Ŋwàʼlə̀ ntɨm ə jùŋ a

Joyn

ə nyòʼo

Tʉ nyʉ̀ vyi a və diʼ a ŋwàʼlə̀ ghèn

Joyn ə nyoʼ a viʼi Jus nə̀ viʼi a nko diʼ viʼi Jus. Ghə̀ nyoʼo a vəwenə ə shə̀ʼtə̀ ə làynsə la Yesò Klistò diʼ Nyìngòŋ diʼ ntɨmə Nyìngòŋ. Joyn mbe shɨtə ə shə̀ʼtə̀ la Yesò Klistò nvi li a wenə wìʼ ə ku wenə ə wen a kəku ə lòʼ ə mbyɨsə viʼi.

Və gàʼ li a ŋwàʼlə̀ a ghèn la və nyoʼo ntɨm ə jùŋ a ghèn ndi viʼi əzhʉ̀ ə byɨmə la Yesò diʼ Mbwòŋsə̀ ə wàyn Nyìngòŋ, a və ntsuʼ li ghʉ. Əbyɨmə a ghenə ə vi nə̀ bwòŋ yi a ghə̀ ko lu mè (20.31).

Jì a və gəsə ŋwàʼlə̀ ghèn fa tsu

Kənzìtə̀ (1.1-18)

Joyn kù Mù nə̀ mbìsə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə Yesò (1.19-51)

Əshyèʼ ə Yesò (2.1–12.42)

Məntsi mə kəmwètə̀ ə Yesò a Jelusalèm benə a benə Jelusalèm (13.1–19.42)

Yesò ə lu fa pfʉ ə diʼ ə wenə wen a viʼi (20.1-31)

Ə mwetə, Yesò ə be diʼ wenə wen a shə Galìlì (21.1-25)

1

Ntɨm yi a ghə̀ ku ə bwòŋ

1 Andiʼ no mibu mbyi zìtə̀, mu Ntɨm ə Nyìngòŋ sə diʼ. Ghə̀ ndiʼ wenə Nyìngòŋ, ghə̀ diʼ nkàyntə Nyìngòŋ. 2 Ghə̀ ndiʼ wen nə̀ Nyìngòŋ no fa kənzìtə. 3 Nyìngòŋ ə shɨtə ə fo ə tsèm ə chò fa wen, mu à mbwen fa wen mu və ko nshɨtə no tèbe ghò yi a və ndiʼ mù və shɨtə li. 4 Ghə̀ ə nkiʼi ntsìnə̀, ntsìnə̀ ayi ku əbayn a viʼi. 5 Ə bayn na ghèn ə baynə a ntìntìn kəbəŋ kə fenəkə, ali kəbəŋ kə fenəkə na kènkə nzizi ko kə lu lemsə.

6 Nyìngòŋ ə ntɨm li wìʼ, a və toŋtə nə̀ Joyn, 7 la ghə̀ nvi ə ndiʼ nchwò nsòʼ kumə əbayn na ghèn nə̀ ndi viʼi zhʉ̀ nyʉ̀ vyi a ghə̀ gaʼa ə byɨmə. 8 Joyn ə nko ə ndiʼ əbayn na ghenə no fa wen a ngeŋ. Ghə̀ ə vi to nə̀ nchwò nsòʼ kumə əbayn na ghenə. 9 Əbayn na ghenə ndiʼ əbayn nəmwèʼè a ghə̀ ə vi a mbi ə nku əbayn a viʼi və tsèm.

10 Ntɨm ə Nyìngòŋ ə nvi li a mbi, ali viʼi mbyi mo wen no tèbe ando mbi ayi ndiʼ mu à shɨtə wen. 11 Ghə̀ nvi li ə zàʼa to no a vəwenə a loʼ, viʼi wen tyen la və ko a shisə ə wen. 12 Alì, viʼi vətsenvə shisə wen ə byɨmə a wen, ghə̀ kù kədyòʼ la vəwenə ndiʼ vunə Nyìngòŋ. 13 Vəwenə ko ə kaʼkə a vunə Nyìngòŋ a ji yi a wìʼ nə̀ kòŋ ə bwi vunə fa tsu, a ndiʼ to əghʉ̀nə̀ Nyìngòŋ la vəwenə ndiʼ vunə wen.

14 Ntɨm Nyìngòŋ na ghèn ə kaʼkə li sə diʼ wìʼ, ə vi tsitə a vəghəŋ a ntìntìn. Yès ə yen li kədyòʼ kə kaynəkə ə wen, kədyòʼ a ghə̀ kiʼi to nə̀ wàyn Nyìngòŋ a ghə̀ diʼ to əmùʼ li. Ghə̀ nlù fa ben ə Bobo ə vi kiʼi kusə nshinsə no mwènmwèn nə̀ no tèbe a ghò yi a ghə̀ diʼ nəmwèʼè kumə Nyìngòŋ.

15 A diʼi wen yi a Joyn ə gaʼa kumə a ghə̀ ə dzàŋ gàʼ la, “Ghèn diʼi wen yi a ma ə gaʼa a ghə̀ŋ la, ‘Ghə̀ vi fa mo abàm, chò mò byìʼì ando və ə sə bwi mo, mu ghə̀ ə sə diʼ.’”

16 A diʼ fa kusə shinsə wen a ghə̀ diʼ no ghoʼ ə ghoʼ, a ghə̀ ne la vəghəŋ sə kiʼi ə mbwaʼməsə to ghayn a ghayn. 17 Nyìngòŋ bè ə ku Əsoʼ, ghə̀ chò fa kəvu ə Mosìs. Ə kusə shinsə tə sə vi, no tèbe nə̀ ghoʼ yi a ghə̀ diʼi nəmwèʼè, chò ji fa kəvu ə Yesò Klistò. 18 Wìʼ ə ko tɨmə yen Nyìngòŋ. A diʼ to wàyn Nyìngòŋ yì əmùʼ a ghə̀ diʼi nkàyntə̀ Nyìngòŋ, mu nyʉ̀ʼ to a ben nə̀ Bobo, a ghə̀ diʼi li to ando Nyìngòŋ diʼ a viʼi.

Joyn wù ku a Mù tensə la à ko diʼ wen diʼ Mbwòŋsə̀

(Mat 3.1-12;Mak 1.1-8;Luk 3.1-18)

19 Viʼi Jus vyi a və ndiʼ a Jelusalèm ə ntɨm li vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ nə̀ viʼi ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə Levì la və dyʉ̀ ə bèm a Joyn ə ku a Mù la, ghə̀ diʼ ndò lo.

20 Vəwenə dyʉ̀ ə sə bèmə, Joyn ə shə̀ʼtə̀ mwetə to mwetə la, “A ko diʼ mo a və Ntsuʼ li.”

21 Vəwenə be bèm kwʉ̀ʼsə a wen la, “Wù ə diʼ no ndò? A diʼ wu Ilajà mu?”

Joyn gàʼ la ghə̀ ko diʼ Ilajà.

Vəwenə be mù bèm la ghə̀ diʼ Nshə̀ʼtə̀ ə ghoʼo yì a və ə kəʼtə li mu?

Joyn ə bè tensə tò tensə.

22 Vəwenə gàʼ a wen la, “shə̀ʼtə̀ li a yès la wù diʼ ndò lo. Yès ə kəŋ ə zhʉ fa wù a chʉ̀ ndi yès bwenə dyʉ̀ ə shə̀ʼtə̀ a viʼi vyi a və ə tɨmə yès.”

23 Joyn ə bwensə gaʼa to ando nshə̀ʼtə̀ Isayà ə gàʼ la,

“Ma diʼ wìʼ yi a ghə̀ dzàŋ gàʼ a nse zɨm la,

‘Ghə̀ŋ shɨtə jì Bobo ghə̀ nayn, ghə̀ sə vi ə chò fa tsu.’”

24 A ndiʼ ali mu a ntɨm viʼi Falàsi ətɨm viʼi a venə a Joyn. 25 Vəwenə ə bèm mwètə̀ a wen la, “Wu ə ko diʼ wìʼ a və tsuʼ li, ko ndiʼ la wu diʼ Ilajà, ko Nshə̀ʼtə̀ ə ghoʼo yì a və ə kə̀ʼtə̀, ə sə kù mu mə ghò?”

26 Joyn gàʼ la, “Ma ku mu a ghə̀ŋ to no nə̀ mu mə fwàyn, ali wìʼ diʼ a ghə̀ ti to no a ghə̀ŋ a ntìntìn luwen, ko ghə̀ŋ kɨ wen, no tèbe mò ə ko kwʉ̀ʼ ə shwèʼ to ne kəkòs kə a kə zatə mpfʉ̀sə gwʉsə a ghʉ ə wen.”

28 Nò nyʉ̀ a venə no ə tsèm ə fʉ̀ a ntə̀ʼ Betanì, a dzen mu mə Jodàn yi a Joyn ə kù mu tsu.

Joyn ə diʼ Yesò a viʼi

29 Ətʉ̀ʼ ə nlayn li, Joyn yen Yesò ando ghə̀ ə vi, ghə̀ diʼi wen a viʼi ə gàʼ la, “Ghèn diʼ wàyn BYI Njɨ̀ Nyìngòŋ yi a ghə̀ ne shi mbyɨsə viʼi mbyi! 30 A diʼi wen yi a ma tə̀ shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ li la, ‘Wìʼ ə vi fa mò a bàm, chò mò, byìʼì ando və ə sə bwi mo, mu ghə̀ se diʼ.’ 31 Ma nko tə kɨ wen, ali tə vi sə ku mu nə̀ mu mə fwàyn baʼtə̀ tətyɨm ə təŋtə ndi ghə̀ sə vi, viʼi Islel yenə kɨ wen.”

32 Joyn mu gaʼa la, “Ma tə yen to ando kəzhwì kə Ŋwoʼkə shiʼi vi fa kàŋ to nə̀ kəlàto kə, ə vi nyʉ̀ʼmə faŋ a wen a kətʉ. 33 Ma ko tə ndiʼ kɨ wen. Ma tə sə kɨ wen mu ma kɨ to byìʼì kənyʉ̀ ki a Nyìngòŋ tə sə tɨm mo la ma vi əku mu nə̀ mu mə fwàyn ə gàʼ la, ‘Wù lù yen no ndò to ando kəzhwì kə Ŋwoʼkə shiʼi vi nyʉ̀ʼmə faŋ a wen a kətʉ, wù mu kɨ la à diʼ wen yi a ghə̀ vi ə ku mu nə̀ Kəzhwì kə Ŋwoʼkə a viʼi.’ 34 Ma diʼ mu ma yen li kənyʉ̀ na kènkə ando kə fʉ, ə sə shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ la wìʼ na ghèn diʼ wàyn Nyìngòŋ.”

Yesò ə lyɨ̀ mbìsə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen

35 Ətʉʼ ə be layn, Joyn wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm nə̀ wen sə bò ə be dyʉ̀ ə tɨmə akəshi yi a vəwenə tə zhʉsə tsu li, 36 ghə̀ nyen li Yesò ando ghə̀ chò ə gàʼ a vəwenə la, “A chò wàyn BYI Njɨ̀ Nyìngòŋ le!”

37 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen na shìsə zhʉ̀ ali ə lu ə sə dyʉ̀ fa bàm ə Yesò. 38 Yesò ə kaʼsə ki, ə yen vəwenə to ando və vi fa a wen abàm ə bèm a vəwenə la, “Ghə̀ŋ kəŋ ghoʼ?”

Vəwenə bèm la, “Wù tsi fe a Labày?” Labày na ghèn diʼi gàʼ lòʼ la “Ndìʼsə̀”.

39 Ghə̀ gàʼ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ vi li yen a.” Vəwenə dyʉ̀ yen kəshi kì a ghə̀ ntsi tsu, a ndiʼ ali mu à sə diʼ a bwaʼa kəbəŋ. Vəwenə ŋwʉʼmə to tsu zaʼa fa mpfwòmə.

40 Wìʼ ə mùʼ fa ntìntìn ə viʼi na vi və bò a və zhʉ̀ to ando Joyn ə gàʼa ə lu dyʉ̀ wenə Yesò li, ndiʼ Andɨ̀lò, ə lèmə̀ Simon Bità. 41 To a zhʉ a yi ghə̀ kəŋ li dyʉ̀ to nə̀ lèmə̀ wen ə Simon ə gàʼ a wen la, “yès ə yen li wìʼ yi a və tsuʼ li a diʼ ‘Klistò.’” 42 Ghə̀ gàʼ ali ə lyɨ̀ Simon ə dyʉ̀ nə̀ wen a Yesò.

Yesò ə yenə wen ə gaʼa a wen la “A diʼ wù Simon ə wàyn Joyn, ali və a toŋtə wù luwen la Sefàs.” Sefàs nə̀ Bità diʼ to zhiʼ ə mùʼ, ghə̀ diʼ la, “əghu.”

Yesò lyɨ̀ Filib wenə Nàtanyèl a ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen

43 A sə diʼ a kənkùmtə̀ kə kətsi, Yesò ə lù ə sə dyʉ̀ a Galìlì ə yen Filib ə gàʼ a wen la ghə̀ dzɨ̀mtə̀ wen. 44 A ndiʼ ali, mu Filib fʉ vi to fa ntə̀ʼ Bèsaydà tanə Andɨ̀lò wenə Bità. 45 Filib ə kəŋ dyʉ̀ nə̀ Nàtanyèl ə gàʼ a wen la, “Yes yen li wìʼ yi a Mosìs ə nyoʼo kumə wen a ŋwàʼlə̀ Əsoʼ li, nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼsə ə be boŋ nyòʼ. Ghə̀ diʼ Yesò ə wu Nazalèt, ə wàyn Josèf”.

46 Nàtanyèl mu bèm la, “A jùŋ zizi ghə̀ fʉ fa Nazalèt a?”

Filib ə bwensə la, ghə̀ vi to vi ə yen.

47 Yesò yen to ando Nàtanyèl ə vi ə gàʼ la, “A diʼ to no nkàyntə mbwìnə̀ Islel a ghə̀ vi lə. Ghə̀ gàʼa to nəmwèʼè.”

48 Nàtanyèl ə bèm a wen la, “Wù jèʼ ale mu kɨ mo a?”

Yesò ə gàʼ la, “Mà yi yen wù azhʉ̀ yi a wù yi nyʉ̀ʼ a tsi ə fəkoʼ fə fig mibu Filib ə vi ə ndzàŋ wù.”

49 Nàtanyèl ə mu gàʼ la, “ndìʼsə̀ wu diʼ wàyn Nyìngòŋ, wù diʼ Fòyn a viʼi Islel!”

50 Yesò mu bè gàʼ la, “Wù byɨmə to byìʼì ando mà gàʼ la ma yi yen wù azhʉ̀ yi a wù yi ŋwʉʼ a tsi ə fəkoʼ fə fig li mu? Alì, wu be ne yen nyʉ̀ ə tsenəvə, və chò na ki.” 51 Ghə̀ gàʼ ali ə be gàʼ kwʉ̀ʼsə la, “Ma gaʼa a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la, Ghə̀ŋ lu yen to ando əkaŋ ə boʼmə̀, ətsɨŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə chwòmə̀ kuʼ be shiʼi, jèʼè to a ntɨm ə Wàyn Wìʼ”

2

Yesò ə dyʉ̀ a kəshi kə làm a Kanà

1 Məntsi ə chò li ə mbò, ətʉʼ ə layn, làm ə tsenə ghə̀ sə diʼ a ntə̀ʼ Kanà a Galìlì, lì Yesò ndiʼ tsu. 2 Andìʼ ali, mu və be boŋ ə laʼa lam a ghenə a Yesò wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen. 3 Məlyʉ̀ʼ ne mè, lì Yesò ə vi gàʼ a wen la, “Məlyʉ̀ʼ mè li fa akəshi kə làm ashə.”

4 Yesò ə gàʼ la, “luwàyn, wù sə shə̀ʼtə̀ la mà ne ghò? Əzhʉ̀ ghomə ko təmə kwʉ̀ʼ.”

5 Li Yesò ə be gàʼ a viʼi vyi a və shwèʼè a kəshi kə làm ayì la, “Ghə̀ŋ nè no ghò a ghə̀ ne gàʼ.”

6 A ndiʼ ali, viʼi Jus tsɨfə nguʼsə, shɨtə vəntòyn tsu, ndiʼ ə shʉ̀ əwen tsu ndi ndiʼ nə̀ laynə a ashɨ Nyìngòŋ, ando soʼ ə vəwenə ə gaʼa. A ndiʼ akəshi kə làm na ghèn mu və tomtəli vəntòyn vəghoʼkəvə a venə la ntʉfə. Ghə̀ mùʼ ndiʼ mu və zizi və kaʼsə əchom a mù ə zìtə̀ fa məwumə mbò dyʉ̀ zaʼa məwumə ntaʼ mibu ghə̀ lwin. 7 Yesò ə mu gàʼ a viʼi ə shyèʼè a vyi la, “Ghə̀ŋ lwinsə mu a vəntòyn ashə̀.” Vəwenə chʉ̀ mu ə wè a vəntòyn a venə və lwinkə. 8 Ghə̀ be mu gàʼ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ ŋwaʼtə mətsenə ə dyʉ̀ ku a wìʼ yi a ghə̀ tisə nyʉ̀ a làm a shèn.” Vəwenə ŋwaʼtə ə dyʉ̀ ku. 9 Ghə̀ sə mwom mu mə kaʼkə li a məlyʉ̀ʼ, ghə̀ nko kɨ la mə lù fa fe lo. Alì, viʼi ə shyèʼ vyi a və ə chʉ̀ mu a mì ə nkɨ li. Ghə̀ mu dzàŋtə lɨmə wùwì, 10 ə gàʼ a wen la, “Viʼi nə̀ diʼ la wù boŋsə ku məlyʉ̀ʼ mì a mə bòŋ la və nyʉ̀ ambì, viʼi nyʉ̀ sə dyuʼlə, və mu vi nə̀ myimə a mə ko tuʼ ə bòŋ, wù jeʼ ale ə ghʉ̀ məlyʉ̀ʼ mə jùŋə mèn ə sə vi nə̀ məwenə luwen a?”

11 Wokenkə ndiʼ mbì kənyʉ̀ kəkaynəkə a Yesò ə ne a ntə̀ʼ Kanà a loʼ Galìlì, ə diʼ kədyòʼ kə wen. Ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen sə mu byɨmə ə wen.

12 To ando ə lam na ghenə ə cho li, Yesò lù wenə lì wen nə̀ vəlemə və wen benə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə ə shiʼi a ntə̀ʼ Kàbanùm ə tsitə tsu to mətsi ə nshəʼ alə̀.

Yesò ə dyʉ̀ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ghoʼo a Jelusalèm

(Mat 21.12-13;Mak 11.15-17;Luk 19.45-46)

13 A sə boʼsə dyʉ̀ a mətsi yì a viʼi Jus ə nzhɨ kəzhɨ kə məzaʼsə, Yesò ə nlu li ə kuʼ a Jelusalèm, 14 ə dyʉ̀ kwen a kəbəŋ kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə yen viʼi və nyʉ̀ʼ tsu, baʼlə nyamsə mbuluʼ nə̀ byisə vənjɨ̀ nə̀ lato, vətsevə nyʉ̀ʼ a kəchiʼ kwitə tə ko. 15 Ghə̀ bo ngwàyn nə̀ pfʉsə ə ghòm ə dzɨ̀m shisə vəwenə, nə̀ nyamsə no sə tsèm fa ngə̀ŋ Nyìngòŋ ayì, ə sàs əko yi a viʼi ə nkwitə ə be tenlə kəchiʼ kì a vəwenə ə nkwitə ko tsu li, 16 ə dyʉ̀ a viʼi a və ə mbaʼlə̀ lato ə kàyn a vəwenə la, “Ghə̀ŋ lyɨ̀ fʉ̀ nə̀ məwenə fa ashə̀. Kə Ghə̀ŋ kaʼsə ngə̀ŋ Tìʼ ghom a wòŋ.” 17 Ando ghə̀ ngaʼa lì, ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə mù kwòʼtə to ando və nyòʼo li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Ma kòŋ ngə̀ŋ wù, no nànto.”

18 Viʼi Jus ə na bwènə̀ vì ə bèm a Yesò la, “Wù zizi wù ne no kənyʉ̀ kəkaynəkə kə kò ə diʼ la à ku Nyìngòŋ ə ku kədyòʼ la wù ə nè nyʉ̀ venə a?”

19 Yesò ə bwènsə̀ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ bɨtə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghèn, ma zizi mà bwènsə̀ bwòm to a mətsi ə ntàʼ.”

20 Vəwenə be bèm a wen la, “A wù zizi wù bwènsə̀ bwòm ngə̀ŋ na ghèn to a mətsi ə ntàʼ mu və lyɨ ngʉ̀ʼ məwumə ə nkàʼ a njʉ̀sə̀ ntʉfə mi bu ə bwòm a?”

21 A ndiʼ ali, Yesò ə gàʼ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghèn a diʼ to no wèn ə wen. 22 To ando ghə̀ lu li fa pfʉ̀, ə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen mu bwensə kwòʼtə la ghə̀ ngaʼa li alə̀ ə mu byɨmə kənyʉ̀ kì a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ ə gàʼ, nə̀ nyʉ̀ vyi a Yesò ə ngàʼà.

Yesò ə kɨ no tèbe əkwoʼtə ndò

23 A ndiʼ to ando Yesò ə ndiʼ a Jelusalèm a mətsi mə kəzhɨ kə məzaʼsə, viʼi no və ghoʼo byɨmə la ghə̀ diʼ wìʼ yi a və ntsuʼ li byìʼì nyʉ̀ ə kaynəvə vyi a vəwenə yenə to ando ghə̀ nè. 24 Alì, Yesò ko moʼo wenə əwen a vəwenə byìʼì ando ghə̀ ə̀ kɨli ə ntsìnə̀sə viʼi no sətsèm. 25 Wìʼ ə ko ə be diʼ ə shə̀ʼtə̀ kəfo shə̀ʼtə̀ a Wùmə̀nsòŋ diʼ kəwenkə a wen byìʼì ando ghə̀ nkɨ təkwòʼtə̀ tə viʼi.

3

Yesò ə shə̀ʼtə̀ ji yì a Nìkòdemùs zizi ghə̀ bwòŋ fa tsù

1 Wùlɨm ə tsen a ghə̀ ndiʼ fa nòyn tʉtʉ viʼi Jus a və ə dzàŋ wen nə̀ Nìkòdemùs, ghə̀ ndiʼ wìʼ mùʼ fa viʼi Falàsi. 2 Ghə̀ ə vi li a Yesò nə̀ ntʉʼ ə tsen ə gaʼa a wen la, “Ndìʼsə̀, yès ə kɨli la wù diʼ ndìʼsə̀ a ghə̀ lu fa Nyìngòŋ byìʼì wìʼ ko diʼ a ghə̀ zizi ghə̀ nè nyʉ̀ ə kaynə venə a wù ne lə̀ a bwen la Nyìngòŋ diʼ wenə wen.”

3 Yesò ə gàʼ a wen la, “Ma gaʼa a wù to no nəmwèʼè la, wìʼ zizi ko ghə̀ lu kwen a kəshi kəfòyn ə Nyìngòŋ a bwen la və bwensə bwi wen a nfi.”

4 Nìkòdemùs ə bèm a wen la, “Və zizi və mu be bwi wìʼ a nfi mu ghə̀ kwi li ale? Ma kɨli la wù to zizi ko ghə̀ lu be bwenə kwen a bèm ə lì wen ndi və be bwi wen a nfi.”

5 Yesò ə gàʼ la, “Ma gàʼà a wù to no nəmwèʼè la wìʼ zizi ko ghə̀ lu kwèn akəshi kəfòyn ə Nyìngòŋ, a bwen la ghə̀ kiʼi li bwi a mù bènə̀ bwi kəzhwì. 6 Wìʼ ə bwi tò kətsoʼ kə wèn alì Nyìngòŋ ə ku Kəzhwì. 7 Kə wù a ndiʼ nə̀ əkaynə ando mà gàʼ a wù la və diʼ be ə bwensə ə bwi ghə̀ŋ vətsèm a nfi. 8 Wìʼ ə zizi ko ghə̀ lu kɨ ji yì a Nyìngòŋ nə̀ ku kəzhwì a viʼi fa tsu. Kə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando təfwof tə nə̀ chò, wù sə zhʉ to ando tə kù, ko wù kɨ la tə lù fa fe ə sə dyʉ̀ fe lo? A diʼ ndə̀ŋndəŋ a wìʼ yì a kəzhwì kəŋwoʼkə əku li ntsìnə̀ fi a wen.”

9 Nìkòdemùs ə mù bèm a wen la “Nkì kənyʉ̀ kenkə zi kə ndiʼ ale?”

10 Yesò ə bèm a wen la, “A ko wù diʼ no ndìʼsə̀ ə ghoʼo alòʼ ə Islel, ko wù lu nkɨ tebè nyʉ̀ venə a le lo?” 11 Ma gaʼa a wù no nəmwèʼè la, yès ə gàʼ nyʉ̀ kɨ, mu yès yen li, ali ko ghə̀ŋ byɨmə ə gàʼà ə yesə, 12 Mà sətsen ə gàʼ a ghə̀ŋ, shəʼmə nə̀ nyʉ̀ nse ashə̀, ko ghə̀ŋ lu byɨmə, sətsen ma shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ kàŋ a ghə̀ŋ, ghə̀ŋ a byɨmə a? 13 Nò wìʼ ə mùʼ ə ko təmə kwèn akàŋ, chò to Wàyn Wìʼ a ghə̀ lu fa kàŋ ə shiʼi a nse.

14 “Və diʼ lu ə ghaŋsə Wàyn Wìʼ a kwi fəkoʼ, ndə̀ŋndəŋ ando Mosìs ə ghaŋsə kə nshəʼsə kə zhù a və nshɨtə nə̀ tyaynə a nse zɨm, 15 ndiʼ no ndò yì a ghə̀ byɨmə a wen kiʼi bwòŋ yi a ghə̀ ko lu mè. 16 Byìʼì ando Nyìngòŋ nkòŋ li viʼi mbyi no nànto, ə tɨm wàyn wen tò əmùʼ yi a ghə̀ nkiʼi, la no ndò a ghə̀ byɨmə a wen, mu ghə̀ ko lu pfʉ lè, mu ghə̀ lu kiʼi bwòŋ yi a ghə̀ faŋ to ghayn əmùʼ. 17 Nyìngòŋ ə ko ə ntɨm wàyn wen a mbyi la ghə̀ vi byɨbsə viʼi mbyi, ghə̀ ntɨm la ghə̀ vi, ghə̀ bwòŋsə viʼi e chò fa wen.

18 “No ndò yì a ghə̀ byɨmə a wàyn Nyìngòŋ, mu və ko lu byɨbsə wen. Alì no ndò yi a ghə̀ faŋ ke byɨmə a wen mu ghə̀ sə diʼ to a məbyɨbsə byìʼì ando ghə̀ ko byɨmə a zhiʼ wàyn Nyìngòŋ yì a ghə̀ diʼ to mùʼ. 19 Nyìngòŋ ə lu soʼo viʼi byìʼàndo əbayn ə tə vì a mbyi, viʼi ko kòŋ, ali əkòŋ to kəbəŋ kə fenəkə, byìʼàndo vəwenə ə nè mbyɨsə. 20 Nò ndò yi a ghə̀ ne nyʉ̀ ə byɨvə ko kòŋ əbayn, ko ghə̀ lu kòŋ ə fʉ̀ fa tsu, ə nyʉ̀ ə byɨvə ə wen a fʉ̀ a ndayn. 21 Nò ndò yi a ghə̀ tsi ntsìnə̀ ətɨmə ghə̀ fʉ̀ vi ə bayn ndiʼ viʼi ə yen nəmwèʼè la ghə̀ nè nyʉ̀ a ji yì a Nyìngòŋ ə kəŋ.”

Joyn gàʼ kùm Yesò

22 To ando Yesò ə gàʼa mwètə̀, wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen, əkwen dyʉ̀ a shə əloʼ ə Jùdiyà, ə tsitə tsu wenə vəwenə, ku mu a viʼi. 23 A ndiʼ ali, Joyn mbe ku mu a ntə̀ʼ Enòn, a ghə̀ mboʼsə ntə̀ʼ Salìm byìʼì ando mu ə ghoʼo tsu, viʼi be vi tsu nò məzhʉ ntsèm yenə wen, ghə̀ ku mu a vəwenə. 24 Andiʼ mibu və lù wè Joyn a mfɨŋ.

25 Ətʉʼ ə layn kətsi kətsenkə, ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə Joyn sə zìtə̀ kəgumə kətsen wenə ə wù Jus ə tsen kumə ji yì a viʼi Jus nə̀ shʉ əwen fa tsu a vəwenə a ntsìnə̀ əloʼ ndi ndiʼi la və laynə kwʉ̀ʼʉ̀ ashɨ Nyìngòŋ. 26 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə Joyn na shìsə ne dyʉ̀ ə yen ə wen, ə gàʼ a wen la, “Ndìʼsə̀, wù kwòʼtə wìʼ yi a ve wen tə ndiʼ a dzen a mu mə Jodàn, a wù ngaʼa byìʼì wen li a? Ghə̀ sə ku mu a viʼi luwen, ali viʼi vətsèm sə dzɨ̀mtə̀ tò wen luwen.”

27 Joyn gàʼ a vəwenə la, “Wìʼ zi ghə̀ ne to kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ ə ku kədyòʼ la ghə̀ ə nè. 28 Nò ghə̀ŋ ə kɨ nəmwèʼè la ma tə ngàʼà la à ko diʼ mò yì a və ntsuʼ li. Nyìngòŋ ə ntɨm mò ambì la mà vi shɨtə ji wen. 29 Wùwì ə lam nə̀ dyʉ̀ to a lɨmə wùwì. Wùndoŋ ə lɨmə wùwì yì a ghə̀ gyàmtə̀ wen nə̀ jèʼè to a wen a ntɨm, saŋlə no nànto a zhʉ a ghə̀ zhʉ ando lɨmə wùwì ə gàʼà. A lə ndə̀ŋndəŋ ji yì a ma saŋlə fa tsu luwen. Saŋlə ə ghomə ə diʼ luwen, mu ghə̀ lwin li nkwʉʼ. 30 Zhiʼ wìʼ a ghèn ə diʼ ə ndyʉ̀ to nə̀ mbì, ghomə bwentə nə̀ bamə.

Wìʼ yi a ghə̀ lù fa kàŋ ə chò no viʼi vətsèm

31 “Wìʼ yi a ghə̀ lù fa kàŋ ə chò no ndò, wìʼ yi a ghə̀ diʼi a wù mbyi, diʼ to wù mbyi, gaʼa kumə to nyʉ̀ ə mbyi. Wìʼ yi a ghə̀ lu vi fa kàŋ chò no ndò, 32 ghə̀ shə̀ʼtə̀ to kikə a ghə̀ yen li be zhʉ̀, ali viʼi ko byɨmə kənyʉ̀ a ghə̀ gaʼa 33 No ndò a ghə̀ sətsen byɨmə kənyʉ̀ kì a ghə̀ gaʼa, mù ghə̀ ne diʼi la Nyìngòŋ ə diʼ wù nə̀ nəmwèʼè. 34 Wìʼ a ghèn a Nyìngòŋ ə tɨmə lə̀, ə shə̀ʼtə̀ to kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ byìʼì ando ghə̀ kù kəzhwì a wen, ku mwètə̀ to mwètə̀. 35 Tìʼ ə kòŋ Wàyn wen mu ku kədyòʼ a wen la ghə̀ ə̀ soʼo no əfò ə tsèm a mbyi. 36 No ndò a ghə̀ byɨmə a wàyn Nyìngòŋ, mu ghə̀ lu kiʼi bwòŋ yi a ghə̀ lu faŋ to ghayn ə mùʼ. Ali no ndò yi a ghə̀ faŋ ke zhʉtə mu ghə̀ lu pfʉ ə lè byìʼì ando tyinə fwi Nyìngòŋ faŋ li to faŋə a wen a kətʉ.”

4

Yesò ə gaʼa wenə wùwì Sàmalìyà

1 Viʼi Falàsi ə nzhʉ li la Yesò sə kiʼi ndzɨ̀mtə̀sə, ku mu a vəwenə, sə ghoʼo chò sə Joyn sə. 2 Və ngaʼa alì, ko a laynsə ku tebè Yesò ku mu a mì. A ə ku ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen. 3 Yesò ə zhʉ̀ li kənyʉ̀ na kèn a və ə ngaʼa kumə wen li ghə̀ ə lù fa Jùdiyà ə bwenə dyʉ̀ a Galìlì, 4 ghə̀ ndiʼ ə chò fa ji a Sàmalìyà.

5 A sə ndiʼ to ando ghə̀ chò fa Sàmalìyà, ə zàʼa a ntə̀ʼ ə tsen a və toŋtə la Sikà, ghə̀ mboʼsə a ben kəshi kə nse ki a Jàkob ə ku li a wàyn wen ə Josèf, 6 ə bwaʼ, ə shiʼi nyʉ̀ʼmə a ben kwoŋ yì a Jàkob ə tyùŋə və sə chʉ mu fa tsu. A ndiʼ a kəlyɨŋ kə zhʉ na ghèn, mu chwìchwì bayn li nto.

7 Wùwì Sàmalìyà ə tsen ə vi ə chʉ mu, Yesò ə loyn mu fa wen ə gàʼ la, “Ku mo nə̀ mu mà nyʉ.” 8 A ndiʼ alì mu ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen sə kwen li dyʉ̀ a tyi ntə̀ʼ ə zen fozhɨvə.

9 Wùwì ayi ə gàʼ a Yesò la, “Wù diʼ wù ə Jus, ma diʼ wù ə Sàmalìyà? Wu jèʼ ale ə sə loynə mu fa mò a?” A ndiʼ ali, viʼi Jus wenə viʼi Sàmalìyà ə ko zhɨmə.

10 Ando ghə̀ bèmə alì, Yesò ə mu gàʼ a wen la, “Wu to kɨ fo vyi a Nyìngòŋ ə ku a viʼi be kɨ wìʼ yi a ghə̀ loynə mu mèyn fa wù, mu wù loyn li mu, a kodiʼ mu mə fwàyn, ghə̀ ku a wù.”

11 Wùwì a ghèn ə mù bèm a wen la, “Wu lə lyɨ mu na mèyn fa fe ku a mò a Tikəbəŋ, ko andiʼ la wù kiʼi kəfo ə chʉ tsu, nkwòŋ a ghèn be shwemə a? 12 A wù le kwòʼtə la wù chò tìʼ ə tìʼ yès ə Jàkob yi a ghə̀ ntyùŋə nkwòŋ a mu a ghèn a yès, a diʼ tò fa nkwòŋ a ghèn a wenə vunə wen nə̀ nyamsə wen sə ə nyʉ mu fa tsu a?”

13 Yesò ə bwensə gàʼ la, “no ndò a ghə̀ nyʉ mu a mèyn mu ətoŋ mu be na zɨmtə wen to zɨmtə. 14 Alì, mu à nyʉ̀ no ndò nyʉ mu mì a ma ku, mu ətoŋ mu ko lu be zɨmə wen. Wìʼ ə sətsen nyʉ mu na mèyn, ma dyʉ̀ kaʼkə ndiʼ a wen a wèn to nə̀ fədyàn fə, ə ne wen la ghə̀ kiʼi ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè.”

15 Wùwì ə Sàmalìyà a ghèn gaʼa a Yesò la, “ku mu na mì ma nyʉ, kə ətoŋ mu be lu zɨmə mo, kò andiʼ la ma lə be ə vi chʉ mu”.

16 Yesò ə be gàʼ a wen la, “Dyʉ̀ dzàŋ lɨmə wù, ghə̀ŋ vi ə yèn mò.”

17 Wùwì ghèn ə gàʼ la ghə̀ ko kiʼi tebè lɨm.

Yesò ə mu gàʼ a wen la, “wù gàʼ to no nəmwèʼè la wù ko kiʼi tebè lɨm. 18 Wù diʼ alə̀, mu wù lam li və lɨm vətàyn, be fʉ no və tsèm. Nò wìʼ yì a wù tsi a wen a ngə̀ŋ luwen ə ko diʼ lɨmə wù. Kə diʼi la wù gàʼa tò no nəmwèʼè.”

19 Wùwì ghèn gàʼ a wen la, “Ma yen li a Tikəbəŋ la wù diʼi nshə̀ʼtə̀ ə ghoʼo. 20 Vətiʼi vyesə ə kuʼsə Nyìngòŋ a pfen a shèn, ali ghə̀ŋ viʼi Jus sə ghʉ̀ luwen la və diʼi ə nkuʼsə Nyìngòŋ a Jelusalèm.”

21 Yesò ə gàʼ a wen la, “Ma gaʼa a wù no nəmwèʼè la, byɨmə mo, əzhʉ ne vi a və ko be ne nkuʼsə Nyìngòŋ a pfèn a shèn, ko kuʼsə tebè a Jelusalèm. 22 Ghə̀ŋ viʼi Sàmalìyà ko kɨ tèbe wìʼ yì a ghə̀ŋ kùʼsə̀, alì yès viʼi Jus əkɨ li wìʼ yì a yès ə kuʼsə, byìʼì ando ə bwòŋ ə nvì ə chò fa viʼi Jus. 23 Əzhʉ ə kuʼ vi, alì mu ghə̀ sə diʼ mu ghə̀ kuʼ li no kwʉ̀ʼ a viʼi a və kuʼsə Nyìngòŋ nəmwèʼè, diʼ kuʼsə əwen a kəzhwì bènə̀ a nəmwèʼè. A diʼ nki viʼi a venə a Nyìngòŋ ə kəŋ la və ə kuʼsə wen. 24 Nyìngòŋ ə diʼ Kəzhwì, viʼi vyi a və kuʼsə wen ə diʼ ə kuʼsə tò no nəmwèʼè to a kədyòʼ kì a kəzhwì kə wen kə ku.”

25 Wùwì a ghèn mu gàʼ a wen la, “Ma kɨli la wìʼ yì a və tsuʼ li, a və toŋtə wen nə̀ Klistò, ne vì, ə shə̀ʼtə̀ laynsə no nyʉ̀ ə tsèm a yès.”

26 Yesò ə mu shə̀ʼtə mwètə̀ a wen la, “A diʼ mò na yì a və ntsuʼ li ə ghʉ li a ma gàʼà a wù lə̀.”

27 To ando Yesò ə ngàʼà, ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə bwensə vi ə yen tò ando ghə̀ gaʼa wenə wùwì ghèn, ə sə diʼ nə̀ əkaynə, alì no wìʼ ə mùʼ fa vəwenə a ntìntìn nko bèm a wùwì ayi la, ghə̀ kəŋ gho lo, ko və lu bèm a Yesò la, byìʼì ghoʼ a wù gaʼa a ve wùwì ghèn lo.

28 Wùwì ayi ə lù mòʼtə̀ ntòyn a mu ə wen tsu ə bwenə kwen dyʉ̀ a ntə̀ʼ ə gàʼ a viʼi la, 29 “Ghə̀ŋ vi yèn wìʼ a ghə̀ shə̀ʼtə no nyʉ̀ ə tsèm a ma ə ne li a. Wù gaʼa a ko diʼ wen wìʼ yì a və Ntsuʼ li, li a?” 30 Viʼi zhʉ̀ ali mu ə fʉ̀ dyʉ̀ ə yenə Yesò.

31 A ndiʼ a zhʉ na ghèn, ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə Yesò sə sensə wen gàʼ la, “Ndìʼsə̀, zhɨ li kəfo lò.”

32 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Mà kiʼi kəfo kəzhɨkə, a ghə̀ŋ ko kɨ kənyʉ̀ byìʼì kəwenkə.”

33 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə sə kayntə to vəwenə ntìntìn bèm la, “A lə diʼ la wìʼ ə yì vì nə̀ kəfo kəzhɨkə a wen mu?”

34 Yesò ə gàʼ vəwenə la, “ə fozhɨvə ə mò ə diʼ tò la ma ə ne shwèʼè yì a Nyìngòŋ a ghə̀ tɨmə mo ə kòŋ, ə ne ə mwètə̀ shwèʼè a ghenə. 35 A kò ghə̀ŋ kiʼi ngàyn ə tsen a və mo la, ‘Və we, à chò tò və sàŋ la və kàʼ, və pfi.’ Alì, Ghə̀ŋ boʼtə ashɨ à ghəŋə ə ki ando təsɨm tə sə diʼ mu ə fozhɨvə sə diʼ mu və bi li ə sə diʼ tò mə pfi. 36 Luwen wìʼ yi a ghə̀ pfi ə kiʼi əlòʼ ə jùŋ ghə̀. Ghə̀ pfi viʼi və byɨməvə vyi a zizi və kiʼi ə ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè, ndiʼ wù we nə̀ wu pfi ə tsèntə saŋlə. 37 Kə diʼi la ngàyn ghèn la, ‘Wìʼ ə we, ghətsen ə pfi’ diʼ to nəmwèʼè. 38 Ma tɨm li ghə̀ŋ la Ghə̀ŋ fʉ̀ pfi ə fozhɨvə fa sɨm ko andiʼ la ghə̀ŋ tə shyèʼ. Viʼi kədyàŋ tə ə shyèʼ, ghə̀ŋ sədiʼ ə pfì.”

39 Viʼi Sàmalìyà fa loʼ a yi ə mbyɨmə li to kədə̀ŋ byìʼì kənyʉ̀ ki a wùwì yì ə gàʼ a vəwenə li la, “Ghə̀ shə̀ʼtə̀ li no gho a mà ne li.” 40 To ando Viʼi Sàmalìyà ə vi li ə yen Yesò, vəwenə sensə wen la ghə̀ faŋ wenə vəwenə. Ghə̀ tsi wenə vəwenə a mətsi ə mbò.

41 Viʼi vətsevə be zhʉ̀ əziʼi ə Yesò ə byɨmə, to kədə̀ŋ, 42 ə gàʼ a wùwì na yì la, “Yès ə byɨmə li luwen, a ko diʼ to byìʼì kənyʉ̀ kì a wù shə̀ʼtə̀ a yès. Yès ə zhʉ li əziʼi ə wen no fa yès a ngeŋsə nkɨ la à diʼ tò no wen Mbwòŋsə̀ mbyi.”

Yesò ə chʉʼ wàyn ə kətʉ kətsen

43 Yesò ə tsì mətsi mbò ə lù dyʉ̀ alòʼ ə Galìlì. 44 Andiʼ ali, mu ghə̀ ngaʼa li no fa wen a ngeŋ la, “Və ko təmə lu gumlə nshə̀ʼtə̀ Nyìngòŋ a wen a loʼ.” 45 A ə ndiʼ ando ghə̀ dyʉ̀ zàʼa alòʼ ə Galìlì li, viʼi tsu ə shisə wen to akayn byìʼì ando vəwenə ndiʼ mu və ə yen li no nyʉ̀ ə tsèm vi a ghə̀ nè a Jelusalèm a mətsi yi a və ə zhɨ kəzhɨ kə məzaʼsə tsu li.

46 Yesò ə be bwenə dyʉ̀ a ntə̀ʼ Kanà, alòʼ ə Galìlì, akəshi yi a ghə̀ nkaʼsə mu a məlyʉ̀ʼ tsu li ə dyʉ̀ yen wù to ə tsen tsu, a ghə̀ shyèʼ a fòyn. Ghə̀ nkiʼi wàyn wen a ghə̀ nkwaʼa no nànto a ntə̀ʼ Kàbanùm. 47 Wù ə shwèʼè na ghèn ə vi ali ando ghə̀ zhʉ la Yesò vi li a Galìlì mu ghə̀ lù fa Jùdiyà ə sə sensə Yesò la ghə̀ vì chʉʼ wàyn wùlɨm ə wen a ghə̀ kwaʼa diʼi la ghə̀ pfʉ. 48 Yesò ə gàʼ a wen la, “wìʼ fa ghə̀ŋ zizi ko ghə̀ lu byɨmə no fa mphen, a bwen la ghə̀ yen nchwi nyʉ̀ ə kaynəvə a mà nè.”

49 Wù ə shwèʼè ayì be gàʼ la, “Tikəbəŋ, zaŋsə vi yowù dyʉ̀, bwen ali wàyn ghom a pfʉ.”

50 Yesò ə mu gàʼ a wen la, “Ə ndyʉ̀. Wàyn wù ə tò li.”

Wìʼ ayi ə zhʉ̀ to ali ə lù. 51 To ando ghə̀ bwenə sə dyʉ̀ ə bùmtə viʼi shyèʼ ə wen vəwenə gàʼ a wen la, “Wàyn wù to li.” 52 Ghə̀ bèm a vəwenə la, kwaʼa na ghenə ə yi bwaʼmə a zhʉ ko? Vəwenə gàʼ la, “ghə̀ tə bwaʼmə zòyn nə̀nchwì.” 53 Tìʼ wàyn a ghèn ə kɨ la kətaʼ na kì kə tə bwaʼmə to zhʉ̀ yi a Yesò tə gàʼ a wen li la, “Wàyn wù ə tò li” no zhʉ̀ko wenə ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə wen ə byɨmə to vətsèm.

54 Nakènkə ndiʼ kənkùmtə̀ kə kənyʉ̀ kə kaynəkə kì a Yesò ə nè a Galìlì ando ghə̀ bwenə vi fa Jùdiyà.

5

Yesò ə chʉʼ wù ə kənkwaʼkə

1 A ndiʼ to ando nyʉ̀ na venə fʉ li ə chò, Yesò ə bwenə kuʼ a Jelusalèm ə zhɨ̀ kətsi kə ghoʼo kə viʼi Jus kətsen. 2 Kətsèm kə tsèn kə ndiʼ a Jelusalèm boʼsə a chʉ Mbàyn Byisə, və toŋtə la Bèsaydà a gaʼa ə Hibùlù, mu və bwòm li nkaʼsə nə̀ tətotə a yi ben, tə tàyn. 3 Yesò kuʼ dyʉ̀ ali, viʼi və kwaʼkəvə no vəghoʼo nyɨŋə a təto a ghèn, vətsevə diʼ mù və fɨfkəli, vətsevə diʼ mù və kwaʼakəli. 5 Wùlɨm ə tsèn ndiʼ a vəwenə a ntìntìn mu ghə̀ kwaʼa li a ngwʉʼ njʉ̀sə̀ fwomə a məwumə ntaʼ. 6 To ando Yesò, ə yen li wen ghə̀ nyəŋ tsu, ə kɨ la ghə̀ kwaʼa li fa kəghaf kədyəkə ghə̀ bèm a wen la, “Wù kòŋ ə li to?”

7 Wù kwaʼa a ghèn ə gàʼ la, “Tikəbəŋ, mù na mèyn nə̀ zhusə nə̀ʼ no zhʉ̀ko, ko ma lu kiʼi wìʼ la ghə̀ we mo tsu. Ma nè sə ghàs ə dyʉ̀, to mu wìʼ ə kwen li shiʼi a mù a mò ambì.”

8 Yesò ə gàʼ a wen la, “lu lyɨ̀ ghamə wù, ə jèʼ.” 9 Ando ghə̀ gàʼa li, wìʼ aghèn ə nto li, ə lu lyɨ̀ ə ghamə ə wen ə sə jèʼè dyʉ̀.

Andiʼ ali a diʼ kətsi kə chʉʼ lòʼ ə viʼi Jus. 10 Tʉtʉ viʼi Jus vətsevə ə nyen li, ə wen mu gàʼ a wen la, “Layn diʼ ə Chʉʼ lòʼ, Əsoʼ ə ko byɨmə la wù ə jèʼe chò nə̀ ghamə.”

11 Ghə̀ bwensə gàʼ a vəwenə la, “A gàʼ wìʼ yi a ghə̀ chʉʼ mo la mà lyɨ̀ ghamə ghomə lù ə jèʼ.”

12 Vəwenə bèm a wen la, “A diʼ ndò na yi a ghə̀ gàʼ la wù lyɨ̀ ghamə ə wu ə njèʼè nə̀ wenə ghə̀ a?”

13 Wìʼ na yi a Yesò ə chʉʼ li ə nko kɨ la Yesò ə ndiʼ te ndò lo, mu Yesò ə nyɨŋ li kwen dyʉ̀ a ntìntìn ənòyn a ghə̀ ndiʼ tsu li.

14 Yesò ə ne be yen ə wen a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə gàʼ a wen la, “Wù to li luwen. Kə wù bè a nè mbyɨ, a bwen ali kənyʉ̀ kə a fʉ̀ a wù, to chò kwaʼa a yi.”

15 Wìʼ ghèn mu lù a zhʉ a ghèn ə dyʉ̀ ə gàʼ a viʼi Jus a vi la, à tə chʉʼ Yesò chʉʼ wen. 16 Vəwenə zìtə̀ ə sə tenlə nə̀ Yesò byìʼì ando ghə̀ chʉʼ wìʼ a kətsi kə chʉʼ lòʼ. 17 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Tìʼ ghom ənè ə shwèʼè wen no məzhʉ̀ ntsèm, nkàyntə̀ mò diʼ be ə nshwèʼè tò alì.”

18 Əgaʼa ghenə mu ne viʼi Jus mu sə kəŋ jisə ə zhwi wen byìʼì ando ghə̀ nko kwaʼa to soʼ kətsi kə tʉʼ loʼ, ali be sə toŋtə Nyìngòŋ nə̀ Tìʼ wen diʼi la ghə̀ diʼi ndə̀ŋndəŋ wenə Nyìngòŋ.

19 Yesò ə mu bwensə gàʼ a vəwenə la, “Ma gaʼa a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la, Wàyn zizi ko ghə̀ lu nè kənyʉ̀ fa wen a ngeŋ, ghə̀ zizi ghə̀ nè to kənyʉ̀ kì a ghə̀ yen nə̀ to ando Tìʼ ə wen ə nè. Byìʼàndo no gho a Tìʼ ə nè, Wàyn be diʼ ə nè to kəwenkə. 20 Fa mbwo Tìʼ ə kòŋə wàyn wen, ghə̀ diʼ li no nyʉ̀ tsèm a ghə̀ nè a wen. Ghə̀ ə diʼi nyʉ̀ kaynəvə a wen a və chò na kenkə. 21 Ndə̀ŋndəŋ to ando Bobo ə lùsə viʼi fa pfʉ, be ku ə bwòŋ a vəwenə, a be diʼ ndə̀ŋndəŋ to ando wàyn ə ku ə bwoŋ a no ndò a ghə̀ koŋə. 22 Tìʼ ko soʼo tebe wìʼ no fa mpfen, ghə̀ ku li kədyòʼ no kətsèm a wàyn wen la ghə̀ nsoʼo, 23 ndi no viʼi vətsèm ə̀ gumlə Wàyn to ndə̀ŋndəŋ ando və gumlə Tìʼ. No ndo yì a ghə̀ faŋ ke gumlə wàyn, mu ghə̀ ko gumlə Tìʼ wen a ghə̀ tɨm ə wen.

24 “Ma gaʼa a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la no ndò yi a ghə̀ zhʉ kənyʉ̀ ki a ma gaʼa, ə byɨmə a wìʼ yi a ghə̀ tɨmə mo, ne kiʼi bwoŋ yi a ghə̀ faŋ to ghayn ə mùʼ. Və zizi ko və lu be soʼo wìʼ na ghèn. Kə diʼi la ghə̀ chò li fʉ fa pfʉ sə kiʼi ə ntsìnə̀ yi a ghə̀ ko be lu mè. 25 Ma gaʼa a ghə̀ŋ tò no nəmwèʼè la kətsi kə sə boʼsə vi, ma gàʼ alì mu kə diʼ mu boʼsə li, viʼi vyi a və diʼi to nə̀ viʼi və pfʉkəvə zhʉ gɨ wàyn Nyìngòŋ, alì no ndò yi a ghə̀ ne zhʉ gɨ wen ghə̀ ne tsi. 26 Nyìngòŋ diʼ wìʼ yì a ghə̀ ku ə ntsìnə̀, ndə̀ŋndəŋ a ghə̀ be ne la wàyn wen be ndiʼ wìʼ yì a ntsìnə̀ ə lu fa wen. 27 Nyìngòŋ diʼ mu ghə̀ ku li kədyòʼ a wàyn wen la ghə̀ nsoʼo byìʼàndo ghə̀ diʼ Wàyn Wìʼ. 28 Kə ghə̀ŋ ne ndiʼ nə̀ əkaynə ə kumə kənyʉ̀ na kèn byiʼàndo zhʉ̀ sə boʼsə vi a no viʼi və tsèm a və diʼi a təsè ne zhʉ gɨ Wàyn Wìʼ, 29 ə lu fa pfʉ, viʼi a və tə nè njùŋ, kiʼi bwoŋ yi a ghə̀ ko lu mè, viʼi a və tə ne nyʉ̀ byɨvə diʼ və lu soʼ byɨbsə vəwenə.

Viʼi vi a və tɨmə nchwò nsòʼ ə Yesò

30 “Kənyʉ̀ kə tsenkə ko diʼ a mà zizi a mà nè a mo kədyòʼ. Ma soʼo to ji yì a Nyìngòŋ ə gàʼ la mà ə soʼo fa tsù. Kə diʼi la ma soʼo to no fwu byìʼàndo ma ko kəŋ ə nè kənyʉ̀ kì a ma kòŋ, ali nè to kì a wìʼ yi a ghə̀ tɨmə mo kəŋ la ma nè.

31 “Mà sətsèn kaʼsə ə ngàʼa kumə wenə ghomə ko ghə̀ŋ lu byɨmə la kənyʉ̀ kì a ma gàʼà diʼ nəmwèʼè. 32 Ma kɨli la wù kədyàŋ diʼ a ghə̀ gàʼà to nə̀ nchwò nsòʼ ə mò, no ghò yi a ghə̀ gàʼà kumə mò, a diʼ to nəmwèʼè. 33 Ghə̀ŋ tə ə tɨmə viʼi a Joyn, ali Joyn gàʼa to nəmwèʼè kumə mò. 34 Ma ko gaʼa tebè la ma kəŋ la Wùmə̀nsòŋ ə ndiʼ nchwò nsòʼ a mò. Mà gàʼa li ndiʼ ghə̀ŋ byɨmə ə bwòŋ. 35 Joyn tə ndiʼ to nə̀ baynə a ghə̀ŋ. A tə ndiʼ a mətsi mə tsen nə̀, ghə̀ŋ ku ə zhʉtə nyʉ̀ vyi a ghə̀ ngàʼà, və diʼ to nə̀ baynə, nè la ghə̀ŋ ə saŋlə. 36 Ma kiʼi nchwò nsòʼ, ghə̀ chò Joyn. Nchwò nsòʼ na ghèn diʼi nyʉ̀ vyi a Tìʼ ku li la mà ə nè. A diʼ kəwenkə a kə diʼi làynsə la à tɨm Tìʼ ntɨm mo. 37 Nò tèbe Tìʼ yì a ghə̀ tɨmə mo gàʼà li to nə̀ nchwò nsòʼ kumə mò. Ghə̀ŋ ko tɨmə zhʉ̀ gɨ wen, ghə̀ŋ ə ko tɨmə yèn to ando ghə̀ kə̀ʼə̀. 38 Ghə̀ŋ ko ghʉ̀ no tèbe kənyʉ̀ kə wen a ghə̀ŋ a tətyɨm byìʼàndo ghə̀ŋ ə ko byɨmə wìʼ a ghə̀ tə tɨmə. 39 Ghə̀ŋ ziʼi Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ byìʼàndo ghə̀ŋ kwòʼtə la ghə̀ŋ na yen ji a ghə̀ŋ ne kiʼi bwoŋ yi a ghə̀ ko lu mè. A diʼ to ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ na ghèn a ghə̀ gaʼa kumə mò. 40 Alì, ko ghə̀ŋ byɨmə ə vì a mò ə kiʼi ə ntsìnə̀ a ghèn.

41 “Ma ko kəŋ la viʼi ntemə təpfem a mò. 42 Ma kɨli tənkì tə viʼi vi a ghə̀ŋ diʼ vəwenə, kɨ la ghə̀ŋ ko kiʼi kòŋ Nyìngòŋ a ghə̀ŋ a tətyɨm. 43 Mà vi à zhiʼ Tìʼ ghom, ko ghə̀ŋ lu byɨmə mo. Alì, mu wìʼ ə tsen sətsen vi no to fa wen a ngeŋ, a ghə̀ŋ a shisə wen. 44 Ghə̀ŋ kòŋ ə ntemə təpfem a ghə̀ŋ tə wen, ko ghə̀ŋ mwomsə ə kiʼi kùʼsə yi a ghə̀ vi fa Nyìngòŋ yì a ghə̀ diʼ to əmùʼ. Ghə̀ŋ lə zi ghə̀ŋ byɨmə ale? 45 Kə ghə̀ŋ ne kwoʼtə la a ne ghàm mò ghàm ghə̀ŋ a shɨ Tìʼ ə ghom, a ne ghàm to Mosìs yi a ghə̀ŋ ə ghʉ̀ kwòʼtə̀ ə ghəŋə a wen. 46 Ghə̀ŋ tu tə byɨmə a Mosìs mu ghə̀ŋ ə byɨmə li a mò byìʼàndo ghə̀ nyoʼo li nyʉ̀ kumə mò. 47 To ando ghə̀ŋ ko əbyɨmə kənyʉ̀ a Mosìs ə nyoʼo, ghə̀ŋ lə̀ zì ghə̀ŋ byɨmə kənyʉ̀ a ma gaʼa a?”

6

Yesò zhis viʼi zaʼa nkamsə tàyn

(Mat 14.13-21;Mak 6.30-44;Luk 9.10-17)

1 To ando Yesò ə mwetə li nyʉ̀ venə, ghə̀ dyàŋə̀ li dyʉ̀ a dzen Mo ə Galìlì a və be toŋtə la Mo Taybelyas, 2 ghə̀ sə ndyàŋə̀, ə nòynə ə viʼi və tsenəvə ə dyàŋ fa wen abàm, to kədə̀ŋ byìʼàndo vəwenə ndiʼ mu və yen li nchwisə nyʉ̀ ə kaynə və vyi a ghə̀ nè viʼi və kwaʼkəvə, və to. 3 Yesò ə ndyàŋə̀ ali ə dyʉ̀ kuʼ nyʉ̀ʼmə a kwi pfen wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen. 4 A ndiʼ alì mu ə mətsi mə kəzhɨ kə məzaʼsə̀ ə viʼi Jus kə sə boʼsə̀ vì. 5 To ando ghə̀ tsoʼsə li kətʉ kə wen mù yen ənòyn ə viʼi ando ghə̀ vì, ghə̀ mù bèm a Filib la, “vəghəŋ lə zizi vəghəŋ zen ə fozhɨvə fa fe a və tu və kwʉ̀ʼ vəghəŋ zhis viʼi venə tsu a?” 6 Ghə̀ ə bèmə ali, kəŋ ə mwomsə to Filib, byìʼe ghə̀ nkɨ kənyʉ̀ a ghə̀ a ne.

7 Filib bwensə ə gàʼ la, “mimbu no ndò sə mwòm kəfo to mwòmə̀ vəghəŋ diʼ ə kiʼ ə ko a ghə̀ cho ə ko a wìʼ diʼ shwèʼè a və və sàŋ ə fwomə.”

8 Ndzɨ̀mtə̀ əbàm ə wen ə tsen, a və toŋtə la Andɨ̀lò, a diʼ lèmə̀ Saymun Bità ə mu gàʼ la, 9 “Wàyn wùlɨm ə tsen diʼ ashə, a ghə̀ kiʼi tɨ̀ghef tə kəbayn tə, tàyn nə̀ shʉsə bò sə. Alì, fozhɨvə a venə ə ko kwʉ̀ʼ no fa mphen a ənòyn ə viʼi venə.”

10 Yesò ə gàʼ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə la, “Ghə̀ŋ ne, viʼi a venə nyʉ̀ʼmə a nse.” A ndiʼ ali kəfʉ̀ʼ kə diʼ to kədə̀ŋ akəshi a ghèn. Viʼi a venə ə shiʼi nyʉ̀ʼmə a nse, lʉmə diʼ a ntìntìn ə vəwenə zàʼa dyʉ̀ a nkam sə tàyn. 11 Yesò ə mu shi kəbayn a kì ə ku kəzòŋ a Nyìngòŋ, mu ku la və gətə a viʼi a venə. Ghə̀ be shi shʉ̀ shisə ə ku to kəzòŋ a Nyìngòŋ ə gə̀tə̀ a viʼi, no ndò ə zhɨ kwiʼ to ando ghə̀ kòŋə. 12 Andiʼ to ando vəwenə ə zhɨ li ə kwiʼ, Yesò ə gàʼ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə la, “Ghə̀ŋ boŋtə əbyeʼ ə vyi a və faŋ, kə to kəfo kə ə lè to kədyàŋ.” 13 Vəwenə boŋtə əbyeʼ əbayn vyi a viʼi ə zhɨ ə ghʉ̀sə, və lwinkə a nkyèsə njʉ̀sə̀ bò.

14 Viʼi na vi ə yen li kənyʉ̀ kə kaynəkə na kènkə a Yesò nè ə sə gàʼ la, “A diʼ to no Nshə̀ʼtə̀ ə ghoʼo yì a ghə̀ ndiʼ lu vì a mbyi.” 15 Yesò ə kɨ li la və a ghaʼa, ghʉ̀ wen a fòyn to kədyòʼ ghə̀ be nyɨŋ kuʼ dyʉ̀ no a kwi pfen, to wen ə nyɨŋ.

Yesò ə jèʼ a kwi a mù

(Mat 14.22-33;Mak 6.45-52)

16 A sə diʼ a zhʉ mpfwomə, ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen bwenə shiʼi dyʉ̀ a benə mo, 17 kwen a kəbaŋ ə sə bwenə dyàŋə̀ dyʉ̀ a Kàbanùm, ətʉʼ ə ne sə njɨ vì, ko Yesò təmə kwetə vəwenə. 18 A diʼ alì təfwof tə to tə tsentə chò, nə̀ʼə̀ mu no nànto. 19 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə jèʼ ə sə zàʼa dyʉ̀ kəghaf ə sə ki ə yèn Yesò, ghə̀ jèʼè boʼsə vì nə̀ vəwenə a kwi a mù. Vəwenə sə fwaynə no nànto. 20 Alì, Yesò gàʼ a vəwenə la, “kə ghə̀ŋ fwàyn. A diʼ mò.” 21 Vəwenə sə saŋlə ə lyɨ̀ wen a kəbaŋ, ə sə tsèn to mu vəwenə dyàŋə̀ li mwetə a ndzèn a vəwenə ə ndyʉ̀ tsu.

Viʼi sə kəŋ Yesò

22 Ətʉʼ ə layn, ənòyn ə viʼi vyi ə kwoʼtə la, a tə ndiʼ to kəbaŋ kə mùʼ a ndzèn a mu, a diʼ kəwenkə a ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə Yesò sə tə dyàŋ tsu, ə sə ndyàŋə̀ ali, Yesò faŋ kò ghə̀ lə dyʉ̀ wenə vəwenə. 23 Məbaŋ mə tsenə mə lù fa Tàybelìyàs ə vì tɨmə a ben kəshi yi a Yesò ə bwaʼsə fozhɨvə vyi ə ku a viʼi tsu li la vəwenə zhɨ. 24 Tənòyn tə viʼi a tì ə nyen li mwetə no zhʉ̀ko la Yesò ko diʼ tsu, tebe ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə ko diʼ, vəwenə kwen a kəbaŋ ə sə kəŋ dyʉ̀ nə̀ wen fa Kàbanùm.

Yesò ə gàʼ la yi diʼ kəbayn kə bwòŋ

25 Viʼi na vyi mù ə yen Yesò ə bèm a wen la, “Ndìʼsə̀, wù vì a shèn a zhʉ ko?”

26 Yesò ə bwensə gàʼ a vəwenə la, “Ma gaʼa a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la, ghə̀ŋ ə kəŋ mò to byìʼàndo mà tə ku fozhɨvə, ghə̀ŋ zhɨ kwiʼ, a ko diʼ byìʼàndo ghə̀ŋ tə yen nyʉ̀ ə kaynə və vyi a ma tə nè. 27 Kə ghə̀ŋ ne nyɨŋə fa abàm fozhɨvə, a və diʼ ə byɨf. Ghə̀ŋ ə boŋsə nyɨŋə fa abàm fozhɨvə vyi a və kù bwoŋ yi a ghə̀ ko lu mè, a diʼ Wàyn Wìʼ a ghə̀ zizi ghə̀ ku fozhɨvə a venə a ghə̀ŋ byìʼàndo Tìʼ ghom, Nyìngòŋ sə diʼ mù ghə̀ diʼi li a ndayn la ma kiʼi kədyòʼ a kènkə.”

28 Vəwenə bèm a wen la, “Yès zizi yès ne ale ə nè nyʉ̀ vyi a Nyìngòŋ ə kəŋ a?”

29 Yesò ə bwensə la, “əshyèʼ ə Nyìngòŋ ə diʼ la ghə̀ŋ byɨmə a wen yì a ghə̀ tɨmə a mbyi.”

30 Vəwenə be bèm a wen la, “Wu le zizi wu nè no nchwi kənyʉ̀ kə kaynəkə kə kò ə diʼ la à tɨm Nyìngòŋ ə tɨm wù mibu yès yen, ə byɨmə a? Wù lə nè no ghò? 31 Vətìʼ və vətìʼ vyesə ə nzhɨ fozhɨvə vyi a və toŋtə la manà lì a nse zɨm, to ndə̀ŋndəŋ ando və diʼ mù və nyòʼò li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, ‘Ghə̀ nku li fozhɨvə mu və lu fa kaŋ, vəwenə zhɨ.’”

32 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Ma gaʼa a ghə̀ŋ tò no nəmwèʼè la, a ko nku Mosìs əku fozhɨvə vyi a və lù kaŋ a ghə̀ŋ. A boŋsə ku Tìʼ ghom ə ku nkàyntə̀ ə fozhɨvə vyi a və lù fa kàŋ. 33 Nkàyntə̀ ə fozhɨvə Nyìngòŋ ə diʼ wìʼ yì a ghə̀ lu fa kàŋ, əvì sə ku ntsìnə̀ a mbyi.”

34 Vəwenə toŋtə wen ə gàʼ la, “Tikəbəŋ, nku ə fozhɨvə a venə a yès to məzhʉ̀ ə tsèm.”

35 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Ma diʼ kəfo kə zhɨkə kì a kə ku ntsìnə̀ a viʼi. A vi no ndò a mò, ko jɨŋ be lu zaf ə wen, mu à byɨmə no ndò a mò, ko ətoŋ a mu lu be zɨmə wen. 36 Mà sə diʼ mù ma tə ə gàʼ a ghə̀ŋ la ghə̀ŋ yen li mò, alì ko ghə̀ŋ lu byɨmə. 37 Viʼi vyi a Tìʼ ə ghom əku li a mò ne vì a mò. Mà ko lu dzɨ̀m wìʼ a ghə̀ vi a mò, 38 byìʼàndo mà lu fa kàŋ ə shiʼi vi a nse ə nè kənyʉ̀ kì a wìʼ yì a ghə̀ tɨmə mo ə kəŋ, a ko diʼ kənyʉ̀ ki a ma kəŋ fa mò a ngeŋ. 39 Wìʼ yi a ghə̀ tɨmə mo ko kəŋ la no wìʼ ə mùʼ a ghə̀ ku li a mò le. Ghə̀ kəŋ la mà lu bwensə lùsə vəwenə fa pfʉ a kətsi kə bàm. 40 Tìʼ ə ghom ə kəŋ la no viʼi vətsèm a və yen li mo ə byɨmə a mò lu kiʼi bwoŋ yi a ghə̀ ko lu mè. Mà lu bwènsə̀ lùsə vəwenə fa pfʉ a kətsi kə bàm.”

41 Ghə̀ ngàʼà alì, viʼi Jus zhʉ ə sə dèmkə̀ byìʼì kənyʉ̀ ki a ghə̀ ə ngàʼà la ghə̀ diʼ ə fozhɨvə vyi a və lu fa kàŋ. 42 Vəwenə sə bèmə la, “a ko ghə̀ŋ diʼ Yesò to wàyn Josèf vəghəŋ kɨ tìʼ ə wen nə̀ liwen? Ghə̀ jèʼ ale ə sə gàʼà la ghə̀ shiʼi nvi fa kàŋ a?”

43 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “kə ghə̀ŋ be dèmkə̀ a ghə̀ŋ a ntìntìn. 44 Tìʼ yì a ghə̀ tɨmə mo faŋ ke ne wìʼ la ghə̀ vì a mò, ko ghə̀ a vì. Ghə̀ sətsen ə vì, mu ma lu bwensə lùsə wen fa pfʉ a kətsi kə ə bàm. 45 Nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkəsə ə nyòʼo li la, ‘Nyìngòŋ lu ziʼi viʼi və tsèm.’ Nò viʼi və tsèm vyi a və zhʉ kənyʉ̀ kì a Tìʼ ə gàʼ ne vì a mò. 46 Wìʼ ko tɨmə yen Tìʼ a bwen to mò a ma lu fa benə Nyìngòŋ. A diʼ to mò a ma yen li Tìʼ. 47 Ma gàʼà a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la, à byɨmə no ndò mu ghə̀ lu kiʼi bwòŋ yi a ghə̀ ko lu mè. 48 Ma diʼ ə fozhɨvə vyi a və ku ntsìnə̀ a viʼi. 49 Vətìʼ və vətìʼ və vəŋə ə nzhɨ fozhɨvə vyi a və ə toŋtə la manà a nse zɨm, ali ə be pfʉkə to pfʉkə. 50 Ə fozhɨvə venə a ma gàʼà luwen diʼ ə fozhɨvə mu və shiʼi nvi fa kàŋ, mu wìʼ ə zhɨ, ko ghə̀ lu be pfʉ. 51 A diʼ to no mò diʼ fozhɨvə na venə a və shiʼi ə vi fa kàŋ. A zhɨ no ndo zhɨ fozhɨvə na venə, mu ghə̀ ko lu be pfʉ. Ə fozhɨvə na venə diʼ wen ə ghomə yi a ma ne kù ndiʼ viʼi mbyi ə kiʼi ntsìnə̀ yi a ghə̀ faŋ to ghayn ə mùʼ.”

52 Yesò ə gàʼa alì, kənyʉ̀ a kì kə zaf viʼi Jus na vi, vəwenə kəŋkə̀ no nànto ə bèm la, “Wìʼ ghèn ə gàʼ la ghə̀ zizi ghə̀ ku wen ə wen a ale la vəghəŋ zhɨ a nə̀ fozhɨvə a?”

53 Yesò ə mu gàʼ a vəwenə la, “Ma gàʼà a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la, ghə̀ŋ sətsen faŋ ke zhɨ əwen ə Wàyn Wìʼ be ə nyʉ̀ mənlyuŋ mə wen, mu ghə̀ŋ ko ne kiʼi ə ntsìnə̀. 54 A zhɨ no ndò zhɨ əwenə ghomə be nyʉ mənlyuŋ mwomə, mu ghə̀ lu kiʼi bwoŋ yi a ghə̀ ko lu mè, a li ma be lùsə wen fa pfʉ a kətsi kə bàm, 55 byiʼàndo əwenə ghomə diʼ to no nkàyntə̀ kəfo kə zhɨkə, mənlyuŋ ə mwomə diʼ no nkàyntə̀ kəfo kə nyʉ̀ kə. 56 A zhɨ no ndò zhɨ əwenə ghomə be nyʉ̀ mənlyuŋ mwomə, mu yo wen diʼ a kənyʉ̀ kə muʼ. 57 A zhɨ no ndo zhɨ əwenə ghomə, ghə̀ nə̀ tsi byìʼì mò, to ndə̀ŋndəŋ ando ma tsi byìʼì Tìʼ a ghə̀ tɨmə mo. 58 Mà le diʼ kəfo kə zhɨkə kì a kə shiʼi vi fa kàŋ. Vətìʼ və vətìʼ və vəŋə ə zhɨ kəfo kə zhɨkə kì a və ə̀ toŋtə la manà li ə pfʉkə, ali mu à zhɨ no ndò zhɨ əwenə ghomə a ghenə mu ghə̀ lu tsi faŋ.”

59 Yesò ə ngàʼa ali, ando ghə̀ nziʼi viʼi a ngə̀ŋ ntsèntə̀ ə viʼi Jus a Kàbanùm.

Ə ziʼi Yesò ə ghoʼo ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen se tsensə

60 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə Yesò ə zhʉ ziʼi na ghenə ə sə gàʼ la, “Əziʼi a ghenə to no nànto. A zizi à byɨmə no ndò byɨmə kənyʉ̀ a kèn a?”

61 Yesò ə kɨ kənyʉ̀ a vəwenə dèmkə̀ byìʼì kəwenkə to fa wen a ngeŋ ə bèm a vəwenə la, “Əziʼi na ghənə be ku ngəʼ a ghə̀ŋ no nànto? 62 Ghə̀ŋ sətsen yen, Wàyn Wìʼ ghə̀ bwenə lù dyʉ̀ akàŋ, akəshi yi a ghə̀ tə ndiʼ tsu fa ambì, ghə̀ŋ a nè ghò? 63 A ku to kəzhwì kə Nyìngòŋ ku ə ntsìnə̀ a viʼi. Wìʼ ə ko kiʼi kənyʉ̀ kə tsenkə ə nè fa wen a ngeŋ. Mà sə diʼ mù ma shə̀ʼtə̀ li kənyʉ̀ ki a ghə̀ŋ diʼi ə nè, ndi kiʼi Kəzhwì a kəku ntsìnə̀. Gàʼ ghenə a ma tə ngàʼà a ghə̀ŋ lə a ne la ghə̀ŋ kiʼi kəzhwì kə Nyìngòŋ, be kiʼi bwoŋ yi a ghə̀ŋ a ghə̀ ko lu mè. 64 Ma shə̀ʼtə̀ no tèbe alə̀, ghə̀ŋ vətsenvə ko byɨmə.” Yesò ə ngàʼa ali byìʼàndo ghə̀ ə kɨ li viʼi a və ko lu byɨmə wen no fa mbì, be kɨ wìʼ yi a ghə̀ ndiʼ lu baʼlə wen. 65 Yesò ə be gàʼ a vəwenə la, à lə kənyʉ̀ kì a ghə̀ tə gàʼa a vəwenə la wìʼ ə zizi ko ghə̀ lu vì a yì, a bwen la à ku Tìʼ wen ku kədyòʼ a wen, la ghə̀ vi.

66 A lə tò kətsi a kì a ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə sətsèn to kədə̀ŋ ə nyɨŋ li ə bwenə ko və be dzɨ̀mtə̀ wen. 67 Ando sə bwenə ali, ghə̀ mu bèm a shisə njʉ̀sə̀ bò la, “Ghə̀ŋ be sə kə bwenə mu?”

68 Saymun Bità ə bwensə a wen la, “Ə be ə dyʉ̀ ando a Bobo? A zizi a be shə̀ʼtə̀ ndò shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ ki a kə ku bwòŋ yi a ghə̀ ko lu mè a yes a? 69 Luwen yes ə byɨmə, be kɨ la, wù diʼ Wù Laynə Nyìngòŋ a wu vi fa kaŋ.”

70 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “A ghə̀ŋ kɨli la, a tə tsuʼ to no mò tsuʼ ghə̀ŋ venə njʉ̀sə̀ bò, ali wìʼ ə mùʼ diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn, a diʼ Deblə̀.” 71 Ghə̀ ə ngaʼa ali, gàʼ Judàs ə wàyn Iskalìyòt yì a ghə̀ ndiʼ a ntìntìn ə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə̀ wen njʉ̀sə̀ bò, ali diʼ lu baʼlə wen.

7

Vəlemə və Yesò ə be boŋ tyen la və ko byɨmə a wen

1 A sə ndiʼ fa abàm nyʉ̀ venə, Yesò mu sə jèʼe kaʼkə to fa Galìlì, ko ghə̀ be kòŋ ə dyʉ̀ a Jùdiyà byìʼàndo viʼi Jus ndiʼ tsu, kəŋə ə zhwi wen. 2 A ndiʼ ali mu à faŋ to mətsi ə nshəʼ alə̀ ə kətsi kə kəzhɨ ə viʼi Jus a vəwenə ə zhɨ tò nsàŋ kə nvì, 3 vəlemə və Yesò ə gàʼ a wen la, “Wù yi ndiʼ ə lù ə shiʼi ə dyʉ̀ a Jùdiyà ndiʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wù yen ə nyʉ̀ ə kaynəvə vi a wù nè. 4 Wìʼ ə mù sətsèn ə kòŋ la və nə̀ kɨ wen, ko ghə̀ lù ə nyòʼò ə nyòʼò nè ənyʉ̀. Ando wù sə nè nyʉ̀ venə lə, kə bòŋ la wù nè, mbyi ə tsèm ə kɨ wù.” 5 Vəwenə ə gàʼa alì ko andiʼ la no tèbe vəwenə byɨmə li a wen.

6 Yesò ə mu gàʼ a vəwenə la, “Əzhʉ ghomə ko təmə kwʉ̀ʼ. A diʼ a ghə̀ŋ, mu ghə̀ŋ zizi ghə̀ŋ dyʉ̀ a Jelusalèm no zhʉ ə kò. 7 Viʼi mbyi ko bàynə̀ ghə̀ŋ, ali bàynə̀ mò byìʼàndo ma diʼi làynsə jisə nyʉ̀ ə byɨvə ə vəwenə. 8 Ghə̀ŋ dyʉ̀ a kəshi kə kəzhɨ na ken, Ma ko dyʉ̀ luwen byìʼàndo zhʉ ghomə ko təmə kwʉ̀ʼ.” 9 Ghə̀ gaʼa ali ə mu nyʉ̀ʼmə to a Galìlì.

Yesò ə dyʉ̀ a kəshi kə kəzhɨ kə nsàŋ

10 Ghə̀ gaʼa tèbè ali, vəlemə vəwenə ə na lù dyʉ̀ a kəshi kə kəzhɨ na kì, ghə̀ be boŋ dyʉ̀, ali ə sə dyʉ̀ ə dyʉ̀ a kənyoʼtə̀. 11 Viʼi Jus dyʉ̀ ə sə kəŋ wen fa tsu bèmə la, “ghə̀ ye lo?”

12 Andiʼ ali, viʼi diʼ tsu no to kədə̀ŋ, nyoʼtə nyoʼtə gàʼa kumə wen. Vətsevə gàʼ la, “Ghə̀ diʼ no wù ə jùŋ.” Vətsevə tensə gaʼa la, “ghə̀ jèʼè lobtə viʼi to kədyàŋ.” 13 Və ngàʼa tèbè ali, wìʼ ko ndiʼ ə gàʼ kənyʉ̀ a ndayn byìʼàndo vəwenə ə fwàynə̀ tʉtʉ viʼi Jus.

14 To ando mə ntsi mə kəzhɨ na kenkə ə ngə̀li a kə ntìntìn, Yesò kuʼ dyʉ̀ a kəbəŋ kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ghoʼo, ə sə ziʼi viʼi tsu. 15 Viʼi vətsenvə nə̀ viʼi Jus zhʉ ziʼi ə wen ə sə diʼ nə̀ əkaynə ə sə bèmə la, “Wìʼ ghèn jèʼ ale ə kɨ nyʉ̀ venə ko andiʼ la ghə̀ təmə dyʉ̀ a ngə̀ŋ ŋwàʼlə̀ a?”

16 Yesò ə gàʼ la, “Ma ko ziʼi ghə̀ŋ nə̀ nyʉ̀ ə vwomə. A diʼ nyʉ̀ ə Nyìngòŋ yi a ghə̀ tɨmə mo. 17 No ndò a ghə̀ kòŋ ə ne kənyʉ̀ a Nyìngòŋ ə kəŋ, mu ghə̀ na yen əkɨ la ziʼi ə ghomə lù fa Nyìngòŋ mu ma ziʼi to kənyʉ̀ ə komkə lò. 18 No ndò yi a ghə̀ kəŋ ə ziʼi əziʼi ngə̀ŋ ə wen, ghə̀ ə kəŋ ə kiʼi kuʼsə ngeŋ wen. Alì wìʼ yi a ghə̀ shwèʼè ə ghoʼsə wìʼ ə yi a ghə̀ tɨmə wen ə gaʼa to nəmwèʼè ko ghə̀ lu nzhò ndzɨŋ. 19 A Mosìs ə ku li Əsoʼ a ghə̀ŋ ali no wìʼ ə mùʼ fa ghə̀ŋ a ntìntìn ə ko ghʉ tebè Əsoʼ a yi. Ghə̀ŋ kəŋ ə zhwi mo a gho?”

20 Tənòyn a titə ə bwensə la, “Wù diʼ alə̀ kiʼi kəzhwì kə kəbɨkə! A kəŋ ə zhwi ndò ə zhwi wù a?”

21 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Mà tə nè kənyʉ̀ kə kaynəkə to kə mùʼ, kə sə fwàynsə a ghə̀ŋ no nànto. 22 Alì mu Mosìs ə nku li əsoʼ la və ə bwi wàyn wùlɨm, ghə̀ŋ shətə ə wen, no tèbe ando à ko ndiʼ Əsoʼ ə Mosìs. A ndiʼ əsoʼ ə vətìʼ və vətìʼ vəghəŋ. Ghə̀ŋ sə shətə kwetə tèbe kətsi kə tʉʼ lòʼ, shətə to shətə. 23 Və sətsen ə ndiʼ mu və zizi və shətə wàyn a tʉʼ lòʼ ndi lwinsə Əsoʼ ə Mosìs, ghə̀ŋ sə be fwisə tyin tò ando mà chʉ wìʼ a kətsi kə chʉʼ lòʼ byìʼì ghò? 24 Kə ghə̀ŋ ə̀ nsoʼo viʼi to byìʼì nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ ə ki dyʉ̀ sə li. Ghə̀ŋ ə nsoʼo to no nəmwèʼè.”

Viʼi bèm la Yesò lə diʼ Wìʼ yi a və Ntsuʼ Li mu?

25 Ando ghə̀ gàʼ ali no zhʉ ko, viʼi Jelusalèm vətsenvə sə bèmə̀ la, “a bwen wìʼ yi a ghə̀ŋ kəŋ ə zhwi lì. 26 Wìʼ ghèn sə gaʼa to no ashɨ ə viʼi, wìʼ ə ko gàʼ kənyʉ̀ a wen! wù gaʼa tʉtʉ mu lutə sù kɨ luwen la à diʼ to no wen yì a və Ntsuʼ li a? 27 Vəghəŋ ə kɨ kəshi kì a wìʼ ghèn lu fa tsu, ali Klistò diʼ lə vi ko wìʼ ə lu kɨ la ghə̀ lu fa fe lo.”

28 Və ə ngàʼa ali, Yesò ə bo ziʼi to viʼi a kəbəŋ kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ. Ghə̀ be gàʼ a gɨ to la, “Ghə̀ŋ kwòʼtə̀ la ghə̀ŋ kɨli mò, kɨ kəshi kì a mà lù fa tsù a? Ma ko vi ashə fa mo ngeŋ. A tɨm wìʼ tɨm mo, ko ghə̀ŋ kɨ wen, ghə̀ gaʼa tò nəmwèʼè, 29 ali ma kɨ wen byìʼàndo mà lù fa wen a ben mu à tɨm əwen ətɨm mo.”

30 Ghə̀ gaʼa ali, və sə kəŋ ə ghaʼ wen, ali wìʼ ko ə mwomsə byìʼàndo zhʉ yi a Nyìngòŋ ə nghʉ la və lu ghaʼa wen ə ko təmə kwʉʼ. 31 Nò tèbe ali, ngwaʼ viʼi fa tyi nòyn a yi mbyɨmə li a wen, byìʼàndo vəwenə ə ko yenə la wìʼ ə tsen lu be vì a və Ntsuʼ Li ə ne nchwisə nyʉ̀ ə kaynəvə ə tsenəvə, və chò vyi a wìʼ na ghèn ə nè li.

Və tɨm vesugyèʼè la və dyʉ̀ ghaʼa Yesò

32 Viʼi Falàsi ə zhʉ li to ando viʼi ə nyoʼtə gàʼa nyʉ̀ a venə kumə Yesò. Ali vəwenə nə̀ tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ mù tɨm vesugyèʼè la və dyʉ̀ ghaʼa wen. 33 Sə dyʉ̀, Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Mà ndiʼ vəghəŋ to fəshinə fə zhʉ̀ alə̀ ə be bwenə dyʉ̀ a wìʼ yì a ghə̀ tɨmə mò. 34 Ghə̀ŋ na sə kəŋ mò, ko ghə̀ be yen byìʼàndo ma ne ndiʼ akəshi, mu ghə̀ŋ zizi ko ghə̀ŋ lu dyʉ̀ tsu.”

35 Tʉtʉ viʼi Jus vətsenvə sə kayntə to fa vəwenə ngeŋsə bèmə̀ la, “Wìʼ ghèn le kəŋ ə dyʉ̀ fe a vəghəŋ zi kò və lə be yenə wen a? Ghə̀ be kəŋ ə dyʉ̀ a ntə̀ʼ sə tɨm shì a viʼi vəghəŋ tə nyɨŋkə dyʉ̀ tsu, ə nziʼi viʼi tɨm a vyi mu? 36 Ghə̀ sə gàʼa la vəghəŋ ne kəŋ wen, ko və lu yen byìʼàndo ghə̀ dyʉ̀ akəshi mu vəghəŋ zizi ko və lu dyʉ̀ tsu. Ghə̀ le gàʼa alə̀, kə diʼ la gho?”

Yesò ə gàʼ la ghə̀ ku mu, mə ku ə ntsìnə̀ a viʼi

37 A sə ndiʼ a kətsi kəzhɨ kə mwetə kə, andiʼ no kətsi kə kəzhɨ kə ghoʼo kə, Yesò ə lu tɨmə ə dzàŋ a gɨ̀ to ə gàʼ la, “Ətoŋ à mu ə zɨmə no ndo ghə̀ vi a mò a mà ku mu ghə̀ nyʉ̀. 38 A byɨmə no ndo a mò, ‘fwaynə a mù a ghə̀ ku Ntsìnə̀ a nfʉ̀ fa wen a wen,’ ndə̀ŋndəŋ to ando Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ ə ngàʼa li.” 39 Yesò ə ngàʼa lə kumə Kəzhwì kì a və ndiʼ ə ku a viʼi vyi a və byɨmə a wen. A ndiʼ ali, Nyìngòŋ ko təmə ku kəzhwì kə wen na kì byìʼàndo ghə̀ ko təmə lùsə kùʼsə Yesò akàŋ ə ku kədyòʼ a wen.

Kəngəsə kə lu byìʼì Yesò

40 Viʼi vətsenvə a ntìntìn ənòyn a yi ə zhʉ li kənyʉ̀ ki a Yesò ə gàʼ, ə sə gàʼa la, “nəmwèʼè wìʼ ghèn ə diʼ to no Nshə̀ʼtə̀ Nyìngòŋ ə ghoʼo.”

41 Vətsevə be gàʼa la, “Ghə̀ diʼ Wìʼ yi a və Ntsuʼ li.”

Vətsevə be bèm tamə la, “Mu Klistò jèʼ ale ə fʉ̀ fa Galìlì a? 42 A Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ gàʼ la Klistò lu fʉ̀ fa ngwaʼ ngə̀ŋ ə Fòyn Devìt, la və lu bwi wen a Betə̀lèhem a ntə̀ʼ nə̀ Devìt?” 43 Ando və gàʼa tsu li, kəngəsə kə fʉ̀ kumə Yesò. 44 Viʼi vətsenvə sə kəŋ ə ghaʼ Yesò ali ko wìʼ ə lù kùm kəvu a wen a wèn.

Tʉtʉ və Jus ə tyen la və ko byɨmə Yesò

45 Vəsugyèʼ vyi na bwenə dyʉ̀, vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ nə̀ viʼi Falàsi ə bèm a vəwenə la, “Ghə̀ŋ faŋ ke ghaʼ wen ə vì nə̀ wen byìʼì gho?”

46 Vəsugyèʼ a vyi ə gàʼ la, “Wìʼ ko ntɨmə ə gaʼa a ji ghèn a wìʼ na ghèn ə gaʼa fa tsu!”

47 Viʼi Falàsi ə bèm la, “ghə̀ be lobtə nkàyntə̀ ghə̀ŋ? 48 Ghə̀ŋ tɨmə zhʉ la no wìʼ fa tʉtʉ və Jus kò wù ə Falàsi ə tsèn byɨmə li a wen? 49 Alì, nju Nyìngòŋ ə ku nòyn viʼi venə a və ko kɨ Əsoʼ ə Mosìs lə.”

50 Alì Nìkòdemùs, to wù Falàsi ə tsen, a ghə̀ ndyʉ̀ yen Yesò ambì, ə gàʼ a vəwenə la, 51 “Əsoʼ ə vəghəŋ ə gàʼa la və zizi ko və lu gàʼ la wìʼ fəŋ li nsòʼ ko andiʼ la və zhʉtə li gaʼa ə wen.”

52 Vəwenə gàʼ a wen la, “nkàyntə̀ wù lu fa Galìlì mu? Wù tuʼ ə ki a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ, a zizi wù yen la nshə̀ʼtə̀ ə ghoʼo ko lu fʉ fa Galìlì a?.”

Və ghaʼ əvi nə̀ wùwì ə njèʼtə̀ a Yesò

53 Viʼi ə gə̀sə̀ ə pfwo.

8

1 Andiʼ to ando viʼi mpfwo li, Yesò ə lù kuʼ a pfèn və olìf 2 Ətʉʼ ə be ne sə laynə mu ghə̀ sə be diʼ a kəbəŋ kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ, viʼi vì ŋwʉʼtə ə kaʼsə a wen a ben, ghə̀ shiʼi nyʉ̀ʼmə ə sə ziʼi vəwenə. 3 Ndìʼsə̀sə tə əsoʼ nə̀ viʼi Falàsi vətsevə kwen ə vì nə̀ wùwì mu və ghaʼa wen, ghə̀ tsi wenə ə wùlɨm ə tsen. Vəwenə vì ə tom wùwì ayi ashɨ ə viʼi, 4 ə mu gàʼ a Yesò la, “Ndìʼsə̀, və ghaʼ wùwì ghèn, ghə̀ tsi wenə wùlɨm, ko lu ndiʼ lɨmə wen. 5 Əsoʼ a Mosìs ə nyòʼ ə gaʼa la ə nki wùwì a ghèn diʼ və temlə wen nə̀ nguʼsə əzhwi. Wù gàʼ la gho fa tsu a?” 6 Vəwenə ə mbèmə ali, mwòmsə la Yesò gaʼa ə shwè, vəwenə kiʼi kənyʉ̀ ə ghamə wen fa tsu. Alì, Yesò ə laŋtə a nse ə sə nyòʼtə fo ə wen a kəbyìʼ nə̀ nyì kəvu. 7 Vəwenə sə be bèmə kənyʉ̀ a ken to bèmə a wen, ghə̀ bwensə lu ə gàʼ a vəwenə la, “Wìʼ ndiʼ fa ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ ko ntɨmə nè mbyɨ, ghə̀ chò mbì, ə temə wen nə̀ ngùʼ.” 8 Ando ghə̀ ngàʼa li, ə bwensə be laŋtə a nse ə sə be nyoʼtə əfo ə wen. 9 Vəwenə zhʉ ali ə sə lu kə to fəmùʼ fəmùʼ, zìtə̀ fa viʼi vətokəvə, ə na lù to li a faŋ to Yesò, wenə wùwì ayi ghə̀ ə bo ti to tsu. 10 Yesò ə be bwensə lu ə bèm a wùwì a ghèn la, “Viʼi vyi dyʉ̀ fè? Nò tèbe wù ə mùʼ ə ko fàŋ ə gàʼ la wù fəŋ li nsòʼ a?”

11 Wùwì ghèn bwensə ə gàʼ la, “Nò wìʼ ə mùʼ ə ko faŋ a Tikəbəŋ.”

Yesò ə gàʼ a wen la, “Nò tèbe nkàyntə̀ mo ko gaʼà la wù fəŋ li nsòʼ. Bwenə pfwo. Wù pfwo kə wù be a nè mbyɨ.”

Yesò ə gàʼ la ghə̀ diʼ əbayn a viʼi mbyi

12 Yesò ə ne be sə ngaʼa a viʼi Falàsi ə gàʼ la, “Ma diʼ əbayn mbyi. No ndo a ghə̀ dzɨ̀mtə̀ mo, mu ghə̀ a kiʼi əbayn a wen a ntsìnə̀, ko ghə̀ ə be a njèʼ fa kəbəŋ kəfenəkə”.

13 Viʼi Falàsi na venə ə gàʼ a wen la, “wu gaʼa to byìʼì ngə̀ŋ kətʉ wù, kə le diʼ la kənyʉ̀ a wu gàʼ ko tɨmə no fa mpfen.”

14 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “no tebe ando ma gaʼa byìʼì ngeŋ ə ghom, kənyʉ̀ ki a ma gaʼa diʼ to no nəmwèʼè, byìʼàndo ma kɨli kəshi kì a mà lu fa tsu, ə be kɨ kəshi kì a ma dyʉ̀ tsu. Alì, wìʼ fa ghə̀ŋ ə ko kɨ la, mà lu fa fe lò, sə dyʉ̀ fe lo. 15 Ghə̀ŋ soʼo nə̀ ətof ə mbi, ma ko soʼo tebè wìʼ. 16 Alì, mu ma diʼ ə soʼo wìʼ, mà ne soʼo to nəmwèʼè byìʼàndo ma ko diʼ mo nyɨŋ. Ma diʼ yo Tìʼ ghom, yi a ghə̀ tɨmə mo. 17 Əsoʼ ə ghəŋə ə gàʼa la, viʼi sətsen tɨmə və bò ə byɨmə kənyʉ̀, mu kə diʼ to nəmwèʼè. 18 Ma diʼ tò no nchwò nsòʼ a ngeŋ ghom, Tìʼ yì a ghə̀ tɨmə mo ə be diʼ nchwò nsòʼ ə ghom.”

19 Vəwenə bèm a wen la, “Tìʼ wù na ghèn ə diʼ fe?”

Yesò ə bwensə ə gàʼ la, “Ghə̀ŋ ko kɨ mo, kenla ghə̀ŋ kɨli Tìʼ ghom. Ghə̀ŋ tu kɨ mo, mu ghə̀ŋ kɨli Tìʼ ə ghom.”

20 Yesò ə nziʼi nyʉ̀ na venə, ashə a ngə̀ŋ Nyìngòŋ yi a və ghʉ kəku tsu. Alì, ko wìʼ nghaʼli wen byìʼàndo əzhʉ̀ yi a Nyìngòŋ ghʉ̀ la və ne ghaʼa wen nko təmə kwʉ̀ʼ.

Yesò ə shə̀ʼtə̀ la ghə̀ lu fa kàŋ

21 Yesò ə be gàʼ kwʉ̀ʼsə la, “Ma nè lu, kenla ghə̀ŋ zizi ghə̀ŋ dyʉ̀ a kəshi a ma dyʉ̀ tsu, ghə̀ŋ ne kəŋ mò, ko ghə̀ŋ lu yen, ghə̀ŋ ə ne ə pfʉkə a ghə̀ŋ a mbyɨsə.”

22 Viʼi Jus sə bèm la, “Ghə̀ lə gàʼ la vəghəŋ zizi ko və lu dyʉ̀ akəshi ghèn a ghə̀ dyʉ̀, kə diʼi la gho? Ghə̀ kəŋə ə zhwi wen əwen mu?”

23 Alì Yesò ə be gàʼ la, “Ghə̀ŋ diʼ viʼi nse ashə̀, ali ma diʼ mù mà lu fa kaŋ. Ghə̀ŋ diʼ viʼi mbyi, ma kodiʼ wu ə mbi. 24 Ma gàʼ li a ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ne pfʉkə a ghə̀ŋ a mbyɨsə a zhʉ a sətsen ghə̀ŋ faŋ ke byɨmə la ma diʼ mo yi a ma diʼ.”

25 Vəwenə bèm a Yesò la, “Wù diʼ no ndò lo?”

Yesò ə bwensə la, “Ma diʼ tò wìʼ ə yi a ma tə gaʼa fa kənzìtə̀ la ma diʼ wen. 26 Ənyʉ̀ ə diʼ to kədə̀ŋ a mà zizi mà gàʼ kumə ghə̀ŋ be ku ngəʼ a ghə̀ŋ fa tsu, ali ma ko ne tebè ali byìʼàndo wìʼ yi a ghə̀ tɨmə mo ə gaʼa to nəmwèʼè, ma gàʼa to kənyʉ̀ kì a ghə̀ gàʼa la mà gàʼ a viʼi mbyi.”

27 Ghə̀ ə ngàʼa ali, ko ndiʼ la vəwenə kɨli la ghə̀ gàʼa kumə Tì wen. 28 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ lu kuʼsə wàyn Wìʼ a kəntò, no zhʉ̀ko, ghə̀ŋ mu kɨ la ‘Ma diʼ mo yi a ma diʼ,’ ə be kɨ la ma ko nè tebè kənyʉ̀ fa mò ngeŋ, ali gàʼa to kənyʉ̀ kì a Tìʼ ə ziʼi li mo nə̀ kəwenkə kə. 29 Wìʼ yì a ghə̀ tɨmə mo diʼ yo wen. Ghə̀ ko ə ghʉ̀sə mò to mò nyɨŋ byìʼàndo mà ne to kənyʉ̀ kì a ghə̀ kòŋ”. 30 Viʼi no və ghoʼo ə nzhʉ li gaʼa ə Yesò ə byɨmə a wen to zhʉ̀ a ghèn.

Wàyn Wìʼ na shisə əkòs fa ngəʼ

31 Yesò ə ngaʼa li a viʼi Jus vyi a və byɨmə a wen la, “Ghə̀ŋ sətsen ghaʼ ziʼi ə ghomə mu ghə̀ŋ lutə diʼ to no ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə mo. 32 Ghə̀ŋ na kɨ kənyʉ̀ ki a kə diʼ nəmwèʼè, nəmwèʼè a yi ne ghə̀ŋ la kə ghə̀ŋ be diʼ əkòs.”

33 Ghə̀ ə ngaʼa ali, vəwenə bèm a wen la, “Wù gaʼa la wù zizi wù gyamtə yès fa ngəʼ ko? Yes diʼ viʼi ngwaʼ ngə̀ŋ Ablaham ko ndiʼ la yès ətɨmə diʼ əkòs a wìʼ.”

34 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Ma gaʼa a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la, no ndò yì a ghə̀ ne mbyɨ diʼ kəkòs a mbyɨ. 35 Kəkòs kə ko ə se a diʼ nə̀ wù ngwaʼ ə ngə̀ŋ, ali wàyn ə se a nə̀ wù ngwaʼ a ngə̀ŋ əzaʼa no fa ze. 36 Sətsen Wàyn Wìʼ shisə wù fa kəkòs, mù wù li mù bwòŋ. 37 Ma kɨli la ghə̀ŋ fʉ̀ fa ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə Ablaham, ali sə kəŋ ə zhwi mo byìʼàndo ghə̀ŋ ko kòŋ ə zhʉ ziʼi ə ghomə. 38 Ma shə̀ʼtə̀ to kənyʉ̀ ki a Tìʼ ghom diʼi li a mò, ghə̀ŋ nè kì a ghə̀ŋ zhʉ̀ fa tiʼi ghə̀ŋ.”

39 Vəwenə bwensə la, “yès ə diʼ vunə Ablaham.”

Yesò ə bwensə gàʼ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ tu ndiʼ vunə Ablaham mu ghə̀ŋ nè to nyʉ̀ vyi a Ablaham ə nè. 40 Ghə̀ŋ diʼ alə̀ mu ghə̀ŋ ghʉ̀ li la ghə̀ŋ a zhwi mò, ali mà shə̀ʼtə̀ to nyʉ̀ a ghə̀ŋ, a və diʼ nəmwèʼè mu mà zhʉ̀ fa Nyìngòŋ. Ablaham nko ə ne tə nki tə nyʉ̀ alə̀. 41 Ghə̀ŋ nè to nyʉ̀ vyi a tìʼ ə ghə̀ŋ ə nè.”

Vəwenə bwensə la, “Nyìngòŋ ə diʼ to Tìʼ ə mùʼ yi a yès ə kiʼi, yès diʼ to no nkàyntə̀ vunə Nyìngòŋ.”

42 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Nyìngòŋ ə tu ndiʼ to no Tìʼ ghə̀ŋ, mu ghə̀ŋ kòŋ mò byìʼàndo mà lu fa ben nə̀ Nyìngòŋ. Ma ko tə vì fa mo ngeŋ. A ntɨmə Nyìngòŋ ətɨmə mò. 43 Byìʼì ghò a ghə̀ŋ ko zhʉ kɨ kənyʉ̀ kì a ma gaʼa a? A diʼ byìʼàndo ghə̀ŋ ko kòŋ ə zhʉ. 44 Ghə̀ŋ diʼ vunə tìʼ ghə̀ŋ, ə Deblə̀, kəŋ ə nè to kənyʉ̀ ki a tìʼ ghèn ə kòŋ la ghə̀ŋ ə nè. Ghə̀ ə nzhwi viʼi no fa kənzìtə̀ kə mbi, ko andiʼ la ghə̀ kòŋ nəmwèʼè byìʼàndo ghə̀ diʼ wu ndzɨŋ. A diʼ a zhʉ a ghə̀ zhò ndzɨŋ ghə̀ diʼi ntsìnə̀ wen byìʼàndo ghə̀ diʼ wù ndzɨŋ, be diʼ to no tìʼ ndzɨŋ. 45 Ma sə gaʼa to no nəmwèʼè a ghə̀ŋ, ko ghə̀ŋ byɨmə kənyʉ̀ kì a ma gaʼa. 46 A diʼ ndo fa ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ zizi ghə̀ diʼi la ma ne li mbyɨ a? A zhʉ a ma gaʼa no nəmwèʼè byìʼì ghò a ghə̀ŋ ko byɨmə mo a? 47 No ndò a ghə̀ diʼ wàyn Nyìngòŋ, ə zhʉ kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ ə gàʼa. Ghə̀ŋ ko zhʉ̀ byìʼàndo ghə̀ŋ ko diʼ vunə Nyìngòŋ.”

Viʼi Jus vətsenvə ə mo Yesò

48 Viʼi Jus vətsenvə ə mu gàʼ a Yesò la, “Wu a gaʼa yès ko tə ə gàʼ to nəmwèʼè la wù diʼ wù ə Sàmalìyà, be kiʼi kəzhwì kə kəbyɨkə.”

49 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Ma ko kiʼi kəzhwì kə kəbyɨkə. Ma gumlə Tìʼ ghom, ali ghə̀ŋ chasə mò. 50 Ma ko kəŋ tebè la və kuʼsə mò, ali wìʼ diʼ a ghə̀ kəŋ la və nə̀ kuʼsə mò, ghə̀ diʼ wìʼ a ghə̀ soʼo to no nəmwèʼè. 51 Ma gaʼa a ghə̀ŋ tò no nəmwèʼè la, no ndò yi a ghə̀ zhʉ ziʼi ə ghomə ə ghʉ, mu ghə̀ lu tsi faŋ.”

52 Vəwenə ə gàʼ a wen la, “Yès ə mu sùtə̀ nkɨ luwen la wu kiʼi kəzhwì kə kəbyɨkə! Ablaham nə̀ nshə̀ʼtə̀sə ghoʼkəsə ə mpfʉ̀kəli, ali wù sə gàʼa la, no ndo yi a ghə̀ ghʉ kənyʉ̀ a wù ziʼi mu ghə̀ ko be lu pfʉ. 53 A wù lə gaʼa ə diʼ la wù chò Ablaham ə tiʼi yès mu? Ablaham wenə nshə̀ʼtə̀sə ghoʼkəsə sətsen diʼ mu və pfʉkə li, wù sədiʼ no ndò?”

54 Yesò ə bwensə gàʼ la, “a zhʉ a ma yi ndiʼ ə kuʼsə wenə ghomə mu a ko diʼ to kənyʉ̀ kətsenkə. Wìʼ yi a ghə̀ kuʼsə mo a diʼ Tìʼ ə ghom, to ndə̀ŋndəŋ ə wìʼ yi a ghə̀ŋ ə gaʼa la a diʼ Nyìngòŋ ghə̀ŋ. 55 Ghə̀ŋ ko kɨ wen, ali ma kɨ. Mà sətsen gàʼ la ma ko kɨ wen, kə a diʼi la ma zhò ndzɨŋ to nə̀ ghə̀ŋ. Ma kɨli wen, zhʉ wen. 56 Tìʼ ghə̀ŋ Ablaham ə yèn li ə kɨ la mà lu vi, kənyʉ̀ na kì kə nè, ghə̀ sə saŋlə no nànto.”

57 Viʼi na vyi ə bèm la, “wù ko tɨmə ə zàʼa ngʉ̀ʼsə məwumə ə tàyn, sə kɨ Ablaham mu wù ə yen wen fe?”

58 Yesò ə bwensə gàʼ a vəwenə la, “Ma gaʼa a ghə̀ŋ tò no nəmwèʼè la, və sə bwi Ablaham mu ma sə diʼ.”

59 Nò zhʉ̀ko vəwenə boŋtə nguʼsə ə sə kəŋ ə temlə Yesò nə̀ səwensə, ali Yesò ə lyen ə fʉ̀ fa kəbəŋ kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ.

9

Yesò ə chʉʼ wìʼ a və sə bwi wen mu ghə̀ fyɨfəli

1 Yesò ə nlu li ə sə jèʼè dyʉ̀, ə yen wìʼ ə tsen mu ghə̀ nfyɨfəli mibu və sə bwi wen. 2 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə toŋtə wen ə bèm a wen la, “Ndìʼsə̀, à nè mbyɨ ndò la wìʼ ghèn fyɨf to fa bwi a, ghə̀ tiʼi wen wenə lì wen mu no to ghə̀ wen lo?”

3 Yesò ə bwensə gàʼ la, “A ko diʼ byìʼì mbyɨ wen, a ko andiʼ byìʼì ghə̀ tìʼ ə wen wenə lì wen. Kənyʉ̀ na kènkə ə fʉ ndiʼ viʼi yen mwetə kəvu kə shyèʼ kə kaynə kə Nyìngòŋ a wen a wèn. 4 Vəghəŋ diʼ ə nè to shyèʼ ə wìʼ yì a ghə̀ tɨmə mo, a zhʉ kəbəŋ kə bo baynə byìʼàndo kəbəŋ kə sə fenə vi, a diʼ əzhʉ̀ mu wìʼ zizi ko ghə̀ lu be shyèʼ kənyʉ̀ tsu. 5 Ma diʼ ə ne nku əbayn a viʼi mbyi ə zàʼa to ando mà bo diʼ a mbyi.”

6 Yesò ə gàʼ ali, ə chʉ̀ mənte a nse, ə tu kəbyìʼ ə zuʼtə ashi ə wù kənfyɨf na ghèn, 7 ə gàʼ a wen la, “Dyʉ̀ shʉ̀ ashɨ ə wu a kətsèm kə Silwàm.” Silwàm na ghèn ə ndiʼ a gaʼa lòʼ la, “tɨm.” Wìʼ ghèn ə dyʉ̀ shʉ̀ ə sə bwenə ə pfwo mu ghə̀ sə yenə əshi.

8 Viʼi vi a və ntsi boʼsə ə wen nə̀ viʼi a və tə nyenə wen ghə̀ loynə loynə ə mu sə bèmə la, “a ko diʼ wìʼ ghèn a ghə̀ tə ŋwʉʼʉ loynə to loynə li lo?”

9 Viʼi vətsenvə sə byɨmə gàʼa la à diʼ wen, vətsevə tensə gàʼa la, “jòʼ ghə̀ fɨsə fɨsə.”

Nò wìʼ a ghèn fa wen ngeŋ ə gàʼ la, “A diʼ to no mò a ghèn a mà tə loynə li.”

10 Vəwenə bèm a wen la, “Wù jèʼ ale sə yenə shì luwen a?”

11 Wìʼ a ghèn ə gàʼ la, “Wìʼ ə yi a və toŋtə la Yesò li ə yi tutə kəbyìʼ ə zuʼ a mo ashɨ, ə gàʼ la mà dyʉ̀ shʉ̀ ashɨ ə ghomə a kətsèm kə Silwàm, no zhʉ ko a ma dyʉ̀ ə shʉ, mu sə yenə əshi luwen.”

12 Vəwenə bèm a wen la, “Wìʼ a yì ye?”

Ghə̀ gàʼ la ghə̀ ko kɨ.

Və tyen ə byɨmə la Yesò diʼ wù ə Nyìngòŋ

13 Və lyɨ̀ dyʉ̀ nə̀ wìʼ na yi a və chʉ̀ li a viʼi Falàsi 14 A ndiʼ ali mu Yesò tutə kəbyìʼ a kì, ə chʉʼ wìʼ ə na ghèn a kətsi kə tʉʼ lòʼ. 15 Viʼi Falàsi a vi ə bèm a wìʼ na ghèn la ghə̀ jèʼ ale sə yenə shì lo? Ghə̀ gàʼ la, “Ghə̀ tə tutə kəbyìʼ ə zuʼtə a mo ashi, ma dyʉ̀ shʉ̀ a shɨ ghomə no zhʉ̀ko, mu zìtə̀ sə yenə ə shi.”

16 Viʼi Falàsi vətsenvə gàʼ la, “Wìʼ a ghèn ko diʼ wù ə Nyìngòŋ byìʼàndo ghə̀ ko bamə tebè kətsi kə tʉʼ lòʼ.”

Alì vətsevə sə gàʼa la wù nyʉ̀ ə byɨvə zizi ko ghə̀ lu ə nè nyʉ̀ kaynə və alə. Nò zhʉ̀ko, kəngəsə kə fʉ̀ a və wenə a ntìntìn.

17 Və laʼtə to alə, vəwenə be bwensə bèm a wìʼ ghèn a Yesò ə chʉʼ li la, “Nò wù ə kwoʼtə la gho kumə wen a? A ko ghə̀ tə chʉʼ ashɨ a wu.”

Wìʼ ghèn ə bwensə la, “Ghə̀ diʼ nshə̀ʼtə̀ ə ghoʼo.”

18 Viʼi Jus və tsenəvə nko byɨmə la wìʼ a ghèn ndiʼ mu ghə̀ ə fyɨfəli mibu be sə yenə. Kə ne vəwenə dzàŋ tìʼ wen nə̀ lì wen, 19 ə bèm a vəwenə la, “A ghèn diʼ wàyn ghə̀ŋ, a diʼ ə yi a ghə̀ŋ gàʼ la və sə bwi wen to mu ghə̀ fyɨfəli, ghə̀ lə jèʼ ale sə yenə shì luwen a?”

20 Vəwenə byɨmə ə gàʼ la, “yès ə kɨ la ghə̀ diʼ wàyn yès, kɨ la və ə sə bwi wen mu ghə̀ fyɨfəli. 21 Alì yes ko kɨ la, ghə̀ jèʼ ale ə sə yenə shì luwen lò, ko yès lu kɨ la, à chʉʼ ndò nchʉʼ wen lò. Ghə̀ŋ bèm a wen, ghə̀ ko be diʼ wàyn bwaʼa. Nò tèbe wen zizi ghə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kì a kə fʉ̀.” 22 Tìʼ wen wenə lì wen ə ngàʼa alə byìʼàndo vəwenə ə nfwaynə viʼi Jus venə. Vəwenə ndiʼ mu və ə ghʉ̀ li la no ndò a ghə̀ byɨmə la Yesò diʼ wìʼ ə yi a və tsuʼ li ghʉ̀, mu və a dzɨ̀m ə wen, ko ghə̀ lu be kwen tebè a ngə̀ŋ ntsèntə̀. 23 Kenkə ndiʼ kənyʉ̀ ki a kə ne tìʼ wen wenə lì wen mu gaʼa la, “Ghə̀ ko be diʼ wàyn ə bwaʼa. Ghə̀ŋ bèm a wen.”

24 Vəwenə na be nkumtə dzàŋ wen ə gàʼ a wen la, “Kàynə li zhiʼ ə Nyìngòŋ la wù gàʼa to nəmwèʼè. Yès ə kɨ la wìʼ ghèn diʼ wu nyʉ̀ ə byɨvə.”

25 Ghə̀ be bwensə la, “Ko ghə̀ diʼ wu nyʉ̀ ə byɨvə, kò ghə̀ ko diʼ, ma kɨ to kənyʉ̀ kə mùʼ la, ma ko tə yenə əshi ə sə yenə luwen!”

26 Vəwenə be bèm la, “Ghə̀ ə nè no ghò a wù, wù ə sə yenə shi a?”

27 Wìʼ ghèn ə gàʼ la, “Mà sə diʼ mù ma shə̀ʼtə̀ li a ghə̀ŋ, ko ghə̀ŋ lu kòŋ ə zhʉ. Ghə̀ŋ be bèmə ə ne gho tsu a? Kə diʼ la ghə̀ŋ kəŋ be ndiʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen mu?”

28 Vəwenə sə telə wen gàʼa la, “A diʼ wu diʼ ndzɨ̀mtə̀ bàm ə wìʼ na ghèn! yès ə diʼ ə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə Mosìs. 29 Yès ə kɨ li la Nyìngòŋ ə ngaʼa li a Mosìs, ali yès ko kɨ no tèbe la wìʼ ə ghèn lù fa fe lo?”

30 Wìʼ aghèn ə bwensə la, “A diʼ kənyʉ̀ kə kaynəkə la ghə̀ŋ ko kɨ la ghə̀ lù fa fe, ali mu ghə̀ nè li la, ma ə yenə shi! 31 Vəghəŋ ə kɨ la Nyìngòŋ ko zhʉ viʼi nyʉ̀ ə byɨvə, ali zhʉ viʼi vyi a və gumlə wen, jèʼe to ando ghə̀ kəŋ. 32 Ghə̀ŋ ko tɨmə zhʉ no fa chʉʼ a və shətə mbyi la və bwi wìʼ, ko ghə̀ lu yen əshi, wìʼ ə nè ghə̀ sə yenə. 33 Wìʼ na ghèn ə tu faŋ ke ndiʼ wu ə Nyìngòŋ, mu ghə̀ zizi ko ghə̀ lu nè kənyʉ̀ alə̀.”

34 Viʼi a vi ə gàʼ la, “Wù diʼ alə̀ mu və nə̀ bwi wù a ntìntìn mbyɨsə, wù kwi kuʼ to tsu ə sə kəŋ ə ziʼi yès.” To ando vəwenə gàʼa ali no zhʉ̀ko ə dzɨ̀m shisə wen fa ngə̀ŋ ntsèntə̀.

Yesò ə shə̀ʼtə̀ la ghə̀ vi ne la ashɨ ə viʼi ə bòʼtə

35 Yesò ə zhʉ̀ li la və dzɨ̀m li ə shisə wìʼ yi a ghə̀ tə chʉʼ li fa ngə̀ŋ ntsentə, ə kəŋ ə dyʉ̀ nə̀ wen, ə bèm a wen la, “Wù lə byɨmə li a wàyn Wìʼ a?”

36 Wìʼ ə ayi ə bwensə la, “Wàyn Wìʼ a yì diʼ ndò a Tikəbəŋ? Shə̀ʼtə̀ a mò ndiʼ mà byɨmə a wen.”

37 Yesò ə gàʼ a wen la, “Wù sə diʼ mù wù yen li wen. A diʼ tò no wen a ghə̀ gaʼa a wù lə.”

38 Wìʼ a ghèn mù gàʼ la, “Ma byɨmə li a Bobo!” ə sə kuʼsə Yesò.

39 Yesò ə mu gàʼ a wen la, “Mà vi a mbyi ashə ə làynsə a shɨ viʼi, ə nè la viʼi və fyɨfkəvə ə yenə, viʼi a və yenə, kə və be yenə.”

40 Viʼi Falàsi vətsenvə a və ndiʼ tsu ə bèm a wen la, “Wù gaʼa, kə diʼ la yès be fyɨfkə mu?”

41 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ tu əbyɨmə la ghə̀ŋ ko yenə, mu mbyɨ shəŋsə ko be diʼ a ghə̀ŋ a kətʉ. Alì, luwen to ando ghə̀ŋ sə ghʉ la ghə̀ŋ ə yenə, mbyɨ shəŋsə faŋ li to faŋ.”

10

Yesò ə mò ngàyn kumə ntsɨ̀ŋ byisə

1 Yesò ə mò li ngàyn ə tsen ə gàʼ la, “Ma gaʼa a ghə̀ŋ no nəmwèʼè la, wìʼ sətsen vi ə wʉ̀sə əchʉ mbàyn ke kwen fa tsu ə dyʉ̀ kuʼ kwen fa akəshi kə kədyàŋ, mu ghə̀ diʼ tsòŋ. 2 Wìʼ yi a ghə̀ diʼ to no nkàyntə̀ ntsɨ̀ŋ byisə ghə̀ nə̀ kwen to fa chʉ̀ mbàyn. 3 Ghə̀ sə kəŋ kwen, wìʼ yi a ghə̀ tsɨŋ ə chʉ̀ mbàyn, ghə̀ boʼo a wen. Ali byisə ə zhʉ̀ kɨ gɨ ntsɨ̀ŋ byisə a ghèn. Ghə̀ dzàŋ, sə zhʉ̀ kɨ gɨ wen, ghə̀ lyɨ̀ fʉ nə̀ sə wensə. 4 Ntsɨ̀ŋ a ghèn nə̀ lyɨ fʉ̀ nə̀ byisə wen a shisə no sətsèm ali, ghə̀ ə sə jèʼè tùʼmə̀ nə̀ səwensə, sə vì to fa wen abàm byìʼàndo sə zhʉ̀ kɨ gɨ wen. 5 Byisə a shisə zizi ko sə lu dyʉ̀ fa bàm ə wìʼ yi a sə ko kɨ wen. Sə nə̀ yenə wù kədyàŋ, sə boŋsə nyɨŋ to nyɨŋ byìʼàndo sə ko zhʉ kɨ gɨ wen.”

6 Yesò ə mò ngàyn a ghèn, ali viʼi vyi a və nzhʉtə nko kɨ la ghə̀ ngàʼà la ghò lò.

Yesò ə shə̀ʼtə̀ la ghə̀ diʼ ntsɨ̀ŋ byisə ə jùŋ

7 Yesò ə gàʼ ali ə be mu gàʼ ə kwʉ̀ʼsə la, “Ma gaʼa a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la, ma diʼ əchʉ mbàyn yi a byisə chò fa tsu. 8 Viʼi vi a və tə vyi a mo ambì no və tsèm, tə ndiʼ vətsoŋ, ali ko byisə lu zhʉtə vəwenə. 9 Ma diʼ əchʉ mbàyn, mu no ndò a ghə̀ chò fa tsù, mu ghə̀ lu bwòŋ, ali ghə̀ ne chò kwenə, be chò fʉ to ando ghə̀ kòŋ, be kiʼi ə fozhɨvə ə zhɨ. 10 Tsòŋ nə̀ vì ndiʼ ə tsoŋ, vi to ndiʼ ə zhwi be byɨbsə. Alì, mà nvi a mbyi ə nè la viʼi ə ntsi, ko və lu gho kəfo.

11 “Ma diʼ no ntsɨ̀ŋ byisə ə jùŋ. Ntsɨ̀ŋ byisə ə jùŋ nə diʼ yi a ghə̀ saŋlə ə pfʉ byìʼì byisə a ghə̀ tsɨ̀ŋ. 12 A vi a zhʉ a və loʼo wìʼ la ghə̀ ntsɨŋ byisə, ghə̀ ko diʼ ntsɨ̀ŋ byisə ko tì byisə, ghə̀ na yen to ando nyàm kəbo ə vì, ghə̀ nyɨŋ ə ghʉsə byisə, nyàm kəbo ə vi ku byi fa tsu sətsensə ə saykə. 13 Ghə̀ nə̀ nyɨ̀ŋ moʼtə ali byìʼàndo və loʼo wen loʼo, mu à kòŋ à fʉ̀ no tèbe ghoʼ fʉ̀ byisə a shisə. 14 Ma diʼ to no ntsɨ̀ŋ byisə ə jùŋ, ma kɨ byisə shomsə, sə kɨ mò, 15 to ndə̀ŋndəŋ ando Tìʼ ghom ə kɨ mo, ma be kɨ wen. Ma tu ma ə pfʉ̀ byìʼì byisə shomsə. 16 Ma kiʼi byisə shomsə sətsensə, a sə ko diʼ a mbàyn ashə, ma diʼ vi nə̀ səwensə ali sə zhʉ gɨ̀ ghom ə ndiʼ a nòyn ə mùʼ, be kiʼi to ntsɨ̀ŋ ə mùʼ.

17 “Tìʼ ghom ə kòŋ mò byìʼàndo ma kəʼtə pfʉ̀ mibu ghə̀ be bwensə lùsə mò la mà ə ndiʼ. 18 Wìʼ kodiʼ a ghə̀ zizi ghə̀ zhwi mo, ma kiʼi kədyòʼ ə ku kətʉ kom a pfʉ̀. Be kiʼi kədyòʼ ə shi kətʉ komkə fa pfʉ̀, Kədyòʼ a kènkə diʼ mu à ku Tìʼ ghom a mò.”

19 Ghə̀ ngaʼa ali, viʼi Jus vyi ə be zìtə̀ kəgumə to a vəwenə a ntìntìn. 20 Viʼi ə gaʼa to kədə̀ŋ la, “Ghə̀ kiʼi kəzhwì kə kəbyɨkə, sùtə̀ bomə no bomə. Ghə̀ŋ zhʉtə ghò fa wen a?”

21 Alì vətsevə gàʼa la, “ghenə ko diʼ tebè gàʼà a wìʼ a ghə̀ kiʼi kəzhwì kə kəbyɨkə. Kəzhwì kə kəbyɨkə zizi ko kə lu nè viʼi və fyifkəvə ə nyenə shi.”

Viʼi Jus ə mo Yesò

22 Əzhʉ kəzhɨ ki a və nzhɨ kwòʼtə ando və bwensə ku ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ghoʼo a Jelusalèm a wen, a ndiʼ nə̀ byɨ̀ŋ. 23 Yesò ə sə jèʼtə̀ chò fa kətò ə Sòlomùyn, a kəbəŋ kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ, 24 viʼi Jus vətsenvə vì zhùŋtə̀ a wen a ben ə bèm a wen la, “wù na ghʉ yès ə yès kəʼtə ə zaʼa fa ze? Shə̀ʼtə̀ a yès əbòʼ a ndayn a zhʉ a wù diʼ Wìʼ yi a və tsuʼ li ə ghʉ.”

25 Yesò ə bwensə gàʼ la, “Mà sə diʼ mù ma shə̀ʼtə̀ li a ghə̀ŋ ali ko ghə̀ŋ lu ə byɨmə. Ənyʉ̀ ə kaynə və vi a ma nè a kədyòʼ ə Tìʼ ghom ə diʼi wìʼ yi a ma diʼ wen, 26 ko ghə̀ŋ mbyɨmə byìʼàndo ghə̀ŋ ko diʼ byisə shomsə. 27 Byi shomsə ə zhʉ̀ gɨ ghom, dzɨ̀mtə̀ mò, ma kɨ səwensə. 28 Ma kù ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè a byi a sensə, ko sə lu be ə pfʉkə. Wìʼ zizi ko ghə̀ lu ghaʼa ə shi səwensə fa mo kəvu. 29 Tìʼ ghom yi a ghə̀ kù byi na sensə a mò ə chò mò. Kə lə diʼi la wìʼ zizi ko ghə̀ lu be ghaʼa shi fa kəvu ə Tìʼ ə ghom. 30 Yo Tiʼi ghom diʼ to kənyʉ̀ kə mùʼ.”

31 Ali viʼi Jus sə be boŋtə nguʼsə ə temlə wen tsu. 32 Yesò ə bèm a vəwenə la, “Tìʼ ə ghom ku li kədyòʼ, ma nè nyʉ̀ ə jùŋ və a viʼi, to kədə̀ŋ. Ghə̀ŋ le kəŋ ə temlə mo luwen byìʼì kə ko?”

33 Vəwenə gàʼ a wen la, “Yès ə ko kəŋ ə temlə wù a kənyʉ̀ kə tsen kə fa ntìntìn nyʉ̀ na venə. Yès ə kəŋ ə temlə wù byìʼàndo wù kumə diʼ to wìʼ, ali telə Nyìngòŋ, gàʼa la wù diʼ Nyìngòŋ.”

34 Yesò ə mu bèm a vəwenə la, “A kò və nyòʼ a ghə̀ŋ Əsoʼ la, Nyìngòŋ ə ngàʼa la, ‘Ghə̀ŋ diʼ Vənyìngòŋ’? 35 Nyìngòŋ ə sətsen ə toŋtə viʼi vyi a kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ kə ə vì a vəwenə la, ‘Vənyìngòŋ,’ vəghəŋ ə kɨ la və zizi ko və lu kwitə kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, 36 a lu be kwitə no ndò to ando Bobo sə diʼ mù ghə̀ ntsuʼli mò a wen a wù ə ntɨm a mbyi a? Kə le diʼ alə̀, ghə̀ŋ sə be ghamə mò a gho gaʼa la mà telə Nyìngòŋ, byìʼì ando ma gàʼa la ma diʼ wàyn wen a? 37 Kə ghə̀ŋ a byɨmə a mo a zhʉ a ma ko ne nyʉ̀ vyi a Tìʼ ghom ə kəŋ la ma ə nè. 38 Alì, ma na nè shwèʼè na yi, ghə̀ŋ faŋ ko ghə̀ŋ lu byɨmə a mo, ghə̀ŋ byɨmə byìʼì nyʉ̀ vyi a ma nè ndiʼ ghə̀ŋ ziʼi sə kɨ la yo Tìʼ ghom ə diʼ to kənyʉ̀ kə mùʼ, nəkwoŋ ko diʼ.”

39 Ghə̀ gàʼ ali, viʼi a venə sə be mwomsə ə ghaʼa wen, ali ghə̀ nyɨŋ fʉ̀.

40 Ghə̀ lù ə bwenə dyàŋ dyʉ̀ a dzen ə Jodàn, ashə yi a Joyn ə ku mu tsu fa ambì faŋ to tsu. 41 Viʼi ə nvi li a wen, to kədə̀ŋ, vi ali gàʼa la, “Nò tèbe ando Joyn ə ko ə diʼi nchwi kənyʉ̀ kə kaynəkə kə tsen, no tèbe ghò a ghə̀ ə ngàʼà kumə wìʼ ghèn a ndiʼ to nəmwèʼè.” 42 Viʼi ə byɨmə a wen tsu, to kədə̀ŋ.

11

Lazalùs ə pfʉ̀

1 Wìʼ ə tsen nkwaʼa, əzhiʼ ə wenə ndiʼ Lazalùs, ghə̀ ntsì a Betanì, a diʼ to a ntə̀ʼ yi a Mèli wenə lèmə̀ wen Matà ntsi tsu. 2 Lazalùs na ghèn a ghə̀ kwaʼa ndiʼ lèmə̀ Mèli, ndə̀ŋndəŋ Mèli yi a ghə̀ buʼtə məzhiʼ mì a ghʉ Yesò ə zhès nə̀ nyɨŋsə kətʉ wensə li. 3 Vəlemə na venə mu tɨmə ntɨm a Yesò ə gàʼ la, “Bobo, wìʼ yi a wù kòŋ li ə kwaʼa.”

4 Yesò zhʉ̀ ntɨm na yi ə gàʼ la, “Ghə̀ kwaʼa tèbe ali, ko ndiʼ la ghə̀ a pfʉ̀. Əkwaʼa na yi ə vi ndi Nyìngòŋ ə diʼ kədyòʼ kə wen. Wàyn Nyìngòŋ na diʼ kədyòʼ ki a ghə̀ kù a wen chò fa kwaʼa na ghèn.”

5 Yesò nkòŋ Matà wenə lèmə̀ wen Mèli nə̀ Lazalùs, 6 ali ə zhʉ̀ la Lazalùs əkwaʼa faŋ to akəshi yi a ghə̀ ndiʼ tsu, mətsi ə bò ə chò, 7 ghə̀ mu gàʼ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə la, “vəghəŋ bwenə dyʉ̀ a Jùdiyà.”

8 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə toŋtə wen ə gàʼ la, “Ndìʼsə̀, à tə ndiʼ to fəkuʼ alə̀ viʼi Jus sə kəŋ ə tèmlə wù nə̀ nguʼsə, wù sə be kəŋ ə dyʉ̀ ə nè gho tsu a?”

9 Yesò ə bèm a vəwenə la, “A kətsi kə ə kiʼi təzhʉ njʉ̀sə̀ bò? Wìʼ ə zizi ko ghə̀ lu kòyntə, jèʼ nə̀nchwì byìʼàndo ghə̀ nyenə wìʼ yi a ghə̀ kù əbayn a mbyi. 10 Ghə̀ zizi a ghə̀ kòyntə to a zhʉ a ghə̀ jèʼè netʉʼ byìʼàndo ghə̀ kokiʼ ə bayn, ko ghə̀ lu yenə.” 11 Yesò ə gàʼa ali ə mu gàʼ la, “wùndoŋ ə vəghəŋ Lazalùs bʉnə li, ali ma diʼ ə dyʉ̀ ə zhòmə wen.”

12 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə ə toŋtə wen ə gàʼ la, “Bobo, ghə̀ sətsen ə ndiʼ mu ghə̀ bʉnə li, mu a diʼ mù ghə̀ sə to.”

13 Yesò ə gàʼa ali, gàʼa la Lazalùs pfʉ li, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə zhʉ la ghə̀ gaʼa to no nkàyntə̀ mbinsə. 14 Ghə̀ mu shə̀ʼtə̀ ə mwetə a vəwenə la, “Lazalùs pfʉli, 15 ma saŋlə kumə kənyʉ̀ a kì la ma ko ə ndiʼ tsu. Ghə̀ŋ le zìtə̀ li byɨmə luwen. Vəghəŋ dyʉ̀ yenə wen.”

16 Nò zhʉ̀ko, Tòmos yi a və mbe toŋtə wen la Didimùs ə gàʼ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə tsensə la, “vəghəŋ boŋ dyʉ̀ fa bàm ndìʼsə̀, ghə̀ sə pfʉ, vəghəŋ boŋ pfʉkə dyʉ̀.”

Yesò dyʉ̀ chɨmsə vəlemə və Lazalùs

17 Yesò ə dyʉ̀ zàʼa a Betanì ə yen mu Lazalùs sə diʼ mù ghə̀ tsi li a sè a mətsi ə nkàʼ. 18 A ndiʼ ali, Betanì ə ko zàʼa tebè vəmille və bò ə lu fa a Jelusalèm, 19 viʼi Jus diʼ tsu, to kədə̀ŋ a və nvi ə chɨmsə Matà wenə Mèli a pfʉ̀ lèmə̀ vəwenə.

20 Matà ə zhʉ la Yesò əvi ə fʉ̀ dyʉ̀ ə lyɨ̀ wen fa ji, Mèli faŋ to a ngə̀ŋ. 21 A sə ndiʼ ando Matà dyʉ̀ yèn Yesò ə gàʼ la, “Bobo, wù te ndiʼ ashə mu lèmə̀ ghom ko tə pfʉ. 22 Nò tèbe ali, ma kɨli la wù bèm no tèbe ghoʼ a Nyìngòŋ, ghə̀ a nè a wù to luwen.”

23 Yesò ə gàʼ a wen la, “Lèmə̀ wù a bwènsə̀ to be ntsi.”

24 Matà ə gàʼ a wen la, “Ma kɨli la ghə̀ lə bwensə̀ lu fa pfʉ a kətsi kə bàm.”

25 Yesò ə gàʼ a wen la, “A lusə mò lusə viʼi fa pfʉ̀, ku kədyòʼ la və tsi. A byɨmə no ndò a mò, pfʉ tèbe pfʉ, ghə̀ ne bwensə lù ntsi. 26 A tsi no ndò ə byɨmə a mò, ko ghə̀ lu be pfʉ no fa mphen.” Yesò ə gàʼ ali ə bèm a Matà la, “Wù byɨmə nakèn kə a?”

27 Matà byɨmə ə gàʼ la, “Ma byɨmə a Bobo la wù diʼ wìʼ yì a və tsuʼli ghʉ, à diʼ wù Wàyn Nyìngòŋ yi a ghə̀ ndiʼ lə vi a mbyi.”

Yesò dì

28 Matà gàʼ ali ə bwenə dyʉ̀ nyoʼtə dzàŋ lèmə̀ wen Mèli ə gàʼ a wen la, “Ndìʼsə̀ vi li sə bèmə wù.” 29 Mèli zhʉ ali ə zaŋsə fʉ̀ dyʉ̀ ə yen Yesò. 30 A ndiʼ ali, Yesò ə bo diʼ to akəshi yi a Matà bùmtə̀ wenə wen tsu a ji lì, ko ghə̀ təmə kwen a tyi ntə̀ʼ. 31 Mèli sə fʉ̀ ə dyʉ̀, viʼi vyi a və nyʉ̀ʼ chɨmsə wen a ngə̀ŋ ə fʉ̀ fa wen abàm, kwoʼtə la ghə̀ dyʉ̀ achʉ̀ əsè ə dì lèmə̀ wen.

32 Ghə̀ dyʉ̀ zàʼa akəshi yi a Yesò ndiʼ tsu ə yenə vi nə̀ wen alə̀ ə fəŋ to a wen ashɨ ə gàʼ la, “Bobo, wù to ndiʼ ashə, mu lèmə̀ ghom ko tə pfʉ̀.”

33 Yesò ə yen to ando ghə̀ dì nə̀ viʼi vyi a wenə vəwenə vi amuʼ ə be dì, kənyʉ̀ na kì kə sə ku ngəʼ a wen, zafə wen no nànto. 34 Ghə̀ bèm a vəwenə la, “Ghə̀ŋ tə bvɨmə wen fe?”

Vəwenə gàʼ a wen la, “Vi dyʉ̀ yen a Bobo.”

35 Yesò dì. 36 Viʼi yen ando ghə̀ dì ə gàʼ la, “Yen ando ghə̀ nkòŋ wen no nànto.!”

37 Alì viʼi vətsenvə sə gàʼa la, “A tə nè wen, wù kənfyɨf yì sə yenə shi, tə ə faŋ kò ghə̀ nè lì la kə Lazalùs pfʉ byìʼì ghò?”

Yesò lùsə Lazalùs fa pfʉ

38 Yesò ə ne dyʉ̀ zàʼa achʉ̀ əsè Lazalùs, kənyʉ̀ na kì ə bo ku to ngəʼ a wen. Əsè na yi ə ndiʼ chiʼi, mu və chiʼ nə̀ ngùʼ. 39 Yesò ə gàʼ la, “Ghə̀ŋ lyisə ngùʼ ayi.”

Alì Matà, lèmə̀ wù ə pfʉ̀ Lazalùs, gàʼ la, “Məntsi chòli luwen ə nkàʼ a Bobo ando və bvɨmə wen, mu və sətsen lyisə ngùʼ ayi luwen, kətyùm kə a fʉ, byifə no nànto.”

40 Yesò ə gàʼ a wen la, “A ma ə gàʼ a li a wù la wù byɨmə, a wù yen kədyòʼ kə Nyìngòŋ?” 41 Ghə̀ gàʼ ali, və mu lyisə ngùʼ ayì. Ghə̀ ki kuʼsə nə̀ kaŋə ə gàʼ la, “Ma ku kəzòŋ à wu a Tìʼ byìʼàndo wù nə̀ zhʉtə mò, 42 ma kɨ no alə̀ la mà nə̀ gàʼa, wù zhʉ̀. Alì ma gàʼa luwen a jùŋ ə viʼi venə a və ti ashə, ndiʼ vəwenə zhʉ̀ ə byɨmə la a tɨm wù tɨmə mo.” 43 Ghə̀ gaʼa ali ə dzàŋ gàʼ no nə̀ ghɨ ə to la, “Lazalùs, fʉ̀ vì!” 44 Ghə̀ fʉ̀ mu və lemtə li avù wen nə̀ aghʉ nə̀ basə ndisə, be kwiʼ əkə̀ʼ ə wen nə̀ ndisə ə tsensə. Yesò ə gàʼ la, “Ghə̀ŋ zaytə kəbvèm kèn fa wenə wen, ghə̀ ndyʉ̀.”

Və baʼtə̀ ə zhwi Yesò

(Mat 26.1-5;Mak 14.1-2;Luk 22.1-2)

45 Viʼi Jus no vəghoʼo a və vi ə yen Mèli ə nyenli kənyʉ̀ kì a Yesò nè ə byɨmə a wen. 46 Alì, vətsevə bwenə dyʉ̀ ə yen viʼi Falàsi ə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kì a Yesò nè a vəwenə. 47 Vəwenə ghaʼ ntsèntə̀ wenə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə ghoʼkəsə nə̀ viʼi və soʼ nsoʼsə ə bèm la, “vəghəŋ a nè ale? Yen nyʉ̀ ə kaynəvə vyi a wìʼ ə ghèn mwomə a. 48 Vəghəŋ sətsen moʼtə ghə̀ nè to alə̀, a viʼi na zhʉ̀ nyʉ̀ byɨmə a wen, to vətsèm. Fa yi abàm, viʼi Lum a vì byɨbsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ghoʼo vəghəŋ be byɨbsə viʼi lòʼ vəghəŋ.”

49 Wìʼ ə tsen a vəwenə a ntìntìn, a və ntoŋtə la Kàyafàs, a ndiʼ wen diʼ kətʉ kə tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ a ngwʉ̀ʼ a yì ə gàʼ la, “Ghə̀ŋ ko kɨ kənyʉ̀ no fa mphen! 50 Ghə̀ŋ ko yenə la kə boŋsə bù la wìʼ ə mùʼ pfʉ akəshi viʼi vətsèm chò ando və byɨbsə lòʼ ə tsèm mu?” 51 Ghə̀ nko gàʼa tebè a wen ətof ali shə̀ʼtə̀ ntɨmə Nyìngòŋ to nə̀ pfem ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋanŋtə a ngwʉ̀ʼ na yi la, Yesò ə na pfʉ akəshi viʼi Jus. 52 Ghə̀ ko pfʉ to a vəwenə. Ghə̀ ə̀ pfʉ tamə a kətʉ vunə Nyìngòŋ vyi a və ghəsə li ndiʼ vəwenə bwènsə̀ zhùŋtə̀ vi ndiʼ to kənyʉ̀ kə mùʼ.

53 Ə zìtə̀ fa kətsi na yi, vəwenə sə baʼtə̀ ə zhwi Yesò. 54 Yesò ə yen ali ko ghə̀ be kwen tebè kəshi a zizi viʼi Jus yenə wen tsu, ə boŋsə nyɨŋ dyʉ̀ a ntə̀ʼ tsen, və toŋtə la Efèlèm, ashə lòʼ ə lo tseghə, boʼsə a nse zɨm, ə sə tsi tsu wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə.

55 A ndiʼ a zhʉ a ghèn mu kətsi kə kəzhɨ kə məzaʼsə viʼi Jus nsə boʼsə, viʼi pfwo kuʼ a Jelusalèm, to kədə̀ŋ, ə shʉ təwen tə vəwenə a ji ntsìnə̀ əloʼ mibu kətsi kə məzaʼsə kə vi. 56 Vəwenə vi ali ə faŋ sə bèmə to Yesò, vi tɨmə a kəbəŋ kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ə sə bèmə to a vəwenə ntìntìn la, “Wù yèn ale? A ghə̀ lə vì akəshi kəzhɨ ashə a?” 57 A ndiʼ ali, mu tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə ghoʼsə wenə viʼi Falàsi nchosə li əsoʼ la, no ndò a ghə kɨ kəshi kì a Yesò diʼ tsu, ghə̀ shə̀ʼtə ndiʼ və ghaʼa wen.

12

Mèli zùʼ Yesò a Betanì

(Mat 26.6-13;Mak 14.3-9)

1 A nfàŋ to mətsi ntʉfə a ndiʼ mətsi mə məzaʼsə zìtə̀, Yesò ə dyʉ̀ a Betanì, a diʼ ntə̀ʼ və Lazalùs yi a ghə̀ lusə fa pfʉ li. 2 Və na pfwo ghayn əfo ə zhɨvə a Yesò, Matà ə gə̀tə̀. Və sə zhɨ̀, Lazalùs ə be zhɨ̀. 3 Mèli lyɨ̀ ndyʉ̀ nə̀ məzhiʼ məlemtəmə mu və shɨtə nə̀ nkàyntə̀ nat, a diʼ no məzhiʼ mə jùŋə mə, mə lèmtə bòŋ no alə̀, əko yi to no nànto ə zùʼ aghʉ Yesò ə zhès nə̀ nyɨŋsə kətʉ wen. Ando ghə̀ zuʼ lì, kəlèmtə̀ kikə ə chiʼ ngə̀ŋ no tsèm. 4 Ndzɨ̀mtə̀ əbam Yesò ə tsen kwen a və toŋtə la Judà Iskalìyòt, a diʼ wen yi a ghə̀ ndiʼ ə na ə baʼlə Yesò, ə kəŋkə̀ ə gàʼa la, 5 “Və tə zizi və baʼlə məzhiʼ na mèyn a əko, to kədə̀ŋ, ə ku əko na yi a viʼi kəfem.” 6 Ghə̀ nko gàʼ ali byìʼàndo ghə̀ kusə shinsə a viʼi kəfem. A ndiʼ byìʼàndo ghə̀ ndi tsoŋ, a wʉ̀ wen wʉ̀ kəmbò kə ko, ghə̀ nshisə ko fa tsu gyamtə əwenə wen tsu.

7 Ghə̀ gaʼa ali, Yesò ə gàʼ la, “Ghə̀ŋ moʼtə wùwì na ghèn fu,” ə be gàʼ la, “Ghə̀ tə ə ghʉ̀ məzhiʼ na mèyn lə zùʼ mo a kətsi yi a və bvɨmə mo tsu. 8 Viʼi kəfem na ndiʼ to diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn, ali ma ko diʼ ə faŋ to vəghəŋ amuʼ.”

Və baʼtə̀ ə zhwi Lazalùs

9 Viʼi Jus ə zhʉ̀ li, to kədə̀ŋ la ghə̀ diʼ a Betanì, ə lù dyʉ̀ tsu ə yenə wen, ə be ə yen Lazalùs a ghə̀ lusə fa pfʉ li. 10 Tʉtʉ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ yen ali ə sə be baʼtə̀ ə zhwi Lazalùs, 11 byìʼàndo viʼi Jus no vəghoʼo ə nsə nyɨŋ dyʉ̀ to fa bàm Yesò, byɨmə a wen byìʼì kənyʉ̀ ki a ghə̀ nè a Lazalùs.

Yesò kwen a Jelusalèm to nə̀ Fòyn

(Mat 21.1-11;Mak 11.1-11;Luk 19.28-40)

12 Əchʉʼ ə ne layn, ənòyn ə viʼi vyi a və vi ə zhɨ̀ kəzhɨ kə məzaʼsə ə zhʉ la Yesò ne vi a Jelusalèm, 13 ə kwaʼtə zaŋ ə fʉ̀ dyʉ̀ nə̀ wenə və a wen nə̀ ji, zɨ̀mə gàʼa dyʉ̀ la, “Òsanà! mbwaʼmə ə diʼ a wìʼ yi a ghə̀ vi a əzhiʼ Bobo. Nyìngòŋ ə bwàʼsə Fòyn viʼi Islel!”

14 Yesò ə nkəŋ wàyn jàkas kuʼ a yi a kwi ə sə vi, a diʼ to kənyʉ̀ ki a və nyòʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

15 “kə ghə̀ŋ fwàyn a viʼi ntə̀ʼ Zayòn.

Fòyn yi a ghə̀ vi,

jèʼe a kwi wàyn ə jàkas.”

16 A ndiʼ ando nyʉ̀ a venə nfʉ, ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə yenə ko andiʼ la və kɨ. Ghə̀ lu lù fa pfʉ, ə bwenə dyʉ̀ akəshi kə kùʼsə wen, vəwenə mu kwoʼtə la à diʼi nyʉ̀ mu və ə nyoʼo kumə wen no tsèm, viʼi be nè to li a wen.

17 A ndiʼ ali, mu nòynə ə viʼi vyi a və ndiʼ wenə vəwenə faŋ li sə shə̀ʼtə̀ dyʉ̀ a viʼi la ghə̀ tə dyʉ̀ dzàŋ Lazalùs achʉ̀ əsè, ghə̀ lù fa pfʉ. 18 Viʼi və ghoʼo və fʉ̀ ə yen wen byìʼàndo vəwenə ə zhʉ̀ la à lə kənyʉ̀ kə kaynəkə kì a ghə̀ nè. 19 Viʼi Falàsi ə sə gàʼa to a vəwenə a ntìntìn la, “Kə le diʼi la kənyʉ̀ kətsen ko be diʼ vəghəŋ nè. Yen to ando mbyi ə tsèm sə dyʉ̀ to fa wen abàm a!”

Yesò ə shə̀ʼtə̀ la və a zhwi yì

20 Viʼi vətsenvə vi a nko diʼ viʼi Jus mbe ku a Jelusalèm ə kuʼsə Nyìngòŋ a kəshi kə kəzhɨ ki, 21 vəwenə dyʉ̀ yen Filib, a diʼ wù ə ntə̀ʼ ə tsen a Galìlì və toŋtə la Bèsaydà, ə sensə wen ə gàʼ la, “Tikəbəŋ, yès əkòŋ ə yen Yesò.”

22 Filib ə dyʉ̀ shə̀ʼtə̀ a Andɨ̀lò, wenə wen ə dyʉ̀ shə̀ʼtə̀ a Yesò. 23 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Əzhʉ kʉʼʉ li luwen la Nyìngòŋ ə kuʼsə kwoŋ ə Wàyn Wìʼ akàŋ. 24 Ma gaʼa a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la, və sətsen faŋ ke mòʼ ashɨ ə ngwaʼ a nse, a ghə̀ faŋ to a ngwaʼ. Alì, mu və mòʼ, a ghə̀ pfʉ̀ ə mu kumə ashi asaŋ nò ghoʼo. 25 A kòŋ no ndo ə tsi a mbyi ashə, a ghə̀ pfʉ, a ə baynə no ndò ə ntsi a mbyi ashə, a ghə̀ lù kiʼi ə ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè. 26 No ndo sətsen ə nshyèʼ a mò, mu ghə̀ diʼ ə dzɨ̀mtə̀ ghom diʼ yowù ə shwèʼè ə mò ne diʼ to akəshi kə mùʼ. Tìʼ ghom ə na ku əmoʼtə a wìʼ yi a ghə̀ shyèʼ a mò.”

Yesò ə gàʼ kumə əpfʉ ə wen

27 Yesò ə be mu gàʼ la, “Luwen diʼ alə̀ kwoʼtə ə ghomə ku ngəʼ a mò no nànto, ma ko kɨ la ma gaʼa la gho lo, la, ‘Tìʼ ghom, kə wù a byɨmə ngəʼ na ghèn vi a mò mu?’ Nò tèbe ali, mà tə vi a nse ə yenə ngəʼ na ghèn. 28 Diʼi kədyòʼ ə kyəkə a viʼi a Tìʼ!”

To alə, gɨ̀ ə fʉ̀ fa kàŋ ə gàʼ la, “Mà sə diʼ mù ma diʼi li, diʼ ə be a diʼ ə kwʉ̀ʼsə.”

29 Tənòyn tə viʼi titə a tə ndiʼ tsu ə zhʉ̀ ghɨ ayi, vətsevə sə gàʼa la à dèmkə̀ əkaŋ, vətsevə gàʼa la à gàʼa Ntsɨŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ.

30 Alì, Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Gɨ̀ ghèn ko gàʼa ə gyamtə mo, ghə̀ gàʼa ə gyamtə ghə̀ŋ. 31 Əzhʉ kwʉʼ li Nyìngòŋ be byɨbsə viʼi mbyi byìʼì mbyɨsə vəwenə be dzɨ̀mə̀ shisə fòyn mbi luwen. 32 A ne ndi a zhʉ a ve ne lùsə mo fa nse, mà dzàŋ no viʼi vətsèm, və vi a mò.” 33 Ghə̀ gàʼa alə̀, əshəʼtə nki pfʉ a ghə̀ diʼ ne pfʉ.

34 Viʼi na vyi ə bèm la, “Əsoʼ ə vəghəŋ ziʼi la Klistò diʼ ə tsì ə faŋ, wù jeʼ ale ə gàʼa la, və diʼ ə lùsə Wàyn Wìʼ a? Wàyn Wìʼ na ghèn diʼ no ndò?”

35 Yesò ə mu gàʼ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ na bo kiʼi əbayn to a fəshinə fə zhʉ̀ alə. Ghə̀ŋ ə jèʼè, shì ə bo baynə, kə kəbəŋ kə fenəkə na tyin ghə̀ŋ. Wìʼ ə jèʼe a kəbəŋ kə fenəkə, ko ghə̀ lu yenə la ghə̀ dyʉ̀ fè lo? 36 Ghə̀ŋ byɨmə əbayn, ghə̀ bo diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn ndiʼ ghə̀ŋ ndiʼ vunə əbayn.”

Vəjew tyen la və ko byɨmə Yesò

Yesò ə gàʼa nyʉ̀ venə alə ə nyɨŋ dyʉ̀ lyòmtə̀. 37 Yesò ə nè no tèbe nyʉ̀ ə kaynəvə venə no ətsèm lə, vəwenə be tyenə to tyenə la və ko byɨmə a wen. 38 Kə nfʉ alə ndiʼ ntɨm ə Nyìngòŋ yì a nshə̀ʼtə̀ Isayà nshə̀ʼtə̀ kwʉʼ:

“Bobo, à byɨmə ndò ntɨm ə yes a?

A yèn ndò kədyòʼ kə Bobo a?”

39 Vəwenə ə faŋ kò və lə byɨmə a ji a Isayà ə ngaʼa la:

40 “Nyìngòŋ ə nè li, vəwenə nfyɨf

ə be ntosə tətyɨm tə vəwenə,

ndiʼ vəwenə ki tèbe ki ko və lu yenə,

kwòʼtə̀ tèbe kənyʉ̀, ko andiʼ la və kɨ;

byìʼàndo vəwenə sətsen ə yenə be kɨ nyʉ̀ a və bwensə ə vi

a Nyìngòŋ ghə̀ chʉʼ vəwenə.”

41 Isayà ngaʼa nyʉ̀ venə kumə Yesò byìʼàndo ghə̀ sə diʼ mù ghə̀ yenli kədyoʼkə wen.

42 Nò tèbe ali, viʼi vətsevə nə̀ viʼi Jus vətsevə və ə byɨmə li a Yesò, to kədə̀ŋ, ali ko və lù fʉ̀ a ndayn byìʼàndo vəwenə ə mfwàynə̀ la və fʉ, viʼi Falàsi a dzɨ̀m vəwenə fa ngə̀ŋ ntsentə. 43 Vəwenə ə kòŋ la viʼi mbwomsə vəwenə chò la a mbwomsə Nyìngòŋ.

Yesò ə gàʼ la və lu soʼo viʼi chò fa wen a gàʼ

44 Yesò be gàʼ no a gɨ to la, “A byɨmə no ndo a mò, mù ghə̀ byɨmə li a wìʼ yi a ghə̀ tɨmə mo. 45 A yen te ndò yen mo, mu ghə̀ yen li wìʼ ə yi a ghə̀ tɨmə mo. 46 Mà vi a mbyi to nə̀ əbayn ndiʼ wìʼ faŋ kò ghə̀ lə be ndiʼ a kəbəŋ kə fenəkə, mu ghə̀ byɨmə li a mò. 47 A zhʉ̀ no ndo zhʉ gàʼà ə ghomə ə faŋ ke nè ando mà gàʼa, ko ma lu soʼo wen byìʼàndo ma ko vi a mbyi ə soʼo viʼi, mà boŋsə vi la və bwòŋ. 48 A tyen te ndo tyen mo nə̀ gàʼ ə ghomə, nyʉ̀ vyi a mà gàʼa lù soʼo wen a kətsi kə ə bàm. 49 Ma ko gaʼa nyʉ̀ fa mo ə ngə̀ŋ. A ntɨm Tìʼ ə tɨm mo la mà gàʼ, ə shə̀ʼtə̀ ji yi a zizi mà gàʼ fa tsu. 50 Ma kɨli la kənyʉ̀ kì a Tiʼi ghom gàʼ ə nè la viʼi kiʼi ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè. Ma gàʼa no ghò, a diʼ tò kikə a Tìʼ ghom gàʼ la mà gàʼ.”

13

Yesò ə shʉ̀ aghʉ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen

1 Andiʼ ando əchʉʼ ndiʼ ne layn və zhɨ̀ kətsi kə Məzaʼsə, mu Yesò sə kɨ la zhʉ̀ kʉʼʉ li la ghə̀ lu fa mbyi ashə ə dyʉ̀ a ben Tìʼ. Ghə̀ kòŋ viʼi wen vyi a və ndiʼ a mbyi, faŋ sə kòŋ vəwenə ə zàʼa ando ghə̀ moʼtə mbyi ghèn.

2 Və ne sə zhɨ̀ azhʉ̀ pfwomə, a diʼ ali mu Deblə̀ ku li əkwoʼtə a Judàs Iskalìyòt, ə wàyn Simùn, la ghə̀ baʼlə Yesò. 3 Yesò nkɨ la Tìʼ əku li kədyòʼ a yi to akwi əfo ə tsèm, kɨ la ghə̀ lù fa ben Nyìngòŋ, diʼ ə bwenə ə dyʉ̀. 4 Ghə̀ lu fa akəshi kə kəzhɨ, ə tsuʼ kəgʉ̀nə̀ ki a ghə̀ mòʼ, ə tam tawùlə̀, 5 ə ŋwaʼ mu a kəkaŋ kə shʉ wèn, ə sə shʉ̀ aghʉ ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wen tsu, zhesə nə̀ tawùlə̀ yì a ghə̀ ntàmə li, 6 Ghə̀ shʉ əvi zàʼa ə Bità, ghə̀ mu bèm a wen la, “wù kəŋ shʉ aghʉ ghomə a Bobo?”

7 Yesò ə gàʼ a wen la, “Wù ko yenə kɨ tebè kənyʉ̀ kì a ma nè luwen, ali diʼ ə ne ə kɨ.”

8 Bità ə tensə ə gàʼ la, “Wù ko lu shʉ̀ aghʉ ghomə no kətsi kə kətsen.”

Yesò ə gàʼ a wen la, “A zhʉ a ma ko a shʉ aghʉ wu yowù mè.”

9 Saymun Bità ə mu gàʼ la, “Kə ndiʼ ali a Bobo, kə wù shʉ̀ to aghʉ ghomə, wu be shʉ̀ avu ghomə nə̀ kətʉ̀ ə kòmkə!”

10 Yesò ə gàʼ la, “No ndò a ghə̀ shʉ̀ li wèn ə wen ko be dì shʉ wèn ə wen no tsèm, əchò tò aghʉ wen, byìʼàndo wèn ə wenə laynə. Ghə̀ŋ laynə ali, kò ghə̀ŋ lu nlaynə vətsèm, wu muʼ ko laynə.” 11 Yesò ə gàʼa ali la vəwenə diʼ nə̀ laynə, ə chò to wìʼ ə mùʼ byìʼàndo ghə̀ nkɨ li wìʼ yi a ghə̀ ndiʼ ne baʼlə wen.

12 Yesò ə shʉ li mwetə aghʉ vəwenə ə bwensə mòʼ kəgwʉnə kə wen ə dyʉ̀ nyʉ̀ʼmə akəshi yi a ghə̀ ə nyʉ̀ʼ tsu ə mu bèm a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə la, “Ghə̀ŋ yen li kɨ kənyʉ̀ kènkə a mà nè a ghə̀ŋ a? 13 Ghə̀ŋ toŋtə mò la ndìʼsə̀, be toŋtə la Bobo, kə diʼ to nəmwèʼè. 14 Ma shʉ li aghʉ ghəŋə diʼ Nyìngòŋ ghə̀ŋ, be diʼ ndìʼsə̀. Kə lə diʼi la no ndò fa ghə̀ŋ a ntìntìn diʼi ə̀ shʉ aghʉ lèmə̀ wen. 15 Mà diʼi li nchwi a ghə̀ŋ ndi ghə̀ŋ nè to ando mà nè. 16 Ma gaʼa a ghə̀ŋ no nəmwèʼè la wù ə shwèʼè ko tɨmə chò tiʼi shyèʼ wen, wù ə ntɨm ko ntemə chò wìʼ yi a ghə̀ tɨmə wen. 17 Ghə̀ŋ sə kɨ nyʉ̀ venə, mu ghə̀ŋ sətsen ə nè to ali, ghə̀ŋ a kiʼi mbwaʼsə.

18 “Ma ko gàʼa tebè a ghə̀ŋ və tsèm. Ma kɨli ghə̀ŋ vyi a mà tsuʼ li. Alì, kənyʉ̀ kì a və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, ‘Wìʼ ne zhɨ̀ to yo wen, sə diʼ mù ghə̀ bwenə li dzèm əwen a mò’. 19 Ma shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kènkə a ghə̀ŋ luwen alə̀, kə ko təmə fʉ̀, ndiʼ kə na fʉ̀, ghə̀ŋ byɨmə la ‘ma diʼ wìʼ yì a ma diʼ wen.’ 20 Ma gaʼa a ghə̀ŋ no nəmwèʼè la, no ndo a ghə̀ à shisə wìʼ a mà tɨmə, mù ghə̀ shisə li mò, no ndo à ghə̀ shisə mo, mù ghə̀ shisə li Wìʼ a ghə̀ tɨmə mo.”

Yesò ə shə̀ʼtə̀ la və ne baʼlə wen

(Mat 26.20-25;Mak 14.17-21;Luk 22.21-23)

21 Yesò ə ngàʼa nyʉ̀ avenə alə kwòʼtə̀ ə wenə sə ku ngəʼ a wen no nànto. Ghə̀ mu gàʼ ə làynsə la, “Ma gaʼa a ghə̀ŋ no nəmwèʼè la wìʼ ə mùʼ fa ghə̀ŋ a ntìntìn ne ə baʼlə mo.”

22 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə sədiʼ nə̀ əkaynə ə, mu sə ki mu kaynə la ghə̀ gàʼa kumə ndò lo. 23 A ndiʼ ali dzɨ̀mtə̀ əbàm wen yì a ghə̀ nkòŋ nəkwoŋ ə ŋwʉʼ boʼsə wen. 24 Saymun Bità ə gàʼ a wen ashɨ, la ghə̀ bèm a Yesò la ghə̀ gàʼa kumə ndò lo.

25 Ghə̀ zhəʼtə dyʉ̀ a ben ə Yesò ə bèm a wen la, “Wù gaʼa ndò a Bobo?”

26 Yesò ə gàʼ la, “Ma chʉ̀ kəbayn kènkə a mbàsə̀ ə kù a wìʼ yi a ma gaʼa kumə wen.” Ghə̀ gàʼ ali ə chʉ ku a Judàs Iskalìyòt, ə wàyn Simùn. 27 Judàs ə sə shi vi nə̀ kəbayn a kì a alə, Satan kwen a wen ə tyɨm. Yesò ə gàʼ a wen la, “Zaŋsə nè kənyʉ̀ kì a wù kəŋ ə nè.” 28 Alì ko wìʼ lù ə kɨ akəshi kə kəzhɨkə a kì la ghə̀ gàʼa ali byìʼì ghò lo. 29 Ghə̀ ngaʼa ali, ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə sə tsensə kwoʼtə la ghə̀ gaʼa la Judàs zen əfo vyi a chʉʼ a layn, və zhɨ̀ a kətsi kə kəzhɨ, bwen ali mu ghə̀ əgàʼa la ghə̀ ku əko a viʼi kəfem byìʼàndo a ghʉ̀ wen ghʉ̀ kəbò kə ko.

30 Judàs ə shi kəbayn kì fa Yesò no zhʉ̀ko, ə fʉ̀ dyʉ̀ a kəbəŋ kə fenəkə.

Yesò ə ku əsoʼ ə fighə

31 A ndiʼ ando Judàs ə fʉ̀ dyʉ̀ li, Yesò ə mu gàʼ la, “Əzhʉ kʉʼʉ li a və a yen kədyòʼ kə Wàyn Wìʼ, ə be yen kədyòʼ kə Nyìngòŋ chò fa wen. 32 A na ndiʼ ando və yenə kədyòʼ kə Nyìngòŋ chò fa wen, nkàyntə̀ Nyìngòŋ be ne, və be yen kədyòʼ kə wen. Nyìngòŋ a nè, kənyʉ̀ na kènkə zaŋsə fʉ̀. 33 Mà ko be diʼ ə ndiʼ vəghəŋ a kəghaf a vù vwomə. Ghə̀ŋ kəŋ mò nənlù, mu ma dyʉ̀ li akəshi, mu ghə̀ŋ zizi ko ghə̀ŋ lu vi tsu. Ma shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ luwen, to ndə̀ŋndəŋ ando mà sə diʼ mù ma shə̀ʼtə̀ li a viʼi Jus. 34 Ma ku əsoʼ ə fìghə a ghə̀ŋ luwen. Ghə̀ŋ nə̀ kòŋ təwen ə təŋtə. Ma kòŋ li ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ ne kòŋ təwen ə təŋtə to ali. 35 Nò viʼi və tsèm ə ne yenə kɨ la ghə̀ŋ diʼi ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə mò, a ji yi a ghə̀ŋ kòŋ təwen ə təŋtə fa tsu.”

Yesò ə shə̀ʼtə̀ la Bità ə na mo wen

(Mat 26.31-35;Mak 14.27-31;Luk 22.31-34)

36 Yesò əgàʼa ali, Saymun Bità ə bèm a wen la, “Wù dyʉ̀ fe a Bobo?”

Ghə̀ bwensə la, “Wù zizi ko wù lu dyʉ̀ akəshi yi a ma dyʉ̀ tsù luwen, ali diʼ ə ne dzɨ̀mtə̀ ə vi.”

37 Bità ə bèm a wen la, “Mà zizi ko ma lu dyʉ̀ luwen byìʼì ghò a Bobo? Ma zizi ma pfʉ̀ byìʼì wù.”

38 Yesò ə bèm la, “wù le zi wu ə pfʉ̀ byìʼì mò a? Ma gaʼa a wù no nəmwèʼè la ə nkəʼ ne sə toŋ layn, mu wù mo li mò aghayn a tàʼ.”

14

Yesò gàʼ la yi di ji ədyʉ̀ à Tìʼ

1 Yesò gàʼ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə la, “kə ghə̀ŋ nə̀ femsə təwen ə təŋtə. Ghə̀ŋ byɨmə a Nyìngòŋ, ə be byɨmə a mò. 2 Kəbəŋ kə Tìʼ ghom kə ə kiʼi tinsə a aloʼ sə diʼ to kədə̀ŋ. Kə tə faŋ kə diʼ alə̀, mu ma shə̀ʼtə̀ li a ghə̀ŋ. Ma dyʉ̀ ə shɨtə shì tsu a ghə̀ŋ. 3 Mà sətsen dyʉ̀ shɨtə, mà bwenə vi əlyɨ̀ ghə̀ŋ, ndi ghə̀ŋ dyʉ̀ ndiʼ vəghəŋ akəshi yi a ma diʼ tsu. 4 Ghə̀ŋ kɨli ji yì a ghə̀ dyʉ̀ akəshi na ghèn a ma dyʉ̀ tsu.”

5 Tòmos ə mu bèm a wen la, “Yes zizi yes kɨ ji ale a Bobo, ko yes kɨ no tèbe kəshi kì a wù dyʉ̀ tsu a?”

6 Yesò ə gàʼ a wen la, “Ma diʼ ji, diʼ nəmwèʼè, be diʼ əbwòŋ yì a ghə̀ ko lu mè, wìʼ ko diʼ a ghə̀ zizi ghə̀ dyʉ̀ a Bobo, a bwen la ghə̀ chò fa mo kəvu. 7 Ghə̀ŋ sətsèn ə shɨtə kɨ mò, ghə̀ŋ ne boŋ kɨ Tìʼ ghom. Ə zìtə̀ fa luwen ə dyʉ̀ ambì, ghə̀ŋ sə kɨ wen, mu ghə̀ŋ yen li wen.”

8 Filib ə gàʼ a wen la, “Bobo, yes ə kəŋ to kənyʉ̀ kə mùʼ, la wù diʼ Tìʼ yes.”

9 Yesò ə bwensə bèm la, “Ma tsì li vəghəŋ no fa kəghaf alə̀ a Filib, ko wù lu kɨ mo? Nò tèbe ndò yi a ghə̀ yen mo sə diʼ mù ghə̀ yen li Tìʼ, wù ə be gàʼa la mà diʼ Bobo ə kò a ghə̀ŋ a? 10 Wù ko byɨmə la yo Tìʼ diʼ to kə nyʉ̀ kə mùʼ mu? Ənyʉ̀ vyi a ma gaʼa a ghə̀ŋ ko diʼ nyʉ̀ ə ngeŋ mò. A diʼ nyʉ̀ ə Tìʼ yi a ghə̀ kù kədyòʼ a mò, no məzhʉ̀ ə tsèm. 11 Ghə̀ŋ byɨmə ando mà gàʼa la, yo Tìʼ diʼ to kənyʉ̀ kə mùʼ, a bwen ali, ghə̀ŋ byɨmə lì to no byìʼì nyʉ̀ ə kaynəvə vyi a ghə̀ŋ yèn li. 12 Ma gaʼa a ghə̀ŋ no nəmwèʼè la, a byɨmə no ndò a mò, ghə̀ a nè tənki tə nyʉ̀ titə a ma nè be nè chò no fa ali byìʼàndo ma bwenə dyʉ̀ a Tìʼ. 13 Ma nè no tèbe ghò yi a ghə̀ŋ bèm a mo azhiʼ ndi Tìʼ diʼ kədyòʼ kə wen chò fa mo Wàyn. 14 Ghə̀ŋ sətsen bèm no tèbe ghò a mo əzhiʼ, mà nè a ghə̀ŋ.

Yesò ghʉ̀ la ghə̀ dyʉ̀ tɨm Kəzhwì kə Ŋwoʼkə

15 “Ghə̀ŋ sətsen ə kòŋ mo, ghə̀ŋ a nghʉ̀ təsoʼ ə tyomtə. 16 Ma na sensə, Tìʼ ghə̀ ku Ngyàmtə̀ ə tsen a ghə̀ŋ, a ghə̀ faŋ ghə̀ŋ vəwenə to ghayn mùʼ. 17 Ngyàmtə̀ a ghèn ne ndiʼ Kəzhwì kə Nyìngòŋ kì a kə diʼi nəmwèʼè kumə Nyìngòŋ. Viʼi mbyi zizi ko və lu shisə Ngyàmtə̀ a ghèn byìʼàndo vəwenə ko yenə wen, ko və kɨ wen. Ghə̀ŋ kɨli wen byìʼàndo ghə̀ tsi ghə̀ŋ vəwenə, diʼ ə nè ə ndiʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn.

18 “Ma ko ne ghʉsə ghə̀ŋ to nə̀ vunə mpfʉ. Ma dyʉ̀ ə be bwenə vi. 19 A laʼtə to lə, ko viʼi mbyi be yen mo, ali ghə̀ŋ yenə. Byìʼàndo ma tsi, ghə̀ŋ be boŋ tsi. 20 A lə ndiʼ a kətsi na yi a mà bwenə vì a ghə̀ŋ, ghə̀ŋ kɨ la yo Tìʼ ghom diʼ a kənyʉ̀ kə mùʼ, vəghəŋ ə be diʼ a kənyʉ̀ kə mùʼ.

21 “Wìʼ yi a ghə̀ kòŋ mò diʼ wìʼ yi a ghə̀ zhʉtə təsoʼ ə tyomtə. No ndò a ghə̀ kòŋə̀ mo, Tìʼ ghom kòŋ wen, ma be kòŋ wen, diʼi ji shomsə a wen.”

22 Ghə̀ gaʼa ali, Judàs, a nkò diʼ ghətsen yi a və toŋtə la Iskalìyòt li ə bèm la, “Wù a diʼ ji shəsə a yes ale a Bobo a viʼi mbyi be a faŋ ke yen a?”

23 Yesò ə bwensə a wen la, “No ndò a ghə̀ kòŋə mo, ghə̀ ne zhʉ əziʼi ə ghomə. Wìʼ yi kòŋ mo, Tìʼ ghom be a kòŋ wen, yo wen be vi tsèntə tsi yo wìʼ na yì. 24 Wìʼ faŋ ke kòŋ mo, ko ghə̀ lu ə zhʉ əziʼi ə ghomə. Əziʼi na ghənə a ghə̀ŋ zhʉ̀tə lə kodiʼ ziʼi ə ngeŋ mò, à diʼ əziʼi ə Tìʼ yì a ghə̀ tɨmə mo.

25 “Ma shə̀ʼtə̀ li nyʉ̀ venə a ghə̀ŋ no ətsèm, vəghəŋ bo diʼ to amuʼ. 26 Ngyàmtə̀ yi a Tìʼ na tɨm a mo azhiʼ, a diʼ kəzhwì kə Ŋwoʼkə, kə ne ziʼi ghə̀ŋ no nə̀ nyʉ̀ nò tsèm, ə be nè ghə̀ŋ kwoʼtə no tèbe ghò yì a mà gàʼa li a ghə̀ŋ.

27 “Ma lù moʼtə mbwaʼmə ghom a ghə̀ŋ. Ma kù mbwaʼmə ghom a ghə̀ŋ. Ma ko kù mbwaʼmə ghèn a ghə̀ŋ to ando mbyi nə̀ ku. Kə ghə̀ŋ be zhuŋsə̀ təwen ə təŋtə, kə ghə̀ŋ be fwaynə. 28 Ghə̀ŋ ə zhʉ to ando mà gàʼ la, ‘Ma wʉ̀sə ghə̀ŋ ə dyʉ̀ bwensə vì a ghə̀ŋ.’ Ghə̀ŋ tu kòŋ mo, mu ghə̀ŋ saŋlə la ma dyʉ̀ a ben Tìʼ byìʼàndo Tìʼ ŋaŋtə chò mò. 29 Ma shə̀ʼtə̀ li nyʉ̀ venə a ghə̀ŋ luwen, ko və təmə fʉ̀, ndi və ne sə fʉ, ghə̀ŋ byɨmə. 30 Ma ko be a gaʼa a ghə̀ŋ luwen no nànto byìʼàndo fòyn mbyi ghèn sə vì. Ghə̀ ko kiʼi kədyòʼ kə tsèn a mo kətʉ, 31 ali viʼi mbyi diʼ ə̀ kɨ la ma kòŋ Tìʼ, be kɨ kənyʉ̀ kì a ghə̀ gàʼ la mà nè.

“Ghə̀ŋ vì vəghəŋ lù fa akəshi ghèn.”

15

Yesò ə gàʼ la ghə̀ diʼ to no nkàyntə̀ fèkoʼ

1 Yesò be gaʼa la, “Ma diʼ nkàyntə̀ fèkoʼ fə ashɨ nkoʼ, Tìʼ ghom diʼ tì ə sɨm, 2 chwaynə maʼ tətam titə a tə ko kumə ashɨ a mo wèn, tsùʼtə fo fa tətam a tyi a tə ko kumə ashɨ, ndiʼ tə tuʼ kumə. 3 Ghə̀ŋ sə diʼ nə̀ laynə byìʼì əziʼi yì a mà ziʼi a ghə̀ŋ. 4 Ghə̀ŋ faŋ a mò ndi mà be faŋ a ghə̀ŋ. Ando ntam ə fəkoʼ zizi ko ghə̀ lu kumə ashɨ fa ngeŋ, ghə̀ diʼ ə ndiʼ a fəkoʼ mibu ghə̀ a kumə ashɨ. Kə le diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ŋ zizi ko ghə̀ŋ lu kumə ashɨ, a bwen la ghə̀ŋ fàŋ a mo wen.

5 “Ma diʼ fəkòʼ, ghə̀ŋ diʼ tətam. Wìʼ sətsen faŋ a mo wen, ma be a faŋ a wen, ghə̀ a kumə ashɨ, to kədə̀ŋ. A bwèn fa mo, ghə̀ŋ zizi ko ghə̀ŋ lu nè kənyʉ̀. 6 A tyen no ndò la ghə̀ ko a faŋə a mo wen, və a təmə wen ə maʼa, to nə̀ ətam yi a və nə̀ chwaynə mòʼ, ghə̀ zɨm. Və nè bwensə boŋtə tətam a tentə ə nyuʼ azhiʼ. 7 Ghə̀ŋ sətsen faŋ a mo wen, əziʼi ə ghomə a faŋ a ghə̀ŋ kətʉ, ghə̀ŋ bèm no tèbe ghò a ghə̀ŋ kòŋ fa Tìʼ ghom, ghə̀ a ku a ghə̀ŋ. 8 A ndiʼ a azhʉ̀ a ghə̀ŋ kumə ashɨ to kədə̀ŋ, diʼi la ghə̀ŋ diʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə mo, no mbyi ə tsèm yen kədyòʼ kə Tìʼ ghom. 9 Ma kòŋ ghə̀ŋ ndə̀ŋndəŋ ando Tìʼ ghom əkòŋ mò. Ghə̀ŋ faŋ a mò kòŋ. 10 Ghə̀ŋ ghʉ̀ təsoʼ ə tyomtə, ghə̀ŋ faŋ a mo kòŋ ndə̀ŋndəŋ ando mà fàŋ a kòŋ Tìʼ ghom byìʼàndo ma ghʉ̀ təsoʼ tə wen.

11 “Mà shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ venə a ghə̀ŋ ndi ghə̀ŋ kɨ saŋlə yì a ma kiʼi, a diʼ saŋlə mu ghə̀ lwin li kwʉ̀ʼ. 12 Kènkə diʼ əsoʼ ə ghomə la, ghə̀ŋ kòŋ təwen ə təŋtə to ando mà kòŋ ghə̀ŋ. 13 Wìʼ zizi ko ghə̀ lu be diʼi kòŋ, ghə̀ chò ando wìʼ ə kòŋ ndoŋsə wen ə pfʉ a vəwenə. 14 Ghə̀ŋ nè to ando əsoʼ ə ghomə əgàʼa, ghə̀ŋ ne ndiʼ doŋ shomsə. 15 Mà ko be toŋtə tebè ghə̀ŋ luwen la viʼi ə shyèʼ byìʼàndo wu ə shwèʼ ko nə̀ kɨ kənyʉ̀ kì a tì shyèʼ wen nə̀ nè. Ma toŋtə ghə̀ŋ luwen la doŋ shomsə byìʼàndo mà shə̀ʼtə li nyʉ̀ vyi a mà zhʉ fa Tìʼ ghom a ghə̀ŋ no ətsèm. 16 A ko tə tsuʼ ghə̀ŋ tsuʼ mo. A tə lù mò tsuʼ ghə̀ŋ ə tɨm la ghə̀ŋ dyʉ̀ ə kumə ashɨ, a diʼ a yi a ghə̀ zizi ghə̀ tsi faŋ. Ghə̀ŋ nè ali, Tìʼ ghom a ku no tèbe ghò yi a ghə̀ŋ bèmə fa wen chò fa mo azhiʼ. 17 Kènkə diʼ əsoʼ ə ghomə la, ghə̀ŋ kòŋ təwen ə təŋtə.

Yesò ə shə̀ʼtə̀ la viʼi ə ne baynə ndzɨ̀mtə̀sə wen

18 “Viʼi mbyi ne bayn ghə̀ŋ, ghə̀ŋ kwoʼtə ando və tə ə baynə mò fa ambì. 19 Ghə̀ŋ tə ndiʼ viʼi mbyi mu vəwenə kòŋ ghə̀ŋ to nə̀ viʼi vəwenə. Luwen ə diʼ mù ma tə ə tsùʼtə shisə ghə̀ŋ fa mbyi, ghə̀ŋ ko diʼ viʼi mbyi. A le kənyʉ̀ ki a viʼi mbyi bàynə̀ ghə̀ŋ tsu. 20 Kə ghə̀ŋ lyesə kənyʉ̀ ki a mà tə ziʼi a ghə̀ŋ la, ‘wù ə shwèʼ ko tɨmə chò tìʼ shyèʼ wen.’ Vəwenə sətsen ə ndi mu vəwenə ə ntsuʼ li kəghʉ ə kòmkə, vəwenə be a ntsuʼ kənkə to ndə̀ŋndəŋ. Vəwenə sətsen ə ndiʼ mu vəwenə ə zhʉtə əziʼi ə ghomə, vəwenə be a zhʉtə əziʼi ghəŋə to alì. 21 Və a nè nyʉ̀ venə a ghə̀ŋ alə̀ no ətsèm, byìʼì mò byìʼàndo vəwenə ko kɨ wìʼ yì a ghə̀ tɨmə mo. 22 Ma tə faŋ ke vì ə gàʼ a vəwenə kumə mbyɨsə vəwenə mu kə ko diʼi tebè la vəwenə nè li mbyɨ ando kə diʼi luwen. Vəwenə ko kiʼi kənyʉ̀ kə tsen kə luwen ə gàʼ kumə mbyɨsə vəwenə. 23 A bayn no ndò bayn mo, kə diʼi la ghə̀ bàynə̀ Tìʼ ghom. 24 A tə ndiʼ la mà ko ə nè nyʉ̀ a vəwenə a ghə̀ŋ ntìntìn, ko andiʼ la wìʼ ə tɨmə nè, mu kə diʼi la vəwenə nè li mbyɨ ando kə diʼi luwen. Luwen ə sə diʼ mù vəwenə yen li nyʉ̀ ə kaynə və venə ali be bàynə̀ mò to bàynə̀ boʼsə nə̀ Tìʼ ghom. 25 Nò tèbe ali, kə tə ə diʼ ə fʉ to ji na ghèn ndiʼ kənyʉ̀ ki a və nyoʼo a vəwenə a soʼ la, ‘Ghə̀ŋ tə ə bàynə̀ mò to kədyàŋ,’ kwʉʼ.

26 “Ngyàmtə̀ ne vì, a mà tɨmə ə gaʼa nəmwèʼè kumə mò. Ghə̀ na lu fa ben Tìʼ, a diʼ Kəzhwì kə wen kì a kə gàʼà to nəmwèʼè. 27 Ghə̀ŋ be na ngàʼà to nəmwèʼè a viʼi kumə mò byìʼàndo ghə̀ŋ tə ə ndiʼ vəghəŋ amuʼ, fa kənzìtə.

16

1 “Mà gàʼa nyʉ̀ venə no ətsèm a ghə̀ŋ alə ndiʼ kə ghə̀ŋ na maʼa əbyɨmə ə ghəŋə. 2 Və ne ndzɨ̀mə̀ shisə ghə̀ŋ fa aloʼ ntsèntə̀. Ma gàʼà nəmwèʼè la əzhʉ̀ ə tseghə na vi, a wìʼ ne zhwi ghə̀ŋ, ghə̀ sə kwoʼtə la ghə̀ nè shwèʼ Nyìngòŋ. 3 Viʼi ə nà nè nyʉ̀ a venə a ghə̀ŋ byìʼàndo vəwenə ə ko kɨ mo, ko və kɨ Tìʼ. 4 Mà shə̀ʼtə nyʉ̀ a venə a ghə̀ŋ alə, ku kətyiftə ndiʼ əzhʉ̀ na kwʉʼ, ghə̀ŋ sə nè, ghə̀ŋ ə̀ kwoʼtə ando mà tə shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ.

Əshyèʼ kəzhwì kə Ŋwoʼkə

“Mà ko tə shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ venə a ghə̀ŋ fa ambì byìʼàndo mà bo tə diʼ vəghəŋ amuʼ. 5 Luwen ma dyʉ̀ a ben nə̀ wìʼ yi a ghə̀ tə tɨm mo, ali wìʼ fa ghə̀ŋ ə ko bèmə tebè la ma dyʉ̀ fè lò? 6 Ma shə̀ʼtə̀ li nyʉ̀ venə a ghə̀ŋ, və sə ku ngəʼ a ghə̀ŋ. 7 Alì, ma gaʼa to a ghə̀ŋ nəmwèʼè la, à diʼ njùŋ a ghə̀ŋ ando mà sə lu. Mà sətsen faŋ kə dyʉ̀, ko Ngyàmtə̀ a vì a ghə̀ŋ. Alì mu mà dyʉ̀, a mà dyʉ̀ tɨm ə wen a ghə̀ŋ. 8 Ghə̀ a vì, ə diʼi nyʉ̀ vyi a və byifə kumə mbyɨsə viʼi mbyi ə diʼ jisə tɨməsə, be diʼ ji yì a Nyìngòŋ ə lu soʼ viʼi fa tsù a ghə̀ŋ. 9 Ghə̀ diʼi kənyʉ̀ kì a kə byɨfə kumə mbyɨ byìʼì ando viʼi ko byɨmə a mò, 10 ə diʼ jisə tɨməsə byìʼàndo mà sə dyʉ̀ a ben ə Tìʼ ghom, ko ghə̀ŋ be ə diʼ ə yen mo. 11 Ghə̀ a diʼ ji yì a Nyìngòŋ ə lu soʼo mbyi fa tsù byìʼì ando fòyn yi a ghə̀ soʼo mbyi ghèn sə diʼ mù ghə̀ fəŋ li nsòʼ.

12 “Mà bò kiʼi nyʉ̀ ə gàʼ a ghə̀ŋ to kədə̀ŋ, ali mu ghə̀ŋ sətsèn əzhʉ̀ luwen, və a ku ngəʼ a ghə̀ŋ. 13 Alì, kəzhwì kə Ŋwoʼkə kì a kə diʼi nəmwèʼè a vi tisə ghə̀ŋ, ghə̀ŋ kɨ no tèbe kənyʉ̀ kə kò ki a kə diʼi nəmwèʼè. Ghə̀ a vi, ko ghə̀ lu gaʼa tebè nyʉ̀ ə ngeŋ wen; ghə̀ a vì ə shə̀ʼtə̀ to nyʉ̀ mu və gàʼ gaʼa a wen, ə shə̀ʼtə̀ nyʉ̀, və bò diʼ ə ne fʉ̀. 14 Ghə̀ a vi ə nè ghə̀ŋ kɨ nyʉ̀ ə vwomə, be nè a ji a ghèn, ghə̀ŋ yen kədyòʼ kì a ma kiʼi. 15 Nò əfo ə Tìʼ ghom ə tsèm diʼ vwomə. A lə kənyʉ̀ ki a mà gàʼa la kəzhwì kə Ŋwoʼkə na vì, ə nlyɨ̀ nyʉ̀, a diʼ vwomə ə nè ə ghə̀ŋ kɨ.

Ə kusə shinsə nə̀ saŋlə

16 “Ghə̀ŋ laʼtə to alə̀, kò ghə̀ŋ be ə yen mo, ə laʼtə to alə be bwensə yen mo.”

17 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə tsensə sə bèmə a vəwenə a ntìntìn la, “Ghə̀ tə gàʼ la, ‘Ghə̀ŋ laʼtə to lə kò və be a yen mo ə laʼtə to alə̀ ə bwensə yen mo,’ kə diʼ la ghò? Ghə̀ lə gàʼ alə̀ la, ‘Byìʼàndo ma dyʉ̀ a ben Tìʼ,’ kə diʼi la ghò?” 18 Vəwenə sə kayntə to kayntə bèmə la, “Mə laʼtə a ghèn a ghə̀ gaʼa diʼ la ghò? Vəghəŋ ko kɨ la ghə̀ gaʼa la gho lò.”

19 Yesò ə kɨ la vəwenə sə kəŋ ə bèm kənyʉ̀ a kènkə a wen ə mu gàʼ a vəwenə la, “A ghə̀ŋ kayntə̀ kənyʉ̀ kì a mà gàʼ la, ‘Kə laʼtə to lə̀ ko ghə̀ be a yen mo, ə laʼtə to lə ə bwensə yen mo.’ 20 Ma gaʼa a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la, ghə̀ŋ ə̀ dì no nànto, mbi saŋlə sàŋlə. Ghə̀ŋ nè sə kusə shinsə, ali ə kusə ə shinsə a yi kaʼkə a saŋlə. 21 Wùwì nə̀ sə kəŋ mbwi, ghə̀ sə zhʉ kəzaf byìʼàndo zhʉ̀ kwʉ̀ʼ li la ghə̀ bwi, ali na bwi, ghə̀ lyesə kəzaf na ki byìʼì saŋlə ando wàyn sə diʼ a kəvu. 22 Kə lə diʼ to ndə̀ŋndəŋ luwen a ghə̀ŋ, ando ghə̀ŋ kusə shinsə, ali ma diʼ ə ne be ə yen ghə̀ŋ la ghə̀ŋ, ghə̀ŋ ə̀ saŋlə, ko wìʼ diʼ ə nè la kə ghə̀ŋ be sàŋlə.

23 “Kətsi na kì ə na kwʉ̀ʼ, a ghə̀ŋ faŋ kò ghə̀ lə be bèm kənyʉ̀ a mò. Ma gaʼa a ghə̀ŋ to no nəmwèʼè la, Tìʼ ə na ku no tèbe ghò yi a ghə̀ŋ bèmə chò fa mo a əzhiʼ. 24 Ə zàʼa fa luwen, ghə̀ŋ ko bèmə kəfo chò fa mo əzhiʼ. Ghə̀ŋ bèm, a ghə̀ŋ a kiʼi, ə kiʼi saŋlə, ghə̀ŋ kuʼ kwʉ̀ʼ.

Yesò ə shə̀ʼtə̀ la ghə̀ soʼ li zhɨ mbyi

25 “Mà temlə nyʉ̀ to tèmlə a ghə̀ŋ ali əzhʉ̀ diʼ ə vì a mà ko be a ngàʼà a ghə̀ŋ a ji ghèn. Ma na shə̀ʼtə̀ mwetə nyʉ̀ kumə Tìʼ a ghə̀ŋ. 26 Kətsi na kì na kwʉ̀ʼ, a ghə̀ŋ ne bèmə əfo a Tìʼ ghom chò fa mo əzhiʼ, to fa ghə̀ŋ a ngeŋsə. Ma ko gàʼà la, a na ə be bèmə mò bèmə kəfo fa Tìʼ a ghə̀ŋ akəshi. 27 Jòʼ. Tìʼ no fa wen a ngeŋ ne kòŋ ghə̀ŋ byìʼàndo ghə̀ŋ kòŋ li mò, be byɨmə la mà lù fa ben nə̀ Tìʼ. 28 Mà tə lù fa ben nə̀ Tìʼ mibu vi a mbyi, bwenə dyʉ̀ a ben nə̀ Tìʼ.”

29 Yesò ə gàʼa ali, ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə gàʼ la, “Wù sə gàʼà to no a ndayn luwen, ko wu be tèmlə nyʉ̀ tèmlə. 30 Yès yen li luwen la wù kɨli no nyʉ̀ ə tsèm, ə yen la wìʼ ə ko diʼ ə mbe bèmə kənyʉ̀ bèmə fa wù. Nakènkə nè li yès ə byɨmə la wù lù vì fa ben ə Nyìngòŋ.”

31 Yesò ə bwensə bèm a vəwenə la, “A ghə̀ŋ byɨmə li luwen? 32 Əzhʉ ne vì, ma gàʼà ali mu à sə diʼ to no wenə ghə̀ lə, ghə̀ŋ diʼ ə ghəsə ə no ndò ə phwò. Ghə̀ŋ wʉ̀sə mò, a mà sə diʼ to mo nyɨŋ, ali ko ma laynsə diʼ to mò nyɨŋ byìʼì ando Tìʼ ə diʼ yo wen. 33 Mà shə̀ʼtə nyʉ̀ a venə a ghə̀ŋ alə̀ ndi ghə̀ŋ faŋ to mò, ə kiʼi mbwaʼmə. Ghə̀ŋ na kiʼi ngəʼ a mbyi ashə. Alì kə wìʼ na bwaʼ! Ma to li chò mbyi.”

17

Yesò ə jɨm a ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə

1 Yesò ə gàʼ mwetə nyʉ̀ na venə ə ki kuʼsə nə̀ kaŋə ə jɨ̀m la, “Tìʼ, əzhʉ̀ kʉʼʉ li luwen. Nè viʼi yen kədyòʼ kə kaynə kə ə wàyn wù ndiʼ ghə̀ nè, viʼi yen kyəkə, 2 byìʼì ando wù kù li kədyòʼ a wen a kətʉ̀ viʼi vətsèm ndiʼ ghə̀ nè, viʼi a wù kù a wen kiʼi ntsìnə̀ yi a ghə̀ ko lu mè. 3 Ə kiʼi ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè, a diʼ la, vəwenə na kɨ wù yì a wù diʼ Nyìngòŋ mùʼ yi a ghə̀ diʼ nəmwèʼè, be kɨ Yesò Klistò yi a wù tɨmə lì. 4 Ma diʼi li kədyòʼ ə kyəkə a nse a ji la, ma nè li mwetə shwèʼ yì a wù tə ku la mà nè. 5 Lyɨ mo luwen a wù ben a Tìʼ ghom, ndi viʼi ku əkuʼsə yi a mò a yowù ə nkiʼi mibu və shɨtə mbyi.

6 “Ma diʼi li wù a viʼi a wù tə tsuʼtə shisə fa mbyi ə kù a mò. A tə ndiʼ viʼi vyə; wù ku a mò, vəwenə zhʉ̀ ntɨmə wù. 7 Luwen diʼ, vəwenə kɨ la no tèbe ghò a yì a ma kiʼi diʼ mu kə lù fa wù, 8 byìʼì ando mà shə̀ʼtə li ntɨm ə wù yì a wù tə ku la mà ku a vəwenə, vəwenə zhʉ̀, ə byɨmə. Vəwenə tə ə kɨ nəmwèʼè la mà lù fa wù ben, byɨmə la à tɨm wù ntɨm mo.

9 “Ma ko jɨ̀mə̀ tebè a viʼi mbyi. Ma jɨ̀mə̀ a vəwenə vi a wù kù a mò, a diʼ viʼi vyə. 10 Nò tèbe gho ghom diʼi kyəkə, no tèbe gho wù diʼ komə kə. Və ne li, ma sə kiʼi əkuʼsə. 11 Luwen diʼ alə̀, ko ma diʼ ə faŋ a mbyi, ali vəwenə bo diʼ to mbyi. Tìʼ ghom ə laynə, tuʼmə nə̀ vəwenə a wù kədyòʼ, a yi kədyòʼ kì a wù tə kù a mò ndi vəwenə ndiʼ to a kənyʉ̀ kə mùʼ to ndə̀ŋndəŋ ando yowù diʼ to a kənyʉ̀ kə mùʼ. 12 Ma tə ə tuʼmə nə̀ vəwenə ando yo vəwenə tə bò diʼ to muʼ, ə ghʉ̀ vəwenə akayn nə̀ kədyòʼ kì a wù kù a mò. No wù mùʼ ə ko lè, a bwen to yì a ghə̀ tə ndiʼ lù lè, ndi kənyʉ̀ ki a ŋwàʼlə̀ wù gàʼa kwʉʼ. 13 Luwen diʼ alə ma vi a wù, ali sə gàʼa nyʉ̀ a venə, bo diʼ to a mbyi ə nè la vəwenə kiʼi saŋlə a vəwenə a tətyɨm, ghə̀ kwʉ̀ʼ to ndə̀ŋndəŋ ando ma kiʼi. 14 Ma tə shə̀ʼtə ntɨm ə wù a vəwenə, viʼi mbyi ə sə baynə vəwenə byìʼàndo vəwenə ko diʼ to nə̀ viʼi mbyi, to ndə̀ŋndəŋ ando ma ko diʼ wù ə mbyi. 15 Ma ko jɨ̀mə̀ tebè la wù shisə vəwenə fa mbyi. Ma jɨ̀mə̀ la wù tuʼmə ə lyòmtə vəwenə fa Deblə̀. 16 Vəwenə ko diʼ viʼi mbyi, to ndə̀ŋndəŋ ando ma ko diʼ wù ə mbyi. 17 Kənyʉ̀ kyəkə gaʼa to nəmwèʼè. Lyɨ vəwenə, vəwenə ndiʼ to a wù, chò fa wù kənyʉ̀ yì a kə diʼi nəmwèʼè. 18 Ma tɨm li vəwenə a mbyi, ndə̀ŋndəŋ ando wù tə tɨmə mo la mà dyʉ̀ a mbyi. 19 Ma kù wen ghomə a wù ndiʼ vəwenə be boŋ kù təwen tə vəwenə a wù nəmwèʼè.

Yesò ə jɨm a viʼi və byɨməvə vətsenvə

20 “Ma ko jɨ̀mə̀ to a vəwenə. Ma jɨ̀mə̀ tamə a viʼi a və lu zhʉ̀ ntɨm ə ghom fa vəwenə, ə byɨmə a mò. 21 Ma jɨ̀mə̀ a Tìʼ ghom la vəwenə tsèntə ndiʼ to a kənyʉ̀ kə mùʼ no və tsèm to ndə̀ŋndəŋ ando yowù diʼ to a kənyʉ̀ kə mùʼ. Nè vəwenə faŋ a yowù ndiʼ viʼi mbyi venə byɨmə la à tɨm wù tɨm ə mo. 22 Ma ku li əbayn ə ghoʼoghə a vəwenə, a diʼ yi a wù tə kù a mò ndi vəwenə ə ndiʼ to a kənyʉ̀ kə mùʼ, to ndə̀ŋndəŋ ando yowù diʼ to a kənyʉ̀ kə mùʼ. 23 Ma jɨ̀mə̀ ə ndiʼ to kənyʉ̀ kə mùʼ yo vəwenə, yowù diʼ to a kənyʉ̀ kə mùʼ ndiʼ vəwenə kaʼkə ndiʼ to a kənyʉ̀ kə mùʼ no fa vəwenə ngeŋsə, ndi nè la mbyi kɨ la wù tə ə tɨm mo, ə kòŋ vəwenə to ndə̀ŋndəŋ ndo wù kòŋ mò.

24 “Ma kəŋ a Tìʼ ghom la yo viʼi a wù kù a mò lu ndiʼ to akəshi kə mùʼ ndi vəwenə yen əghoʼ ə ghomə, a diʼ yi a wù kòŋ mò ə ku a mò, mibu wù shɨtə mbyi. 25 Tìʼ ə jùŋ yi a wù soʼo to ji tɨmə, viʼi mbyi ko kɨ wù ali ma kɨ, venə a wù kù a mò lə̀, kɨ la à tɨm wù tɨm mo. 26 Ma diʼi li wù a vəwenə, diʼ ə bo diʼi dyʉ̀ to ambì ndi vəwenə ə kiʼi kòŋ fa vəwenə a ngeŋsə byìʼì ando ma diʼ to diʼ a vəwenə a ntìntìn. Əkòŋ a ghənə diʼ to kòŋ yì a wù kiʼi a mò.”

18

Və ghaʼ Yesò

(Mat 26.47-56;Mak 14.43-50;Luk 22.47-53)

1 Yesò ə jɨ̀mə̀ li mwetə wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə lù ə dyàŋ kəbuʼlə a Kidɨ̀lòyn, ə dyʉ̀ kwen a ə sɨm ə Olìf tsenə ghə̀. 2 A ndiʼ ali, Judàs yi a ghə̀ baʼlə Yesò ə kɨ kəshi na kì byìʼì ando Yesò wenə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə ə zaŋsə dyʉ̀ tsu. 3 Judàs mu lyɨ ə nòyn vəsugyèʼ benə viʼi vətsenvə a və nshyèʼè a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, mu à tɨm tʉtʉ vəpfèm və̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ nə̀ viʼi Falàsi. Vəwenə ə vi ali, kiʼi əfo ghòŋ nə̀ nkàʼtə̀ nə̀ vəlamə. 4 A ndiʼ ali, Yesò ə nkɨ no tèbe ghò a ghə̀ ndiʼ ə fʉ̀ a wen. Ghə̀ fʉ̀tə̀ vi ə bèm a vəwenə la, vəwenə kəŋ ndò lo.

5 Vəwenə bwensə la, “Yès ə kəŋ wàyn wù Nazalèt ghèn a və toŋtə la Yesò lə.”

Yesò ə gàʼ la, “A diʼ mò lə.”

Ghə̀ gàʼa ali, Judàs yi a ghə̀ baʼlə wen ə ti to ə tsu wenə viʼi a vyi. 6 A ndiʼ ando Yesò gàʼa li la, “A diʼi mò lə,” vəwenə bwensə kòtə̀ dyʉ̀ nə bamə ə fəŋkə a nse. 7 Ghə̀ be bèm a vəwenə la, “Ghə̀ŋ kəŋ ndò lo?”

Vəwenə be bwensə la, “Yès ə kəŋ wàyn ə wù Nazalèt ghèn a və toŋtə la Yesò lə.”

8 Yesò ə be gàʼ la, “Ma gaʼa li a ghə̀ŋ la à diʼ mò lə̀. Ghə̀ŋ kəŋ mò, ghə̀ŋ moʼtə dzɨ̀mtə̀ shom sensə lù.” 9 Ghə̀ ngaʼa alə ndi kənyʉ̀ kì a ghə̀ ngàʼa a Tìʼ wen kwʉʼ la, “Nò wìʼ ko lè fa ntìntìn viʼi vyi a wù kù a mò.”

10 A ndiʼ ali Saymun Bità ə kiʼi nyì, ghə̀ ntsuʼ ə koʼ tyin kətiʼitiʼi kə kwoŋ ə toghə wù ə shwèʼè ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə, a əzhiʼ ə wù ə shwèʼè ayi ə diʼ Malikùs. 11 Yesò ə gàʼ a Bità la, “Bwensə wè nyì ə wù a yi kwʉ. Wù kwòʼə la ma ko kòŋ ə yenə ngəʼ a ji yi a Tìʼ ghom ghʉ̀ la mà yen fa tsù mu?”

Və ghaʼ dyʉ̀ nə̀ Yesò a Anàs

12 Vəsugyèʼ nə̀ kətʉ kə vəwenə, boʼsə nə̀ viʼi Jus vyi a və ntsɨŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ghoʼo ə ghaʼ Yesò ə kwiʼ wen, 13 ə lyɨ̀ dyʉ̀ nə̀ wen a Anàs ambì, a diʼ tìʼ wì Kàyafàs a ghə̀ ndiʼ pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə a ngwʉ̀ʼ na yi. 14 Kàyafàs na ghèn ndiʼ wen yi a ghə̀ tyɨftə viʼi Jus la kə bòŋ la wìʼ ə mùʼ pfʉ akəshi viʼi və tsèm.

Bità ə mo Yesò

(Mat 26.69-70;Mak 14.66-68;Luk 22.55-57)

15 Və ghaʼ Yesò ali, ə sə dyʉ̀, Saymun Bità ə sə dyʉ̀ fa wen abàm wenə dzɨ̀mtə̀ bàm ə Yesò ə tsen. Ndzɨ̀mtə̀ əbàm ə Yesò na yì ə dyʉ̀ li kwen wenə Yesò a kəbəŋ kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə byìʼàndo pfèm ayi ə kɨli wen, 16 ali Bità ə tɨmə to kəbəŋ. Ndzɨ̀mtə̀ əbam Yesò yì a pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə kɨ lì ə bwenə fʉ ə dyʉ̀ achʉ̀ kəbəŋ, ə sensə wàyn wùwì yi a ghə̀ shwèʼè tsu azhʉ̀ na yi, ə lyɨ̀ Bità kwen nə̀ wen. 17 Və sə kwen ali, wàyn wùwì na yì ə bèm a Bità la, “A wù diʼ alə̀ diʼ ə dzɨ̀mtə̀ əbam wìʼ na ghèn ə tsen?”

Bità ə tensə ə gàʼ la, “Ma ko diʼ dzɨ̀mtə̀ əbàm wen.”

18 A ndiʼ ali, mu viʼi və nshyèʼ pfem ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə, boʼsə nə̀ vəsugyèʼ ə shɨtə zhiʼ ando shi nzhʉ̀, Bità ə be boŋ dyʉ̀ tɨmə wenə vəwenə, ə sə zostə̀.

Pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə ə bèmtə̀ nyʉ̀ a Yesò

(Mat 26.59-66;Mak 14.55-64;Luk 22.66-71)

19 A ndiʼ ali mu pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə sə bèmtə̀ nyʉ̀ a Yesò kumə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen, nə̀ əziʼi ə wenə. 20 Yesò ə bwensə gàʼ la, “Mà tə gaʼa fa kəghaf no a viʼi və tsèm, ziʼi a loʼ ntsèntə̀ tèbè a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ghoʼo, a diʼ shi, a viʼi Jus vi tsèntə̀ tsu. Ma ko tɨmə nyoʼtə nyoʼtə gàʼa kənyʉ̀. 21 Wù bèmtə̀ no nyʉ̀ venə a mò byìʼì ghò? Wu bèmtə̀ a viʼi vyi a və tə ə zhʉtə gàʼà ə ghomə. Vəwenə ə kɨ nyʉ̀ vyi a mà tə ngàʼà.”

22 Ando Yesò ə ngàʼa vì alə, sugyèʼ tsen ghòm kəvu a wen a kə̀ʼ ə bèm a wen la, “Wù dìʼ ale ə gaʼa a pfem ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə alə a?”

23 Yesò ə bwensə gàʼ la, “Ma ndiʼ mù ma gaʼa li nshwè, wù shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kəbyɨkə kì a mà gàʼa, a ndiʼ la mà gàʼa kənyʉ̀ kə nəmwèʼè, wù shə̀ʼtə̀ la wù ghòm mo a gho lo?”

24 Anàs ə tɨm Yesò azhʉ̀ na ghèn a Kàyafàs, ə pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə, Yesò ə bo diʼ to a mpfʉ̀sə.

Bità ə be mo Yesò

(Mat 26.71-75;Mak 14.69-72;Luk 22.58-62)

25 Bità bo ti zostə̀ zhiʼ, və be bèm a wen la, “A wù diʼ alə̀ diʼ ndzɨ̀mtə̀ əbam ə wìʼ na ghèn ə tsen?”

Bità ə tensə ə gàʼ la, “Ma ko diʼ ndzɨ̀mtə̀ əbam ə wen.”

26 Wu ə shwèʼè ə pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə ə tsen, a diʼ wìʼ fa viʼi vyi a Bità nkoʼ tyin kətiʼitiʼi kə wen li ə bèm a wen la, “Ma ko tə yen wù vye wen a sɨm ə Olìf?”

27 Bità ə be tensə to tensə. To alə, nkə̀ʼ toŋ.

Və dyʉ̀ nə̀ Yesò a Balèt

(Mat 27.1-2,11-14;Mak 15.1-5;Luk 23.1-5)

28 Və ə bviʼkə̀ ə lyɨ̀ Yesò fa kəbəŋ ə Kàyafàs, ə dyʉ̀ nə̀ wen a ntuʼ ə wìʼ yi a fòyn Lum ə ntsuʼ ə ghʉ la ghə̀ nsoʼo ashə loʼ na yi. Viʼi Jus dyʉ̀ zàʼa tsu, ə nyɨŋ la vəwenə ko kwen a ntuʼ byìʼàndo vəwenə ə kəŋ ə ndiʼ nə̀ laynə fa a ji a ntsìnə̀ əloʼ vəwenə ndi vəwenə kɨ ə zhɨ̀ kəzhɨkə məzaʼsə. 29 Balèt ə fʉ vi ə bèm a vəwenə la, “Ghə̀ŋ gàʼa la wìʼ ghèn byɨbsə gho a?”

30 Vəwenə bwensə to la, “Ghə̀ tə̀ faŋ kə byɨbsə kənyʉ̀ mu yès ko ə lyɨ̀ vi nə̀ wen a wù.”

31 Balèt ə gàʼ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ lyɨ̀ li wen ə soʼ to ghə̀ŋ ando əsoʼ loʼ ghə̀ŋ diʼi.”

Viʼi Jus na vi ə tensə ə gàʼ a wen la, “Yesə ko kiʼi kədyòʼ ə zhwi wìʼ.” 32 Vəwenə ə gàʼ alə ə lwinsə kənyʉ̀ ki a Yesò ngàʼa kumə nki pfʉ yì a ghə̀ ndiʼ lù pfʉ̀.

33 Balèt ə bwensə kwen a ntuʼ ə dzàŋ Yesò ə bèm a wen la, “Wù diʼ fòyn a viʼi Jus?”

34 Yesò ə bwensə ə bèm a wen la, “Wù bèmə to no fa wù ngeŋ mu, wù bèmə to ando viʼi shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ a wù kumə mò lo?”

35 Balèt ə bèm a wen la, “Wù kwòʼə la ma diʼ to wù ə Jus mu. A vi nə̀ viʼi vyə nə̀ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə vi nə̀ wù a mò. Wù ə byɨbsə ghò?”

36 Yesò ə gàʼ la, “Ma ko soʼo ə fòyn ə ghomə a mbyi ashə̀. Abwen ali, viʼi shyèʼ ə mò soynə ə tàmtə la kə viʼi Jus ə ghaʼ mo. Ma soʼo fòyn ə ghomə fa akəshi kə kədyàŋ.”

37 Balèt ə bèm a wen la, “wù mu diʼ fòyn?”

Yesò ə bwensə ə gàʼ la, “Wù gàʼa to no nəmwèʼè la ma diʼ fòyn. Və mbwi mo a fòyn, ma vi a mbyi a fòyn ə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ ki a kə diʼ nəmwèʼè. Nò ndo yi a ghə̀ gàʼà nəmwèʼè ə zhʉ gɨ ghom.”

38 Balèt ə bèm a wen la, “Nəmwèʼè ghèn diʼ la gho?”

Balèt ə ku ji la və zhwi Yesò

(Mat 27.15-31;Mak 15.6-20;Luk 23.13-25)

Ando ghə̀ bèm li, ə be bwenə fʉ dyʉ̀ a kəbəŋ ə gàʼ a viʼi Jus vyi la, “Ma ko yen to kənyʉ̀ kə tsen a və zizi və ghaʼ wen fa tsu, 39 ali kɨ la, à vi zàʼa azhʉ̀ məzaʼsə alə̀, ghə̀ŋ shə̀ʼtə̀ wìʼ, ma shisə fa nfɨŋ. Mà wʉ̀sə fòyn viʼi Jus a ghə̀ŋ luwen?”

40 Vəwenə zɨmə gàʼ to la, “Jòʼ, kə wù a shisə wen! boŋsə shisə Bàlabàs a yes!” A ndiʼ ali Bàlabàs diʼ tsòŋ.

19

Və gàʼ la və diʼ ə bayntə Yesò a kəntò

1 Balèt ə mu lyɨ̀ Yesò ə kù la və ghòm. 2 Vəsugyèʼ bò əsòʼ ndzoŋsə ə chiʼ a wen kətʉ, ə mòʼ ndisə təfòyn sə baŋsə a wen wèn, 3 ə sə laʼtə to alə̀ vi tɨmə a wen ashɨ, bwenə wen gàʼa la, “Əchʉ̀ əzhʉ ə saʼaghə ə viʼi Jus!” Və ə zɨmə ali, ghòmə wen, to fa kə̀ʼ.

4 Balèt ə be fʉ vi ə gàʼ a viʼi Jus vi la, “Ma lyɨ fʉ̀ vi nə̀ wen a ghə̀ŋ ndiʼ ghə̀ŋ kɨ la ma ko yen kənyʉ̀ ki a ghə̀ byɨbsə.” 5 Yesò ə fʉ vi mu ghə̀ mòʼo li ndisə təfòyn, ə chiʼi soʼ ə ndzoŋsə yi a wen a kətʉ. Balèt ə gàʼ a viʼi vi la, “ghèn yen Wìʼ a yi!”

6 Vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə ghoʼkəsə nə̀ vəsugyèʼ vi a və ntsi a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ghoʼo yenə wen no zhʉ̀ko ə zìtə̀ ə sə zɨ̀mə gàʼa to la, “Və bayntə wen a kəntò, və bayntə wen a kəntò!”

Balèt ə gàʼ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ lyɨ̀ wen dyʉ̀ bayntə. Ma ko yen kənyʉ̀ kì a ghə̀ byɨbsə.”

7 Viʼi Jus venə be gàʼ kwʉ̀ʼsə to la, “Yès kiʼi əsoʼ ghə̀ diʼi la ghə̀ diʼ ə pfʉ̀ byìʼì ando ghə̀ ghʉ̀ la ghə̀ diʼi Wàyn Nyìngòŋ.”

8 Balèt ə zhʉ̀ ali, ə fwaynə be tuʼtə ghaʼa ə wen. 9 Ghə̀ be bwensə lyɨ̀ kwen nə̀ Yesò a ntuʼ ə bèm a wen la, “Wù lu no fa fè?”

Yesò ko ə gàʼ to kənyʉ̀. 10 Balèt ə bèm a wen la, “Wù weynə mò? Wù ko kɨ la ma kiʼi kədyòʼ ə gàʼ la və moʼtə wù kò ə gàʼ la və bayntə wù a kəntò?”

11 Yesò ə bwensə ə gàʼ la, “Nò tèbe kədyòʼ a wù kiʼi a mo a kətʉ diʼ mu à ku to Nyìngòŋ a wù. Kə diʼi la mbyɨ ə ghoʼo diʼ mu à nè wìʼ ə yi a ghə̀ ku mo a wù.”

12 Balèt ə zhʉ ali, ə sə kəŋ ə moʼtə wen, ali viʼi Jus venə sə be zɨ̀mə gàʼa to la, “Wù sətsen moʼtə wìʼ ə ghèn, ghə̀ dyʉ̀, mu wù ko kòŋ fòyn ə ghoʼo a Lum. A gàʼà no ndò la ghə̀ diʼ fòyn, kə diʼ la ghə̀ soynə fòyn ə ghoʼo a Lum.”

13 Balèt ə zhʉ̀ ali, ə lyɨ̀ fʉ̀ vì nə̀ Yesò ə nyʉ̀ʼmə a kəkɨ yi a və vi nyʉʼ, tyinə nsòʼ sə tsu li “Fənsàm fə nguʼ,” və toŋtə a gaʼa ə Hibùlù la, “Gabatà.” 14 A ndiʼ ali mu à sə diʼ to no a kəlyɨŋ kə kəntokə chwìchwì a kətsi yi a və baʼtə̀ la əchʉʼ à layn, və zìtə̀ ə zhɨ̀ mətsi mə məzaʼsə. Balèt ə nyʉ̀ʼmə a kəkɨ ali, ə mu gàʼ a viʼi Jus vi la, “A diʼ fòyn ghə̀ŋ lə!”

15 Alì vəwenə zɨmə gàʼ to la, “Viʼi wen, nyɨŋ li wen! Və bayntə wen a kəntò!”

Balèt ə bèm a vəwenə la, “Ghə̀ŋ gàʼ la mà bayntə fòyn ghə̀ŋ?”

Vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə ghoʼkəsə gàʼ la, “Yès ko kiʼi fòyn ə tsen, ə cho to fòyn ə ghoʼo a Lum.”

16 Balèt ə mu ku Yesò la vəwenə dyʉ̀ bàyntə.

Və bayntə Yesò a kəntò

(Mat 27.32-44;Mak 15.21-32;Luk 23.26-43)

Yesò ə sə jèʼe chò to avu vesugyèʼè azhʉ̀ na ghèn. 17 Ghə̀ byèʼè kəntò kə wen to fa wen a ngeŋ ə lyɨ̀ dyʉ̀ nə̀ kəwenkə akəshi yi a və toŋtə la kəwuʼlə̀ kə Kətʉ, və toŋtə kəshi na kì a gaʼa ə Hibùlù la, “Golgotà.” 18 Və bayntə Yesò tsu, ə be bayntə viʼi vətsenvə və bò, ə bayntə ghə̀ əmùʼ a kəntò kə tsèn fa kwoŋ ə toghə Yesò ə be bayntə ghətsen ji fa wen kwoŋ nənkwè. Yesò ə sədiʼ kə ntìntìn. 19 Balèt ə gàʼ, və nyoʼtə kəfo la,

“GHÈN DIʼ YESÒ WÙ NAZALÈT,

FÒYN VIʼI JUS.”

Əbayntə kəfo na kì a wen akwi kəntò. 20 Viʼi Jus dzàŋ kəfo na kènkə, to kədə̀ŋ byìʼì ando kəshi kì a və bàyntə Yesò tsu ə boʼsə a ntə̀ʼ, ali kəfo na kì diʼ mu və be ə nyoʼ a gaʼa ə Hibùlù ə be nyoʼ a gaʼa ə Lum nə̀ a gaʼa ə Golgotà. 21 Vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə ghoʼkəsə sə tensə, gàʼa a Balèt la, “kə wù nyoʼ la ghə̀ diʼi ‘Fòyn viʼi Jus.’ Boŋsə nyoʼ la, ‘Wìʼ ghèn tə ngàʼa la ghə̀ diʼ Fòyn viʼi Jus.’”

22 Balèt ə bwensə la, “kənyʉ̀ na kì ə faŋ to ndo mà gàʼa, ghə̀ŋ nyoʼtə.”

23 A ndiʼ ando vesugyèʼè bàyntə mwetə Yesò, ə gətə ndisə wen əbàs ə kaʼ, no tèbe ghə̀ ko ə sə lyɨ kəbàs kə mùʼ, a na vi faŋ to ndisə shisə a ghə̀ mòʼ fa tin, sə diʼ mù və tem to a pfèn, ko andiʼ la və tas ə zhùŋtə̀ fa kəshi. 24 Vəsugyèʼ na vyi ə gàʼ to fa vəwenə ngeŋsə la, “kə vəghəŋ a bàytə̀ ndisə na sensə. Vəghəŋ tem baʼ ə yen la a zhɨ ndò lo.” Kənyʉ̀ na kènkə ə fʉ̀ alə ndiʼ kənyʉ̀ ki a və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ kwʉʼ la:

“Və gətə li ndisə shomsə

ə se tem baʼ, ə zhɨ̀ ndisə shomsə.”

Vəsugyèʼ na vi nè to kənyʉ̀ na kèn.

25 Və bàyntə Yesò, lì wen wenə və lèmə̀ və lì wen ə wùwì ə tsen, boʼsə nə̀ Mèli ə wùwì Kɨ̀lobàs nə̀ Mèli Màtalà ə dyʉ̀ tɨmə boʼsə to a ben kəntò wen. 26 A ndiʼ ando Yesò yenə lì wen tsu ə be sə ki ə yenə dzɨ̀mtə̀ əbam wen yì a ghə̀ kòŋ li, ghə̀ gàʼ a lì wen la, “Wù ə wì, wù kɨ la ghèn diʼi wàyn wù,” 27 ə be bwensə gàʼ a dzɨ̀mtə̀ wen na yì la, “Wu kɨ la ghèn diʼ lì wù.” Ə zìtə̀ fa kətsi na yi, dzɨ̀mtə̀ əbam Yesò na yì ə lyɨ̀ lì Yesò, ghə sə tsi a wen a kəbəŋ.

Yesò ə pfʉ

(Mat 27.45-56;Mak 15.33-41;Luk 23.44-49)

28 Əzhʉ ə kwʉʼ li, Yesò ə yen la no tèbe ghò ə mè li, ghə̀ sə be kəŋ ə lwinsə kənyʉ̀ kì a və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ ə mu gàʼ la, “Toŋ ə mu zɨmə mò.”

29 Və vi nə̀ saʼ məlyʉ̀ʼ mu mə tò li, ə chʉ nkùncha tsu ə fàʼ kətyɨ ə sùʼ ə kuʼsə ghʉ̀ a wen chʉ̀. 30 Yesò ə nyʉ məlʉ̀ʼ na myì ə gàʼ la, “Kə mè li.”

No zhʉ̀ko, kəzhwì kə wenkə mu ku pfʉ.

Və sù shyə̀ wen Yesò

31 A ndiʼ ali, və baʼtə̀ la əchʉʼ a layn və zhɨ̀ kətsi kə əchʉʼ lòʼ kə tsèn, kə diʼ nə̀ nəkwoŋ. Viʼi Jus ko kòŋ la və ghʉ̀ kəmpfʉ kə viʼi vyi, əchʉʼ ə layn və zhʉsə kətsi kə əchʉʼ loʼ, ə mu gàʼ a Balèt la ghə̀ gàʼ və kwaʼtə afuwen a vyi ə shiʼsə ə mpfʉ vəwenə fa kəntò. 32 Vəsugyèʼ vi kwaʼtə afuwen ə wìʼ yi a və bàyntə Yesò ə be kùmtə bayntə wen li, ə be dyʉ̀ kwaʼtə ghə wìʼ ə tsen yi. 33 Alì ə sə vi a Yesò, ə yen mu ghə̀ sə diʼ mù ghə̀ pfʉ li kò və lə kwaʼtə afuwen ə wen. 34 Sugyèʼ ə tsèn ə boŋsə lyɨ̀ ghoŋ ə sù shyə ə wenə wen mənlyuŋ koynmə ə sə fʉ̀, boʼsə nə̀ mu. 35 Kənyʉ̀ kènkə shə̀ʼtə wìʼ ə yi a ghə̀ yen ando kə nfʉ. Ghə̀ kɨ la ghə̀ gàʼa to nəmwèʼè, shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ na venə ndi wù zhʉ̀ ə boŋ byɨmə. 36 Ənyʉ̀ a venə ə fʉ̀ ndiʼ kənyʉ̀ ki a və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ kwʉʼ, la, “Və ko lu kwaʼtə tebè kəkwoŋ kə wen no kə mùʼ,” 37 a diʼ to kənyʉ̀ ki a və nyoʼ la, “Viʼi lu ki wen yì a vəwenə sù.”

Və bvɨmə Yesò

(Mat 27.57-61;Mak 15.42-47;Luk 23.50-56)

38 Yesò ə pfʉ, Josèf ə wu Alimàtiyà ə vi gàʼ a Balèt la ghə̀ kəŋ ə lyɨ̀ kəmpfʉ kə Yesò ə bvɨmə. Josèf ndiʼ ali, a diʼ to ndzɨ̀mtə̀ əbàm Yesò, ko ghə̀ nkòŋ ə vi a ndayn byìʼì ando ghə̀ ə fwaynə viʼi Jus. Ghə̀ bèm ali, Balèt ə byɨmə, ghə̀ mu dyʉ̀ ə lyɨ̀ ə lù nə̀ kəmpfʉ kə wen na kì kə. 39 Ghə̀ njèʼè wenə Nìkòdemùs yi a ghə̀ vi a Yesò nətʉʼ li, Nìkòdemùs ə kiʼ məzhiʼ mə tsèn a və nzuʼ kəmpfʉ, kə wìʼ tsu no nghoʼo. 40 Vəwenə dyʉ̀ nə̀ məzhiʼ na myì əboʼsə nə̀ ndisə ə lemtə kəmpfʉ kə Yesò tsu. Vəwenə nè to kənyʉ̀ ki a viʼi Jus nə̀ kə bvɨ̀mə̀ wìʼ, və nè. 41 Və mbàyntə Yesò akəshi, əsɨm ə ashɨ nkoʼ ə boʼsə tsu, əsè ə tsen ghə̀ diʼ a sɨm na ghèn, ko andiʼ la və təmə bvɨ̀mə̀ wìʼ tsu. 42 Və bvɨ̀mə̀ Yesò tsu, byìʼì ando əsè na yì ə boʼsə tsu ali, və be nè baʼtə̀ la əchʉʼ ə layn və zhɨ̀ kətsi kə əchʉʼ lòʼ viʼi Jus.

20

Yesò ə lù fa pfʉ

(Mat 28.1-8;Mak 16.1-8;Luk 24.1-12)

1 Ətʉʼ ə na sə ə laynə vì a mbì kətsi a tì ngàm ə fi, Mèli Màtalà ə lù, kəbəŋ kə ə bo fenə to alə̀, ə dyʉ̀ achʉ̀ əsè Yesò ə yen mu və lyisə li ngùʼ fa tsu. 2 Ghə̀ bwenə to nə̀ kənyɨŋkə ə dyʉ̀ yen Bità wenə dzɨ̀mtə̀ əbàm Yesò ə tsèn yi a ghə̀ kòŋ li, ə gàʼ a vəwenə la, “Və shisə li Bobo fa əsè, ma ə ko kɨ la və dyʉ̀ ghʉ̀ fè lo!”

3 Bità wenə dzɨ̀mtə̀ ə tsen yi ə lù ə sə dyʉ̀ achʉ̀ əsè na yi, 4 jèʼe nyɨŋə to və tsèm. Alì, dzɨ̀mtə̀ ə tsèn yi ə nyɨŋə chò Bità ə dyʉ̀ zàʼa achʉ̀ əsè ambì. 5 Ando ghə̀ dyʉ̀ zaʼa li, ə laŋtə ki əse ə yen əbàs ə ndisə vi a və tə lemtə Yesò tsu, ali ko ghə̀ lə kwen. 6 Saymun Bità ə vi fa əbàm ə chò kwen dyʉ̀ to dyʉ̀ a ntìntìn əsè ə yen to əbàs ə ndisə vi a və nyəŋ tsu, 7 nə̀ kəbvèm kì a və tə lemtə kətʉ kə wen tsu, kə nyamsə diʼ to ali ando və tə lemtə, nyəŋ to nə̀ nəkwoŋ. 8 Ndzɨ̀mtə̀ əbam Yesò yì a ghə̀ nvi ambì li ə mu be ə kwen azhʉ̀ na yi ə yen ə byɨmə. 9 Vəwenə ko ntɨmə bo ə shɨtə kɨ la kəshi kə Ŋwàʼlə̀ kì a kə gaʼa la Yesò diʼ ə lù fa pfʉ ə gàʼa la gho lo. 10 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə Yesò ə yen ali, ə bwenə sə phwò.

Yesò ə fʉ̀ a kəʼ nə̀ Mèli Màtalà

(Mat 28.9-10;Mak 16.9-11)

11 Alì, Mèli faŋ to a chʉ̀ əsè ə sə di, ə na laŋtə ə sə ki ə kwensə a ntìntìn əsè, 12 ə yen ətsɨŋsə Nyìngòŋ mu sə mòʼo li ndisə sə fɨfəsə, sə nyʉ̀ʼ akəshi yi a kəmpfʉ kə Yesò kə tə nyəŋ tsu. Ntsɨŋ Nyìngòŋ tsèn ə nyʉ̀ʼ akəshi yi a kətʉ kə wenkə ndiʼ tsu, ghətsen ə nyʉ̀ʼ akəshi yi a ghʉ wen ndiʼ tsu. 13 Ntsɨŋsə na shisə bèm a Mèli la, “Wù dì gho a ə wùwì?”

Ghə̀ bwensə ə gàʼ la, “Və lyɨ̀ li Bobo ghom, ma ko kɨ la və ghʉ̀ wen fè lo?”

14 Mèli gàʼ ali, ə sə kaʼsə əwen ə yen Yesò, ghə̀ be ti tsu, ali ko ghə̀ lù kɨ la à diʼi wen. 15 Yesò ə bèm a wen la, “Wù dì ghò a wùwì? Wù kəŋ ndò?”

Mèli sə kwoʼtə la à diʼ wìʼ ə yi a ghə̀ shwèʼè a əsɨmə ashɨ nkoʼ ayì, ə gàʼ a wen la, “Andiʼ mù à lyɨ̀ wù lyɨ wen a Tikəbəŋ, wù shə̀ʼtə̀ kəshi kì a wù dyʉ̀ ghʉ̀ wen tsu a mò, mà bwenə dyʉ̀ lyɨ̀.”

16 Yesò ə be toŋtə to wen azhiʼ la, “Mèli!”

Mèli ə shɨtə ki Yesò azhʉ̀ na yi ə zɨ̀mə gàʼ a gaʼa ə Hibùlù la, “Làbonì!” Mu ghə̀ tòŋtə wen la, “Ndìʼsə̀.”

17 Yesò ə gàʼ a wen la, “kə wù ghaʼ mo byìʼì ando mà ko təmə bwenə ə dyʉ̀ a Tìʼ. Boŋsə dyʉ̀ gàʼ a vəlemə vwomə la ma bwenə dyʉ̀ ə yen Tìʼ ghom yi à be diʼ Tìʼ vəwenə, ə Nyìngòŋ ghom yi à diʼ Nyìngòŋ ə vəwenə.”

18 Mèli Màtalà ə bwenə dyʉ̀ a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə, ə gàʼ a vəwenə la ghə̀ yen li Bobo, ghə̀ shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ a venə a yì.

Yesò ə fʉ̀ a kə̀ʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen

(Mat 28.16-20;Mak 16.14-18;Luk 24.36-49)

19 A ndiʼ azhʉ̀ pfwomə, a kətsi kə ə mbì na ghèn a wòŋ, ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò diʼ to akəshi kə muʼ, mu vəwenə chiʼ li ngə̀ŋ a vəwenə kətʉ byìʼì ando vəwenə ə fwaynə viʼi Jus. Yesò ə bvɨtə tɨmə to vəwenə a ntìntìn ə gàʼ la, “Mbwaʼmə ndiʼ a ghə̀ŋ.” 20 Ando ghə̀ ngàʼa li ə mu dìʼtə̀ avu wen nə̀ mbyɨ̀sə̀ bèm wen a vəwenə. Ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen yenə wen ə sə saŋlə no nànto. 21 Yesò ə gaʼa li ə kwʉ̀ʼsə a ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə la, “Mbwaʼmə ndiʼ a ghə̀ŋ! Ma tɨm ghə̀ŋ ndə̀ŋndəŋ ando Tìʼ ghom tə tɨm mo.” 22 Ghə̀ gàʼ ali ə zhwìsə̀ a vəwenə kətʉ, ə gàʼ la, “Ghə̀ŋ kiʼi kəzhwì kə Ŋwoʼkə. 23 Ghə̀ŋ sətsen lyesə kù no mbyɨ ndò, Nyìngòŋ be lyesə ku wen, ghə̀ŋ sətsen faŋ ke lyesə ə kù wìʼ, ko Nyìngòŋ ə lu lyesə kù wen.”

Yesò ə fʉ a kə̀ʼ Tòmos

24 Yesò ə vì a dzɨ̀mtə̀ bàm wenə, ghətsen yi a əzhiʼ ə wen ndiʼ Tòmos, a diʼ wìʼ ə mùʼ fa ntìntìn shisə njʉ̀sə̀ bò, və toŋtə wen la Didimùs, ko diʼ wenə vəwenə. 25 Ndzɨ̀mtə̀sə tsen shisə ə na shə̀ʼtə a Tòmos la vəwenə yen li Bobo.

Tòmos ə gàʼ la, “Mà faŋ ke yen əlas ə mbwisə a wen avu, ə ghʉ̀ mənyinmə avu mò tsu, ə be ə mwòmtə̀ mbyɨ̀sə̀ bèm wen, ko ma lu byɨmə.”

26 A ndiʼ ando wòŋ nchwò, ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə sə be nyʉ̀ʼ a ngə̀ŋ wenə Tòmos, Yesò ə bvɨtə tɨmə a vəwenə a ntìntìn, no tèbe ando chʉ̀ ngə̀ŋ ndiʼ mu və chiʼ li ə shwin, ə gàʼ la, “Mbwaʼmə ə diʼ a ghə̀ŋ.” 27 Ghə̀ ngaʼa li a Tòmos la, “wʉ̀ fənyi fə kəvu ə wù akəshi ghèn. A diʼi avu ghomə lə. Naʼsə̀ vi nə̀ kəvu ə kyekə ə ghʉ̀ a mo bèm. Byɨmə, kə wù bè kwoʼtə kənyʉ̀.”

28 Tòmos ə toŋtə wen ə gàʼ la, “Bobo ghom, Nyìngòŋ ghòm!”

29 Yesò ə gàʼ a wen la, “Wù byɨmə li luwen to byìʼì ando wù yèn mo. Alì, jùŋ diʼ a viʼi vyi a və ko yen, ali mbyɨmə.”

Kənyʉ̀ kì a və nyoʼ ə Ŋwàʼlə̀ ghèn byìʼì kəwenkə

30 Ənyʉ̀ ə kaynəvə ə tsenəvə diʼ, to kədə̀ŋ ando Yesò nè to no ashɨ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wensə ko andiʼ la və nyoʼli a ŋwàʼlə̀ ashə. 31 Və nyoʼ kènkə alə ndiʼ ghə̀ŋ zhʉ̀, ə byɨmə la Yesò diʼ to no Klistò, ə Wàyn Nyìngòŋ, əbyɨmə ə na ghenə nè, ghə̀ŋ kiʼi ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè a wen a əzhiʼ.

21

Yesò ə fʉ̀ a kə̀ʼ ə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sòmbo

1 Yesò ə be ə fʉ̀ ə kwʉ̀ʼsə a kəʼ ə̀ ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə sòmbo a kətsi kə tsèn, a benə mo ə Tàybelìyàs. Kənyʉ̀ na kì nfʉ̀ a ji ghèn lə. 2 Ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə̀ Yesò sə tsèntə diʼ to kəshi kə mùʼ sòmbo, a diʼ Saymun Bità nə̀ Tòmos yi a və toŋtə la Didimùs, nə̀ Nàtanyèl ə wàyn ə wù ə ntə̀ʼ Kanà, alòʼ ə Galìlì, nə̀ vunə Zebedì, benə ndzɨ̀mtə̀sə bàm wen sə tsensə sə bò, 3 Saymun Bità ə gàʼ a vəwenə la, “Ma fʉ̀ dyʉ̀ əku ə shʉsə.”

Vəwenə bwensə la, “vəghəŋ ə̀ fʉ̀ to amuʼ.” Vəwenə gàʼ ali ə dyʉ̀ kwen a kəbàŋ, ali ətʉʼ ə na jèʼ layn ko andiʼ la vəwenə ghaʼa li kəfo. 4 Əchʉ̀ əzhʉ ə sə saʼ vi to lə, Yesò ə vi tɨmə a bè fwàyn, ali ndzɨ̀mtə̀sə wensə nko kɨ la à diʼ wen. 5 Ghə̀ dzàŋ bèm a vəwenə la, “Ghə̀ŋ ko ghaʼa kəfo a və vəlemə?”

Vəwenə bwensə la, “Yes ə ko ku.”

6 Ghə̀ gàʼ la, “Ghə̀ŋ mòʼ fə̀làm fifə ji fa shə kwoŋ ə toghə ghə̀ŋ zizi ghə̀ŋ ku.” Vəwenə mòʼ ə ku shʉsə, to kədə̀ŋ, fə̀làm na fifə ə sə dìʼì ghoʼo vəwenə ə və gùf ə kwensə a kəbàŋ.

7 Ndzɨ̀mtə̀ əbam Yesò yì a ghə̀ kòŋ nəkwoŋ li, ə gàʼ a Bità la, “Wìʼ yì diʼ alə, a diʼ Bobo!” Saymun Bità ə sə zhʉ vi alə̀ ə lyɨ̀ təwàf tə wen ə mòʼ, ə tsòʼ a mù. Ghə̀ ndiʼ ali mu ghə̀ ə ntsuʼ li ndisə wen. 8 Ndzɨ̀mtə̀sə tsen sisə ə be dyʉ̀ to fa wen abàm, gùfə̀ ə dyʉ̀ nə̀ fə̀làm fè shʉsə fifə. A ndiʼ ali, ko kəgàfkə be diʼ ə dyʉ̀ ə zàʼa a bene ə fwàyn. 9 Vəwenə dyʉ̀ fʉ̀ a bene a fwàyn ə yen əzhiʼ ando ghə̀ fwi, shʉsə diʼ ayi kəchʉ̀ nə̀ kəbayn kə. 10 Yesò ə gàʼ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ vi nə̀ shʉ̀ sə tsensə, fa a ntìntìn sisə a ghə̀ŋ ku to luwen li.”

11 Saymun Bità ə bwenə kwen a kəbàŋ ə gùfə̀ vì nə̀ fə̀làm fè shʉsə fifə a bè fwàyn. Shʉsə tsèntə diʼ tsu ghɨ nə̀ shʉsə njʉ̀sə̀ tàʼ a məwumə ə tayn, ghoʼkə no lə. Sə ə ghoʼo ali, fə̀làm fè ə faŋ kò fə lə tinkə. 12 Yesò ə mu gàʼ a vəwenə la, “Ghə̀ŋ vi ə ghaʼ fozhɨvə nə̀nchwì.” Ghə̀ gàʼa ali, no dzɨ̀mtə̀ əbam ə wen ə mùʼ ko ə mwomsə bèm la, “A diʼ wù ndò?” Byìʼì ando vəwenə ə kɨ la à diʼ Bobo. 13 Yesò ə dyʉ̀ lyɨ̀ kəbayn kì ə ku a vəwenə ə be nè to ali nə̀ shʉ̀ sisə.

14 Yesò nà diʼi wen ə wen a ndzɨ̀mtə̀sə bàm ə wensə akəshi na ghèn, a sə diʼ aghayn a tàʼ fa kətsi a ghə̀ bwensə lù fa pfʉ.

Yesò ə bèm la Saymun kòŋ wen lo

15 A ndiʼ to ando vəwenə zhɨ̀ mwetə, Yesò ə toŋtə Saymun Bità ə bèm a wen la, “Saymun, wàyn ə Joyn, wù shɨtə kòŋ mò nəmwèʼè chò viʼi vətsenvə venə a?”

Ghə̀ byɨmə ə gàʼ la, “Bobo, wù kɨli la ma kòŋ wù.”

Yesò ə gàʼ a wen la, “Wù a zhisə vunə njɨ̀ ə mò.” 16 Yesò ə be bèm kwʉ̀ʼsə a wen la, “Saymun, wàyn ə Joyn, wù shɨtə kòŋ mò nəmwèʼè?”

Ghə̀ byɨmə ə gàʼ la, “Bobo, wù kɨli la ma kòŋ wù.”

Yesò ə gàʼ a wen la, “Wù a tuʼmə nə̀ byisə vənjɨ̀ shomsə.” 17 Yesò ə be toŋtə wen, à aghayn a tàʼ, ə gàʼ la, “Saymun, Wàyn Joyn, wù kòŋ mò?”

Kənyʉ̀ a kì kə sə ku ngəʼ a Bità ando Yesò be kùmtə bèm li, à sə diʼ aghayn a tàʼ la, “Wù kòŋ mò?” Ghə̀ mu gàʼ a Yesò la, “Wù kɨli no tèbe ghò a Bobo. Wù kɨli la ma kòŋ wù.”

Yesò ə gàʼ a wen la, “Wù a zhisə byisə vənjɨ̀ shomsə. 18 Ma gàʼà a wù to no nəmwèʼè la, a ndiʼ to ando wù bo diʼ wàyndyə, wù lafə, dyʉ̀ no tèbe fè ando wù kòŋ. Alì, wù na dwin, wu naʼsə̀ akwoŋ à wu, wìʼ ə labsə wù ə lyɨ̀ dyʉ̀ nə̀ wù akəshi, ko andiʼ la wu kòŋ.” 19 Yesò ə gàʼa alə̀, diʼi ji yì a Bità lu pfʉ fa tsù, ghə̀ vi nə̀ əkuʼsə a Nyìngòŋ. Yesò ə gàʼa ali, ə be mu gàʼ la, “dzɨ̀mtə̀ mò.”

20 Bità ə bwensə sə ki ə yenə dzɨ̀mtə̀ yì a Yesò ə kòŋ nəkwoŋ li, ghə̀ vi fa vəwenə abàm, a diʼ yi a ghə̀ nyeʼtə dyʉ̀ wèn nə̀ Yesò akəshi kə zhɨkə ə bèm a wen la, “Bobo, a baʼlə ndò wù a?” 21 Bità ə yen ali ə bèm a Yesò la, “Kə na ndiʼ ale a ghèn a Bobo?”

22 Yesò ə bwensə gàʼ la, “Mà lə ndiʼ ə moʼtə la ghə̀ nə̀ tsi to tsì zaʼa fa kətsi mà lù bwenə vi, ngəʼ ə wù sə diʼ ghò tsu a? Wù diʼ ə dzɨ̀mtə̀ mo.”

23 A le kənyʉ̀ ki a kə nè, ndzɨ̀mtə̀sə bàm Yesò sə sə gàʼa dyʉ̀ to la, na ghèn ko lu pfʉ̀. Alì, Yesò ə ko ngàʼa la ghə̀ ko a pfʉ̀. Ghə̀ ngàʼa la, “Ma le diʼ ə moʼtə la ghə̀ tsi to tsì zaʼa fa kətsi mà lù bwenə vi, ngəʼ ə wù ə sədiʼ ghò tsu a?”

24 Ndzɨ̀mtə̀ əbam ə Yesò na ghèn diʼ yi a ghə̀ shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ na venə, a diʼ to wen yi a ghə̀ nyoʼ nyʉ̀ a vyi. Yès ə kɨ la kənyʉ̀ a ghə̀ gàʼà diʼ to nəmwèʼè.

Ə mwetə

25 Ənyʉ̀ ə bo diʼ, to kədə̀ŋ a Yesò ə nè, mu və ndiʼ ə nyòʼ to ə tsèm, mà kwoʼtə la no mbyi ghèn no tsèm ko ghoʼo kwʉ̀ʼ ə və ghʉ̀ vəŋwàʼlə̀ a vyi tsu.