Matìyò

Ŋwàʼlə̀ ntɨm ə jùŋ a

Matìyò

ə nyòʼo

Tʉ nyʉ̀ a və diʼ a ŋwàʼlə̀ ghèn

Ŋwàʼlə̀ ə ntɨm ə jùŋ a Matìyò nyòʼo ndiʼ shə̀ʼtə̀ la Yesò diʼ Mbwòŋsə̀ yì a və ntɨmə. A ndiʼ chò fa wen a Nyìngòŋ ə nlwinsə kənyʉ̀ a ghə̀ ngaʼ li ghʉ̀ a viʼi wen a tyi ŋwàʼlə̀ məkàyn mə mumə̀. Ntɨm ə jùŋə a ghèn nko diʼ to a viʼi Jus, ghə̀ be diʼ to viʼi mbyi venə no vətsèm.

Ŋwàʼlə̀ Matìyò diʼ mu və nyòʼo to a mbaʼ mbaʼ. Ghə̀ zìtə̀ nə̀ mbwi Yesò, nə̀ nshi a mù wen, nə̀ jì a mwomsə nvì a wen. Nə̀ jì a ghə̀ nzìtə̀ shwèʼè wen, sə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, ziʼi viʼi be chʉʼ viʼi a Galìlì. Nə̀ jì a Yesò lù fa Galìlì ə kuʼ a Jelusalèm. Nə̀ nyʉ̀ vyì a və ncho a woŋ myetə ghə̀ a Jelusalèm mimbu Yesò sə pfʉ. Nə̀ ando və mbayntə wen a kəntò, nə̀ məlù wen fa pfʉ ə be diʼi wenə wen a viʼi no vəghoʼo.

Nyʉ̀ a Yesò nziʼi diʼ mu və gə̀sə̀ a ntemə ətàyn: (1) Ntsìnə̀ a viʼi Nyìngòŋ diʼ nkiʼi, nə̀ nyʉ̀ a vəwenə diʼ nè, nə̀ fo a vəwenə diʼ kiʼi, nə̀ nyʉ̀ a və lu fʉ̀ a vəwenə (Ntemə 5-7); (2) Shwèʼè a ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen njʉ̀sə̀ bò diʼi ə nè. (Ntemə 10); (3) Ngàynsə a sə gaʼa byìʼì kəshi kə foynə Nyìngòŋ a kàŋ. (Ntemə 13); (4) Təziʼi byìʼì jì a wìʼ diʼ nkuʼsə Nyìngòŋ fa tsu, (Ntemə 18); (5) Təziʼi byìʼì nyʉ̀ a və fʉ̀ luwen, nə̀ vyi a vəlu fʉ̀ a tʉʼ a Yesò ə lu vì, (Ntemə 24-25).

Jì a və gəsə ŋwàʼlə̀ ghèn fa tsu rtr

Ngwaʼ ngə̀ŋ Yesò Klistò nə̀ bwi wen 1.1–2.23

Jì a Joyn ə wù ku a mu ə ne shwèʼè wen fa tsu 3.1-12

Yesò shi mu Satan mwòmsə wen 3.13–4.11

Ə shwèʼè ə Yesò a shə Galìlì 4.12–18.35

Yesò lu fa shə Galìlì kuʼ a Jelusalèm 19.1–20.34

Məntsi mə kəmwetə ə Yesò a Jelusalèm benə a benə Jelusalèm 21-27

Ando Bobo nlu fa pfʉ ə dìʼ wenə wen à viʼi no və ghoʼo 28.1-20

Ngwàʼ ngə̀ŋ vətìʼ və Yesò Klistò

¹ Tèntə diʼ təzhiʼ tə vətìʼ Yesò Klistò, wàyn Devìt yì a tìʼì wen ndiʼ Ablaham. ² Ablaham ndiʼ tìʼì Izìk diʼ tìʼì Jàkob, Jàkob ndiʼ tìʼì Judà wenə vəlèmə̀ və wen vunə lyʉmə vətsenəvə. ³ Judà ndiʼ tìʼì Bèlès, be diʼ tìʼì Zelà. Ghə̀ nlù bwi vəwenə wenə Tamà. Bèlès ndiʼ tìʼì Heselòn, Heselòn diʼ tìʼì lam, ⁴ Lam ndiʼ tìʼì Aminadàb, Aminadàb diʼ tìʼì Nashòn, Nashòn ndiʼ tìʼì Salmùn, ⁵ Salmùn ndiʼ tìʼì Bowàs a ghə̀ mbwì wenə Lahàb, Bowàs ndiʼ tìʼì Obèd a ghə̀ mbwi wenə wì wen, Obèd ndiʼ tìʼì Jesì, ⁶ Jesì ndiʼ tìʼì fòyn Devìt. Devìt ndiʼ tìʼì Sòlomùyn mu ghə̀ mbwi wen wenə wùwì yì a dìʼì wì Yùlayà a mbì, ⁷ Sòlomùyn ndiʼ tìʼì Lèwobyàm, Lèwobyàm ndiʼ Abijà ndiʼ tìʼì Asà, ⁸ Asà ndiʼ tìʼì Jèwoshafàt, Jèwoshafàt ndiʼ tìʼì Jolàm, Jolàm ndìʼ tìʼì Òzayà, ⁹ Òzayà ndiʼ tìʼì Jotàm, Jotàm ndiʼ tìʼì Aghàs, Aghàs ndìʼ tìʼì Hèzèkaya, ¹⁰ Hèzèkaya ndiʼ tìʼì Mànasè, Mànasè ndìʼ tìʼì Amòn, Amòn ndìʼ tìʼì Jòsayà, ¹¹ Jòsayà ndìʼ tìʼì Jèkònayà wenə vəlèmə̀ və wen lyʉmə vətsen və. Jòsayà nlù bwi vunə a venə a tʉʼ yi a və nlù zhɨ vunə Islel a ghòŋ tsen ghə̀ ə lyɨ̀ vəwenə ə dyʉ̀ nə̀ vəwenə a Babilòyn lì. ¹² A bè ndìʼ tò tʉʼ ayì a Jèkònayà mbwi Shètèl, Shètèl ndìʼ tìʼì Zèlubabèl, ¹³ Zèlubabèl ndìʼ tìʼì Abìyùd, Abìyùd ndì tìʼì Eliyakìm, Eliyakìm ndìʼ tìʼì Asò, ¹⁴ Asò ndìʼ tìʼì Zadok, Zadok ndìʼ tìʼì Akìm, Akìm ndìʼ tìʼì Elìyùd, ¹⁵ Elìyùd ndìʼ tìʼì Elezà, Elezà ndìʼ tìʼì Matàn, Matàn ndìʼ tìʼì Jàkob, ¹⁶ Jàkob ndìʼ tìʼì Josèf a ghə̀ lu lyɨ̀ Mèli a nə̀ wì wen. Mèli lu bwi Yesò yi a və dzàŋ nə̀ Klistò. ¹⁷ Əzìtə̀ fa tʉʼ Ablaham əkuʼ zaʼa tʉʼ Devìt, vətìʼì tìʼ Yesò ndìʼ njʉ̀sə̀ kàʼ, be dìʼ tò njʉ̀sə̀ kàʼ əzaʼa a tʉʼ a və nlyɨ̀ vəwenə ə dyʉ̀ nə̀ vəwenə a Babilòyn, be dìʼ tò mu njʉ̀sə̀ kàʼ fa tʉʼ ayì əzaʼa a tʉʼ a nlù bwì Klistò.

Bwi Yesò Klistò

¹⁸ Və bwi Yesò Klistò a ji ghèn. Lì wen Mèli ndìʼ mu və tisəli nyʉ̀ lam wen wenə Josèf mimbu vəwenə sə lam mu kəzhwì kəŋwoʼkə neli Mèli sə̀ gùfə̀. ¹⁹ Lɨm ə wen Josèf ndìʼ wu jùŋə̀, ghə̀ nko kòŋə ədìʼsə kətʉ kə Mèli a ndayn, ghə̀ mù ghʉ la ghə̀ a sàs lam ayì tò achi achi. ²⁰ Ghə̀ mbu kwòʼtə̀ əsàs lam ayi alì ntsɨ̀ŋ Nyìngòŋ vì à wen a jòm ə gàʼ la,“Josèf wyè fòyn Devìt, kə a fàyn əlyɨ̀ Mèli a nə̀ wì wù byìʼe wàyn yì a ghə̀ gùfə̀lì à nè kəzhwì kəŋwoʼkə”. ²¹ Ghə̀ ne bwi wàyn wulɨm ə wù chʉ zhiʼ wen nə̀ Yesò byìʼì ando ghə̀ lu bwòŋsə viʼi wen fa vəwenə a mbyɨsə. ²² Nyʉ̀ venə nlyɨ̀ kəshi ndìʼ nè la kənyʉ̀ a Nyìngòŋ ngaʼà ə chòsə̀ fà nshə̀ʼtə̀ wen və lyɨ̀ kəshi la, ²³ “Zhʉtə a! wùwì a ghə̀ ko təmə̀ kɨ wulɨm lu gùf ə bwi wàyn wulɨm a və lu chʉ zhiʼ wen nə̀ Emanuwèl a ghə̀ dìʼì la ‘Nyìngòŋ dìʼ wenə vəghəŋ’”. ²⁴ Josèf mù ne lù fa mbə̀ynsə, ə lyɨ̀ Mèli à wen wùwì ando ntsɨŋ ngə̀ŋ Bobo yì gàʼ, ²⁵ alì kò ghə̀ lə tsi nə̀ wen əzaʼa fa tʉʼ a Mèli bwi wàyn wulɨm, Josèf chʉ zhiʼ wen nə̀ Yesò.

¹ Və mbwi Yesò a ntə̀ʼ Bètelehèm a loʼ Judiyà, a tʉʼʉ fòyn Helòd. A sətsèn viʼi və tofə və vətsen və lù fa loʼ a shə a chʉzhʉ saʼa fa tsu ə vì a Jelusalèm, ə bèm ² La,“Wàyn yì ye a və bwi, a ghə̀ lu ndiʼ fòyn və Jus lì lo? Yès yenli fədzɨ̀ŋ fə wen à yès a loʼ mù sə vì ə gumlə wen,” ³ A ndiʼ ando Helòd nzhʉ kənyʉ̀ a kènkə, kə sə̀ ku ngəʼ à wen be ku ngəʼ à viʼi Jelusalèm no vətsèm. ⁴ Ghə̀ dzàŋtə̀ tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ və ghoʼkə və bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ ə bèm à vəwenə la və tə ndiʼ ne bwi Klistò yi fe lo. ⁵ Vəwenə gàʼ à wen la, “Və tə ndiʼ ne bwi wen a ntə̀ʼ Bètelehèm a loʼ Judiyà”. Nshə̀ʼtə̀ ghoʼo nyòʼ li la, ⁶ “A ghə̀ŋ a viʼi Bètelehèm, a loʼ Judiyà, Ghə̀ŋ kɨ la ntə̀ʼ ghə̀ŋ ko diʼ ntə̀ʼ tyetə no fa mpfen, ntə̀ʼ ghə̀ŋ sə diʼ ntə̀ʼ ghoʼo a Judiyà, byiʼàndo wìʼ a lù fà ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ lu tuʼmə nə̀ viʼi Islel no vətsèm nə̀ mò,” ⁷ No a zhʉ kò a Helòd nyoʼtə dzàŋtə̀ viʼi ghayn vyi ə bèm à vəwenə la,“Fədzɨ̀ŋ a fì tə̀ lutə̀ sù fʉ a zhʉ kò?” ⁸ Vəwenə shə̀ʼtə̀ a wen, ghə̀ mù tɨm vəwenə a Bètelehèm gàʼà la,“Ghə̀ŋ tuʼlə̀ kəŋ wàyn ayì ə nè kəŋ ə yen ghə̀ŋ bwènə̀ vì ə shə̀ʼtə̀ à mò ndi no nkàyntə̀ mò boŋ ə dyʉ̀ gumlə wen” ⁹ Vəwenə zhʉ ntɨm ayì mù lù fʉ ə zaʼa ji bè yen tò ndə̀ŋndəŋ fədzɨ̀ŋ fìfə a vəwenə n-yenə à vəwenə shə loʼ lì. Ando vəwenə n-yenə alì sə saŋlə no ŋàŋ. Fədzɨ̀ŋ a fìfə dyʉ̀ fà vəwenə ashɨ ə dyʉ̀ tɨmə tò a kətʉ kə kəshi yì a wàyn a ghèn ndiʼi tsu. ¹¹ Vəwenə kwen a ngə̀ŋ ə yen wàyn ayì wenə lò wen Mèli, ə gwʉ̀ʼtə alwi vəwenə à wen ashɨ ə kuʼsə wen, ə bòʼtə̀ mbò vəwenə ə shìsə kəku fa tsu a ndiʼi gul, nə̀ silva bènə̀ məzhiʼ mə tsen a və ndzàŋ nə̀ miyif ə ku à wen. ¹² Vəwenə nè fʉ a məpfwo, pfwo fa jì kədyàŋ ando Nyìngòŋ ntyɨftəli wen a jòm la kə vəwenə be a bwènə̀ dyʉ̀ a Helòd.

Josèf nyɨŋ dyʉ̀ nə̀ Yesò a Ijìb

¹³ A ndiʼ ando viʼi və tofə və nbwenə li vì ntsɨ̀ŋ Bobo vì à Josèf a jòm ə gàʼà wen la,“Lu ə lyɨ̀ wàyn ghèn wenə lì wen fa shə̀ ə nyɨ̀ŋ dyʉ̀ a Ijìb byiʼàndo Helòd kəŋə wàyn a ghèn əzhwi. Ghə̀ŋ dyʉ̀ ghə̀ŋ fàŋ tò tsu əzaʼa fa a zhʉ a ma a gàʼ la ghə̀ŋ bwènə̀ ə vì.” ¹⁴ No a zhʉ̀ kò Josèf lù ə lyɨ̀ wàyn wenə lì wen fa tsu vəwenə nyɨ̀ŋ dyʉ̀ a Ijìb tò nəntʉʼʉ ayì, ¹⁵ ə dyʉ̀ fàŋ tò tsu əzaʼa fa tʉʼ a Helòd mpfʉ. Nyʉ̀ venə nlyɨ̀ kəshi ndi lwinsə kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ nlù gàʼ ə chòsə̀ fà nshə̀ʼtə̀ ghoʼo wen “Ma dzàŋli wyè ghom fa Ijìb la ghə̀ vì.”

Fòyn Helòd zhwilə vunə lyʉmə

¹⁶ Helòd nè yen la viʼi və tofə və vyi lobtə̀li yì, kənyʉ̀ a kèn kə zaf wen no nə̀ ŋàŋ. Ghə̀ chòsə̀ soʼ la və zhwilə vunə lyʉmə a Bètelehèm nə̀ vunə a və sə̀ diʼ ngwʉ̀ʼsə bò byìʼì zhʉ a viʼi və tofəvə vyì nshə̀ʼtə̀ la fədzɨ̀ŋ fìfə nfʉ tsu. ¹⁷ A lè ncho tò kənyʉ̀ kì a Jèlimayà a ndiʼi nshə̀ʼtə̀ ghoʼo nlu gàʼ la, ¹⁸ “Və lù li zhʉ ando wì dìʼ fa ntə̀ʼ Lamà, no nə̀ ŋàŋ, kò ghə̀ lə̀ kòŋ la wìʼ chɨmsə wen, a diʼ alì à dì Lachèl dì vunə wen ando və zhwilə.”

Josèf bwènə̀ pfwo a loʼ Islel wenə Mèli nə̀ Yesò

¹⁹ Helòd lù pfʉ ntsɨ̀ŋ Bobo fʉ a kə̀, Josèf a jòm a loʼ Ijìb ə gàʼ la, ²⁰ “Lù li lyɨ̀ wàyn wenə lì wen ghə̀ŋ vəwenə bwènə̀ pfwo a loʼ Islel byìʼì ando viʼi vyì a və nkəŋ zhwi wen pfʉkə li.” ²¹ No a zhʉ kò Josèf lù ə lyɨ̀ wàyn wenə lì wen, vəwenə bwènə̀ pfwo a loʼ Islel. ²² A ndiʼ ando Josèf nzhʉ la à sə soʼo Akelùs a kəshi tìʼ wen a Judiyà, ghə̀ sə̀ fàynə̀ no ŋàŋ əŋwʉʼə tsu. Ntsɨŋ Nyìngòŋ be vì ə tyɨftə wen a jòm la ghə̀ nyɨŋ ə dyʉ̀ a shə loʼ Galìlì. ²³ Ghə̀ lù ə dyʉ̀ a shə loʼ sə̀ tsi a ntə̀ʼ tsen a və ndzàŋ nə̀ Nazalèt. Ghə̀ ne alì ndi lwinsə kənyʉ̀ kì a nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkə sə ngàʼa. Sə nlù gàʼ la,“Və lu dzàŋ wen nə̀ wyè wù Nazalèt”.

Ziʼi Joyn wù ku Amù

¹ A be ndiʼ tò mətsi ayì, Joyn wù ku à mù zìtə̀ sə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ a viʼi a nsè zɨm yì a ghə̀ ndiʼ a Judiyà, gàʼà la, ² “Ghə̀ŋ kwitə tətyɨm təŋtə fà a ghə̀ŋ a mbyɨsə byìʼàndo soʼ fòyn Nyìngòŋ boʼsə li” ³ Joyn ghèn diʼ wen yì a nshə̀ʼtə̀ Isayà nlù gàʼ kùmə̀ wen la,“Wutsen zɨmə gàʼà a nse zɨm la,‘Ghə̀ŋ shɨtə jì Bobo, ghə̀ŋ ne məjìtə mə wen mə nàyn’” ⁴ A ndiʼ alì mu Joyn mòʼ ndisə mu və bo nə̀ nyɨŋsə nyàm tsen a və dzàŋə̀ nə̀ Kàmel, ə kwiʼ kətəŋ mu və shɨ̀tə̀ nə̀ gwʉ̀ nyàm, fozhɨvə wen ndiʼ tò ngùməsə nə̀ fədyom fə. ⁵ Joyn vì sə nziʼi, Viʼi vyì à wen mu və lù fa Jelusalèm bènə̀ fa məshə̀ tsèm a loʼ Judiyà, vətsen və vì mu və lù fa mbyì mo Jodàn. ⁶ Vəwenə nvì alì əbyɨmə mbyɨsə vəwenə à wen, ghə̀ ku mu a vəwenə a mù mə Jodàn. ⁷ Joyn ne yen ando viʼi Falàsi nə̀ viʼi Sadùsi mbe vì no və ghoʼo la ghə̀ ku mu à vəwenə kèn la vəwenə kwitə li tətyɨm tə vəwenə, ghə̀ mù gàʼ à vəwenə la,“Zhusə byɨ sènsə, a tofsə ndò ghə̀ŋ, ghə̀ŋ sə kəŋ nyɨŋ ngəʼ yì a Nyìngòŋ kəŋ tɨm a ghə̀ŋ a? ⁸ Ghə̀ŋ nè nyʉ a və diʼi la ghə̀ŋ kwitə li tətyɨm təŋtə fa mbyɨsə. ⁹ Kə ghə̀ŋ ne kwòʼtə la ghə̀ŋ zì ghə̀ŋ nyɨŋ ngəʼ Nyìngòŋ ayì tò byiʼàndo ghə̀ŋ gàʼ à la ghə̀ŋ diʼ vu vunə Ablaham. Ma shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ la Nyìngòŋ zì ghə̀ nè ngùʼ sènsə sə kaʼkə a vunə ghə̀ ku a Ablaham. ¹⁰ Ghə̀ŋ kɨ la ndzam ti a tì nkòʼ luwen, mu a faŋ tə fəkòʼ fə ko ke kumə ashɨ jùŋ ghə̀ mu və a bvaʼ ə mòʼ a zhìʼ. ¹¹ Mà ku mu à ghə̀ŋ tò nə̀ mu mə Amù ədiʼ la ghə̀ŋ kwitə li tətyɨm təŋtə fà ghə̀ŋ a mbyɨsə, alì wìʼ yì a ghə̀ vì fa mò a bàm, chò mò, a mà ko kwʉ̀ʼ no fa mpfen əshyèʼ a wen a nə̀ kəkòs kə byèʼè gwʉsə aghʉ wen. Ghə̀ ne ku mu à ghə̀ŋ nə̀ kəzhwì kə ŋwoʼkə be chòsə̀ viʼi vətsen və a zhìʼ. ¹² A zhʉ a ghèn, ghə̀ a kiʼi kyeʼ lyelə wen a wenə kəvu, əfwoftə asaŋ ə ghʉ a wenə kàŋ, ali və nyùʼ yabyabsə shi nè zhiʼ a ghə̀ ko lə lɨmə no fa mpfen”.

Yesò shi mu

¹³ A ndiʼ tò mətsi a yì, Yesò lù fa Galìlì ə vì yen Joyn la ghə̀ ku mu à wen a mù. ¹⁴ Joyn sə̀ mwòmsə ətensə kənyʉ̀ akì mù gàʼ la,“A yì ndiʼ ku wù ku mu à mò, wu bòŋsə nvì la mà ku mu à wù ale?” ¹⁵ Yesò gàʼ à wen la,“Yowù nè tò alə̀ luwèn ku tò ku byiʼàndo à diʼ tò a ji a ghèn a vəghəŋ diʼi nè nyʉ̀ vyi a Nyìngòŋ kəŋ.” Joyn mù byɨmə əku. ¹⁶ Yesò shi mu ə sə fʉ kuʼ tò kuʼu fa mù alə̀, kaŋ boʼmə̀, ghə̀ yen kəzhwì kə Nyìngòŋ, kə shiʼi vì ə bvʉ̀ à wen kətʉ diʼ tò nə̀ kəlàto. ¹⁷ Tò a zhʉ a ghèn, gɨ fʉ vì fa kàŋ ə gàʼ la,“Ghèn diʼ wàyn kòŋ mò, mà saŋlə byìʼì wen nə̀ kwoŋ.”

Deblə̀ Mwòmsə̀ Yesò

¹ Kəzhwì kəŋwoʼkə mù lyɨ̀ Yesò ə dyʉ̀ nə̀ wen a nsè zɨm ndi Deblə̀ mwòmsə wen tsu. ² Ghə̀ dyʉ̀ ə zaʼa tsu ə tsi mətsi məwum nkàʼ kò ghə̀ lə zhɨ kəfo. Fa bàm a tsu, jɨ̀ŋ mù sə zafə wen. ³ Deblə̀ mù vì ə gàʼ a wen la,“A zhʉ a wu diʼi wàyn Nyìngòŋ, gàʼ li nguʼ sensə kaʼkə a kəfo kəzhɨkə, wù zhɨ.” ⁴ Yesò bwènsə̀ gàʼ a wen la,“Və nyòʼ li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la,‘Wìʼ’ ko zì ghə̀ tsi tò byìʼì kəfo kəzhɨkə, alì tsi byìʼì no kənyʉ̀ kə kò a Nyìngòŋ gàʼà.” ⁵ Deblə̀ bè lyɨ̀ Yesò ə dyʉ̀ nə̀ wen a Jelusalèm à diʼ ntə̀ʼ ŋwoʼə, ə kuʼ tom ə wen a fədzuʼudzuʼu fə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo. ⁶ Ə gàʼ à wen la, “Ando wù diʼ no wàyn Nyìngòŋ lə̀, tsoʼo a nsè byiʼàndo və nyòʼ li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la Ghə̀ ne tɨmə ntsɨŋsə wen à wù a bàm, la sə ntsɨ̀ŋə̀ wù. Sə ne ghàʼ wù ə jèʼsə a kaŋ ndi nè la kə wù a tem kəghʉ kyèkə a nguʼ” ⁷ Yesò bwènsə̀ gàʼ a wen la, “Və be nyòʼ a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la ‘Kə wù lə mwòmsə̀ Bobo Nyìngòŋ wù.’” ⁸ Deblə̀ bè lyɨ̀ Yesò fa tsu ə kuʼ nə̀ wen a kətʉ kə pfen kə dyə̀fə kə ə dìʼ təloʼ tə mbi tèn no tətsèm à wen nə̀ ghoʼo yi a ghə̀ diʼì tsu. ⁹ Ə mù gàʼ a wen la,“Ma ku fo a venə à wù no tsèm a zhʉ a wù gwʉtə alwi wu à mò ashɨ ə kuʼsə mò.” ¹⁰ Yesò gàʼ à wen la,“Bwènə̀ fa mò a bàm a Satan! Və nyòʼ li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la,‘Wù diʼi ə gumlə tò Bobo Nyìngòŋ wù bè shyèʼ tò a wen.’” ¹¹ Deblə̀ lù fà a wen a mbyɨ̀ no a zhʉ kò, ntsɨ̀ŋsə Nyìngòŋ sə vì mù sə lyè wen.

Yesò zìtə̀ shwèʼ wen a Galìlì

¹² Yesò nè zhʉ la və shwin nə̀ li Joyn a mfɨŋ, ghə̀ bwenə dyʉ̀ a Galìlì, ¹³ ə dyʉ̀ kèn la ghə̀ ŋwʉʼli fàŋ a Nazalèt. Ghə̀ boŋsə̀ dyʉ̀ sə̀ tsi a ntə̀ʼ Kàbanùm a ben mo Galìlì a shə loʼ zebulùn nə̀ Naftalì. ¹⁴ Kə ncho alì ndi lwinsə kənyʉ̀ kì a nshə̀ʼ tə̀ ghoʼo Nyìngòŋ Isayà nlù nyoʼ la, ¹⁵ “A ghə̀ŋ viʼi Zebulùn nə̀ ghə̀ŋ viʼi Naftalì, à ghə̀ŋ vyi a ghə̀ŋ tsi a jì shə ndzèn mu Jodàn. A ghə̀ŋ viʼi ntɨm a Galìlì, ghə̀ŋ kɨ la, ¹⁶ Viʼi vyi a və ntsi a kəbəŋ kə fenə̀ kə, lu yen bayn ghoʼ ghə̀, bayn vili a kətʉ viʼi vyi a və tsi ashə a kəndemndem kəpfʉ kə jèʼè tsu.” ¹⁷ Əzìtə̀ fa mətsi ayì ədyʉ̀ nə̀ mbì, Yesò mù shə̀ʼtə̀ ntɨm Nyìngòŋ gàʼ à la,“Ghə̀ŋ kwetə tətyɨm təŋtə fa ghə̀ŋ a mbyɨsə byiʼàndo soʼ fòyn Nyìngòŋ boʼsə li.”

Yesò dzàŋ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə mbìsə sə̀ kàʼ

¹⁸ Yesò sə jèʼè fa mbyɨ̀ mu Galìlì a kətsi kətsen kə ə yen vəlemə vətsen və bò, à diʼ Simùn yì a və be dzàŋ nə̀ Bità wenə Andɨ̀lò, vəwenə mòʼò dyʉ̀ nə̀ məlàm mə vəwenə mù kutə̀ shʉsə à mù diʼ shwèʼ vəwenə. ¹⁹ Yesò gàʼ à vəwenə la,“Ghə̀ŋ vi ə dzɨ̀mtə̀ mò, mà ziʼi ghə̀ŋ, ghə̀ŋ mbòŋsə̀ kutə̀ viʼi.” ²⁰ No a zhʉ̀ kò, vəwenə ghʉsə məlàm mə vəwenə tsu ə dzɨ̀mtə̀ Yesò. ²¹ Wenə vəwenə sə ndyʉ̀, Yesò bè yen vəlemə vətsen və bò, à diʼ Jems wenə Joyn, vunə Zebedì, vəwenə ŋwʉʼ a ngùʼ wenə tiʼi vəwenə temə məlàm mə vəwenə ghə̀ dzàŋ vəwenə. ²² No a zhʉ kò, vəwenə lù fa ngùʼ ayì ə ghʉsə kanuʼ nə̀ tiʼi vəwenə ə dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ Yesò.

Yesò sə̀ ziʼi be chʉʼʉ viʼi

²³ Yesò sə̀ jèʼè fa loʼ Galìlì no tsèm ziʼi a aloʼ ntsèntə̀ vəwenə, shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋə byìʼì soʼo fòyn Nyìngòŋ, be chʉʼʉ no nkì kwaʼa kò a viʼi nkiʼi. ²⁴ Soʼo gho kùmə̀ shwèʼ wen dyʉ̀ a loʼ Sylia no tsèm, viʼi mù sə̀ lyɨ̀ viʼi nə̀ tə nkì tə kwaʼa vì nə̀ vəwenə à Yesò. Və sə̀ vì nə̀ viʼi a və nzhʉ lɨ̀m njòsə wen no ŋàŋ, vì nə̀ vətsen və a və nkiʼi zhwì byɨvə bènə̀ viʼi kembvʉ bènə̀ viʼi mu və kwàʼkəli, Yesò chʉʼ vəwenə no vətsèm. ²⁵ Nòyn viʼi fʉ no ghoʼo, fa Galìlì, fʉ fa ntə̀ʼsə̀ wum, ə fʉ fa Jelusalèm, ə fʉ fa Judiyà nə̀ fa shə loʼ yi a ghə̀ ndiʼ a ndzèn mu mə Jodàn sə dzɨ̀mtə̀ Yesò.

Yesò shyə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ a pfen byìʼì saŋlə Nəmwèʼè

¹ Yesò n-yèn tənòyn tə viʼi ando tə vì, ghə̀ kùʼ a kwi pfen ə shiʼi ŋwʉʼʉ a nsè. Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə vì tsèntə̀ a wen a mbyɨ̀. ² Ghə̀ mù sə ziʼì vəwenə gàʼà la, ³ “Mbwaʼmə diʼ à viʼi vyi a və zhəʼtə̀ tò a wenə Nyìngòŋ byiʼàndo soʼo fòyn Nyìngòŋ lu ndiʼ à vəwenə. ⁴ Mbwaʼmə dìʼ à viʼi vyi a və dì byiʼàndo Nyìngòŋ lu chɨmsə vəwenə. ⁵ Mbwaʼmə dìʼ a viʼi vyi a və bwaʼmə byiʼàndo vəwenə lu kiʼi fo vyi a Nyìngòŋ ghʉ li. ⁶ Mbwaʼmə dìʼ a viʼi vyi a və ŋwʉʼ jɨŋsə zafə vəwenə, ndòŋ vəwenə be zɨmtə̀ tò la vəwenə ne kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ kəŋə byiʼàndo Nyìngòŋ lu ku kədyòʼ à vəwenə la vəwenə ne nyʉ̀ a vyi. ⁷ Mbwaʼmə dìʼ a viʼi vyi a və kusə̀ nshinsə à viʼi və tsenəvə byiʼàndo Nyìngòŋ lu kusə̀ nshinsə à vəwenə. ⁸ Mbwaʼmə dìʼ a viʼi vyi a tətyɨm tə vəwenə tə laynə byiʼàndo vəwenə lu yen Nyìngòŋ. ⁹ Mbwaʼmə dìʼ a viʼi vyi a və shyə̀ʼ əghʉ mbwaʼmə a viʼi a ntìntìn byiʼàndo və lu dzàŋ vəwenə nə̀ vunə Nyìngòŋ. ¹⁰ Mbwaʼmə dìʼ a viʼi vyi a və tsuʼu aghʉ vəwenə byiʼàndo vəwenə nè ando Nyìngòŋ kəŋə byiʼàndo soʼo fòyn Nyìngòŋ lu diʼ à vəwenə. ¹¹ Mbwaʼmə dìʼ a ghə̀ŋ a viʼi telə ghə̀ŋ tsuʼ aghʉ ghəŋə be zhò tənkyì tə ndzɨ̀ŋsə tò tətsèm byìʼì ghə̀ŋ tò byiʼàndo ghə̀ŋ diʼi viʼi vwomə. ¹² Və sə nè nyʉ̀ a venə, ghə̀ŋ saŋlə tò saŋlə byiʼàndo mòʼtə̀ ghoʼo ghə̀ kə̀ʼtə̀ ghə̀ŋ a kàŋ. A ndiʼ tò alì a və ntsuʼ aghʉ nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkəsə sə mbìsə.

Yesò ziʼi kùmə̀ fəmbvaŋ nə̀ baynə mbyi

¹³ “Ghə̀ŋ dìʼ tò nə̀ fəmbvaŋ à viʼi mbyì. A sətsèn fəmbvaŋ fə faŋ ke be lyìmə̀, və à nè ghò tsu la fə be mbwènsə̀ lyìmə̀ a? Kə a ndiʼ tò la və chʉtə maʼa, viʼi ntuʼlə. ¹⁴ Ghə̀ŋ dìʼ tò nə̀ baynə à viʼi mbyì. Ntə̀ʼ a ghə̀ diʼi a kwi pfen zì kò ghə̀ lu lyòmtə̀. ¹⁵ Wìʼ zì kò ghə̀ lə dyàyn kənkàʼtə̀ ə pfʉsə a tyì nkyè. Ghə̀ diʼi dyàyn ə tom a kəshi kə ŋaŋtə kə ndi kə baynə a ngə̀ŋ no tsèm. ¹⁶ A diʼ tò ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ŋ diʼi baynə a viʼi ndi viʼi yen nyʉ̀ jùŋ və vyi a ghə̀ŋ nè mù nkuʼsə tiʼi ghə̀ŋ yi a ghə̀ diʼi a kàŋ.”

Yesò ziʼi kùmə̀ soʼo Mosìs

¹⁷ “Kə ghə̀ a nkwòʼtə̀ la mà vì ə tsəʼsə soʼ yi a Mosìs nlù kù bènə̀ nyʉ̀ vyi a nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkə sə nlù nyòʼ. Mà ko tə vì ə tsəʼsə nyʉ̀ avyi, mà bòŋsə vì ənè la nyʉ̀ avyi ndiʼ nəmwèʼè. ¹⁸ Mà gàʼ à ghə̀ŋ nəmwèʼè la kaŋ wenə nsè lu sə mè kenla wìʼ a tsəʼsə tè fənyʉ̀tə̀ fa tyì soʼ ayì. Ghə̀ ko lù chò əzaʼa fa tʉʼ a nyʉ̀ a venə no tsèm lu kwʉ̀ʼ. ¹⁹ A sətsèn a kwàʼ no ndò kwàʼa soʼ fa ntìntìn təsòʼ a tèn, tè bè tyetə ghə̀, ə bè ziʼi viʼi la və be kwaʼà tò alì, ghə̀ lu ndiʼ wu tyetə a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ. A ghʉ no məndo ghʉ soʼ ayi, be ziʼi viʼi vətsen və la və nghʉ tò alì, ghə̀ lə ndiʼ wu ghoʼo a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ. ²⁰ Ma mù sə gàʼà à ghə̀ŋ la ntsìnə̀ shəŋsə sətsèn dìʼ ke nti a nkàyn ando Nyìngòŋ kəŋə chò sə ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ sə viʼi Falàsi, kò ghə̀ŋ lù kwèn a soʼo fòyn Nyìngòŋ.”

Yesò ziʼi kùmə̀ tyin fwi

²¹ “Ghə̀ŋ zhʉ li la à ndìʼ a mbi və gàʼ à viʼi la kə wìʼ à zhwi. Və lu soʼ no ndo yì a ghə̀ zhwì. ²² Ma be sə gàʼà à ghə̀ŋ luwen la no ndò a ghə̀ fwisə̀ tyin à lèmə̀ wen və le sòʼ wen, à te no ndò tè lèmə̀ wen la, ‘Kəfo kə maʼa kènkə!’ mu və lu dyʉ̀ nə̀ wen a shɨ ntsèntə̀ viʼi nsoʼ. A be tè no mə ndò tè lèmə̀ wen la, ‘Kəndzɨ̀ŋtə̀ kə kəfo kènkə!’ mu ghə̀ zì ghə̀ pfʉ̀ a zhìʼ byɨ ghə̀. ²³ Kə mu sə diʼ la wù sətsèn ndyʉ̀ əku kəku a kəbaŋ kə kəku ə kwòʼtə̀ a ji la lèmə̀ wù fwisə̀ tyin à wù, ²⁴ wu ghʉsə kəku a kì tò a kəshi ayì bwènə̀ dyʉ̀ shɨ̀tə̀ nyʉ̀ ve wen mibu bwènə̀ vi ku kəku kə a kì à Nyìngòŋ. ²⁵ Wìʼ sətsèn nkiʼ kənyʉ̀ wenə wù lyɨ̀ wù dyʉ̀ nə̀ wù a nsoʼ wu zàŋsə̀ shɨ̀tə̀ nyʉ̀ ghə̀ wen ghə̀ŋ bu dyʉ̀ a jì, à bwen alì mu ghə̀ a dyʉ̀ ə ku wù à wù soʼo nsoʼsə ghə̀ chòsə̀ kù wù à wìʼ yi a ghə̀ shwìnə̀ viʼi, ghə̀ wye wù a ngə̀ŋ mfɨŋ. ²⁶ Mà gàʼà ghə̀ŋ nəmwèʼè la kə sə tsèn chò alì wù à fàŋ tò a ngə̀ŋ mfɨŋ a yi əzaʼa fa tʉʼ a wù a lòʼ ko wìʼ a yì no tsèm.”

Yesò ziʼi kùmə̀ ə ntsì nə̀ wì wìʼ ko nə̀ lɨm ə wìʼ

²⁷ Ma zhʉ li ando və nlù gàʼ la,“Kə wìʼ à tsì nə̀ wi wìʼ ko nə̀ lɨm wìʼ.” ²⁸ Ma sə gàʼà à ghə̀ŋ luwen la no ndò a ghə̀ ki wi wìʼ shə̀mtə dìʼ mu ghə̀ tsili nəwen à wen a kwòʼtə̀. ²⁹ Shɨ kwoŋ toghə wù sə tsen nè la wù ne mbyɨ, wu tòŋ shìsə̀ màʼà. Kə bòŋ la wù gho shə wèn wù tsen ghə̀ mùʼ əchò la və mòʼ wen wu no tsèm a zhìʼ byɨ ghə̀. ³⁰ Kəvu kə kwoŋ toghə wù sə tsen nè la wù nè mbyɨ wù tyin màʼà kə boŋ la wù gho shə wen wù tsen ghə̀ mùʼ əchò la və mòʼ wen wu no tsèm a tì zhìʼ byɨghə.

Yesò ziʼi kùmə̀ kəngə̀sə̀ kə lam

³¹ Və be nlù gàʼ la,“No ndò sə tsèn dzɨ̀m wì wen, ghə̀ diʼ ku ŋwàʼlə̀ à wen a ghə̀ dìʼì la ghə̀ dzɨ̀mə̀ li wen.” ³² Ma be sə gàʼà à ghə̀ŋ luwen la no ndò a ghə̀ sə tsèn dzɨ̀m wì wen à bwen tò la wùwì a yì jèʼtə̀, wùwì ayì be dyʉ̀ làm kədyàŋ mu wùlɨm mbì yì ne li la wùwì ayì kwàʼ soʼ lam, bè nè la wìʼ a ghə̀ lamə wùwì ayì tsili nə̀ wì wìʼ.

Yesò ziʼi kùmə̀ məkàyn

³³ “Ghə̀ŋ be zhʉ ando à ndiʼ a mbì və gàʼ à viʼi la, ‘Wù ghʉ kənyʉ̀ ghə̀ Nyìngòŋ kə wù à fàŋ ke nè.’ ³⁴ Alì mà gàʼ à ghə̀ŋ luwen la, kə wìʼ à kàyn a zhʉ a ghə̀ ghʉ kənyʉ̀ no fa mpfen. Kə wìʼ à kàyn a zhiʼi Nyìngòŋ a kàŋ byiʼàndo kàŋə diʼ kəfoyn kə fòyn Nyìngòŋ. ³⁵ Kə wìʼ à kàyn a nsè byiʼàndo à kiʼ kəshi kì a Nyìngòŋ tomtə̀ aghʉ wen tsu. Kə wìʼ lu kàyn a Jelusalèm byiʼàndo à diʼ ntə̀ʼ Nyìngòŋ a diʼì fòyn ghoʼo, ³⁶ Kə wìʼ à kàyn tè bè a kətʉ kə wen byiʼàndo ghə̀ zì kò ghə̀ lə nè la nyɨ̀ŋ muʼ fa tsu fɨf kò la ghə̀ fen. ³⁷ Kənyʉ̀ kə ndiʼ wù byɨmə, wù byɨmə tò byɨmə, ndiʼ wù tènsə, wù tènsə tò tènsə. A sətsèn wu be nkwʉʼsə kənyʉ̀ à yì a kətʉ mu kə lù fà Deblə̀.”

Yesò ziʼi la kə viʼi shəmə nyʉ̀

³⁸ “Ghə̀ŋ be nzhʉ̀ ando və bè gàʼà la, ‘Wìʼ tòs ə shɨ wu, wù bè tòs ghə̀ wenə, ghə̀ tsuʼu soŋ wu, wù boŋ tsuʼ ghə̀ wenə.’ ³⁹ Alì mà sə gàʼ à ghə̀ŋ luwen la, Kə wìʼ lù shəmə kənyʉ̀ a wìʼ nè shwe à wù. Wìʼ ghòm kəgə̀ʼ kə kwoŋ toghə wù, wu bwènsə̀ diʼ kə kwoŋ nànkwè ghə̀ be ghòm.” ⁴⁰ Wìʼ kəŋə somə wù əshi ndisə shì a wù mòʼò a tyin, wù ku boʼsə wenə kəgwʉ̀nə̀ kə̀ʼ. ⁴¹ Wìʼ ghaʼ wù a kədyòʼ la wù byèʼè kəmbò kə wen ə jèʼ mal muʼ, wù byèʼè wu jèʼè və mal və bò. ⁴² Wìʼ loyn kəfo fà wù, wù ku, kò ghə̀ choʼo tè choʼo wù ku tò ku.

Yesò ziʼi la viʼi nkòŋə̀ viʼi kəbàyn vəwenə

⁴³ “Ghə̀ŋ be nzhʉ̀ ando və nlù gàʼ la ‘Kòŋə viʼi ndoŋsə wù ə bàyn viʼi kəbàyn wù.’ ⁴⁴ Alì mà gàʼà ghə̀ŋ luwen la ghə̀ŋ kòŋ viʼi kəbàyn ghə̀ŋ ə jɨ̀m à viʼi vyi a və tsuʼu aghʉ ghəŋə. ⁴⁵ Ghə̀ŋ nè tò alì ndi ne ndiʼ vunə Tìʼ ghə̀ŋ yì a ghə̀ diʼì a kaŋ byiʼàndo ghə̀ŋ nè chwìchwì baynə a kətʉ viʼi və byɨvə bènə̀ viʼi və jùŋ və be nè ghʉ vì a kətʉ viʼi a və nè njùŋ be vì a kətʉ viʼi a və nè mbyɨ. ⁴⁶ Ghə̀ŋ sətsèn kòŋə̀ tò viʼi vyi a və kòŋə̀ ghə̀ŋ, Nyìngòŋ lu ku mòʼtə̀ jùŋ ghə̀ à ghə̀ŋ byìʼì ghò? Gàʼ a kò viʼi vyi a və tinə kənsè nè tò ndə̀ŋndəŋ? ⁴⁷ Ghə̀ŋ sətsèn toŋtə̀ tò ndoŋ shəŋsə, nə̀ nkwoŋ tsu à ndiʼ ghò? Gàʼ a kò tè viʼi vyi a və ko kɨ Nyìngòŋ be nè tò ndə̀ŋndəŋ kənyʉ̀? ⁴⁸ Ntsìnə̀ shəŋsə diʼ ŋwòʼə̀ ando ntsìnə̀ Tiʼi ghə̀ŋ a kàŋ ŋwòʼə̀.”

Yesò ziʼì jì yi a və diʼ ngyàmtə̀ viʼi fa tsu

¹ “Ghə̀ŋ tùʼmə̀, la kə ghə̀ŋ a nè nyʉ̀ jùŋ və a zhìʼ Nyìngòŋ tò byìʼì ando ghə̀ŋ kəŋ la viʼi yen ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ sə tsèn nè ali, kò Tìʼ ghə̀ŋ a ghə̀ dìʼ a kaŋ lə ku mòʼtə̀ à ghə̀ŋ.

² “Kə diʼi la, à sətsèn wù ku kəfo a wìʼ a ghə̀ ko kiʼi, kə wù lyɨ kənyʉ̀ kì, njèʼè shə̀ʼtə̀. Viʼi vyì a və wamə wamə ne ənyʉ̀ ə ne və sə jèʼè shə̀ʼtə̀ tò ali nfosə ji nə̀ aloʼ ntsèntə̀sə ndi viʼi ə bwomsə vəwenə. Ma gaʼa a ghə̀ŋ nəmwèʼè la viʼi a venə sə dìʼ mù və kɨ li mwetə əmòʼtə ə vəwenə. ³ Wù lyi kəfo ə̀ ku a wìʼ a ghə̀ ko kiʼ, wu ku a jì no te wù jèʼè ə wù ə ko a kɨ. ⁴ Kə la diʼi la wù lyɨ kəku, kə wù a ku byìʼì ando wù kəŋ la viʼi yen. Wù ne alì, ə Tìʼ wù yi a ghə̀ yenə ənyʉ̀ ə nlyòmtə və ne ku əmòʼtə ə wu.

Yesò ə ziʼì kùmə̀ əjɨ̀m

(Luk 11.2-4)

⁵ “Ghə̀ŋ nə̀ sə jɨ̀m, kə ghə̀ŋ ə wamə ne a diʼ viʼi vətsenəvə. Vəwenə ə kòŋ ə nlù ə tɨmə a aloʼ ntsèntə̀sə jɨ̀mə̀, bè jèʼè jɨ̀mə̀ a mbyɨ̀sə jì sə, kəŋ la viʼi ə̀ nchò yen vəwenə. Ma gaʼa a ghə̀ŋ nəmwèʼè la viʼi a venə sə dìʼ mù və kiʼi li mwetə əmòʼtə ə vəwenə. ⁶ Wù nə̀ sə jɨ̀mə̀, wu bòŋsə lye kəshi kə lyomtə kə ə jɨ̀m a Tìʼ wù yi a və ko yenə. Wù jɨm ali, à Tìʼ wu yi a ghə̀ yenə nyʉ̀ kə nlyòmtə nè ku mòʼtə̀ ə wu.

⁷ “Ghə̀ŋ sə ə jɨ̀m, kə ghə̀ŋ faŋ mu sə ə kwòʼtə no ghò gàʼa tò gàʼa bè gàʼa zomtə a nə̀ viʼi vyì a və ko kɨ Nyìngòŋ. Vəwenə ə ne və sə kwòʼtə̀ la Nyìngòŋ ə zhʉ əjɨ̀m ə vəwenə byìʼì ando vəwenə ə gaʼa ə lòtə̀. ⁸ Kə ghə̀ŋ ə shəmə vəwenə byìʼì ando ghə̀ŋ nə̀ sə ə njɨ̀mə̀, mu Tìʼ ghə̀ŋ sə kɨ kəfo kì a ghə̀ŋ kəŋ. ⁹ Ghə̀ŋ sə ə jɨ̀m, ghə̀ŋ ə̀ jɨ̀mə a jì ghèn alə̀ la:

‘Tìʼ yes a wù diʼ a kàŋ,

ne viʼi ə kuʼsə zhiʼ ə wu,

¹⁰ ne və yen əfòyn ə wu,

ne mbyì ghèn ə̀ jèʼè to ndo wù kəŋ to ndə̀ŋndəŋ ando wù ne li a kaŋ.

¹¹ Zhis yès layn ə be zhis yès no mətsi ntsèm.

¹² Lyesə ku ənyʉ̀ ə byɨvə ə yès,

tò ndə̀ŋndəŋ ando yès ə lyèsə̀ ku no ndò yì a ghə̀ ne mbyɨ a yès.

¹³ Kə wu ghʉsə ə mwòmsə ə vi a yès,

bwoŋsə yes fa ənyʉ̀ ə byɨvə.

Byìʼì ando əfòyn ə wu ə soʼo tò wù, à kiʼì tò wù kiʼi kədyòʼ, nə̀ ə bayn ə ghoʼ ghə to məzhʉ ntsèm. Amèyn.’

¹⁴ “Ghə̀ŋ sətsèn ə lyèsə̀ ku ənyʉ̀ ə byɨvə vyi a viʼi ə nè a ghə̀ŋ, a Tìʼ ə ghə̀ŋ yi a ghə̀ diʼì a kaŋ ne boŋ lyèsə̀ ku vəŋə. ¹⁵ Ghə̀ŋ sətsèn ə faŋ ke lyèsə̀ ku ənyʉ̀ ə byɨvə ə viʼi, ko Tìʼ ghə̀ŋ ne boŋ lyèsə̀ ku vəŋə.

Yesò ə ziʼì kùmə̀ bàm ə chʉ̀

¹⁶ “Ghə̀ŋ sə ə bamə əchʉ̀, kə ghə̀ŋ ə nkə̀ʼə̀ a shinsə a nshinsə ando viʼi kəmbɨ̀lə̀ nə̀ nè. Vəwenə nə̀ sə ə bamə əchʉ̀, vəwenə sə kasə əkə̀ʼ ndi viʼi ə nyenə. Ma gaʼa a ghə̀ŋ nəmwèʼè la viʼi a venə sə dìʼ mù və kiʼi li mwetə əmòʼtə ə vəwenə. ¹⁷ Ghə̀ŋ sə ə bamə əchʉ̀, ghə̀ŋ sə shʉ̀ təkə̀ʼ təŋtə, sàsə̀ ətʉ vəŋə, ¹⁸ ndi viʼi ə ko və à kɨ la kə diʼ ali, bamə chʉ̀, a kɨ tò Tìʼ ghə̀ŋ yi a və ko yenə. Ghə̀ŋ nè ali, Tìʼ ghə̀ŋ yi a ghə̀ yenə ənyʉ̀ ə nlyòmtə̀ və nè ku əmòʼtə ə ghə̀ŋə.

Yesò ə ziʼi kùmə̀ əghoʼ yi a ghə̀ diʼ a kaŋ

(Luk 12.33-34)

¹⁹ “Kə ghə̀ŋ ə bàʼtə ə ghʉ əghoʼ a ghə̀ŋ a loʼ a nsè a shə̀. A diʼ kəshi mu nkasə zizi sə lo ə fo a vyi, tsenə və baŋ ə byɨf, mu vətsoŋ zi ə və bè kwaʼ ngə̀ŋ ə kwen tsoŋ. ²⁰ Ghə̀ŋ ə bòŋsə baʼtə ghʉ əghoʼ ə ghəŋə a kaŋ. A diʼ kəshi mu nkasə zi ko və lə pfiʼ kəfo akì, mu və zizi ko və lu bàŋ, mu vətsoŋ zi ko və lə kwaʼ ngə̀ŋ ə kwen ə tsoŋ. ²¹ Əghoʼ ə wìʼ ə diʼ no fe, ə kətʉ kə wen sə diʼ tò tsu.

(Luk 11.34-36)

²² “Ashɨ ə wìʼ ə diʼ to nə̀ làm a wen a wèn. Ashɨ ə wu sətsèn ə ndiʼ a nkàyn, ə wenə wu ə tsèm sə diʼ nə̀ baynə. ²³ Ali, mu ashɨ a wu sətsèn ə faŋ ke ndiʼ a nkàyn, wù a jèʼè tò a ntìntìn mfɨnə̀ nə̀ wenə wu no tsèm. Ke la diʼi la ashɨ ə wu sətsèn ə nə̀ faŋ ke ku bayn no fa mpfen, ə wù a ndiʼ no a ntìntìn mfɨnə̀ ə kaynə!

Yesò ə ziʼì la viʼi zi ko və lə kuʼsə Nyìngòŋ be kuʼsə to mə ə ko

(Luk 16.13;12.22-31)

²⁴ “Wìʼ ə zi ko ghə̀ lə ə ndìʼ wù ə shyèʼ a viʼi və bò. Kə diʼ ali, a ghə̀ a bàynə̀ ghə̀ mùʼ kòŋ ghə̀ tsen; ali, ghə̀ nə̀ ngumlə̀ əmùʼ to fa əzhʉ. Wù zi ko wu lə shwèʼ a Nyìngòŋ bè shwèʼ a ə ko.

²⁵ “Ma sətsèn ə nə̀ ə gàʼa a ghə̀ŋ la, kə ghə̀ŋ ə kàynə mbyì kùmə̀ ntsìnə̀ ghə̀ŋ. Kə wìʼ ə fa ghə̀ŋ ne kàynə mbyì la yi ne zhɨ gho a, yi ne nyʉ̀ gho a kò la yi ne mòʼ gho a yi əwen a. Wu la gàʼa la ntsìnə̀ ə wìʼ ə nə̀ ko chò fozhɨvə a, əwen ə wìʼ ə ko chò ndisə a? ²⁶ Ghə̀ŋ ki li to no mənyin mèn a mə tàynə chò a kaŋ, la mə ko lə wye fozhɨvə, ko mə lə mpfi, ko mə ghʉ kəfo akàŋ, ali Tìʼ ghə̀ŋ yi a ghə̀ diʼì a kaŋ ə lu zhis vəwenə tò zhis. Gaʼa ko ghə̀ŋ kuʼmə chò mənyin na mèn? ²⁷ A lè diʼ no ndò fà ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ zì ghə̀ kwʉʼsə ngʉʼsə wen a mbyi fambwo ghə̀ kaynə mbyi a?

²⁸ “Byìʼì gho a ghə̀ŋ kayn mbyì byìʼì ndisə a? Ghə̀ŋ ki li to ndo əlaŋ ətoʼ ə kwi kuʼ atoʼ, bè tu a. Kò ghə̀ təmə ə shwèʼ kəfo kò la tas ə ndisə ə nə̀ mòʼ. ²⁹ Ma ə gàʼa a ghə̀ŋ la, no mə fòyn Sòlomùyn be nə̀ əghoʼ yi a ghə̀ ə nkiʼ no ə tsèm ə ko lu ə lafə zaʼa a kəlaŋ kə mùʼ a ntìntìn əlaŋ a venə. ³⁰ Nyìngòŋ lə̀ sətsèn mu nlafsə nkàyntə agəŋ ə ətoʼ layn alə̀, ətʉʼʉ ə diʼ sə layn a boʼòngə̀ŋ ə və chom ə nyùʼ, ghə̀ bè ne lafsə no ghə̀ŋ ale a? Ghə̀ŋ a bwaʼ gho a ghə̀ŋ byɨmə alə̀ a?

³¹ “Kə ghə̀ŋ ə kaynə mbyì bèmə la, ‘Yès ə ne zhɨ gho a, yès ə ne nyʉ gho, yès ə ne mòʼ gho lo?’ ³² A nyɨŋ viʼi vyì a və ko kɨ Nyìngòŋ fa bàm ə fo a venə, ali Tìʼ ghə̀ŋ a kaŋ ə kɨ la ghə̀ŋ kəŋ fo a venə. ³³ Ghə̀ŋ cho ambì ə mwòmsə to ə ndiʼ nti a nkayn to nə̀ viʼi vyì a və ntsi ati əsoʼ ə Nyìngòŋ, ə ndi ghə̀ ne ku kwùʼsə̀ fo a venə no ə tsèm a ghə̀ŋ. ³⁴ Kə ghə̀ŋ be nkàyn mbyì byìʼì boʼòngə̀ŋ byìʼì ando ngəʼ ə boʼòngə̀ŋ ə kwʉʼ tò a boʼòngə̀ŋ. No kətsi kə ko nə̀ kiʼi ngəʼ, ghə̀ kwʉʼ tò a kətsi a kì.

Yesò ə ziʼì kùmə̀ ə nsoʼo viʼi vətsenəvə

(Luk 6.37-38,41-42)

¹ “Kə ghə̀ŋ ə soʼo viʼi ndi kə və lə soʼ ghə̀ŋ. ² Ghə̀ŋ sətsèn ə̀ soʼo viʼi no te a jì ko, və lə boŋ soʼ ghə̀ŋ tò ali. Ghə̀ŋ sə ə soʼo ə wìʼ ə shyèʼ wen no nə̀ nshyèʼ ə ko, və lə be le shyèʼ ghə̀ŋ tò nə̀ nshyèʼ a yì. ³ Byìʼì gho a wù ki tò fəfolə̀ fifə a fə diʼ əshɨ ə lèmə̀ wu, alì ke nyenə mpfì ə fəkòʼ fì a fə diʼì a wu əshɨ a? ⁴ Fa ali, wù la zi ə wù gàʼa ale a lèmə̀ wu la, ‘Kəʼə mà shisə fəfolə̀ fifə fa wu əshɨ,’ a diʼ ali kiʼ no mpfì ə fəkòʼ a wu əshɨ a? ⁵ Wìʼ ghèn a ghə̀ wamə wamə ne ənyʉ̀ alə̀! Shisə kəmpfì fə fəkòʼ fì a kə diʼ a wu əshɨ li, ghə̀ layn ə ndi wù kɨ ə yen fəfolə̀ fifə a fə diʼ əshɨ ə lèmə̀ wu.

⁶ “Kə wu le lyɨ̀ kəfo kə ŋwoʼkə ə moʼ a bʉsə. Wù ne ali, sə a bwənsə ə bè lɨmlə tò wù. Kə wu le lyɨ̀ kəfo ə kyəkə ə ku a və ankwʉnyàm. Wù ne tə ali, və zi və be tuʼlə tò na aghʉ.

Yesò ə ziʼì la viʼi ə bèmə fo vyi a vəwenə ə kəŋ fa Nyìngòŋ

(Luk 11.9-13)

⁷ “Ghə̀ŋ ə bèm tò bèm ə ndi ghə̀ ne ku a ghə̀ŋ, kəŋ tò kəŋ ə ndi ghə̀ŋ ne yen, kùmtə tò kùmtə, a ghə̀ ne boʼ a ghə̀ŋ. ⁸ Byìʼì no ndò a ghə̀ bèm, və a ku à wen, no ndò a ghə̀ kəŋ, ghə̀ à yen, à be kùmtə̀ no ndò kùmtə̀ chʉ̀ ngə̀ŋ və à boʼ à wen. ⁹ A diʼ ndo a ghə̀ŋ a ntìntìn a wàyn wen bèmə fozhɨvə ə ghə̀ ku nguʼ a wen a? ¹⁰ A bwen à lì, ghə̀ bèm shʉ, ə ghə̀ ku zhù a wen a? ¹¹ Viʼi və byɨvə alə̀ to nə̀ ghə̀ŋ lə sətsèn ə nə̀ kɨ ə ku fo ə jùŋvə a vunə, no Tìʼ ghə̀ŋ a kaŋ a faŋ ale ke ku fo ə jùŋvə a viʼi vyì a və bèm a wen a?

¹² “Kə diʼ la ghə̀ŋ ə ne no ghò yi a viʼi a ghə̀ŋ kòŋ la və ə ne a ghə̀ŋ. Əkenkə ə diʼ kətʉ kənyʉ̀ kì a Əsoʼ ə Mosìs nziʼi. Nshə̀ʼtə̀sə ghoʼkə sə ə tsentə gàʼa.

Yesò ə ziʼì la viʼi ə kiʼ ə cho jì fa chʉ ngə̀ŋ ə faʼsə ghə̀

(Luk 13.24)

¹³ “Ghə̀ŋ ə kwenə akəshi əfòyn ə Nyìngòŋ jì ə chʉ ngə̀ŋ ə faʼsə ghə̀, byìʼì ando ə chʉ ə ghoʼo ə kwenə tò akəshi kəbyɨkə. Ji yi a ghə̀ dyʉ̀ akəshi kəbyɨkə ə diʼ ə ghoʼ tò alə̀, chò no a nkàyn. ¹⁴ Alì, əchʉ̀ ə mbàyn yi a ghə̀ dyʉ̀ akəshi kəbwòŋ ə faʼsə no alə̀, ji yi a ghə̀ dyʉ̀ tsu ə tyetə no alə̀, viʼi və ghoʼvə ko yenə.

Yesò ə ziʼì kùmə̀ fəkòʼ nə̀ ashɨ yi a fə kumə

(Luk 6.43-44)

¹⁵ “Ghə̀ŋ ə tùʼmə̀ byìʼì nshə̀ʼtə̀sə ndzɨŋsə. Və nè sə ə vi a ghə̀ŋ, ə kə̀ʼ akəʼ to nə̀ byisə njɨ̀ alì a diʼ to no nyamsə kəbo. ¹⁶ Və yenə kɨ fəkòʼ byìʼì ashɨ yi a fe kumə. Və ko təmə kwòŋ ashɨ kəbvèm fa fəkòʼ fə ndzoŋsə kò və ntəmə boŋtə lamsə lwi fa toʼ kənwìʼtə. ¹⁷ Kə la diʼ to ndə̀ŋndəŋ to nə̀ fəkòʼ fə jùŋfə ə kumə tò ashɨ ə jùŋ ghə̀, fəbyɨfə kumə tò ashɨ a byɨ ghə̀. ¹⁸ Fəkòʼ fə jùŋfə zi ko fə kumə ashɨ a byɨ ghə̀, ko fəbyɨfə zi fə kumə ashɨ ə jùŋ ghə̀. ¹⁹ A fàŋ no fəkòʼ fə ko ke kumə ashɨ ə jùŋ ghə̀, və a bvàʼ ə moʼ a zhìʼ. ²⁰ Kə la diʼ la, və ne yen kɨ nshə̀ʼtə̀sə ndzɨŋsə tò byìʼì ənyʉ̀ vyi a vəwenə ə ne.

Yesò ə ziʼì kùmə̀ kətsi kə nsoʼ

(Luk 13.25-27)

²¹ “A ko diʼ viʼi və tsèm a və a laʼtə tò alə̀ dzàŋ mo la ‘Bobo, Bobo,’ a və lə kwen akəshi yi a Nyìngòŋ ə soʼo əfòyn ə wen tsu a kaŋ. A lə kwenə tò vyi a və dzàŋ ali bè ne to ando kwòʼtə ə Tìʼ ghom a kaŋ ə kəŋ. ²² A lə ndiʼ a kətsi yi a zhʉ Nyìngòŋ soʼo ə mbyì, ə viʼi və ghoʼvə ə bèm a mo la, ‘Tìʼ, Bobo, a ko yès ə nshə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ a wu a zhìʼ a? A ko yès ə ndzɨ̀mə̀ shisə əzhwì ə byɨvə fa əwen ə̀ viʼi bè ne ənyʉ̀ ə kàynə və tsenəvə, no ghoʼo tò a wu a zhìʼ a?’ ²³ Ə zhʉ a yi a mà gàʼa laynsə a vəwenə la, ‘Ma ko təmə nkɨ ghə̀ŋ a viʼi ənyʉ̀ ə byɨvə venə. Ghə̀ŋ lu fa a mò ashɨ!’

Yesò ə ziʼì kənyʉ̀ kùmə̀ tənkyì tə kəmbwom və bò

(Luk 6.47-49)

²⁴ “Kə lə diʼ la no mə ndo yi a ghə̀ zhʉ̀tə̀ ənyʉ̀ venə a mà gàʼ lə ə ne to ando mà gàʼa ghə̀ a diʼ to ndo wù ə tofə yi a ghə̀ nlu sə ə əbwom ngə̀ŋ wen ə wye kəchɨ ki nə̀ nguʼsə, ²⁵ əwʉ ə lu shiʼi, mu mə to mə fʉ ə cho ə ngə̀ŋ, no əfwofə ətoghə ə cho be nə̀ʼ, alì ngə̀ŋ a yi ə faŋ ko ghə̀ lu bə̀ykə̀ byìʼì ando kəchɨ ki ə ndiʼ mù və wye nə̀ nguʼsə.

²⁶ “Alì, mu a zhʉ̀ no ndo zhʉ ənyʉ̀ ə vwomə a venə a mà gàʼa la ə mù faŋ ke ne to ando mà gàʼa, ghə̀ nə̀ ndiʼ to nə̀ kəndzɨ̀ŋtə̀ kə wìʼ kì a kə nlu lyɨ̀ ngə̀ŋ wen ə dyʉ̀ bwom a kətʉ kə kəsese, ²⁷ əwʉ ə nlu shiʼi, mu mə to mə fʉ ə cho ə ngə̀ŋ, no əfwofə ətoghə cho ə be nə̀ʼ ngə̀ŋ a yi, no a zhʉ ko ghə̀ fəŋ no əfəŋ ə fàynsə ghə̀.”

²⁸ A sə diʼ to ando Yesò ziʼì mwetə ənyʉ̀ na venə, ə chʉ zɨm ənòyn ə viʼi vyi, ²⁹ byìʼì ando ghə̀ ə ko ziʼi to ando ndìʼsə̀ sə əsoʼ ə vəwenə. Ghə̀ ə nziʼi to nə̀ wìʼ a ghə̀ nkiʼ adyòʼ.

Yesò chʉʼ wìʼ a ghə̀ nkwaʼa nə̀ kənsòtə̀ kə

(Mak 1.40-45;Luk 5.12-16)

¹ A ndìʼ ando Yesò mbwènə̀ shiʼi fa kwi pfen, nòyn viʼi sə jèʼè fà wen a bàm. ² Wù kənsòtə̀ tsen vì ə gwʉ̀ʼtə alwi wen ashɨ Yesò ə gàʼ à wen la, “Wù sətsèn kòŋ wù chʉʼ mo.”

³ Yesò nàʼsə̀ kəvu kə wen ə kùmsə̀ wen ə gàʼ la, “Kə diʼ ando wu gàʼà, to fa kwaʼa ghèn.” No a zhʉ̀ kò, kənsòtə̀ a ki mè fà a wen. ⁴ Yesò mù gàʼ à wen la, “Kə wù a mwòm əshə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a kə cho à wìʼ. Alì dyʉ̀ ə dìʼ wen wu à pfem ngə̀ŋ Nyìngòŋ be ku kəku kì a soʼ Mosìs ngàʼa la wìʼ to fa kənsòtə̀, ghə̀ ku kəku ndi viʼi kɨ la wù to li.”

Kətʉ kə vəsugyèʼ kə diʼ byɨmə wen

(Luk 7.1-10)

⁵ A ndiʼ ando Yesò njèʼè dyʉ̀ kwen a ntə̀ʼ Kàbanùm, kətʉ kə vəsugyèʼ və Luma kə tsen kə vì ə sènsə wen gàʼà la ghə̀ gyamtə wen. ⁶ “Bobo, wu shyèʼ mò nyəŋ a ngə̀ŋ mu ghə̀ kwaʼkə li kèn la ghə̀ kiʼi ji ə jèʼè, be zhʉ zaf no nànto.”

⁷ Yesò gàʼ à wen la, “Mà vì əchʉʼ wen.”

⁸ Kətʉ kə vəsugyèʼ kì bwènsə̀ gàʼ la, “Bobo, mà ko kwʉʼ wù kwen à mò a ngə̀ŋ. Alì gàʼa tò gàʼa la wù shyèʼ mò to, a ghə̀ a to. ⁹ Mà gàʼà alə̀ byìʼàndo ma shyèʼè a tyì viʼi be kiʼ, vəsugyèʼ à mò a tyì. Ma gàʼ à ghèn la, ‘Dyʉ̀,’ ghə̀ dyʉ̀ tò dyʉ̀, gàʼ à ghə̀ tsen la, ‘Vi,’ ghə̀ vi tò vi. Ma be gàʼ à wù shyèʼ mò la, ‘Ne alə̀,’ ghə̀ be nè tò nè.”

¹⁰ Yesò zhʉ kənyʉ̀ kèn ə sə diʼ nə̀ kaynə ə gàʼ à viʼi vyì a və jèʼè fa wen bàm lì la, “Ma gàʼ à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, mà ko tɨmə yen wìʼ, a ghə̀ kiʼi nkì byɨmə ghənə, a loʼo Islel. ¹¹ Ma gàʼ à ghə̀ŋ la viʼi lu fʉ̀, no və ghoʼo fa təshə tə mbyì tèntə no tə̀ tsèm ə vì ŋwʉʼ a kəshi kə kəzhɨkə a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ wenə̀ və Ablaham nə̀ Izìk bènə̀ Jàkob. ¹² Və lu bòŋsə̀ dzɨ̀m vunə ntuʼ vyì a və diʼ ndiʼ tsu, ə vəwenə fʉ̀ dyʉ̀ a tyì kəbəŋ kəfenəkə a və ne ndì sə̀ʼtə̀, pfiʼ asoŋ vəwenə.” ¹³ Yesò gàʼ alì mù gàʼ à kətʉ kə vəsugyèʼ kì la, “Pfwo dyʉ̀. Və ne nè no ghò yì a wù byɨmə la mà zì mà nè à wù.”

Tò a zhʉ ayì və chʉʼ, wù shyèʼ wen a yì.

Yesò chʉʼ viʼi no və ghoʼo

(Mak 1.29-34;Luk 4.38-41)

¹⁴ Yesò nə̀ jèʼè dyʉ̀ kwen a ngə̀ŋ Bità ə yen chì Bità ə wùwì nkwaʼa nə̀ fiba ə to. ¹⁵ Ghə̀ kùmsə̀ kəvu kə wen, wen tsuʼghə ayì mè tò a zhʉ ayì. Ghə̀ lù sə shɨ̀tə fozhɨvə, Yesò zhɨ.

¹⁶ A nè sə ndiʼ a kəlyɨŋ kə mpfwòmə, və vì nə̀ viʼi à wen no və ghoʼo a və nkiʼi zhwì byɨvə, Yesò gàʼ tò kənyʉ̀ kə mùʼ, zhwì byɨvə a vyì fʉkə, ghə̀ bè chʉʼ viʼi və kwaʼkə və no vətsèm. ¹⁷ Nyʉ̀ a venə nlyɨ̀ kəshi ndi nyʉ̀ a nshə̀ʼtə̀ Isayà nlù nyòʼ kwʉʼ la, “Ghə̀ chʉʼli təkwaʼa tə vəghəŋ bè mèsə̀ kəzaf kə vəghəŋ fa vəghəŋ tə wen.”

Nkì viʼi a və zì və dzɨ̀mtə̀ Yesò

(Luk 9.57-62)

¹⁸ Yesò nè yen nòyn viʼi a ghə̀ ndiʼì à wen a mbyɨ̀, mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la vəwenə dyaŋ təmə dyʉ̀ a dzen mo tsen yì. ¹⁹ Sə laʼtə ndìʼsə̀ soʼ tsen vì a Yesò ə toŋtə wen ə gàʼ la, “Ndìʼsə̀, mà a dzɨ̀mtə̀ wù ə dyʉ̀ no fe a wù dyʉ̀.”

²⁰ Yesò bwènsə̀ gàʼ à wen la, “Məsòŋnə̀ kiʼi bʉ̀ʼ vəwenə, mənyin kiʼ təlòʼ tə vəwenə, alì kò Wàyn Wìʼ kiʼ kəshi ənyə̀ŋsə kətʉ kə wen tsu əzhʉ̀tə̀.”

²¹ Ndzɨ̀mtə̀ bàm Yesò tsen be vì ə gàʼ à wen la, “Bobo, ghʉsə mà pfwo bvɨ̀mə̀ tìʼ ghom a mbì mi.”

²² Yesò gàʼ à wen la, “Vì tò vì ə ghʉsə viʼi və pfʉkə və, vəwenə mbvɨ̀mə̀ viʼi və pfʉkə və.”

Yesò nè fwof toghə bwaʼ

(Mak 4.35-41;Luk 8.22-25)

²³ Yesò gàʼ alì ə kwen a nkanuʼ, wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen mù zìtə̀ sə dyaŋə̀. ²⁴ A sə laʼtə, fwof toghə tsen zìtə̀ sə chò, no fàynsə ghə̀ mu zìtə̀ sə nə̀ʼə̀ mu, mə kuʼu kwenə a tyì nkanuʼ, alì mu Yesò sə bʉnə ²⁵ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen mù dyʉ̀ sə zhòmə wen gàʼ à la, “Bobo, lù ə bwòŋsə yès, yès a pfʉkə!”

²⁶ Ghə̀ lù ə bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ fwaynə no ghò alə̀ a? Byɨmə ghə̀ŋə tyetə no ŋàŋ.” Ando ghə̀ ngàʼ alì mù kàyntə̀ nyʉ̀ a fwof yi bènə̀ mu, myì shi chiʼ la kùʼ.

²⁷ No ndò sə dìʼ nə̀ kàynə mù sə bèmə la, “Ghèn diʼi nkì wìʼ ko a tè fwof nə̀ mu zhʉ wen lo?”

Yesò chʉʼ viʼi və bò a və nkiʼ zhwì byɨvə

(Mak 5.1-20;Luk 8.26-39)

²⁸ A ndiʼ ando vəwenə ndyàŋ lò ə dyʉ̀ zaʼa shə loʼ tsenghə a və ndzàŋ nə̀ Gàdàlin, ə bùmtə̀ wenə viʼi vətsenvə, vəbò mu və fʉ fa mbvɨməsə. Viʼi a venə nkiʼ zhwì byɨvə, mu və ne li vəwenə sə chofə no ŋàŋ be lyomsə viʼi. Nè alì viʼi mù sə tyenə əchò fa ji ayì. ²⁹ Vəwenə yen Yesò tò yenə ə zɨmə bèm a wen la, “Wù kəŋ gho fà yès a, Wàyn Nyìngòŋ ghèn? Wù vì ə ku ngəʼ à yès mimbu kətsi kə ngəʼ yès kə kwʉʼ mu?”

³⁰ A sə ndiʼ alì, nòyn və ankwʉnyàm tsenghə zhɨ boʼsə a kəshi ayì, no ghoʼo. ³¹ Zhwì byɨvə avyi sensə Yesò gàʼ à la, “Wù dzɨ̀mə̀ shisə̀ yès, wù tɨm yès a tyì və ankwʉnyàm a fàʼà.”

³² Yesò gàʼà zhwì byɨ və avyi la, “Ghə̀ŋ dyʉ̀!” No a zhʉ kò və fʉ dyʉ̀ kwen a tyì və ankwʉnyàm vyi və nyɨŋ shiʼi fa wye bàm ayi ə tsoʼkə̀ a mù pfʉkə.

³³ Viʼi a və ntsɨ̀ŋə̀ və nkʉnyàm a vyi nyɨŋkə ə dyʉ̀ a tyì ntə̀ʼ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kì a kə chò no kə tsèm bènə̀ kənyʉ̀ a kə yì chò à viʼi zhwì byɨvə vyi. ³⁴ Viʼi mù fʉ fa ntə̀ʼ ayi tò və tsèm ə dyʉ̀ yen Yesò. Ne yenə wen ə sènsə wen la ghə̀ fʉ fa vəwenə a shə loʼ.

Yesò chʉʼ wù kənkwaʼkə kə

(Mak 2.1-12;Luk 5.17-26)

¹ Yesò kwen a nkanuʼ bwènə̀ dyàŋ dyʉ̀ a ntə̀ʼ yi a ghə̀ ntsi tsu. ² Viʼi vətsen və lyɨ̀ wìʼ vì nə̀ wen mu ghə̀ kwaʼkə li, a Yesò, ghə̀ nyoŋ a ghàm. Yesò nè yen byɨmə yì a vəwenə nkiʼi ə gàʼ à wù kənkwaʼkə yì la, “Kə a fwaynə a wàyn ghom. Ma lyesə li nku mbyɨ shəsə.”

³ Ndìʼsə̀sə təsoʼ sə tsensə zhʉ alì mù sə gàʼà tò a vəwenə a tətyɨm la, “Wìʼ ghèn telə̀ Nyìngòŋ.”

⁴ No zhʉ̀ kò, Yesò kɨ təkwòʼtə̀ tə vəwenə mù bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kwòʼtə nyʉ̀ byɨvə alə̀ byìʼì gho? ⁵ A bwaʼmə kəkò, əgàʼ la, ‘Və lyesəli nku mbyɨ shəsə’ mu, əgàʼ la, ‘Lu jeʼ a?’ ⁶ Ma diʼi à ghə̀ŋ luwen la Wàyn Wìʼ kiʼi adyòʼ a kwi nse ə lyesə ku mbyɨsə viʼi.” Ghə̀ gàʼ alì mù gàʼ à wù kənkwaʼkə yì la, “lu lyɨ ghàm ə wu mpfwo.”

⁷ Wìʼ ayì lu sə jèʼè pfwo. ⁸ Viʼi nè yen alì sə fàyn no ŋàŋ, bè mù sə̀ kuʼsə Nyìngòŋ ando ghə̀ ku nki àdyoʼ a ghèn à viʼi.

Yesò tsuʼ Matìyò a nə̀ ndzɨ̀mtə̀ bàm wen

(Mak 2.13-17;Luk 5.27-32)

⁹ Yesò lù fa tsu sə dyʉ̀ yen wìʼ, a zhiʼi wen ndìʼ Matìyò, ghə̀ ŋwʉʼ atò yì a və tinə kənsè tsu Yesò gàʼ à wen la, “Dzɨ̀mtə̀ mo.”

No a zhʉ kò, ghə̀ lù sə dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ fa wen a bàm.

¹⁰ Yesò nə̀ dyʉ̀ ŋwʉʼ a kəshi kə kəzhɨ a ngə̀ŋ Matìyò, viʼi a və tinə kənsè bènə̀ viʼi və byɨvə vətsenəvə, no vəghoʼo bè ŋwʉʼ wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen. ¹¹ Və Falàsi vətsenəvə yen ali mù bèm a ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò la, “Byìʼì ghò a ndìʼsə̀ ghə̀ŋ zhɨ wenə viʼi tinə kənsè bènə̀ viʼi və byɨvə vətsenəvə a?”

¹² Yesò zhʉ kənyʉ̀ a vəwenə gàʼà bwensə̀ bèm à vəwenə la, “Wìʼ a ghə̀ diʼi to kò kəŋ wù kəfʉ. A nə̀ kəŋə tò viʼi vyì a və kwaʼkə. ¹³ Ghə̀ŋ dyʉ̀ kəŋ kɨ̀ kənyʉ̀ kənkə a Nyìngòŋ gàʼ à wenə ŋwàʼlə̀ la, ‘Mà kusə shɨnsə a viʼi, kə ghə̀ŋ nə̀ shə̀ tò nyamsə a mo.’ Ma ko tə vi ə tisə viʼi vyì a və sə ti akayn, mà tə vi ə tisə viʼi və byɨvə.”

Və bèm kənyʉ̀ a Yesò byìʼì bamə ə chʉ̀

(Mak 2.18-22;Luk 5.33-39)

¹⁴ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə Joyn Ku amù sə tsensə nvi li ə bèm a Yesò la, “Byìʼì gho a yès viʼi Falàsi ə bamə əchʉ̀, ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wù sə ko bamə a?”

¹⁵ Yesò ə bèm a vəwenə la, lɨm wùwì lə laʼa viʼi akəshi kə lam, və vi, və a ndì dì ghə̀ bu dìʼ to tsu lo? Kətsi kə lə vi, ə və lyɨ lù nə̀ lɨm wùwì fa vəwenə a ntìntìn, ə vəwenə mu ə bamə chʉ̀.

¹⁶ “Wìʼ zì kò ghə̀ lə̀ lyɨ̀ kəbàs kə ndisə kə fikə ə bàʼsə ndisə musə tsu. Ghə̀ ne ali, kə basə kə ndisə a kì a bwənsə ə tsuʼmə, ə sə ə tsuʼmə a zhʉ a yì, bè tuʼtə ghoʼsə kəbʉʼ a kì a və yi bàʼsə. ¹⁷ Kə lə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando viʼi ko tɨmə ə wye məlyʉ̀ʼ kenla mə to li a vəsaʼ və gwʉ̀ nyamsə musə. Və ne ali, ə vəsaʼ a vyi sə baykə, və a gho məlyʉ̀ʼ ə gho vəsaʼ. Və lèmə̀ bòŋsə wye tò məlyʉ̀ʼ kenla mə to li a vəsaʼ və fivə. Və ne alì, ko kəfo kə a lè.”

Yesò ə lusə wàyn wùwì fa ə pfʉ ə be chʉʼʉ wùwì ə tsen

(Mak 5.21-43;Luk 8.40-56)

¹⁸ Yesò ə bu gàʼa tò gàʼa, wù ə kətʉ ə viʼi və Jus ə tsen ə vi ə laŋtə a wen alwi ashɨ ə gàʼa la, “Wyè ghom pfʉ li toʼ luwen lə̀ alì ma kəŋ la wù vi ə kùmə̀ wen toʼ kùmə̀ ə ndi ghə̀ bwənsə lu.”

¹⁹ Yesò ə lu tò lu wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen ə mu sə dyʉ̀ abàm ə wìʼ a yi.

²⁰ To alì, wùwì ə tsen ə vi fa abàm ə Yesò, mu ghə̀ nlaʼtə to alə̀ yenə zhʉ ə wen, mu kwaʼa a yi ə kuli ngəʼ a wen a ngwʉʼ njʉ̀sə̀ bò, ə kùm əsoŋ ə ndisə ə Yesò. ²¹ Ghə̀ nə̀ nkumə ali byɨmə to no la ghə̀ sətsèn kum tò ndisə wen, ə ghə̀ a to.

²² Yesò ə kaʼsə ə yen wen ə mù gàʼ la, “Kə wu faynə a wàyn ə ghom. Byɨmə ə wu ne li wù to.” A diʼ toʼ zhʉ yi a wùwì a yi ə to tsu.

²³ Yesò ə ne dyʉ̀ zaʼa a ngə̀ŋ ə wù ə kətʉ a yi ə kwen yen viʼi, və ghoʼo no alə̀, vətsenəvə bʉʼ fo, vətsenəvə dì. ²⁴ Ghə̀ gàʼa a vəwenə la, “Ghə̀ŋ fʉ. Wàyn ghèn ko pfʉ pfʉ, ghə̀ bʉnə bʉnə.” Vəwenə mu sə chyeʼ wen tò chyeʼ. ²⁵ A sə ə diʼ to ando viʼi fʉ a kəbəŋ, ghə̀ kwen dyʉ̀ a ngə̀ŋ ə ghaʼ kəvu kə wàyn a yi, no a zhʉ ko, ghə̀ lu tò lu. ²⁶ Soʼgho kənyʉ̀ a kyi ə waŋ tò əshi ə tsèm ashə əloʼ na yì.

Yesò ə ne, viʼi və shɨfkəvə və bò ə bwənsə sə yenə əshi

²⁷ Yesò ə nlu li ə bè sə dyʉ̀, viʼi və shɨfkəvə vətsenəvə mu sə dyʉ̀ tò a wenə a bàm, və bò, dzàŋ gàʼa tò la, “Kusə shɨnsə a yès a Wàyn Fòyn Devìt!”

²⁸ Ghə̀ dyʉ̀ kwen a ngə̀ŋ, viʼi a vyə ə vi ə bùmtə wen tsu. Ghə̀ bèm a vəwenə la, “Ghə̀ŋ byɨmə nəmwèʼè la mà zi ə mà ne ə ghə̀ŋ bè yenə əshi a?”

Vəwenə bwènsə̀ la, “Yès ə byɨmə a Bobo.”

²⁹ Yesò ə kùm ashi ə vəwenə ə gàʼa la, “Nyìngòŋ ə nè, ə ghə̀ŋ bwənsə ə yenə, toʼ ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ŋ byɨmə li.” ³⁰ Vəwenə bwənsə mu sə yenə əshi. Yesò ə tensə a vəwenə la, “Kə wìʼ nə̀ zhʉ.”

³¹ Alì, vəwenə fʉ ə dyʉ̀ ə mu sə jèʼè shə̀ʼtə̀ soʼgho a ghèn kùmə̀ Yesò toʼ ashə əloʼ na yì ə tsèm.

Yesò chʉʼ wìʼ a ghə̀ nko gaʼa

³² Viʼi vyì a Yesò ə chʉʼʉ li ə ne sə ə lù və be vi nə̀ wìʼ a Yesò ghə̀ kiʼ kəzhwì kə byɨkə, ko ghə̀ be gàʼa. ³³ Yesò dzɨ̀mə̀ shisə kəzhwì kə byɨkə a kì alì, wìʼ a yi ə gàʼa. Ənòyn ə viʼi vyi ə sə dìʼ nə̀ kàynə ə gàʼa la, “vəghəŋ ko tɨmə yen nki kənyʉ̀ alə̀ aloʼ ə Islel a shə̀.”

³⁴ Alì viʼi Falàsi ə sə gaʼa dyʉ̀ tò la, “A ku fòyn əzhwì ə byɨvə əku adyòʼ la ghə̀ ə dzɨ̀mə̀ shisə əzhwì ə byɨvə avenə.”

Yesò ə sə kusə shinsə a viʼi

³⁵ Yesò ə sə jèʼè kwenə a ntə̀ʼ sə ghoʼkə sə nə̀ sə tyetəsə, ziʼi a aloʼ ntsentə ə vəwenə, shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ byìʼì əfòyn ə Nyìngòŋ, bè chʉʼʉ tənkyì tə kwaʼa tò tə tsèm. ³⁶ A mu sə diʼ to ando ghə̀ yenə ənòyn ə viʼi vyi a ghə̀ ə fʉ vi, ghə̀ kusə shɨnsə a vəwenə byìʼì ando vəwenə ə nkiʼ ngəʼsə, sə ghoʼo, ko ə gyàmtə̀ ə ndiʼ. Vəwenə ndiʼ tò nə̀ byisə njɨ̀ kenə ntsɨ̀ŋ. ³⁷ Ghə̀ mu gàʼa ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen la, “Fozhɨvə ə dìʼ a mə pfì, ghoʼo no alə̀, alì viʼi və pfi və tyetə. ³⁸ Ghə̀ŋ jɨ̀m li a Nyìngòŋ yi a ghə̀ diʼ tì sɨm la ghə̀ tɨm kwùʼsə̀ viʼi və shwèʼ və və fʉ pfì pfwo a venə.”

Viʼi vyì a Yesò ə ntsuʼtə a viʼi ntɨm nə̀ wen

(Mak 3.13-19;Luk 6.12-16)

¹ Yesò ə nlu li ə dzàŋtə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə̀ wen sensə njʉ̀sə̀ bò, ə ku adyòʼ a vəwenə la vəwenə ə dzɨ̀mə̀ shìsə əzhwì ə byɨvə bè chʉʼʉ tənkyì tə kwaʼa, tò tətsèm. Ətentə ə diʼ təzhiʼ tə viʼi ntɨm a vyì. Wù ə mbi ə diʼ Simùn yi a və ə ndzàŋ nə̀ Bità, nə̀ lèmə̀ wen Andɨ̀lò; nə̀ Jems wenə lèmə̀ wen Joyn, ə vunə Zebedì; ³ a bè dìʼ Filib nə̀ Bàtòlòmiyà; nə̀ Tòmos nə̀ Matìyò a ghə̀ ə̀ tinə kənsè; a diʼ Jems ə wyè Alphùyùs nə̀ Tàdyes; ⁴ a bè dìʼ Simùn ə wu kənsɨmtə, nə̀ Judàs Iskalìyòt yi a ghə̀ nlu baʼlə Yesò.

Yesò ə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ ki kə a viʼi ntɨm nə̀ wen ne shwèʼ

(Mak 6.7-13;Luk 9.1-6)

⁵ Yesò ə nlu sə ə tɨm viʼi a venə njʉ̀sə̀ bò ə gàʼa a vəwenə la, “Kə ghə̀ŋ dyʉ̀ a əloʼ kətɨm; kə ghə̀ŋ dyʉ̀ a ntə̀ʼ Sàmalìyà no əmùʼ. ⁶ Ghə̀ŋ bòŋsə dyʉ̀ toʼ a viʼi Islel vyì a və diʼì alì to nə̀ byisə njɨ̀ sə lèsə. ⁷ Ghə̀ŋ dyʉ̀, ghə̀ŋ nə̀ shə̀ʼtə̀ la, əfòyn ə Nyìngòŋ ə boʼsə li. ⁸ Ghə̀ŋ ə shə̀ʼtə̀ ali, chʉʼʉ viʼi və kwaʼa və nə̀ vyi a və kiʼ kənsòtə̀, dzɨ̀mə̀ shisə əzhwì ə byɨvə. Wìʼ ə pfʉ, ghə̀ŋ lusə wen fa ə pfʉ. Ghə̀ŋ ə nkɨ la ghə̀ŋ kiʼ adyòʼ a ghenə to kədyàŋ, ghə̀ŋ dyʉ̀ ghə̀ŋ ə nè ənyʉ̀ na venə to kədyàŋ. ⁹ Ghə̀ŋ sə ə dyʉ̀, kə ghə̀ŋ we ə ko a kəmbò no fa mpfen. ¹⁰ Kə wìʼ ə lyɨ̀ kəmbò, kə wìʼ ə lyɨ̀ ndisə sə bò kò gwʉsə. Kə wìʼ ə lyɨ̀ mbàŋ ə nyamə. Və diʼ ə ntuʼmə nə̀ wù ə shyèʼ.

¹¹ “Ghə̀ŋ kwen a ntə̀ʼ kò ghə̀ tyetə kò ghə̀ ghoʼo, ghə̀ŋ kəŋ dyʉ̀ nə̀ wìʼ, a ghə̀ kiʼ ntsìnə̀ ə jùŋ ə mù tsi tò a wenə ə ngə̀ŋ əzaʼa fa zhʉ ghə̀ŋ be lù. ¹² Ghə̀ŋ kwen a wìʼ a ngə̀ŋ, ghə̀ŋ toŋtə viʼi vyì a və diʼ tsu ə gàʼa la, ‘Mbwaʼmə Nyìngòŋ ə ndiʼ a ghə̀ŋ.’ ¹³ Viʼi ngə̀ŋ a vyì ə mù shisə ghə̀ŋ a nkàyn, ə mbwaʼmə a kwen faŋ a vəwenə kətʉ; vəwenə faŋ kè shisə ghə̀ŋ a nkàyn ə mbwaʼmə a yi bwənə vi a ghə̀ŋ. ¹⁴ Ghə̀ŋ kwen a wìʼ ə ngə̀ŋ kò a ntə̀ʼ, viʼi vyi faŋ kè shisə ghə̀ŋ kò vəwenə faŋ kè zhʉ̀tə kənyʉ̀ ki a ghə̀ŋ gaʼa, ghə̀ŋ nə̀ sə lù, ghə̀ŋ bwen dzèm shəŋsə a vəwenə. ¹⁵ Ma gaʼa a ghə̀ŋ nəmwèʼè la à lu ə ndiʼ a kətsi kə nsoʼ ə̀ Nyìngòŋ, ə ngəʼ ndiʼ a viʼi ntə̀ʼ a vyì chò to ando ghə̀ ndiʼ a viʼi Sodòm nə̀ viʼi Gòmolyà.

Yesò ə shə̀ʼtə̀ a viʼi ntɨm ə̀ wen la və ne ə tsuʼ kəwʉ kə vəwenə

(Mak 13.9-13;Luk 21.12-17)

¹⁶ “Ghə̀ŋ ə kɨ la ma tɨmə ghə̀ŋ alə̀, ghə̀ŋ dìʼ ə dyʉ̀ ə ndiʼ to nə̀ byisə njɨ̀ a ntìntìn nyamsə kəbo. Kə diʼ la ghə̀ŋ kiʼ ə tofə to nə̀ zhusə alì bè mbwaʼmə to nə̀ làto. ¹⁷ Ghə̀ŋ tùʼmə̀. Və lu ghaʼ ku ghə̀ŋ la və soʼo bè ghòm ghə̀ŋ a vəwenə a loʼ soʼ nsoʼsə nə̀ a lo aloʼ ntsèntə̀sə vəwenə. ¹⁸ Və lu ghaʼ dyʉ̀ tomə ghə̀ŋ ashɨ ə viʼi və soʼ və nə̀ təfòyn tə byìʼì mo, ə ghə̀ŋ shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ ə mo a vəwenə ə bè shə̀ʼtə̀ a viʼi ətɨm. ¹⁹ Və ghaʼ ghə̀ŋ ali, kə ghə̀ŋ ə kaynə mbyì la ghə̀ŋ dyʉ̀ gàʼa la gho lo, kə ghə̀ŋ kayn no la ghə̀ŋ dyʉ̀ gàʼa ale, byìʼàndo ghə̀ŋ dyʉ̀ zaʼa tsu, ə və shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ ki kə a ghə̀ŋ a gàʼa. ²⁰ A ko ne laynsə gaʼa ə ghə̀ŋ, a ne ə gaʼa Kəzhwì kə Tìʼ ghə̀ŋ əcho fa ghə̀ŋ.

²¹ “Ətʉʼ a yi lu kwʉʼ, ə wìʼ ə ə̀ lyi lèmə̀ wen, ghə̀ ku la və zhwi, tìʼ ə lyi wàyn, ghə̀ ku la və zhwi. Vunə vətsenəvə lu ə nku və mpfi nə̀ və tìʼ ə bè ne və ə zhwilə vəwenə. ²² Viʼi lu ə bàynə̀ ghə̀ŋ tò və tsèm byìʼì mò, alì mu à wensə no ndo ə zaʼa kəmwetə, ghə̀ a bwoŋ. ²³ Və tsuʼ kəwʉ ə kəŋ a ntə̀ʼ, ghə̀ŋ nyɨŋ ə dyʉ̀ tò a ntə̀ʼ ə kədyàŋ. Ma gaʼa a ghə̀ŋ nəmwèʼè la ghə̀ŋ ko nè mwetə ə shwèʼè ghə̀ŋ a ntə̀ʼsə Islel sə tsèm kenla Wàyn Wìʼ ə bwənə li vi.

²⁴ “Gaʼa ko ghə̀ŋ kɨ la wàyndyə ə zizi kò ghə̀ lə chò ndìʼsə̀ wen, kɨ to la wù ə shyèʼ ko tɨmə ə chò tìʼ Shwèʼ. ²⁵ Kə kwʉʼ la wàyndyə ə zizi, ghə̀ ndìʼ to nə̀ ə ndìʼsə̀ wen, bè kwʉʼ la wù ə shyèʼ ə kuʼ kwʉʼ ə ndiʼ to nə̀ tìʼ Shwèʼ. Və sətsèn ə ndiʼ mù və toŋtə li tì ngə̀ŋ nə̀ zhiʼ ghə̀ byɨf a nə̀ Belzibùl, və lu toŋtə no viʼi ngə̀ŋ la gho?

Yesò ə shə̀ʼtə̀ wìʼ a və diʼ nfàynə̀ wen

(Luk 12.2-7)

²⁶ “Kə ghə̀ŋ be lə fàyn viʼi byìʼì ando kəfo ko diʼ a və chitə a və ko lə ŋoʼsə, kò və lyòmtə lyomtə a və lə faŋ kè kɨ. ²⁷ Ma nyoʼtə gàʼa kənyʉ̀ a ghə̀ŋ luwen, ghə̀ŋ lu gàʼ a ndayn a viʼi, ə tsèmtə tsèmtə, ghə̀ŋ lu fʉ soʼo a woŋ. ²⁸ Kə ghə̀ŋ ə fàyn viʼi vyì a və zi ə və zhwì toʼ kətsoʼ kəwen ə wìʼ, alì mu və zi ko və zhwi kəzhwì kə wen. Ghə̀ŋ nə̀ bòŋsə fàyn tò Nyìngòŋ. Ghə̀ kiʼ kədyòʼ ə byɨsə kəzhwì kə wìʼ nə̀ kətsoʼ kə wen a zhìʼ. ²⁹ Gaʼa ko və baʼlə mənkwaloʼ mbò to a fəkotə alə̀, alì fəmùʼ fə ko diʼ a fe zi fe zaʼa a nsè, a bwen tò la à kòŋ Tìʼ ghə̀ŋ, ə Nyìngòŋ? ³⁰ No nyɨŋsə kətʉ ghə̀ŋ no sətsèm diʼ mu, Nyìngòŋ taŋtəli. ³¹ Kə la diʼ la ghə̀ŋ ko kiʼ ə nə̀ fàynə kəfo byìʼì ando ghə̀ŋ kuʼmə chò mənkwaloʼ, mə ghoʼo tè ale.

(Luk 12.8-9)

³² “No ndò a ghə̀ byɨmə ashɨ ə viʼi la ghə̀ diʼ wù ə ghòm,no nkàyntə̀ mò lə byɨmə a Tìʼ ghom a kaŋ la ghə̀ diʼ wù ə ghòm. ³³ A sətsèn no ndo mo mò ashɨ ə viʼi, no nkàyntə̀ a mò lə̀ mo wen ashɨ ə Tìʼ ghom a kaŋ.

Yesò ə shə̀ʼtə̀ la yi vi nə̀ soynə

(Luk 12.51-53;14.26-27)

³⁴ “Kə ghə̀ŋ nə̀ kwòʼ la mà vi a nsè a shə̀ ə nè la viʼi ə tsi nə̀ mbwaʼmə. Ma ko vi nə̀ mbwaʼmə, mà bòŋsə vi ə nè la viʼi ə soynə. ³⁵ Mà vi ə nè la wàyn wùlɨm lu ə nsoynə tìʼ, vunə kyì soynə wenə vəmpfi və vəwenə, vəmpfi və lɨm soynə kyì vunə, kyì vunə soynə vəmpfi və lɨm. ³⁶ Viʼi kəbàyn wìʼ a mbi lu ə fʉ tò fa wen à ngə̀ŋ.

³⁷ “A kòŋ no ndo kòŋ tìʼ wen be nə̀ li wen chò to ando ghə̀ nkoŋə mò, mu ghə̀ ko kwʉʼ ə ndiʼ ndzɨ̀mtə̀ bàm ə̀ mò; à ə kòŋ no ndo kòŋ wàyn wen chò ando ghə̀ nkòŋə̀ mò, mu ghə̀ ə ko kwʉʼ ə ndiʼ ndzɨ̀mtə̀ bàm ə̀ mò. ³⁸ A wʉ̀sə no ndo ke bwèʼè kəntò kə wen ə dzɨ̀mtə̀ mò, ko ghə̀ lə kwʉʼ ə ndiʼ ndzɨ̀mtə̀ ghom. ³⁹ A mwòmsə no ndo ə tsi ə faŋ, ghə̀ a pfʉ; a pfʉ no ndo byìʼì mo, ə ghə̀ a tsi faŋ.

Yesò ə shə̀ʼtə̀ wìʼ yi a zì ghə̀ lə kiʼ ə mòʼtə̀

(Mak 9.41)

⁴⁰ “A tùʼmə̀ no ndo nə̀ ghə̀ŋ mu ghə̀ tùʼmə̀ nə̀ mo, à tuʼmə no ndo nə̀ mo, mu ghə̀ tùʼmə̀ nə̀ wìʼ yì a ghə̀ tɨmə mò. ⁴¹ A tùʼmə̀ no ndo nə̀ wìʼ byìʼì ando wìʼ a yi ə diʼ nshə̀ʼtə̀ Nyìngòŋ, ghə̀ a kiʼi əmòʼtə to nə̀ nshə̀ʼtə̀ Nyìngòŋ, à shisə tə ndo shisə wìʼ byìʼì ando wìʼ a yi ə diʼ ti akayn ashɨ ə Nyìngòŋ, ə ghə̀ a kiʼi əmòʼtə ə wù kənyʉ̀ kətɨməkə a yì. ⁴² Ma gaʼa a ghə̀ŋ nəmwèʼè la a ku no ndo ku te ndoŋ amù mə zhʉmə a wìʼ ə mùʼ a ntìntìn nə̀ vunə və tyətəvə venə byìʼì ando wàyn ə tyetə a yi ə diʼ ndzɨ̀mtə̀ bàm nə̀ mo, ghə̀ lə kiʼ əmòʼtə ə wen.”

Joyn tɨm viʼi ntɨm ə wen à Yesò

(Luk 7.18-35)

¹ Andìʼ ando Yesò mwètə̀ əziʼi ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀sə̀ bò, ghə̀ lù fa tsu sə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ be tyɨftə dyʉ̀ nə̀ viʼi a ntə̀ʼsə sətsensə a Galìlì.

² Andìʼ a zhʉ a Joyn wù ku à mù nzhʉ diʼ a mfɨŋ nyʉ̀ a wìʼ yì a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ ə̀ nè, ghə̀ tɨm ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen. Vəwenə dyʉ̀ ə bèm à wen la, ³ “A dìʼ wù yì a wù ndiʼi lu vì lì mu yès diʼi nkə̀ʼə̀ wù kədyàŋ lo”?

⁴ Yesò bwènsə̀ gàʼ à Vəwenə la, “Ghə̀ŋ bwènə̀ dyʉ̀ ə shə̀ʼtə̀ a Joyn nyʉ̀ a ghə̀ŋ zhʉ be yenə. ⁵ Nfyɨ̀f bwènsə̀ yenə shi, və ngesə̀ fwen jèʼè tò a nkàyn, viʼi kənsòtə̀ to, mpfʉ sə tʉ sə zhʉ shi, və bwènsə̀ lùsə̀ viʼi vəpfʉkəvə, be shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋ a viʼi a və femə. ⁶ Ghə̀ŋ be shə̀ʼtə̀ à Joyn la mbwaʼmə dìʼ a wìʼ yì a ghə̀ ko màʼà byɨmə wen yi a ghə̀ kiʼi à mò.”

⁷ Ando ndzɨ̀mtə̀sə bàm Joyn sə mbwènə̀ dyʉ̀, Yesò zìtə̀ sə gàʼà a nòyn viʼi vyi byìʼì Joyn, bèmə̀ la,“Ghə̀ŋ nlù dyʉ̀ a nse zɨm əyen ghò? Ghə̀ŋ nlù dyʉ̀ əyen ə fʉ kəgəŋ a fwof chò nə̀ʼə̀ mu? ⁸ Ghə̀ŋ nlu ədyʉ̀ yen no ghò? Əyen wìʼ a ghə̀ laf ə laf jùŋ ghə̀ mu? Jòʼ! Ghə̀ŋ kɨ la viʼi a və laf nkì laf ayi lu ntsi tò a ntuʼ. ⁹ Ghə̀ŋ shə̀ʼtə̀ li a mò la ghə̀ŋ nkəŋ dyʉ̀ ənè ghò lo, əyen nshə̀ʼtə̀ ghoʼ mu? Kə diʼ tò a lì. Mà gàʼ à ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ndyʉ̀ li yen wìʼ ghə̀ chò te nshə̀ʼtə̀ ghoʼo. ¹⁰ Joyn diʼ alə̀ a dìʼ wìʼ yì a və ə nyòʼo byìʼì wen a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, Yen a, ma lu tɨm wù ntɨm mò ghə̀ dyʉ̀ à wù a mbì ə shɨ̀tə̀ jì à wù. ¹¹ Mà gàʼà ghə̀ŋ nəmwèʼè la wìʼ ko təmə diʼ a nse a ghə̀ chò Joyn wù ku à Amù, alì wìʼ yì a ghə̀ diʼ bàm a soʼo Fòyn Nyìngòŋ ə chò wen. ¹² Soʼ Fòyn Nyìngòŋ kwi dyʉ̀ tò nə̀ mbì nə̀ kədyòʼ fa chʉʼ a Joyn wù ku à mù nzìtə̀ shyèʼ wen, viʼi kədyòʼ sòʼò wenə ghə̀. ¹³ Nshə̀ʼtə̀sə ghoʼkəsə no sətsèm nə̀ soʼo Mosìs ə ngaʼà li byìʼì soʼ Fòyn Nyìngòŋ mibu chʉʼ Joyn wù ku à mù sə vì. ¹⁴ Ghə̀ŋ sətsèn kòŋ əbyɨmə, ghə̀ŋ kɨ la Joyn ghèn dìʼ Elijà yì a və nlù gàʼ la ghə̀ a vì. ¹⁵ No ndò a ghə̀ kiʼi ə tiʼitiʼi, ghə̀ tùʼù zhʉtə.

¹⁶ “Ma lè zì mà shəʼmə viʼi mbyi layn ghèn no nə̀ ghò? Vəwenə diʼ tò nə̀ vunə a və demə a shi woŋ, vətsenəvə ŋwʉʼ dzàŋə̀ gàʼà à vəwenə la, ¹⁷ ‘Yès zhɨm li ndzàŋsə fwòməsə la ghə̀ŋ ben, kò ghə̀ŋ lə̀ ben, mbè zhɨm ndzàŋsə pfʉ la ghə̀ŋ di, kò ghə̀ŋ lə̀ dì.’ ¹⁸ Mà gàʼà a lì byìʼàndo Joyn wù ku à mù mvì sə zhɨ tetə̀, və gàʼ tò vətsèm la, Ghə̀ kìʼ kəzhwì kə byɨkə. ¹⁹ Wàyn Wìʼ nvi sə zhɨ bè nyʉ, və ngàʼ la ghə̀ yi a ghə̀ zhɨ chò, nyʉ chò be diʼ ndoŋ wenə̀ viʼi tinə kənsè bènə̀ viʼi və byɨvə vətsenvə! tè a lì tof Nyìngòŋ dìʼì la ghə̀ diʼ nəmwèʼè à viʼi a və dzɨ̀mtə̀ wenə ghə̀.”

Ntə̀ʼsə a və nko byɨmə Yesò tsu

(Luk 10.13-15)

²⁰ Viʼi ntə̀ʼ shìsə a Yesò ə nè nghoʼ nyʉ̀ kaynəvə tsu tyen la vəwenə kò kaʼsə tətyɨm tə vəwenə, Yesò mù sə ghàmə̀ vəwenə gàʼà la, ²¹ “Ngəʼ ghoʼo lu ndiʼ à ghə̀ŋ, viʼi Kòlazìn bènə̀ ghə̀ŋ viʼi Bèsaydà! A tu ndiʼ la nyʉ̀ kaynəvə a və nè a ghə̀ŋ lə̀ la və nè a viʼi Tayle nə̀ viʼi Sidòn, mu tʉʼʉ bwen a vəwenə pfʉʼʉ̀ kəbʉ kəchɨ à vəwenə təwen ə̀ mòʼ fənchì ə̀ kaʼsə tətyɨm tə vəwenə fa vəwenə a mbyɨsə. ²² Mà gàʼà à ghə̀ŋ la à lu ndiʼ a kətsi kə nsoʼ Nyìngòŋ, ngəʼ ndiʼ à ghə̀ŋ chò ando ghə̀ lu ndiʼ a viʼi Tayle bènə̀ Sidòn. ²³ A ghə̀ŋ viʼi Kabanùm, ghə̀ŋ ə kwòʼtə̀ la Nyìngòŋ lu kuʼsə ghə̀ŋ, ə ghə̀ŋ kuʼ zaʼa a kàŋ mu? Kə ko diʼ a lì. Ghə̀ lu mòʼ ghə̀ŋ a sem zhìʼ byɨghə. A tu ndiʼ la nyʉ̀ kaynə venə a mà nè à ghə̀ŋ lə, la mà ə nè à viʼi ntə̀ʼ Sodòm, mu vəwenə bù dìʼ əzaʼa fa layn. ²⁴ Mà gàʼà ghə̀ŋ la, a lu ndiʼ a kətsi kə nsoʼ, Nyìngòŋ dìʼ kusə nshinsə a viʼi Sodòm chò ando ghə̀ lu dìʼ a ghə̀ŋ.”

Yesò gàʼ la viʼi vi à wen ə kiʼi nzhʉ̀tə

(Luk 10.21-22)

²⁵ A zhʉ ayì Yesò lù ə̀ jɨ̀m à Tìʼ wen la, “Tìʼ ghom, Bobo a wù soʼo kaŋ nə̀ nse, mà ku kəzòŋ à wù byìʼàndo wu lyomtə li nyʉ̀ venə fa viʼi vyì a vəwenə kwòʼtə la vəwenə tofə alì ə dìʼ à viʼi a və dìʼì anə̀ vunə və bwaʼvə. ²⁶ Nəmwèʼè a Tìʼ, àdìʼ byìʼì bòŋ tyɨm ə wù a wù kòŋ ənè alə̀.”

²⁷ Yesò bè gàʼ à viʼi la, “Tìʼ ghom ə ku li tofə nyʉ̀ tsèm à mò. Wìʼ zì kò ghə̀ lə̀ kɨ̀ wàyn à bwen tò tìʼ wen, kò a ndiʼ la wìʼ zì ghə̀ kɨ tìʼ a bwen tò wàyn bènə̀ viʼi vyi a wàyn kòŋə̀ ə shə̀ʼtə̀ à vəwenə.

²⁸ “Ghə̀ŋ vi a ghə̀ŋ byèʼè ngəʼsə be shyèʼ mbwaʼkə, ghə̀ŋ vi à mò a mà ne ghə̀ŋ zhʉ̀tə. ²⁹ Ghə̀ŋ lyɨ jì shomsə, bè ziʼi ntsìnə̀ ghom byìʼàndo mà bwaʼmə be kiʼi shiʼsə wèn. Ghə̀ŋ sətsèn nè a lì, ghə̀ŋ a kiʼi nzhʉ̀tə à ghə̀ŋ a tətyɨm. ³⁰ Ji shomsə bwaʼmə ə ghə̀ŋ ghaʼ. Kəfo kì a ma ku la ghə̀ŋ byèʼè ko dìʼì.”

Və Falàsi vətsenvə bèm kənyʉ̀ kùmə̀ kətsi kəzhʉtəkə Vəjew

(Mak 2.23-28;Luk 6.1-5)

¹ Tʉʼ layn a kətsi kəzhʉtəkə kətsenkə, Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə nchò fa sɨm ə asaŋ dyə tsenghə jɨ̀ŋ sə zafə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen, vəwenə sə kwàʼtə̀ tʉ asaŋ vi pfiʼi ashɨ yi. ² Və Falàsi vətsenvə nè yen sə gàʼà à Yesò la, “Yen kənyʉ̀ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wù sə nè a kətsi kəzhʉtəkə a, soʼo yes ə ko byɨmə a lì.”

³ Yesò bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ko təmə̀ dzàŋ əzhʉ kənyʉ̀ kì a fòyn Devìt ə ne ando jɨ̀ŋ nzafə wen wenə viʼi wenə? ⁴ Ghə̀ ndyʉ̀ kwèn a ngə̀ŋ Nyìngòŋ wenə̀ viʼi wen vi ə̀ lyɨ̀ kəbayn a və moʼò Nyìngòŋ tsu ə̀ zhɨ, à diʼ mu soʼ ndìʼ la à zhɨ tò vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ⁵ Ghə̀ŋ ko dzàŋ əzhʉ ando soʼ Mosìs bè gàʼà la no kətsi kəzhʉtəkə kə kò a kə mvì, vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə shyèʼè kwaʼa soʼ yi a ghə̀ kùmə̀ kətsi akì, alì kò kə ndiʼ la vəwenə ne li kənyʉ̀ kə byɨkə kətsenkə. ⁶ Mà gàʼà à ghə̀ŋ la, kənyʉ̀ kə diʼ a shèn a kə ghoʼo chò kənyʉ̀ kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo. ⁷ Ghə̀ŋ tu kɨ kənyʉ̀ a kəshi kə ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ kènkə gàʼà la, Mà kòŋ la ghə̀ŋ nkusə nshinsə à viʼi chò nyamsə a ghə̀ŋ shələ̀ à mò. Mu ghə̀ŋ ko gàʼà la viʼi ne li kənyʉ̀ kə byɨkə ko ndiʼ la vəwenə ne li. ⁸ Wàyn wìʼ kìʼ àdyoʼ əgàʼ kənyʉ̀ a və zì və ne a kətsi kəzhʉtəkə.”

Yesò chʉʼ kwoŋ wìʼ a ghə̀ mpfʉ

(Mak 3.1-6;Luk 6.6-11)

⁹ Yesò nè gàʼ mwètə̀ a lì ə̀ lù fa kəshi ayì ə̀ dyʉ̀ kwèn a ngə̀ŋ ntsèntə̀ vəwenə tsen, ¹⁰ wutsen diʼ tsu mu kwoŋ wen tsenghə pfʉ li. Viʼi vətsenvə sə kəŋ jì ə ghàm Yesò mù bèm à wen la, “Soʼ lè byɨmə la və chʉʼ wìʼ a kətsi kəzhʉtəkə mu ghə̀ ko byɨmə lo?”

¹¹ Yesò bwènsə̀ bèm à vəwenə la, “Wìʼ fa ghə̀ŋ lè yi nkiʼ byi wen, ghə̀ fəŋ a nkwòŋ a kətsi kəzhʉtəkə ghə̀ à faŋ ke shìsə̀ fa tsu a?. ¹² Wìʼ chò byi. Kə lə dìʼì la soʼ vəghəŋ byɨmə la wìʼ ne njùŋ a kətsi kəzhʉtəkə.” ¹³ Yesò mù gàʼ à wìʼ ayì la,“Nàʼsə kwoŋ wu.”

Wìʼ ayì nàʼtə̀, no a zhʉ̀ kò, kwoŋ ayi to bè sə diʼ to nə̀ tsenghə yi. ¹⁴ Və Falàsi vi lù fʉ̀kə̀ mù dyʉ̀ sə baʼtə̀ jisə əzhwi Yesò.

Ntsìnə̀ wù shyèʼ a Nyìngòŋ ntsuʼù

¹⁵ Yesò nè kɨ̀ kənyʉ̀ a viʼi Falàsi mbaʼtə̀ ənè nə̀ wen, ə̀ lù fa kəshi ayì. Ngwàʼà wìʼ boʼsə wen, ghə̀ chʉʼ viʼi a və nkwaʼkə̀ fà vəwenə a ntìntìn no vətsèm, ¹⁶ ə̀ tènsə a vəwenə la kə vəwenə à shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ byìʼì yì a wìʼ. ¹⁷ Ghə̀ ə̀ nè a lì ndi nè la kənyʉ̀ a Nyìngòŋ ngaʼà chòsə̀ fà nshə̀ʼtə̀ Azayà ndiʼ nəmwèʼè la, ¹⁸ “Ghèn dìʼ wìʼ yì a mà tsuʼ li la ghə̀ shyèʼ à mò. Mà kòŋ wen, ghə̀ nè mà saŋlə̀. Mà a ku kəzhwì kom à wen ə ghə̀ nshə̀ʼtə̀ à viʼi tɨm ando mà a soʼ viʼi a ji tɨmə. ¹⁹ Ghə̀ ko lə soʼtə̀ kənyʉ̀ wenə̀ wìʼ ko kəŋkə̀ wìʼ, wìʼ ko lə zhʉ gɨ̀ wen a nfò jì. ²⁰ Ghə̀ lu nlutə̀ nə̀ viʼi a və bwaʼa kò a ndiʼ la ghə̀ lu ə nyàblə̀ nə̀ viʼi a və ko kiʼ ngyàmtə̀. Ghə̀ a ə nè tò a lì əzaʼa fa zhʉ a ghə̀ a temə ghoŋ wenə̀ mbi ə zhɨ ə mu ghʉ soʼ tɨməghə. ²¹ Viʼi təloʼ tə mbi no tətsèm lu nki tò wen la ghə̀ bwòŋsə vəwenə.”

Viʼi Falàsi sə̀ gàʼà la Yesò shi kədyòʼ fà fòyn zhwì byɨvə

(Mak 3.20-30;Luk 11.14-23)

²² Viʼi vətsenvə mù vì nə̀ wìʼ à Yesò mu kəzhwì kə byɨkə ne li kò ghə̀ lù ə nyenə shi kènla ghə̀ gàʼà. Yesò chʉʼ wìʼ ayì ghə̀ sə̀ bwènsə̀ yenə shi be gàʼà. ²³ No viʼi vətsèm a və ndiʼì tsu sə diʼ nə̀ kaynə ə̀ bèm la, “Wù lè gaʼa ghèn ko diʼ wàyn fòyn Devìt a vəghəŋ tə nkə̀ʼtə̀ lì a?.”

²⁴ Viʼi Falàsi zhʉ kənyʉ̀ akì mù sə gàʼà la, “A ku fòyn zhwì byɨvə a dìʼì Belzibùl ku kədyòʼ à wen la ghə̀ ndzɨ̀mə̀ shìsə̀ zhwi byɨvə avenə.”

²⁵ Yesò kɨ kwoʼtə vəwenə mù gàʼ à vəwenə la, “No loʼ kò a viʼi vi kiʼ kəngə̀sə̀ à vəwenə a ntìntìn be soynə təwen tə vəwenə mu loʼ ayi a fəŋ. A be ndiʼ viʼi ntə̀ʼ ko kò viʼi ngwaʼa ngə̀ŋ ko a vəwenə kiʼ kəngə̀sə̀ à vəwenə a ntìntìn be soynə təwen tə vəwenə mu ntə̀ʼ ayì ko ngwaʼa ngə̀ŋ ayi ne fəŋ. ²⁶ Satan lè mù sətsèn ndzɨ̀mə̀ shìsə̀ tò wù wen mu kə lì dìʼ la ghə̀ soynə tò wenə wen, soʼo fòn wen ke à tɨ̀mə ale?. ²⁷ La mà lè sətsèn ndzɨ̀mə̀ shìsə̀ zhwì byɨvə nə̀ kədyòʼ mu à kù Belzibùl à mò, viʼi vəŋə sə dzɨ̀mə̀ shìsə̀ mu à kù ndo ku àdyoʼ à vəwenə a? A ne dìʼ tò viʼi vəŋə avenə la ghə̀ŋ ə le li kənyʉ̀. ²⁸ A bòŋsə̀ ku kəzhwì kə Nyìngòŋ ku kədyòʼ la mà ndzɨ̀mə̀ shìsə̀ zhwì byɨvə avenə. Kə lì dìʼì la soʼo Nyìngòŋ vi li à ghə̀ŋ.

²⁹ “Ghə̀ŋ diʼi kwòʼtə̀ la, wìʼ zì ghə̀ kwen a ngə̀ŋ wù kədyòʼ ə̀ ghaʼa shi fo wen, à bwen la ghə̀ ghaʼ li wù kədyòʼ ayì ə nkwiʼ a mbì mi lo? Ghə̀ diʼi nè a lì, ə mu tsòŋ ngə̀ŋ wen.

³⁰ “Ghə̀ŋ kɨ la, wìʼ a ghə̀ ko diʼ à mò a bàm, ə lì soynə mò. Wìʼ a ghə̀ fàŋ ke ngyàmtə̀ mò ə tsèntə̀ mu ghə̀ lì sàsə̀ sàsə̀. ³¹ A dìʼ byìʼì alə̀ a ma gàʼà à ghə̀ŋ la, Nyìngòŋ zì ghə̀ maʼa no tè mbyɨ kò a wìʼ ne à wutsen kò a ghə̀ ne à Nyìngòŋ, alì mu no ndò sətsèn nè mbyɨ à kəzhwì kəŋwoʼəkə, kò Nyìngòŋ lù màʼà mbyɨ wen ayì. ³² No ndò a ghə̀ gàʼà kənyʉ̀ kə byɨkə byìʼì Wàyn Wìʼ, mu Nyìngòŋ zì ghə̀ maʼa mbyɨ wen ayì alì mu wìʼ sətsèn gàʼ kənyʉ̀ kə byɨkə byìʼì kəzhwì kəŋwoʼəkə, kò Nyìngòŋ lù bè màʼà mbyɨ wen no tè a kəlyɨŋ kèn kò a kəlyɨŋ a kə lu vì.”

Və nə̀ kɨ nki fəkòʼ tò fà yì ashɨ

(Luk 6.42-45)

³³ Yesò bè ziʼì la, “Wù sətsèn lyɨ̀ la ashɨ fəkòʼ diʼ à jùŋə ghə̀ mu wù diʼi be lyɨ̀ la fəkòʼ a fìfə diʼ fə jùŋfə, ə̀ lyɨ̀ la ashɨ fəkòʼ diʼ à byɨghə mu wù diʼi be lyɨ̀ la fəkòʼ a fìfə diʼ fə byɨfə, byìʼàndo və nə̀ nkɨ fəkòʼ tò fà yì ashɨ. ³⁴ Ghə̀ŋ zhusə byɨsə sènsə, kənyʉ̀ kə jùŋkə ko zì kə fʉ̀ fà ghə̀ŋ a chʉ̀ byìʼàndo ghə̀ŋ dìʼ viʼi və byɨvə. Gɨ̀ chʉ̀ dìʼ alə̀ gàʼà tò kənyʉ̀ a kə fʉ̀ fa tyɨm mu ghə̀ lwin li nə̀ nki nyʉ̀ a vyi. ³⁵ Wu jùŋ ə̀ fʉ̀sə̀ tò njùŋ fa tì nyʉ̀ jùŋ və vi a ghə̀ baʼtə̀ ə̀ ghʉ à wen a tyɨm. Wu byɨ fʉ̀sə̀ tò mbyɨ fa tì mbyɨsə shì a sə diʼ mu ghə̀ baʼtə li ə ghʉ à wen a tyɨm.

³⁶ “Mà gàʼà à ghə̀ŋ la, à lu ndiʼ a kətsi kə nsoʼ Nyìngòŋ, no ndò lu shə̀ʼtə̀ chʉ wen byìʼì no məghò a ghə̀ ntɨmə li gàʼ a ghə̀ nko diʼ gàʼ. ³⁷ Ghə̀ŋ lu zhɨ nsoʼ ko bvʉ̀ nsoʼ tò fa kənyʉ̀ a ghə̀ŋ lu gàʼ.”

Və sə̀ bèmə̀ əyen kənyʉ̀ kə kaynəkə

(Mak 8.11-12;Luk 11.29-32)

³⁸ Ndìʼsə̀sə təsoʼ sətsensə bènə̀ viʼi Falàsi vətsenvə gàʼ à Yesò la, “Ndìʼsə̀, dìʼi nchwi à yès ədìʼ la wù lù fà Nyìngòŋ.”

³⁹ Yesò bwènsə̀ gàʼ la, “viʼi mbyi layn ə nè nyʉ̀ byɨvə kò və lə̀ nghʉ tətyɨm tə vəwenə à Nyìngòŋ mù sə bèmə̀ nchwi. Ghə̀ŋ ko a yen ə nchwi tsen a bwen tò nchwi nshə̀ʼtə̀ ə Jonà. ⁴⁰ Ando Jonà ntsi mətsi ntaʼ a bèmə̀ shʉ̀, a dìʼi ndə̀ŋndəŋ ando Wàyn Wìʼ ne pfʉ ə tsi mətsi ntaʼ a tì nse mibu lù. ⁴¹ A lu ndiʼ a kətsi kə nsoʼ, viʼi Nenivè tɨmə a kəshi kə nsoʼ Nyìngòŋ nghàmə̀ viʼi kəlyɨŋ kènkə byìʼàndo vəwenə nzhʉ li ziʼi Jonà ə̀ kaʼsə tətyɨm tə vəwenə fà vəwenə a mbyɨsə. Kəlyɨŋ kènkə sə kiʼ wù luwèn, ghə̀ chò Jonà alì kò ghə̀ŋ lù nkaʼsə̀ tətyɨm təŋtə fà ghə̀ŋ a mbyɨsə. ⁴² A lu ndiʼ a kətsi kə nsoʼ Nyìngòŋ, fòn ə wùwì a ghə̀ nsoʼ li shə təloʼ tèn, lu tɨmə ə ghàm viʼi kəlyɨŋ kə luwèn byìʼàndo ghə̀ nlu fà wen a loʼ ə̀ jèʼ kəghaf kə mbi əvì zhʉtə ziʼi tof fòyn Sòlomùyn, alì wìʼ dìʼ a shə̀ luwèn a ghə̀ chò fòyn Sòlomùyn, kò ghə̀ŋ lù zhʉtə ziʼi wen.”

Məbwènə̀ vì kəzhwì kə byɨkə

(Luk 11.24-26)

⁴³ “A nə̀ ndiʼ a zhʉ a kəzhwì kə byɨkə fʉ fà wìʼ a wèn, kə dyʉ̀ sə jèʼè fa nse zɨm no tsèm kəŋ kəshi əzhʉ̀tə̀ tsu ə sətsèn kə faŋ ke yen, ⁴⁴ kə bwènə̀ gàʼ à wen a wèn la, ‘Mà a bwènə̀ dyʉ̀ tò a mo a ngə̀ŋ yì a mà tə̀ fʉ̀ fa tsu lì.’ A sətsèn kə nè gàʼ a lì sə bwènə̀ dyʉ̀ ə̀ yen ngə̀ŋ ayì ghə̀ ndiʼ tò zɨm mu və zhèsə̀ li ə̀ nshɨtə, ⁴⁵ kə bwènə̀ dyʉ̀ lyɨ̀ zhwì byɨvə tsenəvə sòmbo, və fàynsə̀ chò kəwenkə, və tsèntə̀ vì sə tsi a wèn wìʼ ayì. Kə nè lyɨ̀ kəshi a lì, wìʼ ayì sə fàynsə̀ chò ando ghə̀ tə ndiʼ fa mbì. A dìʼ tò alə̀ a kə lə ndiʼ à viʼi və byɨvə kəlyɨŋ kə luwèn.”

Yesò shə̀ʼtə̀ lì wen bènə̀ vəlèmə̀ və wen

(Mak 3.31-35;Luk 8.19-21)

⁴⁶ Yesò mbu gàʼà à tənòyn tə viʼi a vyi a tə njèʼè fa wen a bàm, lì wen bènə̀ vəlèmə̀ və wen vì ə̀ tɨmə a kəbəŋ sə kəŋ jì əgàʼ à wen. ⁴⁷ Wutsen fa ntìntìn nòyn ayì gàʼ à wen la, “Lì wù wenə̀ vəlèmə̀ vyə ti a kəbəŋ kəŋ gàʼ à wù.”

⁴⁸ Yesò bèm à wen la, “Lì ghom dìʼ ndò, vəlèmə̀ vwomə diʼ vəndo?” ⁴⁹ Ghə̀ bèm a lì ə sùʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ gàʼ la, “Lì ghom bènə̀ vəlèmə̀ vwomə diʼ viʼi venə. ⁵⁰ No ndò a ghə̀ nè kənyʉ̀ kì a Tìʼ ghom a kàŋ kəŋə mu ghə̀ dìʼ lèmə̀ ghom wùlɨm, diʼ lèmə̀ ghom wùwì be diʼ lì ghom.”

Yesò mò ngàyn kùmə̀ tì sɨ̀m

(Mak 4.1-9;Luk 8.4-8)

¹ Tò a kətsi ayì Yesò fʉ̀ fa ngə̀ŋ dyʉ̀ ŋwʉʼʉ a mbyɨ̀ mo sə ziʼi viʼi. ² Viʼi no vəghoʼo vì tɨ̀mə kaʼa wen. Ghə̀ yen a lì ə̀ kwen dyʉ̀ ə̀ ŋwʉʼʉ ati nkànuʼ viʼi a vyi tɨmə a mbyɨ̀ à mù. ³ Ghə̀ shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ no ghoʼo à vəwenə tò a ngàynsə. Ghə̀ zìtə̀ nə̀ ghèn la,

“Wutsen nlù fʉ̀ əmoʼ ngwàʼ wen. ⁴ Ghə̀ sə mòʼò ashɨ tsenghə fəŋkə a kəghʉ̀ kə ji mənyin vì tsɨ̀ftə ə̀ pfiʼ no a tsèm. ⁵ Ashɨ à tsenghə fəŋkə a təwu a nse nko ghoʼtə tsu ə̀ zàŋsə̀ fʉ̀. ⁶ Chwìchwì bayn nyùʼ ngwàʼsə fo a shìsə byìʼàndo aghaŋ a yi nko təmə̀ dyʉ̀ a nse. Ngwàʼ a shìsə mù zɨm. ⁷ Ashɨ à tsenghə fəŋkə a moʼsə ndzoŋsə. Ne kùʼ tsu ndzoŋsə a shìsə kuʼ wenə̀ ngwàʼsə a shìsə a muʼu ə̀ tàʼsə̀ ko sə lə̀ kwi. ⁸ Ashɨ à tsenghə fəŋkə a nse jùŋ ə̀ kwi fosə no a nkàyn ə̀ bi, zaŋsə tsenəvə nkiʼi asaŋ tsu wum, tsenəvə kiʼ asaŋ ntʉfə, tsenəvə kiʼ asaŋ à taʼ”.

⁹ Yesò mwètə̀ mò ngàyn a ghèn mù gàʼ la, “No ndò a ghə̀ kiʼi tiʼitiʼi ghə̀ tùʼù zhʉtə.”

Yesò shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a ghə̀ ngàʼà a ngàynsə byìʼì kəwenkə

(Mak 4.10-12;Luk 8.9-10)

¹⁰ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə kwentə dyʉ̀ boʼsə wen ə̀ bèm la, “Byìʼì ghò a wu gàʼà a viʼi a ngàynsə a?”

¹¹ Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, Nyìngòŋ ku li tof à ghə̀ŋ la ghə̀ŋ nzhʉ kɨ nyʉ̀ lyomtəvə vi a və diʼì byìʼì soʼo fòyn wen alì kò a ndiʼ la ghə̀ ku li à vəwenə. ¹² Ghə̀ŋ kɨ la no ndò a ghə̀ sə kiʼì kəfo və a ku kwʉ̀ʼsə̀ à wen ndi ghə̀ ntùʼtə̀ kiʼ alì no ndò a ghə̀ ko kiʼì kəfo və a shì tè kətyetə kì a ghə̀ kiʼì lì. ¹³ Mà gàʼà à vəwenə a ngàynsə alə̀ byìʼàndo vəwenə ki shi kò vəwenə lu nyenə, zhʉ nyʉ̀ a lì kò vəwenə lu nkɨ la və gàʼà la ghò lo. ¹⁴ Ntɨm ə Nyìngòŋ yì a nshə̀ʼtə̀ Azayà nlù shə̀ʼtə̀ kwʉʼ li a vəwenə la ghə̀ŋ lu nzhʉ nyʉ̀ tò zhʉ alì kò ghə̀ŋ lu nkɨ, ki shi tò ki alì kò ghə̀ŋ lù nyenə kəfo. ¹⁵ Viʼi venə dìʼ mu tətof tə vəwenə tə bwaʼli. Vəwenə shwintə li tiʼitiʼi vəwenə be nchiʼtə ashɨ vəwenə, à bwen a lì mu tiʼitiʼi vəwenə zhʉ kɨ nyʉ̀ ashɨ vəwenə be yenə shi a zhʉ ayì vəwenə bwenə vì à mò mà chʉʼ vəwenə.

¹⁶ Yesò gàʼ a lì mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Njùŋ dìʼ a ghə̀ŋ byìʼàndo ghə̀ŋ kìʼ ashɨ əyen shi be kìʼ tiʼitiʼi əzhʉ kɨ nyʉ̀ vyi a və gàʼà lì. ¹⁷ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la nshə̀ʼtə̀sə sə ghoʼkəsə bènə̀ viʼi nyʉ̀ tɨməvə diʼ no vəghoʼo a və nlu li sə kòŋ əyen nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ yenə be kòŋ əzhʉ nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ zhʉ alì kò vəwenə lù yen ko zhʉ.”

Yesò shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a ngàyn Tì sɨ̀m dìʼì

(Mak 4.13-20;Luk 8.11-15)

¹⁸ Yesò bè gàʼ la, “Ghə̀ŋ zhʉtə lì kənyʉ̀ kì a ngàyn Tì sɨ̀m ziʼì à ghə̀ŋ. ¹⁹ Viʼi vi a və zhʉ ntɨm kùmə̀ soʼ Fòyn Nyìngòŋ kò və lù nkɨ dìʼ to nə̀ ashɨ ngwàʼ yi a ghə̀ fəŋkə a kəghʉ̀ kə ji lì vəwenə zhʉ Deblə̀ vì soʼ lu nə̀ kəwenkə fà vəwenə a tətyɨm. ²⁰ Wìʼ yì a ghə̀ zhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ ghə̀ zàŋsə byɨmə tò byɨmə nə̀ saŋlə ghə̀ dìʼ to nə̀ ngwàʼ yì a ghə̀ fəŋkə a təwu lì. ²¹ Wìʼ yì a ghə̀ zhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, kò kə lə kiʼi aghaŋ, ghə̀ byɨmə to fəntemnə̀ fə zhʉ. Ngəʼ nè vì ko və tsuʼ aghʉ wen byìʼì gaʼa Nyìngòŋ no a zhʉ̀ kò ghə̀ fəŋ fa wen a byɨmə. ²² Ngwaʼa tsen yì a ghə̀ mfəŋkə a tì ndzoŋsə lì dìʼ to nə̀ wìʼ yì a ghə̀ zhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, ngəʼsə kwi nse a shə̀ bè nə̀ kòŋə əkiʼi ə ghoʼ tàʼsə kənyʉ̀ akì la kə kə kumə ashɨ a wen a ntsìnə̀. ²³ Ngwaʼa tsen yì a ghə̀ mfəŋkə a nse jùŋ dìʼ to nə̀ viʼi vyi a və zhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ ə nkɨ kənyʉ̀ kì a kə gàʼà. Kə kumə ashɨ ghoʼoghə a ntsìnə̀sə viʼi vətsenvə ə̀ kumə ashɨ tyetəghə a ntsìnə̀sə vətsenvə.”

Yesò mò ngàyn kùmə̀ kəfʉ̀ʼ

²⁴ Yesò bè mò ngàyn tsen a vəwenə la, “Soʼo foynə Nyìngòŋ diʼ to nə̀ wìʼ a ghə̀ nlù mòʼ ngwàʼa jùŋ a wen a sɨm. ²⁵ Tʉʼ lə jɨ kətsi kətsenkə viʼi beynkə no vətsèm, wù kəbàyn ə wen tsen nyoʼtə dyʉ̀ wè kəfʉ̀ʼ tsu, mù lù. ²⁶ No tʉʼ kò asaŋ ayi mfʉ kwi sə mfosə̀ kəfʉ̀ʼ akì bè kuʼ. ²⁷ Viʼi shyèʼ ti sɨ̀m ayì bèm à wen la, Tìʼ, gàʼa kò wù tə̀ mòʼ tò ngwàʼ asaŋ jùŋə à wu a sɨm ghèn, nki kəfʉ̀ʼ ghenə tsu lè dìʼ mu kə lù fa fe? ²⁸ Wìʼ ayì gàʼ la, ‘kənyʉ̀ a kènkə nè tò wù kəbàyn mò tsen. Viʼi shyèʼ wen a vyi bèm à wen la, Yès dyʉ̀ ə̀ sulə kəfʉ̀ʼ akì?’ ²⁹ Wìʼ ayì bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, Jòʼ, kə ghə̀ŋ a su luwèn byìʼàndo ghə̀ŋ zì ghə̀ŋ dyʉ̀ sə nsulə, ə̀ ntsuʼtə boʼsə wenə asaŋə. ³⁰ Ghə̀ŋ ghʉsə asaŋ ayi nkwi tò a tì kəfʉ̀ʼ əzaʼa fa kətsi a və a fʉ əpfì. A lu ndiʼ a kətsi ayì mà gàʼ à viʼi və pfi və la vəwenə tsuʼ kəfʉ̀ʼ akì a mbì ə̀ kwìʼ a gə̀sə̀ və nè nyùʼ ə mù pfì asaŋ ayi pfwo ghʉ̀ à mò a kàŋ.”

Yesò mò ngàyn kùmə̀ shɨ fəkòʼ fə mostàd

(Mak 4.30-32;Luk 13.18-19)

³¹ Yesò bè mò ngàyn tsen à vəwenə la, “Soʼo Fòyn Nyìngòŋ diʼ tò nə̀ shɨ fəkòʼ fə mostàd, a wìʼ nwe à wen a sɨm fə sə kwi. ³² A nə̀ ndiʼ a zhʉ a və we fəkòʼ a fènfə, shɨ yi tyetə chò no ghò ayì alì ghə̀ nè kwi kuʼ fəkòʼ fi sə ghoʼo chò no nkòʼ ntsèm. Mənyin mù sə vì bwomə təlòʼ tə vəwenə ayi a tətam.”

Yesò mò ngàyn kùmə̀ fəshɨ̀ŋ

(Luk 13.20-21)

³³ Yesò be mò ngàyn tsen à vəwenə la, “Soʼo Fòyn Nyìngòŋ diʼ tò nə̀ fəshɨ̀ŋ a wùwì nè ghə̀ lyɨ̀ wè a tì kəbayn no kə ghoʼo la kə kuʼ ə sə fɨ̀ŋə̀ əzaʼa fa zhʉ a kə a kuʼ no kətsèm.”

³⁴ Yesò nziʼi nyʉ̀ avenə no tsèm a viʼi tò a ngàynsə, ghə̀ ko nshə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ à vəwenə no kə mùʼ kènla ghə̀ mò a ngàyn. ³⁵ Ghə̀ ə̀ nè alə̀ ndi nè la nyʉ̀ vyi a Nyìngòŋ ngaʼà chò fà nshə̀ʼtə̀ ghoʼo ndiʼ nəmwèʼè la, “Mà lu ngàʼà à vəwenə a ngàynsə. Mà lu nshə̀ʼtə̀ nyʉ̀ à vəwenə a wìʼ nko ntɨmə̀ kɨ no fa tʉʼ a və nshɨtə mbi.”

Yesò shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a ngàyn kəfʉ̀ʼ yì ngàʼà

³⁶ Andìʼ a zhʉ a Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ moʼtə li nòyn viʼi ə̀ bwènə̀ kwen a ngə̀ŋ, vəwenə gàʼ à wen la ghə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a ngàyn ə̀ kəfʉ̀ʼ yì ziʼi.

³⁷ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Wìʼ yì a ghə̀ nwe ngwàʼ jùŋə lì diʼ Wàyn Wìʼ. ³⁸ Sɨm yi diʼ mbi, ngwàʼ jùŋə yì diʼ viʼi vyi a və diʼi a ti Soʼo Fòyn Nyìngòŋ, kəfʉ̀ kì diʼ viʼi vyi a və diʼì a ti soʼ Deblə̀. ³⁹ Wù kəbàyn yì a ghə̀ nwe kəfʉ̀ʼ kì diʼ Deblə̀, zhʉ məpfì diʼ kənsèsə̀ kə mbi, viʼi a və pfì dìʼ ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ⁴⁰ Ando və ne zhùŋtə̀ kəfʉ̀ʼ a sɨm və nyùʼù àdìʼ tò a lì a və lu nè a viʼi avenə a kənsèsə̀ kə mbi. ⁴¹ Wàyn Wìʼ lu tɨm ntsɨ̀ŋsə wen ə sə fʉ vì ə tsèntə̀ shìsə̀ viʼi vyi a və nè la viʼi ne mbyɨ bènə̀ viʼi vì a və nè mbyɨ fà wen Soʼ fòyn, ⁴² ə̀ mòʼ vəwenə a kəshi kə zhìʼ ə vəwenə nlyuŋlyuŋ dì be pfiʼi asoŋ. ⁴³ Viʼi kənyʉ̀ kə tɨməkə lu mbaynə a tʉʼ ayì tò nə̀ chʉzhʉ a kəshi kə fòyn Tìʼ vəwenə. No ndò a ghə̀ kiʼi tiʼitiʼi ghə̀ tuʼù zhʉtə.”

Yesò mò ngàyn kùmə̀ ghoʼ

⁴⁴ Yesò gàʼ la, “Soʼ Fòyn Nyìngòŋ diʼ tò nə̀ ghoʼ tsenghə a wìʼ ndyʉ̀ kwʉ̀ʼ a sɨm a və nwè ə̀ lyòmtə̀ tsu, ə bwènə̀ pfwo, kənyʉ̀ ki sə fwomə à wen a wèn no nànto, ghə̀ dyʉ̀ ə̀ baʼlə no ghò ayì a ghə̀ nkiʼi ə̀ vì zen sɨm ayi.”

⁴⁵ Soʼ Fòyn Nyìngòŋ be diʼ to nə̀ wù mbàʼànkùm a ghə̀ njèʼè kəŋə təfo tə jùŋtə. ⁴⁶ Zhʉ a ghə̀ yenə ashɨ fo tsenghə a ghə̀ bòŋə̀ no a nkàyn, ghə̀ bwènə̀ pfwo ə̀ baʼlə no ghò a ghə̀ nkiʼi ə̀ dyʉ̀ zen.

Yesò mò ngàyn kùmə̀ fəlàm

⁴⁷ Soʼ fòn Nyìngòŋ bè dìʼ tò nə̀ fəlàm a wìʼ mòʼò à mù ə tənkì tə shʉsə tə kwen tsu tò tətsèm, ⁴⁸ fə nè lwin, viʼi vyi a və ku shʉsə gùfə̀ shìsə̀ a bàm sə tetə̀ shʉsə jùŋəsə we a vəwenə nkyèsə, màʼà sə byɨsə. ⁴⁹ Kə lu ndiʼ tò a lì a kənsèsə̀ kə mbi. Ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə lu vì ə tetə̀ shìsə̀ viʼi və byɨvə fa ntìntìn viʼi kənyʉ̀ kə tɨməkə, ⁵⁰ ə mòʼ vəwenə a kəshi kə zhìʼ, vəwenə nlyuŋlyuŋ dì be pfiʼi asoŋ tsu.

Viʼi mo Yesò a Nazalèt

⁵¹ Yesò gàʼ a lì ə̀ bèm à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, vəwenə zhʉ li kɨ nyʉ̀ avenə lo? Vəwenə byɨmə.

⁵² Ghə̀ mù gàʼ à vəwenə la, “Ndìʼsə̀sə təsoʼ shì a sə ziʼì li ə̀ kɨ kənyʉ̀ kì a Sòʼ Fòyn Nyìngòŋ diʼ wenə ghə̀, dìʼ mu və se li tò nə̀ tì ngə̀ŋ yì a ghə̀ kiʼi ghoʼ wen à wen a kəntuʼ sə shìsə fo fivə nə̀ muvə fa tsu shyèʼè nə̀ wenəvə no tsèm.”

⁵³ Yesò ne mwètə̀ ngàynsə a sènsə ə̀ lù fa tsu, ⁵⁴ bwènə̀ pfwo a ntə̀ʼ yì a ghə̀ nkwi tsu sə zhʉsə ziʼi viʼi aloʼ ntsèntə̀sə vəwenə, vəwenə sə diʼ nə̀ kaynə ə̀ sə̀ bèmə̀ la, “Wìʼ ghèn lyɨ̀ nki tof ghenə bè nə̀ kədyòʼ kènkə fa fe?. ⁵⁵ Gaʼa kò ghə̀ diʼ tò no wàyn wìʼ yì a ghə̀ komə fo lə̀? Gaʼa kò zhiʼ lì wen diʼ Mèli, vəlèmə̀ və wen və lʉmə diʼ Jems, nə̀ Josèf nə̀ Simon bènə̀ Judàs? ⁵⁶ Gaʼa kò vəlèmə̀ və wen və ki tsi tò no a ntə̀ʼ a shə̀? Ghə̀ lè lyɨ̀ tof ghenə fa fe bènə̀ kədyòʼ sə nè nki nyʉ̀ venə a?” ⁵⁷ Vəwenə gàʼ a lì mù zìtə̀ sə bàynə̀ wen.

Yesò mù gàʼ à vəwenə la, “Və lu ngumlə̀ nshə̀ʼtə̀ Nyìngòŋ no fe əchò tò viʼi kəshi a ghə̀ fʉ fa tsu bènə̀ ngwaʼa ngə̀ŋ wen.” ⁵⁸ Yesò nko ne nyʉ̀ kaynə ghoʼvə a Nazalèt byìʼàndo viʼi vi nko kòŋ əbyɨmə.

Və zhwi Joyn wù ku à mù

(Mak 6.14-29;Luk 9.7-9)

¹ Andìʼ a tʉʼ a Helòd a ghə̀ nsoʼo shə Galìlì nzhʉ̀ soʼgho byìʼì nyʉ̀ a Yesò ə̀ nè, ² ghə̀ gàʼ à viʼi shyèʼ wen la,“Ghèn lutə̀ dìʼ tò Joyn wù ku à mù a ghə̀ bwenə li nlu fa pfʉ. A lè kənyʉ̀ a kə nè ghə̀ sə kiʼ kədyòʼ ənè nyʉ̀ venə alə̀.”

³ A nsə ndiʼ a lì mu à ngàʼa tò wen la və ghaʼ Joyn wù ku à mù kwiʼ wen ə̀ mòʼ a mfɨŋ. Ghə̀ nè a lì ando wen Helòd nghaʼ shì Helodiyas wì lèmə̀ wen Filib, Joyn mù sə̀ taŋmə̀. ⁴ Ngəʼ yi ndìʼ la, Helòd nlu li làm Helodiyas alì Joyn fàŋ sə kùmtə̀ tò kùmtə̀ à wen la, “Wù ne li kənyʉ̀ kə byɨkə, soʼ ko byɨmə la wù lam wùwì ghèn a diʼì wì lèmə̀ wù.” ⁵ Helòd nkəŋ əzhwi Joyn alì sə fànə̀ viʼi byìʼàndo vəwenə nlyɨ̀ Joyn anə̀ nshə̀ʼtə̀ ghoʼo Nyìngòŋ.

⁶ A lù sə ndiʼ ando və nzhɨ kətsi kə bwi Helòd, wàyn wùwì Helodiyas vì sə benə fa shɨ viʼi, kənyʉ̀ ki sə fwomə a wèn Helòd no nànto. ⁷ Helòd mù ghʉ̀ wenə̀ wàyn wùwì a yì a mə kàyn gàʼà la,“Mà a ku no ghò yì a wu bèmə a mò.”

⁸ Lì wàyn a ghèn nyoʼ ŋàmtə wen ə̀ gàʼ la ghə̀ gàʼ tò la ghə̀ kəŋ la və ku kətʉ kə Joyn wù ku à mù à yì a kyeʼ tyetə tò a zhʉ ayì.

⁹ Fòn Helòd sə sheʼkə̀ no nànto alì ə̀ gàʼ la və tin kətʉ kə Joyn wù ku à mù vì nə̀ kəwenkə kù a wàyn wùwì ayì. Ghə̀ nè a lì byìʼàndo ghə̀ nsə̀ diʼ mu ghə̀ zhɨ li məkàyn a shɨ viʼi ghayn wen. ¹⁰ Ghə̀ gàʼ və dyʉ̀ a ngə̀ŋ mfɨŋ tin kətʉ kə Joyn, ¹¹ bwènə̀ vì nə̀ kəwenkə a tì kyeʼ tyetə kù a wen ghə̀ dyʉ̀ kù à lì wen. ¹² Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Joyn dyʉ̀ lyɨ̀ bvenə wen dyʉ̀ bvɨ̀mə̀ mù dyʉ̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ akì à Yesò.

Yesò zhis viʼi nkamsə tàyn

(Mak 6.30-44;Luk 9.10-17;Jon 6.1-14)

¹³ Yesò nè zhʉ̀ kənyʉ̀ a və ne à Joyn wù ku à mù lyɨ̀ nkànuʼ wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə lù dyʉ̀ a kəshi ko wìʼ dìʼ tsu. Viʼi nè zhʉ̀ la ghə̀ lù lì ə fʉ̀kə̀ fà vəwenə a ntə̀ʼsə no vəghoʼo sə dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ wen to a kəghʉ̀. ¹⁴ Andìʼ a zhʉ a Yesò mfʉ a wèn à mù ghə̀ yèn nòyn viʼi no ghoʼo ə̀ kusə nshinsə à vəwenə mù sə̀ chʉʼʉ viʼi vəkwaʼkəvə a və ndiʼì à vəwenə a ntìntìn.

¹⁵ A nè sə ndiʼ a zhʉ mpfwomə, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə vì gàʼ à wen la, “Zhʉ dyʉ̀ li no alə̀ kènla kəshi kèn kə boʼsə a ntə̀ʼ tsen, kə bòŋ la wù gàʼ à viʼi venə vəwenə bwenə dyʉ̀ a tì ntə̀ʼsə ə zèn fozhɨvə fa tsu ə̀ zhɨ.”

¹⁶ Yesò bwènsə̀ gàʼ la “Vəwenə ko diʼi pfwo, no nkàntə̀ ghə̀ŋ ku kəfo vəwenə zhɨ.”

¹⁷ Vəwenə gàʼ à wen la “Yès kìʼ tò təghɨf tə kəbayn kə məka tə tàyn nə̀ shʉsə sə bò.”

¹⁸ Yesò gàʼ la “Ghə̀ŋ vi nə̀ wen və à mò.” ¹⁹ Ghə̀ mù gàʼ à nòyn viʼi vi la vəwenə ŋwʉʼtə dyʉ̀ a agəŋ. Ghə̀ bè mù shì təghɨf tə kəbayn kə məka tì tə tàyn bènə̀ shʉsə shì sə bò ə̀ ki kùʼsə nə̀ kaŋ kù kəzòŋ a Nyìngòŋ, byə̀ʼ kəbàyn akì tsèntə̀ kù a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la sə gətə à viʼi a vyi. ²⁰ Vəwenə zhɨ kwìʼ no vətsèm. Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə boŋtə byəʼ vi a və mfaŋə̀ və lwin a nkyèsə njʉ̀sə̀ bò. ²¹ Viʼi a və nzhɨ fozhɨvə a vyi nzàʼà dyʉ̀ a nkamsə tàyn. Və ko ntàŋ vunə bènə̀ ki.

Yesò Jèʼ a kwi à mù

(Mak 6.45-52;Jon 6.15-21)

²² Viʼi vi nè zhɨ mwètə̀ no a zhʉ̀ kò Yesò gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la sə kwen a nkànuʼ ə̀ tɨm ə̀ dyʉ̀ à ndzèn à mù tsen yì, ghə̀ fàŋ a bàm nè la viʼi mpfwo. ²³ Ando ghə̀ ngàʼà viʼi sə mpfwo, ghə̀ lù kuʼ a kwi pfen tò wen nyɨŋ əjɨ̀m. Tʉʼ sə njɨ vì ghə̀ diʼ tsu tò wen nyɨŋ. ²⁴ A ndìʼ a zhʉ ayì mu nkanuʼ yì a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə nkwen tsu lì sə̀ diʼ mu ghə̀ dyʉ̀ li no kəghaf a tì à mù. Mu sə nə̀ʼə̀ nkanuʼ ayì no nànto byìʼàndo fwof mbòŋsə vì fà vəwenə a mbì.

²⁵ A ne sə ndiʼ a nlaynə ətʉ̀ʼ, Yesò lù sə jèʼè dyʉ̀ a kwi à mù ədyʉ̀ yen ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen. ²⁶ Vəwenə nè yèn ando ghə̀ jèʼè vì a kwi à mù. Vəwenə sə diʼ nə̀ fàynə no nànto ə mù sə zɨmə dì gàʼà la “A diʼi mpfʉ nse.”

²⁷ No a zhʉ̀ kò Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ghaʼa tətyɨm təŋtə! à diʼ mo,kə ghə̀ŋ à fwàyn.”

²⁸ Bità mù gàʼ a wen la, “Bobo! a zhʉ a diʼi wù nəmwèʼè, wu gàʼa mà jèʼ a kwi à mù vì yèn wù.”

²⁹ Yesò gàʼ la, “vi” Bità fʉ fa tì nkanuʼ yì sə̀ jèʼè dyʉ̀ a mbyɨ̀ Yesò tò a kwi à mù. ³⁰ A sə ndiʼ ando ghə̀ nyènə̀ ando fwof nchò nə̀ʼə̀ mu fwàyn vì à wen, ghə̀ zìtə̀ sə shwemə shiʼi a tì à mù. Ghə̀ mù zɨ̀mə dì la, “Bobo, bwòŋsə mo.”

³¹ No a zhʉ̀ kò Yesò naʼsə̀ kəvu ə̀ ghaʼa wen ə̀ bèm à wen la, “Byɨmə wu tyetə no nànto. Byìʼì ghò a wù yì momə̀ mò a?” ³² Vəwenə bwènə̀ kwèn a nkanuʼ, no a zhʉ̀ kò fwof yi bwaʼ. ³³ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shìsə a sə ndiʼ a nkanuʼ mù sə gumlə wen gàʼà la,“Nəmwèʼè, wù diʼ wàyn Nyìngòŋ.”

Yesò chʉʼ viʼi a ntə̀ʼ Gènesalèt

(Mak 6.53-56)

³⁴ Vəwenə tɨm mu ə̀ zaʼa a ntə̀ʼ Gènesalèt, ³⁵ viʼi yèn Yesò ə̀ kɨ wen tsu ə̀ tɨm ə̀ shə̀ʼtə̀ a viʼi no vətsèm a tì loʼ ayì la viʼi lyɨ̀ viʼi vəkwaʼkəvə ə̀ vì nə̀ vəwenə a wen no vətsèm. ³⁶ Vəwenə sensə wen la ghə̀ ghʉsə viʼi vəkwaʼkəvə vi və nkùmsə̀ tò su ndisə wen. Ghə̀ kye no məndo a ghə̀ nkùmsə̀ su ndisə wen to.

Kəngùmə̀ byìʼì ntsìnə̀ loʼ bènə̀ soʼ Nyìngòŋ

(Mak 7.1-13)

¹ Viʼi Falàsi bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ sətsensə lù fa Jelusalèm ə vì yèn Yesò ə bèm à wen la, ² “Byìʼì ghò a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wù sə ko tsi ntsìnə̀ vətìʼ və vəghəŋ a? Vəwenə nə̀ mbʉʼsə nzhɨ kò vəwenə lə shʉ̀ avu vəwenə.”

³ Yesò bwènsə̀ bèm à vəwenə la, “Byìʼì ghò a ghə̀ŋ kwàʼà soʼ Nyìngòŋ byìʼì ntsìnə̀ loʼ vəghəŋ a? ⁴ Nyìngòŋ ngaʼà li la, Zhʉ gɨ̀ tìʼ wù wenə̀ lì wù! bè gàʼ la, No ndò a ghə̀ te tìʼ wen ko lì wen, və diʼi zhwi wen. ⁵ Ghə̀ŋ sə bòŋsə̀ ziʼi la, wìʼ zì ghə̀ tyen kəfo fà tìʼ wen ko lì wen a ghə̀ yi ndiʼ gyàmtə̀ wen tsu tò byìʼàndo ghə̀ nghʉ li la yì a ku kəfo akì à Nyìngòŋ. ⁶ Ghə̀ŋ dìʼ ji a ghə̀ŋ əchò fa tsu ko ghə̀ŋ ə dìʼì gumlə a tìʼ ghə̀ŋ ko lì ghə̀ŋ. A diʼ a ji aghèn a ghə̀ŋ tyenə kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ tsu byìʼì ntsìnə̀ loʼ ghə̀ŋ. ⁷ Ghə̀ŋ viʼi kəmbɨ̀lə̀ venə Nshə̀ʼtə̀ Azayà ngàʼa tò nəmwèʼè ando ghə̀ nshə̀ʼtə̀ ntɨm Nyìngòŋ byìʼì ghə̀ŋ la, ⁸ Viʼi venə ghoʼsə̀ mò tò nə̀ chʉ, alì tətyɨm tə vəwenə tə diʼ kəghaf fà mò. ⁹ Vəwenə ghoʼsə̀ mò tò kədyàŋ kədyàŋ byìʼàndo vəwenə dìʼsə̀ təsoʼ mu a shɨ̀tə̀ viʼi ə ghʉ la à dìʼ təsoʼ tyomtə?”

Yesò shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ vyi a və nè la kə wìʼ ndiʼ wu laynə

(Mak 7.14-23)

¹⁰ Yesò gàʼ a lì ə̀ dzàŋtə̀ nòyn viʼi vi, vəwenə vì, ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ zhʉtə nkɨ. ¹¹ A ko diʼ kəfo kì a kə kwenə à wìʼ a chʉ̀ a kə nè la kə wìʼ ndiʼ wu laynə a ashɨ Nyìngòŋ, à bòŋsə̀ dìʼ nyʉ̀ vyi a və fʉ̀ fà wen a chʉ̀.” ¹² Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə nè gàʼ a wen la, “Wù yì gàʼ a lì viʼi Falàsi sə fwisə tin.” ¹³ Yesò bwènsə̀ a gàʼà shəʼə ghə̀ a vəwenə la, “Və ne tsuʼ no ghò a ghə̀ kwi kuʼu kènla a wè Tìʼ ghom a kàŋ. ¹⁴ Ghə̀ŋ ghʉsə vəwenə tò a lì, vəwenə diʼ mfyɨ̀f alì kəŋ ndìʼì jì a vətsenvə. Kənfyɨf kə sətsèn ə ndìʼì jì a kətsenkə, vəwenə à tsèntə̀ fəŋkə a nkwòŋ no vətsèm.”

¹⁵ Bità gàʼ à wen la, “Shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a ngàyn ghèn ziʼi à yès.”

¹⁶ Yesò bèm à vəwenə la, “La mbo tə tofə təŋtə bò bu bwaʼa tò nə̀ tə viʼi vətsenvə mu? ¹⁷ Ghə̀ŋ ko yenə la no ghò a wìʼ zhɨ ə shiʼì à wen a bèm kə be chò fʉ fà wen a wèn, ¹⁸ alì nyʉ̀ vyi a və fʉ̀ fa wìʼ a chʉ̀ dìʼ mu və lù fà wen a tyɨm, à diʼ nyʉ̀ a vyi a və nè la kə wìʼ ndiʼ wu laynə. ¹⁹ Kwòʼtə byɨghə fʉ̀ tò fà wìʼ a tyɨm nə̀ nyʉ̀ byɨvə tsenəvə anə̀ ə zhwi, ə ntsi nə̀ wùwì ko wùlɨm a ko diʼ yə̀ nə̀ dzɨ̀mtə̀ ki, nə̀ tsoŋə, ə ndiʼ wùkəwam à wìʼ a kətʉ be gàʼà nyʉ̀ byɨvə tsenəvə byìʼì wìʼ. ²⁰ A le nyʉ̀ vyi a və nè kò wìʼ ndiʼ wu laynə ashɨ Nyìngòŋ, a ko diʼ a zhʉ a wìʼ zhɨ kènla ghə̀ shʉ̀ li avu wen ando ntsìnə̀ loʼ vəghəŋ ə kəŋ.”

Wùwì kətɨm tsen dìʼ byɨmə wen à Yesò

(Mak 7.24-30)

²¹ Yesò gàʼ a lì ə̀ lù fa tsu ə dyʉ̀ a shə loʼ yì a ntə̀ʼ Tilè nə̀ Sidòn ndìʼ tsu.

²² Wùwì Kanà tsen a ghə̀ ntsi boʼsə tsu vi à Yesò mù sə zɨmə dì gàʼà la,“Kusə nshinsə à mò a Bobo, wàyn fòyn Devìt! Wàyn ghom wùwì yenə ngəʼ no nànto byìʼàndo ghə̀ kiʼi kəzhwì kəbyɨkə.”

²³ Kò Yesò lù gàʼ kənyʉ̀ a wen. Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə vì a wen mù sə sensə̀ wen gàʼà la, “Dzɨ̀mə̀ wen fa vəghəŋ a bàm. Ghə̀ jèʼè zɨmə alə̀ chiʼsə̀ tiʼitiʼi viʼi.”

²⁴ Yesò gàʼ à wùwì ayì la, “Nyìngòŋ tɨm mo tò à viʼi Islel vi a və diʼì tò nə̀ byisə vənjɨ̀ sə lekəsə.”

²⁵ Wùwì ayì kwentə vì gwʉ̀ʼtə alwi wen a nse ə̀ gàʼ la “Bobo gyamtə mo.”

²⁶ Yesò gàʼ à wen la, “Kə ko bòŋ la və lyɨ fozhɨvə vunə ə̀ mòʼ à bʉsə.”

²⁷ Wùwì ayì byɨmə ə̀ gàʼ la, “Bobo, mà kɨ li a lì, alì tì ngə̀ŋ nə̀ nzhɨ, byèʼ fo fəŋkə bʉsə sə boŋtə zhɨ.”

²⁸ Yesò mù gàʼ à wen la, “Wù dìʼ wùwì a byɨmə wu to, Nyìngòŋ a nè kənyʉ̀ a wù kəŋ.” Yesò gàʼ a lì wàyn wen yì to tò a zhʉ ayì.

Yesò chʉʼ viʼi no və ghoʼo

²⁹ Yesò lù fa kəshi ayì sə jèʼè dyʉ̀ fa mbyɨ̀ mo Galìlì, ə dyʉ̀ kuʼ a kwi pfen mù shiʼi ŋwʉʼʉ a nse. ³⁰ Ngwàʼà viʼi sə vì a wen. Vəwenə mvì nə̀ viʼi və kwaʼkəvə vəwenə, və ngesə̀ fwen, mfyɨ̀f, viʼi kənkwàʼkə̀, və bɨbɨ̀ bènə̀ viʼi a və nkwaʼa nə̀ tənkì tə təkwaʼa no tətsèm. Vəwenə ə̀ mvì nə̀ vəwenə a lì ghʉ ashɨ Yesò la ghə̀ chʉʼ vəwenə. ³¹ Viʼi vi sə diʼ nə̀ kaynə ando və nyenə la bɨbɨ̀ sə bwènsə̀ gàʼà, və ngesə̀ fwen nə̀ viʼi kənkwàʼkə̀ be bwènsə̀ jèʼè tò a nkayn, bènə̀ la nshɨ̀f nsə̀ bwènsə̀ yenə shi. Vəwenə yen a lì sə̀ ghoʼsə̀ Nyìngòŋ viʼi Islel.

Yesò zhis viʼi və chò nkamsə kàʼ

(Mak 8.1-10)

³² Yesò mù dzàŋ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ gàʼ à vəwenə la, “Nshinsə ku mò à viʼi venə. Vəwenə tsi li vəghəŋ vəwenə a mətsi ntaʼ luwèn, alì kènla vəwenə təmə̀ zhɨ̀ kəfo. Ma ko kòŋ əgàʼ la vəwenə bwènə̀ mpfwo nə̀ jɨ̀ŋ. Wìʼ zì ghə̀ fʉ bwaʼ, ashɨ wen fen ghə̀ fəŋ a ji.”

³³ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə bèm à wen la, “Vəghəŋ lè zì vəghəŋ lyɨ fozhɨvə fa fe a shə̀, kəshi kèn kə diʼ a bàm ə və kwʉʼ ə zhis ghèn nòyn viʼi tsu a?.”

³⁴ Yesò bè bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kìʼ təghɨf tə kəbayn tə məka təshə̀ʼ?.” Vəwenə gàʼ la, “Yès kìʼ təghɨf la sòmbo nə̀ məshʉ̀tə tò nshə̀ʼ alə̀.”

³⁵ Yesò mù gàʼ à viʼi vi la vəwenə ŋwʉʼtə a nse. ³⁶ Vəwenə nè ŋwʉʼtə, Yesò shi təghɨf tə kəbayn tə məka titə sòmbo nə̀ məshʉ̀tə mì ə̀ kù kəzòŋ à Nyìngòŋ mù byəʼə̀ kù à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen, vəwenə mù gə̀tə̀ dyʉ̀ à viʼi vi. ³⁷ No ndò zhɨ kwiʼ. Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə boŋtə byəʼ a və mfəŋkə və lwin a nkyèsə sòmbo. ³⁸ Viʼi a və nzhɨ ndìʼ lʉmə nkamsə kàʼ mibu ki nə̀ vunə a və ndiʼì tsu.

³⁹ Yesò gàʼ viʼi a vyi sə mpfwo ghə̀ kwen a ti nkànuʼ ə dyʉ̀ a shyə loʼ Magadan.

Viʼi bè kəŋ əyen kəchwitə

(Mak 8.11-13;Luk 12.54-56)

¹ Viʼi Falàsi bènə̀ Vəsadùsis vətsenvə vì à Yesò sə kəŋə jì əghaʼ wen fa tsu mù gàʼ la ghə̀ ne kənyʉ̀ kə kaynə kə kətsen kə ədìʼ kəchwitə la kədyòʼ kə wen kə lù fà Nyìngòŋ. ² Yesò gàʼ à vəwenə la, “Chʉzhʉ nə̀ mbʉsə nshwè kaŋ sə bàŋə̀, ghə̀ŋ ə gàʼa la shi lə bòŋ a boʼòngə̀ŋ. ³ A sətsèn tʉʼʉ layn shi nghwʉ̀ʼʉ̀, ghə̀ŋ gàʼa la ghʉ a vì layn. Ghə̀ŋ kɨ ki kəbəŋ, ghə̀ŋ shə̀ʼtə kənyʉ̀ a kə a fʉ̀, alì ko andiʼ la ghə̀ŋ zì ghə̀ŋ kɨ la chwitə a və fʉ̀ luwèn ə shə̀ʼtə̀ la ghò lo. ⁴ A dìʼ tò kəlyɨŋ kə byɨkə anə̀ kènkə a kə ko ghʉ tyɨm wen à Nyìngòŋ a kə zì kə mbèmə̀ kəchwitə. Ghə̀ŋ ko a yen kəchwitə kətsenkə əchò tò nchwi Jonà.” Ghə̀ gàʼ a lì ə lù mòʼtə̀ vəwenə.

Yesò pfàntə̀ byìʼì ziʼi viʼi Falàsi bènə̀ Vəsadùsis

(Mak 8.14-21)

⁵ Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nè sə dyàŋ a ndzèn mo tsen yì, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə lyèsə̀ əlyɨ̀ kəbayn kəməka, ⁶ nè dyàŋ zaʼa tsu, Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ tuʼmə kùmə̀ fəshɨ̀ŋ fə viʼi Falàsi bènə̀ Vəsadùsis.”

⁷ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shìsə sə̀ bèsə̀ kənyʉ̀ akì à vəwenə a ntìntìn gàʼà la, “Ghə̀ gàʼà alə̀ byìʼàndo vəghəŋ yì lyèsə̀ əlyɨ̀ kəbayn kəməka.”

⁸ Yesò kɨ kənyʉ̀ a vəwenə mbèsə̀ à vəwenə a ntìntìn mù bèm à vəwenə la, “Byɨmə ghə̀ŋ bwaʼ ghò alə̀ a, byìʼì ghò a ghə̀ŋ ə gàʼ à la à diʼ byìʼàndo ghə̀ŋ ko kiʼ kəbayn a? ⁹ Kə lè dìʼ la ghə̀ŋ ko təmə kɨ̀ kənyʉ̀ mu? Ghə̀ŋ ko bè kwòʼtə̀ ando mà nzhisə̀ viʼi vi nkamsə sə tàyn nə̀ təghɨf tə kəbayn tə məka tə tàyn? Ghə̀ŋ mboŋtə byəʼ vi a və mfaŋə̀ və lwin a nkyèsə sə shə̀ʼ lì? ¹⁰ Ghə̀ŋ lyesə li viʼi vi nkamsə sə kàʼ a ma nzhisə̀ nə̀ təghɨf tə kəbayn ti sòmbo? Ghə̀ŋ mbòŋtə byèʼ vi a və nfaŋə̀ və lwin a nkyèsə sə shə̀ʼ lì. ¹¹ A nè ghò a ghə̀ŋ ko kɨ̀ la mà ko yi ngàʼà à ghə̀ŋ byìʼì kəbayn a? Ghə̀ŋ tuʼmə kùmə̀ fəshɨ̀ŋ fə viʼi Falàsi bènə̀ Vəsadùsis.”

¹² Ghə̀ gàʼ a lì ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə mù kɨ̀ la ghə̀ ko yi ngàʼà byìʼì fəshɨ̀ŋ fə kəbayn alì la ghə̀ ngàʼà kùmə̀ ziʼi viʼi Falàsi bènə̀ Vəsadùsis.

Bità shə̀ʼtə̀ wìʼ yì a Yesò diʼi wen

(Mak 8.27-30;Luk 9.18-21)

¹³ Yesò lù dyʉ̀ a shə loʼ tsenghə a ntə̀ʼ Sìsalìyà, Filibày ndiʼì tsu wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen mù bèm à vəwenə la, “Viʼi gàʼ à la Wàyn Wìʼ dìʼ ndo?”

¹⁴ Vəwenə bwènsə̀ gàʼ la, “Viʼi vətsenvə gàʼà la wù dìʼ Joyn wù ku à mù, viʼi və tsenəvə gàʼà la wù dìʼ nshə̀ʼtə̀ Elijà, vətsenvə be gàʼà la wù dìʼ nshyə̀ʼtə̀ Jèlimayà ko nshyə̀ʼtə̀ ghoʼo tsen.”

¹⁵ Yesò bèm à vəwenə la, “Nkàntə̀ ghə̀ŋ gàʼà la ma dìʼ ndo?” ¹⁶ Simon Bità bwènsə̀ la, “Adìʼ ə wìʼ yì a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ, wàyn Nyìngòŋ yì a ghə̀ faŋə̀ tò ghan mùʼ lì.”

¹⁷ Yesò mù gàʼ la, “Mbwaʼmə̀ dìʼ à wù a Simon wàyn Jonà, byìʼàndo a ko shə̀ʼtə̀ Wùmə̀nsòŋ nshyə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kènkə la wu gàʼ a lì, à dìʼ Tìʼ ghom ə Nyìngòŋ yì a ghə̀ diʼì a kàŋ. ¹⁸ Mà sə gàʼà à wù a Bità la zhiʼi wu diʼ ə nguʼ, à diʼ a kwi nguʼ ayì a mà ne bwom ngə̀ŋ ntsèntə̀ ghom. Kədyòʼ kə pfʉ kə ko lə to chò ngə̀ŋ ayì. ¹⁹ Ma ku nzàs kə soʼo fòyn Nyìngòŋ à wù. No ghò a wù byɨmə a kwi nse mu Nyìngòŋ a byɨmə a kàŋ, wù be tyen no ghò a kwi nse mu Nyìngòŋ be a tyen a kàŋ.”

²⁰ Yesò gàʼ a lì mù tyɨftə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la kə vəwenə lə shə̀ʼtə̀ à wìʼ la yì dìʼ Wìʼ yì a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ.

Yesò shə̀ʼtə̀ la yi ne yen ngəʼ kaʼa pfʉ

(Mak 8.31–9.1;Luk 9.22-27)

²¹ Yesò zìtə̀ tò a zhʉ ayì sə̀ shə̀ʼtə̀ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Yì diʼi dyʉ̀ a Jelusalèm ə yen ngəʼ ghoʼo fa avu vəchəʼ, tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ, və zhwi wen à nè sə ndiʼ mətsi ntaʼ, Nyìngòŋ lusə wen fa pfʉ.”

²² Bità gùftə̀ wen a bàm sə̀ ghàmə̀ wen gàʼà la, “Nyìngòŋ bʉʼsə la kə nki kənyʉ̀ alə̀ lə̀ fʉ à wù a Bobo.”

²³ Yesò fuʼtə gàʼ à Bità la, “Bwènə̀ fà mò a bàm a Satan, wù tàʼsə̀ mò. Wù ko kiʼ kwoʼtə Nyìngòŋ. Wù kwòʼtə̀ to nə̀ wìʼ.”

²⁴ Yesò gàʼ a lì mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “No ndò a ghə̀ kòŋ ə ndzɨ̀mtə̀ mò diʼi tyen wenə wen, bwèʼè kəntò kə wen ə dzɨ̀mtə̀ mò. ²⁵ No ndò a ghə̀ mwòmsə̀ ə ntsɨ̀ŋ sò kətʉ wen mu ghə̀ a lè, no ndò a ghə̀ le sò kətʉ wen byìʼì mò a bwòŋ. ²⁶ Wìʼ lè zì ghə̀ se no ghò a zhʉ a ghə̀ kiʼì mbi ghèn no tsèm, alì kəzhwì kə wen kə le a? Wìʼ lè zì ghə̀ zen sò kətʉ wen no nə̀ ghò? ²⁷ Mà gàʼ alə̀ byìʼàndo Wàyn Wìʼ sə̀ laʼtə bwènə̀ vì a tì baynə ghoʼ ghə̀ tìʼ wen wenə ntsɨ̀ŋsə wen ndi ku no moʼtə ndo ando ghə̀ tə nshwèʼè. ²⁸ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la viʼi vətsenvə diʼ a shèn luwèn a vəwenə ko lə pfʉ no a mpfen əzaʼa fa tʉʼ a vəwenə lu yen Wàyn Wìʼ ghə̀ bwènə̀ vì anə̀ fòyn.”

Kə̀ʼ ə Yesò kwitə a kwi pfen

(Mak 9.2-13;Luk 9.28-36)

¹ A sə ndiʼ a bàm mətsi ntʉfə, Yesò lyɨ̀ Bità nə̀ lèmə̀ wen ə Jems nə̀ Joyn wenə̀ vəwenə kuʼ a kwi pfen dyèfə a wìʼ ko ndiʼ tsu. ² Vəwenə nè kuʼ zaʼa tsu kə̀ʼ ə Yesò bvʉ̀tə̀ kwìtə sə̀ baynə to nə̀ chʉzhʉ. Ndisə wen sə kaʼsə sə̀ fəfə alə̀ ŋwàŋtə̀. ³ Tò a zhʉ ayì Mosìs wenə̀ Elijà fʉ̀ à vəwenə a kə̀ʼ sə̀ gàʼà wenə və Yesò. ⁴ Bità mù gàʼ à Yesò la, “Kə boŋə li a Bobo ando vəghəŋ dìʼ a shèn. A zhʉ a wu kòŋə, mà bwòm təto tə taʼ, wu nkiʼi mùʼ, Mosìs kiʼi mùʼ, Elijà be kiʼi tsenghə.”

⁵ Ando ghə̀ mbu gàʼà mbòʼ fəfə tsen shiʼi chìʼ vəwenə. Gɨ̀ fʉ̀ fa tsu ə̀ gàʼ la, “Ghèn dìʼ wàyn kòŋ mò. Mà saŋlə̀ byìʼì wen no a nkàyn. Ghə̀ŋ ə nzhʉ fà wen.”

⁶ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə nè zhʉ̀ gɨ̀ a ghèn sə̀ fàynə̀ no nànto, fəŋkə a nse apfʉ̀ʼapfʉʼ. ⁷ Yesò vì kùm vəwenə ə̀ gàʼ la, “Ghə̀ŋ lukə, kə ghə̀ŋ be fàyn.” ⁸ Vəwenə tsòʼsə̀ ashɨ vəwenə sə ki mu Yesò sə diʼ to wen nyɨŋ.

⁹ Vəwenə nè sə mbwènə̀ shiʼì fa kwi pfen yì Yesò tyɨftə vəwenə la, “Kə ghə̀ŋ à shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kèn a ghə̀ŋ yenə lə̀ à wìʼ əzaʼa fa tʉʼ a Wàyn Wìʼ lə pfʉ və lusə wen fa pfʉ.”

¹⁰ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə bèm à wen la, “Byìʼì ghò a ndìʼsə̀sə təsoʼ sə gàʼà la à diʼ ne vì Elijà a mbì wìʼ yì a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ lì a?”

¹¹ Yesò gàʼ à vəwenə la “A dìʼ nəmwèʼè la Elijà a vì a mbì ə shɨ̀tə no nyʉ̀ tsèm. ¹² Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la Elijà nsə̀ diʼ mu ghə̀ vi li, viʼi yen wen alì kò vəwenə lù kɨ. Vəwenə mù sə kwe no ghò və ne à wen. A dìʼ tò ndə̀ŋndəŋ ando Wàyn Wìʼ lə yenə ngəʼ fà vəwenə avu.”

¹³ Ghə̀ gàʼ a lì ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə mù kɨ̀ la ghə̀ yì ngàʼà byìʼì Joyn wù ku à mù.

Yesò chʉʼ wàyn wùlɨm tsen a ghə̀ nkiʼi kəzhwì kə byɨkə

(Mak 9.14-29;Luk 9.37-43a)

¹⁴ Yesò nè bwènə̀ shiʼi fa kwi pfen wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì sətaʼ vì kwʉ̀ʼ nòyn viʼi tsenghə. Wùlɨm tsen fʉ̀ fa tì nòyn a yì gwʉ̀ʼtə alwi wen a shɨ Yesò ¹⁵ ə̀ gàʼ la, “Bobo kusə nshinsə à wàyn wùlɨm ghom ghèn. Ghə̀ nkwaʼa nə̀ kəmbvʉ̀ kə. Kə zhuŋsə̀ wen no nànto nè ghə̀ fəŋə nghoʼo məzhʉ̀ a zhìʼ ko à mù. ¹⁶ Ma tə mvi nə̀ wen à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wù ghə̀ ghoʼ vəwenə a məchʉʼ.”

¹⁷ Yesò bwènsə̀ la, “Venə diʼ viʼi nki kəlyɨŋ kə kò a və chiʼi kətʉ ken la vəwenə ghʉ tətyɨm tə vəwenə à Nyìngòŋ a? Mà a ndiʼ vəghəŋ əzaʼa fa ze? Mà ghaʼa tyɨm ə ghom əzaʼa fa ze?” Ghə̀ gàʼ a lì mù gàʼ à wìʼ ayì la,“Vi nə̀ wàyn ayì a shèn à mò.” ¹⁸ Ghə̀ vì nə̀ wen, Yesò kàyntə̀ nyʉ̀ à kəzhwì kə byɨkə akì kə fʉ̀ fa wèn wàyn ayì ghə̀ to tò a zhʉ ayì.

¹⁹ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə mù nyòʼtə vì bèm à wen la, “Byìʼì ghò a kə nto ghoʼo yès ə yès shisə kəzhwì kə byɨkə a kèn kə a?”

²⁰ Yesò bwènsə̀ à vəwenə la, “A dìʼ byìʼàndo byɨmə ghə̀ŋ ə bwaʼa. Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la ghə̀ŋ sətsèn nkiʼ byɨmə ghə̀ tyetə to nə̀ shɨ ngwàʼ mostàd mu ghə̀ŋ zì ghə̀ŋ gàʼ à pfèn ghèn la ghə̀ lu fa kəshi ghèn dyʉ̀ no kəghaf, ghə̀ à dyʉ̀ tò a lì. Ghə̀ŋ tu nkiʼ byɨmə mu kənyʉ̀ kə ko to chò ghə̀ŋ. [ ²¹ Wìʼ zì ghə̀ dzɨ̀mə̀ shisə̀ nki kəzhwì kə byɨkə anə̀ kèn tò a zhʉ a ghə̀ jɨ̀mə̀ be bamə chʉ̀.”]

Yesò bè gàʼ byìʼì pfʉ wen

(Mak 9.30-32;Luk 9.43b-45)

²² Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nè dyʉ̀ zaʼa a Galìlì ghə̀ bè gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Və a ku Wàyn Wìʼ a avu viʼi, ²³ və zhwi wen a sə ndiʼ a mətsi ntaʼ Nyìngòŋ lusə wen fa pfʉ. Kənyʉ̀ akì sə̀ ku ngəʼ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen no nànto.”

Yesò gàʼ kùmə̀ kənsè a və nlòʼò a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo

²⁴ Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nè jèʼ dyʉ̀ zaʼa a ntə̀ʼ Kabenùm viʼi vyi a və shi ko kənsè a ngə̀ŋ Nyìngòŋ vì bèm a Bità la, “Ndìʼsə̀ ghə̀ŋ mòʼò kənsè a ngə̀ŋ Nyìngòŋ?”

²⁵ Ghə̀ byɨmə ə̀ gàʼ la ghə̀ mòʼò. Bità nè kwèn a ngə̀ŋ, Yesò zìtə̀ ə gàʼ a mbì bèmə̀ à wen la, “Wù kwòʼtə̀ la ghò a Simon, la təfòyn tə mbi tə nshi ko kənsè fà viʼi vəwenə mu fà viʼi və vi və lo?”

²⁶ Ghə̀ gàʼ la, “Vəwenə shi fà viʼi və vi və.” Yesò mù gàʼ la, “Kə lì dìʼ la viʼi təloʼ a vyi ko diʼ lòʼ kənsè à təfòyn tə vəwenə atì. ²⁷ Kə diʼ tò no a lì, alì kə ko bòŋ la yowù ne vəwenə mfwisə̀ tin à yowù. Dyʉ̀ a benə̀ mo ə̀ mòʼ nsoʼ, no shʉ̀ ko a ghə̀ lyɨ tsu a mbì wu gùfə̀ shisə̀ ə̀ bòʼtə̀ chʉ̀ wen a wù a yen ko kəkas tsu. Shìsə̀ dyʉ̀ lòʼ ko kənsè yowù tsu à vəwenə.”

Yesò ziʼi kùmə̀ wìʼ yì a ghə̀ chò ghətsen

(Mak 9.33-37;Luk 9.46-48)

¹ Tò a zhʉ a yì ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə vì bèm à wen la,“A chò ndò chò wutsen a soʼ Fòyn Nyìngòŋ a?”

² No a zhʉ̀ kò Yesò dzàŋ wàyn tyetə ə̀ gàʼ la ghə̀ vi tɨ̀mə à vəwenə a shɨ, ³ mù gàʼ la “Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la ghə̀ŋ sətsèn fàŋ ke kwitə ə ndiʼ to nə̀ vunə və bwaʼvə mu ghə̀ŋ ko lə kwen a soʼ Fòyn Nyìngòŋ. ⁴ Wìʼ a ghə̀ chò wutsen a soʼ Fòyn Nyìngòŋ dìʼ wìʼ a ghə̀ shiʼsə wenə wen to nə̀ wàyn ghèn. ⁵ No ndò a ghə̀ shisə wàyndyə anə̀ ghèn byìʼì mò mu ghə̀ shisə li mò.”

⁶ No ndò a ghə̀ sətsèn nè la wàyn muʼ fa ntìntìn vunə venə a və byɨmə li à mò ne mbyɨ mu kə bòŋ la və chuŋ ti à wen a ŋwì ədyʉ̀ mòʼ wen à mù mə nghoʼomə̀ ndi ghə̀ pfʉ. ⁷ Ngəʼ ghoʼo diʼ a mbi byìʼì nyʉ̀ vyi a və nè la viʼi ə nè mbyɨ. Nyʉ̀ avenə diʼ ne nlyɨ̀ kəshi alì ngəʼ ghoʼo diʼ à wìʼ yì a ghə̀ nè la nyʉ̀ avenə nlyɨ̀ kəshi.

⁸ Kəvu kə̀ ko kəghʉ kə̀ sətsèn nè la wù ne mbyɨ wu tin ə̀ màʼà. Kə bòŋ la wù kiʼi bwòŋ yi a ghə̀ ko lə mè kènə̀ kəvu kə mùʼ ko kəghʉ kə mùʼ əchò la wù kiʼi wen wu no tsèm və moʼ wù a zhìʼ a ghə̀ ko lə mè. ⁹ A sətsèn shɨ wu ne la wù ne mbyɨ wu tòŋ shìsə̀ ə̀ màʼà. Kə bòŋ la wù kiʼi bwòŋ tò nə̀ shɨ mùʼ əchò la wù nkiʼ ashɨ wu no à tsèm və moʼ wù a zhìʼ byɨghə.

Yesò mò ngàyn kùmə̀ byi a ghə̀ nle

(Luk 5.3-7)

¹⁰ Ghə̀ŋ tuʼmə la kə wìʼ lə̀ chàs wàyn muʼ fa ntìntìn vunə və tyetəvə venə. Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la ntsɨ̀ŋsə vəwenə a sə diʼ a kàŋ ə kaʼa tò fà mbyɨ̀ Tìʼ ghom. ¹¹ [“Byèʼè Wàyn Wìʼ mvi ə bwòŋsə viʼi və levə”].

¹² Ghə̀ŋ kwòʼtə̀ la wìʼ sətsèn nkiʼ byisə vənjɨ̀ ghɨ ghə̀ muʼ mu lè, ghə̀ à nè ale? Kə sətsèn chò a lì, ghə̀ à ghʉ̀sə sətsensə shì njʉ̀sə̀ abʉ̀muʼ a məwum abʉ̀muʼ sə sə nzhɨ a kwi pfen ghə̀ njèʼè kəŋə ghətsen yì a ghə̀ le lì. ¹³ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, ghə̀ sətsèn kəŋ ə̀ yen, ghə̀ sə saŋlə̀ no a nkàyn byìʼì byi ayì mùʼ chò ando ghə̀ saŋlə̀ byìʼì sətsèn shi njʉ̀sə̀ abʉ̀muʼ a məwum abʉ̀muʼ a sə ko lè lì. ¹⁴ Kə diʼ tò ndə̀ŋndəŋ ando Tìʼ ghə̀ŋ a kàŋ ko kòŋ la wàyn muʼ fa ntìntìn vunə venə le.

Kənyʉ̀ a wù diʼi nè a zhʉ a lèmə̀ wù ne kənyʉ̀ kə byɨkə à wù

¹⁵ Yesò bè gàʼ la “Lèmə̀ wù sətsèn nè mbyɨ à wù, wu dyʉ̀ yenə wen ə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ akì à wen a ghə̀ byɨsə̀. Wù nè sə ngàʼà andìʼ tò wenə̀ wen və bò. A sətsèn ghə̀ zhʉtə, mu kə diʼ la wù bwensə̀ li nkiʼi wen. ¹⁶ Wù dyʉ̀ gàʼ ghə̀ diʼ ke zhʉ, wu bwènə̀ dyʉ̀ lyɨ̀ wutsen ko viʼi vəbò wen vəwenə dyʉ̀ gàʼ à wen ndi a kənyʉ̀ ayì, viʼi və yenəvə ndiʼ vəbò ko vətaʼ ndə̀ŋndəŋ ando ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ gàʼà. ¹⁷ Ghə̀ŋ sətsèn dyʉ̀ tsèntə̀ gàʼ à wen, ghə̀ be tyèn tò tyenə la ghə̀ ko a zhʉtə, wu lyɨ kənyʉ̀ akì dyʉ̀ nə̀ kəwenkə a ntsèntə̀ viʼi vəbyɨməvə. Ghə̀ sətsèn bè tyen tò tyenə la ghə̀ ko a zhʉtə kənyʉ̀ a ntsèntə̀ gàʼà, wu ghʉ̀ la ghə̀ sə diʼ à wù to nə̀ wù kətɨm ko wù tinə kənsè.”

¹⁸ Mà mù sə gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, “No ghò a ghə̀ŋ byɨmə a nse mu Nyìngòŋ a byɨmə a kàŋ. Ghə̀ŋ be tensə no ghò a nse mu Nyìngòŋ be a tensə a kàŋ.”

¹⁹ Ma be sə gàʼà kwʉ̀ʼsə̀ à ghə̀ŋ la, “No a zhʉ̀ kò a ghə̀ŋ diʼì a nse a shèn ghə̀ŋ və bò, njɨ̀mə̀ bèmə̀ no ghò a chʉ̀ mùʼ, Tìʼ ghom a kàŋ ne nè à ghə̀ŋ. ²⁰ Byìʼàndo viʼi sətsèn ŋwʉʼʉ tè fe əzaʼa vəbò ko vətaʼ à mò à zhiʼ mu mà dìʼ yo vəwenə.”

Yesò ziʼi la viʼi diʼi ə màʼà mbyɨsə viʼi vətsenvə no məzhʉ̀ ntsèm

²¹ Bità mù fʉ̀tə̀ vì ə̀ bèm a Yesò la “Bobo, lèmə̀ ghom lè mù sətsèn ə nè mbyɨ à mò tò ne, mà màʼà mbyɨsə wen aghayn à shə̀ʼ? Mà màʼà nyʉ̀ byɨvə wen ədyʉ̀ zaʼa aghayn sòmbo mu?”

²² Yesò bwènsə̀ gàʼ à wen la, “Jòʼ! à ko diʼ tò aghayn sòmbo. Wù diʼi màʼà nyʉ̀ byɨvə wen aghayn njʉ̀sə̀ sòmbo a məwum sòmbo. ²³ Mà gàʼà alə̀ byìʼàndo soʼ Fòyn Nyìngòŋ diʼ tò nə̀ fòyn tsen a ghə̀ nkəŋə əyen la viʼi shwèʼ wen ghʉ ko wen ale lo. ²⁴ Andìʼ ando ghə̀ nzìtə̀, və vì nə̀ wù shwèʼ wen tsen ghə̀ kiʼ ko əlòʼ à wen a vəmalàn. ²⁵ Fòyn ayì gàʼ la və baʼlə wen nə̀ wì wen bènə̀ vunə wen a kòs boʼsə nə̀ ghò no tsèm a ghə̀ nkiʼi ə̀ lyɨ̀ ko yi lòʼ. ²⁶ Wù shwèʼ ayì shiʼi à wen alwi ashɨ tìʼ shwèʼ wen mù sə̀ sensə̀ wen gàʼà la, Ghə̀ ghaʼa tyɨm wen tò fəshitə̀ alə̀ a yì bwènsə̀ lòʼ ko wen no tsèm.” ²⁷ Fòyn ayì kusə nshinsə à wen ə̀ gàʼ la, kə ghə̀ be à bwènsə̀ lòʼ ko ayi mù ghʉsə wen ghə̀ lù.

²⁸ “Wìʼ ayì lù sə ndyʉ̀ yen wìʼ tsen a wenə̀ wen nshwèʼè, ghə̀ kiʼ tò fəkotə̀ alə̀ əlòʼ à wen. Wìʼ ayì ghàʼ wen fà wen a kəndòŋ tò a zhʉ ayì ə̀ gàʼ la ghə̀ loʼ ko yi. ²⁹ Wìʼ ayì shiʼi à wen a nchiʼsə alwi a nse mù sə sensə̀ wen la, Ghaʼa tyɨm wu tò fəshitə̀ alə̀ a ma lòʼ ko wù. ³⁰ Ghə̀ tyen bòŋsə̀ nè və ghaʼ wen shwìn gàʼà la, ghə̀ a faŋ tò tsu əzaʼa fa zhʉ a ghə̀ a lòʼ ko ayi. ³¹ Viʼi shwèʼ vətsenvə vi nè yèn kənyʉ̀ akì kò kə lù bòŋ à vəwenə no a mpfen. Vəwenə bwènə̀ dyʉ̀ shə̀ʼtə̀ à fòyn yì a vəwenə nshwèʼè à wen lì. ³² Fòyn dzàŋ wù shwèʼ ayì a tì ngə̀ŋ ə̀ gàʼ à wen la, Wù dìʼ no wù shwèʼ byɨ! Wù tə sènsə mò mà ghʉsə wù, wù dyʉ̀ nə̀ ko yi a wù tə nkiʼ əlòʼ à mò, ³³ a tə ne ghò la kə nkàntə̀ wù à kusə nshinsə à wìʼ ghèn a wenə̀ vəwenə shwèʼè a muʼu ndə̀ŋndəŋ ando mà tə kusə nshinsə à wù a? ³⁴ Tin fòyn ayì fwi ghə̀ lyɨ̀ wen kù à viʼi vyi a və shwìnə̀ viʼi la və shwìn ə wen bè nyàblə̀ nə̀ wen əzaʼa fa zhʉ a ghə̀ lu lòʼ ko wen yi no tsèm. ³⁵ Yesò mò ngàyn ayì mwètə̀ mù gàʼ la, A lè ando Tìʼ ghom a kàŋ lu nè no tè à ndo à ghə̀ŋ a ntìntìn a zhʉ a ghə̀ fàŋ ke lyèsə̀ ə ku lèmə̀ wen fà wen a tyɨm.”

Yesò ziʼi kùmə̀ kəngə̀sə̀ kə lam

(Mak 10.1-12)

¹ Ando Yesò ngaʼà nyʉ̀ venə mwètə̀ ghə̀ lù fa Galìlì dyàŋ dyʉ̀ a shə Judiyà tsenghə a ghə̀ ndiʼì a ndzèn à mù mə Jodàn. ² Viʼi no və ghoʼo dzɨ̀mtə̀ tɨ̀m nə̀ wen tsu ghə̀ chʉʼ viʼi a və nkwaʼkə̀ fà vəwenə a ntìntìn.

³ Və Falàsi vətsenvə vì ə zhʉtə chʉ wen mù bèm à wen la, “No kənyʉ̀ kətsenkə bè dìʼ à vəghəŋ a soʼ a kə gàʼà la wìʼ zì ghə̀ dzɨ̀m wì wen tsu ando ghə̀ kòŋə̀?”

⁴ Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ be ko dzàŋ ə zhʉ kənyʉ̀ a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ gàʼà? Ghə̀ gàʼà la, andìʼ a kənzìtə̀ kə mbi Nyìngòŋ shɨ̀tə̀ wùlɨm bènə̀ wùwì, ⁵ mù gàʼ la, ‘Byìʼì a lə̀ wùlɨm lə nlù fa mbyɨ̀ tìʼ wen bènə̀ lì wen, ghə̀ dyʉ̀ tsèntə wenə̀ wì wen, vəwenə vəbò sə diʼ kənyʉ̀ kə mùʼ.’ ⁶ Vəwenə ko bè diʼ anə̀ viʼi və bò alì sə̀ diʼ to nə̀ wìʼ muʼ ashɨ Nyìngòŋ kə mù sə diʼ la, no ghò a Nyìngòŋ kwiʼ li, wìʼ ko be diʼi zàs.”

⁷ Vəwenə bwènsə̀ bèm à wen la, “A zhʉ a kə diʼ ando wu gaʼà, byìʼì ghò a Mosìs ngàʼa la wùlɨm zì ghə̀ nyoʼ ŋwàʼlə̀ ə̀ kù à wì wen a ghə̀ dìʼì la ghə̀ dzɨ̀mə̀ li wen a?”

⁸ Yesò gàʼà vəwenə la, “Mosìs nlù byɨmə la ghə̀ŋ zì ghə̀ŋ dzɨ̀mə̀ ki vəŋə byìʼàndo tʉ vəŋə nchiʼi ə ghə̀ŋ ziʼi ə̀ kɨ̀ kənyʉ̀. A bwen a lì a Nyìngòŋ nghʉ byìʼì lam fa kənzìtə̀. ⁹ Mà gàʼà à ghə̀ŋ la no ndò a ghə̀ sətsèn dzɨ̀m wì wen à bwen tò la wùwì ayì tsi li wenə wùlɨm tsen, bè dyʉ̀ lam wùwì tsen, mu ghə̀ lì kwaʼà li soʼ lam.”

¹⁰ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen mù gàʼ à wen la,“Ghèn sətsèn ndiʼ ntsìnə̀ a wùlɨm diʼ ntsi wenə wì wen mu kə bòŋ la kə wìʼ à làm nə̀ mpfen.”

¹¹ Yesò gàʼ à vəwenə la, “A ko diʼ viʼi vətsèm a və zì və tsi ando ziʼi ghenə gàʼà, à zì à tsi tò viʼi vi a Nyìngòŋ ku li kədyòʼ la vəwenə tsi a ji aghèn. ¹² Nyʉ̀ diʼ no ghoʼo a və zì və ne la kə wìʼ à lam. Vətsenvə diʼ kò və lù nlamə mu və bwi vəwenə anə̀ əkànə. Vətsenvə diʼ mu à nè viʼi la vəwenə ndiʼ əkàn. Andiʼ a tʉʼ Yesò viʼi təloʼ tə tsenəvə diʼ mu və tyen lam byìʼì soʼo Fòyn Nyìngòŋ. No ndò a ghə̀ zì ghə̀ byɨmə ə ntsi ando nyʉ̀ venə gàʼà ghə̀ tuʼù zhʉ̀tə.”

Yesò bwaʼsə vunə və tyetəvə

(Mak 10.13-16;Luk 18.15-17)

¹³ Viʼi vətsenvə lyɨ̀ vunə və tyetəvə vì nə̀ vəwenə la Yesò ghʉ avu wen à vəwenə a tʉ ə̀ jɨ̀m à vəwenə, alì ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə sə̀ kəŋkə̀ viʼi a vyi la kə vəwenə be zhuŋsə wen. ¹⁴ Yesò mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Ghə̀ŋ ghʉsə vunə vi və vi à mò, kə ghə̀ŋ be à tàm vəwenə byìʼàndo soʼo Fòyn Nyìngòŋ diʼ à viʼi vyi a və diʼi to nə̀ vəwenə.” ¹⁵ Ghə̀ gàʼ a lì ghʉ̀ avu wen à vəwenə a tʉ bwaʼsə vəwenə mù lù sə̀ jèʼè dyʉ̀.

Yesò ziʼi kùmə̀ ghoʼ bènə̀ soʼ Fòyn Nyìngòŋ

(Mak 10.17-31;Luk 18.18-30)

¹⁶ Wutsen nlù vì bèm à Yesò la, “Ndìʼsə̀, ma lè zì mà ne no ghò jùŋə ndi lu kiʼi bwòŋ a?”

¹⁷ Yesò bèm à wen la, “Byìʼì ghò a wu bèmə̀ kənyʉ̀ kə jùŋ kə kì a wù zì wù ne à mò a? A bòŋ nkwʉʼ tò Nyìngòŋ. Wù sətsèn kòŋ əkiʼi bwòŋ wu zhʉ̀ kənyʉ̀ kì a təsoʼ tə wen tə gàʼà.”

¹⁸ Wìʼ a yì bèm à Yesò la, “Wù gàʼà təsoʼ tə kò.?” Yesò gàʼ la “Mà gàʼà tì a tə gàʼà la, kə wìʼ zhwi; kə wìʼ tsi nə̀ wì wìʼ ko nə̀ lɨm wìʼ, kə wìʼ tsoŋ; kə wìʼ zhò ndzɨ̀ŋ byìʼì wutsen. ¹⁹ Nzhʉ gɨ̀ tìʼ wù bènə̀ lì wù, kòŋə lèmə̀ wù tò ndə̀ŋndəŋ ando wù kòŋə̀ wen wu.”

²⁰ Wàyn wùlɨm ayì bwènsə̀ gàʼ à wen la,“Mà ghʉ li təsoʼ tèntə no tətsèm. A bè fàŋ ghò tsen mà ne a?”

²¹ Yesò bwènsə̀ à wen la, “A zhʉ a wù kəŋə kwʉ̀ʼʉ̀ mè, wu dyʉ̀ bàʼlə fo vyə no tsèm ə̀ ku ko yi à viʼi kənfem ndi lu kiʼi ghoʼ a kàŋ. Wù ne nè a lì wù vì dzɨ̀mtə̀ mò.”

²² Andìʼ a zhʉ a wàyn wùlɨm a yì nzhʉ, kənyʉ̀ akì ghə̀ lù kò ghə̀ be nsaŋlə̀ byìʼàndo ghə̀ nkìʼ ghoʼ no ghoʼo. ²³ Yesò mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la kə lu nto no nànto wu ghoʼo kwen a soʼ Fòyn Nyìngòŋ. ²⁴ Mà be shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ à ghə̀ŋ, kə bwaʼmə à fəmbwèʼè fo fə chò fa kəbʉ̀ʼ kə nsoʼ chò la wu ghoʼo kwen a sòʼ Fòyn Nyìngòŋ.”

²⁵ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə nè zhʉ̀ kənyʉ̀ a kènkə sə̀ diʼ nə̀ kaynə, mù bèm a wen la, “Kə lè yi ndiʼ a lì à lə̀ bwòŋ ndò?”

²⁶ Yesò ki vəwenə tò fəchìʼ, mù gàʼ la, “kənyʉ̀ a kènkə to chò tò wìʼ, alì nyʉ̀ tsèm bwaʼmə à Nyìngòŋ.”

²⁷ Bità mù bèm la, “Gaʼa kò wù yen li la yès moʼtə̀ li no ghò a yes tə nè sə̀ boʼsə wù. Yès lu se gho?”

²⁸ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la a lu ndiʼ a mbi fi, a zhʉ a Wàyn Wìʼ ŋwʉʼʉ li à wen a kəfwoyn nə̀ ghoʼo wen, a dìʼ a zhʉ ayì a ghə̀ŋ vi njʉ̀sə̀ bò a ŋwʉʼʉ a fwoyn njʉ̀sə̀ bò ə nsoʼo ngwàʼsə loʼ Islel shì njʉ̀sə̀ bò. ²⁹ Adìʼ tè ndò a ghə̀ moʼtə̀ li kəbəŋ kə wen ko vəlèmə və wen lʉmə, ko vəlemə və wen ki, ko tìʼ wen ko lì wen ko vunə wen ko təsɨm tə wen byìʼì mò mu ghə̀ lu bwènsə̀ kiʼi viʼi bènə̀ fo aghayn ghɨ. Ghə̀ be lə kiʼi bwoŋ a ghə̀ lu faŋə̀ tò ghayn ə mùʼ. ³⁰ Kənyʉ̀ a ghə̀ŋ diʼi be kɨ dìʼ la, nghoʼo viʼi a və diʼì luwèn a mbì lu ndiʼ a bàm, nghoʼo viʼi a və diʼ a bàm luwèn lu ndiʼ a mbì.”

Yesò mò ngàyn byìʼì viʼi shwèʼ a sɨm

¹ Yesò dyʉ̀ a mbì nə̀ ziʼi wen gàʼà la, “Soʼo Fòyn Nyìngòŋ diʼ tò nə̀ fətitì fə tì sɨ̀m tsen a ghə̀ nlu a boʼòngə̀ŋ tsen fʉ̀ ədyʉ̀ kəŋ viʼi la və dyʉ̀ shwèʼ a wen ə sɨm. ² Ghə̀ kəŋ a lì yen, mù tisə wenə̀ vəwenə la ghə̀ ne lòʼ vəwenə tò nə̀ ko yi a və lu nlòʼò wù shwèʼ tsu a kətsi mù tɨ̀m vəwenə la vəwenə fʉ shwèʼ.” ³ A sə ndiʼ a təzhʉ abʉ̀muʼ ghə̀ sə fʉ dyʉ̀ a chʉ fənsàm bè yèn viʼi vətsenvə və ti tsu tò kədyàŋ ⁴ Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, Ghə̀ŋ fʉ dyʉ̀ nshwèʼè à mò a sɨm ndi ne sə mpfwo mà lòʼ ghə̀ŋ no nə̀ ghò yì a ghə̀ kwʉʼʉ̀. ⁵ Ghə̀ gàʼ a lì vəwenə fʉ̀. A nè sə ndiʼ a nə̀nchwì bènə̀ a təzhʉ tə taʼ a mbwaʼ kəbə̀ŋ ghə̀ bè nè tò ndə̀ŋndəŋ. ⁶ A nè sə ndiʼ a təzhʉ tə tàyn a chʉ mpfwomə, ghə̀ bè fʉ̀ dyʉ̀ a chʉ fənsàm ayì ə̀ yèn viʼi vətsenvə və ti tsu tò kədyàŋ. Ghə̀ bèm à vəwenə la, Byìʼì ghò a ghə̀ŋ zhʉsə a shèn kətsi kə mpfen kò a ndiʼ la ghə̀ŋ shwèʼè kəfo a? ⁷ Vəwenə gàʼ la,“A dìʼ byìʼàndo wìʼ ko yì lyɨ̀ yès a shwèʼ. Ghə̀ gàʼ à vəwenə la vəwenə fʉ shwèʼ a wen ə sɨm yì.”

⁸ “A nè sə ndiʼ a zhʉ mpfwomə, tì sɨm ayì gàʼ à kətʉ kə viʼi shwèʼ kì la, ‘Dzàŋtə viʼi shwèʼ ə̀ lòʼ vəwenə, wù nè sə nlòʼò wù zìtə̀ fà vi a mà yì lyɨ̀ a bàm lì dyʉ̀ mèsə̀ nə̀ vi a mà yì lyɨ̀ a mbì lì.’ ⁹ Ghə̀ lòʼ viʼi vi a vəwenə nzìtə̀ shwèʼ a chʉ mpfwomə lì nə̀ ko a və lòʼò shwèʼ tsu a kətsi. ¹⁰ Viʼi vi a və nlyɨ̀ vəwenə a mbì lì sə kwòʼtə̀ la vəwenə a kiʼi ko ghə̀ ghoʼo chò ko shwèʼè kətsi. ¹¹ Və lòʼ vəwenə tò nə̀ ko kətsi, vəwenə mù sə dèmkə̀ ghàmə̀ tì sɨm ayì, ¹² ‘gàʼà la, Viʼi venə a və yì vì fa bàm lə̀ shwèʼ tò a fəshinə fə zhʉ, wù nloʼ vəwenə ndə̀ŋndəŋ ando wu loʼo yes mu yès zhʉsə kətsi kə mpfen a tì chwìchwì ghèn tʉʼ njɨ.’”

¹³ “Tì sɨm ayì gàʼ à wìʼ muʼ fà vəwenə a ntìntìn la, ‘zhʉtə a awèn! mà ko tsòŋ wù. Gàʼa kò yowù yì tisə la ma lòʼ wù tò nə̀ ko kətsi? ¹⁴ Lyɨ ko wu ə̀ mpfwo. A kòŋ mò əlòʼ wìʼ yì a ma yì lyɨ̀ a bàm ndə̀ŋndəŋ ando mà lòʼ wù. ¹⁵ Adìʼ la, mà ko kiʼ adyòʼ ənè kənyʉ̀ a ma kòŋə̀ ne nə̀ ko ghomə mu? Ma kɨ li la wù fwisə tin tò byìʼàndo kəvu komkə bòʼtə̀ à viʼi vətsèm.’”

¹⁶ Yesò mù sə mwètə̀ ə̀ gàʼ la, “Nghoʼo viʼi a və diʼì a mbì luwèn lu ndiʼi bàm, ə̀ viʼi a və diʼì a bàm luwèn lu ndiʼ mbì.”

Yesò bè gàʼ byìʼì pfʉ wen

(Mak 10.32-34;Luk 18.31-34)

¹⁷ Yesò nè sə nkuʼu a Jelusalèm lyɨ̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀sə̀ bò nyòʼtə gàʼ à vəwenə la, ¹⁸ “Ghə̀ŋ zhʉtə a! vəghəŋ kuʼu dyʉ̀ a Jelusalèm luwèn. Adìʼ zhʉ a və a dyʉ̀ ku Wàyn Wìʼ à tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ la vəwenə chòsə̀ soʼ la və zhwi wen. ¹⁹ Vəwenə ne gàʼ a lì lyɨ̀ wen ə ku tɨmə, vəwenə chəʼ wen, ghòm wen nə̀ ngwàynsə bè bàyntə wen a kəntò ə ghə̀ pfʉ. A nè sə ndiʼ a mətsi ntaʼ Nyìngòŋ lusə wen fa pfʉ.”

Lì Jems nə̀ Joyn bèm kənyʉ̀ à Yesò

(Mak 10.35-45)

²⁰ Wì Zebedì vì à Yesò nə̀ vunə wen vəbò, shìʼi à wen a nchiʼsə alwi ə̀ gàʼ à wen la ghə̀ ne kənyʉ̀ a yì.

²¹ Yesò bèm à wen la, “Wù kəŋ la mà ne ghò à wù a?” Ghə̀ gàʼ la, “Mà sensə̀ wù la wù byɨmə la à lu ndiʼ a tʉʼ a wù sə̀ soʼo Fòyn wu, vunə vwomə venə vəbò lə̀ ŋwʉʼʉ a wù a mbyɨ̀, ghə̀ muʼ à wù a kwoŋ toghə nə̀ ghətsen à wù a kwoŋ nànkwè.”

²² Yesò mù bwènsə̀ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ko kɨ̀ kənyʉ̀ a ghə̀ŋ gàʼà.” Bè mù bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ lè zì ghə̀ŋ yen ngəʼ ghèn a mà diʼi ne yen lə a? Vəwenə byɨmə.”

²³ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Nəmwèʼè, ghə̀ŋ a yen ngəʼ yì a mà diʼi ne yen alì à ko diʼ kəshi kom ə mà gàʼ la wìʼ ŋwʉʼʉ à mò a kwoŋ toghə kò à mò a kwoŋ nànkwè. Shi avenə diʼ à kiʼ viʼi vi a Tìʼ ghom tə shɨ̀tə̀ ə̀ nghʉ à vəwenə.”

²⁴ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sətsensə shì wum nè zhʉ̀ kənyʉ̀ akì ə̀ fwisə tin à vəlèmə̀ vi vəbò. ²⁵ Yesò mù tsèntə̀ vəwenə gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kɨ li la təfòyn tə mbi tèntə kiʼ kədyòʼ soʼo zhiʼtə viʼi vəwenə, tʉtʉ vəwenə be soʼo dìʼì adyòʼ à viʼi. ²⁶ Kə ko diʼ ne ndiʼ a lì à ghə̀ŋ. No məndò a ghə̀ kəŋə ndiʼ wu ghoʼo à ghə̀ŋ a ntìntìn, diʼì ndiʼ wù shyèʼ à ghə̀ŋ ²⁷ bènə̀ la no ndò yì a ghə̀ kəŋ əndiʼ kətʉ fà ghə̀ŋ a ntìntìn diʼ ndiʼ anə̀ kəkòs à ghə̀ŋ. ²⁸ Kə diʼ tò ndə̀ŋndəŋ ando Wàyn Wìʼ ko tə vì la və shwèʼ à wen. Ghə̀ tə bòŋsə̀ vì nshwèʼè à viʼi, ə ku sò kətʉ wen əzen tʉ viʼi no vəghoʼo.”

Yesò chʉʼ viʼi kənshɨ̀f vəbò

(Mak 10.46-52;Luk 18.35-43)

²⁹ Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nè lù sə mfʉ̀ fa Jèlikò viʼi no və ghoʼo lù sə̀ dyʉ̀ fà vəwenə a bàm. ³⁰ Vəwenə sə ndyʉ̀ yèn viʼi kənshɨ̀f vətsenvə vəbò ŋwʉʼ a wenə ji. Vəwenə nè zhʉ̀ la Yesò sə̀ chò, ə̀ zɨ̀mə gàʼ la, “Kusə nshinsə à yès a wàyn fòyn Devìt.”

³¹ Viʼi vi sə̀ chìʼì vəwenə gàʼà la kə vəwenə be à zɨ̀mə, alì vəwenə bòŋsə̀ zɨ̀mə ghòʼtə la, “Bobo Wàyn fòyn Devìt, kusə nshinsə à yès.”

³² Yesò tɨmə dzàŋtə̀ vəwenə ə̀ bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kəŋ la mà ne ghò à ghə̀ŋ a?”

³³ Vəwenə gàʼ la, “Bobo,ne yès nyenə shi.”

³⁴ Yesò kusə nshinsə à vəwenə kùmsə̀ ashɨ vəwenə, vəwenə mù sə̀ yenə shi, ə̀ lù sə̀ dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ wen.

Yesò kwen a Jelusalèm a nə̀ fòyn

(Mak 11.1-11;Luk 19.28-40;Jon 12.12-19)

¹ Ando Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen njèʼè dyʉ̀ boʼsə a Jelusalèm, ə̀ dyʉ̀ a ntə̀ʼ Bephag a ghə̀ ndiʼì a shə wenə pfèn olìf tsenghə. Ghə̀ mù tɨm ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen səbò ² gàʼà à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kwen dyʉ̀ a tì ntə̀ʼ ghèn a ghə̀ŋ a shɨ. Ghə̀ŋ ne sə nkwenə dyʉ̀ ə yen fəmbyèʼè fo a və chuŋə̀ nə̀ wàyn wen à wen a mbyɨ̀. Ghə̀ŋ nè yen ghə̀ŋ zàsə vì nə̀ wen à mò boʼsə nə̀ wàyn wen. ³ Ghə̀ŋ sətsèn nzàsə̀ wìʼ bèm kənyʉ̀ à ghə̀ŋ, ghə̀ŋ gàʼa la, Bobo kiʼ kənyʉ̀ ənè nə̀ səwensə diʼ be a bwènsə̀ tɨm tò luwèn.”

⁴ Kənyʉ̀ a kènkə nlyɨ kəshi ndi ne la kənyʉ̀ a Nyìngòŋ nlù gàʼ chòsə̀ fà nshə̀ʼtə̀ wen ghoʼo ndiʼ nəmwèʼè la, ⁵ “Gaʼa viʼi ntə̀ʼ Zayòn la, ghə̀ŋ yen a, fòyn ghə̀ŋ vì à ghə̀ŋ, ghə̀ bwaʼmə, vì a kwi wàyn fəmbyèʼè fo.”

⁶ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ashì mù lù dyʉ̀ nè ando ghə̀ yì gàʼ, ⁷ bwènə̀ vì nə̀ fəmbyèʼè fo a fì bènə̀ wàyn wen ə̀ làfsə vəwenə nə̀ vədàlə və vəwenə, Yesò kuʼ ŋwʉʼʉ à yì a kətʉ. ⁸ Viʼi no ghoʼo tsuʼtə vədàlə və vəwenə mòʼ a ji ghə̀ chò fà yì a kətʉ. Vətsenvə kwàʼtə̀ təntam tə nkòʼ mòʼ a ji. ⁹ Nòyn viʼi vi a ghə̀ ndyʉ̀ fa shɨ Yesò nə̀ yi a ghə̀ mvì fà wen a bàm zìtə̀ sə̀ zɨmə gàʼà la, “Ghoʼsə dìʼ à wàyn fòyn Devìt! Nyìngòŋ bwaʼsə wìʼ yì a ghə̀ vi a zhiʼ nə̀ Bobo! Ghoʼsə diʼ à Nyìngòŋ a ghə̀ diʼ a kàŋ.”

¹⁰ Yesò nè kwen mwètə̀ a Jelusalèm, ntə̀ʼ a yì nə̀ʼkə̀ no tsèm. Viʼi mù sə̀ bèmə̀ la, “Ghèn dìʼ ndo?”

¹¹ Viʼi vi bwènsə̀ la, “A dìʼ Yesò nshə̀ʼtə̀ ghoʼo yì a ghə̀ lù fa ntə̀ʼ Nazalèt a loʼ Galìlì.”

Yesò dzɨ̀m viʼi mbaʼlə̀ wòŋ fa tì ngə̀ŋ Nyìngòŋ

(Mak 11.15-19;Luk 19.45-48;Jon 2.13-22)

¹² Yesò dyʉ̀ kwen a tì ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo sə̀ dzɨ̀mə̀ viʼi vyi a və mbaʼlə̀ be zenə tsu no vətsèm. Ghə̀ tenlə chiʼ vi a viʼi nkwitə ko à yì a yi kətʉ be tenlə kɨ a viʼi mbaʼlə̀ làto tsu mòʼlə̀ a nse, ¹³ gàʼà à viʼi a vyi la, “Və nyòʼò li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, viʼi lu dzàŋ ngə̀ŋ ghom la à dìʼ ngə̀ŋ jɨ̀m, alì ghə̀ŋ nkaʼsə luwèn à sə diʼ kəshi a vətsoŋ lyòmtə̀ tsu.”

¹⁴ Viʼi kənshɨ̀f wenə̀ viʼi kənkwàʼkə̀ vì yèn wen tsu ghə̀ chʉʼ vəwenə. ¹⁵ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ sə̀ fwisə̀ tin ando vəwenə nyèn nyʉ̀ kanəvə vi a ghə̀ nè bè zhʉ̀ ando vunə nzɨmə gàʼà tsu la, “Ghoʼsə diʼ à wàyn fòyn Devìt.” ¹⁶ Vəwenə mù bèm à Yesò la, “Wu lə̀ zhʉ kənyʉ̀ kèn a vunə venə gàʼà lə a?” Yesò byɨmə ə̀ bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la və nyoʼ li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Nyìngòŋ shɨ̀tə̀ li təchʉ̀ tə vunə vəbwaʼvə a və bu nyoŋə la və nghoʼsə wen. Ghə̀ŋ be ko təmə dzàŋ kəshi akì.”

¹⁷ Yesò gàʼ a lì lù fa tsu fʉ̀ fa Jelusalèm dyʉ̀ tsì a ntə̀ʼ Betanì.

Yesò ghʉ kòyn à fəkòʼ fə figs

(Mak 11.12-14,20-24)

¹⁸ Tʉʼ nè layn, Yesò lù tò boʼòngə̀ŋ sə mbwènə̀ dyʉ̀ a Jelusalèm jɨ̀ŋ sə̀ zafə wen. ¹⁹ Ghə̀ yen fəkòʼ fə figs a wenə ji, kwen dyʉ̀ à yì a ti alì kò ghə̀ lù yèn kəfo à yì a kətʉ əchò tò təfʉ ti. Ghə̀ mù gàʼ à fəkòʼ a fìfə la, “Wù ko lu be kumə ashɨ!” No a zhʉ kò fəkòʼ a fìfə zɨm.

²⁰ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nè yèn kənyʉ̀ a kènkə sə̀ diʼ nə̀ kaynə, mù bèm à Yesò la,“Fəkòʼ fènfə nè ale nzɨm tò fa zhʉ alə̀ a?”

²¹ Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, “Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, ghə̀ŋ sətsèn nkiʼ byɨmə, kye momə̀ mwòmsə mu ghə̀ŋ zì ghə̀ŋ ne kənyʉ̀ kèn a ma ə ne à fəkòʼ fènfə lə̀, bè gàʼ no tè à pfèn ghoʼo ghèn la, Tsuʼmə dyʉ̀ tsòʼ à mù mə nghoʼomə̀, ghə̀ be à nè tò a lì. ²² Ghə̀ŋ sətsèn njɨ̀mə̀ bèmə̀ no ghò à Nyìngòŋ ghə̀ à kù à ghə̀ŋ a zhʉ a ghə̀ŋ kiʼi byɨmə.”

Tʉtʉ ntsèntə̀ Vəjew sə kəŋə əkɨ la kədyòʼ kə Yesò kə lù fa fe lo

(Mak 11.27-33;Luk 20.1-8)

²³ Yesò bwènə̀ dyʉ̀ kwen a ngə̀ŋ Nyìngòŋ mù sə nziʼi viʼi tsu, tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ vəchəʼ və loʼ vì bèm à wen la, “Wù nè nyʉ̀ venə nə̀ kədyòʼ kə mu kə lù fa fe? A ku ndò ku kədyòʼ a kènkə à wù a?”

²⁴ Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, “Nkàyntə̀ mò be a bèm kənyʉ̀ kə mùʼ à ghə̀ŋ, ghə̀ŋ sətsèn bwènsə̀, mà mu à shə̀ʼtə̀ wìʼ yì a ghə̀ŋ a ghə̀ ku kədyòʼ la mà nè nyʉ̀ venə tsu. ²⁵ Joyn wù ku à mù nlyɨ̀ kədyòʼ fa fe əku mu a? A nku Nyìngòŋ ku kədyòʼ à wen mu à nku viʼi lo? Vəwenə zìtə̀ sə̀ bèsə̀ à vəwenə a ntìntìn gàʼà la ‘Vəghəŋ sətsèn gàʼ la à nku Nyìngòŋ ku kədyòʼ à wen ghə̀ à bèm la ghə̀ŋ be tə mfaŋ ke byɨmə kənyʉ̀ a ghə̀ ngàʼà byìʼì ghò?’ ²⁶ Vəghəŋ sətsèn gàʼ la à nkù viʼi kù kədyòʼ à wen mu viʼi zì və mwom kənyʉ̀ à vəghəŋ a təwen byìʼàndo no vəwenə vətsèm ə̀ nlyɨ̀ la Joyn ndiʼ nshə̀ʼtə̀ ghoʼo.” ²⁷ Vəwenə kwòʼtə̀ a lì mù gàʼ à Yesò la, “Yès ko kɨ.” Yesò mù gàʼ à vəwenə la, “No nkàntə̀ mò li ko a shə̀ʼtə̀ kəshi kì a ma lyɨ̀ kədyòʼ fa tsu bu sə nè nyʉ̀ venə.”

Ngàyn kùmə̀ wìʼ wenə̀ vunə wen vəbò

²⁸ Yesò bè gàʼ à viʼi a vyi la vəwenə kwoʼtə kənyʉ̀ kùmə̀ ngàyn a ghə̀ nkəŋə mò mù gàʼ la, “Wutsen ndìʼ kiʼ vunə lʉmə wen vəbò. Ghə̀ dyʉ̀ gàʼ à wù mbì la, Fʉ̀ shwèʼ a sɨm lamsə̀ layn a wàyn ghom.” ²⁹ Wàyn ayì gàʼ la, “Mà ko a fʉ̀, alì nè bwènsə̀ kwòʼtə̀ to fa wen a ngəŋ la kə bòŋ la yì fʉ ə mù fʉ̀. ³⁰ Tìʼ wen bè dyʉ̀ à kənkùmtə̀ kə wàyn wen ə̀ gàʼ tò ndə̀ŋndəŋ kənyʉ̀ a ghə̀ yì gàʼ à wù mbì. Ghə̀ zàŋsə̀ byɨmə alì kènla ghə̀ fʉ li.” ³¹ Yesò mù bèm à vəwenə la, “A lè ne wàyn ko fa ntìntìn vunə vi vəbò nè kənyʉ̀ kì a tìʼ vəwenə nkəŋə a? Vəwenə bwènsə̀ la. ‘A ne wù mbì.’ Yesò mù gàʼ la, ‘Mà gàʼà a ghə̀ŋ’ nəmwèʼè la, viʼi vyi a və tinə kənsè bènə̀ njèʼtə̀sə lu kwen a soʼ Fòyn Nyìngòŋ à ghə̀ŋ a mbì.” ³² Mà gàʼà alə̀ byìʼàndo Joyn wù ku à mù mvi li sə̀ dìʼì jì ntsìnə̀ tɨmə a ghə̀ŋ la ghə̀ŋ njèʼè fa tsu a shɨ Nyìngòŋ, alì kò ghə̀ŋ lù byɨmə wen. Viʼi vi a və tinə kənsè bènə̀ njèʼtə̀sə bòŋsə̀ byɨmə wen. Ghə̀ŋ yen nyʉ̀ venə no tsèm bè tyen tò tyenə la ghə̀ŋ ko a kwitə tətyɨm təŋtə byɨmə kənyʉ̀ kì a ghə̀ ngàʼà.

Yesò mò ngàyn kùmə̀ viʼi a və nshyèʼè a sɨm wutsen

(Mak 12.1-12;Luk 20.9-19)

³³ Yesò bè gàʼ à viʼi vi la vəwenə bè zhʉ̀tə ngàyn tsen. “Tì sɨ̀m tsen nlù bòʼ sɨm lamsə̀ lwi wen, kwìʼi mbàyn kaʼsə wen sɨm ayi, tyùŋə nkwòŋ yì a və ne nwìʼì lamsə̀ ayì tsu mu shɨ̀tə məlyʉ̀ʼ bè bwòm kəmbaŋ kə ngə̀ŋ ntsɨ̀ŋ a kəntìntìn kə sɨm ayì mù kù sɨm ayi la viʼi nshwèʼè gə̀tə̀ ku yì nə̀ fo vi a və fʉ̀ fa tsu. Ghə̀ ku a lì lù dyʉ̀ a jèʼ a loʼ tsenghə. ³⁴ Zhʉ məkwòŋ nè kwʉ̀ʼ ghə̀ tɨm viʼi shwèʼ wen vətsenvə la və dyʉ̀ gàʼ à viʼi vi a ghə̀ tə ku sɨm ayi à vəwenə la vəwenə ku və wen vəlamsə̀. ³⁵ Viʼi a və nshwèʼè sɨm ayi ghaʼ viʼi shwèʼ tì sɨm vi a ghə̀ yì tɨm lì ghòm ghə̀ mùʼ, ə̀ zhwì kənkùmtə̀ kə wen be temlə ghətsen nə̀ ngùʼsə. ³⁶ Tì sɨ̀m ayì bè tɨ̀m viʼi shwèʼ vətsenvə və ghoʼo chò vi a ghə̀ yì tɨ̀m a mbì lì. Viʼi sɨm vi bè nè tò ndə̀ŋndəŋ kənyʉ̀ a və yì nè a və mbì vi à vəwenə. ³⁷ A kəmwetə ghə̀ tɨm wàyn wen à vəwenə kwòʼtə̀ fà wen ngə̀ŋ la vəwenə ne dyʉ̀ fàyn wàyn ghom. ³⁸ Viʼi shwèʼè sɨ̀m a vyi nè dyʉ̀ yen wàyn yì tò yenə, kwòʼtə̀ à vəwenə ngəŋsə la, Ghèn dìʼi ne ndiʼ njɨ̀ngə̀ŋ tì sɨ̀m ghèn. Vəghəŋ ghaʼ wen zhwi ndi lyɨ fo vi a ghə̀ tə ndiʼ ne lyɨ̀ lì. ³⁹ Vəwenə gàʼ a lì mù ghaʼ wen fʉ̀ nə̀ wen fa sɨm ayì dyʉ̀ zhwi.”

⁴⁰ Yesò mù bèm à vəwenə la, “kə lè yì chò alə̀ tì sɨ̀m a ghèn à bwènə̀ vì nè ale nə̀ viʼi vi a ghə̀ tə kù sɨm la vəwenə nshwèʼè lì?”

⁴¹ Vəwenə bwènsə̀ à wen la, “Kə sətsèn chò a lì, tì sɨ̀m ayì a zhwilə viʼi və byɨvə avenə, ə̀ kù sɨm ayi à viʼi kədyàŋ vəwenə nshwèʼè ku və wen fo tò a zhʉ.”

⁴² Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ ə gàʼ à la,

Ngùʼ yì a viʼi shwèʼ tə màʼà lì kaʼsə li sə diʼ ngùʼ bʉ ngə̀ŋ. A dìʼ shwèʼè Bobo alə̀, à diʼ kənyʉ̀ kə mesəkə à vəghəŋ?

⁴³ Ghə̀ŋ be ko təmə̀ ndzàŋ kəshi akènkə? Byìʼì ntsìnə̀ ghə̀ŋ aghèn, “Mà gàʼà a ghə̀ŋ la və lu shi soʼ Fòyn Nyìngòŋ fa ghə̀ŋ, ə ku a viʼi vyi a və kumə ashɨ. ⁴⁴ [No ndò a ghə̀ kòntə a wèn ngùʼ bʉ ngə̀ŋ aghèn, ghə̀ à fə̀ŋ tìnkə a ntemə a ntemə, mu ngùʼ aghèn bè sətsèn fə̀ŋ a kətʉ no ndò ghə̀ à bvusə̀ wen a kəbyìʼ”]

⁴⁵ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ vi bènə̀ viʼi Falàsi vi nè zhʉ̀ ngàynsə Yesò a sènsə kɨ̀ tò kɨ la ghə̀ gàʼà byìʼì vəwenə, ⁴⁶ vəwenə mù sə̀ kəŋə jì əghaʼ wen alì sə fàynə̀ nòyn viʼi yì a ghə̀ ndiʼì tsu byìʼàndo nòyn ayi nlyɨ̀ wen anə̀ nshə̀ʼtə̀ ghoʼo.

Yesò mò ngàyn byìʼì viʼi a və nlaʼà a kəzhɨ kə lam

(Luk 14.15-24)

¹ Yesò bè mò ngàyn tsen à vəwenə gàʼà la, ² “Və zì və shəʼmə Fòyn Nyìngòŋ nə̀ fətitì fə fòyn tsen a ghə̀ nlù baʼtə kəzhɨ kə lam wàyn wen wùlɨm. ³ Ghə̀ nè bàʼtə myètə̀ ə̀ tɨ̀m viʼi shwèʼ wen la və dyʉ̀ dzàŋtə̀ viʼi vi a ghə̀ tə làʼà, alì viʼi a vyi tyen la vəwenə ko a vì. ⁴ Ghə̀ bè tɨm ə̀ kwʉ̀ʼsə̀ viʼi shwèʼ wen vətsenvə la və dyʉ̀ gàʼà à viʼi a vyi la və baʼtə li kəzhɨ kì mwetə. Və bvaʼa li vəmbòŋ bènə̀ nyamsə sətsensə. No ghò sə̀ diʼ və nzhɨ tò zhɨ, la vəwenə vi lì a kəshi kə kəzhɨ. ⁵ Vəwenə dyʉ̀ làʼà, kò wìʼ lù ghʉ̀ kətʉ a kənyʉ̀ a yì. No ndò bòŋsə̀ sə̀ dyʉ̀ tò a wen a kəshi. Wutsen lù fʉ̀ à wen a sɨm, wutsen bòŋsə̀ lù dyʉ̀ à wen a mbàʼànkùm. ⁶ Viʼi ntɨm fòyn a vyi dyʉ̀ a vətsenvə vəwenə ghaʼ viʼi ntɨm a vyi nyàblə̀ nə̀ vəwenə ə̀ zhwilə. ⁷ Fòyn nè zhʉ̀ kənyʉ̀ akì kə zaf wen no nə̀ ŋàŋ, ghə̀ tɨm vəsugyèʼ və wen və dyʉ̀ zhwilə viʼi vyi a və nzhwilə̀ viʼi shyèʼ wen lì bè nyùʼ ntə̀ʼ vəwenə. ⁸ Ghə̀ mù gàʼ à viʼi shwèʼ wen vətsenvə la və baʼtə li kəzhɨ kə lam kèn kə mwetə alì viʼi vi a ma tə̀ làʼà lì ko kwʉ̀ʼ əvì. ⁹ Ghə̀ŋ fʉ dyʉ̀ a fàfə jisə làʼà no məndò yì a ghə̀ŋ yenə. ¹⁰ Viʼi shwèʼ a vyi fʉ̀ dyʉ̀ dzàŋtə̀ no məndò a vəwenə nyenə, viʼi və byɨvə nə̀ və jùŋvə vì lwin a ngə̀ŋ lam ayì.”

¹¹ Fòyn vì ətoŋtə viʼi ə̀ yèn wìʼ kènla ghə̀ shɨtə̀ li nlaf. ¹² Bèm à wen la, “Wù jèʼ ale sə diʼ a shèn a awèn kə̀ʼə̀ alə̀ a?” Wìʼ ayì chɨmə tò la kùʼ. ¹³ Fòyn mù gàʼ à viʼi shwèʼ wen la, “Ghə̀ŋ kwiʼ akwoŋ wen bènə̀ afwen wen shìsə̀ wen mòʼò dyʉ̀ a kəbəŋ kə fenəkə a kəshi a ghə̀ a nlyuŋlyuŋ dì tsu be pfiʼi asoŋ wen.”

¹⁴ Yesò sə mwètə̀ ə̀ gàʼ la və dzàŋə̀ viʼi no vəghoʼo alì diʼi tetə tò viʼi və tyetə və.

Və Falàsi bèm la kə boŋə li vəwenə mòʼò kənsè à fòyn ghoʼo lo?

(Mak 12.13-17;Luk 20.20-26)

¹⁵ Və Falàsi vətsenvə lù dyʉ̀ zhùŋtə̀ sə baʼtə̀ jì ndi nè la Yesò gàʼ shwè və ghaʼ wen, ¹⁶ vəwenə mù tɨm ndzɨ̀mtə̀sə bàm vəwenə sətsensə bènə̀ viʼi shwèʼ Helòd vətsenvə gàʼà la vəwenə dyʉ̀ gàʼà Yesò la, “Ndìʼsə̀, yès kɨ la wù gàʼà tò nəmwèʼè, ziʼi tò kənyʉ̀ à diʼ tò kənyʉ̀ kə nəmwèʼè byìʼì Nyìngòŋ, kènla wù fwaynə təkwòʼtə̀ tə viʼi byìʼàndo à dìʼ à wù viʼi vətsèm diʼ tò ndə̀ŋndəŋ. ¹⁷ Shə̀ʼtə̀ lì à yès la à wù a kwòʼtə̀ soʼo vəghəŋ lè byɨmə la və loʼ kənsè à Kaysa andiʼì fòyn ghoʼo a loʼ Lum mu ghə̀ ko byɨmə à?”

¹⁸ Yesò kɨ mənàŋ mì a vəwenə nkwiʼi mù gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ viʼi kəmbɨ̀lə̀ venə! ghə̀ŋ zhʉtə̀ chʉ̀ ghomə byìʼì ghò? ¹⁹ Ghə̀ŋ diʼi ko kəkas ayi a və mòʼò kənsè tsu lì à mò.” No a zhʉ kò və vì nə̀ ko kəkas ayi à wen. ²⁰ Ghə̀ mù bèm à vəwenə la, “A dìʼ kəndemndem kə kə̀ʼ ndò bènə̀ zhiʼ ndo tsu lə̀?”

²¹ Vəwenə gàʼ la, “A dìʼ kəʼə Kaysa nə̀ zhiʼi wen tsu.” Yesò mù gàʼ à vəwenə la,“Kə ndiʼ a lì ghə̀ŋ kù fo Kaysa a Kaysa, bè kù fo Nyìngòŋ à Nyìngòŋ.”

²² Vəwenə nè zhʉ̀ ando ghə̀ bwènsə̀ a lì mù sə diʼ nə̀ kanə ə̀ lù fà wen a mbyɨ̀.

Yesò ziʼi kənyʉ̀ kùmə̀ məlù fa pfʉ

(Mak 12.18-27;Luk 20.27-40)

²³ Tò a kətsi ayì Vəsadùsis vətsenvə lù vì à Yesò, adiʼ viʼi vyi a və ko mbyɨmə la wìʼ zì ghə̀ lu fa pfʉ, bèm à wen la, ²⁴ “Ndìʼsə̀ Mosìs nlù gàʼ à yès la, Lèmə wìʼ sətsèn pfʉ kiʼ wùwì alì kènla ghə̀ kìʼ vunə, lèmə̀ wu pfʉ ayì dìʼi nyòŋsə̀ wùwì mpfʉ ayì ndi wenə wen bwi vunə lèmə wen. ²⁵ Vəlèmə̀ vətsenvə ndìʼ sòmbo, wù mbì dyʉ̀ làm wùwì pfʉ mòʼtə̀ wen kènə̀ wàyn, ghʉ̀sə wì wen a yì à lèmə̀ wen. ²⁶ Lèmə̀ wen bè pfʉ ghʉ̀sə wì wen ayì tò a lì. Kənkùmtə̀ kə bè lyɨ̀ bè pfʉ tò ndə̀ŋndəŋ. Vəlèmə̀ və wen vətsenvə vi bè nè lyɨ̀ bè pfʉkə tò a lì dyʉ̀ mè. ²⁷ Fa yì a bàm, wùwì ayì bè pfʉ. ²⁸ A lè lu ndiʼ a kətsi a viʼi lùkə̀ fa pfʉ, wùwì ayì ndiʼ wì ndò ando wùwì ayì nlam li vəlèmə̀ a vyi no vətsèm a?”

²⁹ Yesò mù gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ə shwe li kənyʉ̀ byìʼàndo ghə̀ŋ ko kɨ̀ kənyʉ̀ kì a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ gàʼà ko kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ zì ghə̀ ne. ³⁰ A lu ndiʼ a tʉʼ a viʼi lù li fa pfʉ və ko lə nlamə. Viʼi lu ndiʼ ando ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə dìʼ a kàŋ. ³¹ Anə̀ kənyʉ̀ kùmə̀ məlù fa pfʉ a viʼi və pfʉkəvə lu nlù, kə diʼ la ghə̀ŋ ko təmə̀ dzàŋ əzhʉ kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ gàʼà mu? Nyìngòŋ nlù gàʼ la, ³² Mà dìʼ Nyìngòŋ Ablaham, diʼ Nyìngòŋ Izìk, dìʼ Nyìngòŋ Jàkob. Viʼi avenə diʼ vəto. Na kènkə diʼì la ghə̀ dìʼ Nyìngòŋ viʼi a və diʼì və to a ko diʼ Nyìngòŋ viʼi və pfʉkəvə.”

³³ Nòyn yi nè zhʉ̀ ziʼi aghenə sə̀ diʼ nə̀ kanə.

Soʼ yi a ghə̀ chò təsoʼ no tətsèm

(Mak 12.28-34;Luk 10.25-28)

³⁴ Andìʼ ando viʼi Falàsi nzhʉ̀ la Yesò chiʼi li təchʉ̀ tə Vəsadùsis vəwenə tsèntə̀. ³⁵ Wìʼ muʼ fà vəwenə a ntìntìn, andìʼ ndìʼsə̀ soʼ mwòmsə̀ Yesò bèm à wen la, ³⁶ “Ndìʼsə̀, àdìʼ soʼo kò fa tì təsoʼ tə Mosìs a ghə̀ to chò tətsentə a?”

³⁷ Yesò bwènsə̀ gàʼ la, “A dìʼ yi a ghə̀ gàʼ à la, Wù diʼ kòŋ Bobo Nyìngòŋ wù nə̀ tyɨm wu no tsèm, nə̀ kəzhwì kə̀ no kə tsèm, bènə̀ kwòʼtə̀ wu no tsèm. ³⁸ A lè soʼ yi a ghə̀ to chò no təsoʼ tətsèm. ³⁹ Kənkùmtə̀ ki kə diʼ la, Wù kòŋ lèmə̀ wu tò ndə̀ŋndəŋ ando wù kòŋə̀ wen wu. ⁴⁰ Təsoʼ tə Mosìs tì no tətsèm bènə̀ ziʼi nshə̀ʼtə̀sə sə ghoʼkəsə no tətsèm əti tò a wen təsoʼ tèn tə bò.”

Wìʼ yì a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ dìʼ ndo?

(Mak 12.35-37;Luk 20.41-44)

⁴¹ Və Falàsi vi mbò mbu tò a nòyn mùʼ. Yesò mù bèm à vəwenə la, ⁴² “Ghə̀ŋ kwòʼtə̀ la ghò byìʼì Wìʼ yì a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ a? Ghə̀ŋ kɨ la ghə̀ dìʼ wàyn ndò?” Vəwenə gàʼ la ghə̀ dìʼ wàyn Devìt.

⁴³ Yesò bèm à vəwenə la, “A zhʉ a kə diʼ a lì byìʼì ghò a kəzhwì kə ŋwoʼəkə ne la ghə̀ dzàŋ wàyn wen aghèn la Bobo a? Mà bèm alə̀ byìʼàndo Devìt nlù gàʼ la, ⁴⁴ Bobo Nyìngòŋ ngàʼa à Bobo ghom la ŋwʉʼmə a shyə kwoŋ toghə mò zaʼa fa zhʉ a ma ghʉ viʼi kəbàyn wù a mò a ti aghʉ̀. ⁴⁵ Devìt sətsèn ndzàŋə̀ wen la Bobo ghə̀ be a ndiʼ wàyn wen ale?”

⁴⁶ No wìʼ nko mwòm ə bwènsə̀ kənyʉ̀ akì. Əzìtə̀ fa kətsi ayì wìʼ nko bè mwòmsə̀ əbèm kənyʉ̀ à wen.

Yesò bè pfàntə̀ byìʼì ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ viʼi Falàsi

(Mak 12.38-39;Luk 11.43,46;20.45-46)

¹ Yesò mù gàʼà nòyn viʼi bènə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, ² “Ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ viʼi Falàsi dìʼ viʼi vyi a və kiʼi àdyoʼ ə chòsə̀ soʼ Mosìs. ³ Ghə̀ŋ lì diʼi nè no ghò yì a vəwenə gàʼà la ghə̀ŋ ne, alì kə ghə̀ŋ a nshyəmə̀ vəwenə byìʼàndo vəwenə ko nè nyʉ̀ vyi a vəwenə dìʼsə̀. ⁴ Vəwenə ku kəbwèʼè la viʼi bwèʼè a kə dìʼì chò vəwenə alì kò vəwenə ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ viʼi Falàsi nkòŋə̀ gyàmtə̀ no a mpfen. ⁵ Vəwenə nè no mə ghò tò la və yen vəwenə. Vəwenə nè məmbòtə mə jɨm mə vəwenə a vəwenə kwiʼi à vəwenə à tʉ bènə̀ à vəwenə a kwoŋ nànkwè mə ghoʼkə̀. Vəwenə be nè mbwin vi a vəwenə chətə̀ à vəwenə a təsoŋ tə ndisə və dyə̀fkə̀ no nànto. ⁶ Vəwenə dyʉ̀ a kəshi kə kəzhɨ vəwenə sə kòŋ əkuʼ ŋwʉʼʉ tò a shì ŋaŋtəvə, dyʉ̀ a aloʼ ntsèntə̀sə və kuʼu ŋwʉʼtə tò a mbì. ⁷ A lə̀ ndiʼ a zhʉ a vəwenə dyʉ̀ a shi mənsàm vəwenə sə kəŋə la viʼi nyɨŋə vì toŋtə vəwenə nə̀ gumləghə be kəŋə la viʼi ndzàŋə̀ vəwenə nə̀ ndìʼsə̀sə. ⁸ Anə̀ ghə̀ŋ, ghə̀ŋ dìʼ tò vəlèmə̀ no vətsèm kiʼ tò ndìʼsə̀ muʼ. Kə ghə̀ŋ nè nkəŋə la və ndzàŋə̀ wìʼ fà ghə̀ŋ nə̀ ndìʼsə̀. ⁹ Kə ghə̀ŋ lù tòŋtə wìʼ fa nse a shèn la Tìʼ byìʼàndo ghə̀ŋ kìʼ tò Tìʼ muʼ, ghə̀ diʼ a kàŋ. ¹⁰ Kə ghə̀ŋ nkəŋə la və dzàŋ wìʼ fà ghə̀ŋ la kətʉ byìʼàndo kətʉ kə diʼ tò kə mùʼ à diʼ mo Klistò. ¹¹ Wìʼ yì a ghə̀ diʼi kətʉ à ghə̀ŋ a ntìntìn diʼ ndiʼ wù shwèʼ ghə̀ŋ. ¹² No məndò a ghə̀ kuʼsə̀ wenə wen Nyìngòŋ nè a shìʼsə wen, no məndò a ghə̀ gumlə̀, Nyìngòŋ ne kuʼsə wen.”

Yesò kənkə və Falàsi bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ kùmə̀ kənbɨ̀lə̀ kə ashɨ

(Mak 12.40;Luk 11.39-42,44,52;20.47)

¹³ Yesò bwènsə̀ sə̀ gàʼà à ndìʼsə̀sə təsoʼ wenə viʼi Falàsi la, “Ngəʼ ghoʼo lu ndiʼ à ghə̀ŋ ndìʼsə̀sə təsoʼ wenə viʼi Falàsi byìʼì jì a ghə̀ŋ bɨ̀lə̀ ashɨ viʼi fa tsu. Ghə̀ŋ shwìnə̀ jì la kə viʼi kwen a soʼo Fòyn Nyìngòŋ. Ghə̀ŋ ko kòŋ əkwen tsu be tàmə̀ viʼi vətsenvə a və kòŋ əkwen. ¹⁴ [Ngəʼ ghoʼo dìʼ a ghə̀ŋ viʼi Falàsi bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ byìʼì kəmbɨ̀lə̀ kə ashɨ. Ghə̀ŋ lobtə̀ ki mpfʉ shi məbəŋ mə vəwenə be bɨ̀lə̀ ashɨ viʼi nə̀ təjɨ̀m tə dyə̀fkətə. Byìʼì nyʉ̀ avenə no tsèm ngəʼ ghə̀ŋ lu mbyɨfə chòsə̀.”]

¹⁵ Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ ndìʼsə̀sə təsoʼ wenə̀ viʼi Falàsi, ghə̀ŋ viʼi kənbɨ̀lə̀ kə ashɨ. Ghə̀ŋ jèʼè kəghaf be təmə mu mə ntomə̀ to ndi nè la wìʼ muʼ zhʉ byɨmə kənyʉ̀ a ghə̀ŋ dìʼsə̀. No a zhʉ̀ kò a ghə̀ŋ nè ghə̀ byɨmə, ghə̀ŋ sə shyèʼè wenə̀ vəwenə ənè la ghə̀ kwʉʼ ədyʉ̀ a zhìʼ chò tè ghə̀ŋ.

¹⁶ “Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ viʼi kənshɨ̀f a və tensə viʼi. Ghə̀ŋ dìʼsə̀ la, Wìʼ sətsèn kàn a zhiʼ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo ə̀ fàŋ ke nè kənyʉ̀ akì kò ngəʼ tsen à ndiʼ, alì mu ghə̀ sətsèn bòŋsə̀ kàn a zhiʼ fo vi a və shɨ̀tə nə̀ tyanə a və diʼì a ngə̀ŋ Nyìngòŋ mu ghə̀ŋ diʼi nè kənyʉ̀ akì. ¹⁷ Ngu fo a və fyɨ̀fə li! A chò fo vi a və ti a və nghʉ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ mu à chò ngə̀ŋ Nyìngòŋ yì a ghə̀ ne fo a vyi sə ŋwòʼə̀ lo? ¹⁸ Ghə̀ŋ bè ziʼi la wìʼ sətsèn nghʉ kənyʉ̀ ənè ə̀ kàn a zhiʼ kəchiʼ kə kəku kò ngəʼ tsen andìʼ a zhʉ a ghə̀ dìʼ ke nè kənyʉ̀ akì, alì mu ghə̀ ghʉ̀ kənyʉ̀ bòŋsə̀ kàn a zhiʼ kəku kì a kwi kəchiʼ mu ghə̀ diʼi ne kənyʉ̀ akì. ¹⁹ Ghə̀ŋ fyɨ̀f ghò alə̀ a? A chò kəku mu a chò kəchiʼ kì a kə nè la kəku kì ndiʼ kə laynə lo? ²⁰ Kə bòŋsə dìʼ la wìʼ sətsèn kàyn a zhiʼ kəchiʼ kə kəku mu ghə̀ kaynə boʼsə wenə̀ fo vi a və diʼì a yì a kətʉ. ²¹ Kə be dìʼì la wìʼ sətsèn nkànə̀ a ti ngə̀ŋ Nyìngòŋ mu ghə̀ lì kàynə̀ boʼsə wenə̀ Nyìngòŋ yì a ghə̀ dìʼ tsu. ²² Wìʼ be sətsèn nkànə̀ a kaŋə mu ghə̀ kàynə̀ li a kəfwoyn kə Nyìngòŋ boʼsə nə̀ wìʼ a ghə̀ ŋwʉʼ tsu.”

²³ Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ viʼi Falàsi. Ghə̀ŋ viʼi kəmbɨ̀lə̀ kə ashɨ, ghə̀ŋ lyɨ̀ məfotə̀ mə lèmtəmə̀ a və we a tì fozhɨvə ghə̀ŋ gə̀tə̀ shi wum, ghə̀ŋ kù kəmùʼ à Nyìngòŋ ando soʼo Mosìs ndiʼ alì chasə nyʉ̀ tovə vi a və diʼ a soʼ a diʼ nə̀, ənè nyʉ̀ tɨməvə, nkusə nshinsə à viʼi be mbyɨmə̀ tò à Nyìngòŋ. Ghə̀ŋ kɨ la ghə̀ŋ diʼ nè nyʉ̀ venə no tsèm kènla ghə̀ŋ chasə tsenəvə. ²⁴ Ghə̀ŋ viʼi kənshɨ̀f venə a və dìʼì jì a viʼi ghə̀ŋ kyèsə fənjìnjì fà ghə̀ŋ a tì məlyʉ̀ʼ alì bòŋsə̀ nyʉ fəmbwèʼè fo.

²⁵ Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ viʼi Falàsi. Ghə̀ŋ viʼi kəmbɨ̀lə̀ kə ashɨ venə! Ghə̀ŋ lyɨ̀ kaŋ vəŋə nə̀ ndoŋsə shəŋsə ghə̀ŋ tùʼù shʉ̀ tò dzemsə shisə alì tin shisə diʼ mu sə lwin li tò nə̀ kəmɨ̀ŋ kə fo a ghə̀ŋ ghaʼ nshi byìʼì kəmbàŋ mbàŋ. ²⁶ Nshɨ̀fə viʼi Falàsi venə! Ghə̀ŋ ə nshʉ̀ tinsə kaŋ, bènə̀ tinsə ndoŋsə shəŋsə, ndi dzem shisə be lan.

²⁷ Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ viʼi Falàsi. Ghə̀ŋ viʼi kəmbɨ̀lə̀ kə ashɨ ghə̀ŋ diʼ to nə̀ təsè a zhʉ a və shɨtə̀ mbwom nzuʼ tə sə fəfə fəfə bòŋə̀ tò fa kəbəŋ alì adiʼ tò kwoŋ ə viʼi a yì a tin bènə̀ kənfwè. ²⁸ A dìʼ tò ndə̀ŋndəŋ jì a ghə̀ŋ bòŋə̀ tò fa kə̀ʼ, alì diʼ fa tin mu ghə̀ŋ lwin li tò nə̀ kəmbɨ̀lə̀ kə ashɨ kə bènə̀ nyʉ̀ byɨvə tsenəvə.

Yesò shə̀ʼtə̀ ngəʼ yì a və lu ku à viʼi Falàsi bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ

(Luk 11.47-51)

²⁹ Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ viʼi Falàsi. Ghə̀ŋ viʼi kəmbɨ̀lə̀ kə ashɨ! Ghə̀ŋ bwomə təsè tə jùŋə tə à nshə̀ʼtə̀sə ghoʼkəsə bènə̀ à viʼi a və nlù sə tsi ntsìnə̀ jùŋ, ³⁰ gàʼà la, “A tu ndiʼ la yès ndìʼ a tʉʼ vətìʼ vyesə mu yès nko boʼsə vəwenə la və zhwilə nshə̀ʼtə̀sə sə ghoʼkəsə a sènsə. ³¹ Kə lì dìʼì la ghə̀ŋ byɨmə mbyɨ ghə̀ŋ nəmwèʼè ando ghə̀ŋ byɨmə li la ghə̀ŋ dìʼ ngwaʼa ngə̀ŋ viʼi vyi a və nzhwilə̀ nshə̀ʼtə̀sə sə ghoʼkəsə a shì. ³² Ghə̀ŋ dyʉ̀ li tò nə̀ mbì mwètə̀ shwèʼ yi a vətìʼ vəŋə nzìtə̀ lì. ³³ Zhusə sə byɨsə sènsə ghə̀ŋ le lu nè no ghò la kə Nyìngòŋ lù soʼ ghə̀ŋ tɨ̀m ghə̀ŋ a kəshi kə zhìʼ byɨghə a? ³⁴ Mà mù sə gàʼà à ghə̀ŋ la mà ne tɨm nshə̀ʼtə̀sə nə̀ viʼi və tofəvə bènə̀ ndìʼsə̀sə kɨ la ghə̀ŋ ne a zhwilə vətsenvə ə bantə vətsenvə a kəntò be ghom vətsenvə fà ghə̀ŋ a aloʼ ntsèntə̀sə, be ndzɨ̀mə̀ vətsenvə no fa ntə̀ʼ ko a vəwenə dyʉ̀ tsu. ³⁵ Ma tɨm vəwenə ghə̀ŋ ne alə̀ ndi mənlyuŋ mə viʼi kənyʉ̀ kə tɨməkə vi no vətsèm a və nzhwilə̀ a nse lì mə faŋ à ghə̀ŋ a kətʉ əzìtə̀ fà Abèl a və nlù zhwi kènla ghə̀ byɨsə li kənyʉ̀ kə tsenkə kuʼ zaʼa à Zakaliya wàyn Balachà yì a ghə̀ŋ nlù zhwi a kəntìntìn kə kəshi a və dzàŋə̀ nə̀ kəshi kəŋwoʼəkə bènə̀ kəchiʼ kə kəku. ³⁶ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la ngəʼ yì a ghə̀ lu vì byìʼì nyʉ̀ byɨvə avenə no tsèm lu shiʼi tò a kətʉ viʼi kəlyɨŋ venə.”

Yesò dìʼ kòŋ yi a ghə̀ nkiʼi à Jelusalèm

(Luk 13.34-35)

³⁷ Yesò ne gàʼà myètə̀ mù zìtə̀ sə sheʼkə̀ gàʼà la,“Wemey, ghə̀ŋ viʼi Jelusalèm a ghə̀ŋ nzhwilə̀ nshə̀ʼtə̀sə sə ghoʼkəsə bè tèmlə viʼi vyi a və ntɨmə̀ à ghə̀ŋ ə̀ zhwilə lə̀! A dìʼ à ghan à shə̀ʼ a ma mwòmsə̀ li əpfʉtə ghə̀ŋ ando mpfì mbvʉ lə mpfʉ̀tə vunə wen à wen a ti alì ghə̀ŋ nyɨŋ tò nyɨŋ a? ³⁸ Luwèn lə̀ Nyìngòŋ a kyemə ntə̀ʼ ghə̀ŋ ə ghə̀ ne ndiʼ tò zɨm. ³⁹ ‘Mà gàʼà à ghə̀ŋ la əlù fa luwèn ghə̀ŋ ko be lu yen mo à bwen tò la kətsi kì kə vi a ghə̀ŋ lu gàʼ la mbwaʼmə̀ dìʼ à wèn yì a ghə̀ vì a zhiʼ Bobo.’”

Yesò gàʼ kùmə̀ nyʉ̀ a və lu mfʉ̀ ando mbi lu mboʼsə mè

(Mak 13.1-2;Luk 21.5-6)

¹ Yesò fʉ̀ fa ngə̀ŋ ntsentə Nyìngòŋ sə ndyʉ̀, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə boʼsə vì nə̀ wen, ə̀ gàʼ a wen la, gaʼa kò ghə̀ yen li jì a və bwomə kəbəŋ kə Nyìngòŋ fa tsu lo.? ² Ghə̀ gàʼ à vəwenə la,“Ghə̀ŋ yenə kəbəŋ kènkə alə̀, mà gàʼà a ghə̀ŋ nəmwèʼè la zhʉ boʼsə vì, a və ne bèytə̀ aloʼ aghenə, kènla no ngùʼ muʼ ne faŋ a kətʉ ghətsen.”

³ Yesò ne kuʼ dyʉ̀ ə̀ ŋwʉʼʉ a kwi pfen Olìf, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə vì ə̀ ŋwʉʼʉ à wen a mbyɨ̀ mù nyoʼtə gàʼ à wen la, “Shə̀ʼtə̀ à yes la nyʉ̀ venə lu lyɨ̀ kəshi a tʉʼʉ kò lo, kəchwitə kə lu ndiʼ ghò ədiʼ la wù sə bwènə̀ vì a? Və lu kɨ fa gho la mbi sə mè a?”

⁴ Yesò gàʼ à vəwenə la,“Ghə̀ŋ tuʼmə la kə wìʼ lù lobtə ghə̀ŋ. ⁵ Viʼi lu Mvì no və ghoʼo lyɨ̀ zhiʼ ghomə gàʼà la, à diʼ mò yì a və ntsuʼ li ə̀ ghʉ lì ə lobtə nghoʼo viʼi a ji a ghèn.” ⁶ Ghə̀ŋ lu zhʉ ando və temə ghoŋ a mboʼsə be nzhʉ nyʉ̀ byìʼì təghoŋ a kəghaf. Ghə̀ŋ zhʉ a lì kə tətyɨm təŋtə a lɨ̀mə̀ byìʼàndo nyʉ̀ avenə dìʼi lyɨ̀ kəshi mibu mbi lù sə mè. ⁷ Təloʼ tə lu nsoynə tətsentə, təfòyn tə soynə tətsen tə, nse lu nə̀ʼə̀ ə jɨŋ be ku tò shì tsèm. ⁸ Nyʉ̀ avenə lu nlyɨ̀ kəshi alə̀ a bò bu tò kənzìtə̀ kə ngəʼ ghoʼo a ghə̀ lu vì. ⁹ Viʼi lu ghaʼtə ghə̀ŋ ə ku la və ku ngəʼ à ghə̀ŋ, be zhwilə ghə̀ŋ. Viʼi təloʼ tətsèm lu bàyn ghə̀ŋ tò byìʼì mò. ¹⁰ Nghoʼo viʼi ko be lu nchoʼsə̀ à Nyìngòŋ a zhʉ a ghèn; ə bàynə̀ vəlemə və vəwenə be baʼlə̀ vəwenə. ¹¹ Nshə̀ʼtə̀sə kənlobtə lu tu fʉ̀ no sə ghoʼo ə lobtə nghoʼo viʼi. ¹² Nyʉ̀ byɨvə lu nlyɨ̀ kəshi tò a shi no ghoʼo əzaʼa a nsəʼ tsen a viʼi ko be lə ntùʼù kòŋə̀ vətsenvə. ¹³ No ndò a ghə̀ sətsèn lù wensə nyʉ̀ avenə əzaʼa kəmwètə lu bwoŋ. ¹⁴ Və lu shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋə byìʼì soʼ Fòyn Nyìngòŋ a mbi ghèn no tsèm ndi viʼi təloʼ no tətsèm kɨ nəmwèʼè fa yi a bàm zhʉ mu kwʉ̀ʼ ə mbi me.

Yesò shə̀ʼtə̀ byìʼì ngəʼ ghoʼo a ghə̀ diʼi a mbì mibu Wàyn Wìʼ vi

(Mak 13.14-23;Luk 21.20-24)

¹⁵ “Zhʉ a ghə̀ŋ a yen kəfo kə faynsə kì a kə fwàʼlə̀ a nshə̀ʼtə̀ Danye ngaʼà byìʼì kəwenkə, ti a kəshi kə laynə kə, (wìʼ a ghə̀ dzàŋə̀ diʼi kɨ). ¹⁶ A zhʉ aghèn no məndò a Judiyà nyɨŋ kuʼ a pfensə. ¹⁷ A zhʉ ayì, wìʼ ndiʼ tè a kətʉ kə ngə̀ŋ, kə ghə̀ bè a shiʼì əlyɨ̀ fo wen fa ngə̀ŋ. ¹⁸ Wìʼ ndiʼ tè a sɨm, kə ghə̀ à bwènə̀ pfwo əlyɨ̀ ndisə wen fa ngə̀ŋ. ¹⁹ Mətsi a mì lu mfàynsə̀ nəkwoŋ a ki və gufkəvə bènə̀ a ki a və lì vunə. ²⁰ Ghə̀ŋ njɨ̀mə̀ la kə kə lu sə ndiʼ la ghə̀ŋ nyɨŋ a ndiʼ a kəntìntìn byɨ̀ŋ kò a kətsi kəzhʉtəkə, ²¹ byìʼàndo tʉʼ ayi lu vì ngəʼ yi mfàynsə̀ chò ngəʼsə no sətsèm; kèn la wìʼ ntəmə yen fa tʉʼ a mbi nzìtə əzaʼa fa tʉʼ a ghə̀ lu mè. ²² Kə diʼ tò la Nyìngòŋ mfaftə̀ li mətsi mə ngəʼ a mèn a bwen alə̀ mu wìʼ ko zi ghə̀ lə̀ bwòŋ. Ghə̀ mfàftə mətsi a mì tò byìʼì viʼi wen vi a və ndiʼ mu ghə̀ tsuʼ li ə̀ ghʉ.”

²³ A ne sə ndiʼ a mətsì a mì, wìʼ gàʼ à ghə̀ŋ la ghə̀ŋ yen Wìʼ yì a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ lì a shə̀ a, ko ghə̀ŋ yenə wen a fàʼà a! ke ghə̀ŋ à byɨmə, ²⁴ byìʼàndo viʼi vi a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ və kənlobtə nə̀ nshə̀ʼtə̀sə kənlobtə lu fʉ̀ a tʉʼ ayì, ə nè chwitə fàynsə və be mwòmə̀ nyʉ̀ kaynəvə mwòmsə tò la vəwenə lè zì və lobtə viʼi vi a Nyìngòŋ sə diʼ mu ghə̀ tsuʼ li əbwòŋsə̀ lì lo. ²⁵ Ghə̀ŋ tùʼù zhʉtə! mà chò li mbì nshə̀ʼtə̀ nyʉ̀ avenə a ghə̀ŋ mibu və lu sə mfʉ̀.

²⁶ A lù sətsèn a gàʼ tè ndò à ghə̀ŋ la, “Ghə̀ yi a nse zɨm, kə wìʼ à fʉ̀ ədyʉ̀ tsu, ko wìʼ gàʼ la, ‘Ghə̀ ghèn a tì ngə̀ŋ a shə̀ kə wìʼ a byɨmə.’ ²⁷ Wàyn Wìʼ lu vì tò a ndayn ando ghʉ nə̀ mwànə̀ ghə̀ bàŋə a kàŋ no tsèm.”

²⁸ Wàyn Wìʼ lu sə mvì, no ndò kɨ ndə̀ŋndəŋ ando kəfo kə pfʉkə nə̀ ndiʼ tè fe, ŋoŋo kɨ ə̀ pfʉ̀tə tsu.

Yesò gàʼ kùmə̀ chwitə məvì Wàyn Wìʼ

(Mak 13.24-27;Luk 21.25-28)

²⁹ Ngəʼ mətsi ayì lu sə ə mè dyʉ̀, chʉzhʉ lu fen vì kènla sàŋ be a mbanə, mədzɨ̀ŋ mfəŋkə fa kàŋ. No fo tsèm a kàŋ nə̀ʼkə̀. ³⁰ Fa yi a bàm, chwitə məvì Wàyn Wìʼ fʉ a kàŋ. Viʼi təloʼ tə mbi no tətsèm nlyuŋlyuŋ dì. A zhʉ aghèn vəwenə mu yèn Wàyn Wìʼ shiʼi vì a tì mboʼsə kiʼ kədyòʼ nə̀ baynə ghoʼoghə. ³¹ Və lu toŋə soŋ no nəmwèʼè-mwèʼè, ghə̀ mu tɨmə ntsɨŋsə wen a təshə tə mbi ghèn tə kàʼ, vəwenə pfʉtə viʼi vi a Nyìngòŋ tsuʼ li ə bwòŋsə̀ no vətsèm.

³² “Ghə̀ŋ ziʼi kənyʉ̀ fa fəkòʼ fə kəbvèm. Ghə̀ŋ nyenə no a zhʉ̀ kò a fə sə zhʉ̀ vì, ghə̀ŋ kɨ̀ la byɨ̀ŋ sə boʼsə chʉ̀. ³³ Kə diʼ tò ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ŋ sətsèn yènə nyʉ̀ venə no ntsèm və mfʉ̀, ghə̀ŋ kɨ̀ la zhʉ məvì Wàyn Wìʼ boʼsə li. ³⁴ Ma gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la viʼi mbyi venə luwèn zì kò və lu pfʉkə mè kènla nyʉ̀ avenə lyɨ̀ li kəshi no tsèm. ³⁵ Kàŋ wenə̀ nse lu chò alì kènla no kənyʉ̀ kə mùʼ fa tì nyʉ̀ venə a ma gàʼà lə̀ lu kwitə.”

Wìʼ ko kɨ kətsi bènə̀ zhʉ a Wàyn Wìʼ lu vì

(Mak 13.32-37;Luk 17.26-30,34-36)

³⁶ No wìʼ muʼ ko kɨ̀ kətsi ko zhʉ a nyʉ̀ avenə lu fʉ̀, no tè ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ a kàŋ ko kɨ kò andìʼ la wàyn kɨ li, əchò tò Tìʼ. ³⁷ Wàyn Wìʼ lu sə mvì, nyʉ̀ mfʉ̀ ando və mfʉ̀ a tʉʼʉ Nuwà. ³⁸ A ndiʼ a mətsi mibu kənkuŋ kə nsə vì a mbi, viʼi nzhɨ, nyʉ, lamə be ku vunə a və lɨmə, əkuʼ zaʼa a kətsi a Nuwà nkwen a kəbaŋ. ³⁹ Vəwenə ənè a lì kènla vəwenə kɨ kənyʉ̀ kì a kə diʼ ne fʉ̀ əzaʼa fa kətsi yì a kənkuŋ kə nkì vì ə̀ zhwi vəwenə no vətsèm. A lu ndiʼ a tʉʼ a Wàyn Wìʼ vì, nyʉ̀ be nlyɨ̀ kəshi tò ndə̀ŋndəŋ. ⁴⁰ A lu ndiʼ a tʉʼ ayì, lʉmə nshyèʼè a sɨm vəbò, və vi ə̀ lyɨ̀ ghə̀ muʼ ə̀ mòʼtə̀ ghə̀ muʼ. ⁴¹ Ki lu mbvù kəbayn a ti vəbò, və vi ə̀ lyɨ̀ ghə̀ muʼ ə̀ mòʼtə̀ ghə̀ tsen.

⁴² Ando kə diʼì a lì, ghə̀ŋ ŋwʉʼ bvʉ̀tə̀ byìʼàndo ghə̀ŋ ko kɨ̀ kətsi kì a Bobo ghə̀ŋ ə lu vì. ⁴³ A tu ndiʼ la tì ngə̀ŋ kɨ zhʉ a tsòŋ diʼi vì a wen a ngə̀ŋ, mu ghə̀ ko zì ghə̀ mbʉnə̀, ghə̀ a ŋwʉʼʉ ə mbvʉ̀tə̀ kò ghə̀ à ghʉsə la və kwaʼ ngə̀ŋ wen. ⁴⁴ Kə lì diʼ la nkàyntə̀ ghə̀ŋ diʼi ŋwʉʼ bvʉ̀tə̀ byìʼàndo Wàyn Wìʼ ne vì a zhʉ a ghə̀ŋ ko kwòʼtə̀ la ghə̀ zì ghə̀ vi.

Yesò ziʼi kùmə̀ wù shyèʼ a ghə̀ zhʉ tì shyèʼ wen nə̀ wù shyèʼ a ghə̀ ko zhʉ

(Luk 12.41-48)

⁴⁵ Yesò bè mù bèm la, “Wù shyèʼ yì a ghə̀ zhʉ ti shyèʼ wen be tofə li diʼ ghə̀ ko lo? A diʼi yì a ti shyèʼ wen bʉʼsə ndyʉ̀ a jèʼ ghə̀ ghʉ wen a mbì be kù kədyòʼ a wen la ghə̀ ə ntùʼmə̀ nə̀ ngə̀ŋ wen be ku fozhɨvə a viʼi shyèʼ vətsenvə vi a zhʉ a vəwenə kəŋə. ⁴⁶ Nyʉ̀ nə̀ bòŋə̀ à wù shyèʼ ayì a zhʉ a tì shyèʼ wen sə bwènə̀ pfwo ə̀ yènə wen ghə̀ nè nyʉ̀ a vyi a ghə̀ yì gàʼ. ⁴⁷ Mà gàʼà a ghə̀ŋ nəmwèʼè la, kə yì diʼ a lì tì shyèʼ ayì à ghʉ wen la ghə̀ ntùʼmə̀ nə̀ fo wen no tsèm. ⁴⁸ Mu wù shyèʼ ayì sətsèn ndiʼ ghə̀ byɨ, ghə̀ à kwòʼtə̀ tò fa wen ngə̀ŋ la tì shyèʼ ko a zàŋsə pfwo, ⁴⁹ mù zìtə̀ nyàblə̀ nə̀ viʼi shyèʼ vətsenvə vi tò nyàblə̀, zhɨ be nyʉ məlyʉ̀ʼ wenə̀ viʼi məlyʉ̀ʼʉ. ⁵⁰ Tì shyèʼ wen nè bwènə̀ vì a kətsi kətsenkə a zhʉ a ghə̀ ko yì nkwòʼtə̀ la ghə̀ zì ghə̀ bwènə̀ vì, ⁵¹ ə̀ lyomsə wen no a ji byɨ ə̀ we wen a nòyn viʼi vyi a və bɨ̀lə̀ ashɨ viʼi nə̀ nè nyʉ̀, wenə̀ vəwenə nlyuŋlyuŋ dì be pfiʼi asoŋ.”

Yesò ziʼi la və diʼi əŋwʉʼ no məzhʉ̀ ntsèm kə̀ʼtə̀ wen

¹ Yesò bè mò ngàyn ə tsen gàʼà la, “Wàyn Wìʼ lu sə mbwènə̀ vì, soʼo Fòyn Nyìngòŋ ndiʼ tò nə̀ fətitì fə ngòynsə ki sətsensə ə̀ wum, a sə nlù dyʉ̀ sə kə̀ʼtə̀ wùlɨm lam a ghə̀ ndiʼi vì. Vəwenə sə ndyʉ̀ no ndò lyɨ̀ kənkàʼtə̀ kəwen. ² Vəwenə vətsenvə vətàyn ə̀ ntofə, vətàyn ə dzɨ̀ŋtə̀. ³ Və dzɨ̀ŋtəvə vi sə nlyɨ̀ nkàʼtə̀ vəwenə kò vəwenə lə̀ lyɨ̀ mənzhiʼ məghoʼtə, ⁴ və tofəvə vi lyɨ̀ vəsùʼ wè mənzhiʼ tsu əbwètə. ⁵ Lɨm wùwì ayì tàŋ a məvì, ngòynsə ki shì zìtə̀ sə myə̀ʼə̀ nə̀ mbəynsə. ⁶ Ghə̀ nè sə mvì mu à sə̀ diʼ ntìntìn nəntʉʼʉ, və mù sə dzàŋə gàʼà la, Lɨm wùwì sə vì, ghə̀ŋ vi shìsə wen! ⁷ Ngòynsə ki shì lù no sətsèm kùʼsə nkàʼtə̀ vəwenə. ⁸ Ngòynsə ki sə dzɨŋtə sə shì mù gàʼ à vətofəvə vi la, Ghə̀ŋ ku yes fà ghə̀ŋ mənzhiʼ yì byìʼè nkàʼtə̀ vyesə sə lɨmə̀ dyʉ̀. ⁹ Vətofəvə vi tensə ə̀ gàʼ la, Jòʼ! mənzhiʼ a mì ko a kwʉ̀ʼ à vəghəŋ və tsèm, ghə̀ŋ boŋsə dyʉ̀ a kəshi kə baʼlə̀ fo ə̀ zèn ə̀ məŋə fa tsu. ¹⁰ Vəwenə sə ndyʉ̀, lɨm wùwì ayì vì wenə viʼi a və ndiʼì dyʉ̀ kwèn a ngə̀ŋ yì a və ndiʼi ne zhɨ lam tsu və chiʼ chʉ ngə̀ŋ. ¹¹ Ngòynsə ki sətsèn shìsə nè dyʉ̀ zèn mənzhiʼ mì bwènə̀ vì mù sə̀ dzàŋə̀ gàʼà la, ‘Bobo, Bobo, bòʼò chʉ ngə̀ŋ à yès.’ ¹² Lɨm wùwì yì bwènsə̀ gàʼ la, Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, mà ko kɨ̀ ghə̀ŋ. ¹³ Yesò gàʼ a lì mù gàʼ la, Ghə̀ŋ sə ŋwʉʼ lì, ghə̀ŋ ntsi kə̀ʼə̀ byìʼàndo ghə̀ŋ ko kɨ̀ kətsi ko zhʉ yi a Wàyn Wìʼ lu bwènə̀ vì.”

Ngàyn byìʼì viʼi shyèʼ a və nlòʼò vəwenə ando vəwenə nshyèʼè

(Luk 19.11-27)

¹⁴ Yesò bè mò ngàyn tsen gàʼà la, “Soʼo fòyn Nyìngòŋ lu ndiʼ to nə̀ fətitì fə wutsen a ghə̀ nlù sə ndyʉ̀ a jèʼ ə̀ dzàŋtə̀ viʼi shwèʼ wen kù fo wen ə̀ la vəwenə zhʉsə ntùʼmə̀ nə̀ wenəvə. ¹⁵ Ghə̀ nku mbo ko ətàyn à wìʼ muʼ, kù mbo bò à kənkùmtə̀ bè kù kəmbò kə ko kə mùʼ à wutsen, Ghə̀ nkù a no mə ndò tò a ji a ghə̀ nyenə la ghə̀ zì ghə̀ tuʼmə nə̀ wen ghə̀. Ghə̀ ku a lì mù lù dyʉ̀ a jèʼ. ¹⁶ No a zhʉ kò, wù shwèʼ yì a ghə̀ nku mbo ko tàyn à wen lì dyʉ̀ sə̀ nè mbaʼlə̀ ə̀ se mbo ko tàyn. ¹⁷ Yì a və nku mbo ko bò à wen lì shwèʼ nə̀ wenə ghə̀ ə̀ se mbo ko bò à yì a kətʉ. ¹⁸ Wù shwèʼ yì a və nku kəmbò kə ko à wen lì dyʉ̀ tyùŋə nkwòŋ lyòmtə̀ kəmbò kə ko tì shwèʼ wen kì tsu.”

¹⁹ Tì shwèʼ ayì tsi no alə̀, lù bwènə̀ pfwo dzàŋtə̀ vəwenə ndi zhʉ la vəwenə tə zhʉsə shwèʼ nə̀ ko wen yi ale lo. ²⁰ Wìʼ yì a və nku mbo ko tàyn a wen, ando ghə̀ mvì ə bwènsə̀, ghə̀ boʼsə mbò ko tàyn vi a ghə̀ nse a kətʉ kə ko ayì ə̀ gàʼ la, Tìʼ, yen a! wù tə ku mbo ko tàyn à mò mà be nse mbo ko tàyn à yì a kətʉ. ²¹ Tì shwèʼ wen ayì gàʼ à wen la, Wù ne li no a nkàyn. Wù dìʼ no wù shwè jùŋə be tùʼmə̀ no a nkàyn. Wù tuʼmə̀ li nə̀ kəfo kətyətəkə, luwen ma ghʉ wù ə wu ntùʼmə̀ nə̀ fo ghoʼvə kwen vì yowù nsaŋlə̀ a muʼu!

²² Wù shwèʼè yì a və nku mbo ko bò à wen lì bè vì gàʼ la, Wù tə ku mbo ko bò à mò, yen a mà kiʼi li se à yì a kətʉ mbo ko bò. ²³ Tì shwèʼ wen ayì gàʼ à wen la, Wù ne li no a nkàyn. Wù dìʼ no wù shwèʼ jùŋə be tùʼmə̀ no a nkàyn. Wù tuʼmə̀ li no nkàyn nə̀ kəfo kətyətəkə. Luwen ma ghʉ wù, wu ntùʼmə̀ nə̀ fo ghoʼvə kwen vì yowù nsaŋlə̀ a muʼu.

²⁴ “Wìʼ yì a və nku kəmbò kə ko à wen lì vì gàʼ la, ‘Tì, mà kɨ la wù dìʼ alə̀ fànsə̀. Wù kɨ əzhɨ kènla wù tə shwèʼ be kɨ əkəŋ fo kò andiʼ la wù tə we.’ ²⁵ A diʼ kənyʉ̀ a kə tə nè mà fàyn wù ə̀ lyɨ̀ kəmbò kə ko wù kì ə tyùŋə kəshi lyòmtə tsu. Bwènsə̀ ghàʼa ko wu.”

²⁶ Tì shwèʼ wen yì gàʼ la, Wù dìʼ wù shwèʼ byɨ be diʼ no zhɨ kədyàŋ! Wù tə kɨ no a nkàyn la mà zhɨ kèn la mà ko shwèʼ be kəŋə fo fa kəshi a mà ko we, ²⁷ a tə ne ghò la kə wù ghʉ ko ghomə ghenə a ngə̀ŋ ko ndi mà nə̀ sə nlyɨ̀, lyɨ̀ boʼsə wenə̀ se yì a? ²⁸ Ghə̀ gàʼ alə̀ mù gàʼ à viʼi shwèʼ wen vətsenvə vi la, Ghə̀ŋ shi kəmbò kə ko kì fà wen ku kwʉ̀ʼsə̀ à wìʼ yì a ghə̀ kiʼ mbo ko wum lì. ²⁹ Ghə̀ŋ kɨ la no ndò a ghə̀ kiʼì kəfo və a ku kwʉ̀ʼsə̀ à wen ndi ghə̀ ntùʼtə̀ kiʼ alì no ndò a ghə̀ ko kiʼ kəfo və a shì tè kətyetə kì a ghə̀ kiʼì lì. ³⁰ Ghə̀ŋ shisə wù shwèʼ byɨ ghèn, tem a kəbəŋ kə fenəkə, a kəshi a ghə̀ a nlyuŋlyuŋ dì tsu be pfiʼi asoŋ wen.

Yesò gàʼ kùmə̀ tʉʼ nsoʼ

³¹ “A lu ndiʼ a tʉʼ a Wàyn Wìʼ vì nə̀ ghoʼo fòyn wen wenə̀ ntɨŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ no sətsèm ghə̀ lu ŋwʉʼʉ à wen a kəfwoyn nə̀ adɨŋə ghoʼ ghə̀ wen. ³² Viʼi təloʼ tə mbi vi tsèntə̀ à wen a shɨ no vətsèm, ghə̀ gə̀sə̀ vəwenə a tənòyn təbò ando ntsɨ̀ŋ byisə lə nè ghə̀ gə̀sə̀ byisə vənjɨ̀ fa byisə vəndoŋ. ³³ Ghə̀ lu ghʉ viʼi vəjùŋvə à wen a shyə kwoŋ toghə ə ghʉ viʼi nyʉ̀ byɨvə à wen a shyə kwoŋ nànkwè. ³⁴ A dìʼ a zhʉ a yì a fòyn a gàʼ à viʼi kənyʉ̀ kə tɨmə kə vi a və ti à wen a shyə kwoŋ toghə la, ‘Ghə̀ŋ venə a Tìʼ ghomə bwaʼsə li lə̀, ghə̀ŋ kwen vì ə̀ nzhɨ njùŋ yì a ghə̀ nshɨtə li ghʉ̀ a ghə̀ŋ fa kənzìtə̀ kə mbi, ³⁵ byìʼàndo jɨ̀ŋ nzafə mò ghə̀ŋ ku fo zhɨvə à mò, toŋ à mù nzhɨmə mò ghə̀ŋ ku mu mà nyʉ. Mà ndìʼ wu fi a kəshi ghə̀ŋ shisə mo à ghə̀ŋ a aloʼ, ³⁶ ndìʼ kənàʼ kə à ntsuʼ, ghə̀ŋ ku ndisə mà mòʼ. Mà nkwaʼa ghə̀ŋ tùʼmə̀ nə̀ mò və shwin mò a mfɨŋ ghə̀ŋ vì ghayntə mò.’ ³⁷ A diʼ a zhʉ a yì a viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə vi nè mbèmə̀ la, ‘Bobo, yès nyèn wù fe jɨ̀ŋ zafə wù yès kù fozhɨvə la wù zhɨ a, be yèn wù fe toŋ à mù zɨmə wù yès ku mu la wù nyʉ a?’ ³⁸ Wù ndìʼ wu fi fe yès shisə wù à yès a aloʼ a, ko sə diʼ nə̀ kənàʼ ntsuʼ fe yès ku ndisə la wù moʼ a? ³⁹ Wù nkwaʼa fe yès vì sə tùʼmə̀ nə̀ wù a ko wù ndìʼ a ngə̀ŋ mfɨŋ fe yès vì ghayntə wù a? ⁴⁰ Fòn mu gàʼ la, ‘Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la no ghò a ghə̀ŋ nè a wù muʼ a ghə̀ ndìʼi əbam a ntìntìn vəlèmə̀ vwomə venə dìʼ mu ghə̀ŋ nè à mò.’”

⁴¹ “Fòyn ne gàʼ a lì mu gàʼ à viʼi nyʉ̀ byɨvə vi à wen a kwoŋ nànkwè la, ‘Ghə̀ŋ lukə fà mo a mbyɨ̀, ghə̀ŋ venə a Nyìngòŋ moʼò li kòyn à ghə̀ŋ lə̀. Ghə̀ŋ dyʉ̀ kwen a zhìʼ yì a ghə̀ ko lə lɨmə lì a və nshɨ̀tə̀ à Satan wenə̀ ntsɨ̀ŋsə wen. ⁴² A ndìʼ a zhʉ a jɨ̀ŋ nzafə mò ghə̀ŋ tyen la ghə̀ŋ ko a ku kəfo mà zhɨ, toŋ à mù zɨmə mò ghə̀ŋ tyen la ghə̀ŋ ko ku mu mà nyʉ. ⁴³ Mà ə̀ ndìʼ wu fi alì ghə̀ŋ tyen la ghə̀ŋ ko shisə mo à ghə̀ŋ a aloʼ, diʼ kənàʼ ntsuʼ ghə̀ŋ tyen la ghə̀ŋ ko a ku ndisə mà moʼ. Mà nkwaʼa, ghə̀ŋ tyen la ghə̀ŋ ko tùʼmə̀ nə̀ mò, və shwinə̀ mò a mfɨŋ ghə̀ŋ tyen la ghə̀ŋ ko vi əghayntə mo.’”

⁴⁴ Viʼi nyʉ̀ byɨvə a vyi mu mbèmə̀ a zhʉ ayì la, Bobo, yès nyèn wù fe jɨ̀ŋ zafə wù, toŋ à mù zɨmə wù, wù diʼ wu fi, diʼ nə̀ kənàʼ ntsuʼ, kwaʼà, diʼ a ngə̀ŋ mfɨŋ, kènla yès gyamtə li wù a? ⁴⁵ Fòn mu gàʼ à vəwenə la, Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la no ghò a ghə̀ŋ ntyenə ənè a wìʼ muʼ a ghə̀ ndiʼ a bàm fa ntìntìn vəlèmə̀ vwomə venə dìʼ mu ghə̀ŋ ntyen la ghə̀ŋ ko a nè à mò. ⁴⁶ Fòn ne gàʼ a lì mu tɨm vəwenə, vəwenə lu dyʉ̀ kwen a tì ngəʼ yì a ghə̀ ko lə mè, viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə vi kiʼi bwòŋ yi a ghə̀ faŋə̀ tò ghayn mùʼ.

Və Baʼtə Əzhwi Yesò

(Mak 14.1-2;Luk 22.1-2;Jon 11.45-53)

¹ Andìʼ a zhʉ a Yesò nziʼi li nyʉ̀ venə no tsèm, ghə̀ gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, ² “Ghə̀ŋ kɨ la à fàŋ tò mətsì mbò luwèn və zìtə̀ əzhɨ kətsi kə məzaʼsə̀. A dìʼ zhʉ a və ne ghaʼ Wàyn Wìʼ ku və bantə wen a kəntò.”

³ Tò a zhʉ ayì tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ vəchəʼ və loʼ ghaʼ ntsèntə̀ vəwenə a kəbəŋ ə̀ kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ a və ndzàŋə̀ wen nə̀ Kayifàs, ⁴ ndi shɨ̀tə ji nyoʼtə ghaʼ Yesò əzhwi. ⁵ Vəwenə gàʼ à vəwenə a ntìntìn la,“Kə vəghəŋ à ghaʼ wen a məzaʼsə̀ ghèn byìʼì ko viʼi à lùsə soyn.”

Wùwì tsen shʉ̀ʼtə̀ mənzhiʼ a kətʉ Yesò a Betanì

(Mak 14.3-9;Jon 12.1-8)

⁶ Yesò dyʉ̀ a Betanì sə diʼ a ngə̀ŋ wìʼ tsen a ghə̀ nkwaʼa nə̀ kənsòtə̀ kə a zhiʼ wen ə̀ ndìʼ Simon. ⁷ Wùwì tsen vì kwen tsu nə̀ fəshoʼ fə a və nshɨ̀tə̀ nə̀ ngùʼ tsen a və ndzàŋə̀ nə̀ alàbàstà. Mənzhiʼ mə lèmtə mə̀ diʼ tsu a ko yi nto no nànto. Ghə̀ lyɨ̀ fəshoʼ a fì ə̀ shʉ̀ʼtə̀ a kətʉ Yesò ghə̀ ŋwʉʼ zhɨ zhɨ. ⁸ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə yen a lì kənyʉ̀ ki kə zafə vəwenə, vəwenə mù bèm la, byìʼì ghò a ghə̀ byɨsə mənzhiʼ mèn mə alə a? ⁹ Və yì zì və baʼlə mənzhiʼ menmə no a ko ghoʼ ghə̀ ə̀ ku ko yi à viʼi kənfem.

¹⁰ Yesò kɨ kənyʉ̀ a vəwenə nkwòʼtə̀ mù gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ku ngəʼ ghò à wùwì ghèn a?” A dìʼ no kənyʉ̀ kə jùŋkə a ghə̀ ne à mò. ¹¹ Viʼi kənfem lu ndiʼ tò diʼi à ghə̀ŋ a ntìntìn alì mà ko diʼ ne faŋ vəghəŋ. ¹² Ghə̀ shʉ̀ʼtə̀ mənzhiʼ mèn à mò wèn ndi shɨ̀tə mo a məbvɨ̀mə̀. ¹³ Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la no fe a və lu nshə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋ a ti mbi, və lu be nshə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kèn a wùwì ghèn ne lə̀ ndi viʼi nkwòʼtə̀ wen.

Judàs byɨmə əbaʼlə Yesò

(Mak 14.10-11;Luk 22.3-6)

¹⁴ Wìʼ muʼ fa ntìntìn ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò shì njʉ̀sə̀ bò a və ndzàŋə̀ nə̀ Judàs Iskalìyòt lù dyʉ̀ yèn tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ¹⁵ ə̀ bèm à vəwenə la, “Mà lè sətsèn gyàmtə̀ ghə̀ŋ əkù Yesò à ghə̀ŋ, ghə̀ŋ à kù gho à mò a?” Vəwenə taŋtə ko kəkas məwum ntaʼ ə̀ kù à wen. ¹⁶ Judàs mù zìtə̀ tò a zhʉ ayì sə kəŋə jisə əbaʼlə Yesò.

Yesò zhɨ fozhɨvə məzaʼsə̀ wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen

(Mak 14.12-21;Luk 22.7-13,21-23;Jon 13.21-30)

¹⁷ A sə ndiʼ a mbì kətsi a mətsi yì a və ndiʼ zhɨ kəbayn kə məka kè nə̀ fəshɨŋfə tsu ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə vì bèm à wen la, “Wù kəŋ la yès dyʉ̀ shɨ̀tə̀ fozhɨvə kəzhɨ kə məzaʼsə̀ fe à wù a?”

¹⁸ Ghə̀ bwènsə̀ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kwen dyʉ̀ a tì ntə̀ʼ à wutsen ə̀ gàʼ à wen la, ‘Ndìʼsə̀ gàʼ la zhʉ yi kwʉʼʉ li, ə wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm yì sə a zhɨ kətsi kə məzaʼsə̀ kèn à wù a ngə̀ŋ.’”

¹⁹ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò shìsə nè ando ghə̀ ngàʼà, kwen dyʉ̀ a tì ntə̀ʼ ə̀ shɨ̀tə̀ fozhɨvə məzaʼsə̀ vi tsu.

²⁰ A sə ndiʼ a kəlyɨŋ kə mpfwomə, Yesò wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀sə̀ bò ŋwʉʼʉ əzhɨ, ²¹ Və sə nzhɨ ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Mà gàʼà à ghə̀ŋ nəmwèʼè la wìʼ muʼ fà ghə̀ŋ a ntìntìn diʼi ne baʼlə mo.”

²² Kənyʉ̀ akì sə ku ngəʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen no nànto vəwenə mù zìtə̀ sə bèmə̀ à wen tò mùʼ mùʼ la, “Bobo, à bè diʼ mo?”

²³ Ghə̀ gàʼ la, “A dìʼ wìʼ yì a kəvu kə yo wen kə bumtə li a kəkaŋ a ghə̀ a baʼlə mo. ²⁴ Wàyn wìʼ ne pfʉ ando və ə̀ nyòʼò li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ. Alì ngəʼ ghoʼo ne ndiʼ à wìʼ yì a ghə̀ baʼlə wen! kə mbòŋsə̀ ə̀ nzì kə mbòŋtə̀ a zhʉ a və nko bwì wìʼ ayì no nə̀ mpfen.” ²⁵ Tè Judàs yì a ghə̀ ndiʼi ne baʼlə wen bè gàʼ la, “Ndìʼsə̀, à dìʼ mo mu?” Yesò bwènsə̀ la, “Kə diʼ ando wu gaʼà.”

Yesò zhɨ kənsèsə̀ kə kəzhɨ wen wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen

(Mak 14.22-26;Luk 22.14-20;1Ko 11.23-25)

²⁶ Vəwenə sə mbu zhɨ Yesò lyɨ̀ kəbayn kə məka ə̀ kù kəzòŋ à Nyìngòŋ mù bwəʼ ə̀ kù à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen gàʼà la, “Ghə̀ŋ ghaʼ ə̀ zhɨ. Ghenə diʼ wen ə ghomə.”

²⁷ Ghə̀ bè lyɨ̀ ndoŋ məlyʉ̀ʼ ə̀ kù kəzòŋ a Nyìngòŋ mù gàʼ la, “Ghə̀ŋ ghaʼ ə̀ nyʉ̀ no ghə̀ŋ vətsèm. ²⁸ A dìʼ mənlyuŋ mwomə̀ a mə chiʼtə̀ məkàyn mə Nyìngòŋ a ma shʉ̀ʼ ndi Nyìngòŋ maʼa mbyɨsə viʼi. ²⁹ Mà gàʼà à ghə̀ŋ la mà ko lu be nyʉ məlyʉ̀ʼ mèn əzaʼa fa tʉʼ a mà lu nyʉ məlyʉ̀ʼ məmfimə̀ vəghəŋ a kəshi kə fòyn Tìʼ ghom.”

³⁰ Vəwenə zhɨ mwètə̀ zhɨmə ndzàŋ mù fʉ̀ kùʼ a kwi pfèn Olìf.

Yesò shə̀ʼtə̀ la Bità ne mo yi

(Mak 14.27-31;Luk 22.31-34;Jon 13.36-38)

³¹ Yesò mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “A ne ndiʼ nəntʉʼʉ lan no ghə̀ŋ vətsèm nyɨŋkə ə̀ kyè mo ando və diʼ mu və ə̀ nyòʼò li a tì ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, ‘Mà ne zhwi ntsɨ̀ŋ byisə ə byisə saykə.’ ³² A ne ndiʼ a zhʉ a və lusə̀ mo fa pfʉ mà dyʉ̀ a Galìlì à ghə̀ŋ a mbì.”

³³ Bità gàʼ la, “Və ne sə nyɨŋ wù no vətsèm kò ma lə̀ nyɨŋə fa tsu.”

³⁴ Yesò bwènsə̀ gàʼ à wen la “nkə̀ʼ ne sə toŋ nəntʉʼʉ lan mu wù tyen li mò aghayn à taʼ.”

³⁵ Bità bè gàʼ à wen la, “A dìʼ tè pfʉ mà à pfʉ yowù. Ma ko lə mo wù.” Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen no sətsèm sə bè gàʼ tò ndə̀ŋndəŋ.

Yesò jɨ̀m a sɨm Gethsèmane

(Mak 14.32-42;Luk 22.39-46)

³⁶ Yesò mù lù wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə̀ dyʉ̀ zaʼa a kəshi kətsenkə a və ndzàŋə̀ nə̀ Gethsèmane a wenə pfen olìf ə̀ gàʼ à vəwenə tsu la, “Ghə̀ŋ ŋwʉʼʉ a shèn mà dyʉ̀ jɨ̀m a fàʼà.” ³⁷ Ghə̀ gàʼ a lì sə ndyʉ̀ lyɨ̀ Bità wenə̀ vunə Zebedì vəbò; nyʉ zìtə̀ sə ku ngəʼ à wen, ghə̀ be zìtə̀ sə kwòʼtə̀ no nànto. ³⁸ Ghə̀ mù gàʼà vəwenə la, “Nyʉ̀ tsenəvə ku ngəʼ à mò à kwòʼtə̀ no nànto mu və zì və zhwi mo. Ghə̀ŋ ŋwʉʼʉ to a shèn mbvʉ̀tə̀ mà vi.”

³⁹ Ghə̀ kwentə dyʉ̀tə̀ a mbì nyòŋmə̀ dyʉ̀ a nse apfʉ̀ʼapfʉʼ mù sə̀ jɨ̀mə̀ gàʼà la, “Tìʼ ghom, jì sətsèn ndiʼ wu shi ndoŋ ngəʼ ghèn fà mò alì ne tò kənyʉ̀ a kə kwʉʼʉ̀ à wù kə a nè kənyʉ̀ a kòŋə̀ mò.”

⁴⁰ Ghə̀ nè jɨ̀m mwètə̀ sə bwènə̀ vì ə̀ yèn mu ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì sətaʼ sə beynkə li. Ghə̀ bèm à Bità la,“Ghə̀ŋ yì zì kò ghə̀ŋ lù bvʉ̀tə̀ vəghəŋ tò a fəshitə̀ fə zhʉ? ⁴¹ Ghə̀ŋ ntsi kə̀ʼə̀ be jɨ̀mə̀ ndi la kə mwòmsə̀ à vì à ghə̀ŋ. Mà kɨ la tətyɨm təŋtə kòŋə̀ ənè kənyʉ̀ a mà gàʼà alì təwen təŋtə bwaʼa.”

⁴² Yesò bè bwènə̀ dyʉ̀ sə̀ jɨ̀mə̀ gàʼà la,“Tìʼ ghom a zhʉ a wù ko a shi ndoŋ ngəʼ ghèn fà mò chò la mà nyʉ, wu ə ne ando wù kòŋə̀.” ⁴³ Ghə̀ jɨ̀m mè bè sə bwènə̀ vì bè yèn vəwenə və bu bʉnə̀ tò bʉ̀nə byìʼàndo mbəynsə nsù dìʼ à vəwenə a ashɨ.

⁴⁴ Yesò bè bwènə̀ dyʉ̀ əjɨ̀m à ndiʼ aghayn à taʼ gàʼà tò nyʉ̀ vyi a ghə̀ yi ngàʼà a mbì. ⁴⁵ Ghə̀ nè jɨ̀m mwètə̀ bwènə̀ dyʉ̀ bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ bù bʉnə̀ tò bʉnə zhʉ̀tə̀. Ghə̀ŋ yen a, zhʉ kwʉʼʉ̀ li və sə kəŋə ku Wàyn Wìʼ à viʼi və byɨvə. ⁴⁶ Ghə̀ŋ lu vəghəŋ ndyʉ̀. Ghə̀ŋ yen a, wìʼ yì a ghə̀ baʼlə̀ mò sə vì.”

Və ghaʼ Yesò

(Mak 14.43-50;Luk 22.47-53;Jon 18.3-12)

⁴⁷ Yesò mbu gàʼà, Judàs a ndiʼì wìʼ muʼ fa ntìntìn ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀sə̀ səbò kuʼu vì wenə̀ nòyn ə viʼi no ghoʼo. Vəwenə nkiʼ nyisə nə̀ mbàŋsə. A ntɨ̀m tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ vəchəʼ və loʼ tɨ̀m vəwenə. ⁴⁸ Vəwenə nsə mvì a lì mu wìʼ a ghə̀ mbaʼlə̀ Yesò ku li nchwi à vəwenə gàʼà la, “Mà nè bwamtə no ndò ghə̀ŋ kɨ̀ la àdìʼ wìʼ yì a ghə̀ŋ kəŋə, ghə̀ŋ ghaʼ wen.”

⁴⁹ Judàs ne vì no a zhʉ kò ə̀ dyʉ̀ tò fəchìʼ à Yesò gàʼà la, “Mà toŋtə̀ a ndìʼsə̀.” No a zhʉ kò ə̀ bwamtə wen tò bwamtə.

⁵⁰ Yesò bwènsə̀ gàʼ à wen la, “Ne tò kənyʉ̀ kì a wù yì vì ənè a awèn ndòŋ.” No a zhʉ kò viʼi a vyi mù vì ghaʼa wen tò ghaʼa. ⁵¹ Ndzɨ̀mtə̀ bàm ə Yesò tsen tsuʼ nyì wen ə̀ koʼ tin kətiʼitiʼi kə wù shwèʼ kətʉ kə Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ⁵² Yesò gàʼ à wen la, “Bwènsə̀ wè nyi wù à yì a kwʉ. No ndò a ghə̀ soynə nə̀ nyi lu pfʉ tò nə̀ nyì. ⁵³ Ghə̀ŋ ko kɨ̀ la à tu yi ndiʼ soyn mu mà zì mà sensə Tìʼ ghom ghə̀ ku ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ wen nkamsə no sə ghoʼo la sə soyn à mò. ⁵⁴ Mà sətsèn mù nè a lì mu kənyʉ̀ kì a və ə̀ nyòʼò li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ byìʼì mò ko a lyɨ kəshi.”

⁵⁵ Yesò mù gàʼ à nòyn yi la, “Ghə̀ŋ fʉ sə vì nə̀ nyisə bènə̀ mbàŋsə əvì ghaʼ mo sə mà dìʼ tsoŋ ale? Gaʼa kò mà tə nzhʉsə̀ tò vəghəŋ à tì ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo dìʼsə̀ kò ghə̀ŋ lu nghaʼa mò byìʼì ghò? ⁵⁶ Nyʉ̀ venə diʼi fʉ̀ alə̀ ndi nè la nyʉ̀ vyi a Nyìngòŋ ngaʼà chòsə̀ fà nshə̀ʼtə̀sə wen la və lyɨ kəshi.” No a zhʉ̀ kò ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə nyɨŋkə no sə tsèm mòʼtə̀ wen.

Yesò tɨmə a kəbòʼ kə nsoʼ

(Mak 14.53-65;Luk 22.54-55,63-71;Jon 18.13-14,19-24)

⁵⁷ Viʼi vi a və nghaʼa Yesò lì lyɨ̀ wen ə̀ dyʉ̀ nə̀ wen a kəbəŋ ə̀ Kayifàs a ndiʼì kətʉ kə Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ. Andìʼ a lì mu ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ vəchəʼ və loʼ tsentə̀ li tsu. ⁵⁸ Və sə ndyʉ̀ Bità sə dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ vəwenə fa kəghaf, dyʉ̀ kwèn a kəbəŋ ayì ə̀ ŋwʉʼʉ wenə ntsɨ̀ŋsə shì a sə nshwèʼè a kəbəŋ a yì ndi əyen kənyʉ̀ a kə a chò nə̀ Yesò. ⁵⁹ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ ntsèntə̀ viʼi nsoʼsə ayì no tsèm mù sə kəŋə viʼi la və vi gàʼ nyʉ ndzɨ̀ŋsə byìʼì Yesò ndi və zhwi wen, ⁶⁰ alì kò vəwenə lù yèn no kənyʉ̀ kə mùʼ. Viʼi mfʉ̀ no və ghoʼo və mù sə zhò ndzɨ̀ŋsə alì kò sə lə̀ nghaʼa mu. Viʼi vətsenvə vəbò nè kaʼà fʉ̀ ⁶¹ mù gàʼ la, “Wìʼ ghèn tə̀ gàʼ la yì zì yì bətə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə̀ bwènsə̀ bwòm tò a mətsi ntaʼ.”

⁶² Kətʉ kə Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ lù bèm à Yesò la, “Wù bè ko gàʼà? Wù ko kiʼ kənyʉ̀ əgàʼ kùmə̀ nyʉ̀ venə a və ghàmə̀ wù tsu lə̀?” ⁶³ Yesò chiʼ tò la a kùʼ, kətʉ akì mù gàʼ à wen la, “Mà gaʼà à wù la wù gàʼ tò nəmwèʼè a zhiʼ Nyìngòŋ a ghə̀ faŋə̀ tò ghàyn mùʼ. Shə̀ʼtə à yès la wù dìʼ Wìʼ yì a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ ə wàyn Nyìngòŋ yì mu lo?”

⁶⁴ Yesò gàʼ la, “Kə diʼ ando wu gaʼà. Alì mà gàʼà à ghə̀ŋ vətsèm la əlù fa luwèn ghə̀ŋ a yen Wàyn Wìʼ ghə̀ ŋwʉʼ a kwoŋ toghə Nyìngòŋ a ghə̀ kiʼi adyòʼ à tsèm be shiʼì vì a tì mbòʼsə a kàŋ.”

⁶⁵ Kətʉ akì ghaʼ bàs ndisə wen tò fa wen a ngə̀ŋ gàʼà la,“Ghə̀ telə li Nyìngòŋ! Vəghəŋ be kəŋə əzhʉ fa chʉ̀ ndò? Gaʼa kò ghə̀ŋ zhʉ li nyʉ̀ byɨvə kùmə̀ Nyìngòŋ a ghə̀ gaʼà fà wen a chʉ̀. ⁶⁶ Nkàntə̀ ghə̀ŋ kwòʼtə̀ la ghò kùmə̀ wen a? Vəwenə gàʼ tò vətsèm la, Ghə̀ diʼi pfʉ.”

⁶⁷ Ando vəwenə ngàʼà a lì, vəwenə mù sə chʉlə̀ mənte à wen a kə̀ʼ be ghòmə̀ wen vətsenvə pfènlə̀ wen, ⁶⁸ gàʼà la, “Shə̀ʼtə lì à yès a Wìʼ ghèn a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ la à ghòm ndò wù lo?”

Bità mo Yesò

(Mak 14.66-72;Luk 22.56-62;Jon 18.15-18,25-27)

⁶⁹ Bità ŋwʉʼʉ a fətin fə kəbəŋ akì wàyn wùwì shwèʼ kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ vì gàʼ à wen la, “Wù tə njèʼè fa bàm Yesò ə, wù Galìlì ghèn.”

⁷⁰ Bità mo tò a shɨ vəwenə no vətsèm gàʼà la, “Mà ko kɨ̀ kənyʉ̀ a wu gàʼà kəwenkə.” ⁷¹ Ghə̀ gàʼ a lì lù fʉ̀ sə dyʉ̀ a ji a ghə̀ kwenə a kəbəŋ ayì, wàyn wùwì shwèʼ tsen yen wen sə gàʼà a viʼi a və nti boʼsə tsu la, “Wìʼ ghèn tə njèʼè wenə̀ Yesò wu Nazalèt.”

⁷² Bità bè tènsə gàʼà la “Mà gàʼà nəmwèʼè la mà ko kɨ̀ wìʼ ayì.”

⁷³ A bè sə laʼtə tò a loʼ viʼi vyi a və nti tsu lì dyʉ̀ gàʼ à Bità la, “Kə diʼ no nəmwèʼè la wù dìʼ wìʼ muʼ fa nòyn Yesò byìʼàndo wù lofə gàʼà tò nə̀ wù Nazalèt.”

⁷⁴ Bità mù kàyn la, “Nyìngòŋ ku ngəʼ à mò a zhʉ a mà wamə wamə. Mà ko kɨ̀ wìʼ a ghèn.” Ando ghə̀ mbu gàʼà nkə̀ʼ toŋ tò a zhʉ a yì. ⁷⁵ Ghə̀ mù bwènsə̀ kwòʼtə̀ ando Yesò ngàʼà à wen la “Nkə̀ʼ ne sə toŋ mu wù mo li mò aghayn la a taʼ.” No a zhʉ kò Bità fʉ̀ dyʉ̀ a kəbəŋ ə dì tsu no mwèʼè mwèʼè.

Və lyɨ̀ Yesò dyʉ̀ nə̀ wen a shɨ Bilate

(Mak 15.1;Luk 23.1-2;Jon 18.28-32)

¹ Tʉʼ lan tò a boʼòngə̀ŋ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ vəchəʼ və loʼ no vətsèm shɨ̀tə̀ jì əzhwi Yesò, ² kwìʼi wen ə lyɨ̀ wen dyʉ̀ kù à Bilate a fòyn Lum nghʉ̀ la ghə̀ nsoʼo shə Judiyà.

Judàs sɨŋ

(She 1.18-19)

³ Judàs a ghə̀ mbaʼlə̀ Yesò nè zhʉ̀ la və diʼi zhwi wen kənyʉ̀ ki kwen à wen a wèn no nànto ghə̀ lyɨ̀ ko yì a və nku à wen lì bwènə̀ dyʉ̀ kù à Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ vəchəʼ və loʼ, ⁴ gàʼà la, “Mà ne li mbyɨ byìʼàndo mà baʼlə li wìʼ və sə diʼi zhwi wen kènla ghə̀ ne li no kənyʉ̀ kə byɨkə.” Vəwenə bwènsə̀ gàʼ à wen la, “Yès pfʉ̀ gho tsu a? A diʼi nsoʼo wù.”

⁵ No a zhʉ̀ kò Judàs mòʼ ko ayi atì ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə̀ dyʉ̀ sɨŋ.

⁶ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ vi boŋtə ko ayì gaʼà la, “Ghenə diʼ ko mənlyuŋ. Soʼ vəghəŋ ko byɨmə la vəghəŋ we a kəmbò kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ.” ⁷ Vəwenə mù ghʉ̀ la vəwenə a lyɨ ko ayi dyʉ̀ zen kəshi kə nse fà wù bwomə̀ vəntòyn ə mbvɨ̀mə̀ tɨm tsu. ⁸ A dìʼ kənyʉ̀ a kə ne bu sə dzàŋə̀ kəshi akì nə̀ sɨm mənlyuŋ əzaʼa fa lan.

⁹ Kə nlyɨ kəshi a lì ndi nè la kənyʉ̀ a Nyìngòŋ ngaʼà chòsə̀ fà nshə̀ʼtə̀ wen Jèlimayà la və lyɨ kəshi la, “Və nlyɨ ko kəkas yi məwum ntaʼ a viʼi Islel mbyɨmə la və a zen Yesò tsu, ¹⁰ zèn kəshi kə nse tsu fà wù bwomə̀ vəntòyn, ando Bobo ngaʼà à mò la mà ne.”

Bilate bèmtə̀ nyʉ̀ à Yesò

(Mak 15.2-5;Luk 23.3-5;Jon 18.33-38)

¹¹ Andìʼ ando və nlyɨ Yesò dyʉ̀ nə̀ wen à Bilate ghə̀ bèm à wen la, “Wù dìʼ fòyn Vəjew mu?” Yesò gàʼ à wen la, “Kə diʼ ando wu gaʼà.” ¹² Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ vəchəʼ və loʼ nzuʼu nyʉ̀ à wen a wèn alì ghə̀ tyen la ghə̀ ko gàʼ kənyʉ̀.

¹³ Bilate mù bèm à wen la, “Wu ko zhʉ ngwàʼà nyʉ̀ venə a və ghàmə̀ wù tsu lə̀.”

¹⁴ Yesò tyen la yì ko a bwènsə̀ no kənyʉ̀ kə mùʼ fa ntìntìn nyʉ̀ a vyi, kənyʉ̀ akì sə fànsə̀ à Bilate.

Və ghʉ la və a zhwi Yesò

(Mak 15.6-15;Luk 23.13-25;Jon 18.39–19.16)

¹⁵ No zhʉ kəzhɨ kə məzaʼsə̀ kə kò mvi kwʉ̀ʼʉ̀ kətʉ kə Lum kə gàʼa à viʼi la vəwenə tsu wìʼ a vəwenə kòŋə̀ la və shìsə fa mfɨŋ, ghə̀ shìsə. ¹⁶ Andìʼ a zhʉ a ghèn wutsen diʼ a mfɨŋ a və ndzàŋə̀ wen nə̀ Jisòs Bàlabàs. Viʼi nkɨ wen no nkàyn. ¹⁷ Viʼi ne vì zhùŋtə̀ tsu ndiʼ tsu wìʼ yì a və ndiʼi ne shisə̀ fa mfɨŋ, Bilate mù bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kòŋ la mà shisə̀ ndo à ghə̀ŋ a? Bàlabàs mu Yesò ghèn a və dzàŋə̀ nə̀ Wìʼ yì a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ lə̀ lo?” ¹⁸ Ghə̀ mbèmə̀ a lì byìʼàndo ghə̀ nkɨ la à ne tò kənghə̀ʼ la və ghaʼ Yesò vì nə̀ wèn à wen.

¹⁹ Bilate mbù bù a ngə̀ŋ soʼo nsoʼ Yesò, wì wen tɨm ntɨm à wen gàʼà la, “Kə a we kəvu kə̀ a wèn wìʼ ghèn a və kəŋə zhwi wen tò kədyàŋ lə̀, byìʼàndo mà tə yèn ngəʼ no nànto a jòmsə nəntʉʼʉ lan byìʼì wen.”

²⁰ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ vəchəʼ və loʼ twəs viʼi la vəwenə gàʼ à Bilate tò la ghə̀ shisə Bàlabàs, bòŋsə̀ kù Yesò vəwenə zhwi. ²¹ Bilate bè bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kòŋ la mà shisə ndo fa ntìntìn viʼi venə və bò lo?” Vəwenə gàʼ tò la shìsə “Bàlabàs.”

²² Bilate mù bè bèm a vəwenə la, “Ghə̀ŋ ke kəŋə la mà shisə̀ wen ə nè ale nə̀ Yesò ghèn a və dzàŋə̀ nə̀ Wìʼ yì a Nyìngòŋ ntsuʼ li ə̀ ghʉ lə a?” Vəwenə bwènsə̀ tò vətsèm la, “Bantə wen a kəntò.”

²³ Bilate bè bèm la, “Byìʼì ghò? Ghə̀ byɨsə no ghò?” Vəwenə be zɨ̀mə tò ntàŋ muʼ la, “Və bantə wen a kəntò!”

²⁴ Bilate nè yèn la ghə̀ yènə ngəʼ tò kədyàŋ mu soyn zi ghə̀ be fʉ̀, ghə̀ lyɨ̀ mu ə shʉ̀ avu wen tsu tò vəwenə a shɨ gàʼà la, “mà ko kiʼ kəvu a pfʉ wìʼ ghèn. Nsoʼ ghə̀ŋ.”

²⁵ Vəwenə bwènsə̀ tò vətsèm la, “Ghʉsə mənlyuŋ mə wen ndiʼ à yès bènə̀ à vunə vyesə.”

²⁶ Bilate mù shìsə Bàlabàs fa mfɨŋ ando vəwenə kəŋə ə kù Yesò la və ghom mi bu dyʉ̀ bantə wen a kəntò.

Vəsugyèʼ sə chəʼə Yesò

(Mak 15.16-20;Jon 19.2-3)

²⁷ Vəsugyèʼ və Bilate lyɨ̀ Yesò kwèn nə̀ wen ati ntuʼ. No vəsugyèʼ vətsèm vì ntsèntə̀ à wen a mbyɨ̀. ²⁸ Vəwenə tsuʼtə ndisə wen ə mò dàlə bo à wen a wèn. ²⁹ Vəwenə bo sòʼ ndzoŋsə ə chìʼ à wen a kətʉ ə zəʼə mbàŋ nyamə à wen a kəvu mù sə vì laŋtə̀ a wen a shɨ gàʼà la, “səʼ fòyn Vəjew!” ³⁰ A sə laʼtə vəwenə sə chʉ mənte à wen a wèn be bwènsə̀ shi mbàŋ yì sə ghòmə̀ wen tsu tò fa kətʉ. ³¹ Vəwenə nè chəʼə wen mwètə̀ ə tsuʼ dàlə bo yì fà wen a wèn bwènsə̀ mòʼ ndisə wen mi bu lyɨ wen fʉ̀ ədyʉ̀ bantə a kəntò.

Və bantə Yesò a kəntò

(Mak 15.21-32;Luk 23.26-43;Jon 19.17-27)

³² Vəwenə nè sə ndyʉ̀ ə̀ yèn wù Klen tsen a zhiʼ wen ndìʼ Simon ə̀ kàn la ghə̀ bwèʼè kəntò kə Yesò. ³³ Vəwenə ne dyʉ̀ zaʼa a kəshi a və ndzàŋə̀ nə̀ Golgotà andìʼ Kəshi a kə ndiʼì tò anə̀ Kəwuʼlə kə Kətʉ, ³⁴ kù məlyʉ̀ʼ à wen mu və we li gwʉ̀ tsu la ghə̀ nyʉ. Ghə̀ mwòm tò mwomə ə̀ tyen la ghə̀ ko a nyʉ.

³⁵ Vəwenə nè bàntə wen mwètə̀ ghʉ ndisə wen sə temə bàʼ ndi yen wìʼ a ghə̀ a zhɨ sə wen sə. ³⁶ Ne mwètə̀ ə̀ ŋwʉʼʉ tsu sə̀ tsɨ̀ŋə̀ wen. ³⁷ Vəwenə nyòʼ kənyʉ̀ kì a vəwenə ngàʼà la ghə̀ mbyɨ̀sə lì a kəbàŋ kə fəkòʼ vì bàntə a wen a kətʉ kə kəntò. Və nyoʼo la, “GHÈN DIʼ YESÒ FÒN VƏJEW” ³⁸ Və mbè bàntə vətsoŋ vətsenvə vəbò a mbyɨ̀ Yesò. Və mbantə ghə̀ muʼ a kəntò a kwoŋ toghə Yesò bè bàntə ghə̀ tsen à wen a kwoŋ nànkwè.

³⁹ Viʼi mù sə chò fa ji mèsə̀ tʉ vəwenə tè wèn gàʼà la, ⁴⁰ “Gaʼa kò wù tə ngàʼà la wù zì wù bətə ngə̀ŋ Nyìngòŋ bwènsə̀ bwòm a məntsi ntaʼ? Bwoŋsə lì wen wu luwèn! A zhʉ a wù diʼi wàyn Nyìngòŋ wu shìʼi fa kəntò a fì yès yen.”

⁴¹ Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ nè ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ vəchəʼ və loʼ be sə chəʼə wen tò ndə̀ŋndəŋ, ⁴² gàʼà la, “Ghə̀ lə mbwòŋsə̀ tò viʼi, luwèn sə diʼ kènla ghə̀ zì ghə̀ bwoŋsə wen wenə. Ghə̀ tə ngàʼà la ghə̀ dìʼ fòyn viʼi Islel, ghə̀ shiʼi lì luwèn fa kəntò a shèn ndi yès byɨmə wen. ⁴³ Ghə̀ choʼsə̀ à Nyìngòŋ be gàʼà la ghə̀ dìʼ wàyn wen. Vəghəŋ yen lì la Nyìngòŋ la gyàmtə̀ wen luwèn lo.”

⁴⁴ Tè vətsoŋ vi a və mbantə wenə vəwenə lì bè sə telə̀ wen.

Yesò pfʉ

(Mak 15.33-41;Luk 23.44-49;Jon 19.28-30)

⁴⁵ A sə ndiʼ a ntìntìn nə̀nchwì shi bwènsə̀ fèn no tsèm əzaʼa fa bwaʼa kəbə̀ŋ. ⁴⁶ A sə ndiʼ a kəlyɨŋ kə təzhʉ tə taʼ a bwaʼa kəbə̀ŋ Yesò zɨmə a gɨ to la, “Eli Eli Lama Sabatani” andiʼ la “Nyìngòŋ! Nyìngòŋ ghom byìʼì ghò a wu maʼa mo a?”

⁴⁷ Viʼi vətsenvə a və nti tsu zhʉ a lì sə gàʼà la, “Ghə̀ ye ghə̀ dzàŋə̀ Elijà” ⁴⁸ No a zhʉ kò, wutsen fa vəwenə a ntìntìn nyɨŋ dyʉ̀ lyɨ̀ kuncha chʉ̀ a kəmbas kə məlyʉ̀ʼ sù a kətyɨ mù sə ku la ghə̀ nyʉ̀.

⁴⁹ Viʼi vətsenvə gàʼ à wìʼ ayì la, “Kə̀ʼtə̀ vəghəŋ yen la Elijà la vì bwòŋsə wen lo.”

⁵⁰ Yesò bè dì no A gɨ to mù ghʉsə kəzhwì kə wen kə kuʼu fʉ̀.

⁵¹ Tò a zhʉ ayì ndisə a və nghàŋsə la sə gə̀sə̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo aghayn a bò bàymə̀ wàŋə̀ bò əzìtə̀ fa kwi shiʼi fʉ̀ a ten, shi sə tsɨŋtə̀ ngùʼsə bàykə̀, ⁵² təsè a və mbvɨ̀mə̀ viʼi tsu sə shenkə̀ bòʼkə̀, viʼi Nyìngòŋ no və ghoʼo bwènsə̀ lù fa pfʉ. ⁵³ Yesò lə̀ bwènsə̀ lù fa pfʉ, vəwenə kwen a ntə̀ʼ Nyìngòŋ andiʼì Jelusalèm, dyʉ̀ sə dìʼì təwen tə vəwenə à viʼi no və ghoʼo.

⁵⁴ Kətʉ kə vəsugyèʼ kì a kə ntsɨ̀ŋə̀ Yesò lì wenə̀ vəsugyèʼ və tsenəvə nè yèn ando shi ntsɨ̀ŋtə̀ bènə̀ nyʉ̀ kanəvə tsenəvə vi a və mfʉ̀ faynə ə ghaʼ vəwenə, vəwenə mù gàʼ la, “Nəmwèʼè wìʼ ghèn tə ndiʼ wàyn Nyìngòŋ.”

⁵⁵ Ki vətsenvə no vəghoʼo nti no kəghaf lyè nyʉ̀ avenə. Vəwenə mvi fa Galìlì wenə̀ və Yesò jèʼè gyàmtə̀ vì nə̀ wen. ⁵⁶ Viʼi vətsenvə a və ndìʼì a ntìntìn ki a vi ndìʼ Mèli andiʼì wù Magdala, Mèli lì Jems wenə Josèf bènə̀ lì vunə Zebedì.

Və bvɨ̀mə̀ Yesò

(Mak 15.42-47;Luk 23.50-56;Jon 19.38-42)

⁵⁷ A sə ndiʼ a zhʉ mpfwomə, wutsen dyʉ̀ ə̀ gàʼ à Bilate la ghə̀ kəŋ əlyɨ bvenə Yesò dyʉ̀ bvɨ̀mə̀. Zhiʼ wìʼ aghèn ndìʼ Josèf, ghə̀ diʼ wù ntə̀ʼ Alimàtya, ghə̀ mbè dìʼ ndzɨ̀mtə̀ bàm ə Yesò. Bilate byɨmə la və ku à wen. ⁵⁹ Və ku bvenə Yesò à wen ghə̀ lyɨ̀ ə̀ lemtə nə̀ kəbàs kə ndisə kə fi kə, ⁶⁰ dyʉ̀ bvɨ̀mə̀ wen a sè fighə tsenghə a ghə̀ ntsəfə a wu sə ghʉ la və lu bvɨ̀mə̀ yì tsu. Ghə̀ bvɨ̀mə̀ a lì bùŋsə ngùʼ ghoʼo ə chiʼi chʉ̀ yi tsu, mibu lù. ⁶¹ Mèli wù Magdala bènə̀ Mèli tsen yì ŋwʉʼʉ sə ki dyʉ̀sə̀ nə̀ sè ayi.

Və ghʉ viʼi la və ntsɨ̀ŋə̀ se Yesò

⁶² Tʉʼ lan andiʼ kətsi kə zhʉ̀təkə, Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ viʼi Falàsi dyʉ̀ a Bilate, ⁶³ ə gàʼ à wen la, “Tìʼ, yès bò kwòʼtə̀ la à tə ndiʼ ando wù ndzɨ̀ŋsə ghèn mbu to ghə̀ gàʼ la, ‘Mà lu pfʉ bwènsə̀ lù a mətsi ntaʼ.’ ⁶⁴ Ando kə diʼì a lì, tɨm və dyʉ̀ ntsɨ̀ŋə̀ se wen a mətsi ntaʼ a bwen a lì mu ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen a dyʉ̀ tsoŋ bvenə wen njèʼè wamə dyʉ̀ à viʼi la Nyìngòŋ lusə̀ li wen fa pfʉ. Vəwenə sətsèn zhò nki ndzɨ̀ŋ a ghenə viʼi byɨmə mu kənyʉ̀ akì a mfànsə̀ chò tè kə mbì kə.”

⁶⁵ Bilate gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ lyɨ vəsugyèʼ dyʉ̀ ghʉ̀ a ji ndi vəwenə nshɨ̀tə̀ tsɨŋ ə sè ayi.” ⁶⁶ Vəwenə dyʉ̀ tòm kəlàŋ a ngùʼ chʉ sè ayì bè mù ghʉ vəsugyèʼ la və ntsɨ̀ŋə̀ sè ayi.

Yesò lù fa pfʉ

(Mak 16.1-10;Luk 24.1-12;Jon 20.1-10)

¹ Və zhʉsə ə̀ zhɨ kətsi kə zhʉ̀təkə, tʉʼ lan a mbì kətsì a tì ngàm Vəjew, Mèli ə wù Magdala wenə Mèli tsen bwènə̀ dyʉ̀ a chʉ̀ sè Yesò. ² A sə tsèn ntsɨ̀ŋ Bobo shiʼi vì fa kàŋ shi nə̀ʼ no ŋàŋ. Ghə̀ dyʉ̀ a chʉ sè Yesò bùŋsə ngùʼ yì fa tsu lyisə kuʼ ŋwʉʼʉ à yi kətʉ. ³ Kəʼ ntsɨ̀ŋ Bobo ayì mbanə to nə̀ ghʉ mwanəghə, ndisə wen sə be baynə to nə̀ awoŋə. ⁴ Fanə ghaʼ vəsugyèʼ vì a və ntsɨ̀ŋə̀ sè ayì vəwenə fəŋkə a nse sə diʼ to nə̀ mpfʉ viʼi.

⁵ Ntsɨŋ a yì mù gàʼà ki vi la, “Kə ghə̀ŋ à fàyn mà kɨ lè la ghə̀ŋ kəŋə. Yesò yì a və tə bàntə a kəntò lì. ⁶ Ghə̀ ko diʼ a shèn. Ghə̀ lu li fa pfʉ ando ghə̀ ngaʼa. Ghə̀ŋ vi kwen yèn kəshi a ghə̀ tə nyoŋ tsu. ⁷ Ghə̀ŋ zaŋsə lì dyʉ̀ shə̀ʼtə̀ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la ghə̀ lu li fa pfʉ, sə shiʼi dyʉ̀ a vəwenə a mbì a Galìlì. La vəwenə dyʉ̀ yèn wen tsu. Gaʼa kò ghə̀ŋ zhʉ li kənyʉ̀ a ma gaʼà.”

⁸ Ki vi zàŋsə̀ lù fa benə sè yì nə̀ fanə alì saŋlə̀ no nànto mù nyɨŋ ədyʉ̀ shə̀ʼtə̀ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò.

⁹ A sə tsen Yesò bùmtə̀ vəwenə ə tòŋtə vəwenə gàʼà la,“Mbwaʼmə̀ dìʼ à ghə̀ŋ”, vəwenə dyʉ̀ ghàʼ aghʉ wen sə gumlə̀ wen. ¹⁰ Yesò mù gàʼà vəwenə la, “Kə ghə̀ŋ be fwàyn. Ghə̀ŋ dyʉ̀ gàʼà vəlèmə̀ vwomə la vəwenə dyʉ̀ a Galìlì a vəwenə a yen mo tsu.”

Vəsugyèʼ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kì a kə ncho

¹¹ Ki vi lù sə njèʼè dyʉ̀ a ji vəsugyèʼ vətsenvə fa tì vi a və ntsɨŋə̀ sè Yesò lì kwen dyʉ̀ a tì ntə̀ʼ ə shə̀ʼtə̀ no ghò a ghə̀ yì chò a tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ¹² Tʉtʉ vəpfèm a vi ghaʼ ntsèntə̀ wenə vəchəʼ və loʼ ə baʼtə kənyʉ̀ a vəwenə a gàʼ mù ku ko à vəsugyèʼ vi no ghoʼo, ¹³ gàʼà la, “Ghə̀ŋ ngàʼà viʼi tò la ‘A tə ndiʼ nəntʉʼʉ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə vì yès bʉnə bʉ̀nə vəwenə tsoŋ kəmpfʉ kə wen lù nə̀ kəwenkə.’ ¹⁴ Gumnà sə tsèn zhʉ̀ kənyʉ̀ akì yès a kɨ̀ ji tomsə shə̀ʼtə̀ à wen ndi chiʼi wen kə ghə̀ŋ à kwen a ngəʼ”

¹⁵ Vəsugyèʼ a vyi shi ko ayi mù nè ando vəwenə ngàʼà. Ndzɨ̀ŋsə a sènsə a vəwenə mbwomə̀ lə̀ saykə̀ a loʼ ayì no tsèm. Vəjew mu sə tsi kɨ tò la və ntsòŋ kəmpfʉ kə Yesò tsoŋə əzaʼa fa lan.

Yesò fʉ̀ a kə̀ʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen

(Mak 16.14-18;Luk 24.36-49;Jon 20.19-23;She 1.6-8)

¹⁶ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò shì njʉ̀mùʼ zhʉ ntɨm wen ə dyʉ̀ zaʼa à Galìlì kùʼ a kwi pfen tsen a kəshi a ghə̀ ngàʼà vəwenə dyʉ̀ tsu. ¹⁷ Vəwenə dyʉ̀ zaʼa tsu yèn wen mù sə̀ gumlə̀ wen, a lì vətsenvə bù momə̀ tò mwòmsə la wù lə̀ gàʼà la adiʼ wen lo. ¹⁸ Yesò vìtə̀ boʼsə vəwenə mù gàʼ la “Nyìngòŋ ku li adyòʼ à mò no tsèm a kàŋ bènə̀ a nse la mà nsoʼo viʼi. ¹⁹ Ghə̀ŋ dyʉ̀ lì à viʼi no a təloʼ tətsèm shəʼtə̀ ntɨm jùŋə ghom à vəwenə ndi vəwenə byɨmə ə̀ dzɨ̀mtə̀ mò, ghə̀ŋ ku mu à vəwenə a zhiʼ Tìʼ nə̀ wàyn bènə̀ kəzhwì kə ŋwoʼkə, ²⁰ ghə̀ŋ nziʼì vəwenə la vəwenə nghʉ nyʉ̀ vyi no tsèm a mà tə̀ gàʼ la ghə̀ŋ nè. Ghə̀ŋ nkɨ la mà ndiʼ vəghəŋ no məzhʉ̀ ntsèm.”