Mak

Ŋwàʼlə̀ ntɨm ə jùŋ a

Mak

ə nyòʼo

Tʉ nyʉ̀ a və diʼ a ŋwàʼlə̀ ghèn

Mak ə nyòʼò ŋwàʼlə̀ wen a viʼi vyi à ko diʼ viʼi Jus, ə shə̀ʼtə̀ a vəwenə la Yesò Klistò diʼ wù shyèʼ Nyìngòŋ à ghə̀ nvi gyamtə viʼi, ə pfʉ à vəwenə a kəshi byìʼì mbyɨsə vəwenə. Və nyòʼ a 10.45 a nchwi la, “Kə diʼ ndiʼ a lì byìʼàndo Wàyn Wìʼ ko tə vì la və nshwèʼè à wen. Ghə̀ tə vì əshwèʼ à viʼi ndi be ku sò kətʉ wen ə pfʉ ndi zen kətʉ kə nghoʼo viʼi.”

Və diʼi Yesò a ŋwàʼlə̀ na ghèn a nə̀, wìʼ à ghə̀ ne nyʉ̀, be kiʼ kədyòʼ. Və nyenə kədyòʼ kə wen a wen a ziʼi, nə̀ kədyòʼ kì a ghə̀ kiʼi a kətʉ kə kəzhwì kəbyɨkə, nə̀ kədyòʼ kì a ghə̀ kiʼi ə lyesə ku mbyɨsə viʼi.

Jì a və gəsə ŋwàʼlə̀ ghèn fa tsu

Ando Ntɨm ə jùŋə ə zìtə̀ (1.1-13)

Əshyèʼ ə Yesò a shə Galìlì (1.14–9.50)

Yesò lù fa shə Galìlì ə kuʼ a Jelusalèm (10.1-52)

Məntsi mə kəmwetə Yesò a Jelusalèm benə a benə Jelusalèm (11.1–15.47)

Ando Yesò ə lu fa pfʉ (16.1-8)

Yesò ə diʼ ə wenə wen a viʼi ando ghə̀ nlu fa pfʉ, nə̀ məkuʼ wen akàŋ (16.9-20)

Shyèʼè Joyn wù ku à mù

(Mat 3.1-12;Luk 3.1-18;Jon 1.19-28)

¹ Kènkə diʼ kənzìtə kə ntɨm jùŋə Yesò Klistò, ə Wàyn Nyìngòŋ. ² Nshə̀ʼtə̀ Isayà nsə̀ diʼ mu ghə̀ nyòʼò li ntɨm.

Nyìngòŋ ghə̀ gàʼà la, “Yen a! Mà lu tɨm wù ntɨm ə̀ mò ə ghə̀ dyʉ̀ à wù à mbì ə̀ shɨ̀tə̀ jì à wù. ³ Wutsen ə zɨmə gàʼà fa nse zɨm la, ‘Ghə̀ŋ shɨtə jì Bobo. Ghə̀ŋ ne mə jìtə mə wen mə nàyn.’” ⁴ Joyn wù ku à mù mfʉ li vì a nse zɨm sə shə̀ʼtə̀ ntɨm Nyìngòŋ gàʼà la, “Viʼi kwitə tətyɨm tə vəwenə ə shi mu ndi Nyìngòŋ maʼa nyʉ̀ byɨvə vəwenə.”

⁵ Viʼi lù fa loʼ Judiyà nə̀ fa Jelusalèm tò vətsèm ə̀ dyʉ̀ à wen sə dì byìʼì mbyɨsə vəwenə. Ghə̀ ku mu à vəwenə à mù mə Jodàn.

⁶ Kə ndiʼ a lì Joyn mòʼò ndisə mu və bo nə̀ nyɨŋsə nyàm tsen a və dzàŋə nə̀ Kamel, kwiʼi kətəŋ mu və shɨ̀tə̀ nə̀ gwʉ̀ nyàm. Fozhɨvə wen ndìʼ tò ngùməsə nə̀ fədyom. ⁷ Ghə̀ nshə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ à viʼi gàʼà la, “Wìʼ ə vì fà mò bàm a ghə̀ chò mò. Mà ko kwʉ̀ʼ tè a nə̀ kəkòs əlaŋtə la mà zàtə̀ mpfʉ̀sə gwʉsə aghʉ wen. ⁸ Mà ku mu à ghə̀ŋ tò nə̀ mu a lì ghə̀ diʼ vì ku mu à ghə̀ŋ nə̀ kəzhwì kə ŋwoʼəkə.”

Ando Yesò nshì mu Satan mwòm wen

(Mat 3.13–4.11;Luk 3.21-22;4.1-13)

⁹ Andìʼ to mətsì ayì, Yesò lù fa Nazalèt ashə loʼ Galìlì ə̀ dyʉ̀ Joyn ku mu à wen à mù mə Jodàn. ¹⁰ Ghə̀ nè shì mu sə mfʉ̀ kuʼu vì fa mu, ə̀ yèn ando kaŋ bòʼmə̀, kəzhwì kə ŋwoʼəkə fʉ̀ shiʼi à wen a kətʉ diʼ tò nə̀ kəlàto. ¹¹ Gɨ̀ tsen fʉ̀ fa kàŋ gàʼà la, “Wù dìʼ wàyn kòŋ mò. Mà saŋlə̀ byìʼì wù nəkwoŋ.”

¹² No a zhʉ̀ kò, kəzhwì kəŋwoʼkə nè Yesò lù dyʉ̀ a nse zɨm, ¹³ ə̀ tsì tsu mətsi məwum nkàʼ, Satan mwòmsə̀ wen, ghə̀ be tsi dyʉ̀ tò a shi a nyamsə toʼ sə ntsi tsu, alì ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə nlye wen.

Yesò dzàŋ viʼi ku shʉsə vəkàʼ a nə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen

(Mat 4.12-22;Luk 4.14-15;5.1-11)

¹⁴ A ndìʼ ando və nwè Joyn a mfɨŋ, Yesò bwènə̀ kuʼ dyʉ̀ a Galìlì sə shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋ Nyìngòŋ tsu, ¹⁵ gàʼà la, “Zhʉ kwʉʼʉ̀ li, soʼo Fòyn Nyìngòŋ boʼsə li. Ghə̀ŋ kwitə tətyɨm təŋtə fà ghə̀ŋ a mbyɨsə ə̀ byɨmə ntɨm jùŋə ghèn.”

¹⁶ Andiʼ kətsi kətsenkə Yesò sə nchò fa mbyɨ̀ mo Galìlì, ə̀ yèn Simon wenə̀ lèmə̀ wen Andɨ̀lò, vəwenə mòʼò dyʉ̀ nə̀ fəlàm fə a tì à mù əku shʉsə ando andìʼ ə shwèʼè vəwenə. ¹⁷ Ghə̀ mù gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ vi ə dzɨ̀mtə̀ mò, mà ziʼi ghə̀ŋ, ghə̀ŋ mbòŋsə̀ kutə̀ viʼi.” ¹⁸ No a zhʉ̀ kò, vəwenə ghʉsə məlàm mə vəwenə tsu ə dzɨ̀mtə̀ Yesò.

¹⁹ Ghə̀ bè sə dyʉ̀tə̀ tò alə̀ bè yèn Jems wenə̀ lèmə̀ wen ə̀ Joyn vunə Zebedì vəwenə ŋwʉʼ à vəwenə a nkànuʼ temə məlàm mə vəwenə. ²⁰ Ando Yesò nyenə vəwenə ghə̀ dzàŋ vəwenə tò dzàŋə. Vəwenə fʉ̀ ghʉ̀sə tìʼ vəwenə wenə̀ viʼi shwèʼ vi a və ndiʼ tsu a tì nkànuʼ ayì ə̀ dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ Yesò.

Yesò dzɨ̀m ə̀ shìsə̀ kəzhwì kə byɨkə fà wìʼ a wèn

(Luk 4.31-37)

²¹ Vəwenə nè dyʉ̀ zaʼa a ntə̀ʼ Kàbanùm, a nsə ndiʼ a kətsi kə zhʉtəkə, ghə̀ dyʉ̀ kwèn a ngə̀ŋ ntsèntə̀ sə ziʼi viʼi tsu. ²² Ziʼi wen nè viʼi sə diʼ nə̀ kaynə byìʼàndo ghə̀ ko ndìʼsə̀ a nə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ. Ghə̀ ndìʼsə̀ a nə̀ wìʼ a ghə̀ kìʼ àdyoʼ.

²³ A sətsèn və yen wìʼ a ngə̀ŋ ntsèntə̀ ayì ghə̀ kiʼ kəzhwì kə byɨkə kə nè ghə̀ zɨmə ²⁴ ə̀ gàʼ la, “Wù kəŋə ghò à yès a ntìntìn a Yesò wàyn wù Nazalèt ghèn, wù vi əbyɨsə yes mu? Mà kɨ li wìʼ a wù diʼ wen. A dìʼ wù, wu ŋwoʼə Nyìngòŋ.”

²⁵ A lì Yesò kəŋkə̀ kəzhwì kə byɨkə akì gàʼà la, “Kə be gàʼ! chò fʉ̀ fa wèn wìʼ ghèn!”

²⁶ Kəzhwì kə byɨkə akì nə̀ʼ wìʼ ayì no nànto ə̀ bè zɨ̀mə no a gɨ to ə̀ mù fʉ̀ fa wen a wèn. ²⁷ Viʼi sə diʼ nə̀ kanə mù sə bèmə̀ à vəwenə a ntìntìn la, “Kènkə dìʼ ghò? Nki ziʼi fighə mu? Wìʼ ghèn ə kàyntə̀ nyʉ̀ nə̀ àdyoʼ no tè bè zhwì byɨvə zhʉ wen.” ²⁸ Əzìtə̀ fa zhʉ ayì, soʼgho byìʼì ziʼi wen ayi sàykə dyʉ̀ no a shì tsèm a Galìlì.

Yesò chʉʼ viʼi no vəghoʼo

(Mat 8.14-17;Luk 4.38-41)

²⁹ Yesò wenə Jems nə̀ Joyn fʉ̀ fa ngə̀ŋ ntsèntə̀ yì no a zhʉ̀ kò ə̀ nàyn tò fəchìʼ a ngə̀ŋ Simon bènə̀ Andɨ̀lò. ³⁰ Kə nsə ndiʼ a lì chì Simon ə wùwì kiʼ fiba. Yesò sə nkwenə vì a ngə̀ŋ no a zhʉ̀ kò və shə̀ʼtə̀ kwaʼa ayi à wen. ³¹ Ghə̀ dyʉ̀ ghàʼ kəvu kə wen ə̀ tsòʼsə̀ wen, no a zhʉ̀ kò bvìʼ wen yì mè ghə̀ lù ku fozhɨvə vəwenə zhɨ.

³² A nè sə ndiʼ a kəlyɨŋ kə zhʉ mpfwòmə, viʼi vì nə̀ viʼi və kwaʼkəvə vəwenə no vətsèm bènə̀ vi a və nkiʼi zhwì byɨvə, ³³ viʼi lù fa ntə̀ʼ ayì no vətsèm ə̀ vì zhùŋtə̀ tò a chʉ ngə̀ŋ ayì. ³⁴ Yesò chʉʼ viʼi no vəghoʼo a və nkiʼi təkwaʼa tò a tənkì a tənkì, be dzɨ̀m shìsə̀ zhwì byɨvə no ghoʼo fa təwèn vətsenvə. Ghə̀ ndzɨ̀mə̀ a lì kò ghə̀ lə mbyɨmə la no kəzhwì kə byɨkə kə mùʼ kə gàʼ kənyʉ̀ byìʼàndo zhwì byɨvə a vyi nkɨ wen.

Yesò shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ a Galìlì

(Luk 4.42-44)

³⁵ Tʉʼʉ sə nlàynə vì, ghə̀ lu ə̀ fʉ̀ dyʉ̀ a kəshi kəlyomtəkə tò wen nyɨŋ, mù sə jɨ̀mə̀. ³⁶ Simon wenə̀ viʼi jèʼè wen mù sə jèʼè kəŋə wen. ³⁷ A ndìʼ ando vəwenə nyènə wen, vəwenə gàʼ a wen la, “Və kəŋ wù tò vətsèm!”

³⁸ Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ vi vəghəŋ dyʉ̀ a ntə̀ʼsə sətsensə a sə boʼsə a shə̀, ndi mà be shə̀ʼtə̀ dyʉ̀ nə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ kə tsu, byìʼàndo a dìʼ kənyʉ̀ a mà tə vì ənè.”

³⁹ Ghə̀ gàʼ a lì sə jèʼè no shi tsèm a Galìlì, kwenə a aloʼ ntsèntə̀sə vəwenə gàʼà kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ tsu, be dzɨ̀mə̀ shìsə̀ zhwì byɨvə fà viʼi a təwèn.

Yesò chʉʼ wu kənsòtə̀

(Mat 8.1-4;Luk 5.12-16)

⁴⁰ Wù kənsòtə̀ tsen vì ə̀ shiʼi à wen a nchiʼsə alwi a shɨ Yesò mù sə sensə̀ wen gàʼà la, “Wù sətsèn kòŋ mù wù zi wù chʉʼ mo.”

⁴¹ Yesò sə diʼ nə̀ kusə nshinsə à wìʼ ayì no nànto ə̀ nàʼsə̀ kəvu kə wen ə̀ kùmsə̀ wen ə̀ gàʼ la, “Ma kòŋ li, to lì.” ⁴² No a zhʉ̀ kò, kənsòtə̀ akì mè fa wen a wèn ghə̀ to. ⁴³ Yesò mù gàʼ à wen la ghə̀ ə̀ ndyʉ̀ bè pfàntə̀ wen la, ⁴⁴ “Kə a mwòm la wù shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a wìʼ a kə yì chò. Dyʉ̀ diʼ wen ə wu tò à pfèm ə̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ bè kù kəku kì a soʼ Mosìs ngàʼa, ndi dìʼ la wù to li fà wù a kənsòtə̀.” ⁴⁵ Ghə̀ bòŋsə̀ dyʉ̀ sə kwe no ndo ghə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ akì tò shə̀ʼtə̀ à wen. Soʼgho ayì sàykə̀ a shi no tsèm, kə mù sə chò Yesò ə ghə̀ kwen a tì ntə̀ʼ ayì a dayn, ghə̀ mù sə jèʼè dyʉ̀ tò fa wenə̀ loʼ a nse zɨm. Alì viʼi be sə fʉ fa shi tsèm tò fʉ vi yenə wen tsu.

Yesò chʉʼ wù kənkwàʼkə̀

(Mat 9.1-8;Luk 5.17-26)

¹ Andìʼ ando, Yesò bwènə̀ dyʉ̀ a Kabanùm, viʼi zhʉ̀ la ghə̀ pfwo li, ² mù dyʉ̀ zhùŋtə̀ a ngə̀ŋ tsu no vəghoʼo a ji a no kəshi kə ko bè ndiʼ a tì ngə̀ŋ ko a kəbəŋ ə viʼi tɨmə tsu. Ghə̀ mù sə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ à vəwenə. ³ A sə laʼtə viʼi vətsenvə vəkàʼ byèʼè wù kənkwàʼkə̀ sə vì nə̀ wen a əghàm. ⁴ Vəwenə vì kò jì lu ndiʼ, vəwenə kuʼ a kətʉ kə ngə̀ŋ ə̀ tsuʼ kəbʉ̀ʼ a kətʉ kə kəshi a Yesò ndìʼ tsu. Ə̀ shiʼsə wù kənkwàʼkə̀ ayì fa tsu ə̀ nyòŋsə̀ a shɨ Yesò. ⁵ Yesò nè yèn byɨmə yi a viʼi a vyi nkiʼi ə̀ gàʼ à wù kənkwàʼkə̀ yì la, “Və maʼà li nyʉ̀ byɨvə ə̀ wù.”

⁶ Ndìʼsə̀sə təsoʼ sə tsensə a sə ŋwʉʼ tsu yen kənyʉ̀ akì mù sə nyoʼo kantə̀ à vəwenə a ntìntìn la, ⁷ “Byìʼì ghò a wìʼ ghèn gàʼà alə̀ a? Ghə̀ telə̀ Nyìngòŋ. A lè zì à maʼa ndo nyʉ̀ byɨvə ə̀ wìʼ ə chò tò Nyìngòŋ a.”

⁸ Nò a zhʉ̀ kò, Yesò kɨ nyʉ̀ vyi a vəwenə nkwòʼtə̀ lì mù bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kantə̀ nyʉ̀ venə alə̀ byìʼì ghò? ⁹ A bwaʼmə̀ kə kò; əgàʼ à wù kənkwàʼkə̀ ghèn a? La, ‘Və maʼà li nyʉ̀ byɨvə’ wù mu əgàʼ à wen la, ‘Lù lyɨ̀ əghàm wu ə njèʼè lò’? ¹⁰ Mà a dìʼ à ghə̀ŋ luwèn la wàyn wìʼ kiʼi kədyòʼ a nse a shèn ə maʼa nyʉ̀ byɨvə viʼi.” ¹¹ Ando ghə̀ ngàʼ a lì, ghə̀ mù gàʼ à wù kənkwàʼkə̀ yì la, “Mà gàʼà à wù la wù lu lyɨ̀ əghàm wu ə mpfwo!”

¹² Tò a zhʉ ayì, ghə̀ lù tò a shɨ viʼi vətsèm ə̀ lyɨ̀ əghàm kə wen ə̀ fʉ sə dyʉ̀. Vəwenə vətsèm ndìʼ nə̀ kanə mù sə bwomsə̀ Nyìngòŋ gàʼà la, “Yès nko təmə̀ yèn nki kənyʉ̀ alə̀.”

Yesò dzàŋ Levì

(Mat 9.9-13;Luk 5.27-32)

¹³ Yesò bwènə̀ dyʉ̀ a mbyɨ̀ mo Galìlì. Viʼi zhùŋtə̀ a wen a mbyɨ̀ no vəghoʼo ghə̀ mù sə ziʼi vəwenə. ¹⁴ Ghə̀ nè lù sə njèʼè dyʉ̀ yèn Levì wàyn Alphùyùs a andiʼì wù tinə̀ kənsè ghə̀ ŋwʉʼ a tò yì a və ntinə kənsè tsu, ə̀ gàʼ à wen la, “Dzɨ̀mtə̀ mo” No a zhʉ̀ ko, ghə̀ lù sə dyʉ̀ fà wen a bàm.

¹⁵ Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nè dyʉ̀ ŋwʉʼʉ a kəshi kə kəzhɨ a ngə̀ŋ Levì viʼi ntinə kənsè vətsenvə bènə̀ viʼi nè nyʉ̀ byɨvə vətsenvə no vəghoʼo vì tsèntə̀ Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen a kəshi kə kəzhɨ byìʼàndo andìʼ a lì viʼi jèʼè fa bàm Yesò no vəghoʼo. ¹⁶ Ndìʼsə̀sə təsoʼ shì bènə̀ Falàsi vi a və ndiʼì tsu nè yèn ando ghə̀ zhɨ wenə̀ viʼi ne nyʉ̀ byɨvə bènə̀ viʼi tinə̀ kənsè, mù sə bèmə̀ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Byìʼì ghò a ghə̀ zhɨ wenə̀ viʼi tinə̀ kənsè bènə̀ viʼi nè nyʉ̀ byɨvə vətsenvə a?”

¹⁷ Yesò zhʉ kənyʉ̀ a vəwenə mbèmə̀ mù bèm à vəwenə la, “A lu mbi ngə̀ŋ ndò ghə̀ bè sə kəŋə kəfʉ a? A nə̀ nkəŋə tò viʼi vəkwaʼkəvə. Mà ko tə vì ə tisə viʼi kənyʉ̀ kə tɨməkə. Mà tə vì ə tisə viʼi nè nyʉ̀ byɨvə.”

Yesò gàʼ byìʼì bamə chʉ̀

(Mat 9.14-17;Luk 5.33-39)

¹⁸ Tʉʼ layn kətsi kətsenkə, ndzɨ̀mtə̀sə bàm Joyn wù ku à mù bènə̀ Və Falàsi sə bamə chʉ̀, viʼi vì bèm à Yesò la, “Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Joyn sə bamə chʉ̀, ndzɨ̀mtə̀sə bàm Və Falàsi sə bè bamə chʉ̀, shyə̀sə zhɨ tò zhɨ byìʼì ghò?”

¹⁹ Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, “Viʼi zì kò və lə̀ dyʉ̀ a lam mbamə chʉ̀ lɨm ə wùwì bo bu tsu. Ghə̀ sətsèn ndiʼ tò tsu kò vəwenə à faŋ ke zhɨ. ²⁰ Kətsi kə lu vì a və a lyɨ̀ lɨm ə̀ wùwì lù nə̀ wen fà vəwenə a ntìntìn, vəwenə mu mbamə chʉ̀ a zhʉ ayì.

²¹ “Wìʼ zì kò ghə̀ lə̀ lyɨ̀ kəbàs kə ndisə kəfi kə əbaʼsə ndisə mu sə tsu byìʼàndo ghə̀ sətsèn nè a lì, kəbàs kə ndisə kə fikə akì à bwènsə̀ tsuʼmə, sə tsuʼmə a zhʉ ayì tsuʼ ghoʼsə kəbʉ̀ʼ akì a və yì bàʼsə lì. ²² Wìʼ zì kò ghə̀ lə̀ wè məlyʉ̀ʼ kèn la mə to li a vəsàʼ və gwʉ̀ nyàm və muvə. Ghə̀ sətsèn we, məlyʉ̀ʼ a mì nè sə to bàytə̀ vəsàʼ a vyi à mu ndiʼ la məlyʉ̀ʼ ə le li, vəsàʼ be nle. Kə bòŋ la və nwe məlyʉ̀ʼ kèn la mə to li tò a vesàʼ və fivə.”

Yesò gàʼ kùmə̀ kətsi kəzhʉtəkə Vəjew

(Mat 12.1-8;Luk 6.1-5)

²³ A sə ndiʼ a kətsi kə zhʉtəkə kətsenkə, Yesò sə nchò fa mbwaʼ sɨ̀m asaŋ dyə wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen, vəwenə sə kwàʼtə̀ tʉ asaŋ tsenəvə. ²⁴ Və Falàsi vi mù bèm à wen la, “Byìʼì ghò a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wù sə nè nki kənyʉ̀ kènkə a kətsi kə zhʉtəkə a soʼ ko byɨmə a?”

²⁵ Yesò bwènsə̀ bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ bè ko təmə̀ dzàŋ əzhʉ kənyʉ̀ kì a Devìt nlù nè a tʉʼ yì a ghə̀ nkəŋ kəfo əzhɨ ando jɨ̀ŋ nzafə wen wenə̀ viʼi wen lo? ²⁶ Ghə̀ nkwen a ngə̀ŋ Nyìngòŋ wenə̀ viʼi wen a vyi, andiʼ Abyatà diʼ kətʉ kə Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ tsu, ə̀ lyɨ̀ kəbayn və nku kəku tsu a Nyìngòŋ ə̀ zhɨ a soʼ ndìʼ la a diʼi zhɨ tò vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ.”

²⁷ Yesò gàʼ a lì bè mù gàʼ mwètə̀ la, “Nyìngòŋ nshɨ̀tə kətsi kə zhʉtəkə kèn a njùŋ wìʼ ghə̀ nko shɨ̀tə wìʼ la ghə̀ ghʉ kətsi kə zhʉtəkə kədyàŋ. ²⁸ Adiʼ kənyʉ̀ ki a Wàyn Wìʼ kìʼ kədyòʼ ənè no ghò a kətsi kə zhʉtəkə kèn.”

Yesò chʉʼ kwoŋ wìʼ a ghə̀ mpfʉ

(Mat 12.9-14;Luk 6.6-11)

¹ A bè nè sə ndiʼ kətsi kətsenkə, Yesò dyʉ̀ kwen a ngə̀ŋ ntsèntə̀, wutsen diʼ tsu mu kwoŋ wen tsenghə pfʉ li. ² Viʼi ghʉ ashɨ a wèn Yesò əyen la ghə̀ a chʉʼ wìʼ ayì a kətsi kə zhʉtəkə ndi vəwenə kiʼi jì ghàmə̀ wen lo. ³ Yesò gàʼ à wù mpfʉ̀ kwòŋ ayì la, “chò vì a shèn.” ⁴ Ghə̀ chò, Yesò mù bèm à vəwenə la, “Soʼ byɨmə la və ne njùŋ a kətsi kə zhʉtəkə mu mbyɨ lo, ghə̀ byɨmə la və bwoŋsə wìʼ mu və zhwi wen zhwi lo?”

Vəwenə chɨmə tò la kùʼ. ⁵ Yesò ki kaʼsə nə̀ vəwenə alə̀ mu tin wen fwi li alì be kusə̀ nshinsə byìʼì chiʼi kətʉ vəwenə. Ghə̀ mù gàʼ à wìʼ ayì la, “Nàʼsə kwoŋ wu.” Ghə̀ nàʼsə̀ no a zhʉ kò kwoŋ ayì to. ⁶ Və Falàsi vi nè fʉ̀ no a zhʉ kò ə̀ ghàʼa ntsèntə̀ wenə̀ viʼi Helòd mù sə shɨ̀tə̀ jì əzhwi Yesò.

Nòyn viʼi vì yèn Yesò a mbyɨ̀ mo

⁷ Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen lù dyʉ̀ a mbyɨ̀ mo Galìlì. Viʼi dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ vəwenə mu və lù fa Galìlì bènə̀ fa Judiyà. ⁸ Vətsenvə nlu fa Jelusalèm, fa Idumiya, vətsenvə tɨm ə̀ vì fa ndzèn mo Jodàn, bènə̀ fa shyə Tayà nə̀ Sidòn, ando vəwenə nzhʉ nyʉ̀ vyi a Yesò ə̀ nè. ⁹ Yesò mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la sə vi nə̀ nkànuʼ ghə̀ kwen tsu a bwen a lì viʼi à mfaʼsə̀ wen, ¹⁰ byìʼàndo andìʼ a lì mu ghə̀ chʉʼ li viʼi no vəghoʼo. No ndo a ghə̀ nkwaʼa mù sə fosə̀ vì tò vi ndi əkùmsə̀ wen. ¹¹ Viʼi a və nkiʼ zhwì byɨvə nyenə wen no a zhʉ̀ kò, zhwì byɨvə a vyi nè vəwenə fəŋkə a nse sə zɨmə̀ dì gàʼà la, “Wù dìʼ wàyn Nyìngòŋ!”

¹² Yesò ə ku soʼ à vəwenə la kə və a shə̀ʼtə̀ wìʼ a yi diʼi wen.

Yesò tsuʼtə viʼi ntɨm wen njʉ̀sə̀bò

(Mat 10.1-4;Luk 6.12-16)

¹³ A nè sə ndiʼ a zhʉ tsenghə, Yesò kuʼ ə̀ dyʉ̀ a kwi pfen ə̀ dzàŋ viʼi a ghə̀ nkəŋə la və dzɨ̀mtə̀ kùʼ nə̀ wen. ¹⁴ Ghə̀ tsuʼ vətsenvə fà vəwenə a ntìntìn njʉ̀sə̀bò la və njèʼè boʼsə wen ə̀ ghʉ̀ vəwenə a viʼi ntɨm wen la və njèʼè shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, ¹⁵ be kiʼ àdyoʼ ədzɨ̀m shìsə zhwì byɨvə.

¹⁶ Viʼi ntɨm a vyi ndìʼ Simon yì a Yesò nkù zhiʼ wen tsenghə nə̀ Bità, ¹⁷ nə̀ Jems wenə̀ lèmə̀ wen ə Joyn vunə Zebedì. Yesò chʉ zhiʼ tsenghə à vəwenə nə̀ Bonelges a ghə̀ shə̀ʼtə̀ la vəwenə diʼ vunə ghʉ̀ bwanə ghə̀. ¹⁸ A mbe ndìʼ Andɨ̀lò nə̀ Filib nə̀ Bàtòlòmiyà, nə̀ Matìyò, nə̀ Tomòs, nə̀ Jems wàyn Alphùyùs, nə̀ Tadiyòs, nə̀ Simon a və ndzàŋə̀ wen nə̀ Zilyòt, ¹⁹ bènə̀ Judàs Iskalìyòt yì a ghə̀ nlù bàʼlə Yesò.

Yesò wenə̀ Belzibùl

(Mat 12.22-32;Luk 11.14-23;12.10)

²⁰ Yesò nè bwènə̀ pfwo, viʼi bè vì zhùŋtə̀ à wen a mbyɨ̀ no vəghoʼo a ji a jì nko ndìʼ ə Yesò wenə̀ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə zhɨ kəfo. ²¹ Viʼi wen nè yèn ando ghə̀ nshwèʼè dyʉ̀ tò dyʉ̀ sə kəŋə dyʉ̀ nə̀ wen ə nyɨŋsə wen byìʼàndo viʼi nsə̀ gàʼà la tof kətʉ wen nyɨŋ li.

²² Ndìʼsə̀sə təsoʼ sətsensə a sə mvi fa Jelusalèm sə̀ gàʼà tò la, “Belzibùl dìʼ à wen a bèm.” Bè gàʼà la, “Ghə̀ dìʼ alə̀ dzɨ̀mtə̀ shìsə̀ zhwì byɨvə nə̀ kədyoʼkə mu à kù fòn ə̀ zhwì byɨvə.” ²³ Yesò mù dzàŋ vəwenə ə̀ mò ngàynsə sətsensə à vəwenə la, “Satan lè zì ghə̀ ndzɨ̀mə̀ shìsə̀ tò Satan fà viʼi a wèn ale?”

²⁴ Viʼi mù yì ndiʼ viʼi loʼ mùʼ, ə nkiʼ kəngə̀sə̀ à vəwenə a ntìntìn, vətsenvə soynə vətsenvə kò loʼ ayi a fàŋ ke fəŋ. ²⁵ Viʼi sətsèn ndiʼ viʼi ngwàʼa ngə̀ŋ mùʼ, ə̀ nkiʼ kəngə̀sə̀ a vəwenə a ntìntìn, mu ngwàʼa ngə̀ŋ ayi a sàykə̀. ²⁶ Loʼ Satan lè sətsèn ndiʼ a ndzensə a ndzensə bwènsə̀ soynə wenə wen mu ghə̀ a fəŋ, kə ndiʼ la kənsèsə̀ kə ki kə vi li.

²⁷ Wìʼ zì kò ghə̀ lə̀ kwèn a ngə̀ŋ wù kədyòʼ ə̀ ghaʼ shì fo wen, a bwen tò la ghə̀ ghaʼ li ə̀ kwiʼ wen a mbì mi.

²⁸ “Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la àdìʼ tè mbyɨ kò a viʼi nè mu Nyìngòŋ zì ghə̀ maʼa bè màʼà no tè mbàʼ ko a vəwenə te wen tsu, ²⁹ alì mu no ndo sətsèn tè kəzhwì kə ŋwoʼəkə kò və lə̀ bè lyèsə̀ ku wen. Mu kə lì dìʼì la mbyɨ wen faŋ li à wen a kətʉ tò ghan mùʼ.” ³⁰ Yesò ngàʼà a lì byìʼàndo vəwenə ngàʼà la, “Ghə̀ kìʼ kəzhwì kə byɨkə.”

Yesò shə̀ʼtə̀ tənki tə viʼi adiʼ lì wen bènə̀ vəlèmə̀ və wen

(Mat 12.46-50;Luk 8.19-21)

³¹ Lì Yesò bènə̀ vəlèmə̀ və wen vì tɨ̀mə a kəbəŋ ə̀ tɨ̀m la və dzàŋ wen. ³² Andìʼ a lì mu nòyn viʼi ŋwʉʼʉ li nkaʼ Yesò. Vəwenə gàʼ à wen la, “Yen a! lì wù wenə̀ vəlèmə̀ vyə dìʼ a kəbəŋ kəŋ wù.”

³³ Yesò bwènsə̀ bèm à vəwenə la, “Lì ghom nə̀ vəlèmə̀ vwomə diʼ vəndò?” ³⁴ Ando ghə̀ ngàʼa a lì ə̀ ki kaʼsə nə̀ vəwenə mù gàʼ la, “Lì ghom nə̀ vəlèmə̀ vwomə diʼ viʼi venə. ³⁵ No ndò a ghə̀ ne kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ kəŋə dìʼ lèmə̀ ghom, wùwì nə̀ wulɨm à bè dìʼ lì ghom.”

Ngàyn kùmə̀ tì sɨ̀m

(Mat 13.1-9;Luk 8.4-8)

¹ Yesò bè zìtə̀ sə dìʼsə̀ viʼi a mbyɨ̀ mo Galìlì. Nòynə viʼi a və mvì a kəshi ayì ndìʼ no ghoʼo. Ghə̀ yen a lì ə̀ kwen ŋwʉʼʉ a nkànuʼ a tì à mù, viʼi a vyi tɨmə kàʼ a wèn à mù. ² Ghə̀ dìʼsə̀ vəwenə no nə̀ nyʉ̀ ghoʼvə tò a ngàynsə. Ghə̀ gàʼ à vəwenə à wen a ziʼi la, ³ “Ghə̀ŋ zhʉtə a! wutsen nlu li ə̀ fʉ̀ ə mòʼo ngwàʼ wen, ⁴ sə mòʼò, ghətsen fəŋkə a kəghʉ̀ kə ji a ghə̀ nchò fa sɨm, mənyin vì tsə̀btə̀ ə̀ pfìʼ no tsèm. ⁵ Ghətsen fəŋkə a təwu kò nse nghoʼo tsu, ə̀ zàŋsə̀ fʉ̀ byìʼàndo nse ntyenə. ⁶ No a zhʉ̀ kò a chwìchwì mbanə ə̀ nyʉ̀ʼ ngwàʼ ayì ghə̀ zɨm byìʼàndo aghaŋ yi nkò kwen shìʼi a nse. ⁷ Ashɨ a tsenghə fəŋkə a kəshi a ndzoŋsə nkuʼu tsu, nè fʉ̀, ndzoŋsə a shìsə kuʼ ə̀ sùlə̀ à wenə ghə̀ kò ghə̀ lə̀ kumə. ⁸ A tsenghə fəŋkə no a nse jùŋə, kuʼ ə̀ kù no a nkayn, və sə fʉ pfì. Ashɨ asaŋ nku a kətʉ kə saŋ tsenghə ghoʼo zaʼa a məwum ntaʼ; ku a kətsenkə məwum ntʉfə, be ku a kətsenkə ghɨ.” ⁹ Yesò gàʼ a vəwenə la, “No ndò a ghə̀ tofə ghə̀ tùʼù zhʉtə.”

Kənyʉ̀ a və mò ngàynsə sènsə byìʼì kəwenkə

(Mat 13.10-17;Luk 8.9-10)

¹⁰ Nòyn yi nè gə̀sə̀ fa mbyɨ̀ Yesò ghə̀ faŋ tò wenə̀ viʼi ntɨm wen vi njʉ̀sə̀bò bènə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sətsensə. Vəwenə mù bèm à wen la ngàynsə ashìsə gàʼà la ghò lo. ¹¹ Ghə̀ bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, “Nyìngòŋ ku li tof à ghə̀ŋ la ghə̀ŋ nzhʉ kɨ nyʉ̀ lyomtəvə a və diʼì kùmə̀ soʼ fòn Nyìngòŋ, alì və diʼi dìʼsə viʼi vətsenvə tò a ngàynsə ¹² ndi vəwenə nki tò ki kò vəwenə lu nyenə; zhʉtə̀ nyʉ̀ tò zhʉtə alì kò vəwenə lù nkɨ kənyʉ̀ a və gàʼà, byìʼàndo vəwenə tu nyenə bè zhʉ kɨ nyʉ̀ mu vəwenə a bwènə̀ vì à Nyìngòŋ ghə̀ maʼa mbyɨsə vəwenə.”

Yesò shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a ngàyn tì sɨ̀m ə ziʼì

(Mat 13.18-23;Luk 8.11-15)

¹³ Ando Yesò ngàʼa a lì mù bèm à vəwenə la, “Kə diʼ la ghə̀ŋ ko zhʉ kɨ ngàyn aghèn mu? Ghə̀ŋ le sətsèn fàŋ ke kɨ kənyʉ̀ a ngàyn ghèn ə dìʼsə, ghə̀ŋ bè lə̀ kɨ ngàyn tsen a? ¹⁴ Ngwàʼ yì a wìʼ yì mòʼò li dìʼ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ. ¹⁵ Tətyɨm tə viʼi vətsenvə diʼ to nə̀ ngwàʼ yì a ghə̀ fəŋkə a ji lì. Vəwenə dyʉ̀ zhʉ gaʼa Nyìngòŋ tò zhʉ ando və gàʼà Satan nyɨŋ vì shìsə̀ gàʼà ayì a və yì wè à vəwenə tətyɨm lì. ¹⁶ Tətyɨm tə viʼi vətsenvə diʼ to nə̀ nse təghu a və moʼò ngwàʼ tsu. Nki viʼi a venə lə nzhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ tò zhʉ vəwenə zàŋsə byɨmə nə̀ saŋlə ghə̀. ¹⁷ Kənyʉ̀ akì kwèn à vəwenə a tətyɨm alì kò aghaŋ yi lù nshiʼi à vəwenə a tətyɨm. Vəwenə ghaʼa tyɨm tò fəshitə̀ alə̀, ngəʼ ko tsuʼu aghʉ byìʼì kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ nè sə vì no a zhʉ̀ kò, vəwenə zàŋsə̀ fəŋkə. ¹⁸ Tətyɨm tə viʼi vətsenvə be diʼ to nə̀ kəshi a ndzoŋsə kuʼu tsu a və moʼò ngwàʼ tsu. A dìʼ vəwenə a və zhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ ¹⁹ alì nyʉ mbi bènə̀ kòŋ yi a viʼi kòŋə̀ ghoʼ bènə̀ kòŋ a viʼi kòŋə̀ fo mbi tsenəvə mù sə tàʼsə̀ vəwenə kò andìʼ la gàʼ ayi a kumə ashɨ a vəwenə a ntsìnə̀sə. ²⁰ Tətyɨm tə viʼi vətsenvə diʼ to nə̀ nse jùŋə a və we ngwàʼ tsu. Adiʼ viʼi a və zhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ vəwenə ghàʼ tò ghaʼa kə kumə ashɨ à vəwenə ntsìnə̀sə; à tsenghə kùmə̀ ashɨ məwum ntaʼ, a tsenghə məwum ntʉfə, a tsenghə kùmə̀ ghɨ.”

Yesò mò ngàyn kùmə̀ kənkàʼtə̀

(Luk 8.16-18)

²¹ Yesò bè gàʼ à vəwenə la, “Və lè zì və kwen nə̀ kənkàʼtə̀ kə a ngə̀ŋ ə̀ pfʉ̀sə a ti nkyè ko lyòmtə̀ a tʉ kwen a? Gaʼa kò və lu nkwen və tòm a kəshi kə ŋaŋtəkə? ²² Və lyòmtə̀ tè no ghò kò və à lə̀ fàŋ ke yen. A lyòmtə no tè kənyʉ̀ kə kò, ko kə nè fàŋ kə fʉ̀ a ndayn. ²³ No ndo a ghə̀ kiʼì tof ghə̀ tùʼtə̀ zhʉ̀tə lì.”

²⁴ Ghə̀ bè gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ntùʼmə̀ nə̀ nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ zhʉ. No nshə̀ʼ ko a ghə̀ŋ ku fo tsu à viʼi à dìʼi ndə̀ŋndəŋ nshə̀ʼ a və be lə ku tsu à ghə̀ŋ ə be ku tè ku ə chò.” ²⁵ Na kènkə dìʼì la, no ndò a ghə̀ kiʼì və ne ku kwʉ̀ʼsə̀ à wen. A ngho no ndò, və à shì tè kətyetəkə kì a ghə̀ kiʼi lì.

Ngàyn shɨ ngwàʼ

²⁶ Yesò bè dyʉ̀ mbì əgàʼ la, “Soʼo fòn Nyìngòŋ diʼ ando wìʼ lu mfʉ̀ ghə̀ mòʼo ngwàʼ à wen a sɨ̀m, ²⁷ ghə̀ pfwo sə bʉnə̀, tʉʼ lan ghə̀ lu, to a lì, ngwàʼ ayì nè fʉ̀ sə kwi kò ghə̀ lù nkɨ kənyʉ̀ a kə chò nə̀ ngwàʼ ayì. ²⁸ Kə nə̀ ndiʼ a lì à nè nse la ngwàʼ ayì nkwi. A nə̀ mfʉ̀ ntu fa nse a mbì, kətʉ kə fʉ tsu mibu ashɨ kùmə a kətʉ ayì. ²⁹ Ashɨ ayi nə̀ mbi nò a zhʉ̀ kò, və fʉ̀ pfì byìʼàndo zhʉ məpfì ə kwʉʼʉ̀ li.”

Ngàyn shɨ ngwàʼ fəkòʼ fə mostàd

(Mat 13.31-32,34;Luk 13.18-19)

³⁰ Yesò bè bèm la, “Və lè zì və shəʼmə soʼ fòn Nyìngòŋ no nə̀ ghò lo? Və lè zì və be mò no ngàyn ko ndi dìʼ ji a soʼ fòn Nyìngòŋ diʼ fa tsu a? ³¹ Ghə̀ diʼ to nə̀ shɨ ngwàʼ fəkòʼ fətsenfə a və dzàŋə̀ nə̀ mostàd. A dìʼ a zhʉ a və mòʼò, fə zhisə̀ chò ashɨ nkòʼ no ntsèm a tì mbi, ³² alì andiʼ a zhʉ a fəkòʼ a fì nè kwi kuʼ fə sə ghoʼo chò no nkòʼ ntsèm, tətam tə fʉ tsu ghoʼkə no a nkàyn, mənyin sə vì bwomə təlòʼ tə vəwenə tsu.”

³³ Yesò nshyə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ à vəwenə chò tò fa ngàynsə sènsə tò a di a vəwenə a zhʉ kɨ. ³⁴ Ghə̀ nko shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ à vəwenə kèn la ghə̀ mò a nə̀ ngàyn, alì ghə̀ nè bwènə̀ dyʉ̀ a bàm, ghə̀ shɨ̀tə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a ngàynsə a shìsə dìʼsə à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen.

Yesò chìʼ fwof toghə

(Mat 8.23-27;Luk 8.22-25)

³⁵ A sə ndiʼ tò a mpfwomə kətsì yì a ghə̀ ndìʼsə̀ viʼi lì, ghə̀ gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Vəghəŋ dyaŋ dyʉ̀ a ndzèn mo tsen ghèn.” ³⁶ Vəwenə mù ghʉ̀sə nòyn viʼi vi, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə mù dyʉ̀ kwèn a tì nkànuʼ yì a ghə̀ nsə̀ ŋwʉʼ tsu lì mù sə zɨ̀fə̀. Vənkanuʼ vətsenvə mbe dyʉ̀ fà vəwenə a bàm. ³⁷ Vəwenə sə ndyàŋə̀, fwof toghə tsenghə zìtə̀ sə chò tenə mu mə vi pfènə̀ a wèn nkànuʼ yì chò kwenə à yi tin ə̀ nè ghə̀ sə shwemə shiʼi a tì à mù. ³⁸ Kə nsə mfʉ̀ a lì, Yesò diʼ a tì nkànuʼ yì mu ghə̀ zhəʼtə li a kənbuŋtə̀ kə kwen sə bʉnə̀. Vəwenə zhòm wen ə̀ bèm à wen la, “Ndìʼsə̀, kə diʼ la yès ə pfʉkə dyʉ̀ kò wù lù nyenə mu?”

³⁹ Ghə̀ lù kàyntə̀ nyʉ̀ à fwof ayi gàʼà la, “Bwaʼmə!” bè gàʼ à mu mì la,“Tɨmə tò a lì.” No a zhʉ̀ kò, fwof yi bwaʼ, shi chiʼ la kùʼ. ⁴⁰ Ghə̀ mù bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ fànə̀ ghò alə̀ a? Kə diʼ la ghə̀ŋ ko təmə̀ byɨmə à Nyìngòŋ mù?”

⁴¹ Kənyʉ̀ akì nè vəwenə sə fànə̀ no nànto mù sə bèmə̀ à vəwenə a ntìntìn la, “Wìʼ ghèn dìʼ no ndò a tè fwof nə̀ mu zhʉ wen a!”

Yesò dzɨ̀m shìsə̀ zhwì byɨvə

(Mat 8.28-34;Luk 8.26-39)

¹ Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nè dyàŋ mo Galìlì dyʉ̀ zaʼa a shyə loʼ tsenghə a və ndzàŋə̀ nə̀ Gelasenes. ² Sə fʉ̀ tò fʉ fa nkànuʼ ə̀ bùmtə̀ wenə̀ wìʼ ghə̀ kiʼ kəzhwì kə byɨkə mu ghə̀ fʉ̀ mvi fa mbvɨ̀mə̀sə. ³ Wìʼ ayì ntsi dyʉ̀ tò a mbvɨ̀mə̀sə kò no wìʼ muʼ lə̀ ndiʼ a ghə̀ nzì ghə̀ kwiʼ wen no tè nə̀ mfɨŋsə. ⁴ Andìʼ aghayn no ghoʼo a və nkwiʼ li afwen wen bènə̀ akwòŋ wen nə̀ mfɨŋsə. No a zhʉ̀ kò a və kwiʼi, ghə̀ tìntə tò tintə. No wìʼ nko diʼ a ghə̀ nto kwʉ̀ʼʉ̀ əghaʼ wen ghʉ a kəshi kə mùʼ. ⁵ Ghə̀ njèʼè zɨmə̀ tò zɨ̀mə fa mbvɨ̀mə̀ nəntʉʼʉ bènə̀ nə̀nchwì be kuʼu zɨmə̀ fa pfensə, nè a lì lyomsə wenə wen nə̀ ngùʼsə.

⁶ Ghə̀ nè yèn Yesò tò yenə fa kəghaf ə̀ nyɨŋ vì fə̀ŋ à wen a shɨ, ⁷ ə̀ zɨ̀mə nò a gɨ to gàʼà la, “Wù kəŋə ghò fà mò a Yesò ə wàyn Nyìngòŋ yì a ghə̀ ŋaŋtə li nkwʉʼ lì? Mà sensə̀ wù a zhiʼ Nyìngòŋ la kə wù à ku ngəʼ à mò!” ⁸ (Ghə̀ ngàʼà a lì byìʼàndo Yesò nkàntə̀ nyʉ̀ a wen gàʼà la, “Fʉ fa wèn wìʼ ghèn a kəzhwì kə byɨkə kènkə!”)

⁹ Yesò mù bèm à wìʼ ayì la, “Zhiʼ wu diʼ ndò?” Ghə̀ bwènsə̀ la, zhiʼ ghomə diʼ “Tənòyn”, byìʼàndo yes dìʼ no vəghoʼo. ¹⁰ Ghə̀ gàʼ a lì mù sə sensə̀ Yesò tò sensə gàʼà la kə ghə̀ à dzɨ̀m shìsə̀ vəwenə fa shyə loʼ ayì.

¹¹ Andìʼ a lì nòyn və ankwʉnyàm vətsenvə no ghoʼo nzhɨ boʼsə tsu a wenə pfen. ¹² Zhwì byɨvə a vyi sensə Yesò gàʼà la, “Tɨm yes a kəshi kə və ankwʉnyàm a fàʼà yès kwen à vəwenə a təwèn.” ¹³ Ghə̀ ghʉsə vəwenə, vəwenə fʉ̀ fa wèn wìʼ ayì dyʉ̀ kwèn a təwèn və ankwʉnyàm a vyi. Və ankwʉnyàm a vyi ndìʼ əzaʼa a nkamsə səbò, və shen shìʼi fa wèn pfen ayì ə̀ tsòʼkə̀ à mù mə nghoʼomə̀ ə̀ pfʉ̀kə.

¹⁴ Viʼi vi a və ntùʼmə̀ nə̀ və ankwʉnyàm a vyi nyɨŋkə pfwo dyʉ̀ shə̀ʼtə̀ soʼ ghò aghèn a ntə̀ʼ ayì bè jèʼ shə̀ʼtə̀ a təsɨm à viʼi. Viʼi fʉ̀ ədyʉ̀ yen kənyʉ̀ a kə nchoʼ ¹⁵ ə̀ vì yèn Yesò nə̀ wìʼ yì a ghə̀ nkìʼ nòyn zhwì byɨvə lì ŋwʉʼ tsu mu ghə̀ moʼò li ndisə be diʼ à wen a tof. Viʼi vi yen a lì mù sə fànə̀ no nànto. ¹⁶ Viʼi a və nyenə ando kənyʉ̀ akì nchò shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a kə yì chò nə̀ wù zhwì byɨvə yì bènə̀ kì a kə yì chò nə̀ və ankwʉnyàm vi à vəwenə.

¹⁷ Viʼi a vyi zhʉ mù sə sensə̀ Yesò la ghə̀ lu fà vəwenə a shyə loʼ.

¹⁸ Ghə̀ nè sə nkwenə a nkànuʼ əlù wìʼ yì a ghə̀ nkìʼ zhwì byɨvə lì mù sə sensə̀ əboʼsə dyʉ̀ nə̀ wen.

¹⁹ Alì Yesò tensə ə̀ gàʼ à wen la, “Bwènə̀ pfwo dyʉ̀ yèn viʼi vyə ə̀ shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ vyi a Bobo ne li à wù bè shə̀ʼtə̀ à vəwenə ando ghə̀ yi kùsə nshinsə à wù.”

²⁰ Wìʼ ayì mù lù tò a zhʉ ayì dyʉ̀ a Ntə̀ʼsə Wum sə jèʼè shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a Yesò ne à wen. No ndò a ghə̀ nzhʉ kənyʉ̀ akì sə diʼ nə̀ kanə.

Yesò chʉʼ wùwì bè lùsə̀ wàyn Jailùs fa pfʉ

(Mat 9.18-26;Luk 8.40-56)

²¹ Yesò bwènə̀ dyàŋ dyʉ̀ a ndzèn mo tsen yì ə̀ fʉ̀ tɨ̀mə a mbyɨ̀ à mù mə nghoʼomə̀ nòyn viʼi no ghoʼo vì zhùŋtə̀ à wen a mbyɨ̀. ²² Tò a zhʉ ayì, kətʉ kə ngə̀ŋ ntsèntə̀ kətsenkə a və ndzàŋə̀ wen nə̀ Jailùs vì ə̀ yèn Yesò no a zhʉ̀ kò ə̀ fə̀ŋ à wen a shɨ ²³ sə sensə̀ wen no nànto gàʼà la, “Wàyn ghom ə wùwì kwaʼà kəŋə pfʉ. Mà sènsə wù la wù vi ghʉ̀ avu wu à wen a wèn ghə̀ to ndiʼ tò a nkàyn.”

²⁴ Yesò lù ə ndyʉ̀ wenə̀ wen, nòyn ə viʼi sə fosə̀ dyʉ̀ fà wen a bàm.

²⁵ Wùwì tsen ndìʼ a nòyn ayì a wenə wen ə̀ nchò mu kwaʼa ayi tsi li a wen wèn a tì ngwʉ̀ʼ njʉ̀sə̀bò. ²⁶ Ghə̀ nyenə ngəʼ no nànto alì mu viʼi məfʉ̀ no vəghoʼo mwomə̀ li əchʉ̀ wen nə̀ nlù mu ghə̀ be byɨ̀sə no ghoʼ a ghə̀ nkì à vəwenə alì kwaʼa ayi bòŋsə̀ to dyʉ̀ tò nə̀ mbì ko ghə̀ lù mbwaʼmə̀. ²⁷ Wùwì nzhʉ li nyʉ̀ vyi a Yesò ə̀ nè. Ghə̀ fosə ə̀ vì jì fa bàm Yesò a tì nòyn yì ə̀ kùmsə̀ wen. ²⁸ Ghə̀ nkwòʼtə̀ tò à wen a tyɨm la, “Ma sətsèn kùm tò soŋ ndisə Yesò mà à to.”

²⁹ Ando ghə̀ nkwòʼtə̀ a lì sə kùmsə̀ ndisə wen a shì tò kumsə zhʉ wen yi tin. Ghə̀ zhʉ kɨ̀ tò fà wen a wèn la yì to li. ³⁰ Yesò zhʉ ando kədyòʼ kə fʉ fà wen a wèn mù fùʼtə bèm à nòyn yi la, “A kùmsə̀ ndò ə nkumsə ndisə shomsə a?”

³¹ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə bwènsə̀ bèm à wen la, “Wù yenə ando viʼi fosə̀ à wù a mbyɨ̀ no alə̀ wu be sə bèmə̀ la à kùm ndò ə nkumsə wù byìʼì ghò?”

³² Yesò sə kəŋə tò kəŋə, ki kaʼsə nə̀ viʼi əyen la à kùm ndò yì lo. ³³ Wùwì ayì mù sə fànə̀ tsɨŋtə̀ ando ghə̀ nyen li kənyʉ̀ a kə mfʉ à wen mù dyʉ̀ fə̀ŋ a shɨ Yesò ə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ à kə yì chò no kətsèm. ³⁴ Yesò gàʼ à wen la, “Wàyn ghom, byɨmə wu ne li wù nto. Pfwo tò nə̀ mbwaʼmə̀. To fà wù a kwaʼa.”

³⁵ Ando Yesò mbu gàʼà, viʼi ntɨm vətsenvə lù fa ngə̀ŋ kətʉ kə ngə̀ŋ ntsèntə̀ kì vì ə̀ gàʼ à wen la, “Wàyn wù yì pfʉ li, kə be a ku ngəʼ à ndìʼsə̀.”

³⁶ Yesò bʉʼsə kətʉ kə wen fa kənyʉ̀ ayì tò bʉʼsə ə̀ gàʼ à kətʉ kə ngə̀ŋ ntsèntə̀ kì la, “Kə a fàyn, ghaʼ tò byɨmə wu, a ghə̀ a to” ³⁷ Ghə̀ sə ndyʉ̀ a ngə̀ŋ wìʼ ayì kò ghə̀ lù lyɨ̀ wutsen əcho Bità nə̀ Jems wenə̀ lèmə̀ wen Joyn. ³⁸ Vəwenə dyʉ̀ zaʼa a ngə̀ŋ kətʉ kì,Yesò yen viʼi və lyuŋlyùŋ be zɨmə̀ dì. ³⁹ Ghə̀ kwen a tì ngə̀ŋ mù gàʼ à vəwenə la, “Kənlyuŋlyuŋ kènkə bènə̀ dì ghenə diʼ ghə̀ gho? Wàyn ghèn ko pfʉ̀ pfʉ. Ghə̀ bʉnə̀ bʉ̀nə.”

⁴⁰ Viʼi a vyi mù zìtə̀ sə chəʼə Yesò tò chəʼə. Ghə̀ dzɨ̀m vəwenə və fʉ̀kə̀ a kəbəŋ no vətsèm ə̀ mòʼtə̀ tò wen wenə̀ tìʼ wàyn ayì nə̀ lì wen bènə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì sətaʼ a kəshi a wàyn yì nyoŋ tsu. ⁴¹ Ghə̀ dyʉ̀ ghàʼ kəvu kə wàyn ayì ə̀ gàʼ à wen la, “Talitha koum.” A diʼ la, “Wàyn wùwì ə tyetə, mà gàʼà à wù la wù lu!”

⁴² Tò a zhʉ ayì, wàyn wùwì ayì lù sə jèʼè. Ghə̀ mbò dìʼ tò ngwʉ̀ʼ njʉ̀sə̀bò. Viʼi nè yen ando ghə̀ nlu lì sə̀ diʼ nə̀ kanə no vətsèm. ⁴³ Yesò ku soʼ la kə vəwenə a shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a kə cho à wìʼ, mù bè gàʼ la vəwenə ku kəfo wàyn ayì zhɨ.

Və mo Yesò a Nazalèt

(Mat 13.53-58;Luk 4.16-30)

¹ Yesò lù fa tsu ə̀ bwènə̀ pfwo a ntə̀ʼ a ghə̀ nkwi tsu, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə boʼsə wen. ² Tʉʼ layn a kətsi kə zhʉtəkə vəwenə, ghə̀ dyʉ̀ ə̀ kwèn a ngə̀ŋ ntsèntə̀ ə̀ zìtə̀ sə ziʼi tsu. Viʼi zhʉtə ziʼi wen no vəghoʼo sə diʼ nə̀ kanə bèmə̀ la, “Wìʼ ghèn tə zhʉ nyʉ̀ venə fa fe? A lè kù ndo ə nku nki tof ghenə à wen a? Ghə̀ nè nyʉ̀ kanəvə venə ale? ³ Gàʼa kò ghə̀ diʼ tò no wàyn wìʼ yì a ghə̀ komə fo lə̀. A adìʼ wàyn Mèli lə̀. Gaʼa kò vəlèmə̀ və wen diʼ Jems nə̀ Josèf nə̀ Judàs bènə̀ Simon. Gaʼa kò vəlèmə̀ və wen vunə ki tsi tò no a vəghəŋ a ntìntìn.” Vəwenə gàʼ a lì, mù zìtə̀ sə bàynə̀ wen.

⁴ Yesò mù gàʼ à vəwenə la, “Və lu ngumlə̀ nshə̀ʼtə̀ Nyìngòŋ no fe əcho kəshi a ghə̀ fʉ fa tsu. Viʼi loʼ wen nə̀ viʼi ngwàʼa ngə̀ŋ wen ko nə̀ ngumlə̀ wen.”

⁵ Yesò nko yèn ji ə nè kənyʉ̀ kə kanəkə əchò tò ando ghə̀ nghʉ avu a tʉ viʼi və kwaʼkəvə vətsenvə chʉʼʉ vəwenə. ⁶ Yesò yen la vəwenə ko kiʼ byɨmə, sə diʼ no nə̀ kanə ghoʼo ghə̀.

Yesò tɨm ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen njʉ̀sə̀bò

(Mat 10.5-15;Luk 9.1-6)

Ghə̀ mù lù sə jèʼè ziʼì dyʉ̀ nə̀ viʼi a ntə̀ʼsə sətsensə a sə mboʼsə̀ tsu. ⁷ Ghə̀ dzàŋ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen njʉ̀sə̀bò ə̀ tɨ̀m vəwenə tò vəbò vəbò bè kù àdyoʼ à vəwenə a kətʉ ə̀ zhwì byɨvə. ⁸ Ghə̀ gàʼ a lì mù gàʼ à vəwenə la vəwenə nè sə̀ ndyʉ̀, kə wìʼ à lyɨ̀ kəfo kətsenkə əcho mbàŋ bènə̀ gwʉsə aghʉ wen. Kə wìʼ à lyɨ̀ kəfo kə zhɨkə ko kəmbò, kə wìʼ à wè ko à wen a kəmbò. Kə wìʼ à lyɨ̀ ndisə bò. ¹⁰ Ghə̀ bè gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kwen no a ntə̀ʼ ko, ko no te a ngə̀ŋ ko, və shisə ghə̀ŋ tsu, ghə̀ŋ ntsi tò tsu əzaʼa fa zhʉ a ghə̀ŋ ne lù fa ntə̀ʼ ayì ko fa ngə̀ŋ ayì. ¹¹ No a ntə̀ʼ ko a ghə̀ŋ dyʉ̀ tsu və faŋ ke shisə ghə̀ŋ ko əzhʉtə kənyʉ̀ a ghə̀ŋ gàʼà, ghə̀ŋ fʉ fa tsu. Ghə̀ŋ sə mfʉ̀ ghə̀ŋ ghòmə dzemsə səŋsə à vəwenə ndi vəwenə nkɨ la vəwenə ne li nshwè.”

¹² Vəwenə fʉ̀ mù sə ziʼì dyʉ̀ à viʼi la vəwenə kwitə tətyɨm tə vəwenə fà vəwenə a nyʉ̀ byɨvə ¹³ Vəwenə ndzɨ̀mə̀ shìsə̀ zhwì byɨvə fà viʼi a təwèn no vəghoʼo be zuʼu viʼi vəkwaʼkəvə no vəghoʼo chʉʼʉ vəwenə.

Pfʉ Joyn wù ku à mù

(Mat 14.1-12;Luk 9.7-9)

¹⁴ Viʼi zhʉ nyʉ̀ vyi a Yesò ə̀ nè tò shì tsèm. Fòn Helòd bè zhʉ. Və mù sə jèʼè gàʼà la, àdìʼ Joyn wù ku à mù a ghə̀ bwènsə̀ li nlu fa pfʉ. La a lè kənyʉ̀ a kə ne, ghə̀ sə kiʼ kədyòʼ ənè nyʉ̀ venə alə̀.

¹⁵ Viʼi vətsenvə gàʼà la, àdìʼ nshə̀ʼtə̀ Elijà a ghə̀ bwènə̀ mvi vətsenvə be gàʼà la àdìʼ nshə̀ʼtə̀ ghoʼo tsen to nə̀ shìsə a sə ndiʼì a tʉʼ mbì.

¹⁶ Helòd nè zhʉ̀ a lì gàʼ la, “Adìʼ Joyn wù ku à mù. Mà ə ne li və tin kətʉ kə wen, alì ghə̀ be mbwènsə̀ nlu fa pfʉ!” ¹⁷ Helòd ndìʼ mu ghə̀ ngàʼà li tò fà wen a ngə̀ŋ la və ghaʼ Joyn wù ku à mù ə̀ shwìn a mfɨŋ byìʼàndo no wen Helòd nghaʼ li shì Helodiyas ə̀ lam no tè ando andìʼ wì lèmə̀ wen Filib. ¹⁸ Byìʼì kənyʉ̀ a kèn, Joyn wù ku à mù faŋ sə kùmtə̀ tò kumtə a wen la, “Wù ne li kənyʉ̀ a soʼ ko byɨmə ando wu lamə wì lèmə̀ wù lì!”

¹⁹ Helodiyas mù sə fwisə̀ tin a Joyn, kəŋə jì əzhwi wen alì kò ghə̀ lə̀ nyenə, ²⁰ No nkàntə̀ Helòd ə̀ mfànə̀ Joyn byìʼe ghə̀ nkɨ la Joyn dìʼ wù kənyʉ̀ kə tɨməkə be diʼ wù Nyìngòŋ. Helòd ko mbyɨmə la və ne kənyʉ̀ kə byɨkə kətsenkə à Joyn. Ghə̀ nkòŋ ə nzhʉtə̀ nyʉ̀ vyi a Joyn ngàʼà alì nyʉ̀ a vyi zhuŋsə wen no nànto. ²¹ Helodiyas yen ji kətsi kətsenkə. Andìʼ kətsi a Helòd nzhɨ kətsi kə bwi wen, wenə̀ viʼi a wenə̀ vəwenə nsoʼo loʼ, nə̀ tʉ vəsugyèʼ bènə̀ ngəʼsə loʼ sə tsensə a loʼ Galìlì. ²² Wàyn wùwì Helodiyas nè kwen vì mù sə bènə̀. Kənyʉ̀ ki kə fwom à Helòd wenə̀ viʼi və vi və wen vi. Ghə̀ mù gàʼà wàyn wùwì ayì la, “Bèmə no tè ghò a wù kòŋə̀ a mà a ku à wù.” ²³ Ghə̀ bè gàʼ à əkàn à wen la, “Wù bèm no tè ghò à mò, mà kù à wù, wù kòŋ mà gətə no tè loʼ ghomə a kəntìntìn kù à wù.”

²⁴ Wàyn wùwì ayì mù fʉ̀ dyʉ̀ bèm à lì wen la yì bèm no ghò lo? Lì wen gàʼ la,

“Dyʉ̀ gàʼ la ghə̀ tin kətʉ kə Joyn wù ku à mù kù à wù.”

²⁵ Ghə̀ zàŋsə̀ bwènə̀ kwen dyʉ̀ gàʼ à Helòd la, “Mà kə la wù tin kətʉ kə Joyn wù ku à mù ə̀ wè a kyeʼ lyelə kù à mò tò luwèn lə̀.”

²⁶ Kənyʉ̀ akì nè fòn sə diʼ nə̀ sheʼkə̀ no nànto alì kò ghə̀ lə̀ kòŋ əbyɨsə gàʼa a wàyn aghèn byìʼàndo ghə̀ nsə̀ diʼ mu ghə̀ gaʼà li kənyʉ̀ akì ə kàyn a shɨ viʼi və vi və wen. ²⁷ Ghə̀ tɨm sugyèʼ tsen fa tì vi a və ntsi a ntuʼ to a zhʉ̀ ayì ə̀ gàʼ à wen la ghə̀ dyʉ̀ tin ə̀ vì nə̀ kətʉ kə Joyn wù ku à mù. ²⁸ Ghə̀ dyʉ̀ a kəshi yì a Joyn ndìʼ tsu a mfɨŋ ə̀ tin kətʉ kə wen, ə̀ vì nə̀ kəwenkə a kyeʼ lyenə, ə̀ kù à wàyn wùwì ayì ghə̀ dyʉ̀ kù à lì wen. ²⁹ Ando ndzɨ̀mtə̀sə bàm Joyn ə̀ nzhʉ kənyʉ̀ akì, vəwenə dyʉ̀ lyɨ̀ bvenə ə wen ə dyʉ̀ bvɨ̀mə̀.

Yesò zhis viʼi nkam sətàyn

(Mat 14.13-21;Luk 9.10-17;Jon 6.1-14)

³⁰ Viʼi ntɨm Yesò bwènə̀ dyʉ̀ à wen, ə̀ shə̀ʼtə̀ no nyʉ̀ tsèm a vəwenə jèʼè li ndìʼsə̀ be nè. ³¹ Yesò mù gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ vi vəghəŋ dyʉ̀ a kəshi kə lyomtəkə ə̀ zhʉ̀tə̀.” Ghə̀ ngàʼà a lì byìʼàndo viʼi nsə̀ vì tò vì no vəghoʼo, kò vəwenə lu nkiʼ zhʉ əzhɨ. ³² Vəwenə kwen a nkànuʼ ə̀ lù mu sə ndyʉ̀ a kəshi a wìʼ nko diʼ tsu.

³³ Nghoʼo viʼi bè yèn ando vəwenə ndyʉ̀, ə̀ kɨ la adìʼ vəwenə, bè fʉ̀ tò fa ntə̀ʼsə sətsèm ə̀ nyɨŋ dyʉ̀ tsu to kəghʉ a vəwenə a mbì. ³⁴ Ghə̀ dyʉ̀ nè sə zaʼa tsu ə̀ yèn nòyn viʼi no ghoʼo, sə kiʼ kusə nshinsə à vəwenə byìʼàndo vəwenə ndìʼ tò nə̀ byisə kèn nə̀ ntsɨ̀ŋ. Ghə̀ mù sə dìʼsə vəwenə nə̀ nyʉ̀ no ghoʼo. ³⁵ A nè sə ndiʼ a mpfwòmə, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə vì gàʼ à wen la, “Kəshi kènkə diʼ a bàm, mu tʉ bè sə̀ jɨ vì. ³⁶ Gàʼa à viʼi venə, vəwenə bwènə̀ dyʉ̀ a shi a təsɨm tə boʼsə, ə̀ be kwen a ntə̀ʼsə ə̀ zen fozhɨvə fa tsu ə̀ zhɨ.”

³⁷ Alì Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, “Nkàntə̀ ghə̀ŋ ku kəfo vəwenə zhɨ.” Vəwenə bwènsə̀ bèm à wen la, “Kə mu sə diʼ la yès a dyʉ̀ ə zen fozhɨvə a mbo ko shə̀ʼ a vəwenə a zhɨ ə və kwʉʼ a?”

³⁸ Ghə̀ bwènsə̀ bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kiʼi təghɨf tə kəbayn tə shyə̀ʼ? Ghə̀ŋ lye.”

Vəwenə lye ə̀ gaʼà la, “Tə diʼ tò tətàyn nə̀ shʉsə səbò.”

³⁹ Yesò gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la vəwenə ne viʼi vi ŋwʉʼtə a nsè a kwi agəŋ a tənòyn a tənòyn. ⁴⁰ Vəwenə mù ŋwʉʼ. Tənòyn tə tsentə kiʼ viʼi məwum ntàyn ntàyn, vətsenvə kiʼ viʼi ghɨ. ⁴¹ Ghə̀ mù shì təghɨf tə kəbayn tìtə tətàyn nə̀ shʉ shìsə səbò ə̀ ki kùʼsə nə̀ kàŋə, ə̀ kʉ̀ kəzòŋ à Nyìngòŋ, mù byəʼlə kəbayn akì ə̀ kù la ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə tomtə a shɨ viʼi vi. Ghə̀ be lyɨ̀ shʉ shìsə səbò ə̀ gə̀tə̀ à viʼi no vətsèm. ⁴² Vəwenə zhɨ kwiʼ no vətsèm. ⁴³ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò shì boŋtə byə̀ʼ bayn nə̀ byəʼ shʉsə sə lwinkə a nkyèsə njʉ̀sə̀bò. ⁴⁴ Viʼi a və nzhɨ fozhɨvə a vyi ndìʼ no və ghoʼo. Lyʉmə ndiʼ a ntìntìn viʼi avenə nkamsə sətàyn.

Yesò jèʼ a kwi à mù

(Mat 14.22-23;Jon 6.15-21)

⁴⁵ Viʼi vi nè zhɨ mwètə̀ no a zhʉ kò, Yesò gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la sə kwen a nkànuʼ ə̀ tɨm ə̀ dyʉ̀ a ndzèn a Betsadà a mbì, yì faŋ a bàm ə̀ gàʼ viʼi vi mpfwo. ⁴⁶ Ando ghə̀ gàʼ a lì, ghə̀ lù kuʼ a kwi pfen əjɨ̀m. ⁴⁷ Tʉ nè sə njɨ vì, ghə̀ diʼ a ndzèn yì tò wen nyɨŋ mu ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə sə̀ diʼ kəntìntìn kə a mù nə̀ nkanuʼ yì. ⁴⁸ Ghə̀ sə yen vəwenə femə nə̀ nkànuʼ, gho əzəf ando fwof mboŋsə vì fà vəwenə a mbì. A nè sə ndiʼ a nlayn tʉʼ, ghə̀ lù sə jèʼè dyʉ̀ a kwi à mù ədyʉ̀ yen ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen. Ando ghə̀ dyʉ̀ zaʼa à vəwenə a mbyɨ̀ mù sə kəŋə əchò, ⁴⁹ Vəwenə yen ando ghə̀ jèʼè vi a kwi à mù sə ghʉ la a dìʼ mpfʉ nse, mù zɨmə̀ tò vətsèm. ⁵⁰ No a zhʉ ko, ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Kə ghə̀ŋ a fàyn. A dìʼ mo. Ghə̀ŋ ghaʼ tətyɨm təŋtə.” ⁵¹ Ghə̀ gaʼà a lì, ə̀ kwen kwentə vəwenə a nkanuʼ yì, fwof ayi tin, vəwenə sə diʼ nə̀ kaynə ghoʼoghə, ⁵² byìʼàndo vəwenə nko kɨ kənyʉ̀ a kə yì chò nə̀ kəbayn kì. Kə nto ghoʼo vəwenə ə vəwenə kɨ.

Yesò chʉʼ viʼi a Gènesalèt

(Mat 14.34-36)

⁵³ Ando Vəwenə ntɨmə̀ mu mwètə̀ ə̀ dyʉ̀ a ntə̀ʼ Gènesalèt, vəwenə ghʉ vənkanuʼ və vəwenə a mbyɨ̀ à mù, ⁵⁴ vəwenə sə mfʉ̀ fa nkànuʼ, viʼi yen Yesò ə̀ kɨ. ⁵⁵ No a zhʉ̀ kò, viʼi mu sə buŋə viʼi vəkwaʼkəvə a təghàm fa ntə̀ʼsə a nsə mboʼsə dyʉ̀ nə̀ vəwenə no fe a və zhʉ la Yesò dìʼ tsu. ⁵⁶ Yesò nè sə dyʉ̀ no tè fe, ko a dìʼ tè a ntə̀ʼ tyetə, ko a dìʼ te a ntə̀ʼ ghoʼo, ko a dìʼ tè mbwaʼa təsɨm, ko a təwoŋ, və fʉ̀ vì nə̀ viʼi vəkwaʼkəvə tsu, mù sə sensə̀ wen la ghə̀ ghʉsə və kumsə tè su ndisə wen. Viʼi a və nkumsə, ghə̀ chʉʼ vəwenə no vətsèm.

Ziʼi viʼi və mu və

(Mat 15.1-9)

¹ Viʼi Falàsi vətsenvə bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ sətsensə vì fa Jelusalèm vì pfʉ̀tə a mbyɨ̀ Yesò, ² sə nki, ə̀ yèn ando ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sətsensə nzhɨ nə̀ avu kəmɨ̀ŋə, kèn la vəwenə shʉ li a ji a ntsìnə̀ loʼ vəwenə nkəŋ la və shʉ avu fa tsu.

³ (Və Falàsi nə̀ Vəjew no vətsèm ntsi ntsìnə̀ loʼ yì a vətìʼ və vəwenə ntsi. Vəwenə ko zhɨ kəfo a kə lu fa woŋ ke shʉ̀ ando ntsìnə̀ loʼ ndiʼì. Kò vəwenə lə nzhɨ kəfo kèn la vəwenə shʉ li avu vəwenə a ji aghèn. Vəwenə mbe ghʉ təsòʼ tìtə a tə ngàʼà la və diʼi nshʉ̀ ndoŋsə, nə̀ vəntòyn, bènə̀ kaŋə ando ntsìnə̀ loʼ ndiʼì.)

⁵ Viʼi vi yen ando viʼi Yesò nzhɨ kèn la vəwenə shʉ li avu, mù bèm à wen la, “Byìʼì ghò a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wù ko tsi ntsìnə̀ vətìʼ və vəghəŋ a? Vəwenə zhɨ nə̀ avu kəmɨ̀ŋ.”

⁶ Yesò ghàm vəwenə gàʼà la, “Viʼi kəmbɨ̀lə̀ venə. Nshə̀ʼtə̀ Azayà nshə̀ʼtə̀ ntɨm Nyìngòŋ kùmə̀ ghə̀ŋ tò nəmwèʼè la, ‘Viʼi venə gumlə̀ mò to nə̀ chʉ alì ko vəwenə nlu lyɨ̀ mò a kəfo à vəwenə a tətyɨm. ⁷ Vəwenə yenə ngəʼ tò kədyàŋ gàʼà vəwenə ghoʼsə̀ mò, byìʼàndo vəwenə dìʼsə nyʉ̀ mu à shɨ̀tə̀ viʼi, ə̀ ghʉ la andiʼ təsoʼ tə Nyìngòŋ.’

⁸ “Ghə̀ŋ màʼà soʼ Nyìngòŋ, tùʼtə̀ ghaʼa tò ntsìnə̀ viʼi ghə̀ to.”

⁹ Ghə̀ bè gàʼ la, “Ghə̀ŋ nyɨŋə soʼ Nyìngòŋ a jì tof ndi kɨ əghaʼ ntsìnə̀ loʼ ghə̀ŋ, ¹⁰ byìʼe Mosìs nlù nyòʼ soʼ Nyìngòŋ a ghə̀ ngàʼà la,‘Gumlə̀ Tìʼ wù nə̀ Lì wù’ be gàʼà la,‘No ndò a ghə̀ te Tìʼ wen ko Lì wen, və diʼi zhwi wen,’ ¹¹ alì ghə̀ŋ sə ziʼì la wìʼ sətsèn nkiʼ kəfo əku à tìʼ wen ko à lì wen bè bwènsə̀ gàʼ la, ‘Ghèn dìʼ Kolban’ (a kə shə̀ʼtə̀ la ghə̀ tə sə diʼ mu ghə̀ ghʉ li la ghə̀ a ku kəfo akì à Nyìngòŋ.) ¹² Kò və bè à kyè la ghə̀ ku kəfo akì à lì wen kò à tìʼ wen. ¹³ A lè ji a ghə̀ŋ ə tyenə kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ fa tsu byìʼe ghə̀ŋ dìʼsə ntsìnə̀ loʼ ghə̀ŋ à viʼi. Ghə̀ŋ be nè tənkì tə nyʉ̀ a nə̀ tèntə no təghoʼo.”

Nyʉ̀ vyi a və nè ko viʼi laynə ashɨ Nyìngòŋ

(Mat 15.10-20)

¹⁴ Yesò gàʼ a lì bè dzàŋ nòyn viʼi vi ghə̀ vì, ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ zhʉtə no ghə̀ŋ vətsèm ə̀ nkɨ la ¹⁵ kəfo kə ko diʼ a wìʼ zì ghə̀ zhɨ kə ne la ghə̀ ndiʼ nlaynə alì à dìʼ nyʉ̀ a və fʉ̀ fà wen à wèn a və nè ghə̀ sə diʼ ko ghə̀ lu laynə. ¹⁶ No ndò a ghə̀ kiʼì tof ghə̀ tùʼù zhʉ̀tə kənyʉ̀ a kènkə.”

¹⁷ Yesò nè lù mòʼtə̀ nòyn viʼi a vyi dyʉ̀ kwèn a ngə̀ŋ, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə gàʼ à wen la ghə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a ngàyn yì ndìʼì. ¹⁸ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ bò bu tò ngu to nə̀ viʼi vətsenvə mu? Ghə̀ŋ kɨ la no tè ghò a wìʼ zhɨ ko zì ghə̀ ne la kə ghə̀ a ndiʼ nə̀ laynə. ¹⁹ Kə diʼ alə̀ byìʼàndo ghə̀ zhɨ kəfo kò kə lu ndyʉ̀ à wen a tyɨm. Ghə̀ zhɨ kə dyʉ̀ à wen a bèm, fa tsu kə chò fʉ̀ tò fʉ fà wen a wèn.” (Yesò ngàʼà a lì ədìʼ la no kəfo kəzhɨkə kə kò kə laynə a məzhɨ.)

²⁰ Ghə̀ gàʼ a lì mù gàʼ la, “Adìʼ tò kənyʉ̀ kì a kə fʉ̀ fà wìʼ à wèn a kə nè la ghə̀ ndiʼ nə̀ laynə. ²¹ Kwòʼtə̀ byɨghə fʉ̀ tò fà wìʼ a tyɨm a ghə̀ nè la ghə̀ nè ngʉ̀ʼ byɨvə, nè la ghə̀ ndzɨ̀mtə̀ ki, tsoŋə, zhwilə̀ viʼi, ²² tsi nə̀ ki viʼi kò nə̀ vəlɨm və viʼi, kiʼ ashɨ kəmbàŋbàŋ, kiʼ tyɨm byɨghə, lobtə̀ viʼi, ku kətʉ kə diʼikə à viʼi, kiʼ kəghəʼ a viʼi, zhò kùwòŋ, kiʼ ghaŋsə wèn bènə̀ kəndzɨ̀ŋtə̀. ²³ Nyʉ̀ byɨvə venə no tsèm fʉ̀ tò fà wìʼ a wèn və mù nè kò ghə̀ lu diʼ wù laynə.”

Byɨmə wùwì tsen

(Mat 15.21-28)

²⁴ Yesò mù lù fa Galìlì ə̀ dyʉ̀ a shyə loʼ yì a Tayà wenə̀ Sidòn ə̀ ndìʼ tsu. Ghə̀ dyʉ̀ kwèn a ngə̀ŋ tsen kò ghə̀ lù kòŋ la wìʼ kɨ la ghə̀ dìʼ tsu, alì viʼi bè kɨ̀ tò kɨ. ²⁵ Wùwì tsen ndìʼ tsu kiʼ wàyn a ghə̀ nkìʼ kəzhwì kə byɨkə. Ghə̀ nè zhʉ̀ tò zhʉ la Yesò dìʼ a ngə̀ŋ ayì ə̀ vì fə̀ŋ à wen a shɨ mù sə sensə̀ wen la ghə̀ dzɨ̀m shìsə̀ kəzhwì kə byɨkə akì. Andìʼ a lì wùwì aghèn ndìʼ wù kətɨm mu və bwi wen a Fònisiya a loʼ Sylia. ²⁷ Yesò bòŋsə̀ bwènsə̀ la,“Ghʉsə və zhis vunə a mbì mi byìʼàndo kə ko bòŋ la və lyɨ fozhɨvə vunə ə̀ mòʼ à bʉsə.”

²⁸ Wùwì ayì byɨmə ə̀ gàʼ la, “Mà kɨ li a lì a Tìʼ alì tè bʉsə a sə ŋwʉʼ boʼsə a kəshi a vunə zhɨ tsu boŋtə̀ bwəʼ fozhɨvə vəwenə zhɨ!”

²⁹ Byìʼì gaʼa wen, Yesò mù gàʼ la, “Pfwo, kəzhwì kə byɨkə kì fʉ li fa wèn wàyn wù.”

³⁰ Ghə̀ sə pfwo dyʉ̀, ə̀ yen wàyn wen yì ghə̀ nyoŋ a kwen mu kəzhwì kə byɨkə kì fʉ li fà wen a wèn.

Yesò chʉʼ wìʼ a ghə̀ nko zhʉ shi kò ghə̀ lu ngàʼà

³¹ Yesò lù fa shyə Tayà dyʉ̀ chò fa Sidòn bè chò jì fa shyə̀ Ntə̀ʼsə Wum ə̀ dyʉ̀ a mo Galìlì. ³² Və vì nə̀ wìʼ à wen tsu mu kətʉ kə wen kə pfʉ li kò ghə̀ lu ngàʼà mù sə sènsə Yesò la ghə̀ kum wìʼ ayì ghə̀ to. ³³ Yesò gubtə̀ wen ashə mbyɨ ə̀ tèn mənyi mə avu wen a tiʼitiʼi wìʼ ayì bè chʉ̀ mənte ə̀ kùm kəlyɨmə kə wìʼ ayì nə̀ mənte a mì, ³⁴ mù ki kùʼsə nə̀ kaŋə ə̀ dèm bè mù gàʼ à wen la, “Ephatha” àdìʼ mu ghə̀ gàʼ la, “Bòʼmə!”

³⁵ Tò a zhʉ ayì, tiʼitiʼi wen bòʼkə̀, kəlyɨmə kə wen bè zì əjèʼ. Ghə̀ mù zìtə̀ sə gàʼà tò a nkàyn. ³⁶ Yesò mù ku soʼ à viʼi a vyi la kə vəwenə à shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ akì à wìʼ, vəwenə bòŋsə̀ sə shə̀ʼtə̀ dyʉ̀ nə̀ kənyʉ̀ akì tò shə̀ʼtə̀. ³⁷ No ndò a ghə̀ nzhʉ kənyʉ̀ akì ndìʼ nə̀ kanə mù sə gàʼà dyʉ̀ la, “Ghə̀ nè nyʉ̀ tsèm və dyʉ̀ tò a nkàyn, nè tè mpfʉ̀sə tʉ sə zhʉ shi be nè tè və bɨbɨ̀ gàʼà.”

Yesò zhis viʼi nkamsə səkàʼ

(Mat 15.32-39)

¹ A sə ndiʼ kətsi kətsenkə tò a mətsì ayì, nòyn ghoʼghə be vì zhùŋtə̀ a mbyɨ̀ Yesò kò kəfo kə ndiʼ vəwenə zhɨ. Ghə̀ mù dzàŋtə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ gàʼ à vəwenə la, ² “Mà kusə̀ nshinsə à viʼi venə. Vəwenə tsi li mətsì ntaʼ yo vəwenə luwèn, alì kò kəfo mbè ndiʼ ə vəwenə zhɨ. ³ Mà sətsèn gàʼ à vəwenə luwèn la vəwenə bwènə̀ mpfwo dyʉ̀ nə̀ jɨ̀ŋ viʼi vətsenvə à fʉ̀ fəŋkə jɨŋsə a ji byìʼàndo vəwenə vətsenvə lù no fa kəghaf.”

⁴ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə bèm à wen la, “Wìʼ lè zì ghə̀ lyɨ fozhɨvə a və a kwʉʼ fa fe a tì toʼ a shèn ə zhis nki nòyn ghenə tsu a?”

⁵ Yesò bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kìʼ təghɨf tə kəbayn tə shyə̀ʼ a fì a? Vəwenə bwènsə̀ la,

“Yès kìʼ təghɨf sòmbo.”

⁶ Ghə̀ gàʼ à nòyn viʼi vi la və ŋwʉʼtə a nse, ghə̀ mù shì təghɨf tə kəbayn tì sòmbo ə̀ kù kəzòŋ à Nyìngòŋ, bwəʼlə kù à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la vəwenə tomtə dyʉ̀ a shɨ viʼi a vyi. ⁷ Vəwenə bè nkìʼ məshʉ̀tə mə ntsenə̀ tò nshəʼ alə̀. Yesò bè kù kəzòŋ à Nyìngòŋ byìʼì shʉsə ashì mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la sə gətə à viʼi a vyi. ⁸ Viʼi avenə nkuʼu dyʉ̀ a nkamsə səkàʼ. No məndò zhɨ kwiʼ. Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə boŋtə bwəʼ a və mfaŋə̀ və lwin a nkyèsə sòmbo. Yesò mù gàʼ la vəwenə lu mpfwo. ¹⁰ Vəwenə sə mpfwo, ghə̀ kwen tò a zhʉ ayì a nkànuʼ wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ dyàŋ dyʉ̀ a shyə loʼ Dalmanuta.

Və Falàsi gàʼ à Yesò la ghə̀ diʼ kəchwitə à vəwenə

(Mat 16.1-4)

¹¹ Və Falàsi vətsenvə vì à Yesò ə̀ zìtə̀ sə soʼtə̀ nyʉ̀ wenə̀ vəwenə, kuʼsə̀ jì əghaʼa wen tsu, mù gàʼ à wen la ghə̀ ne kənyʉ̀ kə kaynəkə kətsenkə a nə̀ kəchwitə ədìʼ la kədyòʼ kə wen kə lù fà Nyìngòŋ. ¹² Yesò dèmkə̀ ə̀ shom mù bèm la, “Byìʼì ghò a viʼi kəlyɨŋ kə luwèn kəŋ yen kəchwitə fà Nyìngòŋ a? Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, ghə̀ŋ ko a yen kəchwitə.”

¹³ Ando ghə̀ ngàʼà a lì, ə̀ ghʉ̀sə vəwenə ə bwènə̀ kwen a nkanuʼ wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ tɨm a ndzèn mo tsen yì.

Fəshɨ̀ŋ fə Və Falàsi nə̀ fə Helòd fə

(Mat 16.5-12)

¹⁴ Vəwenə zaʼa a ndzèn ayì mu ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə lyesə li əlyɨ̀ kəbayn. A ndìʼ tò ghɨfə kəbayn la mùʼ a tì nkànuʼ ayì. ¹⁵ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ntùʼmə̀ byìʼì fəshɨ̀ŋ fìfə a Və Falàsi bènə̀ Helòd kiʼi à vəwenə a ntìntìn.”

¹⁶ Vəwenə mù sə bèsə̀ kənyʉ̀ ki à vəwenə a ntìntìn gàʼà la, “Ghə̀ gàʼ alə̀ byìʼàndo vəghəŋ ko kiʼ kəbayn.”

¹⁷ Yesò kɨ kənyʉ̀ a vəwenə mbèsə̀ ə̀ bèm à vəwenə la, “Byìʼì ghò a ghə̀ŋ gàʼà la a dìʼ byìʼàndo ghə̀ŋ ko kiʼ kəbayn a? Kə diʼ la ghə̀ŋ ko təmə̀ kɨ kənyʉ̀ mu? Ghə̀ŋ be ko zì ghə̀ŋ nkwòʼtə̀ nyʉ̀? ¹⁸ Byìʼì ghò a ghə̀ŋ kiʼì ashɨ ko ghə̀ŋ lə nyenə a? Kiʼ tiʼitiʼi kò andìʼ la və zhʉ a? Ghə̀ŋ ko bè kwòʼtə̀ kənyʉ̀ no a mpfen! ¹⁹ A ndìʼ ando mà mbyəʼlə, təghɨf tə kəbayn tìtə tətàyn ə zhis viʼi nkamsə sətàyn, ghə̀ŋ mboŋtə byəʼ və lwin a nkyèsə sə shə̀ʼ lì?” Vəwenə gàʼ la,

“A ndiʼi nkyèsə njʉ̀sə̀bò.”

²⁰ Yesò bè bèm à vəwenə la, “A mbè ndìʼ ando mà mbyəʼlə̀ tìtə sòmbo ə̀ gə̀tə̀ à viʼi nkamsə səkàʼ, ghə̀ŋ mboŋtə byəʼ vi və lwin a nkyèsə sə shə̀ʼ lì.” Vəwenə gàʼ à wen la,

“A ndiʼi nkyèsə la sòmbo.”

²¹ Yesò mù bèm à vəwenə la,“A lè diʼ la tətof ə təŋtə ko təmə bwènə̀ mvì mu?”

Yesò chʉʼ wù kənshɨ̀f a Betsadà

²² Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nè vì a Betsadà, viʼi vətsenvə vì nə̀ wìʼ à wen mu ghə̀ shɨfə̀li li sə sensə̀ la ghə̀ kum ə wen. ²³ Yesò ghaʼ kwoŋ wìʼ ayì wenə̀ wen fʉ̀ fa ntə̀ʼ ayì, ghə̀ chʉ mənte à wen a ashɨ mù ghʉ̀ avu wen à wen a kətʉ ə̀ bèm à wen la, “Wu lè zì wù yen kəfo a?”

²⁴ Ghə̀ tsòʼsə̀ ashɨ wen ə gàʼ la, “Mà yenə viʼi alì və diʼ to nə̀ nkòʼ a mə jèʼè.”

²⁵ Yesò bè ghʉ̀ avu wen a ashɨ wù kənshɨ̀f ayì nò a zhʉ̀ kò ashɨ wen bòʼkə̀ ghə̀ sə bwènsə̀ yenə shi no a nkàyn. ²⁶ Yesò gàʼ la ghə̀ bwenə mpfwo a lì la kə ghə̀ be à bwènsə̀ kwèn a ntə̀ʼ yì.

Bità shə̀ʼtə̀ wìʼ a Yesò dìʼi wen

(Mat 16.13-20;Luk 9.18-21)

²⁷ Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə lù sə dyʉ̀ a ntə̀ʼsə a loʼ Sisalìyà Fìlìbày. Ando vəwenə jèʼè dyʉ̀ a ji ghə̀ bèm à vəwenə la, “Viʼi gàʼà la ma dìʼ ndo?”

²⁸ Vəwenə gàʼ à wen la, “Viʼi gàʼà la wù diʼi Joyn wù ku à mù, vətsenvə gàʼà la wù diʼi nshyə̀ʼtə̀ Elijà, vətsenvə gàʼà la wù diʼi nshyə̀ʼtə̀ ghoʼo tsen.”

²⁹ Yesò bèm à vəwenə la, “Nkàyntə̀ ghə̀ŋ ə gàʼà la mà dìʼ ndo?” Bità gàʼ à wen la,“Adìʼ wù Klistò.”

³⁰ Yesò mù kàyn à vəwenə la kə vəwenə à shə̀ʼtə̀ wìʼ a yi diʼi wen à wìʼ.

Yesò gàʼ byìʼì ngəʼsə wen bènə̀ pfʉ wen

(Mat 16.21-28;Luk 9.22-27)

³¹ Yesò gàʼ a lì mù zìtə̀ sə dìʼsə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen gàʼà la, “Wàyn wìʼ ne yenə ngəʼ byɨ, ə̀ vəchəʼ nə̀ tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ ne mo wen ə zhwi wen, à nè sə ndiʼ a mətsi ntaʼ, ghə̀ bwensə lù fa pfʉ.” ³² Yesò nè gàʼ ə̀ laynsə à vəwenə a lì no a zhʉ̀ kò, Bità gùftə̀ wen a bàm, ə̀ kənkə wen gàʼà la, “Kə ghə̀ be à gàʼ a ji ghèn.” ³³ Yesò fuʼtə ə̀ ki ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ kənkə Bità gàʼà la, “Bwènə̀ fà mò a bàm a Satan! Byìʼe Wù ko kiʼì kwòʼtə Nyìngòŋ, wu kwòʼtə̀ to nə̀ wìʼ.”

³⁴ Yesò dzàŋtə̀ nòyn viʼi vi bènə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ gàʼ à vəwenə la,“No ndò a ghə̀ kòŋə ədzɨ̀mtə mo, mu ghə̀ diʼi maʼa ngə̀ŋ kətʉ wen ə byèʼè kəntò kə wen ə dzɨ̀mtə mo, ³⁵ byìʼàndo no ndò a mwòmsə̀ ə bwòŋsə̀ ngə̀ŋ kətʉ wen ghə̀ a pfʉ alì mu à pfʉ̀ no ndò byìʼì mò nə̀ ntɨmə jùŋə ghom mu ghə̀ a bwòŋ. ³⁶ Wìʼ lè zì ghə̀ se no ghò a zhʉ a ghə̀ sətsèn kiʼi mbi ghèn no tsèm alì lè kəzhwì kəwen a? ³⁷ Wìʼ lè zì ghə̀ zen sò kətʉ wen no nə̀ ghò? ³⁸ No ndò sətsèn ndìʼsə̀ kətʉ byìʼì mò nə̀ ziʼi ghomə a shɨ viʼi mbyi nyʉ̀ byɨvə ghèn a və ko fànə̀ Nyìngòŋ lə̀, Wàyn Wìʼ be lù nkiʼ kətʉ kədiʼikə byìʼì wen a zhʉ a ghə̀ bwènə̀ mvi a tì baynə ghoʼghə Tìʼ wen wenə̀ ntsɨ̀ŋsə ŋwòʼə sə wen.”

¹ Yesò bè gàʼ à viʼi a vyi la, “Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, viʼi vətsenvə ti a shə̀ luwèn a vəwenə ko lu pfʉ no a mpfen əzaʼa fa tʉʼ a vəwenə a yen ando Nyìngòŋ soʼo foynə wen nə̀ kədyoʼkə.”

Kə̀ʼ Yesò kwitə

(Mat 17.1-13;Luk 9.28-36)

² A sə ndiʼ a bàmə mətsi ntʉfə, Yesò lyɨ̀ Bità, Jems bènə̀ Joyn wenə̀ vəwenə kuʼ a kwi pfen dyə̀fə tsen, kò wìʼ ndiʼ tsu. Ne kuʼ zaʼa tsu, kə̀ʼə̀ wen bvʉ̀tə̀ kwitə tò a vəwenə a shɨ. ³ Ndisə wen sə kaʼsə sə fəfə ŋwàŋtə̀ chò jì a wù mbi ghèn zì ghə̀ shʉ ndisə sə layn ə fəfə diʼ. ⁴ A sətsèn ayì vəwenə yen Elijà wenə̀ Mosìs vəwenə gàʼà à Yesò. ⁵ Bità mù gàʼ à Yesò la, “kə boŋə li a ndìʼsə̀ ando vəghəŋ dìʼ a shèn. Yès a bwom təto tətaʼ wù nkiʼ mùʼ, Mosìs kiʼ mùʼ, Elijà be kiʼ tsenghə.” ⁶ Ghə̀ nko kɨ̀ la ghə̀ gàʼà la ghò lo byìʼàndo kənyʉ̀ akì kə mfàynsə̀ à vəwenə no nànto.

⁷ Mbòʼ shiʼi tò a zhʉ ayì chiʼtə vəwenə, gɨ̀ fʉ̀ fa tsu gàʼà la, “Ghèn dìʼ wàyn kòŋ mò. Ghə̀ŋ nzhʉ fà wen.” ⁸ Vəwenə ki kaʼsə kò vəwenə bè yèn wìʼ əchò Yesò wenə̀ vəwenə.

⁹ Vəwenə nè bwènə̀ sə nshiʼi fa pfen ayì, Yesò kàyn la kə vəwenə à shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ akì à wìʼ əzaʼa fa tʉʼ a Wàyn Wìʼ lu lù fa pfʉ.

¹⁰ Vəwenə zhʉ kənyʉ̀ a Yesò yì gàʼ alì sə kantə̀ tò à vəwenə a ntìntìn la, “Wàyn Wìʼ lè zì ghə̀ lu ale fa pfʉ a?” ¹¹ Vəwenə bèm à Yesò la, “Byìʼì ghò a ndìʼsə̀sə təsoʼ sə gàʼà la adìʼ vì Elijà a mbì a?”

¹² Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Adìʼ nəmwèʼè la Elijà ne vì a mbì ndi shɨ̀tə̀ no nyʉ̀ tsèm alì byìʼì ghò a və nyòʼò a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la Wàyn Wìʼ ne yen ngəʼ a nyʉ̀ no ghoʼo və be nyàblə̀ nə̀ wen a? ¹³ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la Elijà vi li, viʼi nè no mə ghò a və kòŋə̀ à wen ando ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ ngaʼà byìʼì wen.”

Yesò chʉʼ wàyn wulɨm a ghə̀ nkiʼi kəzhwì kə byɨkə

(Mat 17.14-21;Luk 9.37-43a)

¹⁴ Andìʼ ando vəwenə mbwènə̀ vì tsèntə̀ wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sətsensə shì, vəwenə yen mu nòyn viʼi no ghoʼo tɨmə li nkaʼ vəwenə. Ndìʼsə̀sə təsoʼ sətsensə ndìʼ a tì nòyn ayì soʼtə̀ nyʉ̀ wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò a shì. ¹⁵ Nòyn viʼi ayi nè yèn Yesò no a zhʉ kò, sə diʼ nə̀ kanə mù nyɨŋ dyʉ̀ tòŋtə wen. ¹⁶ Yesò bèm à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen a shì la, “Ghə̀ŋ soʼtə̀ ghò wenə̀ viʼi venə a?”

¹⁷ Wutsen fà tì nòyn yi gàʼ la, “Ndìʼsə̀, mà vì nə̀ wàyn wulɨm mò à ghə̀ kiʼ kəzhwì kə byɨkə kə sə nè la ghə̀ ndiʼ jɨ. ¹⁸ No a zhʉ̀ kò, a kə ghaʼa wen kə temə wen a nse, ghə̀ nàʼtə̀ ə̀ to la ntɨ̀ŋ, kəfʉ̀ʼʉfʉ̀ʼʉ kə sə fʉ̀ fa wen a chʉ̀, ghə̀ be pfiʼi asoŋ wen. Mà yi mvi ə nsensə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wù la sə dzɨ̀mə̀ shìsə kəzhwì kə byɨkə a kènkə, vəwenə mwom nənlù ədzɨ̀m shìsə̀.”

¹⁹ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghenə diʼ viʼi kəlyɨŋ kə kò a və ghò byɨmə alə̀ a? Mà a ndiʼ vəghəŋ əzaʼa fa ze bu ghə̀ŋ byɨmə a? Vi nə̀ wàyn ayì à mò.” ²⁰ Vəwenə lyɨ̀ wàyn ayì vì nə̀ wen à Yesò.

Kəzhwì kə byɨkə akì nè yèn Yesò tò yenə no a zhʉ̀ kò, ə̀ nè wàyn ayì fəŋ a nse sə bəŋkə̀ fa tsu kəfʉ̀ʼʉfʉ̀ʼʉ kə fʉ̀ fà wen a chʉ̀. ²¹ Yesò bèm à tìʼ wàyn ayì la, “Əkwaʼa ghenə tsi li à wen a wèn ale?” Ghə̀ gàʼ la,

“Fa tʉʼ a ghə̀ bò mbu wàyn bwaʼ.” ²² “Nghoʼo məzhʉ̀ kə lu nkəŋə əzhwi wen; mòʼò wen a zhìʼ ko à mù. A sətsèn ndiʼ mu wù zì wù ne kənyʉ̀ wu kùsə nshinsə à yès ə̀ gyàmtə̀ yès.”

²³ Yesò bwènsə̀ gàʼ à wen la, “Byìʼì ghò a wu gàʼà à mò la a zhʉ a mà zì mà ne kənyʉ̀ a? No ndò a ghə̀ byɨmə mu və zi və ne no mə ghò à wen.”

²⁴ Ando ghə̀ ngàʼ mwètə̀, tìʼ wàyn ayì zɨmə ə̀ gàʼ la, “Mà kìʼ byɨmə alì kò ghə̀ lù kwʉ̀ʼ. Gyàmtə̀ mo ə kwʉ̀ʼsə̀.”

²⁵ Yesò nè yèn ando viʼi nyɨŋə vì no vəghoʼo à wen a mbyɨ̀, “Ghə̀ kàyntə̀ nyʉ̀ à kəzhwì kə byɨkə gàʼa la, Mà gàʼà a wù a kəzhwì kə byɨkə kenkə a wù ne la kə wàyn ghèn a gàʼà kò ndiʼ la ghə̀ zhʉ lə̀ la kə cho fʉ̀ fà wen a wèn. Kə be lu kwen tʉʼ tsenghə.”

²⁶ Kəzhwì kə byɨkə akì ku nkəʼ ə̀ nə̀ʼ wàyn ayì no nànto mù fʉ̀, wàyn ayì mù sə kə̀ʼə̀ to nə̀ kəmpfʉ kə wìʼ. Nghoʼo viʼi mù sə gàʼà la, “Ghə̀ pfʉ li.” ²⁷ Yesò ghaʼ kəvu kə wen ə̀ gyàmtə̀ wen ghə̀ lù tɨ̀mə.

²⁸ Yesò nè kwèn a ngə̀ŋ, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə nyoʼtə bèm à wen la, “Byìʼì ghò a kə yì nto ghoʼo yès, yès dzɨ̀m shìsə̀ kəzhwì kə byɨkə akì a?”

²⁹ Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Nki kəzhwì a kènkə dìʼ mu a zì à dzɨ̀m ə̀shìsə tò jɨ̀m. Kəfo kə kədyàŋ kə zi kò kə lù dzɨ̀m shìsə̀.”

Yesò bè gàʼ byìʼì pfʉ wen

(Mat 17.22-23;Luk 9.43b-45)

³⁰ Vəwenə lù fa kəshi ayì sə jèʼè dyʉ̀ chò fa tì Galìlì, Yesò nko kòŋ la wìʼ kɨ la yì dìʼ tsu, ³¹ byìʼàndo ghə̀ nziʼì ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen gàʼà à vəwenə la,“Və ne ku Wàyn Wìʼ à viʼi və zhwi wen. A sə ndiʼ a mətsi ntaʼ, ghə̀ lù fa pfʉ.”

³² Vəwenə nko kɨ̀ kənyʉ̀ a ziʼi ghenə nshyə̀ʼtə̀ alì sə fànə̀ əbèm à wen.

Yesò ziʼi byìʼì wìʼ a ghə̀ chò wutsen

(Mat 18.1-5;Luk 9.46-48)

³³ Vəwenə dyʉ̀ zaʼa à Kabanùm ə̀ kwen a ngə̀ŋ, Yesò mù bèm à vəwenə la,

“Ghə̀ŋ yi nsoʼtə̀ ntaŋmə vì la ghò a ji lì?”

³⁴ Vəwenə chiʼ tò la kùʼ byìʼàndo à yi ndiʼ a ji kəngùmə̀ kə diʼ à vəwenə a ntìntìn la à chò ndò chò wutsen lo. ³⁵ Yesò ŋwʉʼʉ a nse ə̀ gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀sə̀ bò la sə kwentə vì boʼsə wen. Ando vəwenə mviʼtə̀ boʼsə, ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “No ndò yì a ghə̀ kòŋ ndiʼ mbì dìʼì ghʉ wenə wen a bàm viʼi no vətsèm be ndiʼ wù shwèʼ à viʼi vətsèm.” ³⁶ Ghə̀ nè gàʼ mwètə̀ ə̀ gùbtə̀ wàyn bwaʼ tòm à vəwenə a shɨ bè tsòʼsə̀ wen mù gàʼ à vəwenə la, ³⁷ “No ndò a ghə̀ tuʼmə̀ nə̀ wàyn a nə̀ ghèn byìʼì mò mu ghə̀ tuʼmə̀ li nə̀ mò nkɨ la ghə̀ tuʼmə̀ li nə̀ wìʼ a ghə̀ tɨmə̀ mo.”

No ndò a ghə̀ ko soynə vəghəŋ dìʼ à vəghəŋ a shyə

(Luk 9.49-50)

³⁸ Joyn gàʼ à Yesò la, “Ndìʼsə̀, yès tə yèn wìʼ ghə̀ dzɨ̀mə̀ shìsə̀ zhwì byɨvə a wù a zhiʼ, yès gàʼ la kə ghə̀ be à mwòm byìʼàndo ghə̀ ko diʼ wù muʼ fa vəghəŋ a ntìntìn.”

³⁹ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Kə ghə̀ŋ be tàm wen byìʼàndo wìʼ a ghə̀ nè kənyʉ̀ kə kanəkə à mò zhiʼ ko zì ghə̀ be fùʼtə ngàʼà nyʉ̀ byɨvə byìʼì mò. ⁴⁰ No ndò a ghə̀ ko soynə vəghəŋ dìʼ à vəghəŋ a shə. ⁴¹ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la no ndò a ghə̀ ku ndoŋ à mù à ghə̀ŋ la ghə̀ŋ nyʉ byìʼàndo ghə̀ŋ dzɨ̀mtə̀ mò zì kò ghə̀ lù faŋ ke kiʼi moʼtə wen.”

Nyʉ̀ vi a və nè la wìʼ nè mbyɨ

(Mat 18.6-9;Luk 17.1-2)

⁴² A sətsèn à ne tè ndò la wàyn muʼ fa ntìntìn vunə venə a və dìʼ mu və byɨmə li à mò ne mbyɨ mu kə a bòŋ la və chuŋ ti à wen a ŋwì dyʉ̀ mòʼ wen à mù mə nghoʼomə̀. ⁴³ Kəvu kə̀ sətsèn nè la wù ne mbyɨ wu tin ə̀ màʼà. Kə bòŋ la wù kwen a bwòŋ nə̀ kəvu kə mùʼ əchò la wù kwen a kəshi kə byɨkə a zhiʼ bolə̀ tsu kò ghə̀ lu nlɨmə nə̀ avu wù no a tsèm. ⁴⁵ Kəghʉ kə̀ sətsèn nè la wù ne mbyɨ, wu tin ə̀ màʼà. Kə bòŋ la wù kwen a bwòŋ nə̀ kəghʉ kə mùʼ əchò la wù nkiʼ aghʉ wu no tsèm, və moʼ wù a kəshi kə zhìʼ byɨghə. ⁴⁷ Shɨ wu be nè la wù ne mbyɨ, wu tòŋ shìsə̀, kə bòŋ la wù kwen a soʼ fòn Nyìngòŋ nə̀ shɨ̀ mùʼ əchò la wù nkiʼ ashɨ à wu no tsèm à bò, və moʼ wù a kəshi kə zhìʼ byɨghə, ⁴⁸ a andiʼ kəshi a bviʼbviʼsə fwèsə̀ kətsoʼ kə wèn wìʼ tò fwesə tsu, zhiʼ bè bolə̀ tsu a və zì kò və lù lèmsə.

⁴⁹ Fəmbvaŋ fìfə a və lu shɨ̀tə̀ no ndò tsu lu ndiʼ tò zhiʼ.

⁵⁰ Fəmbvaŋ fə bòŋə̀ alì mu fə sətsèn dìʼ ke be nlyɨ̀mə̀ wù à ne ghò nə̀ fəwenfə la fə be nlyɨ̀mə̀ a?

“Ghə̀ŋ ndiʼ tò nə̀ fəmbvaŋ à ghə̀ŋ ntsìnə̀sə, no tè ndò be ntsi tò ntsìnə̀ bwaʼmə wenə̀ lèmə̀ wen.”

Yesò ziʼi kùmə̀ kəngə̀sə̀ kə lam

(Mat 19.1-12;Luk 16.18)

¹ Yesò lù fa Kabanùm ayì ə təmə̀ dyʉ̀ a shyə Judiyà a ndzèn mù mə Jodàn. Nòyn viʼi bè vì tò vi à wen, ghə̀ sə ziʼi vəwenə ando ghə̀ nziʼi.

² Və Falàsi vətsenvə vì əzhʉtə chʉ wen mù bèm à wen la, “Soʼo lè byɨmə la wìʼ dzɨ̀mə̀ wì wen a?”

³ Ghə̀ bwènsə̀ bèm à vəwenə la, “Mosìs nku soʼ à ghə̀ŋ la ghò?”

⁴ Vəwenə gàʼ la, “Mosìs mbyɨmə li la wìʼ zì ghə̀ dzɨ̀mə̀ wì wen ə̀ nyòʼ ŋwàʼlə̀ ə kù à wen la ghə̀ dzɨ̀mə̀ li wen.”

⁵ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Mosìs ə nyoʼo soʼ ghenə à ghə̀ŋ byìʼàndo ghə̀ŋ nchiʼì kətʉ əzhʉ ziʼi, ⁶ alì mu à ndìʼ a kənzìtə̀ kə mbi, ‘Nyìngòŋ nshɨ̀tə̀ wulɨm bènə̀ wùwì’, mù gàʼ la, ⁷ ‘Byìʼì alə̀, wulɨm lə lù mòʼtə tìʼ wen nə̀ lì wen ə dyʉ̀ tsèntə wenə̀ wì wen, ⁸ vəwenə vəbò mu mbwènsə̀ diʼ a nə̀ kəfo kə mùʼ’, kèn la wìʼ be kiʼi kənyʉ̀ kə ngə̀ŋ wen. ⁹ Kə lì dìʼì la, no ghò a Nyìngòŋ kwiʼi, kə wìʼ à zàs.”

¹⁰ Vəwenə nè bwènə̀ pfwo a ngə̀ŋ, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə bè gàʼ à wen la, ghə̀ gaʼà laynsə tʉ vəwenə byìʼì kənyʉ̀ kə lam akì. ¹¹ Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “No ndò sətsèn dzɨ̀m wì wen ə̀ dyʉ̀ làm ghə̀ kədyàŋ, mu ghə̀ nè li mbyɨ à wùwì mbì yì. ¹² Ndə̀ŋndəŋ ando wùwì sətsèn fʉ̀ lam bè dyʉ̀ lam wù kədyàŋ, mu ghə̀ tsi li nə̀ wulɨm a ko diʼ ghə̀ wen.”

Yesò bwaʼsə̀ vunə

(Mat 19.13-15;Luk 18.15-17)

¹³ Viʼi sə lyɨ̀ vunə və tyətəvə vì nə̀ vəwenə à Yesò a kətsi kətsenkə la ghə̀ kumsə vəwenə ə̀ bwàʼsə vəwenə, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə yen a lì ə̀ sə̀ kənkə viʼi a vyi. ¹⁴ Yesò nè yèn kənyʉ̀ akì a vəwenə nè lì ə̀ fwisə tin ə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ghʉsə vunə vəwenə vi à mò. Kə ghə̀ŋ be tàm vəwenə byìʼe fòyn ə Nyìngòŋ kiʼ viʼi a nə̀ vəwenə. ¹⁵ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, no ndò a ghə̀ fàŋ ke byɨmə fòyn Nyìngòŋ a nə̀ wàyn bwaʼ, kò ghə̀ lə̀ kwèn a fòyn Nyìngòŋ ayì.” ¹⁶ Ghə̀ gàʼ a lì ə̀ tsòʼsə̀ vəwenə ə̀ mù ghʉ avu wen a vəwenə a tʉ ə̀ bwàʼsə vəwenə.

Wu ghoʼo vì əyen Yesò

(Mat 19.16-30;Luk 18.18-30)

¹⁷ Yesò nè lù sə ndyʉ̀ a ji, wutsen nyɨ̀ŋ vì shiʼi à wen alwi ashɨ Yesò ə bèm à wen la, “Ndìʼsə̀ jùŋ, mà lè zì mà ne no ghò ndi lu kiʼi bwoŋ yi a ghə̀ ko lə mè a?”

¹⁸ Yesò bèm à wen la, “Byìʼì ghò a wu dzàŋ mò nə̀ wu jùŋ a?” No wu jùŋ ko diʼ əchò tò Nyìngòŋ. ¹⁹ Wù kɨ təsoʼ tèntə a tə gàʼà la, “Kə wìʼ à zhwi, kə wìʼ à tsi nə̀ wì wìʼ ko wenə lɨm wìʼ, kə wìʼ à tsoŋ, kə wìʼ à zhò ndzɨ̀ŋsə, kə wìʼ à tɨmə a bàm wìʼ a ghə̀ zhò ndɨ̀ŋ, kə wìʼ à zhɨ wutsen a tof, ngumlə̀ tìʼ wù bènə̀ lì wù.”

²⁰ Wìʼ ayì gàʼ à wen la, “Ndìʼsə̀, mà ghʉ li təsoʼ a tèntə no tətsèm fa tʉʼ a mà mbu wàyndyə.”

²¹ Yesò ki wen alə̀ nə̀ kòŋə mù gàʼ à wen la, “kənyʉ̀ kə mùʼ kə diʼ a wù ko təmə̀ nè. Dyʉ̀ baʼlə fo vyə no tsèm ə̀ ku ko yi à viʼi kəmfem, ndi lu kiʼi ghoʼo a kàŋ. Wù nè a lì, wu vì ə̀ dzɨ̀mtə̀ mò.” ²² Ghə̀ nè zhʉ gàʼa Yesò aghenə, kəʼə wen byɨf no tsèm, ghə̀ lù kò ghə̀ mbè saŋlə̀ byìʼàndo ghə̀ nkiʼi ghoʼ no a nkàyn.

²³ Yesò ki kaʼsə nə̀ viʼi a wen a mbyɨ̀ ə̀ gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Kə lu nto no nànto ə viʼi və ghoʼkəvə kwen a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ!”

²⁴ Təchʉ̀ tə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen tə zɨmtə. Yesò bè mù gàʼ la, “Kə lutə̀ sù to a vunə vwomə əkwen a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ! ²⁵ Kə bwaʼmə̀ à lyeŋ ə ghə̀ chò fa kəbʉ̀ʼ kə nsoʼ chò la wu ghoʼo kwen a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ.” ²⁶ Gaʼa Yesò aghenə kwen a təwèn ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen, vəwenə sə bèmə̀ la kə lè yì ndiʼ a lì, “A lù bwòŋ ndò?”

²⁷ Yesò ki vəwenə tò fəchìʼ mù gàʼ à vəwenə la, “kənyʉ̀ a kènkə to ghoʼo tò viʼi alì kò kə lə nto chò Nyìngòŋ byìʼàndo nyʉ̀ tsèm bwaʼmə̀ à Nyìngòŋ.”

²⁸ Bità zìtə̀ sə gàʼ à wen la, “Gaʼa kò wù yen li ando yès moʼtə̀ no ghò yes sə dzɨ̀mtə̀ wù?”

²⁹ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la wìʼ ko diʼ a ghə̀ moʼtə̀ kəbəŋ kə wen, ko vəlèmə̀ vəwen ko vəlèmə̀ və wen ki, ko lì wen, ko tìʼ wen, ko təsɨm təwen, ko vunə wen, byìʼì mò bènə̀ ntɨm ə jùŋ, ³⁰ a ghə̀ ne fàŋ ke kiʼi məbəŋ, nə̀ vəlèmə̀ və wen, nə̀ vəlèmə̀ və wen ki, nə̀ və mpfi, nə̀ vunə, nə̀ təsɨm tə wen a ghàyn ghɨ no tè be a mbi layn, alì və bè tsuʼ aghʉ wen. Kətsi lə vì a ghə̀ a kiʼi bwòŋ a ghə̀ ko lə mè. ³¹ Nghoʼo viʼi a və diʼ a mbì luwèn lu ndiʼ a bàm, viʼi be diʼ a bàm luwèn a və lu ndiʼ a mbì.”

Yesò bè gàʼ byìʼì pfʉ wen

(Mat 20.17-19;Luk 18.31-34)

³² Yesò wenə̀ viʼi lù a zhʉ aghèn sə kuʼu dyʉ̀ a Jelusalèm. Yesò dyʉ̀ fa mbì ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀sə̀bò, vəwenə diʼ nə̀ kanə. Viʼi vətsenvə a və mboʼsə̀ lì be diʼ nə̀ fanə. Yesò gùbtə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀sə̀bò ə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kì à vəwenə a kə ne fʉ̀ à wen. ³³ Ghə̀ mù gàʼ la, “Ghə̀ŋ nkɨ la ando vəghəŋ ə kuʼu dyʉ̀ a Jelusalèm luwèn lə̀, və diʼ a dyʉ̀ ku Wàyn Wìʼ à tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ. Vəwenə a chòsə̀ soʼ la ghə̀ dìʼì pfʉ mu ku wen à viʼi tɨm ³⁴ vəwenə chəʼ wen, chʉ̀ mənte à wen a wèn, ghòm wen nə̀ ngwàynsə bè ghàʼa wen ə̀ zhwi. A sə ndiʼ a mətsì ntaʼ ghə̀ lù fa pfʉ.”

³⁵ Jems wenə̀ Joyn, ə̀ vunə Zebedì kwentə vì a mbì ə̀ gàʼ à Yesò la, “Ndìʼsə̀, yès kəŋə la wù ne no ghò à yès a yès a bèm à wù.”

³⁶ Ghə̀ bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kəŋə la mà ne ghò à ghə̀ŋ a?”

³⁷ Vəwenə bwènsə̀ la, “Byɨmə la à lu ndiʼ a tʉʼ a wù sə soʼo fòn wu, vəghəŋ ŋwʉʼ a muʼu, wìʼ mùʼ ŋwʉʼ à wù a kwoŋ toghə, ghə̀ tsen ŋwʉʼ à wù a kwoŋ nànkwè.”

³⁸ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ko kɨ̀ kənyʉ̀ a ghə̀ŋ ə gàʼà.” Be mù bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ lè zì ghə̀ŋ yen ngəʼ yì a mà diʼi ne yen be pfʉ a?”

³⁹ Vəwenə byɨmə. Yesò gàʼ à vəwenə la,“Nəmwèʼè, ghə̀ŋ ne yen ngəʼ a mà dìʼi ne yen be pfʉ, ⁴⁰ alì à ko diʼ kəshi kom ə gàʼ la wìʼ ŋwʉʼʉ a mò a kwoŋ toghə ko à mò à kwoŋ nànkwè. Shi a vyi diʼ à kiʼ viʼi vyi a və tə shɨ̀tə̀ nghʉ à vəwenə.”

⁴¹ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm sətsen shì wum nè zhʉ̀ kənyʉ̀ akì sə fwisə tin à Jems wenə̀ Joyn. ⁴² Yesò tsèntə̀ vəwenə ə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kɨ la təfòn tə mbi tə kiʼ àdyoʼ a kətʉ viʼi vəwenə be soʼo zhiʼtə viʼi vəwenə. ⁴³ Kə ko dìʼ ndiʼ a lì à ghə̀ŋ a ntìntìn. No ndò a ghə̀ kəŋə ndiʼ kətʉ a ghə̀ŋ a ntìntìn bòŋsə̀ diʼ ndiʼ wù shwèʼ à ghə̀ŋ vətsèm. ⁴⁴ No ndò yì a ghə̀ be kəŋə ndiʼ a mbì bòŋsə diʼ ndiʼ kəkòs à viʼi vətsèm. ⁴⁵ Kə diʼ ndiʼ a lì byìʼàndo Wàyn Wìʼ ko tə vì la və nshwèʼè à wen. Ghə̀ tə vì əshwèʼ à viʼi ndi be ku sò kətʉ wen ə pfʉ ndi zen kətʉ kə nghoʼo viʼi.”

Yesò chʉʼ wù shwèʼ tsen a və ndzàŋə̀ wen nə̀ Bàtìmayùs

(Mat 20.29-34;Luk 18.35-43)

⁴⁶ Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə boʼsə nə̀ nòyn viʼi vi nè vì zaʼa a Jelikò yèn wù kənshɨ̀f tsen a və ndzàŋə̀ wen nə̀ Bàtìmayùs andiʼ wàyn Timayòs ghə̀ ŋwʉʼ a wenə ji lonə fo. ⁴⁷ Ghə̀ nè zhʉ̀ la andiʼ Yesò ə wàyn wù Nazalèt a ghə̀ chò ə̀ zɨ̀mə gàʼ la, “Yesò wàyn fòn Devìt, kusə nshinsə à mò.”

⁴⁸ Viʼi no vəghoʼo sə chìʼì wen gàʼà la ghə̀ chɨmə la kùʼ, ghə̀ bòŋsə̀ sə zɨmə̀ tò zɨ̀mə gàʼà la, “Wàyn Devìt kusə nshinsə à mò.”

⁴⁹ Yesò tɨmə mù gàʼ la, “Ghə̀ŋ dzàŋ wen ghə̀ vi à mò.” Vəwenə dzàŋ wù kənshɨ̀f ayì ə̀ gàʼ à wen a zhʉ ayì la, “Kə a fàyn, lù vì, ghə̀ ye ghə̀ dzàŋə̀ wù.”

⁵⁰ Ghə̀ zàʼà màʼà kəgwʉ̀nə̀ kə wen ə̀ nyɨŋ dyʉ̀ à Yesò.

⁵¹ Yesò bèm à wen la, “Wù kəŋ la mà ne ghò à wù a?” Ghə̀ gàʼ la, “Ndìʼsə̀, ne ma mbwènsə̀ yenə shi.”

⁵² Yesò gàʼ à wen la, “Bwènə̀ mpfwo wù. Byɨmə wu ne li wù nto.”

No a zhʉ̀ kò, ghə̀ bwènsə̀ sə̀ yenə shi ə̀ lù sə̀ dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ wen.

Yesò kwen a Jelusalèm a nə̀ fòn

(Mat 21.1-11;Luk 19.28-40;Jon 12.12-19)

¹ Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nè jèʼ dyʉ̀ boʼsə a Jelusalèm, a mbyɨ ntə̀ʼsə sətsensə a və ndzàŋə̀ la Bephag nə̀ Betanì, sə diʼ a mbyɨ̀ pfèn Olìf. Yesò tɨm ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la səbò, ² gàʼà à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kwen ə̀ dyʉ̀ a tì ntə̀ʼ ghèn à ghə̀ŋ a shɨ lə̀. Ghə̀ŋ ne sə nkwenə dyʉ̀ ə yen wàyn Jàkas a və chuŋə̀ tsu kèn la wìʼ ntɨmə̀ kùʼ à yì a kətʉ. Ghə̀ŋ zas ə̀ vì nə̀ wen. ³ Ghə̀ŋ sətsèn sə nzàsə̀ à bèm tè ndò à ghə̀ŋ la à gàʼ ndò la ghə̀ŋ zas lo, ghə̀ŋ gàʼa la, Bobo kiʼ kənyʉ̀ ənè nə̀ wen, diʼ be a bwènsə̀ tɨm tò luwèn.”

⁴ Vəwenə lù dyʉ̀ yèn wàyn Jakas ghə̀ ti a ji mu və chuŋ li a kətyɨ a chʉ ngə̀ŋ vəwenə zas. ⁵ Ando vəwenə nzàsə̀ viʼi a və nti tsu bèm la,“Ghə̀ŋ zàsə̀ Jakas yì ənè ghò tsu a?”

⁶ Vəwenə bwènsə̀ gàʼ ando Yesò yì gàʼ à vəwenə. Viʼi a vyi ghʉsə vəwenə lyɨ̀ lù nə̀ wen. ⁷ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ashì vì nə̀ wàyn Jàkas ayì à Yesò ə̀ zìsə̀ ndisə vəwenə à yì a kətʉ. Yesò kuʼ ŋwʉʼʉ tsu. ⁸ Viʼi no vəghoʼo tsuʼtə ndisə vəwenə ə̀ mòʼ a ji, vətsenvə kwàʼtə̀ tʉ nkòʼ fa təsɨm ə̀ mòʼ a ji ghə̀ chò fà yì a kətʉ. ⁹ Viʼi a və ndyʉ̀ fa mbì bènə̀ vi a və mvì fa bàm sə zɨmə̀ gàʼà la, “Hosanà! mbwaʼmə̀ dìʼ à wìʼ yì a ghə̀ vi a zhiʼ Bobo!” ¹⁰ Mbwaʼmə fòn diʼ a fòyn ə Devìt yì a ghə̀ vì! Hosanà dìʼ à Nyìngòŋ yì a ghə̀ diʼì a kəshi kə ŋaŋtəkə!

¹¹ Yesò nè kwèn a Jelusalèm ə̀ dyʉ̀ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo ə̀ ki kaʼsə nə̀ fo no tsèm ə̀ bwènə̀ fʉ̀ wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm shi njʉ̀sə̀ bò wen ə̀ dyʉ̀ a Betanì byìʼàndo zhʉ nsə̀ diʼ mu ghə̀ dyʉ̀ li no alə̀.

Yesò ghʉ kòn a wèn fəkòʼ fə figs

(Mat 21.18-19)

¹² Tʉʼ lan, vəwenə sə mbwènə̀ vì fa Betanì, jɨ̀ŋ sə zafə Yesò. ¹³ Ghə̀ sə ki dyʉ̀sə̀ ə̀ yèn fəkòʼ fə figs fə ti no kəghaf mu fə zhʉ̀ li no a nkàyn. Ghə̀ dyʉ̀ à yì a ti əyen la yì a yen ashɨ tsu lo, alì bòŋsə̀ yen tò təfʉ byìʼàndo a nko diʼ zhʉ a fə lu nkumə̀. ¹⁴ Ghə̀ mù ghʉ kòn a wèn fəkòʼ ayì gàʼà la,“Wìʼ ko lu be pfiʼ ashɨ mu ghə̀ kwòŋ fà wù a kətʉ!” Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə zhʉ kənyʉ̀ akì a ghə̀ ngaʼà lì.

Yesò dyʉ̀ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo

(Mat 21.12-17;Luk 19.45-48;Jon 2.13-22)

¹⁵ Vəwenə nè dyʉ̀ zaʼa a Jelusalèm, Yesò dyʉ̀ kwèn a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo ə̀ dzɨ̀m shìsə̀ viʼi vyi a və mbaʼlə̀ bè zenə tsu. Ghə̀ tenlə chiʼ vi a viʼi nkwitə ko à yì a tʉ, bə̀ŋsə kɨ vi a viʼi ŋwʉʼ tsu baʼlə̀ làto. ¹⁶ Ghə̀ nkò byɨmə la wìʼ bwèʼè kəfo kə baʼlə kə kətsenkə chò fa fətin fə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo. ¹⁷ Ghə̀ nè sə nziʼì vəwenə mù bèm à vəwenə la, “Gaʼa ko və nyòʼò li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, ‘viʼi lu ndzàŋə̀ ngə̀ŋ ghom la ngə̀ŋ jɨ̀m à viʼi mbyi venə no vətsèm lo’ Ghə̀ŋ nkaʼsə luwèn à sə diʼ kəshi a vətsoŋ ə lyòmtə̀ tsu!”

¹⁸ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ wenə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ nè zhʉ̀ kənyʉ̀ akì mù sə kəŋə ji əzhwi Yesò. Vəwenə mfànə̀ wen byìʼàndo nòyn yi no tsèm ndìʼ nə̀ kanə byìʼì nyʉ̀ a ghə̀ diʼsə.

¹⁹ A nè sə ndiʼ a kəlyɨŋ kə mpfwomə Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen fʉ̀ fa ntə̀ʼ ayì.

Yesò ziʼi kùmə̀ kənyʉ̀ a byɨmə zì ghə̀ ne

(Mat 21.20-22)

²⁰ Tʉʼ nè layn tò tsi boʼòngə̀ŋ, Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə mbwènə̀ dyʉ̀ ə̀ yèn fəkòʼ fə figs fìfə a Yesò tə ghʉ kòn a wèn ə̀ fəwenfə lì mu fə zɨm li alə̀ aghaŋ yi nzɨm, ²¹ Bità bwènsə̀ kwòʼtə̀ kənyʉ̀ kì a kə tə chò ə̀ gàʼ à Yesò la, “Yen a ndìʼsə̀, fəkòʼ fì a wù tə ghʉ kòn a wèn fəwenfə lì zɨm li!”

²² Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ sətsèn nchoʼsə̀ tò à Nyìngòŋ ²³ mu mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, à gàʼ tè ndò fà ghə̀ŋ a ntìntìn à pfèn ghoʼo ghèn la tuʼmə ə̀ dyʉ̀ tsòʼ à mù mə nghoʼomə̀. Sə ngàʼà a lì kò ghə̀ lu nkwòʼtə̀ kwoʼtə alì kiʼ byɨmə la kənyʉ̀ akì a ghə̀ gàʼà lì a lyɨ kəshi mu və a ne ə kə lyɨ kəshi ando ghə̀ gaʼà. ²⁴ Ma mù sə gàʼà à ghə̀ŋ la ghə̀ŋ sətsèn njɨ̀mə̀ bèmə̀ no ghò à Nyìngòŋ byɨmə la ghə̀ŋ kiʼi li kəfo akì mu ghə̀ŋ ne kiʼi. ²⁵ Wù nè tɨ̀mə no a zhʉ̀ kò sə njɨ̀mə̀ nkiʼ kənyʉ̀ wenə̀ wìʼ, wu maʼa kənyʉ̀ akì ndi tìʼ wù yì a ghə̀ diʼ a kàŋ be lyèsə̀ ku mbyɨsə shyə̀sə. ²⁶ Wù sətsèn fàŋ ke maʼa mbyɨsə viʼi vətsenvə kò tìʼ wù yì a ghə̀ diʼ a kàŋ à màʼà mbyɨsə shyə̀sə.”

Viʼi sə bèmə̀ əkɨ kəshi a Yesò lyɨ̀ kədyòʼ fa tsu

(Mat 21.23-27;Luk 20.1-8)

²⁷ Yesò wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen bè bwènə̀ dyʉ̀ a Jelusalèm. Ghə̀ nè sə njèʼè fa tì ngə̀ŋ Nyìngòŋ, tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ nə̀ ndìʼsə̀sə təsòʼ bènə̀ vəchəʼ və loʼ vì bèm à wen la, ²⁸ “Wù lyɨ̀ adyòʼ fa fe ənè nyʉ̀ venə a? A kù ndo àdyoʼ à wù la wù ə nè nyʉ̀ avenə a?”

²⁹ Yesò bwènsə̀ à vəwenə la,“Ma bèm kənyʉ̀ à ghə̀ŋ, mu ghə̀ŋ sətsèn bwènsə̀, mà mu à shə̀ʼtə̀ wìʼ yì a ghə̀ŋ a ghə̀ ku àdyoʼ la ma nè nyʉ̀ avenə tsu. ³⁰ Ghə̀ŋ shə̀ʼtə̀ à mò la à nkù Nyìngòŋ ku kədyòʼ à Joyn la ghə̀ nku mu à viʼi mu à nkù viʼi lo?”

³¹ Vəwenə zìtə̀ sə soʼtə̀ à vəwenə a ntìntìn gàʼà la, “Vəghəŋ sətsèn gàʼ la, ‘A nkù Nyìngòŋ kù kədyòʼ à wen.’ Ghə̀ à bèm la, ‘Ghə̀ŋ bè tyèn la ghə̀ŋ ko a byɨmə kənyʉ̀ kì a ghə̀ ngàʼà byìʼì ghò?’ ³² Vəghəŋ sətsèn gàʼ la, ‘Kə nlu fà viʼi!’” (vəwenə mfànə̀ viʼi byìʼàndo viʼi vətsèm nkɨ la Joyn ndìʼ nshə̀ʼtə̀ ghoʼo.) ³³ Vəwenə kwòʼtə̀ a lì ə̀ gàʼ à Yesò la, “Yès ko kɨ.”

Yesò mù gàʼ à vəwenə la, “Nkàntə̀ mo li ko a shə̀ʼtə̀ kəshi a ma lyɨ̀ kədyòʼ fa tsu sə nè nyʉ̀ venə tsu.”

Ngàyn kùmə̀ tì sɨ̀m nə̀ viʼi shwèʼ və byɨvə

(Mat 21.33-46;Luk 20.9-19)

¹ Yesò mù zìtə̀ sə mò ngàynsə à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen, gàʼà la, “Wutsen nlù bòʼ sɨm ashɨ nkoʼ tsenghə a və dzàŋə̀ nə̀ glapesə wen ə̀ kwiʼ mbàyn ghə̀ nyɨŋ kàʼ sɨm ayi bè tyùŋə nkwòŋ a və a ŋwìʼì mu mə̀ ashɨ nkòʼ a mì shɨ̀tə̀ məlyʉ̀ʼ tsu bè bwòm kəshi kə ŋaŋtə kə à ntsɨ̀ŋ a ntìntìn sɨ̀m ayì mù ku sɨm ayi à viʼi la və nshyèʼè gə̀tə̀ ku wen nə̀ fo a və fʉ̀ fa tsu. Ghə̀ ku a lì lù dyʉ̀ a jèʼ a loʼ tsenghə no kəghaf. ² Zhʉ məkwòŋ nè kwʉ̀ʼ, ghə̀ tɨm wù shwèʼ wen tsen la ghə̀ dyʉ̀ gàʼ à viʼi shyèʼ vi a ghə̀ tə ku sɨm ayi à vəwenə la və ku ashɨ nkòʼ a tsenghə à wen lo. ³ Wù shwèʼ ayì dyʉ̀, viʼi a vyi ghaʼ wen ə̀ ghòm ə̀ dzɨ̀m wen ghə̀ bwènə̀ pfwo tò nə̀ avu à zɨm ghə̀. ⁴ Tì sɨ̀m ayì bè tɨm wù shwèʼ tsen vəwenə bè ghaʼa wen ə̀ ghòm ə tu kətʉ kə wen bè nyàblə̀ nə̀ wen no a ji ədìʼsə kətʉ kə wen. ⁵ Ghə̀ bè tɨ̀m ghətsen à sə̀ diʼ viʼi vətaʼ vəwenə ghaʼ ə̀ zhwi. Kənyʉ̀ a kènkə nlyɨ kəshi à nghoʼ viʼi tò ndə̀ŋndəŋ byìʼàndo və nghòmə vətsenvə, zhwilə̀ vətsenvə. ⁶ Wìʼ muʼ a ghə̀ mfaŋə̀ à tì sɨ̀m aghèn ə ghə̀ tɨm ndìʼ tò wàyn kòŋ wen. Ghə̀ sə mwètə̀ tɨm wàyn wen ayì sə̀ kwòʼtə̀ tò fà wen a ngə̀ŋ la, ‘Vəwenə a fwàyn wàyn ghom.’ ⁷ Viʼi shwèʼè a vyi nè yen wàyn ayì tò yenə ə̀ gàʼ à vəwenə a ntìntìn la, ‘Ghèn dìʼ njɨ̀ngə̀ŋ tì sɨ̀m ghèn lə̀, vəghəŋ ghaʼ wen ə̀ zhwi ndi kiʼi fo vi a ghə̀ ndiʼi lu kiʼi!’ ⁸ Vəwenə gàʼ a lì mù ghaʼa wen ə̀ zhwi ə̀ shìsə̀ kəmpfʉ kə wen ə̀ tem maʼa fa tì sɨ̀m ayì.”

⁹ Yesò mù bèm à vəwenə la, “kə lè yì chò a lì, tì sɨ̀m aghèn a nè ale?” Kə yi ndiʼ a lì, “Ghə̀ à vì zhwì viʼi a vyi ə̀ bwènsə̀ lyɨ̀ sɨ̀m wen kù à viʼi kədyàŋ. ¹⁰ Ghə̀ŋ be ko təmə̀ dzàŋ kənyʉ̀ kènkə a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ gàʼà la, ‘Ngùʼ yì a viʼi kəmbwom tə màʼà lì kaʼsə li sə diʼ ngùʼ bʉ ngə̀ŋ. ¹¹ A dìʼ shyèʼè Bobo lə̀, kənyʉ̀ a kènkə lù fa fe a kə bòŋə̀ alə̀ a!’”

¹² Viʼi nè zhʉ̀ kənyʉ̀ a Yesò ngàʼà sə̀ mwòmsə̀ əghaʼ wen byìʼàndo vəwenə nkɨ la ghə̀ mò ngàyn ayì tò byìʼì vəwenə alì sə̀ fànə̀ nòyn viʼi yi a ghə̀ ndiʼì tsu mù ghʉ̀sə dyʉ̀ nə̀ wen ə̀ lù.

Və bèm kənyʉ̀ byìʼì loʼo kənsè

(Mat 22.15-22;Luk 20.20-26)

¹³ Vəwenə mù nè tɨm Və Falàsi vətsenvə nə̀ viʼi bàm Helòd la və dyʉ̀ ə̀ mwòmsə̀ wen. Ghə̀ nè gàʼ shwè və ghàʼa wen. ¹⁴ Vəwenə vì gàʼ à Yesò la, “Ndìʼsə̀, yès kɨ li la wù lu ngàʼà tò nəmwèʼè kò wu lu mfànə̀ la viʼi kwòʼtə̀ la ghò lo byìʼàndo àdìʼ à wù viʼi vətsèm diʼ tò ndə̀ŋndəŋ. Wù ziʼì tò kənyʉ̀ kə nəmwèʼè byìʼì Nyìngòŋ. Shə̀ʼtə à yès la àdìʼ à wù a kwòʼtə̀, soʼo byɨmə la və moʼ kənsè à fòn ghoʼo a Lum mu ghə̀ ko byɨmə lo? Vəghəŋ ə̀ mòʼò mu kə vəghəŋ à mòʼò lo?”

¹⁵ Yesò yèn ə̀ kɨ̀ la vəwenə yi mbɨ̀lə̀ bɨ̀lə̀ əbèm kənyʉ̀ a kèn mù bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ zhʉtə̀ chʉ̀ ghomə byìʼì ghò? Ghə̀ŋ lyɨ ko kəkas vì dìʼ à mò mà yen à.”

¹⁶ Vəwenə vì nə̀ ko tsenghə dìʼ a wen, ghə̀ bèm à vəwenə la,“A dìʼ kəndemndem kə ndo wenə̀ zhiʼi wen tsu lə̀?” Vəwenə gàʼ à wen la,

“Adìʼ kəʼə fòn ghoʼo fa Lum bènə̀ zhiʼ wen.”

¹⁷ Yesò mù gàʼ à vəwenə la, “Kə ndiʼ a lì, ghə̀ŋ nku fo fòn tò à fòn, ku fo Nyìngòŋ tò à Nyìngòŋ.”

Gaʼa wen ghenə nè təchʉ̀ tə vəwenə tə zɨm.

Vəsadùsis bèm kənyʉ̀ kùmə̀ məlù fa pfʉ

(Mat 22.23-33;Luk 20.27-40)

¹⁸ Vəsadùsis vətsenvə vì à Yesò, andiʼ viʼi vyi a və nko byɨmə la wìʼ lu bwènsə̀ lù fa pfʉ ə̀ bèm à wen la, ¹⁹ “Ndìʼsə̀, gàʼà kò Mosìs nlù nyòʼ à vəghəŋ la, ‘lèmə̀ wìʼ sətsèn pfʉ kiʼ wùwì alì ke nkiʼ vunə, lèmə̀ wu pfʉ ayì ə lyɨ wùwì mpfʉ ayì wenə̀ wen bwi vunə lèmə̀ wen ə pfʉ ayì lo?’ ²⁰ Vəlèmə̀ vətsenvə ndìʼ sòmbo, wù mbì lam wùwì ə̀ pfʉ kènla wenə̀ wen bwi li vunə. ²¹ Kənkùmtə̀ kə wen bè lyɨ̀ wùwì ayì bè pfʉ mòʼtə̀ kè nə̀ wàyn. Yì a ghə̀ boʼsə bè nyòŋsə̀ wùwì ayì alì be pfʉ tò pfʉ kè nə̀ wàyn. ²² Vəwenə vətsèm bè lyɨ̀ wùwì ayì bè pfʉ̀kə kè nə̀ vunə. Wùwì ayì bè lù kaʼa pfʉ. ²³ A le lu ndiʼ a kətsi kì a və lù fa pfʉ, wùwì ayì ndiʼ wì ndò? Luwèn a vəwenə vətsèm nlam li wen a?”

²⁴ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ko kwòʼtə̀ a ji tɨmə byìʼàndo ghə̀ŋ ko kɨ̀ kənyʉ̀ a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ gàʼà, kò ghə̀ŋ lu nkɨ kənyʉ̀ a Nyìngòŋ zì ghə̀ ne. ²⁵ A lu ndiʼ a tʉʼ a və lù fa pfʉ, və ko lu nlamə byìʼàndo viʼi lu ndiʼ ando ntsɨ̀ŋsə Nyìngòŋ sə diʼ a kàŋ. ²⁶ Kùmə̀ məlù fa pfʉ, ghə̀ŋ be ko ntɨmə̀ dzàŋ kəshi kə ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ kì a Mosìs nlù nyòʼ byìʼì zhiʼ a ghə̀ mbolə̀ a toʼ? Nyìngòŋ ngàʼa à Mosìs a kəshi ayì la, ‘Nyìngòŋ Ablaham diʼ Nyìngòŋ Izìk be diʼ Nyìngòŋ Jàkob.’ ²⁷ Na kènkə dìʼì la ghə̀ dìʼ Nyìngòŋ viʼi a və diʼi vəto, ghə̀ ko diʼ Nyìngòŋ viʼi və pfʉkəvə. Ghə̀ŋ su li nshwè!”

Soʼ a ghə̀ chò no təsoʼ tətsèm

(Mat 22.34-40;Luk 10.25-28)

²⁸ Ndìʼsə̀ soʼ tsen mboʼsə̀ tsu ə̀ zhʉ̀ ando vəwenə nsoʼtə̀ nyʉ̀ à vəwenə a ntìntìn kɨ la Yesò ku li bwènsə̀ gàʼ jùŋə ghə̀ mù vì bèm à Yesò la, “A dìʼ soʼ koʼ a tì təsoʼ tə Mosìs a ghə̀ to chò təsoʼ no tətsèm a?”

²⁹ Yesò gàʼ la, “Soʼ toghə diʼ ghenə la, ‘Ghə̀ŋ zhʉtə a viʼi Islel! Bobo dìʼ Nyìngòŋ vəghəŋ, andiʼ tò wen ə̀ mù. ³⁰ Wù diʼ kòŋ Bobo Nyìngòŋ wù nə̀ tyɨm wu no tsèm, nə̀ kəzhwì kə̀ no kətsèm, nə̀ kwòʼtə̀ wu no tsèm bènə̀ kədyòʼ kə̀ no kətsèm.’ ³¹ Kənkùmtə̀ kə soʼ toghə ghenə diʼ la, ‘Wù diʼ kòŋ lèmə̀ wù tò ndə̀ŋndəŋ ando wu kòŋə̀ wen ə wu.’ Soʼ tsenghə ko bè diʼ a ghə̀ chò tèntə təbò lə̀.”

³² Ndìʼsə̀ soʼ ayì gàʼ à Yesò la, “Wù bwènsə̀ li tò no a nkàyn a ndìʼsə̀. Kə diʼ tò nəmwèʼè ando wu gaʼà la Nyìngòŋ dìʼ tò mùʼ. Ghə̀ tsen ko bè diʼ ³³ mu wù sətsèn nkòŋə̀ Bobo Nyìngòŋ wù nə̀ tyɨm wu no tsèm, nə̀ kwòʼtə̀ wu no tsèm nə̀ kədyòʼ kə̀ no kətsèm be kòŋə̀ lèmə̀ wù tò ndə̀ŋndəŋ ando wù kòŋə̀ wenə wu mu na kènkə ne bòŋ əchò kəku a və nyùʼù à Nyìngòŋ bènə̀ kəku a və mòʼò a Nyìngòŋ.”

³⁴ Yesò nè yèn la ndìʼsə̀ soʼ yì bwènsə̀ li no a nkàyn, ghə̀ gàʼ à wen la, “Wù sə boʼsə kəshi kə fòn Nyìngòŋ.” Fa bàm nyʉ̀ venə no wìʼ muʼ nko bè mwòm əbèm kənyʉ̀ à Yesò.

Və bèm kənyʉ̀ kùmə̀ wìʼ yì a Klistò ndiʼ wen

(Mat 22.41-46;Luk 20.41-44)

³⁵ Yesò nè sə ndìʼsə̀ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo ə̀ bèm la, “Byìʼì ghò a ndìʼsə̀sə təsoʼ ə̀ gàʼà la Klistò dìʼ wàyn Devìt a?” ³⁶ Kəzhwì kə ŋwoʼkə ne li Devìt gàʼ, gàʼà la, “Bobo Nyìngòŋ ngàʼa à Bobo ghom la, ŋwʉʼmə a shyə kwòŋ toghə mò əzaʼa fa tʉʼ a ma ghʉ viʼi kəbàyn wù à wù a tì aghʉ.” ³⁷ Nkàntə̀ Devìt ə toŋtə̀ wen la Bobo kə ncho ale la ghə̀ be ndiʼ wàyn Devìt a?

Yesò pfàntə̀ viʼi kùmə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ

(Mat 23.1-36;Luk 20.45-47)

Nòyn ghoʼo ghə̀ yi nè zhʉ̀ kənyʉ̀ kì a ghə̀ yì gàʼ lì sə saŋlə̀. ³⁸ Yesò nè sə nziʼì dyʉ̀ nə̀ vəwenə ə̀ gàʼ la, “Ghə̀ŋ ntùʼmə̀ wenə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ sensə. Vəwenə nkòŋə̀ njèʼè nə̀ vədàlə və ghoʼkəvə a fàf jisə ndi viʼi nyɨŋə vì toŋtə̀ vəwenə, ³⁹ nè dyʉ̀ a aloʼ ntsèntə̀sə vəwenə kwen ŋwʉʼʉ tò a mbì, nè dyʉ̀ a shi kəzhɨ və sə kòŋə̀ əkuʼ ŋwʉʼʉ tò a shi ŋaŋtəvə. ⁴⁰ Vəwenə lu nkòŋə̀ əshi fo ki mpfʉ tò tsèm, bɨ̀lə̀ jɨ̀mə̀ jɨm lotəghə ndi diʼ la vəwenə diʼ viʼi və jùŋ və, Nyìngòŋ lu ku ngəʼ byɨ a vəwenə.”

Kəku kə wùwì mpfʉ

(Luk 21.1-4)

⁴¹ Yesò ŋwʉʼmə sə ki dyʉ̀sə̀ nə̀ kəshi kì a və mvi ku kəku tsu a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo lyè ando viʼi mvi we kəku kə vəwenə a nkyè kəku. Viʼi vəghoʼkəvə vi we təko tə ghoʼkətə vəwenə. ⁴² Alì Wùwì mpfʉ femə tsen vì wè fəkotə̀ fə wen tò fə tyetə. ⁴³ Yesò dzàŋtə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ gàʼ à vəwenə la, “Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la,wùwì mpfʉ femə ghèn ku li kəku kə chò no kə viʼi vətsèm, ⁴⁴ byìʼàndo vəwenə fàftə̀ fàftə̀ fà vəwenə a ghoʼ əvi ku alì wùwì ghèn no tè ando ghə̀ femə, ku li fəkotə̀ fə wen no tsèm kò ghə̀ be nkiʼ kəfo əzhɨ.”

Yesò gàʼ byìʼì byɨsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ

(Mat 24.1-2;Luk 21.5-6)

¹ Andìʼ ando Yesò nlù fa ngə̀ŋ Nyìngòŋ a Jelusalèm, ndzɨ̀mtə̀ bàm wen tsen gàʼ à wen la, “Ndìʼsə̀ yen nki kəmbwom kə jùŋ kə nə̀ nki nguʼsə jùŋə sə a və bwomə̀ tsu a.”

² Yesò bwènsə̀ gàʼ à wen la, “Wù yenə kəmbwom kə jùŋkə kènkə lə̀, zhʉ boʼsə vì a və a bə̀ytə aloʼ aghenə no à tsèm kèn la tò ngùʼ muʼ a faŋ a kətʉ ghətsen kə shi a nse.”

Yesò gàʼ byìʼì ngəʼsə a sə ne vì

(Mat 24.3-14;Luk 21.7-19)

³ Yesò nè kuʼ ə̀ ŋwʉʼʉ a pfèn Olìf a ghə̀ ndìʼ a ndzèn tsen yì ki vìsə̀ nə̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo, Bità nə̀ Jems nə̀ Joyn bènə̀ Andɨ̀lò nyoʼtə gàʼ à wen la, ⁴ “Shə̀ʼtə̀ à yès la nyʉ̀ a venə lu nlyɨ̀ kəshi a tʉʼ kò lo? A lu dìʼ kəchwitə kə kò ədìʼ la nyʉ̀ avenə sə lyɨ̀ kəshi a?”

⁵ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ntùʼmə̀ la kə wìʼ lù lobtə ghə̀ŋ. ⁶ Viʼi lu mvì no vəghoʼo à mò a zhiʼ gàʼà la, ‘A dìʼ tò no mò lə̀!’ Və lu lobtə nghoʼo viʼi a ji aghèn. ⁷ Ghə̀ŋ sətsèn zhʉ̀ la və temə ghoŋ kəghaf bè zhʉ̀ la tətsentə boʼsə vì, kə ghə̀ŋ à fàyn byìʼàndo nyʉ̀ a venə diʼi lyɨ̀ kəshi mibu kənsèsə̀ kə mbi kə sə vì. ⁸ Təloʼ tə lu nsoynə tətsentə, təfòn tə soynə tətsentə, pfensə mʉ̀ʼkə̀, jɨ̀ŋ be ku no a shì tsèm. Nyʉ̀ avenə lu nlyɨ̀ kəshi alə̀ à bu diʼ tò kənzìtə̀ kə ngəʼ ghoʼo.

⁹ “Nkàntə̀ ghə̀ŋ diʼ ntùʼmə̀. Və lu ghaʼ ghə̀ŋ ə ku la və soʼ ə̀ ghòm ghə̀ŋ a aloʼ ntsèntə̀sə a shɨ viʼi a və soʼo nə̀ təfòyn tə byìʼì mò, ghə̀ŋ lyɨ kəshi kom ə̀ tùʼtə̀ shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋ ə ghom a vəwenə. ¹⁰ Və diʼi shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋə ayì à viʼi təloʼ tətsèm mibu kənsèsə̀ kə vi. ¹¹ Və ghaʼ ghə̀ŋ sə ndyʉ̀ nə̀ ghə̀ŋ a kəbòʼ kə nsoʼ, kə ghə̀ŋ a nkaynə mbi la ghə̀ŋ a dyʉ̀ ə gàʼ la ghò lo. Ghə̀ŋ dyʉ̀ ghə̀ŋ gàʼà tò kənyʉ̀ kì a və a ku la ghə̀ŋ gàʼ a zhʉ ayì byìʼàndo à ko lu ngàʼà ghə̀ŋ. A lu ngàʼà kəzhwì kəŋwoʼəkə. ¹² Tʉʼ ayi lu kwʉ̀ʼ, wìʼ nlyɨ̀ lèmə̀ wen ghə̀ kù la və zhwi, tìʼ lyɨ̀ wàyn ghə̀ kù la və zhwi, vunə lu nlù a wèn və mpfi nə̀ vətìʼì, lyɨ̀ vəwenə ku la və zhwilə. ¹³ Viʼi vətsèm lu bàyn ghə̀ŋ tò byìʼì mò, alì no ndò a ghə̀ lu ghaʼ tyɨm əzaʼa fa kəmwètə, Nyìngòŋ lu bwòŋsə wen.”

Nyʉ̀ fansəvə ghoʼkəvə a Jelusalèm

(Mat 24.15-28;Luk 21.20-24)

¹⁴ Wìʼ a ghə̀ ndzàŋə̀ kènkə diʼì ntùʼù zhʉtə̀. Ghə̀ŋ nə̀ sətsèn yèn kəfo kə fansə kə, kə ti a kəshi à kə ko yì əndiʼ ə ti tsu, byɨsə kəshi kì, no tè ndò a Judiyà ə nyɨŋ kùʼ a kwi pfensə. ¹⁵ Wìʼ ndiʼ tè a kətʉ kə ngə̀ŋ kə ghə̀ be bwènə̀ shiʼì ə kwen lyɨ̀ kəfo kətsenkə fà wen atì ngə̀ŋ. ¹⁶ Wìʼ ndiʼ tè a sɨm, kə ghə̀ be à bwènə̀ pfwo əlyɨ kəgwʉ̀nə̀ kə wen fa ngə̀ŋ. ¹⁷ Mətsi a mì lu mfànsə̀ nəkwoŋ à ki vi a və diʼì nə̀ təbèmtə nə̀ vi a və nyòŋsə̀ vunə vəbwaʼvə. ¹⁸ Ghə̀ŋ njɨ̀mə̀ la kə nyʉ̀ a venə lù chò byɨ̀ŋ, ¹⁹ byìʼàndo à lu ndiʼ a mətsì ayì, viʼi yen ngəʼ a wìʼ nko təmə̀ yen fa tʉʼ a Nyìngòŋ nshɨtə mbi ghèn əzaʼa fa luwèn, ko ndiʼ la wìʼ be lu yen kənyʉ̀ a nə̀ nakì. ²⁰ Bobo sə diʼ mu ghə̀ fàbtə̀ li mətsi mə̀ ngəʼ Amèyn a bwen a lì mu wìʼ ko lu bwòŋ. Ghə̀ fàbtə̀ mətsi a mì tò byìʼì viʼi wen a ghə̀ tsuʼ li ə bwòŋsə̀.

²¹ A lu ndiʼ a mətsi ayì, və ngàʼà à ghə̀ŋ la, “Ghə̀ŋ yen a, Klistò ghèn a shèn! Ko la, ‘Ghə̀ yì a fàʼà!’ Kə ghə̀ŋ à byɨmə kənyʉ̀ akì a və gàʼà lì. ²² Və Klistò və kənlobtə̀ bènə̀ nshyə̀ʼtə̀ sə kənlobtə̀ lu fʉ̀ a tʉʼ ayì ə ndìʼì chwitə be mwòmə̀ nyʉ̀ kanəvə ndi mwòmsə̀ əyen la vəwenə zì və dzɨŋsə viʼi vi a Nyìngòŋ sə diʼ mu ghə̀ tsuʼ li əbwòŋsə̀ lo. ²³ Ghə̀ŋ ntùʼmə̀! Ma shəʼtə̀ li nyʉ̀ avenə no tsèm à ghə̀ŋ mibu və lù sə nchò.

Məvì Wàyn Wìʼ

(Mat 24.29-31;Luk 21.25-28)

²⁴ “A lu ndiʼ a mətsi a ngəʼ ghoʼo ayì cho li chʉzhʉ bwensə fen. Sàŋ ko be lu mbanə. ²⁵ Mədzɨ̀ŋ a mə diʼ a kàŋ lu fəŋkə, fo tsenəvə vi a və bè dìʼ a kàŋ be shènkə. ²⁶ Adìʼ a zhʉ a ghèn a və lu yen Wàyn Wìʼ ghə̀ shiʼi a tì mbòʼsə kiʼ adyòʼ kanəghə nə̀ bayn ə̀ ghoʼoghə. ²⁷ Ghə̀ lu tɨm ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ a təshyə tə kàŋ nə̀ təshyə tə mbi tèn no tətsèm la sə jèʼè tsèntə̀ viʼi vi a Nyìngòŋ tsuʼ li əbwòŋsə̀.”

Ghə̀ŋ ziʼi kənyʉ̀ fa fəkòʼ fə kəbvèm

(Mat 24.32-35;Luk 21.29-33)

²⁸ “Ghə̀ŋ ziʼi kənyʉ̀ fa fəkòʼ fə kəbvèm. Ghə̀ŋ nə̀ nyenə no a zhʉ̀ kò a fə sə zhʉ̀ vì ghə̀ŋ ə kɨ̀ la byɨ̀ŋ sə chʉ̀. ²⁹ Kə diʼ tò ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ŋ lu yen nyʉ̀ avenə və lyɨ̀ kəshi. Ghə̀ŋ nè yen a lì ghə̀ŋ ə kɨ la zhʉ məvì Wàyn Wìʼ boʼsə li. ³⁰ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, viʼi mbyi venə zì kò və lù pfʉ̀kə mè kèn la nyʉ̀ avenə lyɨ li kəshi no tsèm. ³¹ Kàŋ wenə̀ nse lu chò, alì no kənyʉ̀ kə ko lu kwitə fa tì nyʉ̀ venə a ma gàʼà à ghə̀ŋ lə̀.

No wìʼ ko kɨ kətsi kò zhʉ a wàyn wìʼ lu vì

(Mat 24.36-44)

³² “No wìʼ muʼ ko diʼ a ghə̀ kɨ kətsi ko zhʉ a Wàyn Wìʼ lu vì. No tè ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ a kàŋ ko kɨ kò andìʼ la wàyn ə kɨ. A kɨ tò tìʼ. ³³ Ghə̀ŋ ntùʼmə̀ be bvʉ̀tə̀ byìʼàndo ghə̀ŋ ko kɨ zhʉ a nyʉ̀ avenə lu lyɨ kəshi. ³⁴ Kə lu ndiʼ to nə̀ wìʼ a ghə̀ sə ndyʉ̀ a jèʼ nghʉ viʼi shwèʼ wen la və nlye fo wen, no mə ndò kiʼ kətʉ kə shwèʼ wen a ghə̀ ku. Ghə̀ mù gàʼ à wìʼ a ghə̀ ti a chʉ mbàyn la ghə̀ ntùʼtə̀ lyè. ³⁵ Ghə̀ŋ ŋwʉʼ lì ə mbvʉ̀tə̀ byìʼ ando ghə̀ŋ ko kɨ̀ la tì kəbəŋ ayì vì a kəlyɨŋ kə mpfwomə mu a ntìntìn nəntʉʼʉ mu, mu ghə̀ a vì a zhʉ a nkə̀ʼ toŋ li mu, ghə̀ a vì a tsi boʼòngə̀ŋ lo. ³⁶ Ghə̀ŋ faŋ ke mbvʉtə̀, ghə̀ à sə kəblə̀ vì ə̀ yèn ghə̀ŋ, ghə̀ŋ bʉnə̀. ³⁷ Kənyʉ̀ kèn a ma gàʼà à ghə̀ŋ lə ə dyʉ̀ à viʼi vətsèm. Ghə̀ŋ mbvʉ̀tə̀.”

Və baʼtə̀ əzhwi Yesò

(Mat 26.1-5;Luk 22.1-2;Jon 11.45-53)

¹ A nè sə ndiʼ a lì mu à fàŋ tò mətsi mbò fa kətsi kə məzaʼsə̀ nə̀ mətsi mì a və zhɨ kəbàyn kè nə̀ fəshɨ̀ŋ fə tsu, tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ sə kəŋə jì ənyoʼtə ghaʼ Yesò ə zhwi. ² Vəwenə mù sə gàʼà à vəwenə a ntìntìn la, “Kə vəghəŋ à ghàʼ wen a mətsi mə̀ kəzhɨ mèn, a bwen a lì viʼi à zìtə̀ soyn.”

Wùwì zuʼ Yesò a Betanì

(Mat 26.6-13;Jon 12.1-8)

³ Yesò lù dyʉ̀ a Betanì sə̀ diʼ a ngə̀ŋ wìʼ a və ndzàŋə̀ nə̀ Simon a ghə̀ nsə̀ diʼ mu ghə̀ kwaʼa li nə̀ kənsòtə̀ kə. Ghə̀ nè ŋwʉʼʉ sə nzhɨ, wùwì tsen vì kwen a ngə̀ŋ ayì nə̀ fəshoʼ fə mənzhiʼ mu və shɨ̀tə̀ nə̀ ngùʼ tsen a və dzàŋə̀ nə̀ alàbàstà. Mənzhiʼ mə ko toghə mə nlèmtəmə̀ mə ntsenə̀ diʼ tsu mu və shɨ̀tə̀ nə̀ nald. Ghə̀ bòʼ fəshoʼ afì ə̀ shʉ̀ʼtə̀ mənzhiʼ a mì a kətʉ Yesò. ⁴ Viʼi vətsenvə a və ndiʼì tsu yen a lì təbèm tə vəwenə tə bàs vəwenə mù sə̀ bèmə̀ à vəwenə a ntìntìn la,“Ghə̀ byisə̀ mənzhiʼ mèn alə̀ byìʼì ghò? ⁵ Və yì zì və baʼlə no a ko ghoʼghə ə̀ kù à viʼi kəmfem.” Vəwenə ghàm wùwì ayì no nànto.

⁶ Yesò bwènsə̀ gàʼ la, “Ghə̀ŋ ke ku ngəʼ ghò à wen a? Ghə̀ŋ ghʉsə wen tò a lì. Ghə̀ ne li no kənyʉ̀ kə jùŋə kə à mò. ⁷ Viʼi kəmfem lu ndiʼ tò diʼì à ghə̀ŋ a ntìntìn, mu ghə̀ŋ kòŋ no a zhʉ̀ kò ghə̀ŋ à gyàmtə̀ vəwenə, alì mà ko a ndiʼ vəghəŋ məzhʉ̀ ntsèm bwèn. ⁸ Wùwì aghèn nè tò kənyʉ̀ kì a ghə̀ zì ghə̀ ne. Ghə̀ shʉ̀ʼtə̀ li mənzhiʼ à mò a wèn əshɨ̀tə̀ ghə̀ kwʉʼ mibu zhʉ məbvɨ̀mə̀ nè sə kwʉ̀ʼ ⁹ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la no tè fe a tì mbi a və lu nshyə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋ ghèn, və lu mboŋə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kèn a wùwì ghèn ne lə̀ ndiʼ viʼi nkwòʼtə̀ wen.”

Judàs byɨmə əbaʼlə Yesò

(Mat 26.14-16;Luk 22.3-6)

¹⁰ Judàs Iskalìyòt a andìʼ wìʼ muʼ fa tì ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò shì njʉ̀sə̀bò lù ə̀ dyʉ̀ yèn tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ ndi baʼlə Yesò à vəwenə. ¹¹ Vəwenə sə̀ saŋlə̀ no a nkàyn mù ghʉ̀ la vəwenə a ku ko à wen. Judàs mù sə kəŋə jì jùŋ əbaʼlə Yesò.

Yesò zhɨ fozhɨvə məzaʼsə̀ wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen

(Mat 26.17-25;Luk 22.7-14,21-23;Jon 13.21-30)

¹² A nè sə ndiʼ a mbì kətsì a və nzhɨ kəbayn kè nə̀ fəshɨ̀ŋ fə tsu, andiʼ kətsi a və nshyə byisə məzaʼsə̀, ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə bèm à wen la, “Wù kəŋə la yès dyʉ̀ ə̀ shɨ̀tə̀ fozhɨvə məzaʼsə̀ wù fe?”

¹³ Yesò tɨm ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen səbò gàʼà à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kwen dyʉ̀ a tì ntə̀ʼ. Ghə̀ŋ nè sə nkwenə dyʉ̀ ə bùmtə wenə̀ wìʼ mu ghə̀ bwèʼè ətyom à mù. Ghə̀ŋ nè yèn wen, ghə̀ŋ mboʼsə̀ wen. ¹⁴ Ghə̀ dyʉ̀ kwen tè a ngə̀ŋ ko ghə̀ŋ ə kwen tsu ə̀ gàʼ à tì ngə̀ŋ ayì la, ‘Ndìʼsə̀ bèmə̀ la, tì ngə̀ŋ viʼi ghayn ə mò yi ye ə mà zhɨ fozhɨvə məzaʼsə̀ yo ndzɨ̀mtə̀sə bàm mò tsu a?’ ¹⁵ Ghə̀ à dìʼ tì ngə̀ŋ kàŋ ghoʼo mu və shɨtə̀ li mbaʼtə fo tsu. Ghə̀ŋ shɨtə fozhɨvə a vì tsu.”

¹⁶ Vəwenə kwen dyʉ̀ a tì ntə̀ʼ ə̀ yèn no ghò ghə̀ diʼ ando Yesò yì gàʼ mù baʼtə̀ fozhɨvə məzaʼsə̀ a vyi tsu.

¹⁷ A nè sə ndiʼ a kəlyɨŋ kə mpfwomə, Yesò vì wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀sə̀bò kwèn tsu. ¹⁸ Vəwenə nè ŋwʉʼʉ a məzhɨ, Yesò gàʼà vəwenə la, “Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, wìʼ muʼ dìʼ à ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ ne baʼlə mo, yo wen ə zhɨ tò a muʼu.”

¹⁹ Ando ghə̀ ngaʼà a lì, kənyʉ̀ akì sə̀ ku ngəʼ a vəwenə. Vəwenə mù sə bèmə̀ à wen tò mùʼ mùʼ la, “A dìʼ mo mu?”

²⁰ Ghə̀ bwènsə̀ à vəwenə la, “A dìʼ wìʼ muʼ fà ntìntìn ghə̀ŋ ndzɨ̀mtə̀sə bàm mò sèn njʉ̀sə̀bò, wìʼ yì a kəvu kə yo wen kə bùmtə a kəkaŋ. ²¹ Wàyn Wìʼ a pfʉ ando ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ gàʼà alì ngəʼ ghoʼo diʼ à wìʼ yì a ghə̀ a baʼlə wen. Kə yi ndìʼi bòŋsə bòŋ la kə və à bwi wen.”

²² Vəwenə nè sə nzhɨ, Yesò lyɨ̀ kəbàyn ə̀ kù kəzòŋ à Nyìngòŋ ə̀ byəʼ kù à vəwenə gàʼà la, “Ghə̀ŋ ghaʼ ə̀ zhɨ. Ghenə diʼi wen ghomə.” ²³ Ghə̀ bè lyɨ̀ ndoŋ məlyʉ̀ʼ ə kù kəzòŋ à Nyìngòŋ bè kù à vəwenə. Vəwenə mù sə nyʉ chòsə̀ à vəwenə a ntìntìn. ²⁴ Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Mèn dìʼ mənlyuŋ mwomə̀ a və chʉ̀tə̀ byìʼì nghoʼo viʼi ə chiʼtə məkàyn mə̀ Nyìngòŋ. ²⁵ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, mà ko lu be nyʉ məlyʉ̀ʼ mèn əzaʼa fa kətsi kì a mà lu nyʉ a kəshi kə fòn Nyìngòŋ.” ²⁶ Vəwenə nè zhɨ mwètə̀ ə̀ zhɨmə ndzàŋ mù fʉ̀ kùʼ a pfen Olìf.

Yesò shə̀ʼtə̀ la Bità ne tyen wen

(Mat 26.31-35;Luk 22.31-34;Jon 13.36-38)

²⁷ Yesò gàʼ à vəwenə la, “No ghə̀ŋ vətsèm ne nyɨŋ ə mòʼtə̀ mo tò ndə̀ŋndəŋ ando və nyòʼò li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, ‘Ma ne zhwi ntsɨ̀ŋ byisə, ə byisə a shìsə saykə no sətsèm,’ ²⁸ alì à ne ndiʼ a zhʉ a və lusə̀ mò fa pfʉ, mà dyʉ̀ a Galìlì à ghə̀ŋ a mbì.”

²⁹ Bità gàʼ à wen la, “Mà ko lu mòʼtə̀ wu tè bè a zhʉ a viʼi vətsèm nyɨŋ li.”

³⁰ Yesò bwènsə̀ à wen la, “Nkə̀ʼ ne sə toŋ aghayn à bò nəntʉʼʉ lan mu wù mo li tyen aghaŋ à taʼ.”

³¹ Bità bè bwènsə̀ no a gɨ to la, “Mà dìʼi pfʉ tè yowù kò mà lù gàʼ la mà ko kɨ wù.” Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen no sə tsèm sə bè gàʼ tò a lì.

Yesò jɨ̀m a Gethsèmane

(Mat 26.36-46;Luk 22.39-46)

³² Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ne dyʉ̀ zaʼa a kəshi kə tsenkə a və ndzàŋə̀ nə̀ Gethsèmane, Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ŋwʉʼʉ a shèn mà dyʉ̀ jɨ̀m.” ³³ Ghə̀ gàʼ a lì ə̀ lyɨ̀ Bità, Jems nə̀ Joyn wenə̀ vəwenə mù sə dyʉ̀ a muʼu. Nyʉ̀ zìtə̀ sə ku ngəʼ à wen a kwòʼtə̀ no nànto, ghə̀ be diʼ tò a nshinsə a nshinsə. ³⁴ Ghə̀ mù gàʼ à vəwenə la nyʉ̀ tsenəvə ku ngəʼ à mò a kwòʼtə̀ mu və zì və zhwi mo. Ghə̀ŋ ŋwʉʼʉ tò a shèn ə mbvʉ̀tə̀.

³⁵ Ghə̀ kwentə dyʉ̀tə̀ a mbì ə̀ fəŋ ə̀ dyʉ̀ a nse mù sə jɨ̀mə̀ la jì sətsèn ndiʼ Nyìngòŋ ə gyàmtə̀ nè la kə mà à chò fa tì ngəʼ ghèn. ³⁶ Mù jɨ̀m la, “Bàba,Tìʼ ghòm, kənyʉ̀ kə zì ko kə lù chò wù. Shi ndoŋ ngəʼ ghèn fà mò a kəvu, alì ne tò kənyʉ̀ a wù kòŋə̀.”

³⁷ Ghə̀ jɨ̀m mwètə̀ sə bwènə̀ ə dyʉ̀ mu ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì sətaʼ sə bʉnə̀ li. Ghə̀ bèm à Bità la, Simon, ghə̀ŋ ə bʉnə̀ bʉnə̀ à? Ghə̀ŋ bè yì zi kò ghə̀ŋ lù ŋwʉʼʉ ə̀ mbvʉ̀tə̀ tò a fəshinə fə zhʉ alə̀. ³⁸ Ghə̀ŋ ə mbvʉ̀tə̀ be jɨ̀mə̀ la kə mwòmsə̀ à vì à ghə̀ŋ. Mà kɨ li la à dìʼ à ghə̀ŋ a kwòʼtə̀ ghə̀ŋ kòŋə̀ ənè ando mà gàʼà alì kò kədyòʼ kə lu ndiʼ à ghə̀ŋ a wen.

³⁹ Ghə̀ gàʼ a lì bè bwènə̀ dyʉ̀ sə jɨ̀mə̀ gàʼà tò nyʉ̀ vì a ghə̀ yì ngàʼà lì. ⁴⁰ Ghə̀ nè sə bwènə̀ vì bè yen vəwenə, və bʉnə̀ tò bʉ̀nə byìʼàndo mbəynsə nsù dìʼ à vəwenə a ashɨ. Vəwenə nko kɨ la və a gàʼ la ghò à Yesò lo.

⁴¹ Ghə̀ nè bwènə̀ vi a ndiʼ aghayn à taʼ ə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ bò bʉnə̀ tò bʉnə zhʉ̀tə̀ à? Kə ghə̀ŋ be bʉnə! zhʉ kwʉʼʉ̀ li ə və ku Wàyn Wìʼ à viʼi nè nyʉ̀ byɨvə.” ⁴² Ghə̀ŋ lukə və ndyʉ̀. Ghə̀ŋ yen wìʼ yì a ghə̀ baʼlə̀ mo a. Ghə̀ yi a ghə̀ vì.

Və ghaʼ Yesò

(Mat 26.47-56;Luk 22.47-53;Jon 18.3-12)

⁴³ Andìʼ ando Yesò mbu gàʼà tò gaʼa, Judàs a andiʼì wìʼ muʼ fa tì ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀sə̀bò kuʼu vì wenə̀ nòyn ə viʼi ghə̀ kiʼ nyisə nə̀ mbàŋsə mu à tɨ̀m tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ, nə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ vəchəʼ ntɨm vəwenə. ⁴⁴ Kə nsə ndiʼ a lì, mu wìʼ a ghə̀ mbaʼlə̀ wen nku li kəchwitə à nòyn ayi gàʼà la, “Mà nè bwàmtə no tè ndò, ghə̀ŋ ə kɨ̀ la à dìʼ wìʼ yì a ghə̀ŋ ə kəŋə. Ghə̀ŋ ghàʼ tò ghaʼa ghə̀ njèʼè tò a avu viʼi.”

⁴⁵ Judàs vì ə̀ nàʼ dyʉ̀ tò à Yesò no a zhʉ̀ kò toŋtə wen la “Tìʼ” ə̀ mù bwàmtə wen tò bwàmtə. ⁴⁶ Viʼi a vyi vì ghàʼ Yesò ə̀ fàŋtə wen ghə̀ to à vəwenə avu, ⁴⁷ alì wutsen a ghə̀ nti tsu tsuʼ nyì wen, ə̀ tin kətiʼitiʼi kə wù shwèʼ kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ⁴⁸ Yesò mù bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ fʉ̀ sə vì nə̀ nyisə bènə̀ mbàŋsə əghaʼ mo tò sə mà dìʼ tsoŋ ale? ⁴⁹ Gaʼa kò mà tə nzhʉsə̀ tò vəghəŋ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ziʼi tsu no mətsi tsèm, alì kò ghə̀ŋ lu nghaʼa mò. No tè a lì, kənyʉ̀ à və nyòʼò li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ diʼi kwʉ̀ʼ.”

⁵⁰ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə nyɨŋkə no sətsèm ə mòʼtə̀ wen tò wen nyɨŋ, ⁵¹ və mù sə dyʉ̀ nə̀ wen, wù mbvòʼò wìʼ tsen boʼsə dyʉ̀ fà wen a bàm mu ghə̀ mòʼ tò fənditə̀. ⁵² Və ghaʼa wen fa ndisə ghə̀ soyn ə̀ shì wenə wen mù nyɨ̀ŋ tò nə̀ wen zɨm ghə̀.

Və dyʉ̀ nə̀ Yesò a kəbòʼ kə nsoʼ

(Mat 26.57-68;Luk 22.54-55,63-71;Jon 18.13-14,19-24)

⁵³ Və lyɨ̀ Yesò ə̀ dyʉ̀ nə̀ wen a shɨ kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ, tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ no vətsèm nə̀ vəchəʼ və loʼ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ vì tsèntə̀ tsu. ⁵⁴ Və ndyʉ̀ nə̀ Yesò Bità be dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ wen no fa kəghaf, ə̀ dyʉ̀ kwen a kəbəŋ kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ akì, ə̀ dyʉ̀ ŋwʉʼʉ sə zosə zhiʼ wenə̀ ntsɨ̀ŋsə sətsensə a kəbəŋ ayì. ⁵⁵ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ nòyn viʼi soʼò nsoʼsə shì no tsèm mù sə̀ kəŋə viʼi la və vi gàʼ kənyʉ̀ kə byɨkə kùmə̀ Yesò ndi və zhwi wen, alì kò vəwenə lù yèn no kənyʉ̀ kə mùʼ. ⁵⁶ Viʼi no və ghoʼo zhò ndzɨ̀ŋsə a kətʉ Yesò, alì vəwenə mboŋsə fɨŋ təwen tə vəwenə a nyʉ̀ a vəwenə ngàʼà.

⁵⁷ Viʼi vətsenvə mù bè zhò ndzɨ̀ŋsə kùmə̀ wen gàʼà la, ⁵⁸ “Yès tə nzhʉ ando ghə̀ gàʼà la, ‘Ma bə̀ytə̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghèn a və bwomə̀ nə̀ avu ə bwènsə̀ bwom ghə̀ kədyàŋ tò a mətsi ntaʼ kèn la à bè dìʼ nə̀ avu.’” ⁵⁹ Tè nkàntə̀ vəwenə nzì kò vəwenə lù nè gaʼa vəwenə kəŋmə. ⁶⁰ Kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ kə lù tɨ̀mə à vəwenə a ntìntìn ə̀ bèm à Yesò la, “Wu be ko kiʼ kənyʉ̀ əgàʼ byìʼì nyʉ̀ venə a və ghàmə̀ wù tsu lə̀.”

⁶¹ Yesò chɨmə la kùʼ. Kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ kì bèm à wen la, “Wù bè dìʼ Klistò yì adiʼ wàyn Nyìngòŋ yì a yès ə kuʼsə̀ lì?”

⁶² Yesò bwènsə̀ gàʼ la, “Mà dìʼi wen. Ghə̀ŋ lu yen Wàyn Wìʼ ghə̀ ŋwʉʼ a shyə kwoŋ toghə Nyìngòŋ a kəshi kə adyòʼ à tsèm, shiʼì vì a tì mbòʼsə a kàŋ.”

⁶³ Kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghaʼ ndisə wen ə̀ bàs tò fà wen a ngə̀ŋ bèmə̀ la, “Vəghəŋ bè kəŋə əzhʉ ghò fà ndò bu chòsə̀ soʼ a?” ⁶⁴ Ghə̀ŋ zhʉ li ando ghə̀ gàʼà nyʉ̀ byɨvə kùmə̀ Nyìngòŋ. Ghə̀ŋ kòŋ la və ne ale nə̀ wen a?

Vəwenə gàʼ tò vətsèm la, “Ghə̀ diʼi pfʉ.”

⁶⁵ Viʼi vətsenvə mù zìtə̀ sə̀ chʉlə̀ mənte a wèn Yesò, chiʼtə̀ kəʼə wen nə̀ basə ndisə, ghòmə̀ wen, gàʼà la,“shə̀ʼtə̀ lì la à ghòm ndò wù lo.” Ntsɨ̀ŋsə kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ kì bè shi wen ə̀ ghòm.

Bità tyen Yesò

(Mat 26.69-75;Luk 22.56-62;Jon 18.15-18,25-27)

⁶⁶ Bità mbò bu tò a fətin fə kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ kì, wàyn wùwì shwèʼ tsen a ghə̀ nshyèʼè a kəbəŋ ayì vì, ⁶⁷ ə̀ yèn Bità ando ghə̀ zosə zhiʼ ə̀ tuŋ ashɨ wen a wèn Bità mù gàʼ la, “Nkàntə̀ wù tə njèʼè wenə̀ Yesò wù Nazalèt.”

⁶⁸ Bità tensə gàʼà la, “Mà ko kɨ̀ kənyʉ̀ akènkə, zhʉ kò mà lu nkɨ tè la wù gàʼà la ghò lo.” Ghə̀ gàʼ alə̀ lù fʉ̀ dyʉ̀ tɨ̀mə a ji a ghə̀ dyʉ̀ a kəbəŋ. No a zhʉ̀ kò nkə̀ʼ toŋ.

⁶⁹ Wàyn wùwì yì bè nè sə yen wen tò yenə tsu bè zìtə̀ sə̀ gàʼà à viʼi vyi a və nti tsu la,“Ghèn dìʼ wù nòyn Yesò tsen.” ⁷⁰ Bità bè tensə tò tènsə.

A sə laʼtə̀ viʼi vyi a və nti tsu bè gàʼ à Bità la, “Kə diʼ tò nəmwèʼè la wù dìʼ wù muʼ fa nòyn Yesò byìʼàndo wù dìʼ wù Galìlì.”

⁷¹ Bità kàyn la, “Nyìngòŋ ku ngəʼ à mò a zhʉ a mà wamə wamə. Mà ko kɨ̀ wìʼ ghèn a ghə̀ŋ ə gàʼà byìʼì wen lə̀.”

⁷² Tò fa zhʉ, nkə̀ʼ bè toŋ andìʼ aghayn à bò. Bità mù kwòʼtə̀ ando Yesò yì gàʼ à wen la,“Nkə̀ʼ ne sə toŋ aghayn à bò mu wù tyen li mò aghayn à taʼ.” Wenə wen bwaʼ, ghə̀ dì no mwèʼè mwèʼè.

Və dyʉ̀ nə̀ Yesò a shɨ Bilate

(Mat 27.1-2,11-14;Luk 23.1-5;Jon 18.28-38)

¹ Tʉʼ lan, tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ, vəchəʼ, ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ viʼi soʼo nsoʼsə vi no vətsèm ghàʼa ə̀ ntsèntə̀ ə̀ bàʼtə nyʉ̀ vəwenə mù kwìʼ Yesò ə̀ dyʉ̀ nə̀ wen à Bilate. ² Bilate bèm à wen la,“Wù diʼ fòn Vəjew mu?”

Yesò bwènsə̀ gàʼ la, “Kə diʼ tò ando wu gaʼà.”

³ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ mù sə zuʼu nyʉ̀ no ghoʼo a wèn Yesò. ⁴ Bilate bè gìsə̀ bèm à Yesò la, “Zhʉ nyʉ̀ no ghoʼo a və ghàmə̀ wù tsu a. Wù bwènsə̀ la ghò fa tsu a?”

⁵ Alì kò Yesò lù bwènsə̀ no kənyʉ̀. Bilate mù sə diʼ nə̀ kanə.

Və chòsə̀ soʼ la və zhwi Yesò

(Mat 27.15-26;Luk 23.13-25;Jon 18.39–19.16)

⁶ No zhʉ kəzhɨ kə məzaʼsə̀ kə mvi zaʼa, Bilate ə gàʼa və shisə wìʼ fa ngə̀ŋ mfɨŋ a viʼi kòŋə la və shìsə. ⁷ Andìʼ a tʉʼ ayì wutsen diʼ a mfɨŋ a və dzàŋə̀ wen nə̀ Balabas. Ghə̀ ndìʼ tsu wenə̀ viʼi vətsenvə a wen vəwenə nzìtə soyn a ntə̀ʼ bè zhwì wìʼ. ⁸ Nòyn viʼi tsèntə̀ mù sə gàʼà à Bilate la ghə̀ ne tò ando ghə̀ nə̀ nè ⁹ Ghə̀ bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kòŋ la mà shisə fòn Vəjew mu?” ¹⁰ Ghə̀ mbèmə̀ a lì byìʼàndo ghə̀ nkɨ li la à nè tò kənghə̀ʼ tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ nghaʼ Yesò ə ku à wen.

¹¹ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ twis nòyn viʼi vi la və gàʼ à Bilate la ghə̀ shisə à diʼ Bàlabàs. ¹² Bilate bè mù bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ke kəŋə la mà shisə̀ wen ə̀ nè ale nə̀ wìʼ ghèn a ghə̀ŋ dzàŋə̀ nə̀ fòn Vəjew a?”

¹³ Vəwenə bwènsə̀ zɨ̀mə a gɨ to la,“Bantə wen a kəntò!”

¹⁴ Bilate bè bèm la,“Byìʼì ghò? Ghə̀ byɨ̀sə no ghò?”

Vəwenə bè zɨ̀mə̀ dyʉ̀ tò nə̀ mbì la,“Bantə wen a kəntò!”

¹⁵ Bilate shìsə̀ Bàlabàs fa mfɨŋ ndi nè la viʼi vi ndiʼ nə̀ saŋlə ə̀ ghòm Yesò nə̀ kənjʉ̀ mù ku wen la və dyʉ̀ bayntə a kəntò.

Vəsugyèʼ sə̀ chəʼə Yesò

(Mat 27.27-31;Jon 19.2-3)

¹⁶ Vəsugyèʼ vətsenvə lyɨ̀ Yesò kwèn nə̀ wen a fətin a tì ntuʼ mù dzàŋtə̀ vəsugyèʼ vi a və mfaŋə̀ no vətsèm. ¹⁷ Vəwenə mòʼ ndisə təfòn a wèn Yesò ə̀ bo sòʼ ndzoŋsə ə̀ chìʼ à wen a kətʉ. ¹⁸ Mù zìtə̀ sə bwènə̀ wen gàʼà la,“Səʼ fòn Vəjew!” ¹⁹ Ando vəwenə mbwènə̀ wen a lì, və zìtə̀ sə ghòmə̀ wen fa kətʉ nə̀ mbàŋ, chʉ mənte à wen a wèn, shiʼì à vəwenə a nchiʼsə alwi nè kənlobtə̀ la vəwenə gumlə̀ wen. ²⁰ Andìʼ a zhʉ a vəwenə ne nyʉ̀ venə mè ə̀ tsuʼ ndisə shìsə a və yì mòʼ à wen a wèn lì ə̀ bwènsə̀ mòʼ nkàntə̀ ndisə wen a wen a wèn mù lyɨ̀ wen ədyʉ̀ bantə a kəntò.

Və bantə Yesò a kəntò

(Mat 27.32-44;Luk 23.26-43;Jon 19.17-27)

²¹ Vəwenə sə ndyʉ̀ a ji ə̀ yen wutsen a və ndzàŋə̀ nə̀ Simon andiʼ wù Silen, mu ghə̀ lù fa tì loʼ a shi təsɨm sə bwènə̀ pfwo. (Simon a ghèn ndiʼ tìʼì Alèksandà wenə̀ Lufùs.) Vəwenə kàyn la ghə̀ byeʼe kəntò kə Yesò. ²² Və lyɨ̀ Yesò ə̀ dyʉ̀ nə̀ wen a kəshi kətsenkə a və ndzàŋə̀ nə̀ Golgotà (kə shə̀ʼtə̀ la a dìʼi Kəshi kə Kəwuʼlə kə kətʉ) ²³ Və nè dyʉ̀ ə̀ zaʼa tsu, ə̀ lyɨ̀ məlyʉ̀ʼ ə̀ fɨ̀ŋtə̀ kəgəŋ kətsen tsu a və dzàŋ nə̀ miyif sə ku à wen, alì ghə̀ tyen la yì ko a nyʉ. ²⁴ Vəwenə mù bantə wen a kəntò, ə ghʉ ndisə wen sə temə bàʼ ndi yen la a lyɨ̀ ndo lyɨ kəbàs kə kò lo. ²⁵ Və mbantə wen a kəlyɨŋ kə təzhʉ abʉ̀muʼ a boʼòngə̀ŋ. ²⁶ Və ne bantə wen mè, ə nyòʼ kənyʉ̀ kì a və ngàʼà la ghə̀ ne lì a kəbàŋ kə fəkòʼ ə̀ bayntə a wen a kətʉ kə kəntò la,“FÒN VƏJEW.” ²⁷ Və ne a lì bè bantə viʼi vətsenvə vəbò. Və mbantə wù muʼ a shyə kwoŋ toghə nə̀ ghətsen a shyə kwoŋ nànkwè. ²⁸ (A ji ghèn kənyʉ̀ a və ə̀ nyòʼò a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Və lu taŋ wen a tì viʼi kwaʼà təsoʼ” ndiʼ nəmwèʼè.)

²⁹ Viʼi mù sə chò fa ji nə̀ʼə̀ tʉ vəwenə telə̀ wen gàʼà la, “Gaʼa kò wù tə gàʼ la wu a bə̀ytə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə bwènsə̀ bwom a mətsi ntaʼ. ³⁰ Bwòŋsə lì wen ə wu luwèn ə̀ shiʼi fa kəntò yì yès yen.”

³¹ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ bè sə̀ chəʼə wen gàʼà à vəwenə a ntìntìn la, “Ghə̀ tə mbwòŋsə̀ viʼi alì luwèn ghə̀ zì kò ghə̀ lə̀ bwòŋsə̀ wen ə wen.” ³² “Shiʼi fa kəntò a Klistò ə̀ fòn viʼi Islel! ndi yès yen ə̀ byɨmə à wù.” Viʼi vi vəbò a və mbantə wen wenə̀ vəwenə lì bè sə telə̀ wen.

Yesò Pfʉ

(Mat 27.45-56;Luk 23.44-49;Jon 19.28-30)

³³ A nè sə ndiʼ a ntìntìn nə̀nchwì, shi bvʉ̀tə̀ fen no tsèm, nè bwènsə̀ bayn tò a kəlyɨŋ kə mbwaʼà kəbə̀ŋ. ³⁴ A zhʉ ayì, Yesò dì no a gɨ̀ to la, “Eloi Eloi, Lama sabatani?” Adiʼ la, “Nyìngòŋ ghom, Nyìngòŋ ghom, byìʼì ghò a wù kyemə mo a?”

³⁵ Viʼi vətsenvə a və nti boʼsə tsu zhʉ a lì sə gàʼà la, “Ghə̀ŋ zhʉtə a! ghə̀ sə dzàŋ Elijà.” ³⁶ Wutsen fa ntìntìn viʼi a vyi nyɨŋ dyʉ̀ lyɨ̀ nkuncha ə̀ chʉ̀ kəmbas kə məlyʉ̀ʼ tsu ə̀ sù a kətyɨ sə ku la ghə̀ nyʉ gàʼà la, “Ghə̀ŋ kye lì vəghəŋ yen la Elijà a vì əshiʼsə wen lo?”

³⁷ Yesò ku nkəʼ dì ə tem kəzhwì kə wen tò ghayn mùʼ.

³⁸ Ndisə a və nghaŋsə̀ la sə ngə̀tə̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ a ghan à bò bàymə̀ əwaŋ bò əlù fa kətʉ shìʼi zaʼa a tèn. ³⁹ Kətʉ kə vəsugyèʼ kì a kə nti tsu nè yèn ji a Yesò ndì be pfʉ fa tsu, ə̀ gàʼ la, “Nəmwèʼè, wìʼ ghèn tə ndiʼ no wàyn Nyìngòŋ.”

⁴⁰ Ki vətsenvə mbe ti no kəghaf yenə nyʉ̀ tsèm a və nchò. A ntìntìn ki avenə, à ndìʼ, Mèli wù Magdala, Mèli lì Jems tyetə wen ə Josèf bènə̀ Salomè. ⁴¹ Vəwenə ngyàmtə̀ Yesò a tʉʼ a ghə̀ ndìʼ a Galìlì be dzɨ̀mtə̀ wen. Ki vətsenvə mbe dìʼ tsu no və ghoʼo a və ndzɨ̀mtə̀ wen ə kùʼ a Jelusalèm.

Və bvɨ̀mə̀ Yesò

(Mat 27.57-61;Luk 23.50-56;Jon 19.38-42)

⁴² A sə ndiʼ a kəlyɨŋ kə zhʉ mpfwomə a tʉʼ ndiʼi layn a ndiʼ kətsi kə zhʉtəkə, Josèf wù Alimàtya, kwiʼi tyɨm dyʉ̀ gàʼ à Bilate la yì kəŋ əlyɨ̀ kəmpfʉ kə Yesò ə dyʉ̀ bvɨ̀mə̀. Ghə̀ ndiʼ wìʼ a və ngumlə̀ a tì ntsèntə̀ viʼi ku təsoʼ. Ghə̀ nkə̀ʼtə̀ soʼ foyn Nyìngòŋ. ⁴⁴ Bilate ndìʼ nə̀ kaynə əzhʉ la Yesò pfʉ li, mù tɨm ə̀ dzàŋ kətʉ kə vəsugyèʼ ə bèm à wen la Yesò pfʉ li nəmwèʼè lo. Ghə̀ byɨmə. ⁴⁵ Bilate mù kù kədyòʼ la Josèf lyɨ kəmpfʉ kə wen. ⁴⁶ Ghə̀ zen ə kwoŋ ndisə ə̀ shìʼsə kəmpfʉ kə Yesò ə̀ lèmtə tsu ə̀ bvɨ̀mə̀ wen a tì sè a və ntyuŋə a wu, ə̀ buŋsə ngùʼ ə shiʼi kènə chʉ̀ sè wen tsu. ⁴⁷ Mèli wù Magdala nə̀ Mèli lì Josèf yen kəshi a və mbvɨ̀mə̀ Yesò tsu.

Yesò lù fa pfʉ

(Mat 28.1-8;Luk 24.1-12;Jon 20.1-10)

¹ Andìʼ ando kətsi kə zhʉ̀təkə nchò li, Mèli wù Magdala, Salomè bènə̀ Mèli Lì Jems zen njʉ̀sə̀ əzuʼ ə wen ədyʉ̀ əzuʼ kəmpfʉ kə Yesò tsu. ² Tʉʼ lan a mbì kətsi a tì ngàm, tò a chʉzhʉ saʼaghə, vəwenə fʉ̀ dyʉ̀ a chʉ̀ sè Yesò. ³ Vəwenə sə njèʼè dyʉ̀ a ji, sə̀ kayntə̀ la, a dyʉ̀ buŋsə ndo ngùʼ yì fa chʉ̀ sè Yesò a vəwenə lo. ⁴ Ne dyʉ̀ zaʼa tsu sə ki dyʉ̀sə̀, mu və buŋsə li ngùʼ ayì fa chʉ̀ sè ayì. Ngùʼ ayì ndìʼ no ngùʼ ghoʼo. ⁵ Vəwenə sə nkwenə dyʉ̀ a tì sè ayì, ə yèn wàyndyə nkuŋ tsen, ghə̀ ŋwʉʼ a shə kwoŋ toghə vəwenə, mu ghə̀ mòʼ ndisə fəfə sə. Təchʉ̀ tə vəwenə tə zɨm.

⁶ Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Kə chʉ zɨm ghə̀ŋ byìʼe Yesò a ghə̀ŋ kəŋə lì a diʼì wàyn wù Nazalèt, a və tə bàyntə wen lì diʼ mu ghə̀ lù li fa pfʉ. Ghə̀ ko diʼ a shə̀, ghə̀ŋ yen kəshi a və tə̀ nyòŋsə̀ wen tsu a. ⁷ Ghə̀ŋ dyʉ̀ ə̀ shə̀ʼtə̀ a Bità bènə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sətsen shì la ghə̀ shiʼì li ndyʉ̀ a Galìlì a ghə̀ŋ a mbì ando ghə̀ tə gàʼà ghə̀ŋ.”

⁸ Vəwenə fʉ̀ fa sè ayì a kənyɨŋ, tsɨŋtə̀ kò vəwenə lù nshə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ à wìʼ byìʼàndo vəwenə mfànə̀.

⁹ Andìʼ ando Yesò nlu fa pfʉ a tsi boʼòngə̀ŋ mbì kətsi a tì ngàm ghə̀ zìtə̀ fʉ̀ a kə̀ʼ Mèli wù Magdala a ghə̀ ndzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə sòmbo fà wen a wèn. ¹⁰ Mèli lù dyʉ̀ yèn viʼi vi a wenə̀ və Yesò ndìʼ a muʼu və kusə̀ nshinsə dì. Ghə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a kə yì chò à vəwenə. ¹¹ Vəwenə nè zhʉ̀ ando ghə̀ gàʼà la Yesò lu li fa pfʉ ghə̀ nyenə wen, kò vəwenə lù byɨmə.

Yesò fʉ̀ a kə̀ʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen səbò

(Luk 24.13-35)

¹² Ayì a bàm Yesò fʉ̀ a kə̀ʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen səbò a ji vəwenə dyʉ̀ a tì loʼ. ¹³ Vəwenə bè bwènə̀ dyʉ̀ shə̀ʼtə̀ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm sə tsensə shi alì kò vəwenə lù byɨmə.

Yesò fʉ̀ a kə̀ʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀mùʼ

(Mat 28.16-20;Luk 24.36-49;Jon 20.19-23;She 1.6-8)

¹⁴ Fa bàmə nyʉ̀ avenə Yesò bè fʉ̀ a kə̀ʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shi ə njʉ̀mùʼ vəwenə zhɨ zhɨ. Ghə̀ ghàm vəwenə byìʼàndo vəwenə ndìʼ mu vəwenə tosə li tətyɨm tə vəwenə la vəwenə ko a byɨmə kənyʉ̀ a viʼi yenə sə shə̀ʼtə̀ à vəwenə. ¹⁵ Ghə̀ mù gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ dyʉ̀ a təshyə tə mbi no tətsèm ə̀ shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋə̀ à viʼi vətsèm. ¹⁶ No mə ndò a ghə̀ byɨmə ə̀ shì mu, ghə̀ nè bwòŋ. No ndò a ghə̀ tyenə ke byɨmə Nyìngòŋ lù byɨbsə wen. ¹⁷ Viʼi vi a və byɨmə, Nyìngòŋ à kù àdyoʼ à vəwenə la vəwenə ndìʼì nchwi, nè nyʉ̀ kanəvə dzɨ̀mə̀ shìsə̀ zhwì byɨvə, be gàʼà təgàʼ a vəwenə nko təmə̀ gàʼ. ¹⁸ Vəwenə sətsèn ghàʼ zhusə ko zhɨ ləʼ kò kənyʉ̀ kə à nè vəwenə. Vəwenə a nghʉ avu a tʉ viʼi və kwaʼkəvə, vəwenə to.”

Və kuʼsə Yesò a kàŋ

(Luk 24.50-53;She 1.9-11)

¹⁹ Bobo Yesò nè gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ myètə̀, və kuʼsə wen a kàŋ ə̀ ŋwʉ̀ʼsə wen a shyə kwoŋ toghə Nyìngòŋ. ²⁰ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen lyɨ̀ ntɨm ə jùŋə aghèn sə̀ shə̀ʼtə̀ dyʉ̀ no fe. Bobo nè nyʉ̀ kanəvə à vəwenə a ntìntìn ndìʼi nchwi la ntɨm jùŋə aghèn dìʼ nəmwèʼè. Amèyn.