Hibùlù

Ŋwàʼlə̀ Bol a viʼi

Hibùlù

Tʉ nyʉ̀ a və diʼ a ŋwàʼlə̀ ghèn

Və nyòʼò ŋwàʼlə̀ Hibùlù a viʼi və byɨməvə ə gàʼ a vəwenə la no tèbe ando və tsuʼ kəghʉ̀ kə vəwenə la, kə vəwenə a fɨŋ fa vəwenə əbyɨmə. Və gaʼa li a vəwenə a ŋwàʼlə̀ a ghèn la Nyìngòŋ ə diʼi li mwetə wenə wen chò fa Wàyn wen Yesò Klistò. Yesò Klistò chò no nshə̀ʼtə̀sə ghoʼokəsə a tyi ŋwàʼlə̀ məkàyn mə mumə̀.

Wìʼ yi a ghə̀ nyòʼò ŋwàʼlə̀ a ghèn diʼi li ji yì a nkàyntə̀ əbyɨmə shyèʼ fa tsù. Ghə̀ shə̀ʼtə̀ li a viʼi, to kədə̀ŋ a və nchoʼsə̀ Nyìngòŋ no nànto. Ghə̀ nshə̀ʼtə̀ ali ə lɨ̀msə̀ viʼi la və faŋ ə nto tò to a vəwenə a byɨmə. Ghə̀ ngàʼa la vəwenə nki dyʉ̀sə to nə̀ Yesò, wensə no tèbe ngəʼ kò a ghə̀ vì a vəwenə. Və nyoʼo shiʼi ə sə mwetə ə sə ku kətyiftə, be pfàntə̀ vəwenə.

Jì a və gəsə ŋwàʼlə̀ ghèn fa tsu

Nyìngòŋ ə diʼi li mwetə wenə wen chò fa Yesò Klistò (1.1-3)

Yesò ə chò ətsɨŋsə Nyìngòŋ (1.4–2.18)

Yesò nto chò Mosìs wenə Joshùwà (3.1–4.13)

Yesò nto chò no tebe pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ko (4.14–7.28)

Məkàyn mə Yesò nchwò no tèbe məko (8.1–9.22)

Kəku kə Yesò kə nto chò no tèbe kəko (9.23–10.39)

Kənyʉ̀ kə tokə ndiʼ la viʼi nchoʼsə̀ Nyìngòŋ (11.1–12.29)

Ji yi a vəghəŋ zizi və ne Nyìngòŋ ə nsaŋlə̀ fa tsù (13.1-19)

Əjɨ̀mə̀ ə mwetə ghə̀ (13.20-21)

Ə mwetə (13.22-25)

Nyìngòŋ ə gaʼa li a viʼi chò fa a Wàyn wen

¹ A ndiʼ a tʉʼ ə mughə, Nyìngòŋ ə ngaʼa a vətiʼ və vəghəŋ chò fa nshə̀ʼtə̀sə ghoʼkəsə. Ghə̀ ə ngàʼa to a jisə a jisə, nə̀ to aghayn aghayn. ² Alì, à sə ə diʼ a mətsi mə kəmwètə mèyn ghə̀ gaʼa a vəghəŋ chò fa Wàyn wen. Nyìngòŋ ə nsə diʼ mu ghə̀ ghʉ̀ li la ghə̀ lu ku no tèbe ghò a mbyi a Wàyn wen, a ghə̀ ə shɨtə mbyi nə̀ no tèbe nə̀ ghò a ghə̀ diʼi tsu chò fa Wàyn ə wen a ghèn. ³ Wàyn wen na ghèn ə baynə, diʼi əghoʼ ə kaynə ghə̀ Nyìngòŋ, fɨsə Nyìngòŋ to nyʉ̀ ə tsèm. Əgàʼ ə wenə ə kiʼi kədyòʼ, ghə̀ ghaʼa mbyi ghèn no tsèm nə̀ wenə ghə̀. Ghə̀ ə mpfʉ li ə shʉ lyisə mbyɨsə viʼi ə bwensə kuʼ nyʉ̀ʼmə a kwoŋ ə toghə Nyìngòŋ yi a ghə̀ kiʼi kədyòʼ to akwi əfo ə tsèm.

Wàyn Nyìngòŋ ə ŋaŋtə chò ətsɨŋsə Nyìngòŋ

⁴ Kə le diʼi la, Wàyn a ghèn ə ŋaŋtə chò ətsɨŋsə Nyìngòŋ, kiʼi zhiʼ ghə̀ ŋaŋtə chò təzhiʼ tə ətsɨŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ⁵ Kə diʼ to no alə̀ a ji la ntsɨŋ Nyìngòŋ ko diʼ a Nyìngòŋ ntɨmə gàʼ a wen la,

“Wù diʼ Wàyn ghom;

ə zìtə̀ fa layn, mà na diʼ Tìʼ à wù.”

Nyìngòŋ ə ko tɨmə gàʼ kumə ntsɨŋ wen ə gàʼ la,

“Mà lu ndiʼ tìʼ wen,

ghə̀ ndiʼ Wàyn a mò.”

⁶ A ndiʼ to ando Nyìngòŋ ə nkəŋ ə tɨm Wàyn wen yi a ghə̀ ŋaŋtə chò no ndò a mbyi, ghə̀ gàʼ la,

“Ntsɨŋsə Nyìngòŋ no sə tsèm diʼ nkuʼsə wen.”

⁷ Ghə̀ ə sə gàʼ kumə ətsɨŋsə wen ə gàʼ la,

“Ghə̀ a ne la ntsɨŋsə wensə diʼ to nə̀ tə təfwof,

viʼi və shyèʼ və ə wen diʼ to nə̀ kəlwàŋ kə əzhiʼ kə.”

⁸ Alì a ndiʼ ando ghə̀ gaʼa kumə Wàyn wen, ghə̀ gàʼ la:

“Əfòyn wu ə diʼ mu ghə̀ faŋ li to ghayn ə mùʼ a Nyìngòŋ!

Wù a soʼ viʼi to a ji ə tɨmə.

⁹ Wù kòŋ to nyʉ̀ tɨməvə, bàynə̀ nyʉ̀ ə byɨvə.

A le kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ yi a ghə̀ kiʼi wù tsuʼ li ghʉ̀ wù nə̀ ə saŋlə ghə̀

ə nè la wù kuʼmə chò

no ndo a vye vəwenə diʼ.”

¹⁰ Nyìngòŋ mbe gaʼa la,

“Bobo, a kənzìtə̀ wu ə nshɨtə mbyi,

ə shɨtə əfo vyi a və diʼi akàŋ.

¹¹ Əfo na venə a wù ə nshɨtə diʼ lù chò.

Əfo na vyi lu musə to nə̀ ndisə.

¹² Wù lu buʼtə əfo na venə to nə̀ ndisə mùsə ə ghʉ̀

ə lyɨ̀ sə fisə.

A diʼ no a wù mu wù faŋ li to ghayn mùʼ,

ko andiʼ la wù lu kwitə.”

¹³ Nyìngòŋ ə nko ə Ngàʼa a Ntsɨŋsə wen la:

“ŋwʉʼʉ mə ashə kwoŋ ə toghə ə mò

ə zàʼa ando mà nè ə viʼi kəbàyn ə wù

ndiʼ əfo vi a wù tomtə aghʉ wu a yi kwi.”

¹⁴ Kə le diʼi la, ntsɨŋsə Nyìngòŋ sə ə diʼ to zhwi a və shyèʼ a Nyìngòŋ, Nyìngòŋ be tɨmə vəwenə la və gyamtə viʼi vi a Nyìngòŋ ə ndi ne bwòŋsə̀ vəwenə.

Viʼi ə diʼ ə ghaʼ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ no nə̀ kədyòʼ kə

¹ Ənyʉ̀ na venə ə diʼi la vəghəŋ ə diʼ ə be ə tuʼtə̀ ə ghaʼ kənyʉ̀ na kènkə a vəghəŋ zhʉ̀ lə ndi vəghəŋ na faŋ kò və lə ə ndì. ² Vəghəŋ ə kɨ la ntɨm yì a ntsɨŋsə Nyìngòŋ sə ə nvi nə̀ wen ndiʼ nəmwèʼè. Nyìngòŋ ə ku ngəʼ yì a ghə̀ nə̀ kwʉ̀ʼ no tèbè a ndò yi a ghə̀ faŋ ke zhʉtə ntɨm na yì ə ne kənyʉ̀ a ghə̀ gaʼà. ³ Kə lə diʼi la, ando vəghəŋ sə diʼ mù və zhʉ li kənyʉ̀ kumə əbwoŋə ə kaynə ghə̀ yì a Nyìngòŋ ə ku lə, vəghəŋ sətsen faŋ ke zhʉtə, ko vəghəŋ lu ə nyɨŋ ngəʼ yì a Nyìngòŋ ə diʼ lù ku. Ntɨm a ghèn diʼ mu à nshə̀ʼtə̀ to no Bobo a ambì, viʼi vyi a və nzhʉ ə ndiʼ li làynsə a yès la ghə̀ diʼ to no nəmwèʼè. ⁴ Nyìngòŋ ə nè li tamə nchwisə nyʉ̀ ə kaynəvə, to a tənkì a tənkì, ə be ku kəku a viʼi ando ghə̀ kòŋ chò fa kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə diʼ la ntɨm a ghèn ne diʼ to no nəmwèʼè.

Yesò ndiʼi ji yi a zizi vəghəŋ bwòŋ fa tsù

⁵ Nyìngòŋ ə ko ə ghʉ̀ la à lu ə nsoʼo ntsɨŋsə wen soʼo mbyi ə fi yì a ghə̀ diʼ lu vì, à yi yì a yès ə gaʼa kumə wen. ⁶ Və boŋsə nyoʼ akəshi kə tsenkə a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Wìʼ lə diʼ no ghò a Nyìngòŋ diʼ kwoʼtə byìʼì wen a?

A diʼ kənyʉ̀ kə kaynəkə ə yen la wù kwòʼtə Wùmə̀nsòŋ.

⁷ Wu ə shɨtə wen ə ghʉ̀ wen a fəshinə fə zhʉ̀ alə, wìʼ sə ngaŋtə ko ghə̀ kwʉʼʉ no to nə̀ ntsɨŋ shəsə,

fa yi bàm wù ne la ghə̀ kiʼ əbayn ə ghoʼo ghə̀ ə be ne la və nə̀ gumlə wen to nə̀ fòyn.

⁸ Wù nè li ghə̀ sə soʼo to əfo ə tsèm.”

Ə gàʼ la Nyìngòŋ ə nè li la wìʼ ə soʼo to əfo ə tsèm ndiʼi la ghə̀ ko əwʉsə kəfo kə tsenkə ali, luwen vəghəŋ ko yenə la wìʼ sə soʼo to əfo ə tsèm. ⁹ Alì vəghəŋ ə yenə Yesò yì a Nyìngòŋ ə nè to fəshyinə alə̀, ghə̀ kaʼkə a wìʼ ko ghə̀ be ə ngaŋtə kwʉʼʉ tèbe a ətsɨŋsə wen. Ghə̀ nè ali ndi ghə̀ diʼ ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a viʼi, ə nè ghə̀ pfʉ ə bwoŋsə̀ vəwenə və tsèm. A ndiʼ byìʼì ngəʼ yì a ghə̀ nyenə nə̀ əpfʉ̀ ə wenə na ghenə a ghə̀ ne la Nyìngòŋ ə ku əbayn ə ghoʼo ghə̀ a wen be ne la no tèbe ghò ə ngumlə̀ wen. ¹⁰ A nshɨtə Nyìngòŋ ə shɨtə no əfo ə tsèm, à sə ghaʼa to wen ghaʼa əfo na vènə luwen. Kə ndiʼ to no kə nyʉ̀ kə tɨmə kə la ghə̀ moʼtə Yesò yenə ngəʼ ə kwʉʼʉ to nə̀ wi, a yi wù mbì ndi ghə̀ nè viʼi bwòŋ ə kwen vi a ntìntìn əbaynə ghoʼo ghə̀ Nyìngòŋ, to kədə̀ŋ.

¹¹ Yesò, a ghə̀ ne la viʼi ndiʼ nə̀ laynə ashɨ Nyìngòŋ wenə viʼi na venə ə tsèntə ndiʼ to vunə Nyìngòŋ. A le kənyʉ̀ ki a Yesò toŋtə vəwenə la vəlemə, ko kətʉ̀ kə wen kə lu ndiʼi. ¹² Və nyoʼ la ghə̀ ə ngàʼa a Nyìngòŋ ə la:

“Ma kəŋ ə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ a viʼi vwomə a wù ne li,

viʼi vyə ə na zhʉ̀ŋtə, mà tɨmə a və wenə a ntìntìn ə kùʼsə wù.”

¹³ Ghə̀ be ə gàʼa tamə la, “Mà na zhəʼtə to wen Nyìngòŋ,” ə be gàʼ la, “A diʼ mò lə, yo vunə vyi a Nyìngòŋ ə kù a mò.”

¹⁴ Vunə a venə a ghə̀ ngaʼa ə ndiʼ to no viʼi a və kiʼi njòsə wen. A le kənyʉ̀ ki a kə nè, Yesò ə bwensə ə sə diʼ wìʼ to nə̀ vəwenə ndi ghə̀ pfʉ ə byɨbsə wèn yi a ghə̀ ne la viʼi mpfʉ, à ji Deblə̀. ¹⁵ Ghə̀ pfʉ alə ndi kə viʼi be a fwàynə̀ tebè pfʉ byìʼì ando viʼi ŋwʉ̀ʼ məzhʉ̀ ə tsèm, diʼ to nə̀ ə kòsə, fwàynə̀ to əpfʉ. ¹⁶ Kə kə̀ʼə̀ to no a ndayn la ghə̀ ko vi ə gyamtə ntsɨŋsə Nyìngòŋ. Ghə̀ boŋsə vi ə gyamtə viʼi ngwaʼ ngə̀ŋ ə Ablaham. ¹⁷ A lə kənyʉ̀ ki a kə ne ghə̀ kaʼkə sə diʼ to wìʼ to nə̀ vəghəŋ vəlemə və wen, ndi ghə̀ shɨtə kɨ ə shyèʼ to nə̀ pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə be kusə shinsə a viʼi, shyèʼ a Nyìngòŋ ə nè la ghə̀ lyesə ku mbyɨsə viʼi. ¹⁸ Luwen diʼ mu ghə̀ zizi ghə̀ gyamtə viʼi vyi a mwòmsə ə vi a vəwenə byìʼì ando mwòmsə mbe nvi a wen, ghə̀ yenə ngəʼ.

Yesò ə nkuʼmə̀ chò Mosìs

¹ Vəlemə vwomə və laynəvə vyi a Nyìngòŋ ə bòŋ li dzàŋ ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ə diʼ viʼi wen, kə lə diʼi la ghə̀ŋ diʼ ə shɨtə ə ghʉ̀ kwoʼtə ə ghəŋə a Yesò. Ghə̀ diʼ wù ə ntɨm Nyìngòŋ a vəghəŋ be diʼ kətʉ pfèm a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, gyàmtə̀ vəghəŋ no ghò na yì kumə əbyɨmə yì a vəghəŋ ə kiʼi. ² Ghə̀ nzhʉ li Nyìngòŋ yi a ghə̀ ntsuʼ wen to ndə̀ŋndəŋ ando Mosìs ə nzhʉ wen, ne shwèʼ a viʼi Nyìngòŋ. ³ Yesò ə nkʉʼʉ li la və ngumlə̀ wen chò ando və ngumlə̀ Mosìs, ndə̀ŋndəŋ ando wìʼ a ghə̀ bwomə ngə̀ŋ diʼ və bwomsə wen əchò nkàyntə̀ ngə̀ŋ a yi. ⁴ Vəghəŋ ə kɨ la no tèbe ngə̀ŋ ə kò diʼ mu à bwòm wìʼ ali, no əfo ə tsèm diʼ mu à shɨtə Nyìngòŋ. ⁵ Mosìs ndiʼ wù shwèʼè ə jùŋ a ghə̀ nzhʉmə, shwèʼè a viʼi Nyìngòŋ, diʼi nyʉ̀ vyi a viʼi a Nyìngòŋ ə ndiʼ lù gàʼ. ⁶ Alì, Yesò, shyèʼ to no akayn to nə̀ wàyn Nyìngòŋ no tèbe ghò a ngə̀ŋ ə Tìʼ wen diʼ to a wen a kəvu. Vəghəŋ sətsen ghaʼa əbyɨmə ghə̀ to, vəghəŋ ne saŋlə kumə kəfo kì a vəghəŋ ə ki dyʉ̀sə nə̀ kəwenkə, vəghəŋ diʼ viʼi wen, à diʼ ngə̀ŋ wen na yì.

Nyìngòŋ nə̀ ku zhʉtə a viʼi wen

⁷ A lə kənyʉ̀ ki a kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə gàʼa la,

“Ghə̀ŋ zhʉ̀ gɨ Nyìngòŋ layn,

⁸ kə ghə̀ŋ to kətʉ̀ ando vətiʼi vəŋə ə to a tʉʼ ando vəwenə ndiʼ a nse zɨm.

Vəwenə ə to li kətʉ ə tensə la vəwenə ko ne tebè kənyʉ̀ ki a Nyìngòŋ ə gàʼa, mwomsə wen ando vəwenə ndiʼ a nse zɨm ə yen la Nyìngòŋ a nè a le lo.

⁹ A ndiʼ achʉʼ na yi a nse zɨm, vətiʼi vəŋə yen nyʉ̀ ə kaynəvə vyi a Nyìngòŋ ə ne a ngwʉ̀ʼ məwumə ə nkàʼ,

no tèbe ando vəwenə yen alì, vəwenə sə be mwomsə Nyìngòŋ.

¹⁰ A lə kənyʉ̀ ki a ghə̀ ə fwisə tin a ənòyn viʼi na vyi ə mu gàʼ la,

‘Təkwòʼtə̀ tə vəwenə ko təmə ti a nkayn

vəwenə tyenə li ndzɨ̀mtə̀ tə soʼo tyomtə.’

¹¹ Ma ə fwisə tin ə kàyn la,

‘Vəwenə ko lu kwen tebè akəshi yi a mà tə ndiʼ lù ku zhʉtə a vəwenə tsu.’”

¹² Vəlemə vwomə a byɨmə, ghə̀ŋ tuʼmə ə yen la kə wìʼ fa ghə̀ŋ a ntìntìn a ki ətyɨm ə byɨghə ə faŋ ke byɨmə ə nyɨŋ moʼtə̀ Nyìngòŋ yi a ghə̀ tsi diʼ. ¹³ Ghə̀ŋ boŋsə gyamtə tyɨftə təwenə tyəŋtə to mətsi ə tsèm ə zàʼa ando Nyìngòŋ ə bo gaʼa a ghə̀ŋ, ndi kə mbyɨ na lobtə ghə̀ŋ ə ne la ghə̀ŋ to kətʉ. ¹⁴ Vəghəŋ sətsen tɨmə to a vəghəŋ a əbyɨmə ə ti to ando vəghəŋ ə mbyɨmə fa ambì ə sə ti ə zàʼa fa kəmwètə, a ne diʼ la vəghəŋ diʼ to no vəghəŋ və Yesò nəmwèʼè.

¹⁵ Kə diʼ to ando və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Ghə̀ŋ zhʉ gɨ Nyìngòŋ layn,

kə ghə̀ŋ to kətʉ ando vətiʼi vəŋə nto

kətʉ ando vəwenə ndiʼ a nse zɨm.”

¹⁶ A ndiʼ viʼi və ko a və nzhʉ gɨ Nyìngòŋ ə to kətʉ a? A bwen to viʼi vyi no vətsèm a Mosìs ə nlyɨ̀ ə fʉ̀ nə̀ vəwenə fa Ijìb lì. ¹⁷ Ali a ne vəndo la Nyìngòŋ ə fwisə tin a ngwʉ̀ʼsə məwumə ə nkàʼ a? Andiʼ to viʼi na venə a vəwenə ə nè mbyɨ lə, vəwenə mpfʉkə li a nse zɨm. ¹⁸ A ko ndiʼ to a viʼi na venə a və nto kətʉ fa Nyìngòŋ ghə̀ kàyntə̀ la, “Vəwenə ko kwen akəshi yi a mà tə ndiʼ lù ku zhʉtə a vəwenə tsu.” ¹⁹ Kə le diʼi la vəwenə nfaŋ li ko və lu kwen akəshi na yi byìʼì ando vəwenə ko byɨmə a Nyìngòŋ.

Kə wìʼ na faŋ ke kiʼi nzhʉtə yì Nyìngòŋ nghʉ li

¹ Nyìngòŋ ə nghʉ̀ la vəghəŋ lu kwen akəshi yi a ghə̀ diʼi tsu kə kiʼi nzhʉtə. Kənyʉ̀ a kenkə a ghə̀ nghʉ kə bo ti. Ghə̀ŋ diʼ ntuʼmə kə wìʼ fa ghə̀ŋ ə ne faŋ ke kiʼi nzhʉtə na ghèn. ² Vəghəŋ sə diʼ mù və zhʉ li ntɨm ə jùŋ to ndə̀ŋndəŋ ando vətiʼ və vəghəŋ ə nzhʉ a nse zɨm. Vəwenə ə nzhʉ no tèbè ali, kò ghə̀ lə gyamtə vəwenə byìʼì ando vəwenə ə nzhʉ ko və lu byɨmə. ³ Vəghəŋ vi a və byɨmə lu kwen akəshi kə zhʉ̀təkə Nyìngòŋ na ki. Alì viʼi vyi a və ko byɨmə, ghə̀ gàʼ la,

“Tinə ə ghom ə nfwi li, ma kàyntə̀ la,

Vəwenə ko lə̀ kwen akəshi yi a mà tə ndiʼ lù ku əzhʉtə a vəwenə tsu.”

Nyìngòŋ ə ngàʼa no tèbe alə̀ mu ghə̀ sə diʼ mù ghə̀ ə mwetə li shyèʼ wen to achʉʼ a ghə̀ nshɨtə mbyi. ⁴ Və nyoʼo li akəshi kə tsenkə a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Nyìngòŋ ə ne shwèʼ ə wen no ə tsèm a mətsi ntʉfə, ə̀ zhʉ̀tə̀ a mətsi sòmbo.” ⁵ Və be gisə nyòʼò akəshi kə tsenkə a tyi ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Vəwenə ko lu kwen tebè akəshi yi a mà tə ndiʼ lù ku nzhʉtə a vəwenə tsu.” ⁶ Viʼi vyi a və nzhʉ ntɨm ə jùŋ na ghèn a ambì ə faŋ kò və lə kwen akəshi kə zhʉ̀təkə Nyìngòŋ a ki byìʼì ando vəwenə ntyen li ə zhʉ Nyìngòŋ, ali viʼi vətsenvə sə ə diʼ luwen lù kwen li akəshi na yi, ⁷ Nyìngòŋ ə mu ghʉ̀ ə kwʉ̀ʼsə kətsi kə tsenkə lù lyɨ̀ viʼi akəshi kə zhʉ̀təkə ə wen, toŋtə kətsi na kì la, “Layn.” A ndiʼ ando Nyìngòŋ ə gàʼ a vunə Islel, no fa kəgaf kə ə dyèfə kə, ghə̀ ə be gàʼ ə chò fa Devìt, to ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ŋ sə diʼ mù ghə̀ŋ zhʉ li la:

“Ghə̀ŋ zhʉ gɨ Nyìngòŋ layn,

kə ghə̀ŋ a to kətʉ̀.”

⁸ A tu ndiʼ la kəshi kə zhʉ̀təkə kì a Nyìngòŋ ngàʼa ə ndiʼ ki a Joshùwà ə nlyɨ̀ kwen nə̀ vətiʼ və vəghəŋ tsu, mu ghə̀ ko bè ə ngàʼà kumə kətsi kə tsenkə. ⁹ Kə le diʼi la kəshi kə ə bo diʼ a viʼi Nyìngòŋ lù kwen tsu ə kiʼi ə nzhʉtə to ndə̀ŋndəŋ ando Nyìngòŋ ə nzhʉ̀tə li a mətsi sòmbo. ¹⁰ Nò ndò yi a ghə̀ kwen a akəshi kə zhʉ̀təkə Nyìngòŋ a ghèn ne ə zhʉtə fa wen əshwèʼ to ndə̀ŋndəŋ ando Nyìngòŋ ə nzhʉ̀tə ando ghə̀ mwetə shwèʼ wen. ¹¹ Vəghəŋ mwomsə lì no nə̀ kədyòʼ kə ə kwen akəshi kəzhʉtəkə na ghèn. Vəghəŋ sə mwomsə, vəghəŋ ntuʼmə kə wìʼ na faŋ ke nzhʉ Nyìngòŋ ando vətiʼ və vəghəŋ ə ntyen la və ko zhʉtə faŋ kò və lə kwen.

¹² Kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ kə diʼ alə̀ diʼ tosə kə tsi, kiʼi kədyòʼ be lyɨmə chò no tèbe nyi ə ngwoləŋ ə kò. Kə sù wìʼ, kə kwen zàʼa a wen a tyɨm ə dyʉ̀ kum kəzhwì kə wen, ə be chò no fa wen zhʉŋ ə kwoŋ. Kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ kə diʼi Laynsə əkwoʼtə ə wìʼ. ¹³ Nò tèbe ghò a Nyìngòŋ ə nshɨtə ə diʼ to a ndayn a wen. Kəfo kə tsenkə ko diʼ a kə ə lyomtə fa wen, vəghəŋ diʼ lù tɨmə a wen ashɨ ə taŋ əchʉ̀ ə vəghəŋ kumə no tèbe ghò a vəghəŋ tə ne.

Yesò diʼi kətʉ kə vəpfèm

¹⁴ Vəghəŋ shɨtə ghaʼa əbyɨmə ə vəghəŋ ghə̀ to, byìʼì ando vəghəŋ ə kiʼi kətʉ kə Vəpfèm ə ŋaŋtə a ghə̀ ə kuʼ akàŋ. Pfèm ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə na ghèn a ghə̀ ŋaŋtə chò sətsensə lə diʼ to no Yesò, ə Wàyn Nyìngòŋ. ¹⁵ Vəghəŋ ə kiʼi pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə, ghə̀ shɨtə kɨ ji shisə a vəghəŋ ə bwaʼa fa tsù, mu mwòmsə ə mvi li a wen to a jisə a jisə, ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ vi a vəghəŋ, ali ghə̀ kò ghə̀ lə̀ nè mbyɨ. ¹⁶ A lə kənyʉ̀ ki a kə bòŋ la vəghəŋ maʼa əfwàyn ə vi boʼsə kəkɨ kə təfòyn yi a Nyìngòŋ ne diʼi ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a viʼi a vyi. Ghə̀ kiʼi ətyɨm ə jùŋə ghə̀, diʼ ə nə̀ kusə shɨnsə a vəghəŋ, ə gyamtə vəghəŋ azhʉ ngəʼ.

¹ Nò pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə ə kò a viʼi Jus ə ntsuʼ fa vəwenə a ntìntìn nlyɨ kəshi kə viʼi ashɨ Nyìngòŋ, ku kəku kə nyamsə kumə mbyɨsə vəwenə. ² Pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ na ghèn ə sə bwaʼmə a viʼi vyi a və ko kɨ nyʉ̀, be ne shwèʼ byìʼì ando no wen fa wen a ngeŋ diʼ tamə wìʼ be bwaʼa. ³ A le kənyʉ̀ ki a ghə̀ ndiʼ ə ku kəku kumə mbyɨsə wen to ndə̀ŋndəŋ ndo ghə̀ kù kumə mbyɨsə viʼi. ⁴ Kənyʉ̀ kətsen kə ə be diʼ la wìʼ zizi ko ghə̀ lu tsuʼ wenə wen a pfèm ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə a nə̀ shwèʼ kuʼmə ghə̀ na yi. A ntsuʼ to Nyìngòŋ to ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ ə ntsuʼ Alòyn.

⁵ Kə lə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando Nyìngòŋ ə ntsuʼ Yesò a pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə. A ko tsuʼ Yesò ə tsuʼ wenə wen ə ne shwèʼ ə kuʼmə ghə̀ na yi. Nyìngòŋ ə ngàʼa a wen la,

“Wù diʼ Wàyn ghom;

ə zìtə̀ fa layn, mà na diʼ Tìʼ a wù.”

⁶ Ghə̀ ngaʼa li akəshi a tyi ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ a kəshi tsenkə la,

“Wù faŋ li a pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ to a məzhʉ̀ ə tsèm,

to a ji yi a Mèlìkisedèk ə ndiʼ fa tsu.”

⁷ A ndiʼ ando Yesò bo tsì a nse ashə, ghə̀ ne sə jɨ̀mə̀ a Nyìngòŋ, ghə̀ sə zɨ̀mə dì. Ghə̀ ə njɨ̀mə̀ alə̀ byìʼì ando ghə̀ ə nkɨli la Nyìngòŋ ə kiʼi kədyòʼ ə bwoŋsə wen fa pfʉ. Nyìngòŋ ə nzhʉ li wen byìʼì ando ghə̀ ə ntsi ntsìnə̀, shiʼsə wèn. ⁸ Yesò ndiʼ to no Wàyn Nyìngòŋ ali ə be ziʼi ə zhʉ Nyìngòŋ a ntìntìn ngəʼsə a ghə̀ nyenə. ⁹ Andiʼ ando ghə̀ nkʉʼʉ li myetə ando Nyìngòŋ ə kəŋ la ghə̀ ə ndiʼ, ghə̀ ghʉ̀ wen a Mbwòŋsə̀ ə viʼi vyi a və zhʉtə wen, la ghə̀ ne Mbwòŋsə̀ vəwenə to ghaynə ə mùʼ. ¹⁰ Nyìngòŋ ə nghʉ̀ wen la ghə̀ ne diʼ pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə to a ji yi a Mèlìkisedèk ə ndiʼ fa tsu.

Kə wìʼ na fəŋ fa wen a əbyɨmə

¹¹ Ənyʉ̀ ə diʼ to kədə̀ŋ ə gàʼ a ghə̀ŋ kumə kənyʉ̀ na kènkə ali kə ko bwaʼmə ə gàʼ byìʼì ando ghə̀ŋ ko zaŋsə zhʉ̀ kɨ kənyʉ̀. ¹² Ghə̀ŋ sə diʼ ə ndiʼ luwen mu ghə̀ŋ sə ziʼi viʼi nə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ ali kə bo boŋ wìʼ be ziʼi ghə̀ŋ nə̀ nyʉ̀ ə mbì vyi a ghə̀ŋ, a ghə̀ŋ diʼ zhʉ kumə kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ. Ghə̀ŋ bo diʼ to ə nyoŋ zhwin to nə̀ vunə və bwaʼvə. Ghə̀ŋ ko təmə ə kwʉ̀ʼ nzhɨ̀ əfo ə zhivə ə tovə. ¹³ Nò ndo yi a ghə̀ bo nyoŋ to zhwin a diʼ wàyn ə bwaʼa, ko ghə̀ lə yen ə kɨ kənyʉ̀ ki a kə diʼ kənyʉ̀ kə tɨməkə ashi Nyìngòŋ. ¹⁴ Alì, wìʼ yi a ghə̀ zhɨ əfo ə zhɨvə ə tovə diʼ wìʼ mu ghə̀ ziʼi li nkɨ nəkwoŋ fa kənyʉ̀ ə jùŋə və, nə̀ byɨvə.

¹ Kə lə diʼi la vəghəŋ ə diʼ ko di faŋ to a ziʼi ə mbì yì a və ziʼi vəghəŋ kumə Yesò ə kwen ə dyʉ̀ a ntìntìn əziʼi ə laynə ghə̀. Kə vəghəŋ na faŋ to nyʉ̀ ə mbì nziʼi to la viʼi bwensə tətyɨm tə vəwenə fa nyʉ̀ ə əbyɨvə a və vì nə̀ əpfʉ̀ əbyɨmə a Nyìngòŋ, ² la viʼi diʼ ə shi mu, və diʼ ə ghʉ̀ avu a viʼi a tʉ̀ bwaʼsə vəwenə, la viʼi lu lù fa pfʉ, la Nyìngòŋ ə lù soʼ viʼi a kəmwetə kə mbyi. ³ Nyìngòŋ sətsèn ə tomsə kəvu, vəghəŋ a fʉ̀ fa nyʉ̀ na ghèn ə kwi.

⁴ Wìʼ sətsèn màʼ əbyɨmə wen ə moʼtə Nyìngòŋ mu ghə̀ zì ghə̀ be bwenə vi a Nyìngòŋ a le? Wìʼ sətsen yen əbayn ə Nyìngòŋ ə be yenə jùŋ yì a ghə̀ kù ə kiʼi Kəzhwì kə Ŋwoʼkə, ⁵ be yenə njùŋ a kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ nə̀ kədyòʼ kì a kə lu ndiʼ a mbyi ə fi, ⁶ ali be bwensə maʼa əbyɨmə ə wen, wìʼ zizi ko ghə̀ lu be gyàmtə̀ wen la ghə̀ kwitə ətyɨm ə wen byìʼì ando kə sə diʼ to la ghə̀ be ə bàyntə wàyn Nyìngòŋ ə diʼsə kətʉ kə wen ashɨ viʼi to a nfi.

⁷ Ghə̀ŋ kɨli la əsɨm yì a əwʉ̀ nə̀ vì tsu, əfo kwi tsu mu və zizi və gyamtə wìʼ yi a ghə̀ shyèʼ diʼ mu Nyìngòŋ ə bwàʼsə li. ⁸ Alì mu à sətsèn a kwi to kəzòyn a sɨm nə̀ kəfʉkə byɨkə, ko kəfo kə be kù a əsɨm ayi. Nyìngòŋ ə zizi ghə̀ telə və lù be nyùʼ byɨbsə nə̀ zhiʼ.

⁹ Yès ə gàʼà no tèbe alə̀ a doŋ shomsə, kɨ la à diʼ a ghə̀ŋ, nyʉ̀ ə bòŋ chò fa lə byìʼì əbwoŋə yì a ghə̀ŋ kiʼi. ¹⁰ Nyìngòŋ ə nə̀ nè no tèbe ghò to ji tɨmə. Ghə̀ zizi ko ghə̀ lu lyesə kòŋ yì a ghə̀ diʼi a viʼi wen nə̀ shwèʼ yì a ghə̀ŋ nè ə gyamtə vəwenə. A diʼ no tèbe luwen, ghə̀ŋ bo shwèʼè to ali. ¹¹ Yès ə kòŋ la no ghə̀ŋ vətsèm ghʉ̀ kətʉ shyèʼ a ghèn alə̀ ə zàʼa fa kəmwètə ndiʼ ghə̀ŋ nshɨtə kɨ mwetə kəfo kì a ghə̀ŋ ki dyʉ̀sə nə̀ kəwenkə. ¹² Yès ko kòŋ tebè la ghə̀ŋ ə bwaʼa. Yès ə boŋsə kəŋ to la ghə̀ŋ nshəmə viʼi vyi a və byɨmə li a Nyìngòŋ ə sə wensə, diʼ lù kiʼi kəfo kì a Nyìngòŋ ə ghʉ̀ li.

Kənyʉ̀ la a ghʉ̀ Nyìngòŋ kə ko nə̀ fəŋə

¹³ A ndiʼ to ando Nyìngòŋ ə ghʉ̀ kənyʉ̀ a Ablaham, ghə̀ bwensə kàyn to əzhiʼ wen la ghə̀ lu ne kənyʉ̀ a kì byìʼì ando wìʼ ətsen nko be ndiʼ a ghə̀ chò wenə Nyìngòŋ. ¹⁴ Ghə̀ ngàʼa la, “Ma bwaʼsə wù ne, ngwaʼ ngə̀ŋ ə wù lù ə ndiʼ to kədə̀ŋ.” ¹⁵ Ablaham ə nghaʼ li ətyɨm, Nyìngòŋ mù ne kənyʉ̀ a ken kə a ghə̀ nghʉ lə̀. ¹⁶ Wìʼ nə̀ zhʉsə kàyn kənyʉ̀, ghə̀ toŋtə zhiʼ ə wìʼ ghə̀ to chò wen. Ghə̀ kàyn alə̀ no zhʉ̀ko, kəngùmə̀ akwi kənyʉ̀ a yi kə mù mè. ¹⁷ Nyìngòŋ ə kəŋ ə diʼ ə làynsə a viʼi vi a ghə̀ ghʉ̀ kənyʉ̀ a kenkə a vəwenə la ghə̀ baʼtə̀ kənyʉ̀ ko ghə̀ be kwitə ə mu bwensə ə kàyn to əzhiʼ wen ə Nyìngòŋ, ¹⁸ ndiʼ vəghəŋ yen nyʉ̀ na venə la bò a ghə̀ zizi ko ghə̀ lu zhò ndzɨŋ kumə əwenə və lə, a və lɨ̀msə̀ vəghəŋ vi a və nyɨŋ dyʉ̀ lyomtə a ben Nyìngòŋ ə ne vəghəŋ ə ntùʼtə̀, kɨ nəmwèʼè la və lu kiʼi kəfo kì a və ki dyʉ̀sə nə̀ kəwenkə. ¹⁹ Kəfo kì a vəghəŋ ə ki dyʉ̀sə nə̀ kəwenkə nə̀ ne la vəghəŋ ə nti bvɨtə, be tuʼtə, ne la vəghəŋ ə ntinə chò kəbàs kə ndisə kì a kə ghəsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ, kwen zàʼa akəshi kə ŋwoʼkə yi a Nyìngòŋ ə diʼ tsu. ²⁰ Yesò kwen li akəshi na ghèn a ambì byìʼì vəghəŋ. Ghə̀ diʼi pfèm ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə to məzhʉ̀ ə tsèm to a ji yi a Mèlìkisedèk ndiʼ fa tsù.

Mèlìkisedèk ndiʼ pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ

¹ Mèlìkisedèk a ghèn ə ndiʼ fòyn ntə̀ʼ ghoʼo a Salèm be diʼ pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ghoʼo. Andìʼ to ando Ablaham dyʉ̀ ə temə ghòŋ wenə viʼi wen ə zhɨ̀ təfòyn to kədə̀ŋ ə bwènə̀ sə pfwo, Mèlìkisedèk ə yenə li wen a ji ə bwàʼsə wen. ² Ablaham ə ntsentə li əfo vyi a ghə̀ kiʼi fa ghòŋ ə gə̀tə̀ əshi əwùm ə ku kəshi kə mùʼ fa tyi shi ə wù na vyi a Mèlìkisedèk. Əzhiʼ ə wen ghenə la Mèlìkisedèk ndiʼ a gàʼà Hibùlù la, “Fòyn Kənyʉ̀ kətɨməkə.” Ghə̀ ndiʼ fòyn Salèm, Salèm diʼ a gaʼa Hibùlù la, “mbwaʼmə.” To ando ghə̀ ndiʼ fòyn nə̀ Salèm kə lə diʼi la ghə̀ ndiʼ Fòyn mbwaʼmə. ³ A diʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ ko ndiʼ la və shə̀ʼtə̀ la tiʼi wen ndiʼ ndò lo, lì wen diʼ ndò lo. Və ko gàʼ tèbe kənyʉ̀ kumə vətiʼi vəwenə, ko və lù ə gàʼ kənyʉ̀ kumə ə tʉʼ yi a və mbwi wen nə̀ ə tʉ a ghə̀ mpfʉ. Kə le diʼi la ghə̀ faŋ li a pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ to ə ghayn ə mùʼ to ando Wàyn Nyìngòŋ nfaŋ li to ghàyn ə mùʼ.

⁴ Wù zi wù yèn la Mèlìkisedèk ndiʼ no kəshi kətokə. Nò tiʼi əloʼ ə Islel, Ablaham ə ngə̀tə̀ li əfo vyi a ghə̀ kiʼi atoʼ ghòŋ əshi əwùm ə ku kəshi kə mùʼ fa tyi shi ə wum a venə a wen. ⁵ Əsoʼ ə Mosìs ngàʼà la vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ vyi a və nfʉ fa ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə Levì ə diʼ ə nshi kəfo kə mùʼ fa ntìntìn əfo əwùm fa viʼi Islel. Kə le diʼi la vəwenə mbwenə shi to mə əfo a venə to fa vəlemə və vəwenə byìʼì ando vəwenə ndiʼ to vunə ngwàʼ ngə̀ŋ Ablaham. ⁶ Mèlìkisedèk ə ko ndiʼ wù ngwaʼ ə ngəŋ ə Levì ali ə shi kəfo kə mùʼ fa tyi əfo wum fa Ablaham ə be bwàʼsə Ablaham, a diʼ wen yi a Nyìngòŋ ə nghʉ̀ la ghə̀ ne nyʉ̀ a wen. ⁷ Kə diʼ to no nəmwèʼè la Mèlìkisedèk ə kuʼmə chò Ablaham byìʼì ando à nə̀ lu to wìʼ yi a ghə̀ kuʼmə, ə bwaʼsə ghətsen a ghə̀ ko kuʼmə zaʼa a nə̀ wen. ⁸ Vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ vi andiʼ viʼi ngwaʼ Levì nshi kəfo kə mùʼ fa ntìntìn əfo əwùm li, vəwenə ə diʼ viʼi a və diʼ lu pfʉkə, ali a Mèlìkisedèk ando Ablaham ə ngə̀tə̀ əfo əshi əwùm ə ku kəmùʼ a wen, ghə̀ chò vəwenə byìʼì ando ghə̀ bo tsi, to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼo li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ. ⁹ Vəghəŋ zizi və gàʼ la Levì no nə̀ ngə̀ŋ wen nshi kə ku kəfo kə mùʼ fa ntìntìn əfo əwùm, ando Ablaham ə nku. ¹⁰ Kə diʼ to no alə̀ byìʼì ando Mèlìkisedèk sə nyen Ablaham, ko və təmə ə bwi Levì.

¹¹ Nyìngòŋ ə nku Əsoʼ a viʼi Islel a tʉ a viʼi ngwaʼa ngə̀ŋ ndiʼ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ. A tə ndiʼ la shyèʼ ə vəwenə ə nkʉʼʉ ə nè la viʼi ndiʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə mu Nyìngòŋ nko be ntɨm pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə tsen ghə̀ diʼ to ji yi a Mèlìkisedèk ə ndiʼ andiʼ wu ngwaʼ ngə̀ŋ Alòyn. ¹² Kə diʼ nəmwèʼè la və yi nkwitə ntuʼ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ fa ngwaʼ ngə̀ŋ tsen, və be a kwitə əsoʼ. ¹³ Wìʼ yi a vəghəŋ gaʼa kumə wen ə nfʉ fa ngwaʼ ngə̀ŋ ə kədyàŋ ko andiʼ la wìʼ tɨmə fʉ̀ fa tsu a nə̀ pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ¹⁴ Vəghəŋ ə kɨ li mwetə to no la Bobo vəghəŋ ə nfʉ fa ngwaʼ ngə̀ŋ ə Judà, ali Mosìs nko gàʼ kum la vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ lu fʉ̀ fa ngwaʼa ə ngə̀ŋ ə Judà.

Yesò diʼ to nə̀ Mèlìkisedèk

¹⁵ kənyʉ̀ na kì ə be ə tuʼ nkəʼ a nkayn byìʼì ando pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə tsen nvi li, diʼ to nə̀ Mèlìkisedèk. ¹⁶ Və ko ghʉ̀ wen a pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ byìʼì təsoʼ tə ngwaʼ ngə̀ŋ ə wen. Ali Və nghʉ̀ pfèm byìʼì ghə̀ nkiʼi kədyòʼ ntsi to ghayn əmùʼ ¹⁷ Və nyoʼo kumə wen a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Wù faŋ li to pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ to məzhʉ̀ ə tsèm,

to ji yi a Mèlìkisedèk ndiʼ fa tsù.”

¹⁸ Kə le diʼi la Nyìngòŋ ə maʼa li əsoʼ ə mughə byìʼì ando ghə̀ ko kiʼi kədyòʼ a ghə̀ zizi ghə̀ lu gyàmtə̀ wìʼ. ¹⁹ Əsoʼ ə Mosìs nko kiʼi tebè kədyòʼ ə nè la wìʼ diʼ wù kənyʉ̀ kətɨməkə ashɨ Nyìngòŋ. Alì luwen, kənyʉ̀ kə kədyàŋ a və kɨ kə kuʼmə chò əsoʼ, a kə diʼi ji la vəghəŋ nkwèntə boʼsə dyʉ̀ a Nyìngòŋ.

²⁰ Kənyʉ̀ kətsen a vəghəŋ be diʼ kɨ diʼ la Nyìngòŋ nkàyntə̀ li la Klistò lu faŋ a pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ to ghayn ə mùʼ. Ali ghə̀ kò sə ghʉ̀ viʼi vətsenvə a vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə kàyn kənyʉ̀, ²¹ Ali ando Nyìngòŋ sə ntuʼ Yesò kayntə gàʼ la:

“Bobo kaynə li

ko ndiʼ la ghə̀ be lu kwitə kənyʉ̀ ki a ghə̀ gàʼa la

‘wù faŋ li a pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ to məzhʉ̀ ə tsèm.’ Ko ndiʼ la ghə̀ be lu kwitə kənyʉ̀ ki a ghə̀ gàʼa.”

²² Ando Nyìngòŋ ə kàyn li, kə lə diʼi la Yesò diʼ wìʼ a ghə̀ ti ne la kənyʉ̀ məkàyn mì a ghə̀ zhɨ vəghəŋ vəwenə luwen əboŋ chò myimə a mə ndiʼ ambì.

²³ Vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ nghoʼo a tʉʼ məkàyn mə mumə̀ byìʼì ando və nghʉ̀ wìʼ a pfèm ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ghə̀ nə̀ pfʉ ə əwʉ̀sə shyèʼ wen, wù kədyàŋ ə lyɨ̀ kəshi kəwen na kì. ²⁴ Alì ando Yesò tsi li faŋ to ghayn əmùʼ, ghə̀ diʼ mù ghə̀ be faŋ a pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ to məzhʉ̀ ə tsèm. ²⁵ A lə kənyʉ̀ ki a Yesò diʼ no zhʉ̀ko mu ghə̀ zizi a ghə̀ bwoŋsə viʼi vyi a və vì a Nyìngòŋ chò fa wen a kəvu byìʼì ando ghə̀ tsi, jɨ̀mə̀ to jɨ̀mə̀, sensə Nyìngòŋ a vəwenə kəshi.

²⁶ A diʼ to Yesò ə pfèm Nyìngòŋ ə ŋanŋtə yì a ghə̀ kwʉ̀ʼ li ə gyàmtə̀ vəghəŋ. Ghə̀ laynə kwʉ̀ʼ, ko ndiʼ la ghə̀ kiʼi kənyʉ̀ a və zizi və gham ə wen tsu, ko ndiʼ la ghə̀ kiʼi mbyɨ, mu Nyìngòŋ ə shisə li wen fa ntìntìn viʼi nyʉ̀ ə byɨvə ə kuʼsə ghʉ̀ wen akàŋ a kəkɨ kə ghoʼo kə. ²⁷ Ghə̀ ko diʼ to nə̀ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ sətsen shisə a sə ndiʼ ku kəku kumə mbyɨsə vəwenə to mətsi ə tsèm, mibu sə be ku kumə mbyɨsə viʼi. Ghə̀ diʼ mu ghə̀ nku wenə wen a kəku byìʼì mbyɨsə viʼi to ghaynə əmùʼ kə be mè to ali. ²⁸ Viʼi vi a Əsoʼ ə Mosìs mbyɨmə la və wʉ̀ vəwenə a vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ sə ngaŋtəsə ndiʼ to viʼi to nə̀ viʼi vətsenvə, ne mbyɨ. Alì fa yi a bàm ando ghə̀ nku li əsoʼ, Nyìngòŋ ntsuʼ li Wàyn wen a ghə̀ nsə diʼ mu ghə̀ ku li mu kàyn ə ghʉ wen a pfèm ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə to ghaynə mùʼ.

Yesò diʼ pfem ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋanŋtə nə̀ nəkwoŋ

¹ Kənyʉ̀ ki a yès ə lu tə sù gàʼa ə diʼ la vəghəŋ ə kiʼi pfèm ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə, ghə̀ nyʉ̀ʼ a shə kwoŋ toghə Nyìngòŋ akàŋ, a ghə̀ soʼo no əfo ə tsèm. ² Ghə̀ shyèʼ akəshi, a kə laynə kwʉ̀ʼ, a diʼ to no ngə̀ŋ Nyìngòŋ akàŋ a Bobo bwòmə ko ndiʼ la à bwòm viʼi.

³ Və ntsuʼ no tèbe pfèm ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə ə kò, mu və tsuʼ la ghə̀ ə nku kəku kə viʼi a Nyìngòŋ. Pfèm ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə ə vəghəŋ ə bo diʼ nkiʼ kəfo ə ku a Nyìngòŋ. ⁴ A tə ndiʼ la Yesò ə diʼ a nse, mu ghə̀ ko diʼ pfèm ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ no fa phen byìʼì ando vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ və tsensə nsə diʼ a nse, ku kəku kikə a Əsoʼ ə Mosìs ə kəŋ. ⁵ Əshwèʼ yì a vəwenə ne to nə̀ vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ diʼ to kədèmdèm kə kənyʉ̀ ki a kə diʼi akàŋ. A lə kənyʉ̀ ki a Nyìngòŋ ə nku kətyiftə a Mosìs a tʉʼ a ghə̀ ə nkəŋ ə bwòm fəngə̀ŋ fifə a Nyìngòŋ. Ghə̀ ə ngàʼà a wen la, “Tuʼmə ə shɨtə no tèbe ghò to ndə̀ŋndəŋ a ji yi a mà tə diʼi a wù a kwi pfèn.” ⁶ Ə gàʼ kənyʉ̀ kumə shwèʼ yì a Yesò ə ne, ghə̀ shwèʼè chò və pfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ a venə. Məkàyn mì a Nyìngòŋ ə zhɨ̀ wenə viʼi ə chò məkàyn mə mumə̀ byìʼì ando Nyìngòŋ ə ghʉ̀ li kəfo a kì, kə chò əfo vyi a ghə̀ ə̀ nku a viʼi fa ambì.

⁷ A tu ndiʼ la məkàyn mə mbì ə ndiʼ to akàyn, mu Nyìngòŋ ə nko bè ə kəŋ ə zhɨ̀ məkàyn mə mfimə̀ wenə viʼi. ⁸ Alì Nyìngòŋ ə sə ghàmə̀ viʼi wen gàʼà la:

“Əzhʉ nə̀ vi,

a mà zhɨ̀ məkàyn mə mfimə̀ yo viʼi loʼ ə Islel nə̀ viʼi lòʼ ə Judà.

⁹ Məkàyn a mèyn ko be lu ndiʼ to nə̀ myimə a ma ə nzhɨ̀ yo vətiʼi və vəwenə

a tʉʼ a ma ə nfʉsə vəwenə fa loʼo ə Ijìb.

Vəwenə nko ə jèʼ fa ji yi a məkàyn a mèyn ə nkəŋ

byìʼì Wokèn kə, ma nyaŋ vəwenə. A gàʼa mò Bobo.

¹⁰ Məkàyn mèyn ando mà a zhɨ̀

yo viʼi Islel luwen diʼ la:

Ma a ghʉ̀ təsoʼ ə tyomtə a vəwenə tətyɨm

ə be nyoʼ təsoʼ a titə a vəwenə təkwòʼtə̀.

Ma a ndiʼ Nyìngòŋ ə vəwenə,

vəwenə diʼ viʼi vwomə.

¹¹ Wìʼ ko bè diʼ ə ziʼi tebè wutsen

kò ghə̀ ziʼi lèmə̀ wen la

ghə̀ kɨ Bobo,

byìʼì ando viʼi və tsèm lu kɨ mò,

ə zìtə̀ to fa wù ə bwaʼ ə zàʼa a ntìntìn ə vyi a vəwenə ŋaŋtə chò no ndò.

¹² Ma lu lyesə ku mbyɨsə vəwenə

ko ma bè ə kwoʼtə tebè nyʉ̀ vyi a vəwenə ne byɨbsə.”

¹³ Nyìngòŋ ə gàʼa kumə məkàyn mə mfimə̀ ə diʼ la mə mbì sə diʼ mù mə mùsə li. Vəghəŋ ə kɨ la kəfòkə nə musə ə tsitə to alə̀, və maʼa.

Nkàyntə ji yi a və diʼ ə nkuʼsə Nyìngòŋ fa tsù

¹ Məkàyn mə mbì mì a Nyìngòŋ ə nzhɨ̀ wenə viʼi ə nkiʼi təsoʼ a tə diʼi ji yì a viʼi ə diʼ ə nkuʼsə Nyìngòŋ fa tsu be nə̀ kəshi kəlaynə kə a nshɨtə viʼi a və ndiʼ nkuʼsə Nyìngòŋ tsu. ² Və bwòm li fəngə̀ŋ ə sə toŋtə lùmə ə ngə̀ŋ mbì la Kəshi kə Laynə kə. A ndiʼ a lùm na ghèn mu və ghʉ̀ li kəfo kì a və tomə kənkàʼtə̀ a yi kətʉ̀, be ntom kəbaŋ tsu a və nghʉ̀ kəbayn kì a və ku a Nyìngòŋ ə ayi kətʉ. ³ Lùmə ə tsen ndiʼ to ati fəngə̀ŋ a ghèn, kəbàs kə ə ndisə kə tsenkə ə nghaŋ a yi chʉ̀, və toŋtə lùm ayi la, Kəshi kì a kə Laynə kwʉ̀ʼʉ̀. ⁴ A ndiʼ ati lùm a ghèn, kəbaŋkə kəku kə tsenkə diʼ mù və shɨtə nə̀ gul ə sə nyʉ̀ʼ kələŋ ayi kətʉ. Əkumə ə məkàyn ə ndiʼ tsu mu və lem nə̀ gul. Fəntòyn fifə a və we manà tsu ndiʼ ati əkum a ghèn nə̀ mbàŋ Alòyn mu ghə̀ shisə li ntuʼsə. Ngùʼ shisə sə bò a Nyìngòŋ ə nyoʼtə təsoʼ tsu ə ku a Mosìs ndiʼ ati əkum a ghèn. ⁵ Əfo ə tsevə ə nti akwi əkum a yi ə bò, kiʼ təvò, diʼ dyʉ̀ to nə̀ ətsɨŋsə Nyìngòŋ. Əfo na vyi ə nti ali, diʼi la Nyìngòŋ ə diʼ tsu. Təvò a tyitə tə ndiʼ mu tə chiʼtə li kəshi kì a və ə lyesə ku mbyɨsə viʼi tsu. Nò tèbe ali, luwen kodiʼ zhʉ̀ ə gàʼ ə làynsə nyʉ̀ a venə ə tsèm.

⁶ A ndiʼ ndo və bàtə li əfo na vyi a ji a ghèn, vəpfèm və ngə̀ŋ Nyìngòŋ və kwen dyʉ̀ nè shwèʼè vəwenə a lùm ə ngə̀ŋ mbì, to mətsi ə tsèm. ⁷ A ndiʼ tèbè ali a kwen zàʼa to pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə a Kəshi ki a kə Laynə kwʉ̀ʼ, kwen to aghayn ə mùʼ a ngwʉ̀ʼ. Ghə̀ nzhʉsə kwen, ghə̀ lyɨ̀ mənlyuŋ mə nyàm a və yi shə a kəku ə kwen ə ku a Nyìngòŋ ə ghə̀ lyesə ku mbyɨsə wen nə̀ mbyɨsə viʼi vətsenvə vyi a vəwenə ne, ko və kɨ. ⁸ Kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə ziʼi a vəghəŋ la ando lùm ə ngə̀ŋ mbì yì bo diʼ to diʼi ko andiʼ la və boʼo əchʉ yi, ji ko tɨmə diʼ a viʼi ə kwen Kəshi yi a kə Layn kwʉ̀ʼʉ̀. ⁹ Nakènkə ə diʼ nchwi ə diʼ a vəghəŋ a mbyi luwen la kəku ki nə̀ nyam shisə a və kù a Nyìngòŋ ə zizi ko kə lu ne la tətyɨm tə viʼi vyi a və kùʼsə Nyìngòŋ nə̀ laynə ashɨ Nyìngòŋ. ¹⁰ Jì əmuʼ na ghèn lə ə kiʼi kənyʉ̀ ə ne kumə to kəfo kə zhɨkə nə̀ kəfo kə nyʉkə nə̀ ji sə tsen shisə a və diʼ ə nə̀ shʉ̀ laynsə viʼi fa tsù a shɨ Nyìngòŋ. A diʼ to təsoʼ tə njòsə wen, diʼ ə mè azhʉ̀ a Nyìngòŋ ə kwitə li no tèbe ghò ə vi nə̀ ji əfi.

¹¹ Alì Yesò sə diʼ mù ghə̀ vi li. Ghə̀ diʼi pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə yì a ghə̀ vi nə̀ nyʉ̀ ə jùŋə və vyi a vəghəŋ ə kiʼi luwen. Ghə̀ shwèʼè akəshi kə kwʉ̀ʼ, kuʼmə chò fəngə̀ŋ fifə a pfèm ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə shwèʼè tsu. Kəshi na kì kə ə diʼ ko andiʼ la à shɨtə wìʼ, a ko diʼ no tèbe kəfo kə nse ashə. ¹² Yesò ə ko ə lyɨ̀ mənlyuŋ mə nyàm ko mə byi ə kwen nə̀ mə wenə a kəshi yi a kə Layn kwʉ̀ʼʉ̀. Ghə̀ boŋsə lyɨ̀ to mənlyuŋ mə wen ə kwen tsu, to ə zen kətʉ kə vəghəŋ to ghayn əmùʼ. ¹³ A ndiʼ fa ambì, pfèm ə lyɨ̀ mənlyuŋ mə byi ko mə lɨmə nyàm mbuluʼ ko kəbʉ kə wàyn nyàm a və nyuʼ ghə̀ zoʼo a wenə viʼi a ntsìnə̀ loʼ ndiʼ la vəwenə ko nlaynə və mu nè wìʼ sə laynə to fa njòsə wen. ¹⁴ Mənlyuŋ mə nyàm ə sətsen ndiʼ nè la wìʼ ndiʼ nə̀ laynə to ando kə ndiʼ, mənlyuŋ mə Yesò ne mɨŋsə kiʼi kədyòʼ ə ne ə wìʼ ndiʼ nə̀ laynə ale? Ghə̀ ə nkuli wenə wen a Nyìngòŋ a kəku, ko ghə̀ kiʼ əmbyɨ, mu gyàmtə̀ Kəzhwì ki a kə diʼ to məzhʉ̀ ə tsèm. Ghə̀ nè alə ə shʉ̀ ə laynsə tətyɨm tə vəghəŋ fa nyʉ̀ yì a və vi nə̀ pfʉ ndi vəghəŋ ə̀ kuʼsə Nyìngòŋ yi a ghə̀ tsi.

¹⁵ A lə kənyʉ̀ ki a Yesò diʼ wìʼ yi a ghə̀ bàtə məkàyn mə mfimə̀ ə ne la viʼi vi a Nyìngòŋ dzàŋ kiʼi mbwaʼsə yì a ghə̀ ghʉ̀ mu ghə̀ faŋ li to nəmwèʼè. Kə diʼ alə̀ byìʼì ando Yesò ə npfʉ̀ li ə bwoŋsə̀ viʼi fa mbyɨsə yi a vəwenə ne achʉʼ ə məkàyn mə mumə̀.

¹⁶ Wìʼ nə̀ tɨfə kətyɨf, və moʼtə, ə lu kɨ nəmwèʼè la ghə̀ pfʉ li mibu və gətə əfo ə wen. ¹⁷ Kətyɨf kə nə̀ kiʼi kədyòʼ to azhʉ̀ wìʼ pfʉ li, a ko diʼ azhʉ̀ a ghə̀ bo bu əto. ¹⁸ A lə kənyʉ̀ kì a, no tèbe məkàyn mə mumə̀, ndiʼ mu və nghʉ nə̀ mənlyuŋ mə nyamsə. ¹⁹ A ndiʼ ando Mosìs shə̀ʼtə təsoʼ tyitə a Nyìngòŋ ə kù a viʼi, ghə̀ chʉʼ ətam ə fəkoʼ be sùʼ boʼsə nə̀ mənlyuŋ mə vunə nyamsə mbuluʼ nə̀ mə ə byisə mu ə mès a ŋwàʼlə̀ tə əsoʼ ə be məsə viʼi tsu. ²⁰ Ghə̀ ə mesə viʼi tsu gàʼa la, “Mənlyuŋ mèyn ə kwiʼ məkàyn mə Nyìngòŋ vye vəwenə, be gàʼa la ghə̀ŋ shɨtə ghaʼ məkàyn a mèyn.” ²¹ Mosìs ə mbe mès fəngə̀ŋ fə Nyìngòŋ nə̀ mənlyuŋ a mì be mesə əfo vyi a və kùʼsə Nyìngòŋ tsu. ²² A ndiʼ a tʉʼ a viʼi ntsi a tyi əsoʼ, a nfaŋ to a lə fo tsèm ndiʼ la və diʼi nè laynə a shɨ Nyìngòŋ to byìʼì mənlyuŋ. Kə diʼ to no nəmwèʼè la və sətsen faŋ ke chʉ̀tə̀ mənlyuŋ, ko və a lyesə ku mbyɨsə viʼi.

Yesò ə nku li wèn ə wen ə pfʉ ə shʉ mbyɨsə viʼi

²³ A lə diʼ la kə nkwʉ̀ʼʉ̀ to no la və shʉ əfo və laynə a shɨ Nyìngòŋ a ji a ghèn. Əfo à vènə ə nlyɨ to kəshi kə nkàyntə̀ əfo, a və diʼ a kàŋ ali və kwʉ̀ʼʉ̀ la və ku kəku kumə əfo na venə a və diʼi akàŋ, kə kuʼmə chò ki a və nə̀ kù kumə əfo ə nse. ²⁴ Yesò nko ə kwen a kəshi kə ŋwoʼkə mu à bwòm viʼi. Ngə̀ŋ yì a bwomə viʼi ə ndiʼ to kədèmdèm kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ a yì akàŋ. Yesò nkwen to no akàŋ a ben ə Nyìngòŋ, luwen sə diʼ ghə̀ sensə Nyìngòŋ a vəghəŋ akəshi. ²⁵ Yesò ə nko ə nku wenə wen a Nyìngòŋ to nə̀ pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə yì a ghə̀ nkwen akəshi yi a kə Layn kwʉ̀ʼʉ̀ to ngwʉ̀ʼ sətsèm, kwen ali, kwen nə̀ mənlyuŋ mə nyàm. ²⁶ Kə ndiʼ ali mu ghə̀ ə nfaŋ li ə sə zen kətʉ kə viʼi no aghayn to kədə̀ŋ no fa chʉ a və nshɨtə mbyi. Alì luwen diʼ mu ghə̀ nvi to aghayn ə mùʼ ə ku wèn ə wen a kəku ə shʉ̀ ə mbyɨsə viʼi. Ghə̀ nè ando vəghəŋ sə tsi a məntsi məkəmwetə. ²⁷ Və ghʉ̀ li la wìʼ lu pfʉ to ghayn əmùʼ, à na sə diʼ ando ghə̀ pfʉ, ghə̀ tɨmə ashɨ ə nsòʼ Nyìngòŋ. ²⁸ A lə diʼ fa ji a ghèn a və ə nku Yesò ghə̀ pfʉ to aghayn ə mùʼ ə shʉ mbyɨsə viʼi no vəghoʼo. Ghə̀ lu bwenə ko ghə̀ be vi ə shʉ mbyɨsə viʼi, ghə̀ lu vi ə bwoŋsə̀ viʼi vyi a və nyʉ̀ʼ kəʼtə wen nə̀ tətyɨm tə vəwenə no tsèm.

Yesò nku wèn ə wen a nə̀ kəku kə to ghaynə əmùʼ

¹ Təsoʼ tə Mosìs tə ndiʼ to ne kədèmdèm kə ə jùŋ yi a ghə̀ ndiʼ lù vì. A ko ndiʼ jùŋ a yi. Viʼi ə nkù zomtə kəku a Nyìngòŋ nə̀ ngwʉ̀ʼ nə̀ ngwʉ̀ʼ, a li ko kəku a kenkə diʼ mù kə zizi kə lu ne la vəwenə viʼi a və kəŋ nkuʼsə Nyìngòŋ ə ndiʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə ashɨ Nyìngòŋ. ² A ntu ndiʼ la kəku a kenkə ndiʼ mù kə zizi kə nè wìʼ la ghə̀ ndiʼ wu kənyʉ̀ kətɨmə kə a shɨ Nyìngòŋ mu vəwenə nku li to ghaynə əmùʼ kə kwʉʼʉ, ko tə kwoʼtə tə vəwenə be ə ku ngəʼ a vəwenə kumə mbyɨsə və wenə. ³ Alì vəwenə ku kəku a kikə to ngwʉ̀ʼ sətsèm, kə nè to la vəwenə boŋsə kwoʼtə mbyɨsə vəwenə. ⁴ Kə diʼ alə̀ byìʼì ando mənlyuŋ mə byisə nə̀ mənlyuŋ mə nyamsə zizi ko mə lu ə shʉ mbyɨsə wìʼ.

⁵ A le kənyʉ̀ ki a andiʼ ando Yesò ə nvi a mbyi ghə̀ gàʼ a Nyìngòŋ ə la:

“Wù ko kəŋ tebè la və nə̀ shyə nyamsə a wù, ko wu kəŋ la və nku kəku a wù.

Wù boŋsə shɨtə wèn ghomə la mà lyɨ̀ kù a wù.

⁶ A ko diʼ nyam shìsə a və nyʉʼ a kwi kəbaŋ kəku

kò kəku kikə a və kù ə loyn məlyesə ku.

⁷ A lə kənyʉ̀ kì a ma ə ngàʼa a wù la, ‘Mà ghèn ashə a Nyìngòŋ.

Mà vi a nse ə ne kənyʉ̀ ki a wù kəŋ la mà nè

to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼo kumə mò a wù ŋwàʼlə̀.’”

⁸ Yesò ə ngàʼa la Nyìngòŋ ə ko kəŋ la və nə̀ shyə nyamsə a wen, ko la və ku kəku, ko tebè la və nə̀ nyʉʼ nyamsə a kwi kəbaŋ a kəku a wen kò ku kəku ə loyn məlyesə ku, la ghə̀ ko saŋlə tebè ə əfo a venə no tèbe ando əsoʼ ngaʼa la və ne ali. ⁹ Ghə̀ gaʼa ali ə be kùmtə gàʼ la, “Mà ghèn, a Nyìngòŋ. Mà vi a nse ə nè kənyʉ̀ kì a wù kəŋ.” Ghə̀ ngàʼà ali ə diʼ la Nyìngòŋ ə tensə li kəku kə mukə a kenkə ə ghʉ̀ kəku kə fikə. ¹⁰ Ando Yesò Klistò nsə diʼ mu ghə̀ ku li ə wèn ə wen to ghaynə əmùʼ ə ne kənyʉ̀ ki a Nyìngòŋ ə nkəŋ la ghə̀ nè, kə nè la vəghəŋ ə nlaynə kwʉ̀ʼ ashɨ Nyìngòŋ.

¹¹ Nò tèbe pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə kò ə nè shwèʼè ə wen ku kəku a Nyìngòŋ to mə ntʉʼ ntsèm, ali ko kəku kə vəwenə a kenkə zi kə lu ne la ghə̀ tsəʼsə mbyɨsə wìʼ. ¹² Alì mu Yesò Klistò ə nku li ə wèn ə wen a kəku a Nyìngòŋ to ghaynə ə mùʼ ə shʉ̀ mbyɨsə viʼi to əghayn əmùʼ. Ghə̀ nkù ali ə dyʉ̀ nyʉ̀ʼmə ashə kwoŋ ətoghə Nyìngòŋ. ¹³ Ə zìtə̀ fa achʉʼ a yi, ghə̀ sə ŋwʉʼ kəʼtə la Nyìngòŋ ə nè, viʼi kəbàyn ə wen ə ndiʼ a wen to nə̀ ə fo tomtə aghʉ ə wen. ¹⁴ Ghə̀ nku ə wèn ə wen to ghàyn ə mùʼ a kəku ə shʉ laynsə viʼi, la vəwenə faŋ a viʼi Nyìngòŋ to ghaynə əmùʼ.

¹⁵ Kəzhwì kə ə ŋwoʼkə kə diʼ mu kə diʼi laynsə a vəghəŋ la kənyʉ̀ a kenkə ə diʼ to no nəmwèʼè. Kə ncho li mbì ə gàʼ la,

¹⁶ Bobo vəghəŋ gàʼ la, “ali Məkàyn mì a mà ne zhɨ̀ yo viʼi vwomə

a mətsi yi a mə kuʼu vì ə diʼ la:

Ma a ghʉ̀ təsoʼ ə tyomtə a vəwenə tətyɨm

ə be nyoʼ təsoʼ a tyitə a vəwenə təkwòʼtə̀.”

¹⁷ Ghə̀ mbe ngaʼa kwʉ̀ʼsə la Nyìngòŋ ə gàʼ la, “Mà ko lu be kwoʼtə mbyɨsə vəwenə nə̀ nyʉ̀ əbyɨvə vi a vəwenə ne.” ¹⁸ Nyìngòŋ ə nə̀ lyesə ku wìʼ ali, ko ghə̀ be a ndiʼ ə ku kəku la və lyesə ku mbyɨsə wen.

Viʼi diʼ ə ghaʼa əbyɨmə ə vəwenə la ghə̀ to

¹⁹ Luwen a vəlemə vwomə, ando vəghəŋ kɨ nəmwèʼè la vəghəŋ lu kwen akəshi yi a kə Laynə kwʉ̀ʼʉ̀ byìʼì mənlyuŋ mə Yesò, ²⁰ ghə̀ mbasə li kəbàs kə ndisə kì a kə ə nkɨŋtə vəghəŋ ə diʼ ji ə fi a vəghəŋ. Ji a ghèn ə diʼ ji yì a ghə̀ ne la vəghəŋ ə ntsi, kəbàs kə ə ndisə a kì diʼ ə wèn ə wen a və mbayntə a kəntò. ²¹ Ando vəghəŋ ə kiʼi pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə to, ghə̀ lyè no gho a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ²² vəghəŋ choʼsə li to a Yesò ə kwentə dyʉ̀ boʼsə a Nyìngòŋ to nə̀ ətyɨm vəghəŋ no tsèm. Kə vəghəŋ a sə vi ə nvi nə̀ fwaynə la və a gham vəghəŋ a kənyʉ̀ byìʼì ando mənlyuŋ mə Yesò Klistò shʉ li làynsə tətyɨm tə vəghəŋ, və be shʉ̀ vəghəŋ, vəghəŋ ə làynsə to sə və shʉ̀ vəghəŋ nə̀ mu mə laynə mə. ²³ Vəghəŋ ghaʼ kənyʉ̀ ki a vəghəŋ ə kɨ la kə diʼ nəmwèʼè ə to tsu kə vəghəŋ be a nə̀ʼkə̀, byìʼì ando Nyìngòŋ ə ghʉ̀ no ghò, ghə̀ ne to ali. ²⁴ Vəghəŋ ə diʼ nkɨ kənyʉ̀ kə vəlemə və vəghəŋ, mwomsə ə ne la vəwenə ə nè jùŋ a vəlemə vətsenəvə be kòŋ vəwenə. ²⁵ Kə vəghəŋ ne kwen a kənyʉ̀ yi a vəlemə vətsenəvə ə ne ə lyesə ntsìnə̀ yì a vəghəŋ ə diʼ ə nvi tsèntə to kənyʉ̀ kə mùʼ. Vəghəŋ ə boŋsə ghòmtə̀ təwen tə vəghəŋ byìʼì ando vəghəŋ ə yen li la kətsi kì a Bobo a bwenə vi sə boʼsə.

²⁶ Vəghəŋ sətsen ə kɨ kənyʉ̀ ki a kə diʼi nəmwèʼè ali be faŋ ə ne to mbyɨ, kɨ to no la à diʼi mbyɨ, mu kəku kə tsen kə be andiʼ a kə zi kə shʉ̀ mbyɨsə vəghəŋ. ²⁷ Wìʼ ə ntsi ali, ghə̀ nə̀ fwaynə, bvɨtə kətsi kə ə nsòʼ Nyìngòŋ nə̀ ə zhiʼ ə fwàynsə ghə̀ wen yi a ghə̀ lù nyʉʼ viʼi kəbàyn ə wen tsu. ²⁸ No ndo a ghə̀ tyenə la ghə̀ ko a zhʉ Əsoʼ ə Mosìs, və diʼ sə soʼo wen nchwò nsòʼ fʉ, a diʼ viʼi və bò kò və tàʼ ə diʼ la ghə̀ nè li byɨbsə kənyʉ̀, no zhʉ̀ko, və zhwi wen ko andiʼ la və be kusə shinsə. ²⁹ Kə sətsen ndiʼ mu kə ndiʼ alə̀ achʉʼ ə Mosìs, kə lu ndiʼ no ale a viʼi vyi a və chasə Wàyn Nyìngòŋ a? Kə lu ndiʼ no ale a wìʼ a ghèn a ghə̀ faŋ ke lyɨ̀ mənlyuŋ mì a Nyìngòŋ ə zhɨ̀ məkàyn ə shʉ̀ ə laynsə mbyɨsə wen a kənyʉ̀ a? Kə lu ndiʼ no ale a wìʼ a ghèn a ghə̀ telə kəzhwì kə Nyìngòŋ, a diʼ kəwenkə a kə diʼi ətyɨm ə jùŋə ghə̀ Nyìngòŋ a? ³⁰ Vəghəŋ ə kɨ wen yi a ghə̀ ə ngàʼa la, “A diʼ kəshi ə kòmkə ə bwensə ənyʉ̀ vyi a viʼi ə ne. Mà lu bwènsə̀ loʼ nyʉ̀ ə byɨvə ə viʼi.” Ghə̀ ngaʼa li la, “Mò, Bobo ə lu soʼ viʼi vwomə.” ³¹ Kə fwàynsə no nànto a wìʼ azhʉ̀ a Nyìngòŋ yi a ghə̀ tsi diʼ əsoʼ ə byɨbsə wen.

³² Ghə̀ŋ bwensə li kwòʼtə ando əbayn ə nvi a ghə̀ŋ, ghə̀ŋ kɨ Nyìngòŋ. A ghə̀ŋ ə nyenə ngəʼ avù ə viʼi achʉʼ a yi no nànto ali wensə to wensə. ³³ A ndiʼ achʉʼ a yi, əzhʉ̀ ə tseghə nvi zàʼa, və sə telə ghə̀ŋ, ku ngəʼ a ghə̀ŋ to no ashi ə viʼi, əzhʉ̀ ə tseghə vì, a sə kòŋ to no ghə̀ŋ ə tsentə wenə viʼi vyi a və kù ngəʼ a vəwenə. ³⁴ Ghə̀ŋ ə kusə shinsə a viʼi vyi a və ghaʼtə shwin. Və nghaʼtə shi əfo ə vəŋə, ghə̀ŋ ə boŋsə saŋlə byìʼì ando ghə̀ŋ ə kɨ la ghə̀ŋ bo kiʼi əfo vyi a Nyìngòŋ ə ghʉ̀ a ghə̀ŋ, və kuʼmə chò vyi a və ghaʼ shi be diʼ mu və faŋ li to nəmwèʼè. ³⁵ Kə ghə̀ŋ ə kwitə tə tyɨmə ətəŋtə fa a ghə̀ŋ a əbyɨmə yi a ghə̀ŋ kiʼi a Nyìngòŋ. Ghə̀ŋ a kiʼi əmoʼtə azhʉ̀ a ghə̀ŋ zhəʼtə to a wen ə Nyìngòŋ. ³⁶ Ghə̀ŋ diʼ ə nto a ghə̀ŋ əbyɨmə ndiʼ ghə̀ŋ nè kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ ə kəŋ la ghə̀ŋ nè, ghə̀ lu ku kəfo kì a ghə̀ ghʉ̀ la ghə̀ lu ə ku a ghə̀ŋ. ³⁷ Kə diʼ to ando və nyoʼ li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“A faŋ to fəshinə fə zhʉ̀ alə

ndiʼ wìʼ yi a ghə̀ diʼ ə vì, vi.

Ghə̀ ko be laʼtə.

³⁸ Wù ə ghom yi a diʼ wù kənyʉ̀ kətɨməkə faŋ ə ntsi byìʼì əbyɨmə ə wen a mò.

Alì mu ghə̀ sətsen bwenə fa mo əbam

ko ma nà saŋlə kumə wen.”

³⁹ A diʼ fa vəghəŋ, vəghəŋ ko diʼ to nə̀ viʼi vì a və nyɨŋ li bwenə fa bàm Nyìngòŋ. Vəghəŋ boŋsə diʼ viʼi vyi a və kiʼi əbyɨmə a wen, ghə̀ diʼ lù bwoŋsə vəghəŋ.

Ə nkiʼ əbyɨmə

¹ Ə kiʼ əbyɨmə a Nyìngòŋ diʼ ə nkɨ nəmwèʼè la wù lu kiʼi kəfo kì a wù ki kəʼtə kəwenkə, kɨ la wu ne kiʼi no tèbe ando wù ko tɨmə ə yen kəfo a kì nə̀ əshɨ. ² Viʼi tʉʼ ə mughə əbyɨmə Nyìngòŋ to a ji a ghèn, Nyìngòŋ bwomsə və wenə.

³ A nè əbyɨmə la vəghəŋ nkɨ nəmwèʼè la Nyìngòŋ ə nshɨtə mbyi to nə̀ ghɨ chʉ̀. Kə lə diʼi la no tèbe ghò a vəghəŋ ə yenə diʼ ko və nshɨtə nə̀ kəfokə a və yenə.

⁴ Abèl ə nku kəku a Nyìngòŋ, kə kuʼmə chò kə ə Kèn kə byìʼì ando ghə̀ ə nkiʼi əbyɨmə. Nyìngòŋ ə nlyɨ̀ li wen a wù kənyʉ̀ kətɨməkə byìʼì əbyɨmə ə wen. Nyìngòŋ ə ndiʼi li a Abèl la ghə̀ saŋlə byìʼì ando ghə̀ shisə li kəku kə wen. Luwen diʼ mu Abèl ə mpfʉ̀ li ali kənyʉ̀ ki a ghə̀ nè ə li bo gàʼà a vəghəŋ.

⁵ Inòk ə mbyɨmə a Nyìngòŋ, kənyʉ̀ a kì ə nè, Nyìngòŋ ə lyɨ̀ wen la ghə̀ kuʼ akàŋ, ko ndiʼ la ghə̀ pfʉ li. Wìʼ ə nko ə be yen la ghə̀ dyʉ̀ fè lo byìʼì ando Nyìngòŋ ə nsə diʼ mu ghə̀ lyɨ̀ li wen. Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ gàʼ la Nyìngòŋ ə nsə lyɨ̀ Inòk mu Inòk ə nè li ghə̀ sə saŋlə. ⁶ Wìʼ faŋ ke nkiʼi əbyɨmə ko ghə̀ a ne kənyʉ̀ kə ne Nyìngòŋ saŋlə. No ndò a ghə̀ kəŋ ə nkuʼsə Nyìngòŋ, diʼ ə byɨmə la ghə̀ diʼ, bwaʼsə viʼi vyi a və kəŋ kɨ Nyìngòŋ.

⁷ Nuwà ə mbyɨmə a Nyìngòŋ ə zhʉ kətyiftə kì a ghə̀ kù kumə nyʉ̀, və mbo ndiʼ ə lu fʉ. Ghə̀ zhʉ li Nyìngòŋ ə bayntə kəbaŋ la kə bwoŋsə wen wenə ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə wen. Ghə̀ mbyɨmə li a Nyìngòŋ, ə diʼ làynsə la viʼi mbyi vətsenvə ə̀ diʼ viʼi və byɨvə ali ghə̀ fʉ̀ a wù kənyʉ̀ kətɨməkə.

⁸ Ablaham ə mbyɨmə a Nyìngòŋ ando ghə̀ dzàŋ wen, ghə̀ lu dyʉ̀ alòʼ yi a ghə̀ ne ku a wen. Ghə̀ ə ndyʉ̀ ali ko ghə̀ ntɨmə kɨ lòʼ a yi. ⁹ A nè əbyɨmə la ghə̀ dyʉ̀ tsi a nə̀ wù kətɨm a lòʼ a ghèn a Nyìngòŋ ə ghʉ̀ ə ku a wen. Ghə̀ ntsi a təto ndə̀ŋndəŋ ando Izìk nə̀ Jàkob a Nyìngòŋ kəghʉ kənyʉ̀ kə wen kenkə a vəwenə. ¹⁰ Ablaham ə̀ nki dyʉ̀sə nə̀ ntə̀ʼ yi a Nyìngòŋ ə nlyɨ̀ əzhʉ̀ ə bwòm ə kuʼsə, ghə̀ diʼ mù ghə̀ zizi ko ghə̀ lu fəŋ.

¹¹ A ndiʼ byìʼì əbyɨmə a Sèla nkiʼi wàyn no tebe ando ghə̀ nsə diʼ mu ghə̀ dwinə li be ə kiʼi wàyn. Ghə̀ choʼsə li Nyìngòŋ kɨ la Nyìngòŋ ə̀ ghʉ tèbe la ghò, ghə̀ nè to li. ¹² A le kənyʉ̀ kì a kə nè, Ablaham kiʼi vunə, və ghoʼo chò mədzɨ̀ŋ mì a mə diʼi akàŋ, be ghoʼo chò kəsese kì a kə diʼi a fwàyn a wìʼ ko zizi ghə̀ taŋ no tèbe ando ghə̀ ndiʼ mu ghə̀ dwinə li ə sə laynsə diʼ sə ghə̀ pfʉ li.

¹³ Viʼi na venə no vətsèm nki li əbyɨmə a Nyìngòŋ ə lu kaʼ əpfʉ to nə̀ wenə ghə̀. Vəwenə ə nsə pfʉ ko a vəwenə kiʼi li kənyʉ̀ kì a Nyìngòŋ nghʉ̀ ali, vəwenə sə saŋlə to saŋlə, ki dyʉ̀sə nə̀ kənyʉ̀ ki a Nyìngòŋ ə ndiʼ lù nè. Vəwenə ngaʼa li to no nə̀ əchʉ vəwenə la vəwenə diʼ a nse ashə to nə̀ viʼi ghayn. ¹⁴ Viʼi a və nə̀ ngàʼà a ji na ghèn, ə diʼi a ndayn la vəwenə ə̀ kəŋ to no əloʼ ə ngə̀ŋ ə vəwenə ntsi tsu. ¹⁵ A ntu ndiʼ la vəwenə ngàʼa alə̀ kwoʼtə əloʼ yì a vəwenə nfʉ fa tsù mu vəwenə nkɨ ji ə bwenə ə dyʉ̀ tsu. ¹⁶ Vəwenə boŋsə kəŋ əloʼ a ghə̀ boŋ chò ə loʼ a yi, à diʼ lòʼ əkaŋ. Vəwenə toŋtə Nyìngòŋ la Nyìngòŋ ə vəwenə, ko Nyìngòŋ ə be diʼsə̀ kətʉ. Vəghəŋ ə kɨ alə̀ byìʼì ando ghə̀ sə diʼ mù ghə̀ shɨtə li ntə̀ʼ a vəwenə akàŋ.

¹⁷ Ablaham əbyɨmə li Nyìngòŋ ə sə kəŋ ə ku wàyn ə wen ə mùʼ yi a ghə̀ ə nkiʼi a kəku a Nyìngòŋ ando Nyìngòŋ ə mwomsə wen, no tèbe ando ghə̀ ghʉ̀ a wen la ngwaʼ ə ngə̀ŋ ə wen lu fʉ̀ fa Izìk ə wàyn wen a ghèn. ¹⁹ Ablaham ə nyen li la Nyìngòŋ ə nkiʼi kədyòʼ ə lùsə viʼi fa pfʉ. Kə diʼ to no nəmwèʼè byìʼì ando kə ə nkə̀ʼə̀ to sə və bwensə lùsə Izìk fa pfʉ ə bwensə kù a tiʼi wen.

²⁰ Izìk ə mbyɨmə a Nyìngòŋ. A le kənyʉ̀ kì a ghə̀ ə mbwaʼsə Jàkob wenə Esò ə shə̀ʼtə nyʉ̀ vyi a və ndiʼ lù fʉ̀ a vəwenə. ²¹ Jàkob ə mbyɨmə a Nyìngòŋ ə sə pfʉ ə dyʉ̀ mu ghə̀ tomsə li wèn ə wen nə̀ mbàŋ ə kuʼsə Nyìngòŋ ə bwàʼsə vunə Josèf.

²² Josèf mbe kiʼi əbyɨmə a Nyìngòŋ ə sə pfʉ̀ ə gàʼ a viʼi Islel kumə ando vəwenə diʼ ə fʉ̀ fa lòʼ ə Ijìb. Ghə̀ ngaʼa li la vəwenə lù sə mpfwo, vəwenə lyɨ̀ ə kwoŋ ə wen.

²³ Tìʼ Mosìs wenə lì wen ə mbyɨmə li a Nyìngòŋ ə bwi wen ə lyomtə a və sàŋ və tàʼ. Vəwenə yen li la wàyn ayi mbòŋ ko vəwenə fwàynə̀ li ə kwaʼ əsoʼ ə fòyn yì a ghə̀ ə ngaʼa la wù Islel bwi wàyn wulɨm, və zhwì.

²⁴ Mosìs ə mbyɨmə li a Nyìngòŋ. A lə kənyʉ̀ ki a ghə̀ nkwi kuʼ ə tensə la kə və ne ntoŋtə yì la wàyn fòyn. ²⁵ Ghə̀ ə mboŋsə kòŋ ə yenə ngəʼ wenə viʼi Nyìngòŋ vətsenvə, chò ando ghə̀ ndiʼ nzhɨ̀ njùŋ wenə viʼi nyʉ̀ ə byɨvə, ko njùŋ a yi diʼ faŋ. ²⁶ Mosìs ə nyen li la kə boŋsə boŋ no nànto ə və ntelə wen byìʼì Yesò chò əghoʼ yi ghə̀ nkiʼi alòʼ ə Ijìb. Ghə̀ mboŋsə ki dyʉ̀sə nə̀ əmoʼtə yi a Nyìngòŋ ə ndiʼ lù ku a wen.

²⁷ A nè əbyɨmə la Mosìs lù fa lòʼ ə Ijìb, ko ghə̀ fwàynə̀ tebè la fòyn ne fwisətin. Fòyn ə nfwisə li tin a vəwenə ali kò ghə̀ lə fàyn ə sə dyʉ̀ to dyʉ̀, diʼ sə ghə̀ nyenə Nyìngòŋ no tèbe ando viʼi ə nko yenə. ²⁸ A ne əbyɨmə la Mosìs gàʼ la viʼi Islel zìtə̀ ə̀ nzhɨ̀ kəzhɨ kə məzaʼsə. Ghə̀ ngàʼà a viʼi Islel la vəwenə zuʼ mənlyuŋ mə byi a vəwenə təchʉ̀ tə ngə̀ŋ ndiʼ ntsɨŋ ngə̀ŋ Nyìngòŋ yì a ghə̀ nə̀ jèʼè zhwilə mbìsə vunə ə lyʉmə viʼi ne vi əzaʼa ngəŋsə vəwenə.

²⁹ Viʼi Islel ə nkiʼi əbyɨmə a Nyìngòŋ ghə̀ nè, vəwenə tɨm fa ntìntìn mù mə mbaŋ mə, vəwenə tɨm a nse ə zɨm ali viʼi Ijìb ə vi ə sə ntɨmə ə pfʉkə.

³⁰ A nè əbyɨmə la viʼi Islel jèʼè aghayn sòmbo ə kaʼ ə bùm mbàyn yì a və ə̀ kwiʼ ə bùmə̀ ntə̀ʼ Jèlikò tsu no zhʉ̀ko, mbàyn a yi fəŋ. ³¹ Wùwì njèʼtə̀ yì a və ntoŋtə la Lahàb ə nko mpfʉ wenə viʼi vyi a və pfʉkə ando və tyènə zhʉ Nyìngòŋ byìʼì ando ghə̀ mbyɨmə li a Nyìngòŋ. Ghə̀ ə mboŋsə shwèʼè a viʼi Islel vyi a və vi ə nyotə ə ki ntə̀ʼ yi a ghə̀ ə tsi tsu.

³² Mà zizi a mà ə̀ be gàʼa dyʉ̀ no la gho? Əzhʉ ko diʼ ə gàʼ ə kum Gidyòyn nə̀ Belàk nə̀ Samsòn nə̀ Jeftà nə̀ Devìt nə̀ Samwèl boʼsə nə̀ nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkəsə. ³³ Viʼi a venə əbyɨmə li a Nyìngòŋ, vətsevə temə zhɨ̀ təloʼ a ghòŋ, vətsevə sə be tsi ntsìnə̀ kənyʉ̀ kətɨməkə ashɨ Nyìngòŋ, vətsevə nkiʼi əfo vi a Nyìngòŋ ə nghʉ̀. Vəwenə vətsenəvə nchiʼ tə li təchʉ̀ tə nyamsə kəbo la kə sə phiʼ vəwenə. ³⁴ Vəwenə vətsenvə nkwen li tɨmə a tyi kəlwàŋ kəzhiʼ ghə̀ lɨmə. Vəwenə vətsevə be nyɨŋ la kə və zhwi vəwenə aghòŋ. Vəwenə nko kiʼ tebè kədyòʼ ali ə to kuʼ ə sə kɨ ə sòyn əghoŋ ə zhɨ̀ viʼi təloʼ tə tsentə. ³⁵ Ki vətsenvə əbyɨmə li a Nyìngòŋ, və lùsə viʼi vəwenə fa pfʉ ə bwensə ku a vəwenə.

Və kù li ngəʼ a viʼi vətsenvə no nànto ali vəwenə tyen la və ko tyen Nyìngòŋ ə boŋsə kòŋ ə yenə ngəʼ ə pfʉ, Nyìngòŋ ə lu bwensə lùsə vəwenə fa pfʉ, vəwenə nshɨtə tsì. ³⁶ Və nghaʼa vətsevə, ə we a nfɨŋ, ghòmə vətsevə, kwiʼi vətsevə nə̀ məkwinkwinə. ³⁷ Və temlə li zhwilə vətsevə nə̀ nguʼsə ə shyə tintə vətsevə, to kə ntìntìn ə zhwilə vətsevə nə̀ nyì ə ngwoləŋ. Vətsenəvə nko kiʼ tebè kəshi ə tsì, jèʼè chò ati ati, a gwʉsə byisə, ko andiʼ la və kiʼi əko, və tsuʼ kəghʉ kə vəwenə, nyàblə̀ nə̀ vəwenə. ³⁸ Mbyi ghèn nko bòŋ kwʉʼʉ vəwenə ə ntsi tsu. Vəwenə sə jèʼè chò fa nse zɨm, kuʼu phènsə, tsì a təfyə̀ be tsi a bʉʼ a nse.

³⁹ No tèbe ando Nyìngòŋ nsaŋlə̀ a viʼi a venə no vətsèm byìʼì ando vəwenə əbyɨmə a wen, vəwenə sə pfʉ ko ndiʼ la və kiʼi kəfo kì a Nyìngòŋ ə nghʉ̀ a vəwenə. ⁴⁰ Kə ndiʼ alə̀ byìʼì ando Nyìngòŋ ə ndiʼ mu ghə̀ baʼtə̀ li kənyʉ̀ a vəghəŋ, kə bòŋ chò kənyʉ̀ kì a kə ndiʼ a məkàyn mə mumə̀ nə̀ ji yi a vəwenə ə̀ nkuʼsə Nyìngòŋ fa tsù. Ghə̀ ndiʼ mu ghə̀ baʼtə̀ li la ghə̀ lu tsèntə lyɨ vəghəŋ nə̀ vəwenə to kətsi kə mùʼ ə nè vəghəŋ ndiʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə a wen a shɨ.

Nyìngòŋ diʼ Tìʼ vəghəŋ

¹ Ando vəghəŋ sə diʼ mù və yen li ənòyn ə nchwò nsòʼ kumə əbyɨmə mu və kaʼ li mbum vəghəŋ to kədə̀ŋ lə, vəghəŋ maʼa li no tèbe kəbyèʼè kə kò ki a kə taʼsə vəghəŋ be maʼa no mbyɨ ə kò yi a ghə̀ kwiʼi vəghəŋ ə wensə nyɨŋə kənyɨŋ ki a Nyìngòŋ ə ghʉ̀ la vəghəŋ nyɨŋə. ² Vəghəŋ tom a shɨ ə vəghəŋ to wen Yesò. A diʼi wen a ghə̀ bʉ̀ʼ ji əbyɨmə ə vəghəŋ, a be diʼ to wen a ghə̀ tisə əbyɨmə na yi dyʉ̀ zàʼa a kəmwètə. Ghə̀ mbyɨmə li ə pfʉ a kəntò kò kətʉ kə wen ndiʼi byìʼì nki pfʉ na ghèn byìʼì ando ghə̀ nkɨ li la à na diʼ fa yi bàm, a ghə̀ nsaŋlə̀. Ghə̀ diʼ luwen, nyʉ̀ʼ a kwoŋ ə toghə a benə kəkɨ kə təfòyn yi a Nyìngòŋ ə nyʉ̀ʼ tsu.

³ Ghə̀ŋ nkwoʼtə ji yì a Yesò nyenə ngəʼ fa tsù avù ə viʼi nyʉ̀ ə byɨvə ali ə sə wensə to wensə. Ghə̀ŋ nkwoʼtə ndiʼ kə kənyʉ̀ kə be a gubtə̀ ghə̀ŋ la ghə̀ŋ bwaʼ. ⁴ Kə diʼ nəmwèʼè la ghə̀ŋ soynə mbyɨ fa ghə̀ŋ a ntsìnə̀sə ali wìʼ ə ko tɨmə ə pfʉ fa ghə̀ŋ a ntìntìn byìʼì ngəʼ na ghèn. ⁵ Kə ghə̀ŋ lyesə gaʼa yì a Nyìngòŋ ə ngàʼa ə lɨ̀msə̀ ghə̀ŋ. Ghə̀ toŋtə ghə̀ŋ la vunə wen ə gàʼ la:

“Wàyn ghom, Bobo sə ku ngəʼ a wù, tisə wù tisə, wù ntuʼtə̀ zhʉ̀tə.

Ghə̀ zhʉsə nghòmə wù to nə̀ Tiʼi wù, kə wù bwaʼ.

⁶ Wu kɨ la Bobo nə̀ kòŋ wìʼ, ghə̀ sə tisə wen,

lyɨ̀ no ndò a wen a nə̀ wàyn, ghə̀ sə ziʼi wen nə̀ ngwàyn.”

⁷ Ghə̀ŋ ə̀ wensə to wensə a ngəʼ yì a ghə̀ŋ nyenə byìʼì ando ghə̀ gyàmtə̀ ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ziʼi ə nyʉ̀. Ghə̀ŋ kɨli la Nyìngòŋ ə diʼ Bobo a ghə̀ŋ, no tèbe Tiʼi wàyn kò ə diʼ ə ziʼi wàyn nə̀ ngwàyn. ⁸ Ghə̀ŋ sətsen ə faŋ ke yenə ngəʼ a ji na ghèn a vunə Nyìngòŋ no və tsèm sə diʼ mù və yen li fa tsù, a kə ne diʼi la ghə̀ŋ ko diʼ nkàyntə̀sə vunə a wen. ⁹ Nò tèbe fa mpfen, no tèbe vətiʼi və vəghəŋ vyi a vəghəŋ kwi nse ashə nə̀ ghòmə vəghəŋ ali vəghəŋ zhʉ to zhʉ fa vəwenə. Kə le diʼi la vəghəŋ diʼ ə nzhʉ Tiʼi vəghəŋ akàŋ chò no fa li. Vəghəŋ sətsen ə nè ali, a vəghəŋ lù kiʼi ntsìnə̀ yì a ghə̀ ko lu mè. ¹⁰ Və tiʼi və vəghəŋ a nse nə̀ ghòmə vəghəŋ to fəshinə fə zhʉ̀ alə, to fa ji yi a ətof ə vəwenə kwoʼtə, ali a Tiʼi vəghəŋ akàŋ, ghə̀ ghòmə vəghəŋ a ji ə gyamtə vəghəŋ gyamtə ndiʼ vəghəŋ ə nlaynə a nə̀ wen. ¹¹ A zhʉ və tisə wìʼ nə̀ ngwàyn, ghə̀ sə zhʉ kəzaf, ko ghə̀ lə saŋlə, və tisə sə mwetə, ghə̀ ziʼi kənyʉ̀, kə nè la ghə̀ tsi ntsìnə̀ kənyʉ̀ kətɨməkə, be kiʼ ətyɨm ə zhʉ̀tə ghə̀.

Vəghəŋ ə nzhʉtə fa Nyìngòŋ

¹² Ando ghə̀ŋ ə kɨli lə, kə bòŋ la ghə̀ŋ bwensə tosə tətyɨm ə nki dyʉ̀sə to nə̀ mbì. Kə wìʼ na zhwesə akwoŋ. ¹³ Ghə̀ŋ njèʼè to a ji ə naynə ndiʼ viʼi vyi a ghə̀ŋ a ntìntìn a və laʼ laʼ na mwetə kwaʼkə ə fəŋkə, kwaʼkə ali ndiʼ vəwenə ə boŋsə ə tò to a vəwenə a byɨmə. ¹⁴ Ghə̀ŋ mwomsə no nə̀ kədyòʼ kə ə ntsi nə̀ mbwaʼmə to vye viʼi vətsèm be mwomsə no nə̀ kədyòʼ kə ntsi ntsìnə̀ əlaynə a shɨ Nyìngòŋ byìʼì ando wìʼ sətsen ə faŋ ke nlaynə a wen a ntsìnə̀, ko ghə̀ lu ə yen Nyìngòŋ. ¹⁵ Ghə̀ŋ tuʼmə, kə wìʼ na faŋ ke yen ətyɨm ə jùŋə ghə̀ yi a Nyìngòŋ ə diʼi a wen. Ghə̀ŋ be tuʼmə, kə wìʼ ə demə fʉ̀ a ghə̀ŋ a ntìntìn, kiʼ ətyɨm ə byɨghə ə byɨbsə təkwòʼtə̀ tə viʼi. ¹⁶ Ghə̀ŋ ntuʼmə, kə wìʼ na fʉ̀ fa ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ to tò kənyʉ̀ kə ki kò kənyʉ̀ kə lʉ̀mə, ko ghə̀ ghʉ̀ tebè kətʉ a nyʉ̀ Nyìngòŋ, boŋsə ghʉ kətʉ a əfo nse to nə̀ Esò a ghə̀ baʼlə li əto ə wen a lèmə̀ wen ə tyetə a kəfo kə zhɨkə, a kə nkwʉʼ to ə zhɨ̀ ghaynə mùʼ. ¹⁷ A ghə̀ŋ kɨli la à ndiʼ fa yi abàm ando ghə̀ ku to ə wen na yì a lèmə̀ wen ə tyetə, ghə̀ bwensə sə kəŋ no nə̀ məshɨ a wen a shɨ la tiʼi wen bwàʼsə wen ali ghə̀ tyen byìʼì ando ji nko be diʼ la ghə̀ bwensə tensə kənyʉ̀ ki a ghə̀ nsə diʼ mu ghə̀ nè li.

¹⁸ Ghə̀ŋ diʼ alə̀ ko andiʼ la ghə̀ŋ fʉ̀ tɨmə ashɨ Nyìngòŋ ando vunə Islel ə ntɨmə. Vəwenə ə̀ fʉ̀ li tɨmə ə sə ki dyʉ̀sə, yen phèn Sinày, ghə̀ diʼ mù və zizi və kum, zhiʼi ə bole kuʼu ayi kətʉ̀. Vəwenə nyen li shi, və fenə to la lèm, təfwof tə totə ə be chò, ¹⁹ ə zhʉ̀ ando və toŋ ə soŋ ə be zhʉ̀ ghɨ Nyìngòŋ ando ghə̀ ngaʼa. Ənyʉ̀ na venə nfʉ̀ alə, vəwenə sə fwàynə̀, sensə la kə Nyìngòŋ be a gàʼ kənyʉ̀ a vəwenə. ²⁰ Vəwenə nfaynə byìʼì ando gɨ̀ ayi ngàʼa kənyʉ̀, kə to ghoʼo vəwenə ə nè. Ghə̀ ngàʼa la, “kə wìʼ be na kum phèn ghèn. Sətsèn a kum no tèbe nyam, ghə̀ŋ tèmlə zhwi nə̀ nguʼsə.” ²¹ Kənyʉ̀ ki a vəwenə nyenə ə mfàynsə̀ no nànto, no tebe Mosìs gàʼ la, “Ma tsɨŋtə̀ fwàynə̀.”

²² Ghə̀ŋ kɨ li la ghə̀ŋ boŋsə li ə nvi ntɨmə a ben phèn ə Zayòn, a ntə̀ʼ Nyìngòŋ yi a ghə̀ tsi. Ntə̀ʼ na ghèn ndiʼ ntə̀ʼ Jelusalèm yì a ghə̀ diʼ akàŋ, ətsɨŋsə Nyìngòŋ sə diʼ tsu, və taŋ le. ²³ Ghə̀ŋ boŋ li vi akəshikə kəzhɨ ə tsèntə vye vəlemə və tovə vətsenvə ashɨ Nyìngòŋ. A diʼi ntsentə viʼi və byɨməvə a Nyìngòŋ ə nyoʼ li təzhiʼ tə vəwenə a ŋwàʼlə̀ akàŋ. Ghə̀ŋ vi li ashɨ Nyìngòŋ yi a ghə̀ soʼo viʼi vətsèm. Ghə̀ŋ vi li ashɨ ə viʼi və juŋəvə vi a Nyìngòŋ ə nè li la vəwenə nlaynə kwʉ̀ʼ. ²⁴ Ghə̀ŋ vi li a Yesò. A diʼi wen a ghə̀ lyɨ̀ vi nə̀ viʼi a Nyìngòŋ, ə bàyntə məkàyn mə mfimə̀ wenə vəwenə. Ghə̀ŋ kwen li a mənlyuŋ ə̀ Yesò yi a ghə̀ mesə laynsə ghə̀ŋ tsu. Mənlyuŋ na mèyn ndiʼi kənyʉ̀, kə kuʼmə chò ki a mənlyuŋ mə Abèl diʼ.

²⁵ Ghə̀ŋ tuʼmə li kə wìʼ fa ghə̀ŋ a tyen la ghə̀ ko diʼ nzhʉ fa Yesò. Vunə Islel ə tyen li ə zhʉ fa wìʼ yi a ghə̀ nshə̀ʼtə̀ əsoʼ ə Nyìngòŋ a vəwenə a nse ə kwen a ngəʼ. Kə lə diʼi la vəghəŋ sətsen tyen ə zhʉtə gɨ Yesò mu ghə̀ lu fa kàŋ, ko vəghəŋ lu faŋ ke kwen a ngəʼ. ²⁶ Ghə̀ ngaʼa a tʉʼ a yi, gɨ̀ wen ə nə̀ʼə̀ mbyi, ghə̀ sə ə diʼ luwen mu ghə̀ kwitə li la ghə̀ be na nə̀ʼə̀ kaŋ nə̀ nse. ²⁷ Ə gàʼ la ghə̀ be na nə̀ʼə̀ kuʼsə no tèbe nə ghò a ghə̀ shɨtə və fəŋ kə kù ji a əfo vi a və zizi ko və lu nə̀ʼkə̀.

²⁸ Vəghəŋ nku li kəzòŋ a Nyìngòŋ ando ghə̀ kù li lòʼ a vəghəŋ a ghə̀ ko zizi lu nə̀ʼkə̀. Vəghəŋ ə̀ nkuʼsə Nyìngòŋ a ji yi a ghə̀ kəŋ fa tsù, gumlə Nyìngòŋ no nànto. ²⁹ Kə diʼ to no nəmwèʼè la Nyìngòŋ ə vəghəŋ diʼ to nə̀ zhiʼ a ghə̀ nyʉ̀ʼ ə byɨbsə.

Ntsìnə̀ yì a Nyìngòŋ ə kòŋ

¹ Ghə̀ŋ nkòŋmə̀ tə wen ə təŋtə to kòŋmə a nə̀ vəlemə. ² Kə ghə̀ŋ ne lyesə ə nshɨtə shisə viʼi ghayn a ghə̀ŋ a loʼ byìʼì ando viʼi vətsevə nshɨtə li ə shisə viʼi ali, ko vəwenə kɨ la vəwenə shisə a diʼ ətsɨŋsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ³ Ghə̀ŋ nkwoʼtə viʼi vyi a və diʼi a ngə̀ŋ nfɨŋ, sə vye vəwenə diʼ amuʼ tsu. Ghə̀ŋ be nkwoʼtə viʼi vyi a və yenə ngəʼ, to sə vye vəwenə yenə ngəʼ a yi amuʼ.

⁴ Ghə̀ŋ ə̀ nshɨtə ghaʼa kənyʉ̀ ki a Nyìngòŋ ə gàʼa kumə làm. Kə wìʼ ə lu əwʉ̀sə lɨmə wen kò wùwì wen ə dyʉ̀ ntsì wenə wù kədyàŋ. Ghə̀ŋ kɨli la Nyìngòŋ ə lu soʼ no ndò yi a ghə̀ tsi a ji na ghèn ə soʼo no tèbe ndò ə tsen yi a ghə̀ tsi ntsìnə̀ kənfwàʼlə̀ wenə və ki ko lʉmə.

⁵ Kə ghə̀ŋ ne mbaŋbaŋ a bàm ə ko. Ghə̀ŋ nboŋsə saŋlə to saŋlə no tèbè nə̀ ghoʼ yi a ghə̀ŋ kiʼi byìʼì ando Nyìngòŋ ə gàʼa li la, “Mà ko lu moʼtə ghə̀ŋ no faphen.” ⁶ Alə̀ kənyʉ̀ a vəghəŋ zizi vəghəŋ gàʼ ko vəghəŋ lu fwàynə̀ la:

“Bobo diʼi ngyàmtə̀ ghom,

mà zizi ko ma fàyn kənyʉ̀.

Wùmə̀nsòŋ zizi ko ghə̀ lu nè kənyʉ̀ kətsen kə a mò.”

⁷ Ghə̀ŋ ə̀ nkwoʼtə tʉtʉ ə vəŋə, a və wenə tə nshə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ a ghə̀ŋ fa ambì. Ghə̀ŋ ə̀ nkwoʼtə ntsìnə̀ vəwenə nə̀ ji shisə a vəwenə mpfʉ̀ kə fa tsu. Ghə̀ŋ shəmə ntsìnə̀ əbyɨmə vəwenə a ghèn. ⁸ Yesò Klistò diʼ layn, to ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ nə̀ ndiʼ fa ambì, diʼ lu ndiʼ to ali zaʼa fa no fa ze. ⁹ Kə ghə̀ŋ a moʼtə və lobtə ghə̀ŋ no tèbe nə nki əziʼi ə kò. Kə bòŋ la a ne ətyɨm ə jùŋə Nyìngòŋ ə nè tətyɨm ə təŋtə tə totə, kə a ndiʼ byìʼì təsoʼ tyitə a ghə̀ŋ ghʉ̀ kumə nyʉ̀ ə fozhɨvə. Təsoʼ na tentə ko gyàmtə̀ tebè viʼi vi və ghʉ̀ təwen tə no fa mphen.

¹⁰ Vəghəŋ nə̀ kiʼi kəbaŋ kəku, vəpfèm vyi a shyèʼ a fəngə̀ŋ fə Nyìngòŋ, ghʉ̀ təsoʼ tə viʼi Jus, nko nkiʼi kədyòʼ ə zhɨ̀ fozhɨvə vyi a və nku tsu. ¹¹ Ghə̀ŋ kɨli pfèm ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ŋaŋtə nlyɨ mənlyuŋ mə nyamsə kwenə nə̀ məwenə akəshi yi a kə Laynə kwʉ̀ʼ ə ku la Nyìngòŋ ə lyèsə ku mbyɨsə viʼi, və lyɨ̀ nyam ayi ə fʉ̀ ntə̀ʼ yi a ghə̀ tsi tsu ə mibu nyʉʼ. ¹² Kə le diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando və nlyɨ̀ ə fʉ̀ nə̀ wen fa ntə̀ʼ, ghə̀ yenə ngəʼ ə pfʉ ə shʉ̀ mbyɨsə viʼi nə̀ mənlyuŋ mə wen. ¹³ Kə le diʼi la vəghəŋ diʼ fʉ̀ fa ntə̀ʼ ando ghə̀ fʉ, ə be kiʼi ndə̀ŋndəŋ kətʉ kədiʼikə ando ghə̀ nki. ¹⁴ Vəghəŋ nkɨ la ntə̀ʼ ə tsen ko diʼ a mbyi ashə a vəghəŋ lu tsì fàŋ tsu. Vəghəŋ bo ki dyʉ̀sə nə̀ ntə̀ʼ yi a diʼ ghə̀ vəghəŋ a vəghəŋ ə bo lu kwen tsu ghə̀ bo diʼ ə na vì vi. ¹⁵ Vəghəŋ nku li kəku, kə kə kuʼsə a Nyìngòŋ to məzhʉ̀ ə tsèm chò fa Yesò, gàʼà fa vəghəŋ a chʉ la Nyìngòŋ diʼ Nyìngòŋ vəghəŋ. ¹⁶ Kə wìʼ na faŋ ke nè njùŋ a lèmə̀ wen, gətə kəfo kì a ghə̀ kiʼi ə ku wù ə tsen. Ənyʉ̀ a venə diʼ a Nyìngòŋ to nə̀ kəku, kə nè la ghə̀ nsaŋlə.

¹⁷ Ghə̀ŋ nzhʉ to fa viʼi vyi a və tisə ghə̀ŋ, kə ghə̀ŋ nə̀ to kətʉ a vəwenə. Vəwenə tuʼmə nə̀ ghə̀ŋ, diʼ lù taŋ əchʉ̀ vəwenə a Nyìngòŋ kumə shwèʼè a ghenə. Ghə̀ŋ sətsen ə̀ nzhʉ to fa vəwenə, kə a gyàmtə̀ vəwenə nè shwèʼè nə̀ saŋlə, kə be a boŋ ə gyàmtə̀ ghə̀ŋ.

¹⁸ Ghə̀ŋ ne jɨ̀mə̀ to jɨ̀mə̀ a yès. Yès ə kɨ la tətyɨm tyestə ə laynə, yès kəŋ ə ne to kənyʉ̀ kəjuŋkə to mənzhʉ̀ ntsèm. ¹⁹ Ma sensə to no sensə la ghə̀ŋ njɨ̀mə̀ a mò ndiʼ Nyìngòŋ ə nè a mà bwènsə̀ zàŋsə vi yèn ghə̀ŋ.

Əjɨ̀mə̀ kə mwetə

²⁰ Ma jɨ̀mə̀ la Nyìngòŋ ghə̀ŋ a ghə̀ kù mbwaʼmə a viʼi, ku no tèbè gho ə jùŋ a ghə̀ŋ ndiʼ ghə̀ŋ kɨ ə nè no tèbe ghò na yi a ghə̀ kəŋ. A diʼi wen a ghə̀ ə̀ nlùsə Bobo vəghəŋ Yesò fa pfʉ, Yesò ghèn diʼ ntsɨŋ byisə ə ghoʼo luwen byìʼì məkàyn mì a mə fàŋ li to ghaynə əmùʼ. Ghə̀ nchiʼ məkàyn na mèyn nə̀ mənlyuŋ mə wen. Ma jɨ̀mə̀ la Nyìngòŋ ə nè kənyʉ̀ ki a kə kwʉ̀ʼ a wen a ghə̀ŋ wèn chò fa a Yesò Klistò. Əkuʼsə ndyʉ̀ a wen to məzhʉ̀ ntsèm. Amèyn.

Ə mwetə

²² Vəlemə ə vwomə ma sensə la ghə̀ŋ shɨtə ghaʼ nyʉ̀ venə a mà gàʼa lə̀. Ma ko nyoʼ nyʉ̀ ə ghoʼo və. ²³ Ghə̀ŋ nkɨ la və shisə li lèmə̀ vəghəŋ Timotì fa nfɨŋ. Ghə̀ sətsen zàŋsə vì, yo wen a vi yen ghə̀ŋ a əmuʼ.

²⁴ Ghə̀ŋ toŋtə tʉtʉ vəŋə nə̀ viʼi Nyìngòŋ no vətsèm. Viʼi və byɨməvə vyi a və tsi alòʼ ə Italì ətɨmə ətoŋtə a ghə̀ŋ.

²⁵ Nyìngòŋ ndiʼi ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a ghə̀ŋ no vətsèm.