, a yo wen ə shyèʼ amuʼ ə tɨmə ətoŋtə a ghə̀ŋ. Lusìyùs nə̀ Jesɨ̀yn nə̀ Sòsìbatà ə viʼi lòʼ yès ə be tɨmə ətoŋtə a ghə̀ŋ. 22 Nò mò Tesùs yi a ma gyàmtə̀ Bol ə nyòʼ ŋwàʼlə̀ ghèn ə toŋtə ghə̀ŋ a zhiʼ ə̀ Bobo. 23 Gayòs ə be toŋtə ghə̀ŋ. Ma tsi a wen a ngə̀ŋ, viʼi və byɨməvə no vətsèm ə vi tsèntə tsu. Èlasɨtùs yi a ghə̀ tuʼmə nə̀ nyʉ̀ əko a ntə̀ʼ a shèn wenə lèmə̀ vəghəŋ Katùs ə be tɨmə ətoŋtə. 24 (“Bobo vəghəŋ Yesò Klistò ə diʼi ətyɨm ə jùŋə a ghə̀ŋ no vətsèm. Amèyn.”)

Ə jɨ̀mə̀ ə mwetə ghə̀

25 Əkuʼsə ə dyʉ̀ a Nyìngòŋ. Ghə̀ kiʼi kədyòʼ ə ne la ghə̀ŋ ə tò a ghə̀ŋ əbyɨmə to ndə̀ŋndəŋ ando ntɨm ə jùŋ yì a ma shə̀ʼtə̀ kumə Yesò Klistò ə ngàʼa. Ghə̀ nè li vəghəŋ kiʼi ntɨm ə jùŋ na ghèn, mu ghə̀ ə nlyomtə li fa viʼi vətsenvə no fa kəgaf, 26 luwen sə ə diʼ mù ghə̀ diʼi li kənyʉ̀ na kènkə a ndayn əchò fa nyʉ̀ yi a nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkəsə ə nyoʼo kumə Yesò. Ghə̀ ngaʼa li la viʼi vətsèm byɨmə ə zhʉtə, a diʼ wen yi a ghə̀ fàŋ li nəmwèʼè.

27 Əkuʼsə ə dyʉ̀ a Nyìngòŋ ə, chò fa Yesò Klistò to məzhʉ̀ ə tsèm! A diʼ to wen yi mùʼ a ghə̀ kiʼi ətof ə tsèm. Amèyn.