Luk

Ŋwàʼlə̀ ntɨm ə jùŋ a

Luk

ə nyòʼo

Tʉ nyʉ̀ a və diʼ a ŋwàʼlə̀ ghèn

Luk ə nyòʼo ŋwàʼlə̀ ghèn ə diʼi la Yesò diʼ mbwòŋsə̀ viʼi loʼ Islel nə̀ viʼi tə loʼ no tə tsèm. Luk ə nyòʼò li a ŋwàʼlə̀ a ghèn la a ntsuʼ kəzhwì kə Nyìngòŋ ə tsuʼ Yesò la ghə̀ vi “nshə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋə a viʼi vyì a və femə a kəzhwì.” (4.18). Ŋwàʼlə̀ luk a ghèn zìtə̀ nə̀ saŋlə ando və nshə̀ʼtə̀ la və lu bwi Yesò Klistò a diʼ Mbwòŋsə̀ əbe sə mwètə̀ ə mwetə nə̀ saŋlə ando Yesò nkuʼ a kàŋ.

Nghoʼo nyʉ̀ a və diʼ kətemə kə muʼ ə dyʉ̀ zaʼa a ntemə ə bò, be nə̀ a ntemə a bʉmuʼ ə dyʉ̀ zaʼa a ntemə njʉ̀sə̀ abʉ̀muʼ diʼ to a ŋwàʼlə̀ ntɨm ə jùŋ ghèn a nyòʼo Luk lə. Nyʉ̀ tsevə fa tyi nyʉ̀ a ghèn diʼ: Fətitì byìʼì ndzàŋ ntsɨŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə, ando ntsɨŋsə Nyamsə ə nghayntə Yesò ando və mbwi wen, nə̀ ando Yesò ndyʉ̀ sə ziʼi viʼi a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ghoʼo a Jelusalèm ando ghə̀ mbò bu to wàyndyə, nə̀ ngàyn byìʼì wù loʼ Sàmalitàn ə jùŋə tsen, be nə̀ wàyn a ghə̀ nlu dyʉ̀ sə tsi ntsìnə̀ kənlè. A diʼ a ti ŋwàʼlə̀ a ghèn mu və tuʼli nkwùntə tsu byìʼì əjɨ̀m, nə̀ kəzhwì kəŋwoʼkə, nə ando Yesò ə ne shwèʼè wen, be nə̀ jì a Nyìngòŋ ə lyesə ku ə nyʉ̀ byɨvə ə viʼi fa tsu.

Jì a və gəsə ŋwàʼlə̀ ghèn fa tsu

Kənzìtə̀ 1.1-4

Əbwi Joyn ə wù ku a mu nə̀ Yesò nə̀ ando vəwenə nkwi kuʼ a vwondyə 1.5–2.52

Ə shwèʼè ə Joyn ə wù ku a mù 3.1-20

Shwèʼè ə Yesò a shə Galìlì 4.14–9.50

Ando Yesò nlu fa shə Galìlì kuʼ a Jelusalèm 9.51–19.27

Mətsi mə kəmwetə Yesò a Jelusalèm, benə a benə Jelusalèm mibu və bayntə Yesò 19.28–23.56

Ando Yesò nlu fa pfʉ, ə dìʼ wenə wen à viʼi no və ghoʼo benə ando ghə̀ bwenə kuʼ a kàŋ. 24.1-23

Ntɨm Jùŋ kùmə̀ Yesò Klistò

¹ Nghoʼo viʼi ndìʼ mu vəwenə mwomsə̀ li ənyòʼ ə shyə̀ʼtə̀ nyʉ̀ vyi a və ncho à yes a ntìntìn. ² Vəwenə nyòʼo nyʉ̀ mu vəghəŋ Zhʉ li fà viʼi vyi a və n-yèn nyʉ̀ avyi no fa kənzìtə, ando və nlyɨ̀ kəshi. ³ Mà nyen la kə bòŋ a Bobo la no kàyntə̀ mò boŋ nyòʼ ə shə̀ʼtə nyʉ̀ venə tò mbaʼa-mbaʼa à wù byìʼì ando mà kyitə li kuʼ nə̀ wen və no kàyn ando və zìtə̀ sə̀ chì. ⁴ Mà shə̀ʼtə̀ alì wu kɨ kənyʉ̀ a kə diʼ nə̀ mwèʼè a ntyìntyìn nyʉ̀ a vyi a və shə̀ʼtə̀li a wù.

Və shə̀ʼtə̀ la və bwili Joyn wù ku a mù

⁵ A ndìʼ a tʉʼ Helòd, Fòyn Judiyà pfèm Nyìngòŋ tsen ndiʼ tsu a və ndzàŋ wen nə̀ Zakaliya. Ghə̀ nlu fa nòyn Abijà. Ghə̀ nkiʼi wu wì a ghə̀ nlu fa ngwaʼa ngə̀ŋ Alòyn, Zhiʼi wen diʼ Elizabet. ⁶ Vəwenə vətsèm ntsi kətsi kə tɨmə kə a shɨ Nyìngòŋ. Nè nyʉ̀ vyi a və gàʼ no tsèm bè ghʉ təsoʼ tə Nyìngòŋ no tətsèm, kò vəwenə lə nkiʼ məghàm no fa mpfen ⁷ vəwenə nko kiʼi vunə byìʼì Elizabet nko bwi alì mu vəwenə be dwin no nànto. ⁸ Tʉʼ nlayn a kətsi kə tsen kə à diʼ viʼi nòyn Zakaliya əshyèʼ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ. Zakaliya dyʉ̀ sə̀ nè shyèʼ wen a diʼi nə̀ pfem ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ⁹ Və ntem baʼ bu tsuʼ wen la ghə̀ nyʉʼ kələŋ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ando ntsìnə̀ vəpfèm ndiʼi. ¹⁰ Zhʉ nè kwʉʼ və nyuʼ kələŋ a kì, nòyn viʼi ntsentə ayi ŋwʉʼ a kəbəŋ sə̀ jɨ̀mə̀. ¹¹ Ntsɨŋ Bobo fʉ̀ a wen shɨ, ghə̀ diʼi a shə kwoŋ to ghə̀ kəbaŋ a və nyuʼ kələŋ tsu li. ¹² A ndiʼ a zhʉ a Zakaliya n-yenə ntsɨŋ Bobo a ghèn, kəlem kə wen kə tyinkə, fayn bè vì a wen. ¹³ Ali ntsɨ̀ŋ Bobo yì gàʼa wen la “Kə a fayn a zakaliya; byiʼè Nyìngòŋ zhʉli jɨ̀mə̀ wu. Wi wù Elizabet nè bwi wàyn wulɨm a wù a chʉ zhiʼ wen nə̀ Joyn. ¹⁴ Wu ne saŋlə no nànto byìʼì məvì wen, viʼi və ghoʼo və be saŋlə byìʼì bwi wen, ¹⁵ byiʼè ghə̀ lu ndiʼi no wu ghoʼo a shɨ Bobo. Ghə̀ kò ə nyʉ məlyʉ̀ʼ no fa mpfen, kəzhwì kəŋwoʼkə lu lwin a wen tyɨm ghə̀ bu a bèm ə li wen. ¹⁶ Ghə̀ a nè la nghoʼo vunə Islel bwenə vì a Bobo Nyìngòŋ vəwenə. ¹⁷ Ghə̀ nè dyʉ̀ a shɨ nə̀ Bobo nə̀ kədyòʼ kə Nyìngòŋ ndə̀ŋndəŋ tò nə̀ Elija; ndì nè la vətiʼi wenə vunə vəwenə tsi ntsìnə̀ muʼ, bè nè la viʼi a və to kətʉ bwenə bwaʼmə, bè tof to nə̀ viʼi kənyʉ̀ kə tɨmə kə. Ghə̀ ne gyàmtə̀ ənè la viʼi sə̀ mbaʼtə ndiʼ wen və Bobo ti a kayn a byɨmə.” ¹⁸ Zakaliya mù bèm a ntsɨŋ Bobo yi la “Wu ne nè no gho la mà kɨ la kənyʉ̀ a ken diʼ nəmwèʼè a?” Yo wì ghom diʼ mù yes dwinəli no na to.

¹⁹ Ntsɨŋ Bobo yì gàʼ la “A diʼ mo Gabliyà a ghə̀ ŋwʉʼ a mbyɨ Nyìngòŋ. A təmə wen tɨm mo la ma vi shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋ ghèn à wù. ²⁰ Wù a chiʼ la kùʼ əzaʼa fa kətsi kyì a kənyʉ̀ kènkə lu lyɨ kəshi byiʼè ando wù ko byɨmə kənyʉ̀ a ma gaʼà. Alì kə diʼ lu kwʉʼ tò zhʉ yi a və ghʉli.”

²¹ A ndiʼ alə̀ viʼi a və nkə̀ʼtə̀ zakaliya a kəbəŋ sə̀ kaynə la a nè ghò ghə̀ tàŋ a tyì ngə̀ŋ Nyìngòŋ alə̀ lo? ²² Zakaliya fʉ̀ kò ghə̀ bè kɨ əgàʼ a viʼi vyi ə shə̀ʼlə nyʉ̀ tò nə̀ avu. Viʼi a vyi kɨ la Nyìngòŋ ə vili a wen a jòm.

²³ Mətsi mə shyèʼ wen nè mè, ghə̀ bwenə pfwo à wen à kəbəŋ. ²⁴ Mətsi mə sə̀ chò, wì wen Elizabet tɨmə nə̀ bèmə ə lyòmtə̀ tò a ngə̀ŋ a və sàŋ və tàyn gàʼà la ²⁵ “A lè mo alə̀ a? Bobo nèli kənyʉ̀ kə kaynə kə à mò; ghə̀ maʼli ə tsəʼsə nyʉ̀ kətʉ kədiʼkə fà mò à kətʉ. Wìʼ ko bè a ghə̀ʼ mo.”

Və shə̀ʼtə̀ la və a bwi Yesò

²⁶ A ndiʼ ando Elizabet ndiʼ nè bèmə a vəsàŋ ntʉfə, Nyìngòŋ tɨm ntsɨ̀ŋ wen Gabliyà, la ghə̀ dyʉ̀ a ntə̀ʼ tsen a loʼo Galìlì a və ndzàŋ nə̀ Nazalèt, ²⁷ ədyʉ̀ yen wàyn wùwì ngòyn tsen a ghə̀ nko ntəmə kɨ wùlɨm a ghə̀ ndiʼ mu və tisəli nyʉ̀ lam ə wen wenə wulɨm ə tsen a və ndzàŋ nə̀ Josèf a ghə̀ ndiʼ wù ngwaʼa ngə̀ŋ fòyn Devìt. ²⁸ Ghə̀ ndyʉ̀ yen wen ə gàʼ la, “Mà toŋtə̀; mbwaʼmə ndiʼ a wù! Bobo diʼ ve wen, ghə̀ bwaʼsə li wù.”

²⁹ Kənyʉ̀ kènkə a ntsɨ̀ŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghèn ngaʼa sə yʉŋsə Mèli no nànto, ghə̀ sə kàyntə̀ la ghenə diʼi nkyì toŋtə̀ kò lo? ³⁰ Alì ntsɨ̀ŋ ayì gàʼa wen la “Kə a fàyn a Mèli, Nyìngòŋ kòŋli wù, ³¹ Wù kɨ la, wù a tɨmə nə̀ bèmə ə bwi wàyn wulɨm ə chʉ zhiʼi wen nə̀ Yesò. ³² Ghə̀ lu kwi kuʼ ə ndiʼ wu ghoʼo Nyìngòŋ yì a ghə̀ tyiftəli la və kə dzàŋ wen nə̀ wàyn Nyìngòŋ bè ku kəkɨ kə təfòyn tiʼi wen a wen à mù diʼ kəkɨ kə Devìt. ³³ Ghə̀ a kwi ədiʼ fòyn a ngə̀ŋ Jàkob a ghə̀ a faŋ to ghayn mù; a fòyn wen ko lə mè.” ³⁴ Mèli mù bèm a ntsɨ̀ŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ yì la “Kənyʉ̀ a kènkə la zì kə lyɨ kəshi ale kèn la ma kɨli wulɨm a?”

³⁵ Ntsɨŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ yì bwènsə̀ gàʼa a wen la “Kəzhwì kəŋwoʼkə ne shiʼi a wu kətʉ, kədyòʼ kə Nyìngòŋ kə chiʼitə wu no tsèm. Kə la diʼi la wàyn a ghèn ne to və dzàŋ wen la wàyn Nyìngòŋ. ³⁶ Yen a, wù ngwaʼa ngə̀ŋ wu Elizabet be boŋ tɨmə nə̀ bèmə a dwin. A sə̀ diʼi vəsàŋ ntʉfə luwèn ali mu və ngàʼà la ghə̀ diʼ dem. ³⁷ Kə lè diʼi la kənyʉ̀ kò kə lə̀ chò Nyìngòŋ.” ³⁸ Mèli mù gàʼ la “Ma diʼ wù shyèʼè Bobo, kə fʉ̀ à mò ando wù gàʼa.” Ntsɨ̀ŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ mù lù.

Mèli lu dyʉ̀ ghayntə Elizabet

³⁹ Mèli lu to mətsi ayì ə zàŋsə̀ dyʉ̀ a ntə̀ʼ tsen a Judiyà a loʼ pfensə. ⁴⁰ Ghə̀ ndyʉ̀ li ə kwen a ngə̀ŋ Zakaliya ə tòŋtə Elizabet. ⁴¹ Ando Elizabet nzhʉ tòŋtə Mèli, to zhʉ ghèn, wàyn tsòʼtə fa wen bèm, kəzhwì kəŋwoʼkə chiʼitə wen. ⁴² Ghə̀ mù gàʼ a gɨ to la “Nyìngòŋ bwaʼsə li wù nchò no kyi vətsèm bè mbwaʼsə wàyn yi a wù a bwi. ⁴³ Ma lè diʼ no ndo a li Bobo ghom vi ghayntə mo a? ⁴⁴ Nò a zhʉ a wù yì toŋtə mò, wàyn yì a mo bèm ntsòʼ tə nə̀ saŋlə ghə̀. ⁴⁵ Saŋlə diʼ a wù ando wù byɨmə li la nyʉ̀ vyi a Bobo Nyìngòŋ gàʼa ne kwʉʼ no tsèm.”

Mèli kuʼsə Bobo

⁴⁶ Mèli zìtə̀ sə̀ temə təpfem a Nyìngòŋ gàʼa la:

Tyɨmə ghomə ku ghoʼsə a Bobo.

⁴⁷ Kəzhwì kom bè saŋlə̀ a Nyìngòŋ ə mbwòŋsə̀ ghomə.

⁴⁸ Byìʼ ando ghə̀ kwòʼtə̀ li mò, wù shyèʼè wen.

Əlù fa luwèn viʼi vətsèm a dzàŋ mo la saŋlə̀.

⁴⁹ Byìʼì nyʉ̀ kaynə və a Nyìngòŋ nèli a mò,

zhiʼi wen ə ŋwoʼ

⁵⁰ Ghə̀ diʼi kusə shinsə à

viʼi a və kiʼi fàyn a wen to a kəlyɨŋ a kəlyɨŋ.

⁵¹ Ghə̀ diʼi li kədyòʼ nə̀ kwoŋ wen

ə sàs viʼi ghaŋsə wen bènə̀ təkwòʼtə̀ tə vəwenə.

⁵² Ghə̀ shiʼsəli təfòyn tə ghoʼokətə fa vəwenə a fòyn, ə

kuʼsə viʼi və zɨmvə.

⁵³ Ghə̀ zhis li viʼi jɨŋ nə̀ fo jùŋvə, vəwenə zhɨ nkwìʼ

alì ndzɨm viʼi a və ko gho kəfo nə̀ avu zɨm ghə̀.

⁵⁴ Ghə̀ ghʉli gaʼa wen a ghə̀ ngàʼà a və tìʼ və vəti

gyamtə viʼi shyèʼè a diʼ viʼi Islel.

⁵⁵ Ghə̀ nkwoʼtəli ə diʼi kusə nshinsə a Ablaham

bènə̀ ngwaʼa ngə̀ŋ wen no tsèm no məzhʉ tsèm.

⁵⁶ Mèli ngàʼa ali ntsi vəsàŋ və taʼ wenə Elizabet mimbu bwènə̀ pfwo.

Elizabet bwi Joyn ku Amù

⁵⁷ Zhʉ bwi Elizabet kwʉʼ, ghə̀ bwi wàyn wulɨm. ⁵⁸ Viʼi a və ntsi boʼsə wen nə̀ viʼi ngwaʼa wen zhʉ njùŋ ə ghoʼo yì a Bobo nèli a wen sə̀ boŋ saŋlə. ⁵⁹ A sə̀ ndiʼ a mətsi fwomə, və vì əshɨtə ndyə̀ wàyn ayì. Və nkəŋ chʉ zhiʼi wen nə̀ zakaliya ⁶⁰ alì lì wen tensə ə gàʼ la “Jòʼ, zhiʼ wen diʼ Joyn.” ⁶¹ Vəwenə gàʼa wen la “Joyn ko diʼ zhiʼi ngwaʼa ngə̀ŋ ghə̀ŋ.” ⁶² Vəwenə mù bèm a tiʼi wen la nə̀ avu zhiʼ ghə̀ kəŋ və chʉ a wàyn a wen. ⁶³ Ghə̀ bèm kəbàs kə ə nyòʼ tsu la “Zhiʼ wen diʼ Joyn,” təchʉ̀ tə vəwenə tə zɨmtə. ⁶⁴ Tò a zhʉ a ghèn boʼ chʉ wen, kəlyɨŋ kə wen kə zìtə̀ ə jeʼ ghə̀ zìtə̀ sə̀ gàʼà kuʼsə Nyìngòŋ. ⁶⁵ Kənyʉ̀ a kyi sə̀ fàynsə̀ a viʼi ntə̀ʼ a vyi no nə̀ nànto. Soʼgho ayì jèʼ a tyì loʼ Judiyà no tsèm a ndiʼ loʼ pfensə. ⁶⁶ No məndo a ghə̀ nzhʉ soʼgho a ghèn ghʉ a vəwenə a tyɨm gàʼà la “Wàyn a ghèn le lu kwi ndiʼ ale?” Vəwenə mù yèn no nəmwèʼè la Bobo ndiʼ wen wàyn a ghèn.

Zakaliya Shə̀ʼtə̀ ntɨm ə Bobo

⁶⁷ Kəzhwì kəŋwoʼkə lwin a tyɨm tiʼi wen Zakaliya ə nè ghə̀ sə̀ gàʼà gɨ Nyìngòŋ la ⁶⁸ “Kuʼsə diʼ à Bobo Nyìngòŋ viʼi Islel byìʼì ando ghə̀ vili ə ghayntə viʼi wen bè zen kətʉ kə vəwenə. ⁶⁹ Ghə̀ kuli mbwòŋsə̀ ghoʼo a vəghəŋ à diʼ wù ngwaʼa ngə̀ŋ Devìt, wù shə wen, ⁷⁰ to ndo ghə̀ ngàʼà ə chòsə̀ fa nshə̀ʼtə̀sə musə wen. ⁷¹ Ghə̀ ghʉli la ghə̀ a bwòŋsə vəghəŋ fa avu viʼi kəbàyn vəghəŋ bènə̀ fa adyòʼ viʼi a və baynə vəghəŋ. ⁷² Ghə̀ nè nyʉ̀ venə ndi diʼ kusə nshinsə à vətiʼi və vəghəŋ bè diʼ la ghə̀ bu kwòʼtə̀ məkàyn mə ŋwòʼmə wen myì a ghə̀ nghʉ wenə vəwenə li. ⁷³ A ndiʼ məkàyn myì a ghə̀ nkàyn a tìʼ vəghəŋ Ablaham. ⁷⁴ Ndi nè la ando və bwòŋsə li vəghəŋ fa avu viʼi kəbàyn vəghəŋ, vəghəŋ shə̀ʼ a wen kenə fàynə, ⁷⁵ à jì ŋwoʼə bènə̀ a jì tɨmə no mətsi mə vəghəŋ ntsèm a tyi mbyi. ⁷⁶ A wù a wàyn ghom, və lu dzàŋ wù nə̀ nshə̀ʼtə̀ ghoʼo Nyìngòŋ Tìʼ yi. Wù à dyʉ̀ a mbi Bobo ə shətə jì à wen, ⁷⁷ əku tof la viʼi vəwenə bwoŋ diʼi à vəwenə la yi lyesəli ku mbyɨsə vəwenə. ⁷⁸ Nyìngòŋ vəghəŋ kusə nshinsə bè bwaʼmə ghə̀ a nè la chʉzhʉ saʼa ə bayn a vəghəŋ kətʉ. ⁷⁹ Ghə̀ a ku bayn a viʼi a və ŋwʉʼ a nfɨnə̀, bènə̀ à kəlyɨŋ kə pfʉ ndi be diʼ jì bwaʼmə a vəghəŋ.” ⁸⁰ Wàyn zakaliya kwi to a wèn bènə̀ a kəzhwì. Ghə̀ ntsi a nse zɨm ə zaʼa fa kətsi a ghə̀ ndiʼ zìtə̀ shwèʼè wen wenə viʼi Islel.

Bwi Yesò

(Mat 1.18-25)

¹ A bè ndiʼ a tʉʼ ayì mu fòyn Augustus kuli soʼ la və nyoʼ təzhiʼ tə viʼi no vətsèm a tə̀loʼ tə̀tsèm a ti nə̀ Lum. ² A ndiʼi mbi zhʉ a və nyòʼò təzhiʼ ando Kulinoy ndiʼi kətʉ a shə sylia a loʼo Luma. ³ No məndò bwènə̀ dyʉ̀ a wen a loʼo ə dyʉ̀ nyòʼò zhiʼi wen. ⁴ Josèf mù lù fa ntə̀ʼ Nazalèt a loʼo Galìlì dyʉ̀ a ntə̀ʼ Betə̀lèhem a loʼo Jùdiyà a ndiʼi kəshi a və bwì fòyn Devìt tsu ando ghə̀ nlu fa ngwàʼa fòyn Devìt. ⁵ Josèf ndyʉ̀ alì ədzʉ̀ nyòʼo zhiʼi wen a taŋ ghèn wenə̀ Mèli a ndiʼi lyɨ a nə̀ wi wen, alì mu Mèli sə diʼ nə̀ bèmə̀. ⁶ Ando vəwenə ndiʼi tsu, zhʉ kwʉʼə̀ Mèli bwi. ⁷ Ghə̀ nbwi wàyn mbì wen à diʼ wulɨm, lemtə wen nə̀ basə ndisə, nyòŋsə̀ wen a tyi ntʉʼ a nyamsə nvì zhɨ fa tsu, byeʼe ando kəshi kə nko bè ndiʼ a ngə̀ŋ yi a viʼi jèʼ əvì tsi tsu, ə vəwenə tsi tsu. ⁸ A ndiʼi nə̀tʉʼə ayì, a shə loʼo ayì, ntsɨ̀ŋsə nyamsə sətsensə diʼ a toʼ, tsɨ̀ŋə̀ nyamsə vəwenə. ⁹ A sətsèn ntsɨ̀ŋ ngə̀ŋ Bobo fʉ̀ a vəwenə ashɨ, baynə Bobo vì kaʼ vəwenə, vəwenə sə diʼ nə̀ fàynə no nànto. ¹⁰ Alì ntsɨ̀ŋ ngə̀ŋ Bobo yì gàʼà vəwenə la “Kə ghə̀ŋ à fàyn, ghə̀ŋ zhʉtə, byèʼè ma vili nə̀ ntɨm jùŋə a ghə̀ŋ ne nè viʼi vətsèm saŋlə. ¹¹ Və bwili mbwòŋsə̀ lan a ghə̀ŋ a loʼo fòyn Devìt a diʼi Klistò a ghə̀ diʼi Bobo. ¹² Kəfo a kə diʼ a ghə̀ŋ kə diʼ la ghə̀ŋ a yen wàyn a və lèmtə a basə ndisə ə nyòŋsə̀ a ntʉʼ nyamsə.” ¹³ A sətsèn, nòynə ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ vì boʼsə ntsɨ̀ŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ yì vəwenə sə̀ zhɨmə ndzàŋsə ghoʼsə Nyìngòŋ la,

¹⁴ “Vəghəŋ ghoʼsə Nyìngòŋ a ghə̀ diʼi a kàŋ.

Mbwaʼmə diʼ a kwi nse a viʼi a ghə̀ kòŋə.”

¹⁵ Ando ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə bwenə li kuʼ a kàŋ, ntsɨ̀ŋsə nyamsə gàʼ a vəwenə ntyìntyìn la “Vəghəŋ dyʉ̀ a Betə̀lèhem dyʉ̀ lye kənyʉ̀ kenkə a kə fʉ̀ tsu a Nyìngòŋ neli vəghəŋ nkɨ.”

¹⁶ Vəwenə nyɨŋ dyʉ̀ yèn Mèli nə̀ Josèf bènə̀ wàyn yì a ghə̀ nyəŋ a tì ntʉʼ. ¹⁷ Ando vəwenə yènə wen, vəwenə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a ntsɨ̀ŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ngaʼa li byìʼì wàyn ghèn. ¹⁸ No məndo a ghə̀ nzhʉ kənyʉ̀ a ntsɨ̀ŋsə nyamsə sensə ngaʼà, vəwenə ndìʼì no nə̀ kaynə, ¹⁹ Alì Mèli ghʉ nyʉ venə a wen a tyɨm sə kwòʼtə̀ byìʼì wen və. ²⁰ Ntsɨŋsə nyamsə sensə bwènə̀ dyʉ̀ zhɨmə ndzàŋsə ghoʼsə Nyìngòŋ a nyʉ̀ ə tsèm a vəwenə zhʉ bè yen a ntsɨŋsə Nyìngòŋ sə ngàʼà.

Və chʉ zhiʼi Wàyn

²¹ A ndi a bàmə mətsi fwomə, və shətə ndyə̀ wàyn, ə chʉ zhiʼi wen nə̀ Yesò, byèʼè ando a ndiʼi zhiʼi a ntsɨ̀ŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ chʉ mimbu ghə̀ sə ndiʼi a bèm li wen.

Və dyʉ̀ diʼ wàyn a ngə̀ŋ Nyìngòŋ

²² Kətsi kə kwʉʼ vəwenə shʉ̀ təwen tə vəwenə ando soʼ Mosìs ndiʼì, və lyɨ̀ wàyn kuʼ nə̀ wen a Jelusalèm ədiʼ a Bobo. ²³ Ando və ə nyòʼ a soʼ Bobo la “No wàyn wulɨm kò a ghə̀ nfʉ̀ fa bèm a mbì və diʼi la à diʼ wàyn Bobo.” ²⁴ Və kuʼ nə̀ wen əku kəku kəlàto bò kò vunə bi làto bò ando soʼ Bobo ngàʼà. ²⁵ A ndiʼ alì wutsen diʼ a Jelusalèm a və ndzàŋ zhiʼi wen nə̀ Simon, ghə̀ nkiʼ kəzhwì kəŋwòʼ Kə sə̀ tsi tò ntsìnə̀ tɨmə bè lyɨ̀ zhʉ əshyèʼ shyèʼ Nyìngòŋ. Ghə̀ ntsi kə̀ʼtə̀ mətsi a Bobo a tyì məshɨ mə viʼi Islel. ²⁶ Mu kəzhwì kəŋwoʼkə ndiʼ li a wen la ghə̀ ko lu pfʉ kèn la ghə̀ yenli wìʼ yi a Bobo ntsuʼ li ə tɨm. ²⁷ A ndiʼ ando tiʼi Yesò wenə lì wen ndyʉ̀ nə̀ wen a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ndì və nè a wen ando soʼ ngàʼà, kəzhwì kəŋwoʼkə tènsə Simon ghə̀ lù ə dyʉ̀ tsu tò a zhʉ ayì. ²⁸ Ghə̀ shi wàyn ayì à wen avu mu sə̀ kuʼsə Nyìngòŋ gàʼà la.

²⁹ “Nèli luwèn a Bobo, wu shyèʼè wu pfwomə tò nə̀ mbwaʼmə ando wù ghʉ li gàʼà wu,

³⁰ byiʼè ando ashɨ ghomə yenli bwoŋ wu,

³¹ a wu nèli viʼi vətsèm yen,

³² Bayn yì a ghə̀ a diʼ jì wu a viʼi a və ko kɨ Nyìngòŋ,

be vì nə̀ kuʼsə a viʼi vyə a loʼo Islel.”

³³ Tiʼi wen nə̀ lì wen ndiʼ nə̀ kaynə byìʼì nyʉ̀ a Simon ngàʼà kumə wàyn a yì. ³⁴ Simon bwaʼsə vəwenə mù gàʼ a Mèli la “Zhʉtə à! Nyìngòŋ tsuʼli wàyn la ghə̀ byɨsə bè bwòŋsə nghoʼo viʼi a loʼo Islel. Ghə̀ lu ndiʼ nchwi fa Nyìngòŋ a və lu ngàʼlə byìʼì wen, ³⁵ ndi nyʉ̀ vyì a viʼi lyòmtə a vəwenə tətyɨm fʉ̀ no tsèm a dayn. Fənyì fə diʼ be ne sù tyɨmə wu.” ³⁶ A ndiʼ ali, nshə̀ʼtə̀ ghoʼo wùwì tsen diʼ a və ndzàŋ wen nə̀ Ana, a diʼ wàyn Fanuwèl wù ngwaʼa ngə̀ŋ Ashà, mu ghə̀ dwinəli no nànto. Ghə̀ diʼ mu ghə̀ lam ə tsi tò ngwʉ̀ʼsə sòmbo, ³⁷ lɨm ə wen pfʉ. Ghə̀ kwi a nə̀ wùwì pfʉ sə̀ diʼ ngwʉʼ njʉ̀sə̀ kaʼ a məwum fwomə, ŋwʉʼ tò ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ghoʼsə Nyìngòŋ, bamə chʉ be jɨ̀mə̀ nə̀nchwì jɨ̀mə̀ nətʉʼʉ. ³⁸ A sə ndiʼ kəlyɨŋ kə zhʉ a və nvì nə̀ Yesò a ngə̀ŋ Nyìngòŋ li, ghə̀ bè kwen tò a zhʉ ayì ə ku kəzòŋ kə Nyìngòŋ byìʼì wàyn a ghèn ə sə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə wàyn kèn a no məndo a ghə̀ nkə̀ʼtə̀ la Nyìngòŋ vi zen kətʉ kə viʼi Jelusalèm fa ngəʼ?

Və bwenə pfwo nə̀ Yesò

³⁹ Josèf wenə Mèli nè myètə no nyʉ̀ tsèm ando soʼ Bobo ngàʼà, vəwenə bwènə̀ pfwo a ntə̀ʼ Nazalèt a loʼo Galìlì. ⁴⁰ Wàyn a ghèn kwi to. Ətof ə wen kwi dyʉ̀ nə̀ mbì, Nyìngòŋ bè bwaʼsə wen.

Yesò a tyì ngə̀ŋ Nyìngòŋ

⁴¹ Tiʼi Yesò wenə lì wen sə̀ kuʼ no ngwʉ̀sə̀ tsèm a Jelusalèm zhɨ kətsi kə məzaʼsə. ⁴² Wàyn nè kwi zaʼa a ngwʉʼ njʉ̀sə̀ bò vəwenə bè kuʼ tsu ando vəwenə nè. ⁴³ Vəwenə nè zhɨ kətsi kə məzaʼsə ə mè, sə̀ mpfwo, Yesò faŋ a bàm a Jelusalèm kò tiʼi wen wenə lì wen lə kɨ. ⁴⁴ Ando vəwenə nkwòʼtə̀ la ghə̀ diʼ a ntyìntyìn viʼi, vəwenə jèʼè kətsi kə mpfen, mù bwènə̀ sə bèmə̀ wen a viʼi ngwaʼa ngə̀ŋ vəwenə bènə̀ a viʼi vətsen və a və nkɨ wen. ⁴⁵ Ali kò və lu yenə wen. Vəwenə mù bwènə̀ kuʼ a Jelusalèm ə kəŋ wen fa tsu. ⁴⁶ Və nkəŋ wen a mətsi taʼ dyʉ̀ yen wen a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ghə̀ ŋwʉʼ wenə ndìʼsə̀sə, zhʉtə nyʉ a vəwenə ngàʼà be bèmtə̀ tsen və à vəwenə. ⁴⁷ No məndo a ghə̀ ndiʼ nə̀ kaynə byìʼì tof wen bènə̀ ji a ghə̀ bwènsə̀ tsu. ⁴⁸ A ndiʼ a zhʉ a tìʼ wen wenə liwen nyenə wen, vəwenə sə diʼ nə̀ kaynə kumə wen. Li wen bèm a wen la “Wàyn ghom, byìʼì gho a wu nè nki kənyʉ̀ kenkə a yès a?” Yo tiʼi wu kəŋ li wù alə̀ sə fàynə. ⁴⁹ Ghə̀ bèm a vəwenə la ghə̀ŋ yi nkə̀ŋ mò a gho? Ghə̀ŋ bè yi mo la mà diʼ a ngə̀ŋ tiʼi ghom. ⁵⁰ Vəwenə nko nkɨ kənyʉ̀ a ghə̀ ngàʼà kə wenkə. ⁵¹ Ghə̀ lu a zhʉ a ghèn bwènə̀ shiʼi a Nazalèt wenə vəwenə mù zhʉmə vəwenə. Li wen ghʉ nyʉ̀ venə a wenə a tyɨm. ⁵² Yesò sə kwi kuʼ no nkayn a wen nə̀ a tof. Nyìngòŋ sə̀ kòŋ wen ə viʼi bè boŋ kòŋə.

Ziʼi Joyn wu ku Amù

¹ A ndiʼ ngwʉʼ njʉ̀sə̀ tàyn ando Fòyn Tibeliyus Kaysa nsoʼo a Lum, Bontiyùs Bilate ndiʼ kətʉ a loʼ Judiyà, Helòd diʼ fòyn a loʼ Galìlì ando lèmə wen nsoʼo shə loʼ yi a və ndzàŋ nə̀ Ituliyà nə̀ Tilàkonaytis ə lisaniyas nsoʼo Abɨlin. ² Anàs bè nə̀ kàyafàs ndiʼ tʉtʉ ə tʉtʉ vəpfèm və Nyìngòŋ. Ntɨmə̀ Nyìngòŋ vì a Joyn wàyn Zakaliya a nse zɨm. ³ Joyn fʉ̀ dyʉ̀ a Jodàn sə jèʼè kaʼa a loʼ ayi no tsèm, shəʼtə̀ ntəmə Nyìngòŋ ayì, gàʼà la viʼi kwitə fà vəwenə mbyɨsə ə shi mu ndi Nyìngòŋ lyesə ku mbyɨsə vəwenə. ⁴ Kə diʼi ndə̀ŋndəŋ ando nshə̀ʼtə̀ Isayà nyòʼ la Wìʼ tsen zɨmə fa nse zɨm la “Ghə̀ŋ shɨ̀tə jì Bobo, ghə̀ŋ ne məjìtə mə wen mə nàyn. ⁵ No kəfoŋlə kə kò diʼi və a lwinsə, bè bèytə̀ no pfen ko kò tàŋ ko yì shiʼsə ə və diʼi nè jisə gosəkə sə nayn. La və tsen mə kwòŋtə fa jisə ndi jì tsèm ndiʼ mbwaʼ ⁶ No məndo lù yen bwòŋ yi a Nyìngòŋ vi nə̀ wen ghə̀.” ⁷ A nè sə̀ ndi ando tənòyn tə viʼi nfʉ̀li əvì shi mu, Joyn ghàm vəwenə gàʼà la “Vunə zhusə byɨsə sènsə, a tofsə ndò ghə̀ŋ, ghə̀ŋ sə kəŋ nyɨŋ ngəʼ yì a Nyìngòŋ kəŋ tɨm a ghə̀ŋ a? ⁸ Ghə̀ŋ nè nyʉ a və diʼi la ghə̀ŋ kwitə li tətyɨm təŋtə fa mbyɨsə. Kə ghə̀ŋ a kwòʼtə̀ fa mbwo ghə̀ŋ gàʼà a ghə̀ŋ a ntyìntyìn la ghə̀ŋ diʼ vunə Ablaham. Ma shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ la Nyìngòŋ zì ghə̀ nè ngùʼ sènsə kaʼkə a vunə ghə̀ ku a Ablaham. ⁹ Ghə̀ŋ kɨ la ndzam ti a tì nkòʼ luwen, mu a faŋ tə fəkòʼ fə ko ke kumə ashɨ jùŋ ghə̀ mu və a bvaʼ ə mòʼ a zhìʼ” ¹⁰ Nòyn viʼi yi bèm a wen la “Yes la nè no gho luwen a?” ¹¹ Ghə̀ gàʼ a vəwenə la “No məndò a ghə̀ kiʼi ndisə sə̀ bò, ghə̀ ku sə̀ mùʼ a wi a ghə̀ ko kiʼ no fa mpfen. No məndo a ghə̀ kiʼi fozhɨvə, ghə̀ boŋ gə̀tə̀ ku viʼi vətsen və” ¹² Viʼi a və ntinə kənsè boŋ vì əshi mu ə bèm à wen la “Yes la nè gho a ndìʼsə̀?” ¹³ Ghə̀ bwènsə̀ gàʼ a vəwenə la “Kə ghə̀ŋ be a nè wìʼ lòʼ ko kənsè, cho ando ghə̀ yi ndiʼi ndiʼ” ¹⁴ Vəsugyèʼ boŋ bèm a wen la “Nkàyntə̀ yes a nè gho?” Ghə̀ gàʼ a vəwenə la “Kə ghə̀ŋ be shi kəfo kə wìʼ a kədyòʼ, kə ghə̀ŋ be gàʼ la wìʼ neli kənyʉ̀ kenla ghə̀ nèli, byiʼ ando ghə̀ŋ kəŋ kəfo. Ghə̀ŋ zhɨ tò ko a və loʼo ghə̀ŋ tsu.” ¹⁵ Ando viʼi nlutə sù kə̀ʼtə̀ Bobo vəwenə mù sə̀ kayntə a vəwenə tətyɨm la gaʼa Joyn ko diʼ wen yì a və tsuʼli ə ghʉ lo? ¹⁶ Joyn bwènsə̀ gàʼ a vəwenə vətsèm la “Ma a ku mu a ghə̀ŋ tò nə̀ mu mə amù, ali wi vì fa mò a bàm to chò mò, ma ko kwʉʼ no fampfen əzàs mpfʉ̀sə gwʉsə aghʉ wen. Ghə̀ a ku mu à ghə̀ŋ nə̀ kəzhwì kəŋwoʼkə ə bè chòsə̀ viʼi vətsen və a zhìʼ. ¹⁷ A zhʉ a ghèn, ghə̀ a kiʼi kyeʼ lyelə wen a wenə kəvu, əfwoftə asaŋ ə ghʉ a wenə kàŋ, ali və nyùʼ yabyabsə shi nè zhiʼ a ghə̀ ko lə lɨmə no fa mpfen”. ¹⁸ Ghə̀ gàʼ ali ə shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ à vəwenə ə bè tyɨftə vəwenə a jisə a jisə. ¹⁹ Kə ndiʼ ali Joyn lù ə ghàm fòyn Helòd a ghə̀ nsoʼo shə loʼo tsèn ghə̀ a ndiʼ ando ghə̀ ghaʼ shi Helodiyas a ndiʼi wì lèmə̀ wen ə bè nè nyʉ̀ byɨvə tsen və. ²⁰ A ndiʼ ando Joyn nghàmə̀ wen ali, ghə̀ bè nè to kətsenkə, ə ghaʼ Joyn ə shwin a nfɨŋ.

Yesò shi mu

²¹ Ando Joyn nku mu a viʼi myètə, Yesò vi ghə̀ boŋ ku mu a wen. Ghə̀ nè sə njɨ̀mə̀, kaŋ boʼmə̀, ²² Kəzhwì kəŋwoʼkə shiʼi a wen kətʉ, kəʼə to nə̀ kəlàto, gɨ fʉ̀ fa kaŋ gàʼà la “Wu diʼ wàyn kòŋ mo, ma saŋlə byìʼì wu nə̀ kwoŋ.”

Ngwaʼa ngə̀ŋ Yesò

²³ Yesò sə zìtə̀ shyèʼè wen a nsè diʼ ngwʉ̀ʼsə məwumə taʼ, diʼ wàyn Josèf ando viʼi nkòʼtə tìʼ Josèf diʼ Hèli. ²⁴ Hèli ndiʼ wàyn Matàt, Matàt ndiʼ wàyn Levì, Levì ndiʼ wàyn Melkì, Melkì ndiʼ wàyn Janày, Janày ndiʼ wàyn Josèf, ²⁵ Josèf ndiʼ wàyn Màtàtiyàs, Màtàtiyàs ndiʼ wàyn Emos, Emos ndiʼ wàyn Nawùm, Nawùm ndiʼ wàyn Esilì, Esilì ndiʼ wàyn Nagay, ²⁶ Nagay ndiʼ wàyn Mat, Mat ndiʼ wàyn Màtàtiyàs, Màtàtiyàs ndiʼ wàyn Simèyn, Simèyn ndiʼ wàyn Josèk, Josèk ndiʼ wàyn Jodà, ²⁷ Jodà ndiʼ wàyn Jùwanàn, Jùwanàn ndiʼ wàyn Lesà, Lesà ndiʼ wàyn Zèlubabèl, Zèlubabèl ndiʼ wàyn Shètèl, Shètèl ndiʼ wàyn Neli, ²⁸ Neli ndiʼ wàyn Melkì, Melkì ndiʼ wàyn Adì, Adì ndiʼ wàyn Kosàm, Kosàm ndiʼ wàyn Emadàm, Emadàm ndiʼ wàyn El. ²⁹ El ndiʼ wàyn Joshùwà, Joshùwà ndiʼ wàyn Eliyezà, Eliyezà ndiʼ wàyn Jolìm, Jolìm ndiʼ wàyn Matàt, Matàt ndiʼ wàyn Levì. ³⁰ Levì ndiʼ wàyn Simùn, Simùn ndiʼ wàyn Judiyà, Judiyà ndiʼ wàyn Josèf, Josèf ndiʼ wàyn Jonàm, Jonàm ndiʼ wàyn Eliyakìm, ³¹ Eliyakìm ndiʼ wàyn Miliyà, Miliyà ndi wàyn Menà, Menà ndiʼ wàyn Màtatà, Màtatà ndiʼ wàyn Natàn, Natàn ndi wàyn Devìt. ³² Devìt ndiʼ wàyn Jesì, Jesì ndiʼ wàyn Obèd, Obèd ndiʼ wàyn Bowàs, Bowàs ndiʼ wàyn Salmùn, Salmùn ndiʼ wàyn Nashòn, ³³ Nashòn ndiʼ wàyn Aminadàb, Aminadàb ndiʼ wàyn Adminada, Adminada ndiʼ wàyn Anì, Anì ndiʼ wàyn Helelòn, Helelòn ndiʼ wàyn Bèlès, Bèlès ndiʼ wàyn Judiyà. ³⁴ Judiyà ndiʼ wàyn Jàkob, Jàkob ndiʼ wàyn Izìk, Izìk ndiʼ wàyn Ablaham, Ablaham ndiʼ wàyn Telà, Telà ndiʼ wàyn Nawò, ³⁵ Nawò ndiʼ wàyn Selùk, Selùk ndiʼ wàyn Lu, Lu ndiʼ wàyn Belèk, Belèk ndiʼ wàyn Ebà, Ebà ndiʼ wàyn Shelà, ³⁶ Shelà ndiʼ wàyn Kenàn, Kenàn ndiʼ wàyn Afasàt, Afasàt ndiʼ wàyn Shèm, Shèm ndiʼ wàyn Nuwà, Nuwà ndiʼ wàyn Lamèk, ³⁷ Lamèk ndiʼ wàyn Metuselà, Metuselà ndiʼ wàyn Enòk, Enòk ndiʼ wàyn Jalet, Jalet ndiʼ wàyn Màʼalalil, Màʼalalil ndiʼ wàyn Kenàn, ³⁸ Kenàn ndiʼ wàyn Inòs, Inòs ndiʼ wàyn Set, Set ndiʼ wàyn Adàm, Adàm ndiʼ wàyn Nyìngòŋ.

Yesò to ghoʼ Deblə̀

¹ Yesò bwènə̀ fʉ̀ kuʼ fa mù mə Jodàn mu kəzhwì kəŋwoʼkə lwinli à wen tyɨm, kə lyɨ̀ wen ə kwen nə̀ wen a nse zɨm. ² Deblə̀ mwom ə wen tsu a mətsi məwum nkàʼ. Ghə̀ tsi mətsi a mèn no ntsèm kò ghə̀ lə zhɨ kəfo no fa mpfen, jɨ̀ŋ mù sə zafə wen. ³ Deblə̀ mù gàʼ a wen la “A zhʉ a wu diʼi wàyn Nyìngòŋ, gàʼ li nguʼ ghèn kaʼkə a kəfo kəzhɨkə, wù zhɨ.” ⁴ Yesò bwènsə̀ gàʼ a wen la “Və nyòʼ li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la wìʼ ko tsi to byìʼì kəfo kəzhɨkə.” ⁵ Deblə̀ lyɨ̀ wen fa tsu ə kuʼ nə̀ wen a kəshi kəŋaŋtəkə, lyɨ̀ tò kətemə kə zhʉ ə diʼ təloʼ tə mbi a wen no tətsèm, ⁶ mù gàʼ a wen la “Ma a ku adyòʼ a wù la wù nsoʼo shi a vènə no tsèm nə̀ ghoʼo yi a ghə̀ diʼ tsu byiʼ ando və nku li à mò no tsèm mu mà kòŋ mà ku à no məndò. ⁷ Wù sətsèn gumlə mò, à ne kiʼ to wù no tsèm.”

⁸ Yesò bwènsə̀ la “Və nyòʼ li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la wù diʼi ə gumlə tò Bobo Nyìngòŋ wù bè shyèʼ tò a wen.”

⁹ Ghə̀ lyɨ̀ Yesò fa tsu ə dyʉ̀ nə̀ wen a Jelusalèm ə kuʼ tom wen no a fədzuʼudzuʼu fə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo ə gàʼ à wen la “A zhʉ a wù diʼi wàyn Nyìngòŋ, tsoʼo li fa kəshi ghèn a nsè mà yen ¹⁰ byiʼàndo və nyòʼ li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la ghə̀ ne tɨmə ntsɨŋsə wen la sə ntsɨ̀ŋə̀ wù. ¹¹ Sə ne ghaʼ wù ə jèʼsə wù a kaŋ ndi nè la kə wù a tem kəghʉ kyèkə a nguʼ.” ¹² Alì Yesò bwènsə̀ gàʼ a wen la “Və nyòʼ li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, kə wù lə mwòmsə̀ Bobo Nyìngòŋ wù.” ¹³ A ndiʼ ando Deblə̀ mwòmsə̀ li Yesò tò jì sə tsèm, ghə̀ bwènə̀ fa bàm ə Yesò a kətsi ayì.

Kənzìtə̀ kə shyèʼ Yesò a Galìlì

¹⁴ Yesò bwènə̀ pfwo dyʉ̀ a Galìlì,bu jèʼè tò kədyòʼ kəzhwì kəŋwoʼkə. Soʼgho byìʼì wen jèʼè a loʼ ayi no tsèm. ¹⁵ Ghə̀ nè sə njèʼè ziʼi a aloʼ ntsentə Nyìngòŋ və Jus, no məndo sə kuʼsə wen.

Və tensə Yesò a nazalèt

¹⁶ Yesò lu dyʉ̀ a Nazalèt a ndiʼ ntə̀ʼ a ghə̀ nkwi tsu, ə dyʉ̀ kwèn a ngə̀ŋ ntsentə a kətsi kə zhʉtə kə vəwenə kətsenkə ando à ndiʼ ntsìnə̀ wen ə lu tɨmə dzàŋ ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ. ¹⁷ Və ku ŋwàʼlə̀ nshə̀ʼtə̀ Isayà a wen, ghə̀ bòʼ ə kəŋ ə yen kəshi kyi a və ə nyòʼo tsu la: ¹⁸ Kəzhwì kə Bobo kə diʼ à mò a kətʉ, byiʼ ando ghə̀ tsuʼ li mò la ma shə̀ʼtə ntɨm jùŋ a viʼi a və femə a kəzhwì. Ghə̀ tɨm li mò la mà laʼà à viʼi vyi a və ghaʼtə li la kətsi kə kwʉʼli ə və ghʉsə vəwenə, be ntɨm mo la mà laʼà à nshɨfə la kətsi kə kwʉʼli ə vəwenə yenə shi, ə be shisə viʼi vyi a və nyàblə̀ nə̀ vəwenə li fa ngəʼ, ¹⁹ əlaʼà à viʼi a venə la ghèn diʼi ngwʉʼ yi a Tìʼ bwaʼsə viʼi wen tsu. ²⁰ Ando ghə̀ ndzàŋ myètə̀ kəshi a kèn, ghə̀ bwènsə̀ chiʼtə ŋwàʼlə̀ ayì ə kù a wìʼ yì a ghə̀ nghʉ ə shiʼi ŋwʉʼ. No məndo a ngə̀ŋ ntsentə tuŋə̀ ashɨ tò wen a wèn. ²¹ Ghə̀ mù gàʼa vəwenə la “Nyʉ̀ na venə a mà dzàŋli ghə̀ŋə zhʉ lə və kwʉʼli layn.” ²² No məndo yen la ghə̀ gàʼli a nkàyn sə̀ kayntə̀ la gaʼa gàʼà fwomə ghə̀ ghenə̀ fʉ̀ tò fa wen a chʉ̀ lo? Lu fa tsu ə bwènə̀ sə bèmə̀ la “Gàʼa kò ghèn diʼ wàyn Josèf lo?” ²³ Ghə̀ gàʼa vəwenə la “Ma kɨli la ghə̀ŋ a laʼtə ə gàʼa gàʼ shəʼ ghə̀ ghenə a mò la wu chʉʼʉ viʼi, wen ə wu. Nèli nyʉ̀ vyi luwen a wù a loʼ a yes zhʉ la wù tə nè a kàbanùm.” ²⁴ Ghə̀ mù gàʼ la “Ma gàʼà nəmwèʼè à ghə̀ŋ la və kò lə nshisə nshə̀ʼtə̀ Nyìngòŋ a kəshi a ghə̀ fʉ̀ fa tsu. ²⁵ Ghə̀ŋ kɨ nəmwèʼè la andiʼ a tʉʼʉ Elija, kyì mpfʉ̀ nghoʼo a loʼ Islel. Nyìngòŋ bè nè kò ghʉ lu vì a ngwʉ̀sə̀ taʼ nə̀ kəbyeʼkə jɨŋ byɨ ghaʼ loʼ no tsèm. ²⁶ Nyìngòŋ tɨm Elijà tò wùwì mpfʉ̀ mùʼ a ntə̀ʼ zalafàt a loʼ Sidòn, ali kyi mpfʉ̀ nghoʼo a loʼ Islel. ²⁷ A diʼ ndə̀ŋndəŋ ando à ndiʼ a tʉʼʉ nshə̀ʼtə̀ Elishà, nghoʼo viʼi a Islel nkwaʼa nə̀ kənsòtə̀ kə alì kò Nyìngòŋ chʉʼli no wìʼ mùʼ əcho Namàn a diʼ wù kətɨm a ghə̀ nlù fa Sylia.” ²⁸ Andiʼ ando vəwenə nzhʉli nyʉ̀ a vènə, a ghə̀ ngàʼ a ngə̀ŋ ntsèntə̀, tətyɨm tə vəwenə zaf no ŋàŋ. ²⁹ A zhʉ a ghèn, vəwenə lù guf wen ə fʉ̀ nə̀ wen fa ntə̀ʼ a yi ə lyɨ wen a kwi pfen yì a ntə̀ʼ ayi ndiʼ tsu sə kəŋ buŋsə wen a bàm. ³⁰ Alì ghə̀ bwènə̀ chò tò fa vəwenə a ntyìntyìn sə dyʉ̀ à wen kəshi.

Yesò dzɨ̀m kəzhwì kəbyɨkə

³¹ Ghə̀ nshili a ntə̀ʼ tsèn a Galìlì a və ndzàŋ nə̀ Kàbanùm, sə ziʼi vəwenə a kətsi kə zhʉtə kə kətsenkə. ³² Viʼi ndiʼ nə̀ kaynə byìʼàndo ziʼi wen nkiʼi adyòʼ. ³³ A ndiʼ a ngə̀ŋ a yì wutsen ndiʼ tsu a ghə̀ nkiʼi ə zhwì byɨvə a wen a wen, ghə̀ zɨmə no gɨ to la: ³⁴ “Wemey! wù kəŋ gho a yes a ntìntìn a Yesò, wàyn wu Nazalèt ghèn, wù vì byɨbsə yes mu? Ma kɨli wìʼ a wu diʼ wen wù diʼ wù ŋwoʼə Nyìngòŋ.”

³⁵ Yesò kayntə nyʉ̀ a kəzhwì kə byɨ a kyikə gàʼà la “Chɨmə toʼli ə chò fʉ̀ fa wenə wìʼ ghèn!” kəzhwì kə byɨ a kyi kə tem wìʼ ayi a nsè tò ashɨ viʼi ə fʉ̀ fa wen a wèn kenla kə lyomsəli wen.

³⁶ Vəwenə ndiʼ nə̀ kaynə ə mù sə̀ bèm a vəwenə ntyìntyìn əkɨ la “Wìʼ ghèn gàʼà alə̀ lo? Ghə̀ kàyntə̀ nyʉ̀, a zhwì byɨvə və fʉ̀ fa viʼi wen byìʼàndo ghə̀ kiʼi adyòʼ” ³⁷ Soʼgho byìʼì wen jèʼ no shi tsèm a shə loʼ ayi.

Yesò chʉʼ viʼi no və ghoʼo

³⁸ Yesò fʉ̀ fa ngə̀ŋ ntsèntə̀ ayì ə dyʉ̀ kwen a ngə̀ŋ Simon. A ndiʼ alì chì simon wùwì nkwaʼa nə̀ fiba to, vəwenə sensə Yesò la ghə̀ gyàmtə̀ wen.

³⁹ Ghə̀ dyʉ̀ tɨmə a wen kətʉ kə kwen, ə kəŋkə̀ fiba ayi ghə̀ mòʼtə̀ wen. Fa zhʉ a ghèn ghə̀ lù ku fozhɨvə, vəwenə zhɨ. ⁴⁰ Chʉzhʉ ne sə shwe, no məndo a ghə̀ kiʼ wu kwaʼa, kò ghə̀ kwaʼa tè nə̀ nkì kwaʼa kò, lyɨ̀ wen vì nə̀ wen à Yesò. Ghə̀ mù ghʉ avu wen a vəwenə a tʉ ə chʉʼ vəwenə. ⁴¹ Zhwì byɨvə bè fʉ̀ fa wèn nghoʼo viʼi zɨmə gàʼà la “Wu diʼ wàyn Nyìngòŋ.” Alì Yesò kəŋkə̀ vəwenə kènla ghə̀ ghʉsəli la vəwenə bè gàʼ kənyʉ̀ byìʼàndo vəwenə nkɨ la ghə̀ ndiʼ wìʼ yi a Nyìngòŋ tsuʼli ə ghʉ.

⁴² Ando tʉʼ nlàynə, Yesò lù dyʉ̀ a kəshi kəlyomtəkə, tò wen nyɨŋ. Nòynə viʼi fʉ̀ a ntə̀ʼ ayi sə jèʼè kəŋ wen, ə nè yen wen ə sə mwomsə ətàm la kə ghə̀ bè lù mòʼtə̀ vəwenə. ⁴³ Alì ghə̀ gàʼ a vəwenə la “Ma diʼi shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋ byìʼì soʼo foyn Nyìngòŋ a ntə̀ʼsə tsensə byiʼàndo à diʼ kənyʉ̀ a kèn a və tə tɨm mo la mà nè.” ⁴⁴ Ghə̀ mù lù dyʉ̀ sə̀ jèʼè shə̀ʼtə̀ ntɨm Nyìngòŋ aloʼ ntsentə a Judiyà.

Yesò lyɨ̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə mbì

(Mat 4.18-22;Mak 1.16-20)

¹ A nə̀ sə diʼ a kətsi kətsenkə, Yesò dyʉ̀ tɨmə a mbyɨ̀ mo Gènesalèt sə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ nòyn viʼi vì sə fosə kwenə vì əzhʉtə. ² Ghə̀ yen və nkanuʼ və bò a mbyɨ̀ Amù mu viʼi vyì a və ə nku shʉsə fʉ̀li fa tsu ə ŋwʉʼmə a bàm ə sə shyə̀ʼ mə̀lam mə vəwenə. ³ Ghə̀ kwen a ghə̀ muʼ a ndiʼi ghə̀ Simùn, ə gàʼ a wen la ghə̀ zəf ə kwentə dyʉ̀ nə̀ wen a mù. A ndiʼ ando Simùn nkwentəli dyʉ̀ nə̀ wen, ghə̀ shiʼi ŋwʉʼ tsu mù sə̀ dìʼsə viʼi.

⁴ Ghə̀ nè gàʼà myètə̀ mù gàʼ a Simùn la, “Kwentə dyʉ̀ nə̀ nkanuʼ a ntìntìn amù, moʼ shiʼsə mə̀lam məŋə, a ghə̀ŋ a ku shʉsə.”

⁵ Simùn bwènsə̀ gàʼ a wen la, “Yes tə tsi tò mə moʼ a Ti, kò yes lu ku kəfo, ali à sətsen à gàʼ wù alə̀, mà gàʼ, və bè moʼ shiʼsə.” ⁶ Vəwenə mòʼ məlàm myì ə ku shʉsə no se ghoʼo mə̀lam mə vəwenə sə kəŋ tinkə. ⁷ Vəwenə kabtə̀ viʼi jeʼ vəwenə la vəwenə vi ə gyàmtə̀ vəwenə, vəwenə vi nə̀ nkanuʼ tsen ə lwinsə və nkanuʼ na vyì və bò və sə̀ kəŋ shwemə a mù. ⁸ A ndiʼ ando Simùn Bità nyenə kənyʉ̀ a kə nlyɨ̀ kəshi, ghə̀ shiʼi à wen alwi ashɨ Yesò ə gàʼ a wen la, “Lu fa mò a mbyɨ̀ a Tìʼ. Mà diʼ wu ə byɨ!”

⁹ Ghə̀ ngàʼa ali byìʼì ando wen viʼi jèʼ wen ndiʼ nə̀ kaynə byìʼì shʉsə sə ghoʼsə shì a vəwenə nku. ¹⁰ Vunə Zebedì vyì a və Simùn nshwèʼè a muʼu, a ndiʼi Jems nə̀ Joyn, bè ndìʼi nə̀ kàynə. Yesò mù gàʼ a Simùn la, “Kə wù be fàyn, əzìtə̀ fa luwen ədyʉ̀ mbì, wù ne nku viʼi.”

¹¹ Vəwenə nè bwènə̀ vì nə̀ və nkanuʼ və vəwenə a mbyɨ̀ amù ə ghʉsə no mə gho ə dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ Yesò.

Yesò chʉ wù kənsòtə̀

(Mat 8.1-4;Mak 1.40-45)

¹² Yesò lu dyʉ̀ a ntə̀ʼ tsen, wìʼ vì mu kənsòtə̀ kə pfiʼli wenə wen no tsèm. Ghə̀ nə̀ yen Yesò ə vì ə fəŋ a wen ashɨ ə sensə wen la ghə̀ chʉʼ wen gàʼ la, “Tìʼ, wù sətsen kòŋ, wu chʉʼ mo.”

¹³ Ghə̀ nàʼsə̀ kəvu kə wen ə kumə wen gàʼ la, “Ma kòŋ li, toli.” No a zhʉ kò, kənsòtə̀ a kyì mè fa wen a wen. ¹⁴ Yesò tyɨftə wen la, “Kə wù a mwòm əshə̀ʼtə̀ a wìʼ,” ali “Dyʉ̀ diʼ wen wu a pfem ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ku kəku kyi a soʼ Mosìs gàʼa la wìʼ to fa kənsòtə̀, ghə̀ ku ndi viʼi kɨ la wu toli.”

¹⁵ Ali soʼgho byìʼì Yesò zaʼa no shi tsèm nòyn viʼi vì əzhʉtə ando ghə̀ dìʼsə be vì la ghə̀ chʉʼ təkwaʼa tə vəwenə. ¹⁶ Ali ghə̀ moʼtə vəwenə ə dyʉ̀ a kəshi, tò wen nyɨŋ ə jɨm.

Yesò chʉʼ wù kənkwaʼkə

(Mat 9.1-8;Mak 2.1-12)

¹⁷ A sə ndiʼ kətsi kətsenkə tò mətsi ayì, Yesò sə nziʼi a kəshi, viʼi Falàsi nə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ sə ŋwʉʼ tsu, mu vəwenə fʉ̀ no fa ntə̀ʼsə tsèm a Galìlì nə̀ Judiyà bènə̀ Jelusalèm. A ndiʼ ali, kədyòʼ kə Bobo kə diʼ à wen ə ghə̀ chʉʼ təkwaʼa. ¹⁸ Tò alə̀, viʼi sə vì nə̀ wìʼ mu ghə̀ kwaʼkəli, a kəbùŋ, sə kəŋ jì əkwen nə̀ wen a ngə̀ŋ yì a Yesò ndiʼ tsu ə nyòŋsə̀ wen a wenə ashɨ. ¹⁹ Ali jì nko ndiʼ ə vəwenə kwen nə̀ wen byìʼì nòyn viʼi a ghə̀ ndiʼi. Vəwenə kuʼ nə̀ wen jì fa kətʉ kə ngə̀ŋ ə tsuʼ kəbʉ̀ʼ ə shiʼsə wen ə dyʉ̀ nə̀ wen a ntìntìn nòyn yì ə nyòŋsə̀ wen ashɨ Yesò. ²⁰ A ndiʼ ando ghə̀ nyenli byɨmə a vəwenə nkiʼi, ghə̀ gàʼ à wù kənkwaʼkə yì la, “Ma lyesəli nku mbyɨ shəsə!”

²¹ Ndìʼsə̀ sə təsoʼ nə̀ və Falàsi zìtə̀ sə bèmə̀ à vəwenə ntyìntyìn la, “Ghèn diʼ ndo a ghə̀ telə̀ Nyìngòŋ alə̀ a? A lə zì a lyesə ku ndo mbyɨsə wìʼ, chò tò Nyìngòŋ a?”

²² Ando Yesò nkɨ kənyʉ̀ vəwenə nkwòʼtə̀ ghə̀ bèm a vəwenə la, “Ghə̀ŋ kayntə nyʉ̀ və ne alə̀ byiʼ gho? ²³ A bwaʼmə kəkò, əgàʼ la, Və lyesəli nku mbyɨ shəsə mu, əgàʼ la, ‘Lu wù jeʼ lo?’ ²⁴ Ma diʼi a ghə̀ŋ luwen la Wàyn wìʼ kiʼi adyòʼ a kwi nse ə lyesə ku mbyɨsə viʼi.” Ghə̀ mù gàʼ a wù ə kənkwaʼkə yi la, “Mà gàʼ a wù la wù lu ə lyɨ̀ kəbùŋ kyə̀ ə pfwo.”

²⁵ A zhʉ ayì ghə̀ lù tò vəwenə ashɨ ə lyɨ̀ kəbùŋ kə wen a ghə̀ yi nyoŋ tsu sə̀ pfwo, ghoʼsə dyʉ̀ nə̀ Nyìngòŋ. ²⁶ Vəwenə sə diʼ nə̀ kàynə, fàyn ghaʼ vəwenə, vəwenə bwomsə Nyìngòŋ gàʼ à la, “Vəghəŋ yenli nyʉ̀ kàynə və layn!”

Yesò zhɨ wenə viʼi nə̀ nyʉ̀ byɨvə

(Mat 9.9-13;Mak 2.13-17)

²⁷ A bàm nyʉ̀ venə, Yesò bè sə ndyʉ̀ ə yen wù, tinə kənsè, zhiʼ wen diʼ Levì, ghə̀ ŋwʉʼ a tò yi a və tinə kənsè tsu, gàʼ a wen la, “Dzɨ̀mtə̀ mo.” ²⁸ No a zhʉ kò, ghə̀ ghʉsə fo tsèm ə dzɨ̀mtə̀ wen.

²⁹ Levì shə̀tə̀ no ntaʼ ghoʼo à wen à ngə̀ŋ à Yesò. Viʼi vì tsu no və ghoʼo boʼsə nə̀ viʼi tinə kənsè, wen vəwenə mù sə̀ zhɨ. ³⁰ Viʼi Falàsi vətsevə nə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ mù sə dèmkə̀ bèmə a ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò la, “Byiʼi ghò a ghə̀ŋ zhɨ bè nyʉ ghə̀ŋ viʼi a və tinə kənsè bènə̀ viʼi nè nyʉ̀ byɨvə a?”

³¹ Yesò bwènsə̀ gàʼ a vəwenə la, “Viʼi a və to ko kəŋ wù chʉʼʉ viʼi ali a kəŋ to viʼi və kwaʼa kə və. ³² Mà ko vi ə tisə viʼi a və sə̀ kiʼi ntsìnə̀ tɨmə, mà vì byiʼ viʼi nè nyʉ̀ byɨvə ənè la vəwenə kwitə tətyɨm tə vəwenə.”

(Mat 9.14-17;Mak 2.18-22)

³³ Vəwenə gàʼ à Yesò la, “Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Joyn sə mbamə chʉ̀, jɨ̀mə, ndə̀ŋndəŋ ando ndzɨ̀mtə̀sə Falàsi mbamə chʉ̀, bè jɨ̀mə̀ ali shəsə zhɨ tò zhɨ bè nyʉ ando vəwenə kòŋə̀.”

³⁴ Yesò gàʼ a vəwenə la, “Və la zì və byɨmə la viʼi mbam ə chʉ̀ a kəshi kə lam a, lɨmə wùwì bù tsu a? ³⁵ Kətsi kə lu vì, a və a lyɨ̀ lɨmə wùwì fa vəwenə a ntìntìn, ə lu nə̀ wen a vəwenə mu ne mbamə chʉ̀.”

³⁶ Ghə̀ gàʼ ali ə mò ngàyn tsen a ghə̀ ngàʼ à la, “Wìʼ ko zì ghə̀ lyɨ̀ kəbàs kə ndisə kə fikə ə baʼsə ndisə musə tsu. Wìʼ sətsen nè ali, mu ghə̀ byɨbsə ndisə fisə a shi tò kədyàŋ, ko kəbàs kə fi kyì à kusə ndisə musə shi. ³⁷ A diʼ ndə̀ŋndəŋ ando wìʼ zì kò ghə̀ lə̀ wye məlyʉ̀ʼ mə mfimə̀ a vəsaʼ və gwʉ̀ nyàm və muvə byìʼàndo ghə̀ sətsen nè alì məlyʉ̀ʼ a myì nè sə to ə bàytə̀ vəsaʼ, ghə̀ gho məlyʉ̀ʼ bè gho vəsaʼ. ³⁸ Və diʼi wye məlyʉ̀ʼ mə mfimə̀ a vəsaʼ və fivə. ³⁹ Gaʼa kò ghə̀ŋ kɨ la wìʼ a ghə̀ nyʉ məlyʉ̀ʼ mu mə toli, ghə̀ ko zì ghə̀ be kòŋ məlyʉ̀ʼ kenla mə toli, ghə̀ faŋ tò la, ‘Məlyʉ̀ʼ mə to, myì boŋ.’”

Kəngùmə̀ byìʼì kətsi kəzhʉtə və Jus

(Mat 12.1-8;Mak 2.23-28)

¹ Tʉʼ layn a kətsi kəzhʉtə kətsenkə, Yesò wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə nchò fa mbwaʼ sɨm asodyə tsen ghə̀, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə kwàʼtə̀ tʉ vi, shìsə̀ pfiʼi. ² Viʼi Falàsi və tsen və bèm à vəwenə la, “Byìʼì ghò a ghə̀ŋ nè kənyʉ̀ a kətsi kəzhʉtə kə a soʼ ko byɨmə a?”

³ Yesò bwènsə̀ bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ko dzàŋ əzhʉ kənyʉ̀ kyì a Devìt ne ando jɨ̀ŋ nzafə wen wenə viʼi wen lo? ⁴ Ghə̀ kwen a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ə lyɨ̀ kəbayn a və nku à Nyìngòŋ ə zhɨ wenə viʼi wen a soʼ ndìʼ la à diʼi zhɨ tò vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ.”

⁵ Ghə̀ gàʼ alə̀ mù gàʼ a vəwenə la, “Wàyn Wìʼ kìʼ kədyòʼ ənè no ghò a kətsi kəzhʉtə kə.”

Yesò chʉʼ wìʼ a kətsi kəzhʉtə kə və Jus

(Mat 12.9-14;Mak 3.1-6)

⁶ A bè sə ndiʼ a kətsi kəzhʉtə kətsenkə, Yesò dyʉ̀ kwen a ngə̀ŋ ntsèntə̀ mù sə ziʼi, wìʼ tsen dìʼ tsu mu kəvu kə kwoŋ toghə wen kə pfʉ̀li. ⁷ Ndìʼsə̀sə təsoʼ wenə viʼi Falàsi ghʉ ashɨ à wenə a wèn əyen la ghə̀ a chʉʼ wìʼ a kətsi kəzhʉtə kə ndi vəwenə kɨ kənyʉ̀ ə ghàm wen tsu lo. ⁸ Alì ghə̀ kɨ təkwòʼtə̀ tə vəwenə ə gàʼ a wù mpfʉ kwoŋ na yì la, “Lù chò vì ə tɨmə ashɨ viʼi.” Ghə̀ lu dyʉ̀ tɨmə. ⁹ Yesò bèm a vəwenə la, “Soʼ lè byɨmə la və nè njùŋ a kətsi kəzhʉtə kə mu mbyɨ lo, la ghə̀ byɨmə la və bwaʼsə wìʼ mu və zhwi zhwi lo?” ¹⁰ Ghə̀ gàʼ alì ə ki kaʼsə nə̀ vəwenə no vətsèm mù gàʼ à wìʼ ayì la, “Nàʼsə kwoŋ wu.” Ghə̀ nàʼsə̀ no zhʉ kò, kəvu a kyì kə to.

¹¹ Alì kənyʉ̀ a ken sə zafə viʼi a vyi no nànto, vəwenə mù sə̀ bèsə̀ kənyʉ̀ a vəwenə zì və nè nə̀ Yesò.

Yesò tsuʼ viʼi ntɨm ə wen

(Mat 10.1-4;Mak 3.13-19)

¹² Tò məntsi a ghèn Yesò kuʼ a kwi pfen kətsi kətsenkə ə tsi tsu əjɨ̀m a Nyìngòŋ əzaʼa fa tʉʼ laynə ghə̀. ¹³ Tʉʼ nè layn, ghə̀ dzàŋ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə tsuʼ viʼi njʉ̀sə̀ bò ə ghʉ la à diʼ viʼi mwòmsə kənyʉ̀ wen. ¹⁴ A ndiʼ Simon à ghə̀ ku zhiʼi wen tsen ghə̀ nə̀ Bità, nə̀ Andɨ̀lò a ndiʼ lèmə̀ wen, nə̀ Jems nə̀ Joyn nə̀ Filib nə̀ Bàtòlòmiyà ¹⁵ nə̀ Matìyò nə̀ Tomas nə̀ Jems wàyn Alphùyùs nə̀ Simon wù kənsɨmtə a viʼi Jus ¹⁶ nə̀ Judàs wàyn Jems wenə Judàs Iskalìyòt yì a ghə̀ nlu baʼlə Yesò.

Yesò dìʼsə ə bè chʉʼ viʼi

(Mat 4.23-25)

¹⁷ Yesò bwènə̀ shiʼi fa pfen ayì wenə vəwenə tɨmə a kəshi kə mbwaʼ boʼsə nə̀ nòyn ghoʼo ghə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen bènə̀ tənòyn tə viʼi a tə nlu fa tə shə tə Judiyà tə tsèm, nə̀ fa Jelusalèm. Viʼi vətsevə ndiʼ tsu mu və vi fa Tayà nə̀ Sidòn, ə shiʼi boʼsə a mbyɨ amù mə ghoʼo mə. ¹⁸ Viʼi a vyi nfʉ vì no vətsèm ndi əzhʉtə ziʼi Yesò bènə̀ la ghə̀ bè chʉʼ təkwaʼa tə vəwenə. Ghə̀ bè chʉʼ no məndo a ghə̀ nkwaʼa nə̀ kəzhwì kəbyɨkə. ¹⁹ A ndiʼ alì no məndo a tyì tə tənòyn a tyì ə soynə əkùmsə̀ wen byìʼàndo kədyòʼ kə nfʉ̀ fa wenə a wen, chʉʼ viʼi və tsèm.

Mbwaʼmə nə̀ ngəʼsə

(Mat 5.1-12)

²⁰ Ghə̀ tsoʼsə ashɨ wen ə ki ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə gàʼ à vəwenə la:

“Mbwaʼmə diʼ a ghə̀ŋ viʼi a və ko təmə byɨmə

byìʼàndo soʼ foyn Nyìngòŋ kiʼ ghə̀ŋ.

²¹ Mbwaʼmə diʼ a ghə̀ŋ vyi à jɨ̀ŋsə zafə ghə̀ŋ luwèn

byìʼàndo ghə̀ŋ lu zhɨ kwiʼ ando ghə̀ŋ kòŋə̀.

Mbwaʼmə diʼ à ghə̀ŋ vyi à ghə̀ŋ dì luwèn

byìʼàndo ghə̀ŋ lu chəʼ.

²² “Mbwaʼmə diʼ a ghə̀ŋ vyi a viʼi baynə ghə̀ŋ, dzɨ̀mə̀ ghə̀ŋ fà ntsèntə̀sə, telə̀ ghə̀ŋ bè byɨsə təzhiʼ təŋtə tò byìʼì wàyn Wìʼ. ²³ Viʼi sətsen nè alì à ghə̀ŋ, ghə̀ŋ ntùʼù saŋlə tò saŋlə byìʼàndo mòʼtə̀ ghoʼo ghə̀ kə̀ʼtə̀ ghə̀ŋ a kàŋ. A diʼ tò ndə̀ŋndəŋ ando vətìʼ və vəwenə nè à nshə̀ʼtə̀sə.

²⁴ Alì ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ viʼi və ghoʼkə və

byìʼàndo ghə̀ŋ kiʼi li njùŋ ghə̀ŋ.

²⁵ Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ vyi à ghə̀ŋ zhɨli nkwìʼ luwen

byìʼàndo jɨŋsə lu bè zaf ghə̀ŋ.

Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ vyi a ghə̀ŋ chəʼə luwen

byìʼàndo ghə̀ŋ lu kùmə̀ wen be dì.

²⁶ “Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ a zhʉ no məndo gàʼà jùŋ byìʼì ghə̀ŋ byìʼàndo à ndiʼ tò alì a vətìʼ və vəwenə nè à nshə̀ʼtə̀sə kənlobtə.

Ghə̀ŋ kòŋ viʼi kəbàyn ghə̀ŋ

(Mat 5.38-48;7.12a)

²⁷ “Alì a ghə̀ŋ vi a ghə̀ŋ zhʉtə mò luwen, ma gàʼà la, ghə̀ŋ kòŋ viʼi kəbàyn ghə̀ŋ, nè njùŋ a viʼi a və baynə ghə̀ŋ. ²⁸ Ghə̀ŋ bwaʼsə viʼi a və telə ghə̀ŋ, jɨ̀mə a viʼi a və nyàblə̀ nə̀ ghə̀ŋ. ²⁹ Wìʼ ghom kəvu a wu kəgə̀ʼ, wù bwènsə̀ dìʼ kətsenkə, ghə̀ be ghòm. Wìʼ shi kəgwʉnə kə̀ kə, kə wù a to nə̀ ndisə shì a wu moʼ a tyin. ³⁰ No məndo loyn kəfo fa wù, wu ku tò ku a wen. Wìʼ ghaʼ shi fo vyə a kədyòʼ, kə wù be a bèm. ³¹ Ghə̀ŋ nè tò nyʉ̀ à viʼi a ghə̀ŋ kòŋ la vəwenə nè à ghə̀ŋ.

³² “Ghə̀ŋ lè sətsèn kòŋ tò viʼi a və kòŋ ghə̀ŋ, njùŋ tsu nè ndiʼ ghò a shɨ Nyìngòŋ a? Byìʼàndo tè viʼi nè nyʉ̀ byɨvə kòŋ tò viʼi a və kòŋ vəwenə. ³³ Ghə̀ŋ sətsèn mù nè njùŋ tò viʼi vyì a və nè njùŋ a ghə̀ŋ, se yi à ghə̀ŋ à ndiʼ ghò? Byìʼe viʼi nè nyʉ̀ byɨvə nè ndə̀ŋndəŋ. ³⁴ Ghə̀ŋ sətsèn choʼo kəfo à wìʼ tò byìʼàndo ghə̀ŋ kwòʼtə̀ la ghə̀ nə̀ bwènsə̀ ku. No njùŋ tsu ne ndiʼ ghò ashɨ Nyìngòŋ a? Byìʼàndo tè viʼi nè nyʉ̀ byɨvə choʼo fo à viʼi a vəwenə kɨ la vəwenə lu bwènsə̀ kiʼi tò kəfo akyì a wu tə̀ ku. ³⁵ Alì ma sə gàʼ à ghə̀ŋ la, ghə̀ŋ kòŋ viʼi kəbàyn ghə̀ŋ ə nè njùŋ à vəwenə, choʼo fo à vəwenə no bè a zhʉ a ghə̀ŋ ko kɨ la vəwenə lə̀ bwènsə̀ ku. Ghə̀ŋ ne nè ali, ndi mòʼtə̀ ghə̀ŋ lu ghoʼ? Ghə̀ŋ bè ndiʼ la ghə̀ŋ diʼ vunə Nyìngòŋ tìʼ ghoʼo byiʼàndo ghə̀ tuʼmə nə̀ viʼi və nè nyʉ̀ byɨvə bènə̀ viʼi a və ko lu yenə njùŋ. ³⁶ Ghə̀ŋ nkusə nshinsə ndə̀ŋndəŋ ando Tìʼ ghə̀ŋ nè.

Kə ghə̀ŋ a soʼ viʼi vətsen və

(Mat 7.1-5)

³⁷ “Kə ghə̀ŋ a soʼ viʼi, ndi kə və lə̀ soʼ ghə̀ŋ. Kə ghə̀ŋ a byɨsə viʼi, ndi kə və lə̀ byɨsə ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ lyèsə ku viʼi ndi və lə̀ lyèsə ku ghə̀ŋ. ³⁸ Ghə̀ŋ nku fo à viʼi, ndi və lə̀ ku à ghə̀ŋ, a nshə̀ʼ mu və tùʼtəli nwe nə̀ʼsə̀, nzə̀ʼtə bè lwinsə no alə̀, ndi və doŋmə a chʉ̀. Byìʼàndo no nshəʼ ko a ghə̀ŋ ku fo à viʼi, Nyìngòŋ lu ku à ghə̀ŋ tò ndə̀ŋndəŋ nshə̀ʼ ayì.”

³⁹ Ando ghə̀ ngàʼà alì, ghə̀ bè mò ngàyn tsen à vəwenə la, “Kənshɨ̀f kə zì kò kə lə̀ dìʼ jì a kətsenkə byiʼàndo ghə̀ sətsèn mwòm, vəwenə à fə̀ŋ a nkwòŋ tò vətsèm.” ⁴⁰ Ghə̀ bè gàʼ à vəwenə la, “Wàyndyə ziʼì zì kò ghə̀ lə chò ndìʼsə̀ wen alì mu və dìʼsə no məndo a nkàyn, ghə̀ nè ndiʼ tò nə̀ ndìʼsə̀ wen.”

⁴¹ Ghə̀ bè mù bèm la, “Byìʼ ghò a wu ki tò fəfonə̀ fifə a fə diʼì a shɨ lèmə wù, alì kènla wù yenə mpfì yì a ghə̀ diʼì à wu shɨ a? ⁴² Ghʉsə no bè alì, wù la zì wù gàʼ ale à lèmə wù la, ‘Kye mà shisə fəfonə̀ fifə fa wù ashɨ a lèmə̀ ghom,’ ko ndiʼ la wù yen mpfì fəkoʼ yì a ghə̀ diʼ à wù ashɨ a? Wìʼ ghèn, wu kənlobtə! Shisə fəkòʼ fì a fə diʼì a wù ashɨ lì, ghə̀ layn ndi wù kɨ yen fəfonə̀ fifə a fə diʼì ashɨ lèmə wù.

Və kɨ fəkòʼ fa yi ashɨ

(Mat 7.16-20;12.33-35)

⁴³ “Ghə̀ŋ kɨ la fəkòʼ fə jùŋfə ko təmə kumə ashɨ byɨ ghə̀ kò ndiʼ la fəkòʼ fə byɨfə ntəmə kumə ashɨ jùŋ ghə̀. ⁴⁴ Və nə̀ kɨ fəkòʼ byìʼì ashɨ yi a fə kumə. Və ko təmə kwòŋ ashɨ kəbvèm fa fəkòʼ fə ndzoŋsə kò və ntəmə boŋtə lamsə lwi fa toʼ kənwìʼtə. ⁴⁵ Wù jùŋ nè njùŋ mu ghə̀ fʉ̀ fa ntìntìn nyʉ̀ jùŋvə a ghə̀ baʼtə̀ nghʉ a wen tyɨm. Wu byɨ nè tò mbyɨ yì a ghə̀ sə diʼ mu ghə̀ baʼtə̀ li ə nghʉ a wen tyɨm. Byiʼàndo gɨ chʉ̀ wìʼ diʼ alə̀, gàʼà tò kənyʉ̀ kì a ke sə diʼ à wen tyɨm mu ke lwinli.

Kəmbwom kə jùŋ kə nə̀ kəmbwom kə byɨkə

(Mat 7.24-27)

⁴⁶ “Byìʼì ghò a ghə̀ŋ dzàŋ mò la ‘Bobo, Bobo,’ məzhʉ tsèm, kènla ghə̀ŋ nè kənyʉ̀ kì a ma gàʼà ghə̀ŋ a? ⁴⁷ Ma diʼ jì yi a wìʼ a ghə̀ vì à mò, zhʉ gɨ̀ ghom, be nè ando ma gàʼà, a ghə̀ diʼi. ⁴⁸ Ghə̀ diʼ tò nə̀ wìʼ yì a ghə̀ sə mbwomə ngə̀ŋ wen nshɨ̀tə̀ tuŋ kəchɨ ki no nkàyn ə tem nə̀ ngùʼsə, a kəkuŋ kə lu vì pfen ngə̀ŋ ayì, ko ghə̀ lə nə̀ʼkə̀ byiʼàndo ghə̀ ndiʼ mu və shɨ̀təli mbwom. ⁴⁹ Alì wìʼ yì a ghə̀ zhʉ gɨ ghom, faŋ ke nè ando ma gàʼà diʼ tò nə̀ wìʼ yì a ghə̀ sə mbwom ngə̀ŋ wen kò ghə̀ lə̀ tem kəchɨ ki. Kəkuŋ kə lù vì pfen ngə̀ŋ ayì ghə̀ beykə bè sàykə no tsèm.”

Yesò chʉʼ wù shyèʼ kətʉ kə vəsugyèʼ

(Mat 8.5-13)

¹ Andiʼ ando Yesò ngàʼ alì myètə nyʉ̀ vyi a ghə̀ kəŋ la viʼi zhʉ, ghə̀ bwènə̀ shìʼi a ntə̀ʼ Kàbanùm. ² Kətʉ kə ve sugyèʼ viʼi Lum vətsenvə ndiʼ tsu, kiʼ wù shyèʼ wen, a ghə̀ nkòŋ wen no nə̀ nànto. Wù shyèʼ a ghèn nkwaʼa no nànto, sə diʼ tò mə pfʉ. ³ Kətʉ kə və sugyèʼ akyì zhʉ soʼgho byìʼì Yesò ə tɨm vəchəʼ və Jus vətsenvə la və dyʉ̀ ə sènsə wen la ghə̀ vì ə chʉʼ wù shyèʼ wen ayì. ⁴ Vəwenə dyʉ̀ à Yesò ə sènsə wen no ŋàŋ gàʼà la, “Gyàmtə̀ wìʼ ghèn, ghə̀ diʼ no tò wìʼ a wù yì ndiʼ gyàmtə̀. ⁵ Kətʉ kə və sugyèʼ a kènkə kòŋ viʼi vəghəŋ, mu ghə̀ tə gyàmtə̀ bwom ngə̀ŋ tsèntə à yès.”

⁶ Alì, Yesò lù wenə vəwenə. A sə ndiʼ ando ghə̀ njèʼè sə boʼsə dyʉ̀ a ngə̀ŋ kətʉ kə vəsugyèʼ a kì, ghə̀ tɨm viʼi ndoŋsə wen la və dyʉ̀ gàʼ a Yesò la, “Bobo, kə wù be a yèn ngəʼ əvì byìʼàndo ma ko kwʉ̀ʼ la wu kwen à mò a ngə̀ŋ, ⁷ bè diʼ alə̀ kènla ma kwʉʼli ətɨmə ə gàʼ à wù fa mò a ngə̀ŋ. Alì, gàʼa tò gàʼa la wù shyèʼ mò to, a ghə̀ a to. ⁸ Ma gàʼ alə̀ byìʼàndo nkàntə̀ mò shyèʼè a ti viʼi, kiʼ vəsugyèʼ à mò ati. Mà gàʼ à ghèn la, ‘Dyʉ̀!’ ghə̀ dyʉ̀ tò dyʉ̀, ə gàʼà à wutsen la, ‘Vi!’ ghə̀ vi tò vi. Mà gàʼ à wù shyèʼ mò la, ‘Ne alə̀!’ ghə̀ nè tò alì.”

⁹ Yesò zhʉ kənyʉ̀ a kì a ghə̀ ngàʼa lì sə diʼ nə̀ kaynə, ghə̀ gàʼ à tənòyn tə viʼi tì a tə ndzɨ̀mtə̀ wen la, “Ma ko təmə yen wìʼ, a ghə̀ kiʼi nki byɨmə ghenə a tyì loʼ Islel.”

¹⁰ Viʼi ndoŋsə kətʉ kə vəsugyèʼ a shì sə bwènə̀ pfwo a wen a ngə̀ŋ yen tò mu wù shyèʼ ayì toli.

Yesò lùsə wàyn wùwì pfʉ fa pfʉ

¹¹ Fa bàm a tsu, Yesò lù ə dyʉ̀ a ntə̀ʼ tsen, a və ndzàŋ nə̀ Nayn, wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nə̀ tənòyn tə viʼi, və ghoʼo və no alə̀. ¹² A sə ndiʼ ando ghə̀ mboʼsə dyʉ̀ a chʉ ntə̀ʼ ayì, ə̀ yen viʼi mu və byèʼè li wù pfʉ sə fʉ̀ vì nə̀ wen. Wàyn wulɨm pfʉ ayì ndiʼ tò wen nyɨŋ a kəvu lì wen, lì wen ayì ndiʼ wùwì mpfʉ. Wùwì mpfʉ ayì ndiʼ wenə tənòyn tə viʼi no ghoʼo a və nlù fa ntə̀ʼ ayì. ¹³ Bobo n-yen wùwì a ghèn sə kusə nshinsə à wen no ŋàŋ ə gàʼ à wen la, “Chɨmə, kə wu be dì.” ¹⁴ Yesò gàʼ alì ə kwentə dyʉ̀ ə kùmsə̀ kəmbùŋ kə wu pfʉ akì, viʼi vyì a və mbyèʼè wen lì tɨmə, ghə̀ gàʼ la, “Wàyndyə nkuŋ, lu.” ¹⁵ Wu pfʉ ayì lù ŋwʉʼʉ ə zìtə̀ sə gàʼà. Yesò lyɨ̀ wen ə bwènsə̀ ku wen à lì wen.

¹⁶ Fàyn ghaʼ no viʼi vətsèm tsu. Vəwenə sə kuʼsə Nyìngòŋ gàʼà la, “Nshə̀ʼtə̀ ghoʼo vì li a vəghəŋ a ntìntìn. Nyìngòŋ vì li ə lye viʼi wen!”

¹⁷ Soʼgho a ghèn byìʼì Yesò saykə̀ dyʉ̀ a loʼ Judiyà no tsèm bè nə̀ no a təloʼ tə tsèm a mbyì ayì.

Viʼi ntɨm Joyn Wu Ku Amù

(Mat 11.2-19)

¹⁸ Ndzɨ̀mtə̀sə Joyn wù Ku amù shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ venə byìʼì Yesò à wen. ¹⁹ Joyn dzàŋ sətsen sə la vəbò ə tɨm la vəwenə dyʉ̀ bèm a Bobo Yesò la, “A diʼ wù yì a wu ndiʼi ne vì mu, yès diʼi nkə̀ʼtə̀ wù kədyàŋ lo?”

²⁰ Viʼi a venə dyʉ̀ yen Yesò ə gàʼ à wen la, “Joyn wu Ku Amù tɨm la yès vì bèm à wù la, ‘A diʼ wù yì a wù tə ndiʼi ne vì lì mu yès ntsi kə̀ʼtə̀ wù kədyàŋ lo?’”

²¹ Vəwenə nsə vì alì, Yesò chʉʼʉ viʼi a zhʉ ayì no və ghoʼo fa tənkì tə təkwaʼa tìtə a vəwenə nkwaʼa nə̀ təwentə be dzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə, be nè la nfyɨf ghoʼvə bwènsə̀ yen shi. ²² Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ dyʉ̀ ə shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ vyì à Joyn a ghə̀ŋ yenli fa ghə̀ŋ ngeŋ be nzhʉ fa viʼi vətsenvə: Nfyɨf sə bwensə̀ yenə shi, viʼi kəkwàʼkə sə jèʼè, viʼi kənsòtə̀ nto, mpfʉ̀sə tʉ sə zhʉ nyʉ̀, viʼi və pfʉkəvə nlù fa pfʉ, və be shə̀ʼtə̀ ntəmə jùŋ a viʼi vyi a və ko təmə byɨmə. ²³ Mbwaʼmə diʼ a wìʼ yì a ghə̀ ko maʼa byɨmə yi a ghə̀ kiʼì a mo.”

²⁴ Ando viʼi ntɨm Joyn a vyi mbwenə lù, Yesò zìtə̀ sə gàʼ à nòyn viʼi vyi byìʼì Joyn, bèmə̀ la, “Ghə̀ŋ nlù dyʉ̀ à Joyn a nse zɨm ədyʉ̀ yen gho tsu a? Ghə̀ŋ ndyʉ̀ əyen kəgeŋ a fwof nə̀ʼə̀ mu? ²⁵ Ghə̀ŋ ke ndyʉ̀ əyen no ghò? Wìʼ a ghə̀ lafə lafə jùŋ ghə̀ mu? Ghə̀ŋ kɨ la viʼi vyi a və lafə a ji ayì be zhɨ fo jùŋvə tsi tò ntuʼ. ²⁶ Ghə̀ŋ shə̀ʼtə̀ à mò la ghə̀ŋ ke ndyʉ̀ əyen gho ayì lo, nshə̀ʼtə̀ ghoʼo mu? Kə diʼ tò alì. Mà gàʼ à ghə̀ŋ la ghə̀ chò nshə̀ʼtə̀ ghoʼo. ²⁷ A diʼ Joyn, wìʼ yì a və nlù ə nyòʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ byìʼì wen la,

‘Yen a, mà lə tɨm wù ntɨm mò,

ghə̀ dyʉ̀ à wìʼ ambì ə shɨ̀tə ji yì à wù.’

²⁸ Mà shə̀ʼtə̀ à ghə̀ŋ la, wìʼ ko təmə diʼ a nse a shə̀, a ghə̀ chò Joyn wu Ku Amù, alì no məndo yì a ghə̀ lu ndiʼ bàm a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ chò wen.”

²⁹ Viʼi vətsèm əboʼsə nə̀ viʼi tinə kənsè nè zhʉ gàʼà Yesò sə̀ bwomsə̀ Nyìngòŋ byìʼàndo vəwenə nshi mu fa Joyn. ³⁰ Alì, viʼi Falàsi bènə̀ ndìʼsə̀ sə təsoʼ ntyen əkɨ kwòʼtə̀ yi a Nyìngòŋ nkiʼi kùmə̀ vəwenə tò ndə̀ŋndəŋ ando vəwenə nlù tyen əshi mu fa Joyn.

³¹ Yesò bè mù gàʼ la, “Mà lə zì mà shəʼmə viʼi mbyi layn nə̀ ghò, vəwenə diʼ a nə̀ ghò? ³² Vəwenə diʼ tò nə̀ vunə a və ŋwʉʼ a woŋ, vətsenvə dzàŋ vətsenvə gàʼà la, ‘Yès zhɨmə ndzàŋsə fwòməsə la ghə̀ŋ ben, kò ghə̀ŋ lə benə, ə zhɨmə ndzàŋsə pfʉ la ghə̀ŋ dì, ko ghə̀ŋ lə ndì.’ ³³ Joyn Ku Amù nvi li ko ghə̀ zhɨ kəfo, kò nyʉ məlyʉ̀ʼ, ghə̀ŋ ngàʼ la, ‘Ghə̀ kiʼi kəzhwì kə byɨkə.’ ³⁴ Wàyn Wìʼ nvi sə zhɨ, bè nyʉ, ghə̀ŋ ngàʼ la, ‘Ghə̀ zhɨ chòsə̀ bè dìʼ ndoŋ wenə viʼi a və tinə kənsè bènə̀ viʼi nè nyʉ̀ byɨvə vətsenvə!’ ³⁵ Alì, Nyìngòŋ dìʼì la tofə wen diʼ nəmwèʼè à viʼi no vətsèm a və byɨmə chò nyʉ̀ vyi a viʼi nè à vəwenə ntsìnə̀sə.”

Yesò zhɨ a ngə̀ŋ wù Falàsi

³⁶ Wù Falàsi tsen làʼà Yesò la ghə̀ vi a wen a ngə̀ŋ, wenə wen zhɨ. Ghə̀ dyʉ̀ shiʼi ŋwʉʼʉ a kəshi kə kəzhɨ. ³⁷ Wùwì nyʉ̀ byɨvə tsen a ghə̀ ntsi a ntə̀ʼ ayì zhʉ la Yesò zhɨ a ngə̀ŋ wù Falàsi, ghə̀ lyɨ̀ fəshoʼ fə tsenfə, mu və shɨ̀təli nə̀ nguʼ tsen a və dzàŋ nə̀ alàbàstà, mənzhiʼ mə lèmtə mə diʼ tsu, ə dyʉ̀ nə̀ wen tsu. ³⁸ Ando ghə̀ ndyʉ̀ lì, ghə̀ dyʉ̀ tɨmə a mbyɨ̀ Yesò mù sə dì, məshɨ chòmkə a aghʉ Yesò, ghə̀ laŋtə ə tsə̀ʼ nə̀ nyɨŋsə kətʉ wen, ə ghaʼtə aghʉ wen bè zuʼ nə̀ mənzhiʼ mə lèmtə mə myì. ³⁹ Ando wù Falàsi yì a ghə̀ nlaʼà Yesò, nyen kənyʉ̀ akyì sə gàʼà a wen a ngə̀ŋ la, “Wìʼ ghèn tu ndìʼ nshə̀ʼtə̀ ghoʼo, mu ghə̀ kɨ li nkì wùwì ghèn a ghə̀ kùmə̀ wen lə̀ dìʼ wù nyʉ̀ byɨvə.”

⁴⁰ Yesò toŋtə Simon ə gàʼ la, “Mà kiʼi kənyʉ̀ əgàʼ à wù.”

Ghə̀ bwènsə̀ gàʼ la, “Ndìʼsə̀, gàʼà vì, mà zhʉtə.”

⁴¹ Yesò gàʼ la, “Wù choʼo ko sətsèn nchoʼo ko à viʼi vəbò, wù mùʼ nkiʼ ko kuʼ zaʼa təghɨ tə tayn, wutsen kiʼ tò məwum tayn. ⁴² Ando no wìʼ mùʼ fa vəwenə ntìntìn nko kiʼ ko ə bwensə lòʼ. Ti ko ayì ə ghʉsə dyʉ̀ nə̀ ko ayi à vəwenə vətsèm. Wù lè zì wù kɨ la adiʼ wìʼ ko a ntìntìn viʼi a venə vəbò a ghə̀ nkòŋ ti ko ayì chò ghə̀ tsen a?”

⁴³ Simon bwènsə̀ la, “Mà kwòʼtə̀ la a diʼ yì a və nghʉsə ko ghoʼo ghə̀ a wen lì.”

Yesò gàʼ à wen la, “Wù gàʼ tò nəmwèʼè.” ⁴⁴ Ghə̀ bè kaʼsə wenə wen sə ki wùwì ayì ə gàʼ a Simon la, “Wù yenli wùwì ghèn? Mà yì vì a wù a ngə̀ŋ kènla wù kuli mu la mà shʉ̀ aghʉ ghomə tsu, alì ghə̀ shʉ li aghʉ ghomə nə̀ məshɨ bè tsə̀ʼ nə̀ nyɨŋsə kətʉ wen. ⁴⁵ Wù ko yì bwamtə mò a zhʉ a mà yì vì alì fa zhʉ a mà yì vì, ghə̀ faŋ sə ghaʼtə mò tò ghaʼtə. ⁴⁶ Wù ko yì zuʼ kətʉ kom no a nkàyn nə̀ mənzhiʼ, alì ghə̀ zuʼli aghʉ ghomə nə̀ məzhiʼ mə lèmtə mə. ⁴⁷ Byìʼ alì mà gàʼ à wù la, kòŋ ghoʼghə yi a ghə̀ dìʼì à mò diʼ la Nyìngòŋ lyesəli nku byɨsə wen no sətsèm, alì wìʼ yì a və lyesə ku wen to tyetə be diʼi kòŋ tò tyetə.”

⁴⁸ Yesò mù gàʼ à wùwì a yì la, “Və lyesəli nku nyʉ̀ byɨvə wù.”

⁴⁹ Viʼi vətsenvə a və ndiʼi a kəshi kə kəzhɨ mù sə kayntə à vəwenə ntìntìn la, “Ghèn diʼ no ndo a ghə̀ lyesə ku mbyɨsə viʼi a?”

⁵⁰ Yesò mù gàʼ à wùwì ayì la, “Byɨmə wù bwaʼsəli wù. Pfwo tò nə̀ mbwaʼmə.”

Kyi vətsenvə dzɨ̀mtə̀ Yesò

¹ Fa bàm a tsu Yesò sə jèʼè shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋ byìʼì soʼ fòyn Nyìngòŋ a ntə̀ʼ sə ghoʼkə sə nə̀ sə tyetəsə. A ndiʼ alì ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì njʉ̀sə̀ bò diʼ wenə vəwenə, ² boʼsə nə̀ kyi vətsenvə vyi a ghə̀ ndzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə fà vəwenə təwèn. A ndiʼ Mèli wu Magdala yì a Yesò nlù dzɨ̀m zhwì byɨvə la sòmbo a və nku ngəʼ à wen. ³ A ndiʼ Jowanà, wì wù shyèʼ Helòd yì a və ndzàŋ nə̀ Chuzà, nə̀ Sùsana bènə̀ kyi vətsenvə no və ghoʼo. Vəwenə ngyàmtə̀ tuʼmə nə̀ Yesò wen ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen.

Ngàyn kùmə̀ tì sɨm

(Mat 13.1-9;Mak 4.1-9)

⁴ Viʼi sə fʉ̀ vì fa ntə̀ʼ a ntə̀ʼ, nòyn vi no ghoʼo. Yesò mù mò ngàyn ghèn a vəwenə la:

⁵ “Wùtsen nlù fʉ̀ əmoʼ ngwaʼ wen ə sə moʼò, ghətsen fəŋkə a kəghʉ̀ kə ji ando ghə̀ nchò fa sɨm, viʼi tuʼlə, mənyin be vì tsɨbtə ə pfiʼ no tsèm. ⁶ Ghətsen nfəŋkə a təwu, ə fʉ̀, alì bwènsə̀ zɨm byìʼàndo nse zhʉtə nko diʼ. ⁷ Ghətsen nfəŋkə a toʼ kəzòyn, ghə̀ fʉ̀ wenə̀ kəzòyn tò ghayn mùʼ. Kəzòyn kə taʼsə. ⁸ Ghətsen nfəŋkə a nse jùŋ, ə̀ fʉ̀ ə kuʼ ə fosə ə bi, və sə fʉ̀ pfì. No kətʉ kə asaŋ kə kò sə ku ashɨ asaŋ, ghə̀ ghoʼo zaʼa a ghɨ.”

Yesò gàʼ alì ə be mù gàʼ no a gɨ̀ to la, “No məndo a ghə̀ tofə, ghə̀ tùʼù zhʉtə.”

Kwòʼtə kùmə̀ ngàynsə

(Mat 13.10-17;Mak 4.10-12)

⁹ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò mù sə bèmə̀ a wen la, “Ngàyn a ghèn ə ku kwòʼtə̀ la ghò lo?” ¹⁰ Yesò bwènsə̀ la, “Nyìngòŋ kuli tof à ghə̀ŋ la ghə̀ŋ nzhʉ be kɨ nyʉ̀ lyomtəvə vyi a və diʼì kùmə̀ soʼ fòyn Nyìngòŋ, alì a viʼi vətsen və, mà gàʼà tò ngàynsə ndi vəwenə nki shi alì kò vəwenə lə yenə kəfo, bè zhʉ nyʉ̀ kò vəwenə lə kɨ la və gàʼà la ghò lo.

Yesò gàʼ laynsə ngàyn kùmə̀ tì sɨm

(Mat 13.18-23;Mak 4.13-20)

¹¹ “Kènkə diʼ kənyʉ̀ a ngàyn ghèn ziʼì. Ngwaʼ ayì diʼ tò nə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ. ¹² Ngwàʼ yì a ghə̀ nfəŋkə a ji diʼ tò nə̀ viʼi vyi a və zhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, Deblə̀ vì shisə fà vəwenə tətyɨm la kə vəwenə byɨmə ə bwòŋ. ¹³ Ayi a ghə̀ nfəŋkə a təghu diʼ tò nə̀ viʼi vyi a və zhʉ kənyʉ̀ akì, və zaŋsə byɨmə tò a fəshitə̀ fə zhʉ alə̀, mwòmsə vi, vəwenə nfɨŋ tò fa zhʉ. ¹⁴ Sətsensə shì a sə nfəŋkə a kəzòyn diʼ tò nə̀ viʼi vyi a və zhʉ kənyʉ̀ akì, sə tsitə tò alə̀, ashɨ vəwenə boʼtə, vəwenə sə kəŋ ghoʼ, nyɨŋ fa bàmə fo nse, nyʉ̀ kaynə və taʼsə la kə vəwenə tɨmə a vəwenə tyì byɨmə. ¹⁵ Sətsensə shì a sə nfəŋkə a nse jùŋ diʼ tò nə̀ viʼi vyi a və zhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, ə ghaʼ no nəmwèʼè nə̀ tətyɨm tə jùŋtə, sə mwòmsə̀ əzaʼa fa zhʉ a ghə̀ a kumə ashɨ a vəwenə ntsìnə̀sə.

Əbayn ati nkyè

(Mak 4.21-25)

¹⁶ “Wìʼ ko zì ghə̀ dyàyn kənkàʼtə̀ ə chiʼtə nə̀ kəfo kò tom a ti kwen, alì ghə̀ diʼi dyàyn ə tom a kəshi kə ŋaŋtəkə ndi no məndo a ghə̀ kwenə n-yenə bayn yi.

¹⁷ “No ghò a və sətsèn nlyòmtə̀, və lù kəŋ ə vì nə̀ wen a ndayn, a nlyòmtə̀ tè kənyʉ̀ kə kò, kò kə lə faŋ ke fʉ̀ a ndayn.

¹⁸ “Ghə̀ŋ tùʼmə̀ li nə̀ jì a ghə̀ŋ zhʉtə fa tsu byìʼì no məndo, a ghə̀ kiʼi, və a ku kwùʼsə̀ a wen, no məndo, a ghə̀ ko kiʼ və a shi tè kətyetə kyì a ghə̀ kwòʼtə̀ la ghə̀ kiʼi.”

Lì Yesò wen nə̀ və lèmə və wen vì a wen

(Mat 12.46-50;Mak 3.31-35)

¹⁹ Tò a zhʉ ayì, lì Yesò wenə̀ vəlèmə və wen vì əyen wen. Jì nko ndiʼ byìʼì nòyn viʼi a və ndiʼ tsu. ²⁰ Wutsen shə̀ʼtə̀ a wen la, “Lì wu wenə vəlèmə vyə ti a kəbəŋ kəŋ əyen wù.”

²¹ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Lì ghom bènə̀ vəlèmə vwomə diʼ viʼi a və zhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, nè ando ghə̀ gàʼà.”

Yesò kàyntə̀ nyʉ̀ à fwofə ghə̀ tyinə

(Mat 8.23-27;Mak 4.35-41)

²² A sə ndìʼ kətsi kətsen kə, Yesò kwen a nkanuʼ wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ə gàʼ à vəwenə la, “Vəghəŋ dyàŋ dyʉ̀ a ndzèn mo tsen yì.” Vəwenə lù mù sə dyʉ̀. ²³ Ando vəwenə ndyaŋə̀ dyʉ̀, Yesò sə bʉnə. Fwof toghə zìtə̀ sə chò, mu sə nə̀ʼə̀, bè mù kwen a tyì nkanuʼ yì. Nkanuʼ ayì mù sə kəŋ shwemə. ²⁴ Vəwenə dyʉ̀ ə zhòmə wen gàʼà la, “Tìʼ, Tìʼ, lu, yès dìʼ a mə pfʉ!”

Ghə̀ lù ə kənkə fwof bènə̀ mu a myì, ghə̀ tyinə ə shi chɨmə la moŋ. ²⁵ Yesò mù bèm à vəwenə la, “Byìʼì ghò a ghə̀ŋ ko kiʼi byɨmə a?”

Vəwenə mù sə dìʼ nə̀ kàynə bè fàynə, sə bèmə à vəwenə a ntìntìn la, “Ghèn lè diʼ no ndò lo? Ghə̀ kənkə fwof nə̀ mu, və zhʉ wen a?”

Yesò dzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə

(Mat 8.28-34;Mak 5.1-20)

²⁶ Fa bàm a tsu, Yesò wen ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen dyàŋ dyʉ̀ a loʼ Gelasenes ghə̀ diʼi a dyàŋsə Galìlì. ²⁷ Yesò ne sə fʉ̀ vì a mbyɨ̀ àmù ə bùmtə̀ wen nə̀ wìʼ mu ghə̀ lù fa ntə̀ʼ tsen tsu. Wìʼ ayì kiʼ zhwì byɨvə mu və ntsi li no kəghaf, kò ghə̀ mòʼ kəfo a wenə a wèn kènla ghə̀ tsi a ngə̀ŋ, tsi tò a mbvɨməsə. ²⁸ Ando ghə̀ n-yenə Yesò ghə̀ ku nkəʼ dì ə fəŋ a wen ashɨ ə zɨmə no gɨ to gàʼà la, “Wù kəŋ ghò fa mò a Yesò, Wàyn Nyìngòŋ ghoʼo? Mà sensə̀ wù la kə wù a ku ngəʼ à mò.” ²⁹ Ghə̀ ngàʼa alì byìʼàndo Yesò sə nkəŋkə kəzhwì kəbyɨkə kyì la kə fʉ̀ fa wenə a wèn. Kəzhwì akyì nku ngəʼ a wen tò mənzhʉ̀ a mənzhʉ̀. No a zhʉ̀ kò a kə nku ngəʼ à wen, və ghaʼ kwìʼ akwoŋ wen bènə̀ afwen wen nə̀ mpfɨŋsə ə ghʉ wen a kəshi. Və nè ghʉ alì, ghə̀ tyintə mpfɨŋsə ashì tò tyintə, kəzhwì kə byɨkə akyì lyɨ̀ wen ə dyʉ̀ nə̀ wen a nse zɨm.

³⁰ Yesò mù bèm à wìʼ ayì la, “Zhiʼi wu diʼ ndo?”

Ghə̀ bwènsə̀ la, “Zhiʼi ghomə diʼ ‘Tənòyn’,” byìʼàndo zhwì byɨvə ndiʼ mu və kwenli a wen a wèn no ghoʼo. ³¹ Zhwì byɨvə a vyi sensə Yesò la kə ghə̀ à dzɨ̀mə̀ shìsə̀ vəwenə ə nè la vəwenə tsoʼkə a tyì nkwòŋ a ghə̀ shwemə shiʼi.

³² A ndiʼ alì nòyn və ankwʉnyàm ghoʼo tsen ghə̀ zhɨ a we pfen. Zhwì byɨvə a vyi sensə Yesò la ghə̀ ghʉsə vəwenə dyʉ̀ kwen a təwèn və ankwʉnyàm a vyi. Yesò mù ghʉsə. ³³ Zhwì byɨvə a vyi fʉ̀ fa wèn wìʼ ayì ə dyʉ̀ kwen a təwèn və ankwʉnyàm a vyi, vəwenə nyɨŋ shiʼi fa bàm ayì ə tsòʼkə a mù ə pfʉkə.

³⁴ Viʼi vyì a və nkiʼi və ankwʉnyàm a vyi ne yen kənyʉ̀ a ke ncho,vəwenə nyɨŋ pfwo dyʉ̀ shə̀ʼtə̀ soʼgho ayì a ntə̀ʼ be jèʼè shə̀ʼtə̀ a tyì loʼ no tsèm. ³⁵ Viʼi zhʉ alì ə fʉ̀ ədyʉ̀ yen kənyʉ̀ a ke nchò. Vəwenə vì yen Yesò bè yen wìʼ yì a zhwì byɨvə nfʉ fa wenə a wèn, ghə̀ ŋwʉʼ a wen ashɨ, mu ghə̀ moʼli ndisə bè dìʼ a wenə tof. Viʼi a vyì yen alì sə diʼ nə̀ fàynə. ³⁶ Viʼi a və n-yenə kənyʉ̀ kyì ando kə yì nchò, shə̀ʼtə̀ a vəwenə ando və chʉʼ wìʼ ayì. ³⁷ Viʼi və tsèm a mbyɨ̀ loʼ Gelasenes gàʼ à Yesò la ghə̀ lu fa vəwenə a ntìntìn byìʼàndo vəwenə fàynə no nànto. Yesò kwen a nkanuʼ mù sə kəŋ lù. ³⁸ Wìʼ yì a zhwì byɨvə yì fʉ̀ fa wenə a wèn dyʉ̀ sensə Yesò ədyʉ̀ wenə wen.

Alì Yesò tensə ə gàʼ à wen la, ³⁹ “Bwènə̀ pfwo ə shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ vyi a Nyìngòŋ nèli a wù.”

Wìʼ ayì lù pfwo sə jèʼè kaʼa a ntə̀ʼ sətsèm, shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kyì a Yesò nèli à wen.

Yesò chʉʼ wùwì ə be lùsə wàyn Jailùs fa pfʉ

(Mat 9.18-26;Mak 5.21-43)

⁴⁰ Ando Yesò bwènə̀ dyàŋ a shə̀ lò yì a ghə̀ nlu fa tsu, nòyn viʼi shisə wen byìʼàndo vəwenə sə nkə̀ʼtə̀ wen. ⁴¹ Wulɨm tsen, a ndiʼì kətʉ kə ngə̀ŋ ntsèntə̀, zhiʼ wen diʼ Jailùs, vì fəŋ ashɨ Yesò ə sensə wen la ghə̀ vì à wen a ngə̀ŋ, ⁴² byìʼàndo ghə̀ nkiʼ wàyn wùwì wen tò mùʼ, ghə̀ diʼ ngwʉ̀ʼsə njʉ̀sə̀bò, mu ghə̀ sə pfʉ.

Ando Yesò nlu sə dyʉ̀ wenə wen, nòyn viʼi sə fosə wen. ⁴³ A ndiʼ a ntìntìn nòyn ayì, wùwì tsen diʼ tsu, a ghə̀ nlaʼtə tò alə̀ yenə zhʉ wen, kwaʼa ayì ndiʼ mu ghə̀ tsili a wenə a wèn a ngwʉ̀ʼsə njʉ̀sə̀bò, kènla no wù kəfʉ̀ muʼ diʼ a ghə̀ zì ghə̀ chʉʼ wen, ghə̀ to. ⁴⁴ Wùwì a ghèn fosə dyʉ̀ jì fa bàm Yesò ə kùmsə̀ su ndisə wen, no a zhʉ kò, zhʉ wen yì tyinə la kəŋ. ⁴⁵ Yesò bèm la, “A kùm ndo mò a?”

No məndo sə tensə la yì ko kùm. Bità mù gàʼ a wen la, “Tìʼ, gaʼa ko viʼi kaʼli wù sə zəʼtə̀ wù?”

⁴⁶ Alì Yesò gàʼ la, “Wìʼ kùmsə̀li mò byìʼàndo ma zhʉli la kədyòʼ kə fʉ̀li fa mò a wen.” ⁴⁷ Wùwì a ghèn yen la və kɨli la a kùmsə̀ yì, ghə̀ fʉ̀ tsəŋtə vì fəŋ ashɨ Yesò ə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kì a kə yì nè la ghə̀ kùmsə̀ Yesò. Viʼi vətsèm zhʉ. Ghə̀ be gàʼ la yì kùmsə̀ wen no a zhʉ kò ə nto tò fa zhʉ. ⁴⁸ Yesò mù gàʼ à wen la, “Wàyn ghom, byɨmə wu nèli, wù nto. Pfwo tò nə̀ mbwaʼmə.”

⁴⁹ Ando Yesò mbu gàʼà, wìʼ vì mu ghə̀ lù fa ngə̀ŋ kətʉ kə ngə̀ŋ ntsèntə̀ kì ə gàʼ à wen la, “Wàyn wù yì pfʉ li kə be a ku ngəʼ à ndìʼsə̀.”

⁵⁰ Yesò zhʉ alì ə gàʼ à Jailùs la, “Kə a fàynə, ghaʼ tò byɨmə wu ndi ghə̀ to.”

⁵¹ Yesò dyʉ̀ zaʼa a ngə̀ŋ ayì sə kwen tsu ə̀ kàyn la kə wìʼ à kwen a ngə̀ŋ əchò Bità nə̀ Joyn nə̀ Jems nə̀ tìʼ bènə̀ lì wàyn ayì. ⁵² Viʼi və tsèm a və ndiʼ tsu nkusə nshinsə byìʼì wàyn a ghèn. Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ chɨmə, kə ghə̀ŋ be dì. Ghə̀ ko pfʉ pfʉ, ghə̀ bʉnə bʉnə.”

⁵³ Vəwenə zhʉ mù sə chəʼə wen tò chəʼə, lyɨ̀ wen a kəndzɨ̀ŋtə̀, byìʼàndo vəwenə sə nkɨ la wàyn ayì pfʉli. ⁵⁴ Yesò mù kwen ə ghaʼ kəvu kə wen ə gàʼ no a gɨ̀ to la, “Wàyn, lu!” ⁵⁵ Kəzhwì kə wen ke bwènə̀ vì tò a zhʉ ayì, ghə̀ lù, Yesò gàʼ la və kəŋ kəfo ə ku ghə̀ zhɨ. ⁵⁶ Tìʼ wàyn ayì wenə lì wen sə diʼ nə̀ kàynə, alì Yesò tensə la kə vəwenə à shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a kə yì chò à wìʼ.

Yesò tɨm viʼi ntɨm wen njʉ̀sə̀bò

(Mat 10.5-15;Mak 6.7-13)

¹ Yesò dzàŋtə̀ viʼi ntɨm wen njʉ̀sə̀bò ə tsèntə vəwenə a kəshi kə mùʼ ə ku adyòʼ tsèm a vəwenə ndi vəwenə ndzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə no tsèm bè chʉʼ təkwaʼa, ² tɨm vəwenə la və fʉ̀ dyʉ̀ ə shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ kùmə̀ soʼ fòyn Nyìngòŋ bè chʉʼ viʼi və kwaʼa kə və. ³ Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ sə ndyʉ̀, kə wìʼ à lyɨ̀ no kəfo, kə wìʼ à lyɨ̀ mbàŋ kò kəmbò kə wafəkə, kə wìʼ à lyɨ̀ kəfo kə zhɨ kə kò ko, kə wìʼ à lyɨ̀ ndisə bò. ⁴ Ghə̀ŋ dyʉ̀ no à ntə̀ʼ ko ayì, ə kwen no a ngə̀ŋ ko, ghə̀ŋ ntsi tò tsu əzaʼa fa zhʉ a ghə̀ŋ lə lù fa ntə̀ʼ ayì. ⁵ Ghə̀ŋ dyʉ̀ no fe, viʼi a vyi faŋ kè shisə ghə̀ŋ, ghə̀ŋ sə nlù, ghə̀ŋ lasə aghʉ a ghəŋə a bàm ndi vəwenə kɨ la vəwenə nèli nshwè.”

⁶ Viʼi ntɨm wen a vyi mù fʉ̀ sə jèʼè dyʉ̀ no ntə̀ʼ sə tsèm shə̀ʼtə̀ dyʉ̀ nə̀ ntɨm jùŋ, bè chʉʼʉ viʼi no fe a vəwenə yenə.

Nyʉ̀ sə zhuŋsə Helòd byìʼì shyèʼè kaynə yi a ghə̀ nzhʉ

(Mat 14.1-12;Mak 6.14-29)

⁷ Helòd ando ghə̀ nsoʼ shə Galìlì tsen ghə̀ nè zhʉ nyʉ̀ tsèm a və nchò,və sə zhuŋsə wen, byìʼàndo viʼi vətsen və ngàʼ à wen la Joyn wù Ku Amù bwènsə̀li nlù fa pfʉ, ⁸ vətsenvə gàʼà la nshə̀ʼtə̀ Elijà be bwènə̀ nvi, vətsenvə gàʼà la à diʼ nshə̀ʼtə̀ ghoʼo tsen tò nə̀ shìsə a sə ndiʼ a tʉʼʉ mbì a ghə̀ bwènsə̀li lu li fa pfʉ. ⁹ Helòd zhʉtə nyʉ̀ venə sə kayntə à wen tyɨm gàʼ la, “Ma ntyinli kətʉ kə Joyn wù Ku Amù. A lè bè diʼ ndo a ghèn a və gàʼà nyʉ̀ venə kùmə̀ wen a?” Ghə̀ mù zìtə̀ sə kəŋ əyen Yesò.

Yesò zhis viʼi chò nkam sətàyn

(Mat 14.13-21;Mak 6.30-44;Jon 6.1-14)

¹⁰ A ndiʼ ando viʼi ntɨm Yesò mbwènə̀ pfwo vì a wen ə shə̀ʼtə̀ no ghò a vəwenə nèli, ghə̀ lyɨ̀ vəwenə, wenə vəwenə ghʉsə viʼi ə dyʉ̀ jì fa ntə̀ʼ tsen a və dzàŋ la Betsadà. ¹¹ Nòyn viʼi a vyi nè kɨ̀ kəshi a ghə̀ diʼi tsu, vəwenə dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ wen tsu. Yesò shisə vəwenə no a nkàyn sə gàʼ à vəwenə kùmə̀ soʼ fòyn Nyìngòŋ be chʉʼʉ viʼi a və nkəŋ la ghə̀ chʉʼ vəwenə.

¹² A nè sə ndìʼ a kəlyɨŋ kə zhʉ mpfwòmə,viʼi ntɨm wen vyi njʉ̀sə̀bò vì gàʼ à wen la, “Gàʼa viʼi venə la vəwenə gə̀sə̀ ə kwen dyʉ̀ a tyì ntə̀ʼsə nə̀ a shi təsɨm titə a tə boʼsə ndi kəŋ kəfo kə zhɨkə be kiʼi kəshi kə tsi kə, byìʼàndo kəshi kènkə diʼ nse zɨm.”

¹³ Yesò bwènsə̀ à vəwenə la, “No nkàyntə̀ ghə̀ŋ ku kəfo, vəwenə zhɨ.”

Vəwenə gàʼ à wen la, “Yès kiʼi tò təghɨf tə kəbayn tə tàyn nə̀ shʉ səbò sə. Wù kəŋ la yès dyʉ̀ ə zen fozhɨvə à nòyn ghenə no tsèm mu?” ¹⁴ Viʼi ndiʼ a nòyn a ghèn, zaʼa nkam sətàyn.

Yesò gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì la “Ghə̀ŋ ne, vəwenə ŋwʉʼtə a shi a shi, a no nòyn kò a nkiʼi viʼi məwum ntàyn.”

¹⁵ Vəwenə nè viʼi a vyi ŋwʉʼtə a nse. ¹⁶ Yesò shi təghɨf tə kəbayn a tìtə nə̀ shʉ shi səbò ə ki kuʼsə nə̀ kaŋ ə ku kəzòŋ a Nyìngòŋ ə byèʼ ku a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la sə gə̀tə̀ a viʼi a vyì. ¹⁷ Vəwenə zhɨ ə kwìʼkə no və tsèm, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen boŋtə byèʼ vyi a və nfaŋ, və lwin a nkyèsə njʉ̀sə̀bò.

Bità shə̀ʼtə̀ wìʼ a Yesò diʼ wen

(Mat 16.13-19;Mak 8.27-29)

¹⁸ A ndìʼ kətsi kətsenkə, Yesò sə njɨ̀mə̀ tò wen, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen vì a wen, ghə̀ mù bèm à vəwenə la “Viʼi gàʼà la ma diʼ ndo?”

¹⁹ Vəwenə bwènsə̀ la “Və gàʼà la wu diʼ Joyn wù Ku Amù, vətsenvə gàʼà la wù diʼi nshə̀ʼtə̀ Elijà, vətsenvə gàʼà la wù diʼ nshə̀ʼtə̀ mu tsen a ghə̀ bwènə̀ nlù fa pfʉ.”

²⁰ Yesò bwènsə̀ bèm à vəwenə la “No nkàyntə̀ ghə̀ŋ gàʼà la ma diʼ ndo?”

Bità gàʼ la, “A diʼ wù Klistò, yì a Nyìngòŋ ntsuʼli ə ghʉ.”

(Mat 16.20-28;Mak 8.30–9.1)

²¹ Yesò mù ku soʼ la kə vəwenə à shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kènkə à wìʼ, ²² ə bè gàʼ la, “Wàyn Wìʼ diʼ yen ngəʼ no a nyʉ̀ ghoʼo və, vəchəʼ wenə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ nə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ mo wen, ə və zhwi wen, à sə ndiʼ a məntsi ntaʼ, və bwòŋsə wen fa pfʉ.”

Jì ə dzɨ̀mtə̀ Yesò

²³ Yesò gàʼ alì mù gàʼ à nòyn viʼi vyi a və nvì lì la, “No məndò a ghə̀ kəŋ dzɨ̀mtə̀ mo, ghə̀ diʼi tyen ngə̀ŋ kətʉ wen ə byèʼè kəntò kə wen no məntsi ntsèm ə dzɨ̀mtə̀ mo. ²⁴ No məndo a ghə̀ mwòmsə ə bwòŋsə̀ ngə̀ŋ kətʉ wen ghə̀ a pfʉ alì no məndo a ghə̀ sətsèn lè sàŋ kətʉ wen byìʼì mò, mu ghə̀ a bwòŋ. ²⁵ Wìʼ lè zì ghə̀ se no ghò a zhʉ a ghə̀ kiʼi fo mbi venə no tsèm alì lè sàŋ kətʉ wen a? ²⁶ No məndo a ghə̀ sətsen dìʼì kətʉ kədiʼikə byìʼì mò nə̀ ziʼi ghomə, ghə̀ nkɨ la Wàyn Wìʼ lu be dìʼsə kətʉ kùmə̀ wen a zhʉ a ghə̀ bwènə̀ vì a ntìntìn bayn ghoʼghə yi a ghə̀ kiʼì, nə̀ Tìʼ bènə̀ ntsɨ̀ŋsə wen a sə ŋwòʼə. ²⁷ Mà gàʼ à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, viʼi vətsenvə ti a shə̀ luwèn, a vəwenə ko diʼ lə pfʉ no fa mpfen əzaʼa fa tʉʼ a vəwenə lu yen soʼ fòyn Nyìngòŋ.”

Kəʼə Yesò kwitə a kwi pfen

(Mat 17.1-8;Mak 9.2-8)

²⁸ A sə nkuʼu dyʉ̀ məntsi fwomə ando Yesò ngàʼà nyʉ̀ a vènə, ghə̀ lyɨ̀ Bità nə̀ Joyn nə̀ Jems, wenə vəwenə kuʼ a kwi pfen əjɨ̀m. ²⁹ Ando Yesò njɨ̀mə̀, kəʼə wen bvʉ̀tə kwitə, ndisə wen sə mù sə fəfə ŋwàŋtə̀. ³⁰ Tò a zhʉ a ghèn, viʼi vəbò tɨmə sə bèsə̀ nyʉ̀ wenə wen. A ndìʼ Mosìs wenə Elijà. ³¹ Vəwenə ndìʼ no a ntìntìn bayn ghoʼghə. Vəwenə sə gàʼà kùmə̀ pfʉ yi a Yesò ndiʼi pfʉ a Jelusalèm ə lwinsə kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ ghʉli. ³² A sə ndiʼ alì, mu Bità wenə viʼi ndoŋsə wen dyʉ̀ li kəghaf a mbəynsə. Vəwenə nè lu ə yen bayn ghoʼghə Yesò bè yen viʼi vyi vəbò a wenə vəwenə ndiʼ a muʼu. ³³ Viʼi a vyi sə nlù, Bità mù gàʼ à Yesò la, “Tìʼ, kə bòŋli ando vəghəŋ vətsèm diʼ a shə̀. Yès a bwom təto tə taʼ, ghə̀ mùʼ à wù, ghə̀ mùʼ à Mosìs nə̀ tsen ghə̀ à Elijà.” Ghə̀ ngàʼà alì, kò ghə̀ nlutə sù kɨ kənyʉ̀ a ghə̀ ngàʼà.

³⁴ Ando Bità mbu gàʼà, mboʼsə shiʼi ə chiʼtə vəwenə, fayn vì à ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò ando vəwenə nkwen a tyì mboʼsə a shì. ³⁵ Gɨ̀ fʉ̀ fa tyì mbòʼ ayì ə gàʼ la, “Ghèn diʼ Wàyn ghom a mà tsuʼli. Ghə̀ŋ nzhʉ fà wen!”

³⁶ Ando gɨ̀ ayì ngaʼà myètə, vəwenə yen Yesò ghə̀ dìʼ tò wen nyɨŋ. Vəwenə ghʉ nyʉ̀ a venə kò vəwenə lə shə̀ʼtə̀ no wutsen kənyʉ̀ a vəwenə yenə a məntsi ayì.

Yesò chʉʼ wàyndyə, a ghə̀ nkiʼi kəzhwì kə byɨkə

(Mat 17.14-18;Mak 9.14-27)

³⁷ Tʉʼ layn, Yesò wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shì sətaʼ bwènə̀ shìʼi fa pfen, nòyn viʼi vì no ghoʼo ə yen wen. ³⁸ Wùtsen fa nòyn ayì dì a gɨ̀ to à Yesò la, “Ndìʼsə̀, ma sensə wù la wù gyàmtə̀ wàyn wulɨm ghom ghèn byìʼe a diʼ tò wen nyɨŋ à mo kəvu. ³⁹ Kəzhwì kə byɨkə ghaʼa wen, ghə̀ shen ə zɨmə dì ə fəŋ a nse, kəfʉ̀ʼʉfʉ̀ʼʉ kə sə fʉ̀ fa wen a chʉ̀. Kə sə nè alì, ku ngəʼ à wen, to əmòʼtə wen. ⁴⁰ Mà tə nsensə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wù la vəwenə dzɨ̀mə̀ ə shìsə, alì kə to chò vəwenə.”

⁴¹ Yesò bwènsə̀ gàʼ la, “A diʼi nòyn byɨ ghə̀ a ghə̀ ko kiʼi byɨmə a, ma tsi zaʼa ale vəghəŋ mimbu ghə̀ŋ byɨmə a?” Ghə̀ gàʼ alì mù gàʼ à wìʼ ayì la, “Vi nə̀ wàyn wù ayì a shə̀.”

⁴² Ghə̀ sə fʉ̀ dyʉ̀ nə̀ wen, kəzhwì kə byɨkə kyì moʼò wàyn ayì a nse, alì Yesò kàyntə̀ nyʉ̀ a kəzhwì kə byɨkə a kyì, kə fʉ̀, wàyn ayì to. Ghə̀ mù bwènsə̀ ku wen à tìʼ wen. ⁴³ No viʼi vətsèm tsu sə diʼ nə̀ kaynə kùmə̀ adyòʼ Nyìngòŋ.

Yesò bè gàʼ kùmə̀ pfʉ wen

(Mat 17.22-23;Mak 9.30-32)

Viʼi sə bu kayntə nyʉ̀ tsèm a Yesò nè, Yesò gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, ⁴⁴ “Ghə̀ŋ tuʼù zhʉtə kənyʉ̀ a mà kəŋ gàʼ à ghə̀ŋ. Və a ku Wàyn wìʼ avu viʼi.” ⁴⁵ Vəwenə nko zhʉ ə kɨ kənyʉ̀ a kènkə a ghə̀ ngàʼà no fa mpfen byìʼàndo à sə ndiʼ alì mu və neli la kə vəwenə a zhʉ kɨ. Vəwenə mù sə fàynə ə bèm à wen la kənyʉ̀ kènkə shə̀ʼtə̀ la ghò lo?

Yesò ziʼi kùmə̀ wìʼ yì a ghə̀ chò ghə̀ tsen

(Mat 18.1-5;Mak 9.33-37)

⁴⁶ Kəngùmə̀ kə zìtə̀ a ntìntìn ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò byìʼì wìʼ a ndiʼ kətʉ à vəwenə a ntìntìn. ⁴⁷ Yesò ne kɨ kənyʉ̀ kyì a vəwenə kwòʼtə̀ ə lyɨ̀ wàyndyə ə tom à wenə a mbyɨ̀ ⁴⁸ mù gàʼ à vəwenə la, “No məndo a ghə̀ tuʼmə̀ nə̀ wàyn ghèn à mo a zhiʼi, mu ghə̀ tuʼmə̀li nə̀ mò. No məndo a ghə̀ tuʼmə̀ nə̀ mò nkɨ la ghə̀ tùʼmə̀ nə̀ wìʼ yì a ghə̀ tɨmə mo. Ghə̀ŋ kɨ la wìʼ yì a ghə̀ tyetə; diʼi bàm a ntìntìn ghə̀ŋ vətsèm, à diʼi wen a ghə̀ diʼì kətʉ.”

No məndo a ghə̀ ko bàynə̀ ghə̀ŋ, ghə̀ lì kòŋ ghə̀ŋ

(Mak 9.38-40)

⁴⁹ Joyn bwènsə̀ gàʼ la, “Tìʼ, yès tə yen wìʼ, ghə̀ dzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə à wù a zhiʼ, yès gàʼ à wen la kə ghə̀ be a mwòm byìʼàndo ghə̀ ko diʼ wu muʼ fa vəghəŋ a ntìntìn.”

⁵⁰ Yesò gàʼ à wen la, “Kə ghə̀ŋ bè tàm wen byìʼàndo wìʼ yì a ghə̀ ko soynə ghə̀ŋ diʼ à ghə̀ŋ a shə.”

Ntə̀ʼ Sàmalitàn tsen tensə ə shisə Yesò ando ghə̀ kuʼu a Jelusalèm

⁵¹ Ando zhʉ mboʼsə və kuʼsə Yesò a kàŋ, ghə̀ ghʉ tyɨm wen əkuʼ a Jelusalèm. ⁵² Ghə̀ tɨm viʼi la və dyʉ̀ a mbì a ntə̀ʼ Sàmalitàn ə baʼtə̀ no ghò à wen tsu. ⁵³ Alì viʼi Sàmalitàn tyen la vəwenə ko shìsə Yesò byìʼàndo kə ndiʼ nəmwèʼè la ghə̀ nkəŋ dyʉ̀ tò a Jelusalèm. ⁵⁴ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen, Jems wenə Joyn ne yen kənyʉ̀ a kènkə ə gàʼ la, “Bobo, wu kəŋ la yès ə dzàŋ zhiʼ fa kàŋ ghə̀ shiʼì ə zhwi vəwenə?”

⁵⁵ Alì Yesò fuʼtə ə kənkə vəwenə la kə vəwenə à mwòm. ⁵⁶ Yesò wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen lù ə dyʉ̀ a ntə̀ʼ kədyàŋ.

Kə sə to ghoʼ viʼi dzɨ̀mtə̀ Yesò

(Mat 8.19-22)

⁵⁷ Vəwenə mù sə jèʼè dyʉ̀ a ji, wulɨm tsen vi gàʼ à Yesò la, “Mà a dzɨ̀mtə̀ wù ə dyʉ̀ no fe a wù dyʉ̀.”

⁵⁸ Yesò bwènsə̀ gàʼ à wen la, “Məsòŋnə̀ kiʼi bʉ̀ʼ vəwenə, mənyin kiʼi təlòʼ, tə vəwenə alì Wàyn Wìʼ ko kiʼ kəshi ə nyòŋsə̀ kətʉ kə wen tsu ə zhʉ̀tə̀.”

⁵⁹ Yesò nè bè gàʼ à wùtsen la, “Dzɨ̀mtə mo.”

Alì wìʼ ayì gàʼ à wen la, “Bobo, ghʉsə mà pfwo ə bvɨ̀mə̀ tìʼ ghom mimbu vì ə dzɨ̀mtə̀ wù.”

⁶⁰ Yesò gàʼ à wen la, “Ghʉsə, viʼi və pfʉkəvə bvɨ̀mə̀ viʼi və pfʉkəvə, alì fà wù, wu nshə̀ʼtə̀ dyʉ̀ nə̀ soʼgho kùmə̀ soʼ fòyn Nyìngòŋ.”

⁶¹ Wùtsen bè gàʼ la, “Ma dzɨ̀mtə̀ wù a Bobo, alì ghʉsə mà dyʉ̀ ə toŋtə viʼi vwomə mi.”

⁶² Yesò gàʼ à wen la, “No məndo a ghə̀ ghaʼà shɨ̀ ə shyèʼ ə be fuʼtə ə ki bàm ghə̀ ko kwʉʼ a soʼ fòyn Nyìngòŋ.”

Yesò tɨm viʼi ntɨm wen njʉ̀sə̀bò a məwum sòmbo

¹ A sə ndiʼ a bàm nyʉ̀ a venə, Bobo tsuʼ viʼi vətsenvə njʉ̀sə̀bò a məwum sòmbo ə tɨm vəwenə, və bò və bò la və dyʉ̀ a mbì a ntə̀ʼ sətsèm nə̀ a shi a nkàyntə wen ndiʼ dyʉ̀ tsu, ² Ghə̀ bè gàʼ à vəwenə la, “Fozhɨvə dìʼ no ghoʼ a mə kəŋ alì viʼi və kəŋvə diʼ tò və tyetə. Ghə̀ŋ jɨ̀m à Nyìngòŋ a diʼì Tì sɨm, ghə̀ tɨm viʼi shyèʼ, kwʉ̀ʼsə̀ və fʉ̀ ə kəŋ ə pfwo nə̀ wen və. ³ Ghə̀ŋ dyʉ̀. Ghə̀ŋ sə ndyʉ̀, ghə̀ŋ kɨ la ma təmə ghə̀ŋ a nə̀ vunə byisə njɨ̀ a ntìntìn nyamsə bo. ⁴ Kə ghə̀ŋ à lyɨ̀ ko kò mbò wafəvə. Kə ghə̀ŋ à lyɨ̀ gwʉsə aghʉ wù sə tsensə. Kə ghə̀ŋ à lyɨ̀ zhʉ ətoŋtə wìʼ a ji. ⁵ Ghə̀ŋ nè dyʉ̀ kwen no kəbəŋ kə kò, ghə̀ŋ chò mbì əgàʼ la, ‘Nyìngòŋ ku mbwaʼmə a ghə̀ŋ vətsèm a kəbəŋ a shə̀.’ ⁶ Wìʼ sətsèn ndiʼ a kəbəŋ ayì a ghə̀ kòŋ mbwaʼmə, mbwaʼmə ayì à dyʉ̀ à wen. Wìʼ sətsèn faŋ ke ndiʼ, mbwaʼmə ayì bwènə̀ vì à ghə̀ŋ. ⁷ Ghə̀ŋ kwen, ghə̀ŋ faŋ tò kəbəŋ ayì ə zhɨ bè nyʉ no ghò a və ku à ghə̀ŋ byiʼàndo wù shyèʼ diʼi kiʼ lòʼ wen. Kə ghə̀ŋ à dyàŋtə məbəŋ. ⁸ Ghə̀ŋ nè kwen no ntə̀ʼ ko və shisə ghə̀ŋ tsu, ghə̀ŋ zhɨ no ghò a və ku à ghə̀ŋ. ⁹ Ghə̀ŋ kwen a ntə̀ʼ ayì ə chʉʼ viʼi və kwaʼkə və a və diʼì tsu ə shə̀ʼtə̀ à vəwenə la soʼ fòyn Nyìngòŋ boʼsə li vəwenə. ¹⁰ Alì ghə̀ŋ sətsèn kwen a ntə̀ʼ, və faŋ ke shisə ghə̀ŋ, ghə̀ŋ fʉ̀ dyʉ̀ a nfòsə jisə ə gàʼ à viʼi a vyì la, ¹¹ ‘Tè kəbyìʼ kə ntə̀ʼ ghə̀ŋ a kə kuʼ à yès aghʉ yès zhès fà yès aghʉ ədìʼ kəchwitə la ngəʼ faŋli à ghə̀ŋ. Alì ghə̀ŋ kɨ la soʼ fòyn Nyìngòŋ boʼsə li à ghə̀ŋ.’ ¹² Mà gàʼ à ghə̀ŋ nəmwèʼè la à lu ndiʼ a kətsi kə nsoʼ Nyìngòŋ, ngəʼ ndiʼ à viʼi ntə̀ʼ a vyi əcho ando ghə̀ ndiʼì à viʼi Sodòm.

(Mat 11.20-24)

¹³ “Ngəʼ ghoʼo lu ndiʼ à ghə̀ŋ viʼi Kòlazìn bènə̀ ghə̀ŋ viʼi Bèsaydà! A tu ndiʼ la nyʉ̀ kaynəvə venə a ve nè a ghə̀ŋ lə̀ la və nè a viʼi Tayà nə̀ viʼi Sidòn, mu tʉʼ bwen a vəwenə ə ŋwʉʼ kəbʉ a kəchɨ bè moʼ mənchì ndi dìʼ la vəwenə bwènsə̀ nkwitə tətyɨm tə vəwenə fà vəwenə mbyɨsə. ¹⁴ A lu ndiʼ a kətsi kə nsoʼ Nyìngòŋ, ngəʼ lu ndiʼ à ghə̀ŋ chò ando ghə̀ lu ndiʼ à viʼi Tayà bènə̀ viʼi Sodòn. ¹⁵ Ando ghə̀ŋ viʼi Kabanùm tə nkəŋ nkuʼsə təwen təŋtə a kàŋ lì, və a moʼ ghə̀ŋ a zhìʼ a ghə̀ ko lù mè.”

¹⁶ Ghə̀ gàʼ alì mù gàʼ à viʼi ntɨm vyi la,“No məndò a ghə̀ tyen əzhʉ ghə̀ŋ mu ghə̀ tyenli əzhʉ mò. No məndò a ghə̀ tyen mo mu ghə̀ tyenli wìʼ a ghə̀ tɨmə mo.”

Viʼi vyi njʉ̀sə̀bò a məwum sòmbo bwènə̀ pfwo

¹⁷ Viʼi vyi njʉ̀sə̀bò a məwum sòmbo njèʼè dyʉ̀ ə bwènə̀ pfwo nə̀ saŋlə ghə̀ mù gàʼ à Yesò la,“Bobo, tè zhwì byɨvə tə nzhʉ fà yès ando yès tə kənkə̀ vəwenə à wù a zhiʼ.”

¹⁸ Yesò gàʼ à vəwenə la,“Mà tə yen ando Satan lù fa kàŋ ə fəŋ tò nə̀ ghʉ a ghə̀ mwànə̀. ¹⁹ Ghə̀ŋ kɨ la mà kuli adyòʼ à ghə̀ŋ a ghə̀ŋ zì ghə̀ŋ tùʼlə̀ zhusə nə̀ təŋam be nku kədyòʼ la ghə̀ŋ to chò viʼi kəbàyn, ghə̀ŋ no a jisə tsèm, kò no kəfo kə a lyomsə ghə̀ŋ. ²⁰ Alì kə ghə̀ŋ à nsaŋlə̀ la zhwì byɨvə zhʉ fà ghə̀ŋ, ghə̀ŋ mbòŋsə saŋlə la və nyoʼli təzhiʼ təŋtə a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ a kàŋ.”

(Mat 11.25-27;13.16-17)

²¹ Tò a zhʉ ayì, kəzhwì kəŋwoʼəkə nè Yesò sə saŋlə mù jɨ̀m la,“Tìʼ ghom, Bobo yì a ghə̀ soʼo kaŋ bènə̀ nse, mà ku kəzòŋ à wù byìʼàndo wù lyomtəli nyʉ̀ venə fà viʼi a və kwòʼtə̀ la vəwenə tofə ə ndìʼ à ndzɨ̀ŋtə. Nəmwèʼè a Tìʼ, à tə kòŋ tò wù ənè alə̀.”

²² Ando Yesò ngàʼ alì, ghə̀ mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la,“Tìʼ ghom kuli fo tsèm à mò. Wìʼ ko zì ghə̀ lə̀ kɨ wìʼ a wàyn diʼi wen a bwen tò tìʼ wen. Wìʼ ko zì ghə̀ kɨ wìʼ a tìʼ diʼ wen bwen tò wàyn, nə̀ viʼi vyi a wàyn tsuʼli ə dìʼ tìʼ wen à vəwenə.”

²³ Ghə̀ gàʼ alì mù fuʼtə wen wèn ə nyoʼtə gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la,“Mbwaʼmə dìʼ à viʼi vyi a və yen nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ yenə. ²⁴ Ma gàʼ à ghə̀ŋ la, nshə̀ʼtə̀sə bènə̀ təfòyntə tò kədə̀ŋ nkoŋli yen nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ yenə alì kò vəwenə lə̀ yenə bè kòŋ əzhʉ nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ zhʉ alì kò vəwenə lə zhʉ.”

Ngàyn kùmə̀ wù Sàmalitàn jùŋ

²⁵ Ndìʼsə̀ soʼ tsen tɨmə a kàŋ sə mwòmsə Yesò ə̀ bèm la,“Ndìʼsə̀, ma nè no ghò ndi kiʼi bwòŋ yi a ghə̀ ko lu mè lì?”

²⁶ Yesò bwènsə̀ bèm a wen la,“Və nyòʼ la ghò a ŋwàʼlə̀ soʼ Mosìs a? Wù dzàŋ ə zhʉ la ghò fa tsu a?”

²⁷ Wìʼ ayì bwènsə̀ la “Wù diʼi kòŋ Bobo Nyìngòŋ wù nə̀ tyɨmə wu no tsèm, nə̀ kəzhwì kyè no kə tsèm, nə̀ kədyòʼ kyè no kə tsèm nə̀ kwòʼtə̀ wu no tsèm, bè kòŋə lèmə̀ wù tò ndə̀ŋndəŋ ando wù kòŋə̀ wenə wu.”

²⁸ Yesò gàʼ à wen la “Wù bwènsə̀li tò nkàyn. Dyʉ̀ nə̀ tò alì a wu lu kiʼi bwòŋ.”

²⁹ Ndìʼsə̀ soʼ a ghèn sə mwòmsə ədìʼ la kənyʉ̀ a yi bèmə̀ dìʼ kənyʉ̀ kətɨməkə, mù bèm a Yesò la “Lèmə̀ ghom dìʼ ndo?”

³⁰ Yesò bwènsə̀ gàʼ la “Wìʼ nlu fa Jelusalèm sə shiʼi dyʉ̀ a Jèlikò, və tsoŋ ghaʼ wen ə tsuʼtə ndisə fà wen a wèn, ə ghòm wen ghə̀ sə diʼi tò mə pfʉ. ³¹ Kə fʉ̀ la pfèm Nyìngòŋ tsen nshiʼi fa ji ayì ə yen ando wìʼ ayì nyoŋ, ghə̀ kwoʼtə chò fa shə ji tsen yi. ³² Wutsen bè sə nchò tò fa jì ayì, à diʼ wù shyèʼ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ mu ghə̀ lù fa ngwàʼ ngə̀ŋ Levì ə yen ando ghə̀ nyoŋ, ghə̀ bè kwòʼtə̀ chò. ³³ Alì wù loʼ Sàmalitàn tsen sə ndyʉ̀ a jèʼ fa ji a ghèn, vì fʉ̀ à wenə a wèn sə kiʼi kusə nshinsə à wen. ³⁴ Ghə̀ shʉ̀ shi wen ə zuʼtə nə̀ kəfʉ̀kə mù kwìʼ nə̀ basə ndisə ə lyɨ̀ wen ə kuʼsə à wen kwi nyàm ə dyʉ̀ nə̀ wen a ngə̀ŋ a viʼi jèʼ tsi tsu sə tuʼmə nə̀ wen. ³⁵ Tʉʼ layn ghə̀ shìsə ko fa wen kəmbò ə ku à wìʼ yì a ghə̀ shyèʼè a ngə̀ŋ ayì, ə gàʼ la ‘Tuʼmə nə̀ wìʼ ghèn. Wù sətsen kwʉʼsə tè ghò a kwi ko a shə̀, ma nè bwènə̀ vì ə lòʼ à wù.’”

³⁶ Yesò gàʼ myètə mù bèm à ndìʼsə̀ soʼ yì la “A wù a kwòʼtə̀ à diʼ wìʼ ko fa ntìntìn viʼi venə və taʼ a ghə̀ ndiʼi a nə̀ lèmə à wìʼ ghèn a vətsoŋ ghaʼ lə̀ a?”

³⁷ Ghə̀ bwènsə̀ la, “A dìʼ wìʼ yì a ghə̀ ndìʼi kusə nshinsə à wen lì.”

Yesò mù gàʼà wen la, “Dyʉ̀ be nè tò ndə̀ŋndəŋ.”

Yesò ghayntə Matà wenə Mèli

³⁸ Yesò wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen mù sə̀ jèʼè dyʉ̀ ə dyʉ̀ kwen a ntə̀ʼ tsen, wùwì tsen diʼ tsu a və ndzàŋ nə̀ Matà. Yesò kwen à wen ngə̀ŋ, Matà shisə wen no nkàyn. ³⁹ A ndiʼ alì Matà kiʼ lèmə̀ wen tsen a zhiʼ wen ndiʼ Mèli. Mèli nvì ŋwʉʼ no mənzhʉ̀ tsèm a shɨ Bobo zhʉtə ziʼi wen. ⁴⁰ Matà nsə̀ femə nə̀ shyèʼ ando ghə̀ nghoʼo mù vì a Yesò ə gàʼ la,“Bobo, wù ko yen la lèmə̀ ghom ghʉsəli mò mà sə dzɨŋ nə̀ shyèʼè tò mo nyɨ̀ŋ a? Gàʼ à wen ghə̀ vì ə gyàmtə̀ mò.”

⁴¹ Bobo toŋtə wen ə gàʼ la “Matà, Matà, nyʉ̀ sə̀ ku ngəʼ à wù no ghoʼo. ⁴² A diʼ tò kənyʉ̀ kə mùʼ a və kəŋ. Mèli tsuʼli kənyʉ̀ kə jùŋ kə a kì a və ko zì və be shi fà wen.”

Yesò ziʼì ndi və kɨ əjɨ̀m

(Mat 6.9-13;7.7-11)

¹ A ndìʼ kətsi kətsen kə, Yesò sə jɨ̀mə a kəshi kətsen kə. Ando ghə̀ njɨ̀mə̀ myètə, ndzɨ̀mtə̀ bàm wen tsen ə gàʼ à wen la, “Bobo, dìʼsə yès nə̀ nyʉ̀ vyi a yès diʼi ngàʼà a zhʉ a yès jɨ̀mə, ndə̀ŋndəŋ ando Joyn ndìʼsə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen.”

² Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ ne sə njɨ̀mə̀, ghə̀ŋ ə gàʼà la:

‘Tìʼ,

ne viʼi nghoʼsə zhiʼi wu,

ne la soʼ fòyn wù nvì.

³ Ku yès nə̀ fozhɨvə no məntsi tsèm

⁴ Lyèsə̀ ku nyʉ̀ byɨvə yès

ando yès lyèsə̀ ku no məndo yì a ghə̀ ne mbyɨ à yès.

Kə a ghʉsə la mwòmsə vì à yès.’”

⁵ Ghə̀ bè gàʼ à vəwenə la, “A diʼ ndo à ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ zì ghə̀ lu ə dyʉ̀ a ngə̀ŋ wùndoŋ wen a ntìntìn nəntʉʼʉ ə gàʼ à wen la, ‘Choʼ mo nə̀ təghɨf tə kəbayn tə taʼ a Wùndoŋ mò, ⁶ byìʼàndo wùndoŋ mò tsen a ghə̀ diʼi a jèʼ chò li fà mo a ngə̀ŋ, kò mà lə̀ nkiʼ kəfo kə zhɨ kə ə ku à wen.’ ⁷ Wùndoŋ wu ayì mù yì bwènsə̀ fa tyì ngə̀ŋ la, ‘Kə be zhuŋsə mo, Mà shwìnə̀li ngə̀ŋ ghom yowù vunə vwomə nyòŋmə̀, mà zì kò ma bè lù əku kəfo à wù,’ ⁸ Wù a nè ale? Mà shə̀ʼtə̀ à ghə̀ŋ la, ghə̀ sətsèn faŋ ke lù ə̀ ku kəfo à wù ando ghə̀ŋ wen diʼ viʼi ndoŋsə, ghə̀ à lù ə ku tə̀ ghò tsen à wù a wu kəŋ, byìʼàndo kətʉ kyè ko dìʼì wù bèmə̀ tò bèmə̀. ⁹ Ma sə shə̀ʼtə̀ à ghə̀ŋ la, ghə̀ŋ bèm a və ne ku à ghə̀ŋ, ə kəŋ a ghə̀ŋ ne yen bè kùmtə ngə̀ŋ a və ne bòʼ a ghə̀ŋ. ¹⁰ Byìʼì no ndò a ghə̀ bèm, və a ku à wen, no ndò a ghə̀ kəŋ, ghə̀ à yen, à be kùmtə̀ no ndò kùmtə̀ chʉ̀ ngə̀ŋ və à boʼ à wen. ¹¹ A diʼ tìʼ wàyn ko a ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ zì ghə̀ ku zhù a wàyn, a zhʉ a ghə̀ bèmə̀ shʉ̀ a? ¹² Adiʼ wìʼ ko a ghə̀ zì ghə̀ ku əŋam à wàyn a zhʉ a ghə̀ bèmə̀ wum a? ¹³ A zhʉ a ghə̀ŋ viʼi nè nyʉ̀ byɨvə, zì ghə̀ŋ kɨ əku fo jùŋ və à vunə vəŋə, no Tìʼ ghə̀ŋ a ghə̀ diʼi a kàŋ ne faŋ ale ke ku Kəzhwì kəŋwoʼkə à viʼi vyì à və bèmə̀ à wen a?”

Yesò gàʼ kùmə̀ fòyn zhwì byɨvə

(Mat 12.22-30;Mak 3.20-27)

¹⁴ A sə ndiʼ kətsi kətsenkə Yesò sə dzɨ̀mə̀ kəzhwì kə byɨkə fà wìʼ a wèn a kə nè ghə̀ sə diʼ jɨ. Ando ghə̀ dzɨ̀mə̀, kəzhwì kə byɨ kə a kyì kə fʉ̀ no zhʉ kò wìʼ ayi zìtə̀ sə gàʼà. Nòyn viʼi a və ndiʼì tsu sə diʼ nə̀ kàynə. ¹⁵ Alì vəwenə və tsenəvə sə gàʼà la, “Ghə̀ dzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə a kədyòʼ Belzibùl, fòyn zhwì byɨvə.”

¹⁶ Viʼi vətsen və tò nòyn ayì sə kəŋ jì əkuʼsə ghaʼ Yesò fa tsu mù gàʼ à Yesò la ghə̀ nè kənyʉ̀ kə kaynə kətsenkə a nə̀ kəchʉtə ədìʼ la kədyòʼ kə wen kə lù fa Nyìngòŋ. ¹⁷ Yesò kɨ təkwòʼtə̀ tə vəwenə ə gàʼ à vəwenə la, “A dìʼ tè viʼi loʼ kò a vəwenə kiʼi kəngə̀sə, loʼ ayi à fəŋ. Ngwaʼa ngə̀ŋ ko a ghə̀ ko tsi a chʉ̀ mùʼ, ghə̀ a saykə. ¹⁸ Satan lè sətsèn mù sòyn wenə wen, mu kə diʼ la ghə̀ ko bè kiʼ adyòʼ a kətʉ fo vyi a ghə̀ soʼo li. Mà gàʼà alì byìʼàndo ghə̀ŋ gàʼà la mà dzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə nə̀ kədyòʼ a ku Belzibùl. ¹⁹ Mà lè sətsèn dzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə nə̀ adyòʼ mu a ku Belzibùl, ghə̀ŋ à gàʼ la viʼi vəŋə dzɨ̀mə̀ zhwì a vyi nə̀ adyòʼ ndo? A ne dìʼ tò viʼi vəŋə la ghə̀ŋ wamə wamə mu ghə̀ŋ gàʼà nəmwèʼè lo. ²⁰ A kù Nyìngòŋ ku adyòʼ la mà dzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə a venə. Kə lì dìʼì la soʼ fòyn Nyìngòŋ vì li à ghə̀ŋ.

²¹ “Zhʉ a wù kədyòʼ baʼtə̀ fo ghòŋ wen sə tsɨŋ kəbəŋ kə wen, fo wen bwòŋ fa avu vətsoŋə. ²² Wù kədyòʼ tsen sətsèn vì to chò wen, sòyn əzhɨ wen, ghə̀ à boŋtə fo ghòŋ wen a ghə̀ yi zhəʼtə tsu boʼsə nə̀ fo a ghə̀ a tsoŋ ghə̀ dyʉ̀ gə̀tə̀ a ngwaʼ wen.

²³ “No məndo a ghə̀ ko diʼ bàmə mùʼ yo wen mu ghə̀ lì soynə mò. No məndò a ghə̀ ko gyàmtə̀ mò əpfʉtə viʼi Nyìngòŋ mu ghə̀ lì sàsə̀ sàsə̀.

(Mat 12.43-45)

Məbwènə̀ vì kəzhwì kəbyɨkə

²⁴ “A ndiʼ a zhʉ a kəzhwì kə byɨkə fʉ̀ fa wìʼ a wen, kə sə jèʼè kaʼa fa nse zɨm no tsèm, kəŋ kəshi əzhʉ̀tə̀ tsu, ne dìʼ ke yen, kə gàʼà la, ‘Ma bwènə̀ dyʉ̀ tò a ngə̀ŋ yì a mà tə fʉ̀ fa tsu lì.’ ²⁵ Kə nè gàʼa lì kə mù bwènə̀ dyʉ̀ a ngə̀ŋ ayi yen la və nə̀ zhyèsə̀ li shɨtə baʼtə̀ fo ayi a tin, ²⁶ kə mù bwènə̀ dyʉ̀ vì nə̀ zhwì byɨvə tsen sòmbo, və fwàynsə chò kəwenkə, zhwì a vi mu vì sə tsi a tì ngə̀ŋ a yi. A zhʉ a yì wìʼ ayi sə fwàynsə chò to ndo ghə̀ tə ndìʼ fa mbì.”

Yesò dìʼsə̀ byìʼ saŋlə nəmwèʼè

²⁷ A ndiʼ tò ndo Yesò ngaʼà mwetə ənyʉ̀ a venə, wùwì tsen fa nòyn a yì zɨmə gàʼ la, “Mbwaʼmə diʼ a wùwì yi a ghə̀ tə bwi wù be nyòŋsə̀ wu!”

²⁸ Yesò bwènsə̀ la, “Mbwaʼmə bòŋsə dìʼ a viʼi vyì a və zhʉ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ be nè tò ndo kə gaʼa!”

Viʼi bèmə yenə nchwi

(Mat 12.38-42)

²⁹ Tənòyn tə viʼi nə̀ sə vì ghoʼo a mbyɨ̀ nə̀ Yesò, ghə̀ gàʼ la, “Kəlyɨŋ kenkə diʼ tò no kəlyɨŋ kə byɨkə. Kə kəŋə yen nchwi fa mo ali ma ko dìʼ nchwi tsen a wen cho nchwi Jonà. ³⁰ Wàyn Wìʼ ne boŋ dìʼ nchwi a kəlyəŋ kènkə ndə̀ŋndəŋ tò ando Jonà ndìʼ nchwi a viʼi Nenivè. ³¹ A lu ndìʼ a kətsi kə nsoʼ Nyìngòŋ, wì fòyn, a ghə̀ soʼo shə̀ loʼ teyn lu tɨmə ə ghàm viʼi kəlyəŋ kə luwèn byìʼàndo ghə̀ nlu fà wen loʼ ə jèʼè kəghaf mimbu əvi zhʉtə ziʼi tof fòyn Sòlomùyn. Ali, wìʼ diʼ a shə̀ luwen, a ghə̀ cho Sòlomùyn. ³² A be lu ndìʼ a kətsi nsoʼ Nyìngòŋ, viʼi Nenivè be tɨmə ə ghàm ghə̀ŋ byìʼàndo vəwenə nzhʉtəli ziʼi Jonà ə kwitə tətyɨm tə vəwenə fa vəwenə mbyɨsə ə ghʉsə ntsìnə̀ byɨ vəwenə. Wìʼ diʼ a shə̀ luwen a ghə̀ cho Jonà.”

(Mat 5.15;6.22-23)

³³ Yesò be gàʼ à vəwenə la, “Wìʼ ko zì ghə̀ dyàyn kənkàʼtə̀ ə lyòmtə̀ kò chiʼtə nə̀ nkyè. Ghə̀ diʼi dyàyn ə tom a kəshi kə ŋaŋtəkə ndi no ndo a ghə̀ kwenə ghə̀ yen əbayn yi. ³⁴ Ashɨ wù diʼ kənkàʼtə̀ kə wen. Ashɨ wù sətsen ndiʼ a nkàyn, wenə wu no tsèm sə bayn. Ali ashɨ wu sətsen byif, wenə wu no tsèm à ndiʼ a nfɨnə̀. ³⁵ Ghə̀ŋ ntùʼmə̀ la kə bayn yi a ghə̀ŋ kiʼi li à kaʼkə ndiʼ nfɨnə. ³⁶ Wenə wu tsèm sətsen nkiʼi bayn kò kəshi kə fenə kə lə ndiʼ tsu, ghə̀ a baynə no tsèm ando kənkàʼtə̀ kə baynə à wù a wèn nə̀ baynə yi no tsèm.”

Yesò ghàm viʼi Falàsi nə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ

(Mat 23.1-36;Mak 12.38-40)

³⁷ Ando Yesò ngàʼà myetə̀, wù Falàsi tsen dzàŋ wen la ghə̀ vi ə zhɨ à wen kəbəŋ. Ghə̀ kwèn ŋwʉʼ a kəshi əzhɨ. ³⁸ Wù Falàsi ayi sə diʼ nə̀ kàynə yen la Yesò zhɨ kènla ghə̀ shʉli avu. ³⁹ Bobo mù gàʼ à wen la, “Ghə̀ŋ viʼi Falàsi, ghə̀ŋ lyɨ kaŋ vəŋə nə̀ ndoŋ seŋsə, ghə̀ŋ tuʼ shʉ̀ tò dzemə shisə, ali tətyɨm təŋtə diʼ mu tə lwinli tò nə̀ nkùf nə̀ nyʉ̀ byɨvə tsen və. ⁴⁰ Ghə̀ŋ diʼi ngu fo! Ghə̀ŋ kwòʼtə̀ la Nyìngòŋ nshɨtə tò dzèm kò ghə̀ lə shɨtə tin mu? ⁴¹ Ghə̀ŋ nə̀ mbòŋsə ku fo a ghə̀ŋ kiʼi à viʼi kəfem ndi no məghò ne ndiʼ layn a ghə̀ŋ.

⁴² “Ngəʼ ghoʼo diʼ a ghə̀ŋ, viʼi Falàsi, byìʼàndo ghə̀ŋ lyɨ̀ fo təsɨm, ghə̀ŋ gə̀tə̀ shi wum, ə ku kəshi kə mùʼ a Nyìngòŋ, ali kò ghə̀ŋ lə nè nyʉ̀ a tɨmə və a viʼi vətsen və, a Nyìngòŋ kòŋə̀. Ghə̀ŋ yi ndiʼ nwè nyʉ̀ a venə, kò ghə̀ŋ lə chasə tsen və.

⁴³ “Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ, viʼi Falàsi, byìʼàndo ghə̀ŋ kòŋ dyʉ̀ a loʼ ntsentə, Nyìngòŋ ə kuʼ ŋwʉʼmə tò ambì, bè fʉ̀ a woŋ ə kòŋ la viʼi nyɨŋ vì toŋtə̀ ghə̀ŋ. ⁴⁴ Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ vyi a ghə̀ŋ diʼì tsu kò və le chʉtə̀, viʼi sə jèʼè a yi tʉ kò vəwenə lə nkɨ.”

⁴⁵ Ndìʼsə̀ soʼ tsen gàʼ à Yesò la, “Ndìʼsə̀, wù gaʼa nyʉ̀ vènə alə̀, telə̀ yès.”

⁴⁶ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Ngəʼ ghoʼo bè ghə̀ŋ, ndìʼsə̀sə təsoʼ, byiʼ ando ghə̀ŋ nè la viʼi byèʼè kəbyèʼè a kə diʼi chò vəwenə kò lə kòŋə̀ əgyàmtə vəwenə. ⁴⁷ Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ vyi a ghə̀ŋ bwòmə təsè tə jùŋtə tə nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkə sə shì a vətiʼi vəŋə nlù zhwilə. ⁴⁸ Ghə̀ŋ diʼi la ghə̀ŋ tomsə kənyʉ̀ a vətiʼi vəŋə nlù nè byiʼ ando vəwenə nluli zhwi lə nshə̀ʼtə̀ a shì, ghə̀ŋ sə bwòmə təsè tə vəwenə. ⁴⁹ Byìʼì la, wìʼ yì a və dzàŋ la, ‘Tof Nyìngòŋ’ ngàʼa la, ‘Ma ne tɨm nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkəsə nə̀ viʼi ntɨm à vəwenə, à vəwenə a zhwilə vətsevə, be tsuʼ aghʉ və tsen və.’ ⁵⁰ Byìʼì viʼi kəlyɨŋ kenkə lə shə̀ʼtə̀ chʉ vəwenə kùmə̀ mənlyuŋ mə nshə̀ʼtə̀ sènsə no sətsèm a və zhwi li, əzìtə̀ fa nsè, ⁵¹ ə zìtə̀ fa Abèl əkuʼ zaʼa à Zakaliya a və nlù zhwi vəwenə əlù fa kəshi kə ŋwòʼəkə əzaʼa kəbaŋ kə kəku a ngə̀ŋ Nyìngòŋ. Ma gàʼ à ghə̀ŋ nəmwèʼè la kəlyɨŋ kènkə lə shə̀ʼtə̀ chʉ vəwenə byìʼì viʼi a venə no vətsèm.

⁵² “Ngəʼ ghoʼo diʼ à ghə̀ŋ ndìʼsə̀sə təsoʼ, byiʼ ando ghə̀ŋ lyòmtəli kənzàs a kə bòʼò chʉ̀ ngə̀ŋ tof, no nkàyntə̀ ghə̀ŋ ko kwen tsu, bè sə tàmə̀ viʼi vyì a və kəŋ əkwen a ngə̀ŋ tof a ghèn.”

⁵³ Ando Yesò nlu fa ngə̀ŋ ayi, ndìʼsə̀sə təsoʼ nə̀ viʼi Falàsi sə gàʼ lə byìʼì wen,bèmtə̀ ngwàʼà nyʉ̀ a wen, ⁵⁴ kuʼsə ətam ətsòʼ wen tsu no kənyʉ̀ kə shwè kə kò a ghə̀ ne gàʼ.

Pfantə byìʼì kəwam

(Mat 10.26-27)

¹ A ndiʼ ando Yesò ngàʼà nyʉ̀ venə, viʼi tsèntə̀ a nkamsə a nkamsə ghə̀ zìtə̀ mù sə gàʼà ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Ghə̀ŋ ntùʼmə̀ kùmə̀ viʼi Falàsi venə a vəwenə diʼi la vəwenə diʼi viʼi Nyìngòŋ ali kò a ndiʼ fa vəwenə tətyɨm. ² Ghə̀ŋ kɨ la no kəfo kə ko diʼ a və chiʼtə a və lu faŋ kə bòʼ a ndayn, kò ndiʼ la kənyʉ̀ kə diʼ a və lyòmtə a kə lu faŋ ke və kɨ. ³ No ghò a ghə̀ŋ nyoʼtə gàʼà luwen lu fʉ̀ a ndayn, və be dzàŋ no məghò a ghə̀ŋ nyoʼtə tsèmtə̀ gàʼà woŋ.

Yesò shə̀ʼtə̀ wìʼ a və diʼ fàyn wen

(Mat 10.28-31)

⁴ “Mà gàʼà ghə̀ŋ a ndoŋ shomsə la, kə ghə̀ŋ à fàyn viʼi vyì a və zì və zhwi tò kətsoʼ kə wèn wìʼ, ali kò nkiʼ la vəwenə bè kiʼ kənyʉ̀ kə tsen kə be nè fa bàm tsu. ⁵ Ma shə̀ʼtə̀ wìʼ à ghə̀ŋ a ghə̀ŋ diʼi fàyn. Ghə̀ŋ diʼi bòŋsə fàynə tò Nyìngòŋ a ghə̀ kiʼi kədyòʼ əzhwi ghə̀ŋ, bè kiʼ kədyòʼ wye ghə̀ŋ a kəshi kə zhìʼ. Ma gàʼà ghə̀ŋ no nəmwèʼè la ghə̀ŋ fàyn tò wen!

⁶ “Gaʼa kò və baʼlə məndzòndzò tayn tò flank məwum bò ali kènla Nyìngòŋ zì ghə̀ lyèsə no fəmùʼ. ⁷ Nyɨŋsə kətʉ ghə̀ŋ no sətsèm diʼ mu, Nyìngòŋ taŋtəli. Kə la diʼ la ghə̀ŋ ko kiʼ ə nə̀ fàynə kəfo byìʼì ando ghə̀ŋ kuʼmə chò mənkwaloʼ, mə ghoʼo tò alə̀.

(Mat 10.32-33;12.32;10.19-20)

⁸ “Mà sə gàʼà ghə̀ŋ la, no məndo sə tsen diʼ ashɨ viʼi la ghə̀ diʼ wù ghom, Wàyn Wìʼ lu boŋ byɨmə ashɨ ntsɨŋsə Nyìngòŋ la ghə̀ diʼ wù wen. ⁹ No məndo a ghə̀ sətsen tensə ghə̀ ko diʼ wù ghom ashɨ viʼi, Wàyn Wìʼ be lù boŋ mò wen ashɨ ntsɨ̀ŋsə Nyìngòŋ.

¹⁰ “Nyìngòŋ lu lyèsə̀ ku no məndo yi a ghə̀ gàʼà kənyʉ̀ kə byɨkə kùmə̀ Wàyn Wìʼ, ali kò ndiʼ la ghə̀ a lyèsə̀ ku wìʼ a ghə̀ gàʼ à kənyʉ̀ kə byɨkə kumə Kəzhwì kə ŋwoʼkə.

¹¹ “Və sətsen ghaʼ ghə̀ŋ ə dyʉ̀ nə̀ ghə̀ŋ ashɨ viʼi a və soʼo nsoʼ a ngə̀ŋ ntsentə, kò ashɨ tʉtʉ loʼ, kə ghə̀ŋ nə̀ kayntə la ghə̀ŋ a gàʼ la ghò ndi shisə̀ tə wen təŋtə fa kənyʉ̀ lo, ¹² byiʼ ando Kəzhwì kəŋwoʼkə a shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a ghə̀ŋ a zhʉ ayì ghə̀ŋ diʼi gàʼ.”

Ngàyn kumə kəndzɨ̀ŋtə̀ kə wu ghoʼo

¹³ Wùtsen fa ntìntìn nòyn ayì gàʼ à Yesò la, “Ndìʼsə̀, gàʼ à lèmə̀ ghom la ghə̀ gə̀tə̀ fo vyi a tìʼ yes tə moʼtə à yès, ə ku vwomə.”

¹⁴ Yesò gàʼ à wen la, “La mbvòʼò wìʼ, à tə tsuʼ ndo mò la mà tɨmə a ghə̀ŋ ntìntìn ndiʼ wù soʼ nsoʼ kò wùgə̀ a?” ¹⁵ Ghə̀ bè dyʉ̀ a mbì əgàʼ à nòyn ayi la, “Ghə̀ŋ ə ntùʼmə̀ kumə kənbàŋbàŋ byiʼ ando ntsìnə̀ ko diʼ tò byìʼì fo ghoʼvə vyi a ghə̀ kiʼi, kòŋ ghə̀ nkiʼi ghoʼ no tə ale.”

¹⁶ Yesò mù mò ngàyn ghèn a vəwenə la, “Wù ghoʼo tsen nlù sə kiʼ sɨm mu fozhɨvə kʉʼʉ li tsu no a nkàyn, ¹⁷ ghə̀ sə kwòʼtə̀ tò wen a tyɨmə la, ‘Ma lə nè alə̀ nə̀ fozhɨvə venə a kò ndìʼ la kəshi kə ghʉkə diʼ a?’ ¹⁸ Ghə̀ mù gàʼ à wen tyɨm la, ‘Ma kɨli kənyʉ̀ a ma nè. Ma sòʼtə təkaŋ tyomtə ə bwom tə ghoʼkətə ando ma ghʉ fozhɨvə bènə̀ no məghò ghom tsu ¹⁹ mu gàʼ à mò ngə̀ŋ kətʉ la, a bòŋ kətʉ, wù sə kiʼ fo jùŋvə ə wù a zhɨ no ngwʉ̀ʼsə alə̀, ntsi nə̀ à dəŋə, zhɨ,nyʉ be saŋlə̀.’ ²⁰ Ali Nyìngòŋ gàʼà wen la, ‘Kəndzɨ̀ŋtə̀ kə kəfo kətsenkə, wù a pfʉ̀ tò nətʉʼʉ layn. Wu le a pfʉ̀ à lyɨ̀ ndò fo venə a wù tə̀ ghʉ à wù ngə̀ŋ lə a?’”

²¹ Yesò mù gàʼà myetə la, “A lè ndo kə diʼi à viʼi vyi a və ghʉ ghoʼo vəwenə à vəwenə ngə̀ŋ ali kò vəwenə lə̀ kwʉʼ ashɨ Nyìngòŋ.”

Ghʉ choʼsə wu à Nyìngòŋ

(Mat 6.25-34)

²² Yesò mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “A lè kənyʉ̀ a kə nè mà sə gàʼ à ghə̀ŋ la kə ghə̀ŋ à kayntə mbyi kùmə̀ ntsìnə̀ ghə̀ŋ. Kə wìʼ fa ghə̀ŋ à kayntə mbyì la ghə̀ nè zhɨ ghò lo, kò la ghə̀ ne moʼ gho a yi a wen lo. ²³ Ntsìnə̀ wìʼ cho fozhɨvə, ə̀ wen wìʼ cho ndisə. ²⁴ Ghə̀ŋ lyeli ŋoŋò a. Vəwenə ko lə wye fo ko vəwenə lə mpfì, a vəwenə kò kiʼ aloʼ ghʉ fo kò təkaŋ əsàŋ kəfo tsu alì, Nyìngòŋ zhisə vəwenə. No nkàyntə̀ ghə̀ŋ ko yen la ghə̀ŋ kuʼmə cho mənyin a? ²⁵ A lè diʼ no ndò fà ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ zì ghə̀ kwʉʼsə ngʉʼsə wen a mbyi fambwo ghə̀ kaynə mbyi a? ²⁶ A zhʉ a ghə̀ŋ zì kò ghə̀ŋ lə nè fənyʉtə̀ a nə̀ fenfə byiʼ ghò a ghə̀ŋ kaynə mbyi kùmə̀ tsenəvə a? ²⁷ Ghə̀ŋ lye li ando dzudzu toʼ kwi kuʼu. Vəwenə ko shyèʼè kò vəwenə lə tasə̀ ndisə əmoʼ. Ma gàʼ à ghə̀ŋ la, no tè fòyn Sòlomùyn nə̀ ghoʼ yi a ghə̀ nkiʼ no tsèm ko nzì ghə̀ laf nə̀ ndisə a sə bòŋə̀ zaʼa nə̀ kədzudzu kə mù fa ntìntìn dzudzu a venə ²⁸ Nyìngòŋ à sətsen nlafsə agəŋ a diʼi na ghenə no nkàyn a tʉʼʉ diʼ layn və tyom ə nyùʼ ghə̀ à lafsə ghə̀ŋ no alə̀. Byɨmə ghə̀ŋə bwaʼ no ghò alə̀ a?

²⁹ “Kə ghə̀ŋ zhuŋsə təwen təŋtə kwòʼtə̀ la ghə̀ŋ nə̀ zhɨ gho kò nyʉ gho lo. ³⁰ A nyɨŋə viʼi mbyì fa bàm fo na venə, ali Tìʼ ghə̀ŋ kɨ la ghə̀ŋ kəŋ wen və. ³¹ Ghə̀ŋ bòŋsə tsi tò nə̀ viʼi a və diʼi a tyi soʼ Nyìngòŋ ndi ghə̀ ku kwʉ̀ʼsə̀ fo na venə à ghə̀ŋ.

(Mat 6.19-21)

³² “Kə ghə̀ŋ à fwaynə, ando nòynə ghə̀ŋ tyetə, byiʼ ando Tìʼ ghə̀ŋ Nyìngòŋ kòŋ li əku soʼ fòyn wen à ghə̀ŋ. ³³ Ghə̀ŋ baʼlə fo vəŋə no tsèm əku ko yì à viʼi kəfem. Ghə̀ŋ shìtə mbò vəŋə a və zì kò və lu byɨf ndi və wye ghoʼo yi a wìʼ zì kò ghə̀ lu zhɨ myetə ə ghʉ a ghə̀ŋ a kàŋ, a kəshi a və zì kò və lu fàftə, byìʼe tsoŋ zì kò ghə̀ lu zaʼa tsu, ko ndiʼ la mbèmbè zì və lə zaʼa tsu əpfiʼ byɨbsə. ³⁴ Tyɨm wìʼ diʼ no məzhʉ tsèm tò kəshi a ghoʼo wen diʼ tsu.”

Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə diʼi ntsi kə̀ʼə̀ wen

³⁵ Yesò be gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Ghə̀ŋ shətə təwen təŋtə ə kə̀ʼtə̀ no ghò a ghə̀ vì,ghə̀ŋ tamə ndisə səŋsə no nkayn bè dyàyn nkaʼtə vəŋə ə bvʉ̀tə̀. ³⁶ Tò nə̀ viʼi shyèʼ a və kəʼtə ti shyèʼ vəwenə la ghə̀ bwènə̀ pfwo fa kəshi kə lam ndi vəwenə bòʼò chʉ̀ ngə̀ŋ a wen no zhʉ kò a ghə̀ vì ə kùmtə̀. ³⁷ Ti shyèʼ sətsen bwənə pfwo kwetə viʼi shyèʼ wen bu sàŋlə sə diʼ à vəwenə. Ma gàʼ a ghə̀ŋ la no nkàyntə̀ wen à nè la vəwenə ŋwʉʼ a kəshi kə kəzhɨ, ghə̀ shɨtə wenə wen ə chòsə̀ fozhɨvə à vəwenə. ³⁸ Ghə̀ sətsen vi no a ntìntìn nətʉʼ kò a tʉʼʉ layn ghə̀, ə yen vəwenə bu kə̀ʼə̀, sàŋlə ghoʼghə sə diʼ à vəwenə! ³⁹ Ghə̀ŋ kɨ la, ti ngə̀ŋ tu nkɨ zhʉ a tsòŋ a vì à wen a ngə̀ŋ, mu ghə̀ ko zì ghə̀ moʼtə la ghə̀ vi ə kwaʼ ngə̀ŋ wen. ⁴⁰ Nkàyntə ghə̀ŋ diʼi sə ŋwʉʼ no a zhʉ kò, kə̀ʼtə̀ tò ali byiʼ ando Wàyn Wìʼ lu bwènə̀ vi a zhʉ, a ghə̀ŋ ko kwòʼtə̀ la ghə̀ zì ə ghə̀ vi tsu.”

(Mat 24.45-51)

⁴¹ Bità bèm à Yesò la, “Bobo, wù mò ngàyn ghèn tò a yès mu, wù mò a viʼi və tsèm a?”

⁴² Bobo bwènsə̀ la, “Wù shyèʼ yi a ghə̀ zhʉmə ti shyèʼ wen diʼ wìʼ ko? A diʼ wìʼ yi a ti shyèʼ diʼi sə ndyʉ̀ a jèʼ, ghə̀ ghʉ wen a mbì, ə ku kədyòʼ a wen ndi ghə̀ ntùʼmə̀ nə̀ ngə̀ŋ wen be ku fozhɨvə a viʼi shyèʼ vətsen vyi a zhʉ a zhʉ kwʉʼə̀. ⁴³ Wù shyèʼ ayi nè ghə̀ sə diʼ nə̀ saŋlə ghə̀ a zhʉ a ti shyèʼ wen sə bwenə vi, ghə̀ nè tò kənyʉ̀ kyì a ghə̀ tə̀ gàʼ li. ⁴⁴ Mà gàʼà ghə̀ŋ nəmwèʼè la, kə sətsèn cho alì, ti shyèʼ ayì à ghʉ wen la ghə̀ ntuʼmə nə̀ fo wen no tsèm. ⁴⁵ Ali wù shyèʼ a ghèn sətsèn ŋwʉʼ ə kwòʼtə̀ tò fa wen a ngə̀ŋ la, ti shyèʼ a tàŋ mimbu bwenə pfwo, mu zìtə̀ əghòm viʼi shyèʼ,vətsen və vyi, lyʉmə nə̀ kyi, zhɨ be nyʉ məlyʉ̀ʼ bomə, ⁴⁶ Tì shyèʼ wen lu bwenə pfwo a kətsi kətsenkə, a zhʉ a ghə̀ ko tə kwòʼtə̀ la ghə̀ zì ghə̀ bwenə vi tsu, əku ngəʼ a wen nànto bè ghʉ wen a nòyn viʼi vyì a və ko byɨmə à Nyìngòŋ.

⁴⁷ “Wù shyèʼ sətsen kɨ kənyʉ̀ kì a ti shyèʼ wen kəŋ la ghə̀ nè, faŋ ke shɨtə̀ wen wenə ənè, və a ghòm wen no nànto. ⁴⁸ Ali yi a ghə̀ ko kɨ kənyʉ̀ a ti shyèʼ wen kəŋ, sətsen nè kənyʉ̀ a və yi ndiʼ ghòm wen tsu, kò və a ghòm wen nànto. No məndo a və sətsèn ku fo ghoʼvə a wen, mu və be a nkəŋ tò kə ghoʼ fa wen. Və sətsèn choʼ a no məndo chò, və ne a kəŋ bwènə̀ shi fà wen a nchoʼ.”

Yesò vi nə̀ kəngə̀sə̀ kə

(Mat 10.34-36)

⁴⁹ Yesò gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Ma tə vi ədisə zhiʼ a ntìntìn viʼi, shi ku la ghə̀ sə bolə a! ⁵⁰ Ma kiʼi shi àmù a və diʼ ku à mò a mbì kənyʉ̀ a ken sə zhuŋsə mò ma sə jɨ̀mə la kə vi chò! ⁵¹ Ghə̀ŋ kwòʼtə̀ la mà tə vì a mbyì a shə̀ əvi nè la viʼi ndiʼ nə̀ mbwaʼmə mu, Kə ko diʼ ali. Mà tə bòŋsə̀ vì nə̀ kəngə̀sə̀ kə. ⁵² Əzìtə̀ fa luwen, ngwaʼa ngə̀ŋ a ghə̀ kiʼi viʼi tsu və tayn nə̀ gə̀sə̀, viʼi və taʼ soynə viʼi və bò, viʼi və bò soynə viʼi və taʼ. ⁵³ Vəwenə nə̀ gə̀sə̀, və tìʼ soynə vunə lyʉmə vəwenə, vunə lyʉmə soynə vətìʼ və vəwenə, vəmpfi soynə wenə vunə kyì, vunə kyì soynə wenə vəmpfi və vəwenə, vəmpfi və lɨm soynə kyì vunə, kyì vunə soynə vəmpfi və lɨm.”

Əyen ə kɨ zhʉ

(Mat 16.2-3)

⁵⁴ Yesò be mù gàʼ à viʼi vətsèm la, “Ghə̀ŋ yenə mboʼsə fʉ̀ kuʼ fa shə̀ a chʉzhʉ nə̀ shwe tsu, no zhʉ kò, ghə̀ŋ gàʼà la ghʉ ne vì, ghə̀ bè nè vì tò ali, ⁵⁵ A bè nə̀ ndiʼ a zhʉ a ghə̀ŋ zhʉ fwof fʉ̀ fa shə̀ teyn, no zhʉ kò, ghə̀ŋ gàʼa la kətyùm kə a ndiʼ, kə be sə dìʼ tò ali. ⁵⁶ Ghə̀ŋ viʼi kəwam! Ghə̀ŋ kɨ fʉ̀ tɨmə ə ki kəbəŋ, ə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a kə a lyɨ̀ kəshi, kə be lyɨ̀ kəshi tò ali. Byìʼì ghò a ghə̀ŋ yenə nyʉ̀ a Nyìngòŋ nè luwen kò ghə̀ŋ lu nkɨ a?

(Mat 5.25-26)

⁵⁷ “Byìʼì ghò a ghə̀ŋ yenə kò ghə̀ŋ lu kɨ fà ghə̀ŋ ngəŋsə kənyʉ̀ kə tɨmə kə ənè a? ⁵⁸ Wìʼ sətsèn lyɨ̀ ə dyʉ̀ nə̀ wù a kəbòʼ kə nsoʼ, wu taŋkə la wù tsuʼtə kənyʉ̀ akyì ghə̀ wen ghə̀ŋ bù bu a jì ndi la kə ghə̀ a lyɨ̀ wù dyʉ̀ ashɨ wù soʼ nsoʼsə a ghə̀ a soʼo wù ə ku wù à wìʼ yì a ghə̀ shwin viʼi a nfɨŋ ə ghə̀ wye wù a ngə̀ŋ nfɨŋ. ⁵⁹ Mà gàʼ à wù la, kə sətsèn chò ali, wù faŋ tò a ngə̀ŋ nfɨŋ ayi əzaʼa fa tʉʼ a wù a myetə lòʼ nju wù no tsèm.”

Ghə̀ŋ kwitə fa ghə̀ŋ nyʉ̀ byɨvə

¹ A ndiʼ a zhʉ ayì, viʼi vətsen və gàʼà Yesò kùmə̀ viʼi Galìlì vətsenvə a Balèt nlù zhwilə ə fɨŋ mənlyuŋ mə vəwenə nə̀ fo kəku a vəwenə ando vəwenə mò Nyìngòŋ. ² Yesò bwènsə̀ bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kwòʼtə̀ la ngəʼ ghèn nkwetə viʼi Galìlì na venə fambwo vəwenə ndiʼ viʼi nè nyʉ̀ byɨvə chò vətsen və mu? ³ Mà shə̀ʼtə̀ à ghə̀ŋ la kə ko diʼ ali no fa mpfen, ghə̀ŋ faŋ kè kwitə tətyɨm təŋtə fa nyʉ̀ byɨvə, ghə̀ŋ vətsèm lù lè tò ndə̀ŋndəŋ. ⁴ Ghə̀ŋ be kwòʼtə̀ kənyʉ̀ kì a kə nlù fʉ̀ nə̀ viʼi Silom vyi njʉ̀sə̀ fwomə. Ngə̀ŋ nguʼsə yi a vəwenə nlù sə bwomə, ghə̀ dyef kuʼ no alə̀, nlù fəŋ ə zhwilə vəwenə no vətsèm. Ghə̀ŋ kwòʼtə̀ la vəwenə nlù nè mbyɨsə sə chò sə viʼi no vətsèm a və ndiʼi a Jelusalèm mu? ⁵ Kə ko diʼ ali no fa mpfen, alì mà gàʼà ghə̀ŋ la, ghə̀ŋ sətsèn faŋ kè kwitə tətyɨm təŋtə fa ghə̀ŋ nyʉ̀ byɨvə, ghə̀ŋ vətsèm be lə̀ lè tò ndə̀ŋndəŋ.”

Ngàyn kəbvèm a fə nko nkumə ashɨ

⁶ Yesò mù mò ngàyn ghèn à vəwenə la, “Wùtsen nkiʼi fəkoʼ fə kəbvèm a ghə̀ wàyn a wen sɨm. Ghə̀ nlu dyʉ̀ tò məzhʉ tsèm ə lye la fə kumə ashɨ lo, alì kò ghə̀ lə n-yenə ashɨ tsu no fa mpfen. ⁷ Ghə̀ mù gàʼà wù ə shyèʼ sɨm wen la, ‘A shi ngʉʼsə taʼ a ma vì to vì a tyi fəkòʼ ashə̀ alì kenla mà yenə no shɨ à yi kətʉ. Bvàʼà mòʼ a nsè. Byiʼi gho a fə byɨsə kəshi kə nsè ken kə tò kədyàŋ a?’ ⁸ Wù shyèʼ sɨm ayì bwènsə̀ la, ‘Tìʼ, be ghʉsə fə wen fə tò alì a ngwʉʼ ghèn, mà jʉʼʉ̀ kaʼ nə̀ tyi yi ə wye fəmbvaŋ tsu. ⁹ Ashi sətsèn kumə tsu a ngwʉʼ fi mu kə li boŋli, à sətsèn fə faŋ kè kumə, və mu bvaʼà maʼà.’”

Yesò chʉʼ wùwì a ghə̀ ŋàŋlə tò nse a kətsi kəzhʉtəkə və Jus

¹⁰ A ndiʼ a kətsi kəzhʉtə kə kətsen kə Yesò kwen a ngə̀ŋ ntsentə sə dìʼsə viʼi tsu. ¹¹ Wùwì tsen ndiʼ tsu a ghə̀ nkiʼi kəzhwì mu kə neli ghə̀ sə kwaʼa tyì ngʉʼsə njʉ̀sə̀ fwomə, ghə̀ gɨməli faŋ kò ndiʼ la ghə̀ zì ghə̀ jèʼ ati ati. ¹² Andìʼ a zhʉ a Yesò n-yenə wen, ghə̀ dzàŋ wen, ghə̀ fʉ̀ vì. Ghə̀ gàʼà wen la, “Wùwì, wù toli fa wu a kwaʼa mbò.” Yesò naʼsə̀ kəvu kə wen ə kùm wen, tò a zhʉ ayì, ghə̀ tɨmə sə jèʼè dyʉ̀ tò ati ati kuʼsə dyʉ̀ nə̀ Nyìngòŋ.

¹⁴ Alì kətʉ kə ngə̀ŋ ntsentə a kyì sə fwisə tin fambwo Yesò nchʉʼ wìʼ a kətsi kəzhʉ̀tə kə vəwenə mù gàʼ à viʼi la, “Mətsi mə shyèʼ diʼi ntʉfə a woŋ mpfen, ghə̀ŋ a kətsi kəzhʉ̀tə kə.”

¹⁵ Bobo bwènsə̀ gàʼ la, “Ghə̀ŋ viʼi kə wamə venə! Wìʼ diʼ à ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ lù a kətsi kəzhʉ̀tə kə, ghə̀ ghʉsə ke zas nyàm wen fa mbàyn ə dyʉ̀ nə̀ wen ku mu à wen a? ¹⁶ Ghə̀ŋ yen wùwì ghèn a ghə̀ lù fa ngwaʼa ngə̀ŋ Ablaham mu Satan kwìʼli ghaŋtə̀ wen ke zaytə wen a kətsi kəzhʉ̀tə kə a?” ¹⁷ Ando ghə̀ ngàʼà alì viʼi kəbàyn wen no vətsèm sə dìʼi. Nghoʼo viʼi tsu sə saŋlə kùmə̀ nyʉ̀ kàynə vyi və tsèm a ghə̀ nè.

Ngàynsə kùmə̀ fòyn Nyìngòŋ

(Mat 13.31-32;Mak 4.30-32)

¹⁸ Yesò ə mù bèm à vəwenə la, “Soʼ fòyn Nyìngòŋ diʼ tò nə̀ ghò? Mà lè zì mà shəʼ wen ghə̀ no nə̀ gho? ¹⁹ Ghə̀ diʼ tò nə̀ fəshɨtə ngwàʼà fəkòʼ fə tsenfə a və dzàŋ nə̀ mostàd a wìʼ wè fə lù kwi kuʼ sə diʼ fəkòʼ, mənyin mù sə̀ vì bwòmə təlòʼ tə̀ vəwenə a yì tətam.”

(Mat 13.33)

²⁰ Yesò bè bwènsə̀ bèm la, “Mà le zì ma be shəʼ soʼ foyn Nyìngòŋ no nə̀ ghò? ²¹ Ghə̀ diʼ tò nə̀ fəshɨ̀ŋ fə məkalə̀ a wùwì tsen fɨŋ a kəbayn kəbvʉ kə no kə gho sə fɨŋə əzaʼa fa zhʉ a kəbayn a kɨ no kə tsèm a kuʼmə.”

A lu kwen ndo a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ

(Mat 7.13-14,21-23)

²² Yesò mù sə chò dyʉ̀ a Jelusalèm, fa ntə̀ʼ a ntə̀ʼ, ziʼi dyʉ̀ nə̀ viʼi. ²³ Wùtsen bèm à wen la, “Bobo, viʼi vyì a və lu bwoŋsə li və diʼ tò və tyetə mu?” Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, ²⁴ “Ghə̀ŋ mwòmsə no nə̀ kədyòʼ ə cho fa chʉ ngə̀ŋ a ghə̀ faʼsə ə kwen a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ. Ghə̀ŋ kɨ la viʼi no və ghoʼo lu nkəŋ kwen fa tsu ali kə to ghoʼo vəwenə. ²⁵ Zhʉ lu kwʉʼ, ti ngə̀ŋ lu shwìn chʉ̀ ngə̀ŋ, ghə̀ŋ tɨmə ə fàŋ a kəbəŋ ə kùmtə̀, gàʼ à la, ‘Bobo, boʼo chʉ̀ ngə̀ŋ à yès,’ Ghə̀ bwènsə̀ gàʼ à ghə̀ŋ la, ‘Ma ko kɨ kəshi a ghə̀ŋ lu fa tsu.’ ²⁶ Ghə̀ŋ mu zìtə̀ ə gàʼ à la, ‘Vəghəŋ nzhɨ nyʉ a mùʼù, wu bè diʼsə à yes a ntə̀ʼsə.’ ²⁷ Alì ghə̀ bè gàʼ tò la, ‘Ma gàʼ à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, ma ko kɨ kəshi a ghə̀ŋ lù fa tsu. Ghə̀ŋ lu fà mò a chʉ̀ ngə̀ŋ, ghə̀ŋ viʼi nè nyʉ̀ byɨvə venə!’ ²⁸ Ghə̀ŋ lu yen Ablaham nə̀ Izìk nə̀ Jàkob bènə̀ nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkə sə no sətsèm a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ ghə̀ŋ mu lyuŋlə dì, be pfiʼi asoŋ ghəŋə mù və shwinəli chʉ̀ ghə̀ŋ ə màʼà ghə̀ŋ a kəbəŋ. ²⁹ Viʼi lu nfʉ̀ vi fa təshə̀ tə mbyì tèn no tətsèm ə ŋwʉʼʉ a kəshi kə zhɨkə a kəshi kə fòyn Nyìngòŋ. ³⁰ Ma sə gàʼà a ghə̀ŋ la, à lu ndiʼ a tʉʼ ayì, viʼi vyì a vəwenə diʼì a bàm luwen, lu ndiʼ a mbì, ə vyi a və diʼ a mbì luwen, lu ndiʼ a bàm.”

Yesò sə kusə nshinsə à viʼi Jelusalèm

(Mat 23.37-39)

³¹ Tò a zhʉ ayì, viʼi Falàsi vətsen və vi yen Yesò ə gàʼ à wen la, “Wù diʼi lù fa shə̀ ə dyʉ̀ a kəshi kə kədyàŋ byiʼ ando fòyn Helòd sə kəŋ ne zhwi wù.”

³² Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ dyʉ̀ ə shə̀ʼtə̀ à fənsòŋnə̀ a fifə la, ‘Mà dzɨ̀mə̀ zhwì byɨvə bè chʉʼ viʼi layn əkuʼ zaʼa fa boʼòngə̀ŋ. A lu ndiʼ a mətsi taʼ, mà mu myètə shwèʼè ghomə.’” ³³ Yesò bè mù gàʼ à viʼi la, “Ando diʼ alə̀, ma diʼi dyʉ̀ tò nə̀ mbì layn nə̀ boʼòngə̀ŋ, bènə̀ boʼòngə̀ŋ tsen yi, ndi zaʼa a Jelusalèm byiʼ ando və diʼi zhwi nshə̀ʼtə̀ ghoʼo tò Jelusalèm.

³⁴ “Wome, ghə̀ŋ viʼi Jelusalèm ghə̀ŋ zhwilə nshə̀ʼtə̀sə ghoʼkə sə, temlə zhwilə viʼi ntɨm vyi a Nyìngòŋ ntɨmə a ghə̀ŋ! Ma mwòmsəli tò a ghayn a ghayn əpfʉ̀tə ghə̀ŋ ando mpfi mbvʉ lə pfʉ̀tə vunə wen tyi təvò, ali kò ghə̀ŋ lə moʼtə la ma ne! ³⁵ Luwen Nyìngòŋ kyəməli ntə̀ʼ ghə̀ŋ. Ma gàʼ à ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ko be lu yen mò, bwen la kətsi ne vì a ghə̀ŋ ne gàʼ la, ‘Nyìngòŋ bwaʼsə wen yi a ghə̀ vi a zhìʼ Bobo.’”

Yesò chʉʼ wù kwaʼa tsen a kətsi kəzhʉ̀tə kə və Jus

¹ A ndiʼ a kətsi kəzhʉ̀tə kətsenkə,Yesò lù ə dyʉ̀ zhɨ a ngə̀ŋ wutsen a ndiʼ kətʉ kə viʼi Falàsi. Viʼi a və ndiʼ tsu ghʉ ashɨ a wen Yesò no ando. ² Wutsen mu afwen wen bènə̀ akwòŋ wen mwikəli vi à Yesò. ³ Yesò mù bèm à ndìʼsə̀sə təsoʼ bènə̀ viʼi Falàsi la,“Soʼo lè byɨmə la və chʉʼ wìʼ a kətsi kəzhʉ̀tə, mu la ghə̀ tènsə lo?”

⁴ Vəwenə chɨmə tò la kùʼ, Yesò kùmsə̀ wìʼ ayì ə chʉʼ wen ə gàʼ à wen la ghə̀ pfwo ⁵ ə bwènsə̀ bèm à vəwenə la, “A diʼ ndo à ghèn a ntìntìn a wàyn wen kò nyàm wen sətsen fəŋ a nkwòŋ à mù a kətsi kəzhʉ̀tə kə, ghə̀ a faŋ ke shìsə tò fa a zhʉ̀ a?”

⁶ Vəwenə nko kiʼi no kənyʉ̀ əgàʼ.

Shìʼsə wen nə̀ Tuʼmə

⁷ Yesò ne yen viʼi vyi a və laʼà la və vi a kəshi kə kəzhɨ, vəwenə nè sə vì lyɨ̀ tò shi ŋaŋtəvə. Ghə̀ mù tyɨftə vəwenə a ngàyn la, ⁸ “Wìʼ sətsen laʼà wù la wù vi a kəshi əzhɨ lam, wù vi kə wù à ŋwʉʼmə a kəshi kə ŋaŋtəkə byiʼàndo ghə̀ zì ghə̀ ndiʼ mu ghə̀ laʼà wìʼ a ghə̀ chò wù. ⁹ Ə wìʼ yì a ghə̀ laʼà ghə̀ŋ vətsèm vi ə gàʼ à wu la, ‘Lù ə ku kəshi à wìʼ ghèn.’ Alì kətʉ kə̀ ne ndìʼì ə wù dyʉ̀ ŋwʉʼmə a kəshi kə tyetə kə. ¹⁰ Wìʼ laʼà wù, wu dyʉ̀ wù bòŋsə̀ ŋwʉʼʉ a kəshi kətyetə kə ndi wìʼ yì a ghə̀ laʼà wù lì vi ə gàʼ à wù la,‘Wùndoŋ mò, kuʼtə vì ə ŋwʉʼmə a kəshi kə ŋaŋtəkə a shə̀.’ Ali, wù ne kuʼmə ashɨ viʼi vyì a ghə̀ŋ vəwenə diʼ a kəshi kəzhɨ akyì a mùʼù. ¹¹ No ndo a ghə̀ kuʼsə wenə wen a kàŋ, Nyìngòŋ lu shisə wen, ə no ndo a ghə̀ shiʼsə wenə wen, Nyìngòŋ ne kuʼsə wen a kàŋ.”

¹² Yesò bwènsə̀ ə gàʼ à wìʼ yì a ghə̀ nlaʼà wen la,“Wù sə nlaʼà viʼi la və vi à wù a kənyʉ̀ no a zhʉ kò kə wù a laʼà ndoŋ shəsə ko vəlèmə vyə lo viʼi ngwaʼ wù nə̀ viʼi və ghoʼkə və vyi a ghə̀ŋ vəwenə tsi boʼsə, byìʼàndo vəwenə ne lyɨ̀ kənyʉ̀ kə vəwenə be laʼà wù, ə kəfo a wù nku à vəwenə a wù a kənyʉ̀ vəwenə zhɨ vəwenə bwènsə̀ lòʼ à wù. ¹³ Wù kyè kənyʉ̀ kyə̀ kə, wu bòŋsə laʼà viʼi kəfem nə̀ viʼi a və ŋàŋlə, nə̀ viʼi kənfyɨf bènə̀ və nlàʼfwen. ¹⁴ Wù sətsèn nè alì mbwaʼmə lu ndiʼ à wù byiʼàndo vəwenə ko lu bwènsə̀ lòʼ wù, Nyìngòŋ lu lòʼ wù a kətsi kyì a viʼi vyì a diʼ viʼi və jùŋə və ashɨ Nyìngòŋ bwènə̀ lù fa pfʉ.”

Ngàyn kùmə̀ kəzhɨ kə ghoʼkə

(Mat 22.1-10)

¹⁵ A ndiʼ ando wutsen a ghə̀ ndiʼi a ntìntìn nòyn ayì nzhʉ kənyʉ̀ kènkə, ə gàʼ à Yesò la, “Saŋlə lu ndiʼ à viʼi vyì a və lə zhɨ a kəchiʼ a kəshi kə foyn Nyìngòŋ.”

¹⁶ Yesò gàʼ à wen la,“Wutsen nlù ki kəzhɨ kə ə laʼà viʼi və ghoʼkə və no vəghoʼo. ¹⁷ Zhʉ kwʉʼ, ghə̀ tɨm wù shyèʼ wen la ghə̀ jèʼè ə shə̀ʼtə̀ a viʼi vyi a ghə̀ tə̀ laʼà li la vəwenə vi byiʼàndo no ghò sə diʼ mu ghə̀ baʼtə̀ li. ¹⁸ Alì vəwenə zìtə̀ tò və mùʼ və mùʼ əloyn ji. Wù mbì gàʼ à wù shyèʼ ayì la ‘Ma zenli sɨm sə kəŋ dyʉ̀ ə lye. Dyʉ̀ sènsə ti shyèʼ wù la kə ghə̀ à fwisə tyin à mò.’ ¹⁹ Wutsen gàʼ la, ‘Ma zenli vemboŋ ə wum mù sə dyʉ̀ ə mwòmsə vəwenə əshyèʼ sɨm ghomə. Dyʉ̀ sènsə ti shyèʼ wù la kə ghə̀ a fwisə tyin a mò.’ ²⁰ Ghə̀ sə dyʉ̀ à wutsen, ghə̀ gàʼ la,‘Ma ko vì byìʼàndo ma bu lan wì ghom tò lamə.’ ²¹ Wù shyèʼ ayì bwènə̀ pfwo ə shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ na vènə à ti shyèʼ wen, tyin wen fwi, ghə̀ gàʼ à wàyn ayì la, ‘Zaŋsə fʉ̀ ə dyʉ̀ a jisə tosə nə̀ sə tyetəsə a ntə̀ʼ ə boŋtə viʼi kəfem, nə̀ viʼi a və ŋàŋlə ŋàŋlə, nə̀ viʼi kənfyɨf bènə̀ vi ngesə̀ fwen vyi a və diʼ tsu ə vi nə̀ vəwenə.’ ²² Wu shyèʼ ayi dyʉ̀ ə bwènə̀ vì ə gàʼ wen la, ‘Tìʼ ma nèli ando wù yì gàʼ alì ngə̀ŋ ko təmə lwin.’ ²³ Alì ti shyèʼ wen be gàʼ à wen la, ‘Fʉ dyʉ̀ a ntə̀ʼ a məjìtə mə təsɨm bènə̀ a woŋ a wù a yen ngi tsu tò nə̀ venə ə nè vəwenə vi ndi ngə̀ŋ ghom lwin. ²⁴ Mà gàʼ à ghə̀ŋ la, no wìʼ fa ntìntìn viʼi vyi a ma tə̀ laʼà vəwenə nyiŋkəli a mwòm kəfo kəzhɨkə mò.’”

Kənyʉ̀ kù kə a wù diʼi nè mimbu ndiʼ ndzɨ̀mtə̀ bàm Yesò

(Mat 10.37-38)

²⁵ A ndiʼ ando Yesò njèʼè dyʉ̀, nòyn viʼi sə dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ wen. Ghə̀ fuʼtə ə gàʼ à vəwenə la, ²⁶ “Wìʼ zì kò ghə̀ lù kwʉʼ ədiʼ ndzɨ̀mtə̀ bàm mò, chò la ghə̀ kòŋ mò chò ando ghə̀ kòŋə̀ tìʼ wen nə̀ lì wen, ne wì wen, nə̀ vunə wen, nə̀ və lèmə̀ və wen, be kòŋ mò chò tè ngə̀ŋ kətʉ wen. ²⁷ No məndò a ghə̀ sətsèn faŋ ke byèʼè kəntò kə wen ə dzɨ̀mtə mo, ghə̀ zì kò ghə̀ lə ndiʼ ndzɨ̀mtə̀ bàm ghom. ²⁸ No məndo a ghə̀ŋ a ntyìntyìn sətsèn mù nkəŋ bwom ngə̀ŋ ghoʼo ə faŋ ke shiʼi ŋwʉʼʉ ə kyitə ə lye la gàʼa yi kiʼ ki a ji a yi ne myètə kəmbwom akyì tsu lo? ²⁹ Ghə̀ sətsèn faŋ ke nè alì, ə wye kechɨ kə ngə̀ŋ akyì, ə fàŋ ke bwom mwètə̀, à sə nchò no ndò fa ji ə yen, ghə̀ sə chəʼə dyʉ̀ nə̀ wen, ³⁰ gàʼà la,‘Wìʼ ghèn tə̀ zìtə̀ kəmbwom ko ghə̀ diʼi mwètə̀’. ³¹ A le zì a baʼtə̀ fòyn ko nə̀ viʼi ghoŋə nkamsə wum ədyʉ̀ soyn fòyn tsèn ghə̀ kiʼi viʼi ghòŋ nkamsə məwum bò ke ŋwʉʼ ə lye la gàʼa viʼi vyi a venə to no nkayn əsoyn viʼi fòyn tsen a vyi lo? ³² Ghə̀ sətsèn yen la ghə̀ zì kò ghə̀ lə sòyn viʼi fòyn tsen a vyi ghə̀ a tɨmə ntɨm la və dyʉ̀ ə sensə fòyn tsen yì, vəwenə bù bu no kəghaf la yì kòŋə̀ əku no ghò ə vəwenə shɨtə kənyʉ̀ akyì. ³³ Kə le diʼ tò ndə̀ŋndəŋ ando no ndò à ghə̀ŋ ntìntìn faŋ ke moʼtə no məghò yì a ghə̀ kiʼi, kò ghə̀ ndiʼ ndzɨ̀mtə̀ bàm ghom.

Ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò shì a sə mbu chiʼi kətʉ

(Mat 5.13;Mak 9.50)

³⁴ “Ghə̀ŋ kɨ la, fəmbvaŋ fə bòŋsə, alì mu fə sətsèn faŋ ke be lyìmə̀, ko kənyʉ̀ kə a ndiʼ a wù zì be nè nə̀ fəwenfə, fə be lyìmə̀. ³⁵ Kò fə be boŋ və nè tə̀ kənyʉ̀ kə tsenkə tsu à bwen tò la və chʉtə maʼà. A tofə no məndò ghə̀ tuʼù zhʉtə.”

Yesò mò ngàyn byi a ghə̀ nle

(Mat 18.12-14)

¹ Tʉʼ layn kətsi kətsenkə, viʼi vyi a və tinə kənsè bènə̀ viʼi ne nyʉ̀ byɨvə və tsen və sə dyʉ̀ a mbyɨ̀ Yesò ədyʉ̀ zhʉtə ziʼi wen. ² Viʼi Falàsi vətsenvə bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ yen alì mù sə demkə be taŋmə gàʼà la “Wìʼ ghèn byɨmə la viʼi nè nyʉ̀ byɨvə vi a wen a mbyɨ̀ be zhɨ tə̀ wenə vəwenə”. ³ Yesò mù mò ngàyn ghèn a vəwenə ə bèm la;

⁴ “Wìʼ fà ghə̀ŋ yi nkiʼi byisə njɨ̀ ghɨ, ghə̀ muʼ le, ghə̀ a nè ghò? Gaʼa kò ghə̀ à ghʉsə sətsen shì njʉ̀sə̀ abʉ̀muʼ a məwum abʉ̀muʼ a tò ə jèʼè kəŋə ghə̀ muʼ yi tò kəŋə əzaʼa fa zhʉ a ghə̀ ne yen. ⁵ Ghə̀ ne yen, ghə̀ sə saŋlə no nànto. Ghə̀ byèʼè alə̀ ə ghʉ a wenə a mbyəʼsə ⁶ ə pfwo dyʉ̀ dzàŋtə viʼi ndoŋsə wen bènə̀ viʼi vətsen vyi a və kɨ wen ə gàʼ à vəwenə la,‘Ghə̀ŋ vi vəghəŋ zhɨ kətsi kèn layn byiʼàndo ma yenli byi ghom a ghə̀ tə̀ lè, kənyʉ̀ a kèn sə bòŋ à mò no nànto’ ⁷ Ma gàʼà ghə̀ŋ la kə lu ndiʼ tò alì a kaŋ. Saŋlə lu ndiʼ a kàŋ byìʼì wù ne nyʉ̀ byɨvə mùʼ a ghə̀ kwitə tyɨmə wen ə bwenə vi à Nyìngòŋ chò ando ghə̀ lu ndiʼ byìʼì viʼi və ghoʼvə vyi a və kwìʼtə la və ko bè diʼi kwitə tətyɨm tə vəwenə fa mbyɨsə.

Yesò mò ngàyn ko a ghə̀ nle

⁸ “Ghə̀ŋ be zhʉtə a! Wùwì tsen nkiʼi ko wen a ghə̀ nghʉ, tsen ghə̀ lè, ghə̀ à nè ghò? Gàʼa kò ghə̀ à dyàyn kənkàʼtə̀ ə zhès ngə̀ŋ wen ə tuʼtə kəŋ ko ayi əzaʼa fa zhʉ a ghə̀ a yen. ⁹ Zhʉ a ghə̀ yenə ko ayi ghə̀ dzàŋtə̀ viʼi ndoŋsə wen bènə̀ viʼi a və kɨ wen ə gàʼ à vəwenə la ‘Ghə̀ŋ vi vəghəŋ zhɨ ə saŋlə byiʼàndo mà yenli ko ghomə yi a ghə̀ tè lèlì’. ¹⁰ Ma gàʼà ghə̀ŋ la wu ne nyʉ̀ byɨvə mùʼ sətsen kwitə tyɨm wen ə bwenə dyʉ̀ à Nyìngòŋ, ntsɨŋsə wen sə saŋlə̀ tò ndə̀ŋndəŋ.”

Yesò mò ngàyn wàyn a ghə̀ nle

¹¹ Yesò bè dyʉ̀ mbì əshəʼtə la,“Wutsen nlu kiʼi vunə wen və bò, ¹² ghə̀ tyetə lu ə gàʼ à wen la, ‘Tìʼ, gə̀tə̀ fo luwen ə ku vwomə.’ Tìʼ wen gə̀tə̀ fo ə ku və lèmə̀ wen ə be ku vəwenə. ¹³ Mətsi chò tò nshə̀ʼ alə̀, ghə̀ tyetə yi baʼlə fo wen no tsèm ə lù dyʉ̀ a jèʼ a loʼ tsen ghə̀ no kəghaf. Ne dyʉ̀ zaʼa tsu ə zhɨ ko wen tsu no tsèm. ¹⁴ A ndiʼ a zhʉ ghə̀ nzhɨ ghoʼo wen yì ə mè, Jɨŋ faynsə tsen ku loʼ ayi, ghə̀ nko be kiʼ kəfo əzhɨ. ¹⁵ Ghə̀ dyʉ̀ ə sènsə əshyèʼ à wù loʼ ayi tsen, ghə̀ tɨm wen la ghə̀ dyʉ̀ ə lyè və ankwʉnyàm vəwenə a to? ¹⁶ Ghə̀ mù dyʉ̀ sə shyèʼè, wìʼ ayi nko ku kəfo la ghə̀ zhɨ. Ghə̀ mu sə kwòʼtə̀ la ndo ku la yi zì yi zhɨ yabyabsə fozhɨvə və ankwʉnyàm lo. ¹⁷ Tof wen bwenə vì, ghə̀ kwòʼtə̀ ə bèm a wen a tyɨm la, Ma lè pfʉ dyʉ̀ nə̀ jɨŋ a shə̀ alə̀ byìʼì ghò, tìʼ ghom kiʼ viʼi shyèʼ no vəghoʼ və zhɨ fozhɨvə və ghoʼmə vəwenə a? ¹⁸ Kə boŋ la mà lu ə bwenə pfwo dyʉ̀ yen tìʼ ghom ə gàʼ à wen la, tìʼ mà neli mbyɨ à Nyìngòŋ, be ne à wù. ¹⁹ Mà ko bè kwʉʼ və dzàŋ mò nə̀ wàyn wù. Lyɨ̀ mo tò nə̀ wu shyèʼ wu.” ²⁰ Ghə̀ gàʼ alì mù lù sə bwenə pfwo dyʉ̀ à tìʼ wen. “Tìʼ wen yenə wen ghə̀ bù bu no kəghaf, nshinsə ku wen, ghə̀ nyɨŋ dyʉ̀ ə bwàmə wen. ²¹ Wàyn ghèn gàʼ ando ghə̀ yi kwòʼtə̀ li la,‘Tìʼ, ma neli mbyɨ à Nyìngòŋ, be nè à wù. Ma ko bè kwʉʼ və dzàŋ mì nə̀ wàyn wù’. ²² Alì tìʼ wen gàʼ à viʼi shyèʼ wen la vəwenə zaŋsə vì nə̀ ndisə a sə boŋ no a nkàyn ə lafsə wen tsu ə wye mfɨŋ à wen kəvu be we sə gwʉsə aghʉ a wen aghʉ, ²³ ghə̀ bè gàʼ à vəwenə la ‘Ghə̀ŋ nè ghə̀ŋ vi nə̀ kəzoʼ kə nàym ki a kə ghoʼ no nkàyn ə tìntə, vəghəŋ zhɨ kətsi kènkə layn ə saŋlə. ²⁴ Wyè ghom ghèn dìʼ alə̀ mà tə sə ghʉ tò la ghə̀ bwenə vì.’ Vəwenə mù zìtə̀ sə zhɨ saŋlə.

²⁵ “Kənyʉ̀ a kèn nlyɨ̀ kəshi, wàyn wen to diʼ a sɨm. Ghə̀ sə pfwo boʼsə vi à vəwenə chʉ̀ ngə̀ŋ ə zhʉ ando və zhɨmə ndzàŋsə bè bʉʼ fo. ²⁶ Ghə̀ dzàŋ wàyndyə shyèʼ tsen ə bèm à wen la à chò ghò a chʉ̀ ngə̀ŋ lo? ²⁷ Ghə̀ gàʼ à wen la, ‘A bwenə nvì lèmə̀ wù. Tìʼ wù mbvaʼ kəzoʼ kə nyàm à wen byiʼàndo ghə̀ bwènə̀ li nvì diʼ tò to.’ ²⁸ Wàyn to ayi fwisə tin no nànto ə tyen la yi ko kwen a chʉ ngə̀ŋ. Tìʼ wen fʉ̀ ə dyʉ̀ sènsə wen. ²⁹ Ghə̀ gàʼ à tìʼ wen la, ‘Yen la mà shyèʼè li à wù ngʉʼsə shə̀ʼ lo, kènla ma gàʼà kənyʉ̀, kènla ma taŋmə. Wù nko təmə ku tè no wye byi la mà bvaʼ yo viʼi ndoŋsə mò pfiʼ.’ ³⁰ Alì wàyn wù ghèn sə dyʉ̀ vì tò vì, mu ghə̀ tə lyɨ̀ ko wu ndyʉ̀ mbyɨsə wenə və akwàlà, wu boŋsə bvaʼ mpfi kəzoʼ kə nyàm à wen! ³¹ Tìʼ wen mù gàʼ à wen la, ‘Wù ke ŋwʉʼ tò yo wu no məzhʉ̀ tsèm a wàyn ghom, gaʼa kò no mə ghò ghom diʼ a kiʼ wù lo? ³² Kə yì boŋ la mà nè kəzhɨ kə ghoʼkə kèn byiʼàndo, kə tə̀ sə kə̀ʼə̀ la lèmə̀ wù ghèn tə pfʉ, alì ghə̀ sə diʼ a shə̀ luwen diʼ tò no to. Mà tə sə diʼ mu mà ghʉli la ghə̀ leli alì ghə̀ bwènə̀ vi. Wu lè gàʼ a vəghəŋ ko yi ndiʼ saŋlə a?’”

Tofə wù shwèʼ

¹ Yesò bè mò fətitì fə tsenfə à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Wù ghoʼo tsen nlù kìʼ wù shwèʼ a ghə̀ nghʉ la ghə̀ ntùʼmə̀ nə̀ ghoʼ wen. Tʉʼ layn, viʼi gàʼ à wen la wìʼ ayi byɨsə̀ fo wen tò kədyàŋ. ² Wù ghoʼ ayi dzàŋ wen ə bèm à wen la, ‘Ma zhʉ la ghò byìʼì wù a? Diʼi à mò la, à kwen gho, à fʉ̀ ghò lo? Zhʉ kwʉʼli a wù à fʉ̀ fa shwèʼ.’ ³ Wù shwèʼ ayì mù sə kayntə la yi la nè gho ando tìʼ shwèʼ wen sə kəŋ ə shisə yi fa shwèʼ lə̀ lo. Yi ko kiʼ kədyòʼ ə nə̀ jèʼè tuŋə̀ shi a ko, kətʉ kyi be diʼi ə jèʼè loynə. ⁴ Ghə̀ bè bwènsə̀ gàʼ tò fa wen a ngə̀ŋ la, ‘Ma kɨli kənyʉ̀ a mà nè ndi və nè dzɨ̀m mò fa shwèʼ, ma nkiʼ ndoŋsə a sə a shisə̀ mò à vəwenə aloʼ.’ ⁵ Ghə̀ kwòʼtə̀ alì, mù dzàŋ tə viʼi vyi a və nkiʼ ko əlòʼ à tìʼ Shwèʼ wen, tò və mù və mù. Ghə̀ mbi vì, ghə̀ bèm à wen la wù kiʼ gho ə bwensə loʼ à tìʼ Shwèʼ mo a? ⁶ Ghə̀ gàʼ la, ‘Mà kiʼi kaŋ məzhiʼ ghɨ.’ Ghə̀ gàʼ à wen la, ghaʼ ŋwàʼlə̀ ghèn a və nyòʼtə ko tsu lə̀ ə ŋwʉʼmə ə zàŋsə nyòʼtə tsu la wù kiʼ əku tò kaŋ, məwum tayn. ⁷ Kənkùmtə̀ kə wìʼ kə vì, ghə̀ bèm a wen la wù kiʼ ku gho a? Ghə̀ gàʼ la, ‘Ma kiʼi ku mbò wit, ghɨ.’ Ghə̀ gàʼ la ghə̀ ghaʼ ŋwàʼlə̀ ə nyòʼtə tsu la ghə̀ diʼi bwènsə̀ lòʼ tò mbò məwum fwomə. ⁸ Tìʼ Shwèʼ nè yen ji yì a wù Shwèʼ wamə ndi shɨtə kənyʉ̀ kə wen tsu ə bwomsə wen a wen ji tof.” Yesò mù gàʼ la, “Viʼi mbyì venə tofə a jisə a vəwenə shìtə nyʉ̀ vəwenə tsu chò vunə bayn.

⁹ “Mà mù sə gàʼ à ghə̀ŋ la, ghə̀ŋ ne nè njùŋ nə̀ ko ghenə a ghə̀ ko lu faŋ ndi ghə̀ lù mè, ghə̀ŋ sə pfwo a loʼ faŋghə̀, və shisə ghə̀ŋ nə̀ avu à bò. ¹⁰ Wìʼ shìtə ghaʼ mənyʉ̀lə̀ mə tyetə mə, ghə̀ ghaʼ nyʉ̀ ghoʼkə və a ku à wen. Ghə̀ sətsèn dìʼ ke ghaʼ mənyʉ̀tə mə tyetə mə, wù ku kənyʉ̀ kə ghoʼkə, kò ghə̀ lə shɨ̀tə ghaʼ. ¹¹ Ghə̀ŋ le sətsen dìʼ ke kɨ tuʼmə nə̀ ghoʼ mbyì, à lə̀ ku ndo nkàyntə ghoʼ à ghə̀ŋ a? ¹² Kə sə chò wìʼ ə ghə̀ tuʼmə nə̀ kəfo kə wen kə a lu ku ndo kəfo kə wen la ghə̀ tuʼmə nə̀ kə wen kə a?

¹³ “Wìʼ ko zì ghə̀ ndiʼ wù shwèʼ viʼi və bò a zhʉ̀ mùʼ. Kə sətsèn ndiʼ alì, ghə̀ a baynə ghə̀ muʼ, alì kòŋ ghə̀ tsen; ko ngumlə̀ ghə̀ muʼ chasə ghə̀ tsen. Wù ko zì wu nshwèʼè à Nyìngòŋ bè shwèʼ ko tò fa zhʉ.”

Yesò ghàm viʼi Falàsi byìʼì nyʉ̀ ko

(Mat 11.12-13;5.31-32;Mak 10.11-12)

¹⁴ Viʼi Falàsi vətsen və zhʉ alì mù sə chəʼə Yesò byiʼ ando vəwenə nkòŋə̀ ko. ¹⁵ Yesò mù gàʼ à vəwenə la, “A diʼ ghə̀ŋ vyi a ghə̀ŋ jèʼè diʼì a viʼi la ghə̀ŋ diʼ viʼi və jùŋ və, ali Nyìngòŋ kɨ tətyɨm təŋtə. No ghò a viʼi kwòʼtə̀ lyɨ̀ la à diʼ no kəfo diʼ tò kəfo kə tsoʼməkə à Nyìngòŋ.

¹⁶ “Və nlù sə jèʼè a tyì soʼ Mosìs bè jèʼè à tyi ziʼi nshə̀ʼtə̀sə ghoʼkə sə əkuʼ zaʼa a tʉʼ Joyn wù ku àmù. Əzìtə̀ fa tʉʼ ayì, və mù sə shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋə kùmə̀ soʼ fòyn Nyìngòŋ, no məndo sə soynə tò soynə əkwen a kəshi kə fòyn na kèn. ¹⁷ Kə bwaʼmə kaŋ wenə nse cho alì kò la fəshinə fa soʼ Mosìs lu lè.

¹⁸ “No məndo a ghə̀ dzɨ̀mə̀ wì wen ə làm ghə̀ kədyàŋ, ghə̀ kwaʼali soʼ làm. No wulɨm ko a ghə̀ lamə wùwì a ghə̀ fʉ̀ lam, mu ghə̀ be kwaʼa soʼ lam.”

Lazalùs wenə wù ghoʼo

¹⁹ Ghə̀ gàʼ alì be shə̀ʼtə̀ fətitì fə tsenfə la, “Wù ghoʼo tsen nlù dìʼ, moʼò tò ndisə ko to ghə̀ bè zhɨ wenə wen tò mətsi tsèm. ²⁰ A ndiʼ alì, wu kəfem tsen be diʼ a və wen nə̀ Lazalùs, ghə̀ kiʼi tətsaʼa no tə ghoʼo à wen a wèn. Və nlù dyʉ̀ ghʉ wen a chʉ̀ kəbəŋ wu ghoʼo ghèn. ²¹ Ghə̀ jɨ̀mə̀ la ndo ku byəʼ fo vyi a və nè zhɨ a ngə̀ŋ wù ghoʼo yi, və sə fəŋkə̀ a nsè li à wen lo. Bʉsə bè nvì lo tətsaʼa tə wen tì. ²² Ghə̀ lù pfʉ, ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə lyɨ̀ wen ə dyʉ̀ ghʉ a mbyɨ̀ Ablaham. Wù ghoʼo ayì bè lu pfʉ, və bvɨ̀mə̀ wen. ²³ Ghə̀ a loʼ nə̀ mpfʉ̀ və nse sə yenə ngəʼ byɨ tsu, ə lù sə tsoʼsə ashɨ wen sə ki ə yen Ablaham no kəghaf nə̀ Lazalùs à wen a mbyɨ̀. ²⁴ Ghə̀ dzàŋ wen ə gàʼa la, ‘Ablaham, kusə nshinsə à mò a tìʼ ə tɨm Lazalùs ghə̀ chʉ̀ nyì kəvu wen a mu ə vì chì kəndòŋ kom kə tsu. Mà zhʉ əlɨ̀m toghə a tyì zhìʼ a shə̀.’ ²⁵ Ablaham gàʼ à wen la, ‘Wàyn, kə wù à lyèsə la wù nzhɨ njùŋ wù ando wù mbu tsi a mbyi, Lazalùs bè yenə ngəʼ wen. Luwen mù sə diʼ, ghə̀ zhɨ wenə wen a shə̀, wù bòŋsə zhʉ əlɨ̀m. ²⁶ Fa mpfen, kəfoyn kə ghoʼ kətsen kə diʼ a kə gə̀sə̀ vəghəŋ, wìʼ zì ghə̀ lu fà yès ashə ə dyàŋ ashə yi a ghə̀ŋ diʼ tsu lì, ka wìʼ zì ghə̀ lu fà ghə̀ŋ ashə ə dyàŋ vì ashə̀. Kò ghə̀ à kɨ dyàŋ.’ ²⁷ Wìʼ ayì gàʼ à Ablaham la, ‘Mà sènsə wù a tìʼ la ando kə sə dìʼ alə̀ la, wù bwènsə̀ tɨm Lazalùs a ngə̀ŋ tìʼ ghom, ²⁸ ghə̀ dyʉ̀ ə tyɨftə vəlèmə vwomə kùmə̀ kənyʉ̀ kènkə, ko vəwenə lù bè kwen a ngəʼ na ghèn. Vəwenə dìʼ tò, və tayn.’ ²⁹ Ablaham bwènsə̀ gàʼ à wen la, ‘Ghʉsə vəwenə zhʉtə nyʉ̀ vyi a Mosìs wenə nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkə sə nlù nyoʼ.’ ³⁰ Ghə̀ gàʼ à Ablaham la, ‘Jòʼ a Tìʼ, wìʼ sətsen bòŋsə lu fa loʼ və mpfʉ̀ və nsè ashə̀ ə bwènə̀ dyʉ̀ a vəwenə, vəwenə à kwitə tətyɨm tə vəwenə fa vəwenə mbyɨsə.’ ³¹ Ablaham mù gàʼ à wen la, ‘Vəwenə sətsèn faŋ kè zhʉ̀tə kənyʉ̀ kyì a Mosìs wenə nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkə sə nlù nyòʼ, kò vəwenə à zhʉ̀tə tə kənyʉ̀, a zhʉ a wìʼ yì bwènə̀ dyʉ̀ à vəwenə mu ghə̀ lù fa pfʉ.’”

Yesò shə̀ʼtə̀ jì a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nə̀ ntsi tsu

(Mat 18.6-7,21-22;Mak 9.42)

¹ Yesò gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Nyʉ̀ vyi a və nè viʼi ne mbyɨsə ko faŋ kè ndiʼ, alì ngəʼ ghoʼo diʼ à wìʼ yì a ghə̀ nè la viʼi yenə ngəʼ! ² Kə diʼi bòngsə̀ boŋ a wen la və tuŋ ti a wen a ŋwì, dyʉ̀ mòʼo wen a mu mə ghoʼomə̀ əchò la ghə̀ nè wàyn mùʼ fa ntìntìn ə vunə venə nè mbyɨ. ³ Ghə̀ŋ tsɨŋ tə wenə tyəŋtə.

“Lèmə̀ ghə̀ŋ nè mbyɨ a ghə̀ŋ, ghə̀ŋ ə kəŋkə̀ wen, ghə̀ sətsèn kwìtə tyɨm ə wen fa kənyʉ̀ kə byɨkə a kì, və lyèsə ku wen. ⁴ Ghə̀ nè nyʉ̀ byɨvə à wù no ghaynə ashə̀ʼ a kətsi, ghə̀ nè no zhʉ̀ ko, vì sensə wù la, ghə̀ ko be lu mwòm, wu lyèsə̀ ku wen.”

Əbyɨmə

⁵ Viʼi ntɨm vì gaʼa Bobo la, “Nè yès tuʼù kiʼi byɨmə a Nyìngòŋ!”

⁶ Bobo bwènsə̀ gaʼa vəwenə la, “A tuʼù kiʼi la ghə̀ŋ kiʼi byɨmə a ghə̀ diʼi to nə̀ əshɨ ngwaʼa mostàd, mu ghə̀ŋ zì ghə̀ŋ gaʼà fəkoʼ fe sykamayn fen fə la tsuʼmə kwen zhɨtə wenə wen a chì a mù fə be nè to lì.

⁷ “A lè dìʼ ndo a ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ zì gàʼ a wìʼ ghə̀ pfwo fa wen a sɨm ko fa ntsɨŋə byɨsə wen la ghə̀ zaŋsə vì ŋwʉʼʉ zhɨ a? ⁸ Gaʼa kò wu a bòŋsə gaʼa wen la ghə̀ kwitə ndisə wen pfè kəfo ku wù zhɨ bè kù kəfo wù nyʉ mibu nkàntə̀ wen zhɨ bè nyʉ̀? ⁹ Ghə̀ lè zì ghə̀ ku kəzòŋ a wù shə̀ʼ a yì byiʼ ando ghə̀ nè li tò kənyʉ̀ a ghə̀ yi gàʼa? ¹⁰ Kə diʼi ndiʼ tò a lì à ghə̀ŋ. Və sə tsèn ə ku shwèʼ, ghə̀ŋ shwèʼ mwètə̀, ghə̀ŋ ə ghʉ̀ la ghə̀ŋ diʼ tò viʼi shwèʼ, ghə̀ŋ nè tò shwèʼè yi a ghə̀ŋ kiʼi nè.”

Yesò ə̀ chʉʼ viʼi kənsòtə̀ wum

¹¹ Ando Yesò nlu sə dyʉ̀ a Jelusalèm ghə̀ cho fa ghomə nə̀ Sàmalìyà wenə Galìlì, ¹² Ghə̀ nè sə kwenə dyʉ̀ a ti ntə̀ʼ ə tsen a, viʼi kənsòtə̀ vətsenvə wum yenə wen ə tɨmə tò fa kəghaf ¹³ Ə zɨmə gaʼa wen la, “Yesò kusə nshinsə à yès a Tìʼ,”

¹⁴ Yesò yen vəwenə gàʼa la, “Ghə̀ŋ dyʉ̀, vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ yenə tsaʼa ghə̀ŋ.”

Vəwenə sə dyʉ̀ a ji və chʉʼ vəwenə. ¹⁵ Wìʼ mu fà vəwenə ntìntìn, a diʼ wù Sàmalìyà, nè yen no zhʉ kò la ghə̀ to li bwènə̀ sə ghoʼsə dyʉ̀ nə̀ Nyìngòŋ no gɨ to ¹⁶ Ghə̀ dyʉ̀ ne yen Yesò ə fəŋ a wen a shɨ achəʼ achəʼ ə ku kəzòŋ a wen. ¹⁷ Yesò mù bèm la, “Mà yi chʉʼ viʼi əwum, viʼi vətsenvə vyì abʉ̀muʼ ə dyʉ̀ fe a? ¹⁸ Kə lè dìʼ la no wìʼ fà vəwenə ntìntìn ko yi kwòʼtə̀ əbwenə vyi ku kəzòŋ be kuʼsə Nyìngòŋ, a bwen tò wù kətɨm ghèn mu lo?” ¹⁹ A ndo ghə̀ ngaʼà ali mù gaʼa wù Sàmalitàn ayì la, “Lu dyʉ̀ à wù kəshi. Əbyɨmə wu nè li wu nto.”

Mə vi soʼo fòyn Nyìngòŋ

(Mat 24.23-28,37-41)

²⁰ Viʼi Falàsi vətsenvə mu bèm a Yesò la, “Soʼo fòyn Nyìngòŋ lə vì a tʉʼ kò?”

Ghə̀ gàʼa vəwenə la, “Kəchʉtə kə tsen kə ko diʼ a kə lə dìʼ la soʼo fòyn Nyìngòŋ zìtə̀ li a mə̀ vì. ²¹ No wìʼ ko lə gàʼ la yen a, ghə̀ ghèn a ghə̀ sə vì kò ghə̀ yì, byìʼàndo soʼo fòyn wen diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn luwen lè.”

²² Ghə̀ mu bwènsə̀ gàʼ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la “Tʉʼ lə vyì a ghə̀ŋ lə shɨmtə la wàyn wìʼ yi ndiʼi ndiʼ wenə ghə̀ŋ alì, kò ndiʼ la ghə̀ŋ a yen. ²³ A lə ndiʼ a tʉʼ ayi, ə viʼi a gàʼ la, ‘Ghə̀ ghèn afàʼà, ghə̀ ghèn a shə̀!’ Kə ghə̀ŋ nè zhʉ, ko dyʉ̀ a kəshi kətsen. ²⁴ Əvì a Wàyn wìʼ lə nkə̀ʼə̀ ndə̀ŋndəŋ tò nə̀ əwʉ a ghə̀ lə mwànə̀, və yen ando ghə̀ baynə a təshə tə mbyì tə tsèm. ²⁵ Ghə̀ diʼi yenə ngəʼ a jisə, no sə ghoʼo viʼi mbyì luwen bè mò wen mimbu ənyʉ̀ venə əlyɨ kəshi. ²⁶ Wàyn Wìʼ nlù sə nvi, nyʉ̀ chò ando və ncho a tʉʼ Nuwà. ²⁷ Viʼi nzhɨ, nyʉ,lamə be ku vunə a lamə, əzaʼ fa kətsi Nuwà nkwen a kəbaŋ, kəkuŋ kə vì ə zhwilə viʼi vyì a və nfaŋə̀ no vətsèm. ²⁸ Nyʉ be lu chò a tʉʼ a Wàyn Wìʼ vì ando və nchò a tʉʼ Lòt. A ndiʼ a tʉʼ ayì, viʼi nzhɨ, nyʉ, zenə fo, bàʼlə fo, wye tuʼu fo, be bwòmə aloʼ. ²⁹ A ndiʼ a kətsi a Lòt nfʉ̀ fa Sodòm, Nyìngòŋ shʉ̀ʼ zhiʼ bènə̀ nguʼsə, sə fwi tò nə̀ məkàyn, fa kàŋ və shiʼi ə zhwilə viʼi vyì a Lòt nlù ə ghʉsə lì no vətsèm. ³⁰ A lè ando nyʉ lu ndìʼ a kətsi a Wàyn Wìʼ lu vì.

³¹ “Nyʉ̀ venə lə sə nchò, wìʼ ndiʼ a kətʉ kə ngə̀ŋ, kə ghə̀ be a shiʼi əlyɨ̀ fo fa tyì ngə̀ŋ. Wìʼ ndiʼ te sɨm, kə ghə̀ be a bwènə̀ pfwo a ngə̀ŋ. ³² Kə ghə̀ŋ a lyesə kənyʉ̀ a kə ncho nə̀ wì Lòt. ³³ No məndo a ghə̀ mwòmsə ə bwòŋsə̀ ngə̀ŋ kətʉ wen, ghə̀ a pfʉ, no məndo a ghə̀ à lè sàŋ kətʉ wen mu ghə̀ a bwòŋ. ³⁴ Mà gàʼa ghə̀ŋ la, a lə ndiʼ a nətʉʼ kətsi ayi, viʼi və bò lə nyoŋ a kwen, və vì lyɨ̀ wù muʼ ə moʼtə wutsen. ³⁵ Kyi lə mbvù kəbayn a ti, və bò, və vì ə lyɨ̀ ghə̀ muʼ ə moʼtə ghə̀ tsen.” Lyʉmə lu shyèʼè a sɨm və bò ə və vi lyɨ̀ wu muʼ ə moʼtə wutsen.

³⁷ Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen mù bèm à wen la, “Nyʉ̀ venə lu cho fe a Bobo?”

Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Kəfo kə pfʉ̀kə sətsen ndiʼ tè fe, ŋoŋò à kɨ, ə zhʉŋtə̀ tsu.”

Ngàyn wùwì mphʉ wenə kətʉ kə nsoʼsə kətsen kə

¹ Yesò bè mò tò mu ngàyn tsen à ndzɨ̀mtə̀ sə bàm wen ə ziʼi vəwenə la vəwenə diʼi jɨ̀mə̀ tò məzhʉ tsèm, kò ve lù bwaʼa. ² Ghə̀ gàʼ la, “Kətʉ kə nsoʼsə kətsen kə nlù dìʼ a ntə̀ʼ tsen, kò ghə̀ lə̀ fàynə Nyìngòŋ, kèn la ghə̀ lyɨ̀ la wìʼ diʼ kəfo. ³ Wùwì mphʉ tsen be diʼ ntə̀ʼ ayì, dyʉ̀ a ngə̀ŋ wìʼ ghèn tò mətʉʼ tsèm, gàʼà la, ‘Soʼo shi kətʉ kom fà viʼi kəbàyn mò.’ ⁴ Ghə̀ nè sə vì gàʼà, alì kətʉ kə nsoʼsə a kyì sə bʉʼsə tò bʉʼsə. A lu be bwènsə̀ kwòʼtə̀ tò wen la yì a tinə nsoʼ ayì, no tè ando yi ko fàyn Nyìngòŋ, kò yi lə lyɨ̀ la wìʼ diʼ kəfo, ⁵ à bwen alì, ghə̀ a vì a wen a ngə̀ŋ tò mətsi tsèm alə̀ nè la kə yì a kiʼi nzhʉtə.”

⁶ Bobo gàʼ alì ə mù gàʼ à ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen la, “Ghə̀ŋ zhʉtə kənyʉ̀ a soʼ nsoʼ byɨ ayì ngàʼ a! ⁷ A lè a zì a bòŋsə faŋ Nyìngòŋ ke zhʉ̀tə di viʼi wen a və di a wen nə̀nchwì nə̀ nəntʉʼʉ a? Ghə̀ lè zì ghə̀ mu bʉʼsə kətʉ kə wen tò bʉʼsə à vəwenə a? ⁸ Mà gàʼ à ghə̀ŋ la, Nyìngòŋ ko lə laʼtə ke soʼ ə ku nsoʼ vəwenə alì Wàyn Wìʼ le lu sə bwenə vì a nsè a shə̀, ə yen viʼi və bu byɨmə à Nyìngòŋ a?”

Ngàyn wù Falàsi wenə wù kənsè

⁹ Ghə̀ bè mò ngàyn tsen à vəwenə vətsenvə a vəwenə yenə tò təwen tə vəwenə la vəwenə diʼ viʼi jùŋ və kèn la viʼi vətsen və diʼ viʼi və jùŋ və. ¹⁰ “Viʼi vətsenvə və bò nluli kuʼ dyʉ̀ kwen a ngə̀ŋ Nyìngòŋ əjɨ̀m. Wù muʼ diʼ wù Falàsi, ghə̀ tsen diʼ wù tin kənsè. ¹¹ Wù Falàsi yì mù dyʉ̀ tɨmə wen nyɨŋ ə mù sə jɨ̀mə, gàʼà la, ‘Mà ku kəzòŋ kə̀ a Nyìngòŋ byiʼ ando ma ko diʼ a nə̀ viʼi vətsen vyi a və zàŋsə shi fo viʼi tò kədyàŋ, kò diʼ a nə̀ viʼi vyi a və kwàʼtə̀ təsoʼ, ko dzɨ̀mtə̀ kyi viʼi. Ma ko diʼ a nə̀ wù tinə̀ kənsè ghèn. ¹² Mà bamə chʉ̀ à ghayn à bò a woŋ mpfen, gə̀tə̀ fo vwomə shi wum, ma kù kə mùʼ à wù.’ ¹³ Wìʼ yì a ghə̀ tinə kənsè lì sə jɨ̀mə ti tò kəghaf, kò ghə̀ lə kòŋ əki kuʼsə nə̀ kaŋə ali ghə̀ ghʉ kəvu kə wen a wen kədʉʼ tò a nshinsə a nshinsə jɨ̀mə̀ gàʼà la, ‘Nyìngòŋ, kusə shinsə à mò, mà diʼ wù nyʉ̀ byɨvə!’ ¹⁴ Mà shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ la wìʼ a ghèn nlù sə pfwo zaʼa à wen ngə̀ŋ mu Nyìngòŋ tsəʼsəli mbyɨsə wen, ali kèn la ghə̀ tsəʼsəli mbyɨsə wu Falàsi yì. No məndo a ghə̀ kuʼsə wenə wen, Nyìngòŋ lu shiʼsə wen, alì no ndo a ghə̀ shiʼsə̀ wenə wen a nsè, Nyìngòŋ lu kuʼsə wen.”

Yesò mbwaʼsə vunə və bwaʼvə

(Mat 19.13-15;Mak 10.13-16)

¹⁵ Viʼi lyɨ̀ vunə və bwaʼvə vì nə̀ vəwenə a Yesò ndi ghə̀ mbwaʼsə vəwenə. Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen nè yen alì mù sə kəŋkə̀ viʼi a vyi. ¹⁶ Alì Yesò dzàŋ vunə a vyi ə gàʼ la,“Ghə̀ŋ kye vunə vəwenə vì à mò. Kə ghə̀ŋ be tàm vəwenə byìʼì soʼ fòyn Nyìngòŋ kiʼ viʼi a nə̀ vəwenə. ¹⁷ Mà gàʼ à ghə̀ŋ nəmwèʼè la, No ndò a ghə̀ fàŋ shisə soʼ fòyn Nyìngòŋ tò nə̀ wàyn bwaʼ, kò ghə̀ lù kwèn a kəshi kə fòyn a kèn.”

Wu ghoʼo tsen bèm kənyʉ̀ à Yesò

(Mat 19.16-30;Mak 10.17-31)

¹⁸ Kətʉ kə və Jus kə tsenkə mù bèm à Yesò la, “Ndìʼsə̀ jùŋə, mà lè zì mà nè no ghò ndi lu kiʼi bwòŋ a ghə̀ a fàŋ tò ghayn mùʼ a?”

¹⁹ Yesò bèm à wen la, “Byìʼì ghò a wù dzàŋ mò la wù jùŋ a? No wù jùŋ muʼ ko diʼ əchò tò Nyìngòŋ. ²⁰ Wù kɨ təsoʼ tèntə a tə gàʼà la, ‘Kə wìʼ à tsi nə̀ wì wìʼ ko wenə lɨm wìʼ, kə wìʼ à zhwi wìʼ, kə wìʼ a tsoŋ, kə wìʼ à tɨmə a bàm wìʼ a ghə̀ zhò ndzɨ̀ŋsə byìʼì wutsen, ngumlə̀ tìʼ wù nə̀ lì wù.’”

²¹ Kətʉ kyì mù gàʼ à wen la, “Mà ghʉli təsoʼ tèntə no tə tsèm no fa tyetə.”

²² Yesò zhʉ alì ə gàʼ à wen la, “Wù bù kiʼi kənyʉ̀ kə mùʼ ənè, dyʉ̀ ə baʼlə fo vyə tsèm ə ku ko yi a viʼi kəmfem ndi lu kiʼi ghoʼo wu a kàŋ. Wù nè ne alì, wu vi ə dzɨ̀mtə̀ mò.” ²³ Kətʉ a kyì nè zhʉ kənyʉ̀ na kèn, kə nè, ghə̀ sə̀ diʼ tò nshinsə a nshinsə byìʼì ghə̀ ndiʼi no wù ghoʼo.

²⁴ Yesò ki wen mù gàʼa la, “Kə to no nə̀ nànto à viʼi və ghoʼkə və vəwenə kwen a kəshi kə soʼ fòyn Nyìngòŋ! ²⁵ Kə bwaʼmə à fəbyèʼè fo fə chò fa kəbʉ̀ʼ kə nsoʼ cho la wù ghoʼo kwen a kəshi kə soʼ fòyn Nyìngòŋ.”

²⁶ Viʼi vyì a və nzhʉ gàʼ wen mù bèm à wen la, “Kə lè tsèn ndiʼ ali, à lù bwòŋ ndo?”

²⁷ Ghə̀ gàʼ a vəwenə la, “Kənyʉ̀ a wìʼ zì kò ghə̀ lə̀ nè kə bwaʼmə à Nyìngòŋ ghə̀ nè.”

²⁸ Bità gàʼ à wen la, gaʼa kò wù yenli la yes moʼtəli məbəŋ myesə sə dzɨ̀mtə wù lo?.

²⁹ Yesò bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ma gàʼà ghə̀ŋ nəmwèʼè la, no wìʼ ko diʼ a ghə̀ sətsèn moʼtə kəbəŋ kə wen, kò wì wen, kò lèmə̀ wen, kò tìʼ wen nə̀ lì wen, kò vunə wen byìʼì kənyʉ̀ kə fòyn Nyìngòŋ, ³⁰ ke Nyìngòŋ kwʉʼsə ghoʼo wen a nsè a shə̀, ə ghə̀ bè kiʼ bwòŋ a ghə̀ lə faŋ tò ghayn mùʼ.”

Yesò bè kùmtə̀ a ndiʼ à ghayn taʼ la pfʉ wen sə̀ boʼsə vi

(Mat 20.17-19;Mak 10.32-34)

³¹ Yesò lyɨ̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen, njʉ̀sə̀ bò ə gàʼ à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kɨ la vəghəŋ kuʼ dyʉ̀ a Jelusalèm luwen, no ghò a nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkə sə diʼ mu sə nyoʼli kùmə̀ Wàyn Wìʼ diʼ kwʉʼ. ³² Və ne ku wen a tɨmə, ə və chəʼə wen, nè nyʉ diʼsə kətʉ, bè chʉ̀lə mənte a wenə wèn. ³³ Və nè ghòm wen bè zhwi wen, à sə ndiʼ a bamə mətsi ntaʼ, ghə̀ bwòŋ fa pfʉ.”

³⁴ Ghə̀ ngaʼà lì kò viʼi ntɨm wen vi lò, kɨ kənyʉ̀ a ghə̀ gàʼà kəwen kə, byiʼ ando tof yi a ghə̀ ndiʼì a ntìntìn kənyʉ̀ a kì ndìʼ mu və lyomtə̀ li fà vəwenə.

Yesò chʉʼ wù kənshɨ̀f

(Mat 20.29-34;Mak 10.46-52)

³⁵ Yesò mu nè sə boʼsə dyʉ̀ a Jèlikò, yèn wù kənshɨ̀f tsen ghə̀ ŋwʉʼ a wenə ji, lonə. ³⁶ Ghə̀ zhʉ tò ando nòynə viʼi chò ghə̀ bèm la, à cho ghò?

³⁷ Və gàʼa wen la à chò Yesò, wù Nazalèt.

³⁸ Ghə̀ zɨmə gàʼ la, “Yesò, Wyè Fòyn Devìt, kusə shɨnsə à mo!”

³⁹ Viʼi vyi a və njèʼè dyʉ̀ fa mbì kənkə wen gàʼa la kə ghə̀ ba gàʼ. Ghə̀ bòŋsə̀ zɨmə dyʉ̀ tò nə̀ mbì, la, “Wàyn Fòyn Devìt, kusə shɨnsə a mò!”

⁴⁰ Yesò tɨmə gàʼ la və lyɨ̀ wen vì nə̀ wen a yì. Və ne nvi boʼsə nə̀ wen, Yesò bèm a wen la, ⁴¹ “Wù kəŋ la mà nè ghò à wù a?”

Wì a bwènsə̀ gàʼ la, “Bobo, ne mà bwènsə̀ yenə shi!”

⁴² Yesò mù gàʼa wen la, “N-yenə shi əbyɨmə wu ne li wu nto.”

⁴³ No a zhʉ̀ kò, ghə̀ bwènsə̀ sə yenə shi, lu sə dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ nə̀ wen, kuʼsə dyʉ̀ nə̀ Nyìngòŋ. No mə ndò a ghə̀ yenə kənyʉ̀ a kə chò sə boŋ kuʼsə Nyìngòŋ.

Yesò wenə Zàkyòs

¹ Yesò kwen a Jèlikò sə chò fa tsu. ² Wùtsen ndiʼ a ntə̀ʼ ayì, və dzàŋ wen nə̀ Zàkyòs, Ghə̀ ndiʼ kətʉ kə viʼi vyì a və tinə kənsè, be diʼ wu ghoʼo. ³ Ghə̀ kəŋ əyen la Yesò diʼ ndo lo, sə̀ gho əyen byiʼ ando viʼi nghoʼo, ghə̀ be temsə̀. ⁴ Ghə̀ nyɨŋ dyʉ̀ ambì ə kuʼ a kwi fəkòʼ ndi Yesò ne sə nchò ghə̀ yenə wen byìʼe Yesò ndiʼì chò fa ji ayì. ⁵ Yesò ne vì zaʼa tsu ə ki kuʼsə a kwi fəkoʼ ayì ə gàʼ à wen la,“Zàkyòs, zàŋsə shiʼì vì byìʼe ma dìʼì tsi a wu ngə̀ŋ layn.”

⁶ Ghə̀ zàŋsə̀ shiʼi lyɨ̀ Yesò nə̀ saŋlə ghə̀ ə dyʉ̀ wenə wen à wen ngə̀ŋ. ⁷ Viʼi yen sə dèmkə̀ gàʼ à la, “Ghə̀ dyʉ̀ sə̀ diʼ wù ghàyn a wen a ngə̀ŋ wù nè nyʉ̀ byɨvə.”

⁸ Zàkyòs lù tɨmə ə gàʼ à Bobo la, “Zhʉtə a, Bobo, mà a gə̀ fo no tsèm a ma kiʼi a kə̀ ntìntìn ə ku viʼi kəmfem. A be sə tsèn ndiʼ la ma nshi li kəfo kə wìʼ kəmùʼ a kədyòʼ mà bwènsə̀ ku kàʼ à wen.”

⁹ Yesò gàʼ à wen la, “Viʼi ngə̀ŋ a shə̀ bwoŋ li layn byiʼàndo nkàyntə̀ wen bè diʼ tò wàyn Ablaham. ¹⁰ Wàyn Wìʼ nvi ə kəŋ viʼi vyì a və lè li əbwòŋsə̀ vəwenə.”

Ngàyn kùmə̀ ko

(Mat 25.14-30)

¹¹ Ando viʼi mbu zhʉtə gaʼa Yesò a ghenə̀, ghə̀ be mò ngàyn tsen à vəwenə byiʼ ando ghə̀ sə boʼsə dyʉ̀ a Jelusalèm, vəwenə kwòʼtə̀ la Nyìngòŋ zìtə̀ soʼo fòyn wen tò a zhʉ a ghèn. ¹² Yesò mò ngàyn ayi la, “Wyè ntuʼ tsen nlù li dyʉ̀ a loʼ tsen ghə̀ no kəghaf ədyʉ̀ shi àdyoʼ fa tsu ə bwènə̀ vì soʼo shə loʼ vəwenə, ¹³ Ghə̀ dzàŋtə̀ viʼi shyèʼ wen wum ə gə̀tə̀ nkam nkam à vəwenə ə gàʼ la vəwenə nè mbaʼlə̀ tsu əyen la vəwenə a se gho lo əzaʼa fa tʉʼ a ghə̀ lu bwènə̀ vì. ¹⁴ A ndiʼ ali, viʼi shə̀ loʼ a vyi bàynə̀ wen ə tɨm viʼi la və dyʉ̀ a kəshi a ghə̀ dyʉ̀ tsu ə gàʼ la vəwenə ko kòŋ la ghə̀ soʼ vəwenə.

¹⁵ “Ghə̀ dyʉ̀ və ku adyòʼ a wen la ghə̀ vì ə soʼ viʼi wen, ghə̀ mù bwènə̀ vì ə dzàŋtə viʼi shwèʼ wen vyì a ghə̀ nku ko à vəwenə li, əzhʉ la vəwenə tə zhʉsə ə baʼlə, ə se gho lo. ¹⁶ Ghə̀ mbì vì ə gàʼ la, ‘Tìʼ, nkam yi mùʼ seli nkamsə wum.’ ¹⁷ Ghə̀ gàʼ à wù shwèʼ ayi la, ‘Wu ne li nkàyn! Wù diʼ wù shwèʼ jùŋə̀! Wu ne soʼo ntə̀ʼsə wum byiʼ ando ma yenli la wu kɨli ətùʼmə̀ nə̀ məfotə mə tyetə mə.’ ¹⁸ Kənkùmtə̀ kə wù shwèʼ vi ə gàʼ la, ‘Tìʼ, nkam yi mùʼ seli, nkamsə tàyn.’ ¹⁹ Ghə̀ bwènsə̀ gàʼ à wen la, ‘Wu a soʼo ntə̀ʼsə tàyn.’ ²⁰ Ghə̀ tsen vì ə gàʼ la, ‘Tìʼ, à lè nkam wù yi a mà tə kwìʼtə ə ghʉ kəbàs kə ndisə, ²¹ byiʼ ando mà tə nfàynə̀ wù. Wu diʼ alə̀ fàynsə, kɨ əlyɨ̀ kəfo a wù ko tə ghʉ, be kɨ əpfì ken la wu tə wye.’ ²² Wyè ntuʼ ayì gàʼ à wen la, ‘Ma soʼo wù tò a ji a wu gàʼà fa tsu, wu diʼ no wù shwèʼ byɨ! Wu ke kɨ la ma fàynsə, lyɨ̀ kèn la mà tə ghʉ, be pfi kenla mà tə wye, ²³ à nè ghò la kə wù ghʉ ko ghomə a ngə̀ŋ ko, ndi mà ne sə vì lyɨ̀, ə lyɨ̀ boʼsə wenə se a?’ ²⁴ Ghə̀ mù gàʼ à viʼi vyì a və nti boʼsə tsu la, ‘Ghə̀ŋ shi nkam yì fa wen ə kwʉʼsə̀ à wìʼ yì a ghə̀ kiʼì nkamsə wum lì.’ ²⁵ Vəwenə bèm a wen la, ‘Və be kwʉʼsə tò à wen a tìʼ mu ghə̀ sə̀ kiʼi nkamsə wum?’ ²⁶ Ghə̀ bwènsə̀ gàʼ la, ‘No ndo a kiʼi və a ku ə kwùʼsə̀ a wen, à be gho no ndo, və à myètə̀ shi tè kətyeftə kì a ghə̀ ki lì. ²⁷ A nə̀ viʼi kəbàyn mò a və ko tə kòŋ la və ku adyòʼ la mà nsoʼo vəwenə lə, ghə̀ŋ vì ə zhwi vəwenə tò a mò ashɨ a shə̀.’”

Məkwen ə Yesò a Jelusalèm a nə̀ fòyn

(Mat 21.1-11;Mak 11.1-11;Jon 12.12-19)

²⁸ Yesò ngàʼa alì mù lù sə kuʼ dyʉ̀ a Jelusalèm a mbì. ²⁹ Ando dyʉ̀ boʼsə a ntə̀ʼsə shì a və ndzàŋ nə̀ Bephag bènə̀ Betanì, a pfen a və ndzàŋ nə̀ Olìf ə tɨm ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə bò gaʼa vəwenə la, ³⁰ “Ghə̀ŋ kwen dyʉ̀ tyì ntə̀ʼ ghèn à ghə̀ŋ ashɨ lə, ghə̀ŋ ne sə kwenə dyʉ̀ yen wàyn jàkas a və chuŋə̀, kenla wìʼ ntəmə kuʼ a yì a kətʉ, ghə̀ŋ zàs ə vì nə̀ wen a shə̀. ³¹ Ghə̀ŋ ne sə zàsə̀, tsèn wìʼ bèm la ghə̀ŋ zàsə̀ ənè gho tsu lo? Ghə̀ŋ gàʼa wen la, ‘Bobo kiʼi kənyʉ̀ ənè nə̀ wen lo.’”

³² Viʼi vyì a ghə̀ tɨmə li lù dyʉ̀ ə yen jàkas yì ando ghə̀ yi gàʼ. ³³ Vəwenə dyʉ̀ sə zàytə̀ jàkas ayì, viʼi a və nkiʼi jàkas ayi bèm à vəwenə la, “Byìʼì ghò a ghə̀ŋ zàytə̀ jàkas ghèn a?” ³⁴ Vəwenə gàʼ la, “Bobo kiʼi kənyʉ̀ ənè nə̀ wen.” ³⁵ Vəwenə gàʼ alì ə lyɨ̀ jàkas ayì ə vì nə̀ wen a Yesò ə làfsə wen, ə kuʼsə Yesò à yi kətʉ. ³⁶ Yesò ne sə njèʼè a kwi jàkas ayì, viʼi tsuʼtə ndisə vəwenə ə moʼo dyʉ̀ a ji, ghə̀ tuʼu chò fà yi a kətʉ.

³⁷ Ghə̀ nè boʼsə a Jelusalèm mù sə shiʼi fa ji a ghə̀ shiʼi fa wye pfen Olìf, nòyn ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen no sətsèm, sə saŋlə kuʼsə Nyìngòŋ a gɨsə tosə byìʼì nyʉ̀ kaynə və vyi a vəwenə diʼ mu və yen li. ³⁸ La, “Mbwaʼmə à fòyn yi a ghə̀ vì a zhìʼ Bobo. Mbwaʼmə ndiʼ a kàŋ. Nyìngòŋ nkiʼ kuʼsə ghoʼghə a kəshi yì a kə ŋaŋtə̀li nkwʉʼ!”

³⁹ Və Falàsi vətsen və a və njèʼè tò tyì nòyn ayì mù gàʼ à Yesò la, “Chiʼi ndzɨ̀mtə̀sə bàm wù sènsə a ndìʼsə̀.”

⁴⁰ Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “Vəwenə sə tsèn chɨmə tè chɨmə, nguʼsə a nkuʼsə Nyìngòŋ a ghèn.”

⁴¹ Ghə̀ ne sə boʼsə dyʉ̀ ntə̀ʼ Jelusalèm ə kyi dyʉ̀sə̀ nə̀ ntə̀ʼ ayì, nshinsə ku wen, ghə̀ dì, ⁴² ə gàʼ la, “Ndò ku la mo ghə̀ŋ, viʼi Jelusalèm kɨli kənyʉ̀ kyì a kə vì nə̀ mbwaʼmə layn a, luwen ghə̀ŋ zì kò ghə̀ŋ lə yen! ⁴³ Mətsi mə byɨmə sə boʼsə vì à ghə̀ŋ. Viʼi kəbàyn ghə̀ŋ nè kwìʼ mbàyn, ghə̀ nyɨŋ kaʼ ghə̀ŋ ə shwin ghə̀ŋ tò məshə̀ tsèm, ken ghə̀ŋ. ⁴⁴ Vəwenə lu tsə̀ʼsə ghə̀ŋ no vətsèm boʼsə nə̀ vunə vəŋə. Ngùʼ ko lə faŋ a kətʉ ghə̀ tsen a shə̀ byiʼ ando ghə̀ŋ nko nkɨ zhʉ yi a Nyìngòŋ nvì əbwàʼsə ghə̀ŋ.”

Yesò kwen a ngə̀ŋ Nyìngòŋ

(Mat 21.12-17;Mak 11.15-19;Jon 2.13-22)

⁴⁵ Yesò dyʉ̀ kwen a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo ə dzɨ̀mə̀ viʼi vyì a və nə̀ baʼlə fo tsu, ⁴⁶ gàʼ à vəwenə la, “Və nyoʼ li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, ‘Ngə̀ŋ ghom lu ndiʼ ngə̀ŋ jɨ̀m’ alì ghə̀ŋ kaʼsə a sə diʼ kəshi kə vətsoŋ.”

⁴⁷ Yesò zìtə̀ mù sə zhʉsə ziʼi a ngə̀ŋ Nyìngòŋ tò mətsi tsèm. Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ nə̀ ndìʼsə̀ sə təsoʼ bènə̀ vəchəʼ və loʼ mù sə kəŋ jì əzhwi wen, ⁴⁸ alì kò vəwenə lu yen kənyʉ̀ əcho fa yi a bàm byiʼ ando viʼi nko kòŋ əshwè kənyʉ̀ kə muʼ fà wen ziʼi.

Tʉtʉ viʼi Islel bèm əkɨ kəshi a Yesò lyɨ adyòʼ wen fa tsu

(Mat 21.23-27;Mak 11.27-33)

¹ Tʉʼ nlayn kətsi kətsenkə, Yesò sə ziʼi viʼi a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, shəʼtə̀ ntɨm jùŋ à vəwenə. Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ nə̀ ndìʼsə̀ sə təsoʼ, bènə̀ vəchəʼ vì ² ə bèm à wen la, “Shəʼtə̀ à yès la wù nè nyʉ̀ venə nə̀ adyòʼ mu ghə̀ lù fafe a? A ku ndo nku adyòʼ a ghenə à wù a?”

³ Ghə̀ bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la, “Ma boŋ bèm kənyʉ̀ à ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ shəʼtə̀ à mò la, ⁴ à lù ku Nyìngòŋ ku adyòʼ a Joyn la ghə̀ nè nku mu à viʼi mu, à nkù viʼi lo?”

⁵ Vəwenə sə̀ kayntə kənyʉ̀ a kyì à vəwenə a ntìntìn gàʼa la, “Vəghəŋ sətsèn gàʼ la, ‘A nku Nyìngòŋ ku adyòʼ a wen,’ ghə̀ à bèm la, ‘Ghə̀ŋ be faŋ kè byɨmə kənyʉ̀ a ghə̀ ngàʼà byìʼì ghò?’ ⁶ Vəghəŋ sətsèn gàʼ la, ‘A nku viʼi ku adyòʼ à wen,’ viʼi vətsèm à tem ə zhwilə vəghəŋ nə̀ ngùʼsə byiʼ ando vəwenə nkɨ la Joyn ndiʼi nshə̀ʼtə̀ ghoʼo.” ⁷ Ando vəwenə nkwòʼtə̀ alì, mù gàʼ la yès ko ki kəshi a kə nlù fa tsu.

⁸ Yesò mù gàʼ à vəwenə la, “No nkàyntə mò lì ko shə̀ʼtə̀ kəshi a adyòʼ lu fa tsu sə nè nyʉ̀ a venə.”

Yesò mò ngàyn, ghə̀ ghaʼ tʉtʉ no vətsèm

(Mat 21.33-46;Mak 12.1-12)

⁹ Ando ghə̀ ngaʼà alì bè mò ngàyn tsen à vəwenə la, “Wutsen nlu boʼ sɨm lamsə lwi wen, ə ku a viʼi la və shyèʼ, ə gə̀tə̀ ku wen nə̀ fo a və fʉ̀ fa tsu. Mù lù ə dyʉ̀ a loʼ tsen ghə̀ no kəghaf. ¹⁰ Zhʉ kwʉ̀ʼ, və kwòŋ; ghə̀ tɨm wù shyèʼ wen tsen la ghə̀ dyʉ̀ ə gàʼ viʼi vyì a ghə̀ ku sɨm lamsə ayì à vəwenə la vəwenə ku və lamsə̀ vətsen və à wen lo. Viʼi a vyi ghaʼ wù shyèʼ ayì ə ghòm ə dzɨ̀mə̀ wen, ghə̀ bwènə̀ pfwo tò nə̀ avu ə zɨm ghə̀. ¹¹ Ghə̀ be tɨm wù shyèʼ tsen, vəwenə bè ghòm wen tò ghòmə be nyàblə̀ nə̀ wen ndi dìʼsə kətʉ kə wen ə dzɨ̀mə̀ wen ghə̀ bè pfwo tò nə̀ avu zɨm ghə̀. ¹² Ghə̀ be tɨm ghə̀ muʼ a ndiʼ viʼi shyèʼ və taʼ, vəwenə ghòmə lyomsə wen ə ten shìsə wen fa sɨm ayì. ¹³ Tì sɨm ayi kwòʼtə̀ no kənyʉ̀ a ghə̀ zì ghə̀ ne ə gàʼ tò a wen tyɨm la, ‘Ma tɨm wàyn kòŋ mò, zhʉ tsen ghə̀ vəwenə à fàyn wen.’ ¹⁴ Wàyn wen ayì dyʉ̀, vəwenə yen wen ə gàʼ la, ‘Ghèn diʼ njɨ̀ngə̀ŋ tìʼ sɨm ghèn. Vəghəŋ ghaʼ wen ə zhwi ndi lyɨ̀ fo vyi a ghə̀ tə̀ diʼi lu kiʼi a ndiʼ və vəghəŋ.’ ¹⁵ Vəwenə gàʼ alì mù ghaʼ wen ə fʉ̀ nə̀ wen fa sɨm ayì ə dyʉ̀ zhwi.”

Yesò mù bèm à vəwenə la, “Ghə̀ŋ kwòʼtə̀ la, tì sɨm ayì zì ghə̀ ne no ghò nə̀ viʼi a venə a? ¹⁶ Ghə̀ à vì ə zhwilə viʼi a vyi no vətsèm ə lyɨ̀ sɨm ayì ə ku a viʼi kədyàŋ.”

Yesò ne myètə̀ ngàyn a ghèn, viʼi vyì zhʉtə alə̀ ə gàʼ la kə Nyìngòŋ lə̀ byɨmə wìʼ ne nki kənyʉ̀ kènkə a viʼi shyèʼ sɨm a vyì nlù mwòm lə̀.

¹⁷ Yesò ki vəwenə alə̀ mù bèm la, “Kəshi kə ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ kèn gàʼà la gho, kə gàʼà la:

‘Ngùʼ yì a viʼi kəmbwom tə̀ màʼà lì

kaʼsəli sə diʼ ngùʼ bʉ ngə̀ŋ’.

¹⁸ No məndo a ghə̀ kàŋtə a ngùʼ bʉ ngə̀ŋ a ghèn, ghə̀ à fə̀ŋ ə tyinkə a temə a temə, ngùʼ ayì fəŋ tə̀ a kətʉ, ndo ghə̀ a bvʉ̀sə̀ tò bvʉsə.”

Tʉtʉ vyi bèm kənyʉ̀ byìʼì lòʼo kənsè

(Mat 22.15-22;Mak 12.13-17)

¹⁹ Ndìʼsə̀ sə təsoʼ bènə̀ tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ kɨ la ghə̀ yi mò ngàyn yì byìʼì vəwenə mù sə kəŋ ji əghaʼ wen tò a zhʉ ayì ali vəwenə ə fàyn nə̀ ashɨ viʼi. ²⁰ Vəwenə mù ghʉ ashɨ à wen a wèn be lòʼ viʼi ə tɨm à wen a bàm la vəwenə wamə nè taʼ sə vəwenə diʼ viʼi və jùŋvə, ə bèmtə̀ nyʉ̀ a wen əzhʉ la ghə̀ ko gàʼ kənyʉ̀ ə və ghaʼ wen tsu ə ku à wìʼ a Luma a ghə̀ nsoʼ shə loʼ ayi. ²¹ Vəwenə gàʼ à wen la, “Yès kɨ la wù gàʼ à tò nəmwèʼè, be ziʼi tò nyʉ̀ vyi a diʼi tò nyʉ̀ nəmwèʼè, wù ko lyè la wìʼ chò wutsen, alì wù lutə̀ sù ziʼi tò təsoʼ tə Nyìngòŋ ando tə diʼì. ²² Soʼo lè byɨmə la yès lòʼ kənsè à fòyn ghoʼo a Luma mu ghə̀ ko byɨmə à?”

²³ No a zhʉ kò, Yesò kɨ tofə vəwenə mù gàʼ la, ²⁴ “Ghə̀ŋ dìʼ ko kəkas à mò lì.” Vəwenə dìʼ, ghə̀ bèm la, “A diʼ kəndemndem kəkə̀ʼ ndo tsu bənə̀ zhiʼi wen lə̀?”

Vəwenə bwènsə̀ gàʼ la, “A diʼ kə̀ʼ fòyn ghoʼo fa Lum nə̀ zhiʼi wen ə̀.”

²⁵ Yesò mù gàʼ la, “Kə ndiʼ alì, ghə̀ŋ nku fo fòyn tò à fòyn bè ku fo Nyìngòŋ tò à Nyìngòŋ.”

²⁶ Kə chò vəwenə byiʼàndo, vəwenə nko yen kənyʉ̀ əghaʼ wen tsu a ntìntìn viʼi. Təchʉ̀ tə vəwenə zɨm, vəwenə, chiʼ la kùʼ.

Viʼi Sadùsi bèm kənyʉ̀ kùmə̀ məlù fa pfʉ

(Mat 22.23-33;Mak 12.18-27)

²⁷ Viʼi Sadùsi vətsenvə vì a Yesò, a diʼ viʼi vyì a və ko byɨmə la wìʼ lə lù fa pfʉ, bèm a wen la, ²⁸ “Ndìʼsə̀, gàʼa kò Mosìs nlù nyòʼo à yès la, ‘Lèmə̀ wìʼ sətsèn pfʉ, kiʼ wùwì, a lì ke nkiʼ vunə, lèmə̀ wu pfʉ a yì à lyɨ̀ wùwì mphʉ ayì, wenə wen bwi vunə wu pfʉ ayì lo?’ ²⁹ Vəlèmə ndiʼi sòmbo, ghə̀ mbì lam wùwì ə pfʉ, kèn nə̀ wàyn. ³⁰ Bamə wen nyòŋsə̀ wùwì ayì be pfʉ mòʼtə̀ ken nə̀ wàyn. ³¹ Kənkùmtə̀ kə wen bè nyòŋsə̀ wùwì ayì be pfʉ ken nə̀ wàyn. Vəwenə no vətsèm lu nyòŋsə̀ wùwì ayì be pfʉ̀kə ken nə̀ wàyn. ³² Wùwì ayì bè nè kaʼà pfʉ. ³³ A le lu ndiʼ a kətsi a və lu fa pfʉ, wùwì a ghèn ndiʼ ghə̀ ndo, ando vəlèmə a vyi sòmbo lam li wen no vətsèm a?”

³⁴ Yesò gàʼ à vəwenə la, “Viʼi mbyi layn ə lamə, ³⁵ alì viʼi a və kwʉʼù li bwòŋ fa pfʉ a tʉʼ ayì, be zhɨ bwòŋ a ghə̀ faŋə a ghan mùʼ ko lu lam. ³⁶ Kə lə ndiʼ alì byiʼ ando vəwenə ko le be pfʉ. Vəwenə lə ndiʼ ndə̀ŋndəŋ to nə̀ ntsɨ̀ŋsə Nyìngòŋ, bè diʼ vunə Nyìngòŋ byiʼ ando vəwenə luli fa pfʉ. ³⁷ No bè Mosìs ndiʼi li la və bwòŋsə viʼi fa pfʉ a kəshi kə Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ kì a kə gàʼà kùmə̀ zhiʼ a ghə̀ mbolə̀ a toʼ. A ndiʼ a kəshi kə ŋwàʼlə̀ a ghèn ghə̀ dzàŋ Bobo nə̀ Nyìngòŋ yì a Ablaham nə̀ Izìk nə̀ Jàkob nlù sə̀ gumlə̀. ³⁸ Nyìngòŋ ko diʼ Nyìngòŋ viʼi və pfʉ̀və, a diʼ Nyìngòŋ viʼi a və diʼi və to byiʼ ando ghə̀ sətsèn ndiʼ Nyìngòŋ no mə ndo ayì, a ndiʼi to.”

³⁹ Yesò nè gàʼa mwètə̀, ndìʼsə̀ sə təsoʼ sətsensə gàʼ a wen la,“Ndìʼsə̀ wù gaʼà li a nkàyn.” ⁴⁰ Vəwenə gàʼa lì, kò no wìʼ mùʼ bè mwòmsə əbèm kənyʉ̀ a wen.

(Mat 22.41-46;Mak 12.35-37)

⁴¹ Ghə̀ mù bèm a vəwenə la, “Wìʼ lè zì ghə̀ gàʼ la Klistò dìʼ wàyn Devìt a? ⁴² Gaʼa ko nkàntə̀ Devìt ngàʼa a ŋwàʼlə̀ Salms la:

‘Bobo ngàʼa a Bobo ghom la,

Ŋwʉʼmə ashə̀ kwòŋ toghə mò

⁴³ Zaʼa fa zhʉ a mà nè viʼi kəbàyn nə̀ wù kwen a tyi soʼò wù.’

⁴⁴ A lè sətsèn ndiʼ mu Devìt ndzàŋ wen nə̀ Bobo, ghə̀ bè a ndiʼ wàyn Devìt a le lo?”

(Mat 23.1-36;Mak 12.38-40)

Yesò pfàntə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen byìʼì ndìʼsə̀ sə təsoʼ

⁴⁵ Yesò gàʼ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen a ji a viʼi vətsèm diʼi zhʉ la, ⁴⁶ “Ghə̀ŋ ntùʼmə̀ ghə̀ŋ və ndìʼsə̀ sə təsoʼ sensə. Vəwenə kòŋə njèʼè və dàlə və ghoʼkəvə, fʉ̀ dyʉ̀ a fàf ghoʼkə və ndi viʼi nyɨ vì toŋtə̀ vəwenə, dyʉ̀ aloʼ ntsèntə̀, Nyìngòŋ vəwenə kuʼ ŋwʉʼmə tò ambì, vəwenə be dyʉ̀ a shi kəzhɨ, vəwenə kòŋ əkuʼu ŋwʉʼʉ tò shi ŋaŋtə və. ⁴⁷ Vəwenə kòŋə lobtə kyì mpfʉ̀ ə shi, fo vəwenə no tsèm, wamə ə diʼ la vəwenə diʼ viʼi və jùŋvə, byìʼì ando vəwenə jɨ̀mə̀ lòtə̀. Nyìngòŋ lə ku ngəʼ byìʼì vəwenə.”

Kəku kə Wùwì mpfʉ̀

¹ Yesò mbu ndiʼ tò a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ne ki dyʉ̀sə̀ nə̀ kəshi kyì a və ku kəku tsu ə yen ando viʼi və ghoʼkə və moʼo kəku kə vəwenə a nkyè kəku. ² Ghə̀ be yen ando wùwì mpfʉ̀ femə tsen boŋ vì əku fəkotə fə wen. ³ Ghə̀ mù gàʼ la “Mà shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ nəmwèʼè la, wùwì mpfʉ̀ femə ghèn kuli kəfo kə chò kəku kə viʼi venə no vətsèm, ⁴ byiʼàndo vəwenə fàbtə̀ fàbtə̀ fa ko ghoʼo yi a vəwenə kiʼi ə vì əku, alì wùwì ghèn à wen a tyì kəmfem ken la ghə̀ kiʼi tè kəfo əzhɨ myetə ku fəkotə fə wen.”

Yesò gàʼ kùmə̀ ə bə̀ytə̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ

⁵ Viʼi nè mù sə ngàʼà kùmə̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ando və nshɨtə bwom nə̀ ngùʼsə, be gàʼà kùmə̀ fo jùŋ və a viʼi nku la və nyoʼ ngə̀ŋ Nyìngòŋ tsu. Yesò mù gàʼ la, ⁶ “Ghə̀ŋ yenə, kəbəŋ kenkə lə̀, zhʉ boʼsə vì a və a bèytə̀ aloʼ yi no a tsèm ko to ngùʼ a faŋ a kətʉ ghə̀ tsen.” ⁷ Vəwenə bèm à wen la,“Ndìʼsə̀, nyʉ̀ a venə lu lyɨ̀ kəshi ze? Kə lu sə zìtə̀ əchò kəchʉtə kyi kə ndiʼ ghò?” ⁸ Ghə̀ gàʼ la, “Ghə̀ŋ tùʼmə̀ la kə wìʼ lù lobtə ghə̀ŋ. Viʼi lu nvì no və ghoʼo diʼ la və vì à mò a zhiʼ. Gàʼà la, Ma diʼ no nkàyntə wen yi lə̀, be gàʼà la ‘Zhʉ kwʉʼli luwen!’ Ghə̀ŋ zhʉ alì kə wì à dzɨ̀mtə̀ vəwenə. ⁹ Ghə̀ŋ sətsèn zhʉ la təghoŋ tə sə̀ fʉ̀ bènə̀ la təsoyn tə sə fʉ̀, kə ghə̀ŋ à fàyn la kənsèsə̀ kə mbyi kə boʼsə li byiʼàndo nyʉ̀ a venə diʼi lyɨ̀ kəshi a mbì”. ¹⁰ Ando ghə̀ ngàʼà alì be gàʼ la “Təloʼ tə lu soynə tə̀ tsentə, təfòyn tə̀ soynə tə̀ tsen tə. ¹¹ Pfensə nlù shenkə, nse nə̀ʼə̀, jɨ̀ŋ be kù a shi a shi. Təkwaʼa a tə dyàŋə̀ bè fʉ̀, chwitə faynsə və a nfʉ̀ fa kaŋ baŋsə viʼi. ¹² Nyʉ̀ a venə lu sə nchò mu və ghaʼtəli ghə̀ŋ a loʼ ntsentə və Jus ə be wye ghə̀ŋ a mpfɨŋ. Və lu kyè ghə̀ŋ ə dyʉ̀ nə̀ ghə̀ŋ a shɨ təfòyn tə bènə̀ viʼi a və soʼ tò byìʼì mò. ¹³ Ghenə lu ndiʼ tʉʼ ə ghə̀ŋ shə̀ʼtə̀ ntɨm jùŋə ghom à vəwenə. ¹⁴ Ghə̀ŋ ghʉ à ghə̀ŋ tətyɨm la ghə̀ŋ ko lə zhuŋsə təwen təŋtə kwòʼtə̀ jì a ghə̀ŋ lu dyʉ̀ ə bwènsə̀ nyʉ̀ a və bèmtə̀ à ghə̀ŋ li, ¹⁵ byiʼàndo mà lu ku gàʼ a tof à ghə̀ŋ a wìʼ ko lə chò kò tènsə nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ gàʼà. ¹⁶ Vətiʼi vəŋə, vəlì vəŋə, və lèmə̀ vəŋə, viʼi ndoŋsə ghə̀ŋ bènə̀ viʼi loʼ ne ku ghə̀ŋ à viʼi kəbàyn ghə̀ŋ la və zhuŋsə ghə̀ŋ bè zhwilə ghə̀ŋ vətsenvə. ¹⁷ No viʼi vətsèm lu bàyn ghə̀ŋ byìʼì mò, ¹⁸ alì kò tè nyɨŋ muʼ a lè fà ghə̀ŋ a kətʉ. ¹⁹ Mətɨmə ghə̀ŋ a nkàyn a ghə̀ŋ a byɨmə lu nè ghə̀ŋ bwoŋ.”

Yesò gàʼ ando və lu byɨbsə Jelusalèm

²⁰ Tʉʼ a ghə̀ŋ lu yen vəsugyèʼ gɨ̀mə kaʼ nə̀ Jelusalèm, ghə̀ŋ kɨ la kətsi kə kwʉʼli və byɨbsə wen. ²¹ Ando kə a ndiʼ alì, no məndo a Judiyà nyɨŋ ə kuʼ a kwi pfensə, viʼi a və diʼi a tyì ntə̀ʼ diʼ fʉ̀kə̀, wìʼ ndiʼ kə ndiʼ a ntə̀ʼ kə ghə̀ be a bwènə̀ kwèn tsu. ²² A lè mù diʼ mətsi mù a Nyìngòŋ a ku ngəʼ a viʼi venə ndi nè la nyʉ̀ tsèm a və nyòʼò a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ və kwʉʼ. ²³ Mətsi a mì lu nfàynsə̀ nə̀ nkwoŋ à kì və gufkəvə bènə̀ vyi a bù kiʼi vunə və bwaʼ və. Zhuŋsə wèn lu ndiʼ a nse shə̀, alì ngəʼ ghoʼo ndiʼ à viʼi a venə. ²⁴ Və lu zhwilə vəwenə vətsen və nə̀ mənyi ə ghaʼtə vəwenə vətsen və ə dyʉ̀ ghʉ a kòs tò təshə tə mbyi tətsèm. A le ando və lu tsəʼsə Jelusalèm nə̀ aghʉ be nyàblə̀ nə̀ vəwenə əzaʼa fa zhʉ a zhʉ vəwenə ne kwʉ̀ʼ.

Yesò gàʼ byìʼì məvì Wàyn Wìʼ

²⁵ “Tʉʼ ayi ku kwʉʼ, chwitə dìʼ a chʉzhʉ, a sàŋ bènə̀ a mədzɨ̀ŋ. Mu mə ghoʼmə lu nəʼə bè fùʼù, vì nə̀ zhuŋsə a təloʼ tə mbyi. A tʉʼ ayì viʼi vətsèm kəŋ jì ə nyɨŋ. ²⁶ Viʼi lu nfəŋkə və sə pfʉ byìʼì fàyn, ando vəwenə lu nkə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a kə diʼ ne fʉ̀ a mbyi byiʼàndo fo vyi a və diʼi a kaŋ a diʼ nə̀ sàŋ bènə̀ mədzɨ̀ŋ lu shenkə. ²⁷ A bàm a tsu vəwenə yen wàyn wìʼ ghə̀ shiʼi a tyì mbòʼ kiʼ kədyòʼ nə̀ bayn ghoʼ ghə̀. ²⁸ Nyʉ̀ a venə sətsèn zìtə̀ əlyɨ̀ kəshi no a zhʉ̀ kò, ghə̀ŋ tsoʼsə tʉ vəŋə ə ki kaŋ byiʼàndo zhʉ sə̀ boʼsə vì a Nyìngòŋ a bwòŋsə ghə̀ŋ.” ²⁹ Yesò mù mò ngàyn ghèn à vəwenə gàʼ à la “Ghə̀ŋ kwòʼtə̀ byìʼì fəkòʼ fə kəbvèm benə nkòʼ mətsenə. ³⁰ Gaʼa kò təfʉ titə nə̀ zàʼà, no a zhʉ̀ kò a tə zìtə̀, ghə̀ŋ kɨ la byɨ̀ŋ sə chʉ̀. ³¹ Kə diʼ tò ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ŋ lu yen nyʉ̀ venə və lyɨ̀ kəshi. Ghə̀ŋ nè yen alì ghə̀ŋ kɨ la soʼo Nyìngòŋ sə̀ boʼsə. ³² Ma gàʼ à ghə̀ŋ nəmwèʼè la viʼi mbyi luwen ko zì və pfʉ mè ken la nyʉ̀ a venə choli no tsèm. ³³ Kaŋ wenə nse lu chò alì kò a ndiʼ la kənyʉ̀ kə a kwitə fa nyʉ̀ vyi a ma gàʼà. ³⁴ Ghə̀ŋ tuʼmə nə̀ tə wen təŋtə, bwen alì, ghə̀ŋ a lyɨ̀ kəzhɨ nə̀ məlyʉʼʉ̀ a ndiʼ shyèʼ ghə̀ŋə. Ko nyʉ̀ mbyi venə bʉʼ ashɨ ghə̀ŋə, kətsi kèn sə vì kò ghə̀ŋ lə kɨ. ³⁵ Kə le bvʉ̀tə vì tò vì à viʼi vətsèm a nse a shen. ³⁶ Ghə̀ŋ ŋwʉʼ no məzhʉ̀ tsèm bvʉ̀tə tò bvʉ̀tə be jɨ̀mə̀ la Nyìngòŋ ku kədyòʼ ghə̀ŋ cho fa tyì nyʉ̀ no tsèm a və lu nfʉ̀ tò nə̀ bwaʼmə ə tɨmə a kəshi kə nsoʼ ashɨ Wàyn Wìʼ.” ³⁷ Yesò nziʼi a ngə̀ŋ Nyìngòŋ a mətsi ayì tʉʼ ne jɨ ghə̀ pfwo kuʼ tsi a kwi pfen olìf. ³⁸ Tò nətʉʼ nətʉʼ viʼi vətsèm sə lu dyʉ̀ tsèntə̀ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ zhʉtə ziʼi wen.

Judàs byɨmə əbaʼlə Yesò

¹ Ando kətsi kəghoʼkə a və nzhɨ kəbayn kə məka kèn nə̀ fəshɨ̀ŋ fə tsu, mboʼsə̀ vì a və ndzàŋ nə̀ məzaʼsə̀, ² Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ Nyìngòŋ nkəŋ jisə ə nyeʼtə zhwi Yesò kò ndiʼi la viʼi a kɨ byèʼ ando vəwenə fàynə viʼi. ³ A zhʉ a ghèn Satan kwen a tyɨm Judàs a və ndzàŋ nə̀ Iskalìyòt a ndiʼi wu muʼ fa ntìntìn ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò shìʼsə njʉ̀sə̀ bò, ⁴ ghə̀ mù lù dyʉ̀ yen tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ tʉtʉ viʼi a və ntsɨ̀ŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ vəwenə mù tisə jì a ghə̀ a baʼlə Yesò a vəwenə. ⁵ Vəwenə ndiʼ nə̀ saŋlə ghoʼo ghə̀ ə ghʉ̀ wenə̀ vəwenə la vəwenə a ku ko a wen. ⁶ Judàs byɨmə kənyʉ̀ a kènkə bè mù zìtə̀ sə kəŋə jisə a ghə̀ a nè la və ghaʼ Yesò kò ndiʼ la nòyn viʼi diʼ.

Yesò baʼtə̀ əzhɨ fozhɨvə məzaʼsə wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen

⁷ Kətsi kə mù vì a və ndiʼi shyə byi njɨ̀ məzaʼsə tsu, ⁸ Yesò mù tɨm Bità wenə Joyn gaʼa la “ghə̀ŋ dyʉ̀ ə shɨ̀tə̀ fozhɨvə məzaʼasə vəghəŋ zhɨ.” ⁹ Vəwenə bwènsə̀ bèm a wen la “wu kəŋ la yès dyʉ̀ shɨ̀tə̀ fe?” ¹⁰ Ghə̀ bwènsə̀ gàʼ à vəwenə la “Ghə̀ŋ zhʉtə a!, zhʉ a ghə̀ŋ kwenli a Jelusalèm, ghə̀ŋ a yen wìʼ a ghə̀ byèʼè ntòyn a mù, ghə̀ŋ dzɨ̀mtə wen ə dyʉ̀ kwen a ngə̀ŋ a ghə̀ a kwen tsu; ¹¹ ə bèm à ti ngə̀ŋ ayì la ndìʼsə̀ bèm la tyì ngə̀ŋ viʼi ghayn yì ye a ghə̀ a zhɨ fozhɨvə məzaʼasə tsu wenə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen lo? ¹² Ghə̀ a dìʼ tyì ngə̀ŋ kàŋ ghoʼo à ghə̀ŋ mu və shɨ̀tə̀li ghʉ fo tsèm tsu. Ghə̀ŋ dyʉ̀ mbì ə shɨ̀tə̀ fozhɨvə vəghəŋ tsu.” ¹³ Vəwenə dyʉ̀ yen nyʉ̀ vyi no tsèm tò ando Yesò yì gàʼ à vəwenə. Vəwenə mù shɨ̀tə̀ fozhɨvə məzaʼasə vyi tsu. ¹⁴ Ando zhʉ nkwʉʼʉ̀ Yesò zhɨ fozhɨvə məzaʼsə̀, ghə̀ mù ŋwʉʼʉ a nse sə zhɨ wenə̀ viʼi ntɨm sə wen. ¹⁵ Yesò bè mù gàʼ à vəwenə la “Ma yi lutə sù kəŋ əzhɨ fozhɨvə məzaʼasə venə vəghəŋ mimbu sə zìtə̀ ə yenə ngəʼ. ¹⁶ Mà shə̀ʼtə̀ à ghə̀ŋ la ma ko lu be zhɨ fozhɨvə venə əzaʼa fa tʉʼ a soʼo fòyn Nyìngòŋ lu vì ə kwʉʼ.” ¹⁷ Ghə̀ bè mù lyɨ̀ ndoŋ ku kəzòŋ a Nyìngòŋ ə gàʼ la “Ghə̀ŋ ghaʼ ə nyʉ fa tsu no ghə̀ŋ vətsèm; ¹⁸ byìʼè mà shə̀ʼtə̀ à ghə̀ŋ la əzì fa layn ma ko be lu nyʉ məlyʉ̀ʼ əzaʼa fa kətsi a soʼo fòyn Nyìngòŋ lə vì kwʉʼ.” ¹⁹ Ghə̀ bè lyɨ̀ kə̀bayn ə ku kəzòŋ a Nyìngòŋ ə byəʼlə ə gə̀tə̀ a vəwenə gaʼà la “kènkə diʼi wenə ghomə a və ku byìʼì ghə̀ŋ, ghə̀ŋ ne nè kènkə kwòʼtə̀ mò.” ²⁰ Zhʉ a vəwenə myetə̀li zhɨ, ghə̀ bè gisə̀ lyɨ̀ ndoŋ yi bè ku kəzòŋ à Nyìngòŋ ə ku a vəwenə gaʼà la “Ndoŋ ghèn diʼ ndoŋ məkàyn mə mfimə̀ a Nyìngòŋ chiʼtə nə̀ mənlyuŋ mwomə a chʉtə byìʼì ghə̀ŋ; ²¹ Ghə̀ŋ zhʉtə a, wìʼ a ghə̀ baʼlə mo, zhɨ yo wen a kəshi a shə̀. ²² Wàyn wìʼ ne a pfʉ ando Nyìngòŋ yi ghʉ alì ngəʼ byɨ ne ndiʼ a wìʼ a ghə̀ baʼlə wen.” ²³ Vəwenə mù zìtə̀ sə bèmə̀ à vəwenə ntìntìn əkɨ wìʼ a ghə̀ a nè kənyʉ̀ a kènkə.

Kəgumə byiʼ wìʼ a ghə̀ a ndiʼ kətʉ

²⁴ Vəwenə bè zìtə̀ sə gùmə̀ à vəwenə a ntìntìn byìʼì wìʼ a ghə̀ ndiʼ kətʉ. ²⁵ Yesò gàʼ à vəwenə la “Təfòyn tə təloʼ tə mbi kiʼ adyòʼ zəʼtə̀ viʼi vəwenə alì kəŋ la və ndzàŋ vəwenə nə̀ ngyàmtə̀sə viʼi,” ²⁶ kə ko diʼ ndiʼ alì a ghə̀ŋ a ntìntìn byìʼè wu to a ghə̀ŋ ntìntìn diʼi bòŋsə diʼ tò nə̀ wu tyetə, kətʉ diʼ ndiʼ tò nə̀ wù shyèʼ. ²⁷ Kətʉ kə diʼ wìʼ a ghə̀ ŋwʉʼ a kəchiʼ zhɨ tò zhɨ mu à diʼ wìʼ a ghə̀ chòsə̀ fozhɨvə à wen lo,? A diʼ wìʼ yì a ghə̀ zhɨ tò zhɨ lì, alì ma diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn a nə̀ wìʼ a ghə̀ chòsə̀ fozhɨvə. ²⁸ “Ghə̀ŋ diʼ viʼi a ghə̀ŋ ghaʼli tətyɨm təŋtə ə sə diʼ vəghəŋ a mò tyì ngəʼsə. ²⁹ Ando tìʼ ghom nkuli soʼ fòyn a mò, a diʼ ndə̀ŋndəŋ jì a ma ku soʼ ayi a ghə̀ŋ, ³⁰ ndi ghə̀ŋ zhɨ bè nyʉ a mò kəchiʼ a mò soʼ fòyn, ghə̀ŋ be ne ŋwʉʼʉ a foyn ngwàʼsə Islel shìsə njʉ̀sə̀ bò.”

Yesò yen la Bità ne tyenə wen

³¹ Yesò mù dzàŋ Simon, la “Simon, Simon, Satan bèmə̀li əlyɨ̀ ghə̀ŋ ə səŋtə ghə̀ŋ tò nə̀ kə̀bayn, ³² alì ma jɨ̀məli a wù la kə byɨmə wù a fəŋ mè. Zhʉ a wù bwènsə̀li vi a mò wu tomsə vəlèmə̀ vyə”. ³³ Simon bwènsə̀ gàʼ à Yesò la “Bobo ma ghʉli la ma dyʉ̀ a mfɨŋ ə be pfʉ tò yowù.” ³⁴ Yesò bwènsə̀ gàʼ à Bità la “Ma shə̀ʼtə̀ a wu a Bità la mimbu nkə̀ʼ ne sə toŋ layn mu wù tyenli mò a ghayn la a taʼ.” ³⁵ Ghə̀ mù bè gàʼ à vəwenə la “A ndiʼ a tʉʼ a ma ntɨm ə ghə̀ŋ kèn nə̀ fəbònə fə we ko kò kəmbò kò gwʉsə, ghə̀ŋ be gholi kəfo?” Vəwenə bwènsə̀ gàʼ la “Yès nko gho no kəfo.” ³⁶ Ghə̀ mù gàʼ à vəwenə la, “luwèn wìʼ a ghə̀ kiʼi ko kò kəmbò, ghə̀ lyɨ̀. Wìʼ a ghə̀ ko kiʼ nyì, ghə̀ baʼlə dàlə wen ə zen. ³⁷ Ma gàʼ à ghə̀ŋ alə̀ la kənyʉ̀ a və nyoʼo li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la ‘Və nghʉ wen a kənyʉ̀ kə mùʼ wenə̀ viʼi nè nyʉ̀ byɨvə.’ Diʼi lyɨ̀ kəshi a mò luwèn, byìʼì la nyʉ̀ tsèm a və nyoʼo byìʼì mò sə̀ lyɨ̀ kəshi luwèn.” ³⁸ Ndzɨ̀mtə̀ bàm wen tsen mù bwènsə̀ gàʼ à wen la “Bobo yèn a, yès kiʼi nyisə̀ bò a shə̀.” Ghə̀ gàʼ à vəwenə la, “ghə̀ŋ kye alì.”

Yesò jɨ̀m a kwi pfen Olìf

³⁹ Yesò lu ə kuʼ a pfèn Olìf ando ghə̀ tə nè, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə boʼsə wen. ⁴⁰ A ndiʼ a zhʉ a vəwenə zaʼa kəshi ayì ghə̀ gaʼa vəwenə la “ghə̀ŋ jɨ̀m la kə mwòmsə̀ a vì a ghə̀ŋ.” ⁴¹ Ando ghə̀ gàʼ alì, ghə̀ lù fa vəwenə a mbyɨ̀ jèʼ tò kəghaf a və zì və temə nguʼ ghə̀ dyʉ̀ zaʼa, gwʉ̀ʼtə alwi wen a nse ə jɨ̀m la ⁴² “Tìʼ, a zhʉ a wu kòŋə wu shi ndoŋ ngəʼ ghèn fa mò, alì ne tò kyikə a wu kòŋə ka ne kyikə a ma kòŋə̀.” ⁴³ Ntsɨŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ shiʼi a wen fa kàŋ, ə ku kədyòʼ a wen. ⁴⁴ Yesò kwòʼtə̀ byìʼì zaf a ghə̀ ne a zhʉ,ghə̀ jɨ̀m nə̀ tyɨmə wenə no tsèm kəzhʉʼsə kə̀ sə shiʼi fa wenə wèn diʼ to nə̀ mənlyuŋ chomə a nse. ⁴⁵ Ando ghə̀ myètə̀ jɨ̀m ghə̀ lù bwènə̀ dyʉ̀ a kəshi a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen ndiʼ tsu ə yèn vəwenə mu kusə shinsə nèli vəwenə sə bʉnə̀. ⁴⁶ Ghə̀ bèm a vəwenə la “Ghə̀ŋ bʉnə̀ byìʼì ghò? Ghə̀ŋ lu ə jɨ̀m ndì nè la kə mwòmsə̀ a vì ghə̀ŋ.”

Jì a və ghaʼ Yesò

⁴⁷ Ando Yesò mbu gàʼà a sətsèn Judàs wu muʼ fa ntyìntyìn ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen shisə njʉ̀sə̀ bò sə̀ tensə vì nə̀ nòynə viʼi. Judàs mù vìtə̀ boʼsə Yesò ə sə̀ kəŋ jì bwamtə wen, ⁴⁸ alì Yesò gàʼ la “Judàs, wu bwamtə mò wàyn wìʼ ə baʼlə?” ⁴⁹ A ndiʼ a zhʉ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò nyenə kənyʉ̀ a kə a fʉ̀, vəwenə bèm a wen la “Bobo yes sòyn nə̀ nyì shisə?” ⁵⁰ Wù muʼ fa ntyìntyìn ndzɨ̀mtə̀ sə bàm Yesò koʼ tyin kətiʼitiʼi kə kwoŋ to ghə̀ kə wù shyèʼ kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və Nyìngòŋ. ⁵¹ Yesò gàʼ la “kə kwʉʼli,”ghə̀ mù kùmsə kətiʼitiʼi kə wìʼ a kyi ə chʉʼ wen. ⁵² Yesò mù bèm à tʉtʉ vəpfèm və Nyìngòŋ nə̀ tʉtʉ viʼi ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ və chəʼ vətsenvə a və nvì əghaʼ wen la “Ghə̀ŋ vì nə̀ nyisə, nə̀ mbàŋsə əvì ghaʼ mo sə ma diʼ tsoŋ ale? ⁵³ A ndiʼ a tʉʼ a ma ndiʼi vəghəŋ a tyì ngə̀ŋ Nyìngòŋ kò ghə̀ŋ lə ghaʼa mo; alì ghèn diʼ zhʉ a Satan tì nfɨnə̀ soʼo tsu.”

Bità mo Yesò

⁵⁴ Viʼi a vyi mù ghaʼ Yesò lu nə̀ wen, ə̀ dyʉ̀ nə̀ wen a ngə̀ŋ kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və Nyìngòŋ, Bità dzɨ̀mtə̀ nò fa kəghaf. ⁵⁵ Vəwenə vì zaʼa tsu, ə disə̀ zhiʼ a kətyìntyìn kə fətin fə soʼ nsoʼ ə sə zosə, Bità vì ŋwʉʼ a vəwenə a ntyìntyìn. ⁵⁶ Ando ghə̀ ŋwʉʼli, kəlwàŋ kəzhiʼ kə bàŋ a wenə a kəʼ, wàyn wùwì shyèʼ tsen yenə wen ə̀ gàʼ la “Wìʼ ghèn tə ndiʼ wenə wen.” ⁵⁷ Ali Bità tensə ə gàʼ la “luwàyn, ma ko kɨ wìʼ a ghèn.” ⁵⁸ Zhʉ ko təmə dyʉ̀tə̀, wu tsen yenə wen bè gàʼ la “Nkàyntə wù diʼ wu muʼ fa vəwenə ntyìntyìn.” Ali Bità bwènsə̀ gàʼ la “Ma ko diʼ wìʼ fa vəwenə a tikəbəŋ.” ⁵⁹ A bè sə laʼtə, wulɨm tsen bè kùmtə̀ la “nəmwèʼè nəmwèʼè wìʼ ghèn tə ndiʼ wenə̀ wen byiʼè ghə̀ diʼ wu ntə̀ʼ Galìlì.” ⁶⁰ Bità bè bwènsə̀ gàʼ la “Mà ko kɨ kənyʉ̀ a wù gàʼ kə wenkə a tikəbəŋ.” Ando ghə̀ mbu gàʼ tò fa zhʉ nkə̀ʼ bè toŋ, ⁶¹ Bobo kaʼsə kyi Bità tò fəchìʼ, Bità mù kwòʼtə̀ gaʼa a Bobo ngaʼli a wen la “Mibu nkə̀ʼ nè sə toŋ layn mu wu moli mò a ghan a to” ⁶² Ghə̀ mù fʉ̀ a kəbəŋ dì no nəmwèʼè nəmwèʼè.

Və sə chəʼə Yesò bè ghòmə̀ wen

⁶³ Viʼi a və nghaʼa Yesò bè mù sə chəʼə wen bè ghòmə wen, ⁶⁴ Vəwenə bè kwìʼ ashɨ wen ə bèm a wen la “Shə̀ʼtə la a ghòm ndò wù lo?” ⁶⁵ Vəwenə bè sə telə wen gàʼà ngwaʼ à nyʉ̀ byɨvə a wen.

Və vi nə̀ Yesò a kəbòʼ kə nsoʼ

⁶⁶ Ando tʉʼ nlaynə vəchəʼ nə̀ tʉtʉ vəpfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ tsèntə, və lyɨ̀ Yesò vì nə̀ wen a vəwenə ashɨ. ⁶⁷ Vəwenə gàʼ la “Shə̀ʼtə a yes, la a diʼi Klistò yi lo?” Yesò bwènsə̀ gàʼ la “Ma sə tsen shə̀ʼtə̀ tə̀ shyə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ kò ghə̀ŋ a byɨmə, ⁶⁸ ma bè bèm tə kənyʉ̀ a ghə̀ŋ kò ghə̀ŋ a bwènsə̀, ⁶⁹ alì əlù fa luwen ədyʉ̀ nə̀ mbì, və a ŋwʉʼsə Wàyn Wìʼ a shyə kwoŋ to ghə̀ Nyìngòŋ ti a ghə̀ kiʼi adyòʼ tsèm.” ⁷⁰ Vəwenə vətsèm mù bwènsə̀ bèm la “Wù mù diʼ Wàyn Nyìngòŋ yi mu?” Ghə̀ bwènsə̀ gaʼa vəwenə la “Nkàyntə̀ ghə̀ŋ gàʼ ali la ma diʼ wen.” ⁷¹ Vəwenə bè mù gàʼ la “Vəghəŋ kəŋ be zhʉ fa chʉ̀ ndò, vəghəŋ vətsèm zhʉli fa wen chʉ̀.”

Və vì nə̀ Yesò a shɨ Bilate

¹ Ntsèntə̀ viʼi nsoʼ vyi no vətsèm lù ə lyɨ̀ Yesò ə dyʉ̀ nə̀ wen a shɨ Bilate, ² mù zìtə̀ sə̀ zuʼu nyʉ̀ a wen a wèn gaʼa la “Yes tə̀ ghaʼ wìʼ ghèn ghə̀ dìʼsə̀ jì byɨ a viʼi vəghəŋ, tensə la kə vəwenə a loʼ kənsè a fòyn ghoʼo a Lum. Ghə̀ be gaʼà la ghə̀ diʼ Klistò a diʼ fòyn tsen.” ³ Bilate mù bèm a wen la “wu bè diʼ fòyn viʼi Islel?” Yesò bwènsə̀ gaʼa wen la “A gàʼ wu alì” ⁴ Bilate mù gaʼa tʉtʉ vəpfèm və Nyìngòŋ vyi bènə̀ nòynə ayi la ma ko yèn kənyʉ̀ kəbyɨkə wìʼ ghèn. ⁵ Vəwenə bè sə̀mtə̀ gàʼ tò gàʼ la “Ghə̀ bosə viʼi la və dyʉ̀ a jì byɨ, a loʼ Judiyà no vətsèm, ghə̀ tə̀ zìtə̀ fa ntə̀ʼ Galìlì, luwèn ghə̀ sə̀ diʼ a shə̀.”

Və vì nə̀ Yesò a shɨ Elod

⁶ Ando Bilate nzhʉ gàʼ ghenə, ghə̀ mù bèm əkɨ la Yesò nlu fa loʼ Galìlì lo? ⁷ Ghə̀ nè zhʉ la ghə̀ lu fa shyə a Elod soʼo, ghə̀ bwènsə̀ tɨm Yesò a Elod a ghə̀ ndiʼi a loʼ Jelusalèm a zhʉ a ghèn. ⁸ A ndiʼ a zhʉ a Elod n-yenə Yesò, ghə̀ ndiʼ nə̀ saŋlə ghoʼo ghə̀ byiʼè ghə̀ lutə̀ sù kəŋ ə yenə wen byìʼe ndo ghə̀ nzhʉli byìʼì wen mù ghʉ la yi lu yèn wen, ghə̀ nè nyʉ̀ kaynə və yì yen. ⁹ Elod mù bèmtə̀ tʉ nyʉ̀ no ghoʼo a Yesò, ali kò ghə̀ lə̀ bwènsə̀ kənyʉ̀. ¹⁰ Tʉtʉ vəpfèm və Nyìngòŋ bènə̀ ndìʼsə̀sə təsoʼ Nyìngòŋ a və nti a kəshi ayì sə̀ sə̀mtə̀ zuʼu nyʉ̀ a wèn Yesò. ¹¹ Elod wenə̀ ve sugyèʼ və wen sə̀ chəʼə wen be gaʼà nyʉ̀ zafə və a wen. Vəwenə mù moʼ dàlə a moʼo tò təfòyn a wen a wèn, bwènsə̀ təmə wen a Bilate. ¹² Əlù fa kətsi a ghèn, Elod wenə̀ Bilate sə̀ diʼ viʼi ndoŋsə byìʼe a ndiʼ a mbì vəwenə ndiʼ viʼi kəbàyn.

Və bè gìsə̀ vì nə̀ Yesò a shɨ Bilate

¹³ Ando Yesò ə bwènə̀ vì, Bilate mù dzàŋ tʉtʉ vəpfèm və Nyìngòŋ nə̀ viʼi a və soʼo loʼ bènə̀ viʼi vətsen və, ¹⁴ ə gàʼà vəwenə la “Ghə̀ŋ tə vì nə̀ wìʼ ghèn a mò gàʼà la ghə̀ diʼì jìsə byɨsə a viʼi. Ma soʼli wen a ghə̀ŋ ashɨ kò ma lə̀ yèn kənyʉ̀ kə̀ shwe kə wen a ntyìntyìn nyʉ̀ a ghə̀ŋ gaʼà byìʼì wen. ¹⁵ Ndə̀ŋndəŋ ando Elod ko yi yèn bè mù bwènsə̀ təmə wen a vəghəŋ. Nkàyntə̀ ghə̀ŋ yènli la ghə̀ ko nè no kənyʉ̀ kətsenkə a kə diʼi la ghə̀ diʼ pfʉ. ¹⁶ Ma li a gàʼa və ghòmə wen ə ghʉsə wen.” ¹⁷ A ndiʼ ntsìnə̀ vəwenə la no məzaʼsə̀ ko Bilate diʼi shisə wu muʼ fa nfɨŋ a viʼi kòŋə̀. ¹⁸ Ando ghə̀ gaʼà alì vəwenə zɨmə tò ntàŋ muʼ la zhwi wìʼ ghèn ə shisə Bàlabàs à yès. ¹⁹ Bàlabàs ghèn ndiʼ wìʼ a zìtə̀ sòyn a loʼ zhwi wìʼ. ²⁰ Bilate bè gisə̀ gaʼa vəwenə, ando ghə̀ nkəŋ jì ə moʼtə̀ Yesò, ²¹ ali vəwenə bè zɨmə la “Və bayntə wen, və bayntə wen a kəntò.” ²² Bilate bè gìsə̀ gàʼ a ghan a taʼ à vəwen la byìʼì ghò, ma ko yèn kənyʉ̀ kəbyɨkə wen a kə diʼì la və diʼi zhwi wen byìʼì kəwenkə,ma diʼ gàʼ və ghòmə wen ə ghʉsə wen. ²³ Vəwenə sə̀ sə̀mtə̀ zɨmə tò zɨmə la və bayntə wen a kəntò. Fa bàm a tsu gə̀ vəwenə zhɨ. ²⁴ Bilate mù byɨmə la və bayntə Yesò ando viʼi venə nkəŋ. ²⁵ Ghə̀ mù shìsə̀ wìʼ yì a və we a nfɨŋ byìʼì mə sòyn bènə̀ mə zhwi ando vəwenə bèmə̀. Ghə̀ mù bè ku Yesò a vəwenə la vəwenə nè no ghò nə̀ wen a vəwenə nkəŋ.

Və bayntə Yesò a kəntò

²⁶ Vəwenə mù lyɨ̀ Yesò ə lù nə̀ wen, sə ndyʉ̀ a jì bwùmtə̀ wùtsen a və ndzàŋ wen nə̀ Simon a ndiʼi wù Silen. Ghə̀ lu fa tyì Loʼ sə̀ vì, vəwenə ghaʼa wen ə nè ghə̀ byèʼè kəntò kə Yesò sə̀ dyʉ̀ fa wen a bàm. ²⁷ Nòynə viʼi sə̀ dzɨ̀mtə̀ Yesò, a vəwenə à ntyìntyìn kyi vətsenvə ndiʼ tsu a və ndì bè kusə̀ shinsə a wen. ²⁸ Yesò fuʼtə̀ gàʼ a vəwenə la “kyi Jelusalèm kə ghə̀ŋ a dì byìʼì mò, alì ghə̀ŋ dì byìʼì ngə̀ŋ kətʉ ghə̀ŋ bènə̀ vunə vəŋə. ²⁹ Ghə̀ŋ zhʉtə̀ a! byìʼe ando mətsi mə sə̀ vì a viʼi a ne gàʼ la ‘mbwaʼmə diʼ a və də̀m bènə̀ a kyi a və ko bwi kò nyòŋsə̀ wàyn.’ ³⁰ A zhʉ ayì vəwenə ne ngàʼà pfèn sə la ‘Biymə a yes a kətʉ, bè gaʼà bàmsə la Chiʼ yes.’ ³¹ Byìʼe a zhʉ a vəwenə zì və nè nkì nyʉ̀ vènə a mò a ma diʼi tò nə̀ fəkoʼ fəzhʉfə kə ne ndiʼ alə̀ à fəzɨmfə a?” ³² A ndiʼ a zhʉ a və ndyʉ̀ nə̀ və bè ndyʉ̀ nə̀ viʼi vətsenvə vəbò a vəwenə kwaʼtə təsoʼ. ³³ Vəwenə nè dyʉ̀ ə zaʼa kəshi kətsenkə a və ndzàŋ nə̀ kəwuʼlə kə kətʉ ə bayntə wen bènə̀ viʼi kwaʼtə təsoʼ vyi tsu a kəntò və bayntə ghə̀ muʼ a kəntò à wenə̀ kwòŋ to ghə̀ nə̀ ghə̀ tsen a wen kwòŋ nàkwè. ³⁴ Yesò laʼtə̀ ə gàʼ la “Tìʼ! maʼa lè nyʉ̀ vəwenə byiʼè vəwenə ko kɨ kənyʉ̀ a vəwenə nè.” Vəwenə laʼtə mù zìtə̀ sə̀ tem baʼ ndì yèn wìʼ a ghə̀ a ghə̀ a zhɨ ndisə Yesò. ³⁵ Viʼi tɨmə sə̀ lyè, tʉtʉ vəwenə sə̀ telə wen gàʼà la “Ghə̀ tə bwòŋsə̀ viʼi vətsenvə ghə̀ bwòŋsə̀ li wenə wen luwèn a zhʉ a ghə̀ diʼ Klistò yì a Nyìngòŋ ntsuʼli” ³⁶ Və sugyèʼ bè sə̀ telə wen bè vì ku kəmbas kə məlyʉ̀ʼ a wen, ³⁷ “a zhʉ a wù diʼ fòyn viʼi loʼ Islel wù bwòŋsə wen wu.” ³⁸ Vəwenə bè nyòʼ Gàʼà tsen ghə̀ bayntə à wen a kətʉ kə kəntò la “Ghèn diʼ fòyn və Jus” ³⁹ Wìʼ muʼ fa ntyìntyìn viʼi vyi a və mbayntə wen Yesò sə̀ telə̀ wen gàʼà la “Gaʼa kò wù diʼ Klistò yì bwòŋsə̀ wenə wu ə̀ bè bwòŋsə̀ yes,” ⁴⁰ Ali ghə̀ tsen yì kənkə̀ wen ə bèm la “Wu bè ko fàyn Nyìngòŋ tə a zhʉ a wu pfʉ tò nə̀ wen? ⁴¹ Yo wu nəmwèʼè byìʼì nyʉ̀ byɨvə a yo wu nèli, byiʼè ando yowù kiʼi lòʼ ə nyʉ̀ byɨvə a yowù nèli, alì wìʼ ghèn ko nè no kənyʉ̀ kə byɨkə kətsen.”

⁴² Ghə̀ bè dyʉ̀ mbì əgàʼ la “Yesò kwòʼtə̀ mo a zhʉ a wù sə̀ soʼo fòyn wu.” ⁴³ Yesò bwènsə̀ gàʼ a wen la “Nəmwèʼè, nəmwèʼè, ma shə̀ʼtə̀ à wù la wù a ndiʼ yowù layn a kəshi kəbwòŋ Nyìngòŋ.”

Yesò Pfʉ̀

⁴⁴ A sə̀ ndiʼ a ntyìntyìn nə̀nchwì shi fen ə chiʼtə nse yì no tsèm əzaʼa fa kəlyɨŋ kə mbwaʼà kəbəŋ. ⁴⁵ Kə sə̀ ndiʼ alì chwìchwì lɨmə, ndisə ghoʼsə a və ngə̀tə̀ ngə̀ŋ tsu à ghan à bò bàymə̀ wàŋ bò. ⁴⁶ Yesò mù dì a gɨ to la “Tiʼi ghom! Mà weli kəzhwì kom à wù kəvu.” A ndiʼ a zhʉ a ghə̀ ngaʼà mwètə̀ ghə̀ pfʉ. ⁴⁷ A ndiʼ a zhʉ a kətʉ və sugyèʼ n-yenə kənyʉ̀ a kə nlyɨ̀ kəshi, ghə̀ ghoʼsə Nyìngòŋ ə gàʼ la “Nəmwèʼè, nəmwèʼè wìʼ ghèn nko kiʼi le nyʉ̀.”

⁴⁸ A ndiʼ a zhʉ a viʼi no vətsèm a və ntsentə̀ əyen kənyʉ̀ a kə a lyɨ̀ kəshi n-yenə nyʉ̀ venə̀, vəwenə sə̀ pfwo nə̀ kusə shinsə ghoʼo ghə̀. ⁴⁹ Viʼi ndoŋsə wen no vətsèm bènə̀ kyì a və ndzɨ̀mtə̀ wen fa Galìlì ntɨmə kəghaf ə yenə nyʉ̀ a venə no tsèm.

Və bvɨ̀mə̀ Yesò

⁵⁰ Wutsen ndiʼ a və ndzàŋ wen nə̀ Josèf a ghə̀ nlu fa ntə̀ʼ Alimàtya a loʼ və Jus. Ghə̀ ndiʼ wìʼ fa ntsèntə̀ tʉtʉ, a ghə̀ ndiʼ wùjuŋə bè diʼ wù kənyʉ̀ kə tɨmə kə. ⁵¹ Ghə̀ nko byɨmə a kwòʼtə̀ bènə̀ kənyʉ̀ a vəwenə nè. Ghə̀ nkə̀ʼtə̀ soʼ fòyn Nyìngòŋ. ⁵² Ghə̀ ndyʉ̀ a Bilate ə̀ bèm bvenə Yesò ⁵³ Bilate byɨmə ghə̀ mù shiʼsə bvenə Yesò lemtə nə̀ ndisə ə̀ nyòŋsə̀ a tyì sè tsen ghə̀ a və ntyuŋ a nguʼ. A ndiʼ sè a və ko ntɨmə̀ bvɨ̀mə̀ wìʼ tsu.

⁵⁴ A ndiʼ kətsi a tʉʼ ndiʼ layn à ndiʼ kətsi kəzhʉtə kə. ⁵⁵ Kyì vyi a ghə̀ nvì wen vəwenə fa Galìlì, dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ yèn sè ayì bè yèn ando və nyòŋsə̀ bvenə wen. ⁵⁶ Vəwenə mù bwènə̀ dyʉ̀ ə̀ shɨtə̀ njʉ̀sə̀ bènə̀ məzhiʼì əzuʼ a wèn Yesò.

A sə ndiʼ kətsi kəzhʉtəkə, vəwenə zhʉtə̀ ando soʼo ndiʼì.

Yesò lù fa Pfʉ̀

¹ A ndiʼ a mbì kətsi a tì ngàm fi a ti boʼo ngə̀ŋ vəwenə lyɨ məzhiʼ məzuʼmə myì a mə lemtə a kayn a vəwenə tə shɨtə li ə dyʉ̀ a sè Yesò. ² Ə yèn la və buŋsə̀li nguʼ yì fa chʉ̀ sè ayì. ³ Vəwenə kwen a yi tin alì ko vəwenə lə̀ yèn bvenə Yesò. ⁴ Vəwenə bu kaynə kənyʉ̀ kènkə a sə tsen lyʉmə və bò, a və əmoʼ ndisə a sə baynə ŋwàŋtə̀ tɨmə a vəwenə mbyɨ. ⁵ Ki vyì sə fwaynə mu shisə tʉ vəwenə a nsè, ali lʉmə a vyi bèm a vəwenə la “Byiʼi ghò a ghə̀ŋ kəŋ wìʼ a ghə̀ diʼ to fa ti viʼi vəpfʉkəvə a? ⁶ Ghə̀ ko diʼ a shen, ghə̀ŋ kwòʼtə̀ kənyʉ̀ a ghə̀ ngàʼa ghə̀ŋ a tʉʼ a ghə̀ mbu a Galìlì. ⁷ La və di ku wàyn wìʼ a viʼi ne nyʉ̀ byɨvə, və bayntə wen a kəntò, a lə sə ndiʼ a bàm mətsi taʼ, ghə̀ bwòŋ fa pfʉ.” ⁸ Vəwenə mù kwòʼtə̀ gaʼa wen. ⁹ Vəwenə bwènə̀ dyʉ̀ fa sè yi shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a kènkə a dzɨ̀mtə̀ sə bàm Yesò njʉ̀ mu be ne a viʼi ve vətsenvə. ¹⁰ Viʼi a və shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a viʼi ntem gàʼa Nyìngòŋ ə ndi Mèli, a ghə̀ əlu fa Madalin Jowanà, Mèli ə li Jems bè nə̀ ki ve tsèm a və ndiʼ wen və wen, ¹¹ Alì kò vəwenə lə byɨmə kənyʉ̀ kì a viʼi ngàʼà,byìʼe ando,vəwenə kwòʼtə̀ la a diʼ fətitì gaʼa zɨ̀məghə̀. ¹² Bità mù lu nyɨŋ dyʉ̀ a be sè Yesò laŋtə lye tin yi, yen tò basə ndisə sə nyoŋ a nsè ghə̀ mu bwènə̀ dyʉ̀ sə̀ kaynə kənyʉ̀ a kə fʉ̀ Yesò bumbtə viʼi və bo.

A ji Emmyòs

¹³ Tò kətsi ayi, ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə Yesò sə tsensə sə bò sə̀ jèʼè dyʉ̀ a loʼo tsèn ghə̀ a və ndzò nə̀ Emmyòs a ghə̀ ndiʼì və mayə̀ sòmbo lu fa Jelusalèm, ¹⁴ sə̀ gàʼà a vəwen a ntìntìn byìʼì nyʉ̀ no tsèm a və fʉ̀ lə̀. ¹⁵ Vəwenə mbu gàʼà nkayn Yesò dèmə̀ kwetə vəwenə sə̀ jèʼè dyʉ̀ wen tò muʼu, ¹⁶ ali kò vəwenə lə̀ kɨ wìʼ a ghə̀ diʼi wen. ¹⁷ Ghə̀ bèm a vəwenə la “a diʼ nki kənyʉ̀ kə kò a ghə̀ŋ bèsə̀ ale?” Vəwenə tɨmə sə kə̀ʼə̀ tò shinsə. ¹⁸ Wìʼ muʼ fa vəwenə a ntyìntyìn a və ndzò nə̀ Klobas gaʼa wen la “wu bè diʼ wu ghan a Jelusalèm a wu ko kɨ nyʉ̀ a kə tə fʉ̀ tsu a mətsi ghèn?” ¹⁹ Ghə̀ bwènsə̀ bèm a vəwenə la “Nyʉ̀ kò?” Vəwenə gàʼ a wen la “Nyʉ̀ kumsə Yesò wu Nazalèt, a ndiʼi nshyə̀ʼtə̀ ghoʼo. Ghə̀ əgaʼa bè nè nyʉ ghoʼkəvə a Nyìngòŋ viʼi bè byɨmə. ²⁰ Tʉtʉ vəpfèm və Nyìngòŋ nè viʼi a və soʼo vəghəŋ tə lyɨ wen ku la və zhwi wen, ə mù bayntə wen a kəntò. ²¹ Ali mù vəghəŋ nkwoʼtə̀ la a ndiʼi wen a ghə̀ ndiʼ lə bwòŋsə̀ viʼi Islel. Kənyʉ̀ a kə kwʉʼsə̀ tsu kə diʼi la a shi mətsi taʼ fa kətsi a nyʉ̀ venə tə̀ fʉ̀. ²² Əbe sə dyʉ̀ la ki vətsen və fa yes a ntyìntyìn nè yes sə diʼ nə̀ kaynə. Vəwenə yi ndiʼi a benə sè yi tò ti boʼngə̀ŋ, ²³ kò vəwenə lə̀ yènə ə bvenə wen vəwenə bwènə̀ vi sə gaʼà la vəwenə yi yèn ntsɨ̀ŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə fʉ̀ a vəwenə a shi to nə̀ jòm sə gaʼà. ²⁴ Viʼi vətsen və fa yes a ntyìntyìn nlu ə dyʉ̀ a be sè ayì, bè yèn tò ndə̀ŋndəŋ kənyʉ̀ ando ki vyi yi gàʼ, ali kò vəwenə lə yènə wen”. ²⁵ Ghə̀ mù bwènsə̀ gàʼ a vəwenə la. Ghə̀ŋ ndiʼi ndzə̀ŋtə̀, tətyɨm tyəŋtə bwaʼa ghə̀ŋ byɨmə kənyʉ̀ a nshə̀ʼtə̀sə ngaʼa. ²⁶ Nshə̀ʼtə̀sə bè ko gàʼa la kè bè ko ndiʼ la Klistò diʼi yèn ngəʼ mibu kwèn a wen a fòyn? ²⁷ Ghə̀ mù zìtə̀ fa Mosìs nə̀ nshə̀ʼtə̀sə no sə̀tsèm əgaʼa laynsə nyʉ̀ tsèm a və nyoʼo a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ byìʼì wen. Ghə̀ mù gaʼa laynsə a vəwenə nyʉ̀ tsèm zìtə̀ fa Mosìs ədyʉ̀ a nshə̀ʼtə̀sə sətsèm nyoʼo li byìʼì wen. ²⁸ Ando vəwenə boʼsə dyʉ̀ a loʼo vəwenə dyʉ̀ tsu, Yesò nè to sə ghə̀ bù dyʉ̀ nə̀ mbi, ²⁹ ali vəwenə sensə̀ wen la ghə̀ ndiʼi we vəwenə nətʉ̀ ayì ando zhʉ̀ ndyʉ̀ li ə shi sə fenə̀.

Ghə̀ mù dyʉ̀ ə tsi wenə vəwenə

³⁰ Ando ghə̀ ŋwʉʼmə wenə vəwenə a kəchiʼ əzhɨ, ghə̀ lyɨ̀ kə̀bayn ə bwaʼsə̀, ə byəʼlə bè mù ku a vəwenə ³¹ tò a zhʉ a ghèn, tətof tə vəwenə bòʼtə̀. Vəwenə kɨ wen, ali ghə̀ lè fa vəwenə ashɨ. ³² Vəwenə sə̀ gaʼa vəwenə a ntyìntyìn la “Gaʼa kò tətyɨm tə vəghəŋ tə yi lɨmə fa tin ando ghə̀ yi ngàʼà laynsə nyʉ̀ a və nyoʼo li a vəghəŋ a ji.” ³³ Tò a zhʉ a ghə̀ŋ, vəwenə lu tɨmə, ə bwènə̀ dyʉ̀ a Jelusalèm, ə yèn ndzɨ̀mtə̀ sə bàm Yesò njʉ̀ mùʼ bènə̀ viʼi vətsen və a və ndiʼi wenə̀ vəwenə, və tsèntə̀ ³⁴ Sə gaʼà la “Bobo bwènsə̀li nlu fa pfʉ ə fʉ̀ a kəʼ Simùn.” ³⁵ Vəwenə mù shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a kə nfʉ̀ nə̀ vəwenə a ji bènə̀ ando vəwenə nkɨ wen ando ghə̀ mbyeʼlə kə̀bayn. Yesò fʉ̀ a shɨ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen. ³⁶ Ando vəwenə mbu gàʼà, Yesò fa wen agəŋ tɨmə a vəwenə a ntìntìn, gàʼ la “Mbwamə̀ ndiʼi a ghə̀ŋ.” ³⁷ Viʼi venə ndiʼ nə̀ fàyn, no nànto, sə kwòʼtə̀ la vəwenə nyènə̀ mpfʉ̀ nse. ³⁸ Ghə̀ gàʼ a vəwenə la “Byiʼi ghò a təkwòʼtə̀ tə ku ngəʼ a ghə̀ŋ a tətyɨm a?” ³⁹ Ghə̀ŋ yèn avu ghomə bènə̀ aghʉ ghomə a ndi lutə̀ su kɨ la a diʼ mo. Mwòmtə mo ə zhʉ byeʼe mpfʉ̀ nse ko kiʼi nyàmə̀ wèn bènə̀ kwoŋə. ⁴⁰ Ando ghə̀ ngàʼa, ghə̀ di avu wen bènə̀ aghʉ wen a vəwenə. ⁴¹ Ando vəwenə mbu momə̀ byeʼe saŋlə ndiʼ a vəwenə tətyɨm no nànto, ghə̀ bèm a vəwenə la “Ghə̀ŋ bè kiʼi kəfo kə zhɨkə a shyə̀.” ⁴² Vəwenə ku shʉ nyuʼ a wen, ⁴³ Ghə̀ shi ə pfiʼ tò vəwenə ashɨ. ⁴⁴ Ghə̀ mù gàʼ a vəwenə la “Venə diʼi nyʉ̀ a ma gàʼli a ghə̀ŋ ando ma mbu ndiʼ vəghəŋ la nyʉ̀ tsèm a kə ndiʼ a soʼo Mosìs, ə nə̀ nyʉ̀ a nshə̀ʼtə̀sə nyoʼo li bènə̀ Salms diʼi lu fʉ̀.” ⁴⁵ Ghə̀ mù boʼtə̀ tətof tə vəwenə ndi vəwenə nzhʉ ə kɨ gaʼa Nyìngòŋ, ⁴⁶ bè mù gàʼ a vəwenə la “Nəmwèʼè, və nyoʼli la Klistò ne yen ngəʼ a sə̀ ndiʼ a bàmə mətsi ntaʼ ghə̀ be lu fa pfʉ, ⁴⁷ bènə̀ la və a shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ ndì viʼi wen azhiʼ no tə loʼ tə̀tsèm əzìtə̀ fa Jelusalèm Nyìngòŋ lyesə ku mbyɨsə vəwenə. ⁴⁸ Ghə̀ŋ diʼ viʼi a ghə̀ŋ zhʉli bè yèn nyʉ̀ venə. ⁴⁹ Luwèn ma nè a tɨm kəzhwì kə̀ŋwoʼkə a ghə̀ŋ to ando tiʼi ghom nghʉli, alì ghə̀ŋ ndiʼi tò a shə̀ zaʼa fa zhʉ a kəzhwì kə̀ŋwoʼkə ne vi ə ku adyòʼ a ghə̀ŋ.”

Yesò bwènə̀ kuʼ a kàŋ

⁵⁰ Yesò mù tènsə dyʉ̀ nə̀ vəwenə a Betanì kuʼsə avu wen a kàŋ ə bwaʼsə vəwenə, ⁵¹ ando ghə̀ mbwàʼsə̀ vəwenə ghə̀ lu mòʼtə̀ vəwenə və lyɨ wen kuʼsə̀ a kàŋ. ⁵² Vəwenə ghoʼsə̀ wen mù bwènə̀ dyʉ̀ a Jelusalèm nə̀ saŋlə ghoʼo ghə̀, ⁵³ ə sə̀ kuʼsə̀ Nyìngòŋ no me zhʉ tsèm a wen a ngə̀ŋ.