2 Tèsàlonikà

Kənkùmtə̀ kə ŋwàʼlə̀ Bol a viʼi

Tèsàlonikà

Tʉ nyʉ̀ a və diʼ a ŋwàʼlə̀ a ghèn

Kəfɨŋmə kə bo ndiʼ to diʼi a ntsentə viʼi Nyìngòŋ a Tèsàlonikà kumə kətsi ki a Yesò lu bwenə vi la kə kwʉʼʉ li. Bol be nyoʼ kənkùmtə̀ kə ŋwàʼlə̀ a vəwenə kumə to kənyʉ̀ na kènkə ə gàʼ la kətsi ki a Bobo lu vì ko təmə kwʉʼʉ. Bol gàʼa la Yesò lu sə vi mu “wù ətyɨm ə byɨghə” (2.3) tsen ə nè li viʼi nè nyʉ̀ ə byɨvə no nànto. Wù byɨ na ghèn lu ndiʼ mu ghə̀ fʉ̀ ne viʼi mbàynə̀ Yesò. A ndiʼ ali viʼi shisə əziʼi dzɨŋ gàʼ la, kətsi Yesò lu bwenə vì kə sə diʼ mù kə kʉʼʉ li.

Bol mù nyoʼ ə gàʼ la viʼi nbvɨtə, ti to a vəwenə əbyɨmə no tèbe ando vəwenə nyenə ngəʼ, la vəwenə nshyèʼ ndiʼ kiʼ kəfo ə zhɨ̀, to ndə̀ŋndəŋ ando no wen Bol shyèʼ wenə viʼi vətsenvə. Ghə̀ mbe gaʼa la vəwenə ə nwensə̀ be nè jùŋ.

Jì a və gəsə ŋwàʼlə̀ ghèn fa tsu

Ətoŋtə (1.1-2)

Bol kuʼsə Nyìngòŋ, ə gàʼa nyʉ̀ jùŋvə kumə viʼi Tèsàlonikà (1.3-12)

Kənyʉ̀ kumə əzhʉ̀ yi a Yesò lu bwenə vì (2.1-17)

Ji a viʼi və byɨməvə diʼ ntsi (3.1-15)

Ə mwetə (3.16-18)

¹ A nyòʼò mò Bol yo Silàs nə̀ Timotì nyoʼtə ŋwàʼlə̀ ghèn a ghə̀ŋ nòynə ə viʼi və byɨməvə vi a və diʼi a ntə̀ʼ Tèsàlonikà. Ghə̀ŋ diʼ viʼi Tìʼ vəghəŋ ə Nyìngòŋ, be diʼ viʼi Bobo Yesò Klistò. ² Nyìngòŋ ə, ə Ti wenə Bobo Yesò Klistò ə ndiʼi ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a ghə̀ŋ, be kù mbwaʼmə a ghə̀ŋ.

Nyìngòŋ ə lu soʼ viʼi a ji tɨmə

³ Vəlemə, yès nə̀ ku kəzòŋ a Nyìngòŋ to məzhʉ̀ ə tsèm byìʼì ghə̀ŋ. A diʼ to no kənyʉ̀ kə jùŋ kə a yès ə nè alə byìʼì ando əbyɨmə ə ghəŋə a Yesò ə kwi dyʉ̀ to ambì, ə kòŋ ə ghəŋə be kwi dyʉ̀ to ambì. ⁴ A le kənyʉ̀ ki a yès ə zhʉsə ngaʼa a nòynə viʼi və byɨməvə vətsenvə, yès sə naynə kumə ghə̀ŋ. Yès nə̀ nè alə̀ byìʼì ando ghə̀ŋ timə li to a ghə̀ŋ a byɨmə no tèbe ando viʼi ə tsuʼ kəghʉ ə kəŋkə̀, ghə̀ŋ be yenə ngəʼ sə tsensə ali wensə to wensə. ⁵ Əwensə ə ghəŋə ə diʼi to ndayn la Nyìngòŋ ə nə̀ soʼo viʼi to ji tɨmə, diʼ ə nè la ghə̀ŋ ə kwʉ̀ʼ li ə ndiʼ akəshi kə əfòynə ə Nyìngòŋ yi a ghə̀ŋ nyenə ngəʼ byìʼì kəwenkə. ⁶ Nyìngòŋ ə lu ku ngəʼ a viʼi vyi a və tə ə ku ngəʼ a ghə̀ŋ byìʼì ando ghə̀ nè to kənyʉ̀ ki a kə diʼ kənyʉ̀ kətɨməkə. ⁷ Ghə̀ lu nè, ghə̀ŋ viʼi a ghə̀ŋ nyenə ngəʼ luwen ghə̀ŋ kiʼi nzhʉtə, yes boŋ kiʼi. Ghə̀ ə lu nè kənyʉ̀ na kènkə azhʉ̀ a Bobo Yesò bwensə shiʼi vi fa akàŋ ə diʼi wenə wen wenə ə ntsɨŋsə wen a sə kiʼi kədyòʼ. ⁸ A lu ndiʼ ando ghə̀ shiʼi vi wenə ə ntsɨŋsə wen na shisə, kəlwàŋ kə əzhiʼ kə ə bolə, ghə̀ bwensə lòʼ viʼi vyi a və tə mò Nyìngòŋ ə be tensə la və ko zhʉ̀ tebè kənyʉ̀ ki a ntɨm ə jùŋ kumə Bobo vəghəŋ Yesò ə gàʼa. ⁹ Nyìngòŋ ə lu byɨbsə vəwenə ə nè vəwenə kiʼi ngəʼ yì a ghə̀ ko lu mè, ə faŋke ndiʼ tebè akəshi yi a Bobo nə̀ diʼ tsu, ko ghə̀ŋ lu yenə kədyòʼ kə kaynə kə ə wen. ¹⁰ A lu ndiʼ ando ghə̀ vi a kətsi na yi, viʼi Nyìngòŋ və tsèm ndiʼ nə̀ əkaynə, ku əkuʼsə a wen. No ghə̀ŋ lu bè boŋ diʼ a ntìntìn ə viʼi na venə byìʼì ando ghə̀ŋ byɨmə li nyʉ̀ vyi a yès tə ə shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ. ¹¹ A le kənyʉ̀ ki a yès nə̀ jɨ̀mə̀ a ghə̀ŋ to məzhʉ̀ ə tsèm la Nyìngòŋ ə vəghəŋ nè la ghə̀ŋ ə tsi ntsìnə̀ yì a ghə̀ kwʉ̀ʼ a diʼ yi a ghə̀ dzàŋ ghə̀ŋ la ghə̀ŋ vi ə ntsi. Yès nə̀ jɨ̀mə̀ la ghə̀ ku kədyòʼ ghə̀ŋ ə nè nyʉ̀ ə jùŋ və vi a ghə̀ŋ kòŋ ə nə̀ nè ə be nè mwetə shwèʼ ə ghəŋə to nə̀ viʼi və byɨməvə. ¹² Ghə̀ŋ sətsen ə nè alə, ghə̀ŋ ne ku zhiʼ ə ghoʼoghə a Bobo vəghəŋ Yesò, ghə̀ nè, ghə̀ŋ ə boŋ kiʼi əkuʼsə. Ənyʉ̀ na venə ə kwʉ̀ʼ byìʼì ando Nyìngòŋ ə vəghəŋ wenə Bobo Yesò Klistò ə kiʼi ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a ghə̀ŋ.

Wù ətyɨm ə byɨ ghə̀

¹ Yès ə kəŋ ə gàʼ a ghə̀ŋ kumə to əvi ə Bobo vəghəŋ Yesò Klistò, be kumə ando vəghəŋ və vəwenə lu ə tsèntə diʼ amuʼ. Yès ə sensə ghə̀ŋ a vəlemə la, ² kə ghə̀ŋ ne moʼtə viʼi vyi a və diʼi la kətsi kì a Bobo lù vi sə diʼ mù kə vi li, ə fwàynsə ghə̀ŋ ə be boŋsə biʼ kətʉ̀ ə kəŋkə̀. Kənyʉ̀ na kènkə zizi kə ə ndiʼ mu à gàʼ wìʼ, diʼ la ghə̀ shə̀ʼtə̀ ntɨm mu ghə̀ lù fa Nyìngòŋ, zhʉ tseghə kə diʼ mu a tə fʉ̀ ziʼi ə tsen ghə̀, zhʉ tseghə kə nə̀ diʼ mù wìʼ shə̀ʼtə̀ ə gàʼ la kə fʉ a ŋwàʼlə̀ mu a nyoʼ yès ə tɨm a ghə̀ŋ. ³ Kə ghə̀ŋ moʼtə la wìʼ ə lobtə ghə̀ŋ no fa mphen byìʼì ando kətsi na kì ko lu vi ə zaʼa ando viʼi və ghoʼo və lù ə soynə Nyìngòŋ, wù ətyɨm ə byɨghə fʉ tɨmə. Və lu myetə wù ətyɨm ə byɨghə na ghèn akəshi kə əzhiʼ. ⁴ Wù byɨ na ghèn lu fʉ ə soyn Vənyìngòŋ və tsenəvə no tèbè nə̀ gho ə tsen yi a viʼi ə gumlə, ə diʼ la ghə̀ to chò Vənyìngòŋ na vi. Ghə̀ lu dyʉ̀ kwen nyʉ̀ʼmə a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ghoʼo ə gàʼa la à diʼ to no wen diʼ Nyìngòŋ.

⁵ Ma kɨli la ghə̀ŋ bo kwoʼtə ando ma ngàʼa nyʉ̀ na venə a ghə̀ŋ ando vəghəŋ ə bo diʼ amuʼ ⁶ Nò ghə̀ŋ ə kɨ kənyʉ̀ ki a kə taʼsə la kə wù nyʉ̀ ə byɨvə ghèn fʉ tɨmə luwen. Ghə̀ na fʉ̀ tɨmə to azhʉ̀ yi a Nyìngòŋ ə kəŋ. ⁷ A diʼ luwen lə ghə̀ nyoʼtə shyèʼè ə nè la viʼi ə ntensə Nyìngòŋ. Kənyʉ̀ ki a ma gaʼa ə ko na fʉ mwetə tebè a ndayn, a bwen to la Nyìngòŋ ə lyisə li wìʼ yi a ghə̀ ti a ji luwen taʼsə la kə nyʉ̀ na venə fʉ̀. ⁸ Və lyisə wìʼ na ghèn fa ji, wù ətyɨm ə byɨghə na ghèn fʉ. Bobo Yesò lu vi no tèbe achʉʼ ə ko ə zhwi wen nə̀ kəzhwì mu kə fʉ fa wen a chʉ̀, benə əbayn ə ghoʼoghə ə wen. ⁹ Wù nyʉ̀ ə byɨvə na ghèn lu vi nə̀ kədyoʼkə, mu a ku Satan ə kumə nè nyʉ̀ ə kaynə və ə tsenəvə, diʼi nchwisə ndzɨŋ sə tsensə a viʼi. ¹⁰ Ghə̀ lu ə kiʼ ətyɨm ə byɨghə, dzɨŋsə viʼi vyi a və diʼ ə pfʉkə, to a jisə a jisə. Vəwenə lu pfʉkə byìʼì ando vəwenə ko tə kòŋ ə zhʉ̀ ntɨm yì a ghə̀ diʼi nəmwèʼè kùmə̀ Bobo vəghəŋ ndiʼ Nyìngòŋ ə bwoŋsə vəwenə. ¹¹ A le kənyʉ̀ ki a kə lu nè la Nyìngòŋ ə jisə vəwenə ə nè la vəwenə ə byɨmə nyʉ̀ ə dzɨŋ, ¹² a ghə̀ soʼ ə byɨbsə vəwenə vi a və tyenə ə byɨmə ntɨm ə jùŋ yì a ghə̀ diʼi nəmwèʼè no və tsèm ə sə kòŋ to nyʉ̀ ə byɨvə.

Nyìngòŋ ə tsuʼ ghə̀ŋ ə bwoŋsə

¹³ Yès diʼ ku kəzòŋ a Nyìngòŋ to məzhʉ̀ ə tsèm byìʼì ghə̀ŋ ə vəlemə. Bobo kòŋ li ghə̀ŋ, ghə̀ŋ sə diʼ a nòyn ə̀ viʼi vyi a ghə̀ ə̀ ntsuʼ no fa kəzìtə̀ ə bwoŋsə chò fa əshyèʼ yi a kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə nè ə ghʉ̀ ghə̀ŋ ə laynə ə be chò fa əbyɨmə yi a ghə̀ŋ kiʼi kùmə̀ nyʉ̀ vyi a və diʼi nəmwèʼè. ¹⁴ Nyìngòŋ ə ndzàŋ li ghə̀ŋ chò fa a ntɨm ə jùŋ yi a yès ə shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ ndi ghə̀ŋ vi ə boŋ kiʼ əghoʼ yì a Bobo vəghəŋ Yesò Klistò ə kiʼ. ¹⁵ Yès sə gaʼa a ghə̀ŋ a vəlemə la, ghə̀ŋ ghaʼ əbyɨmə ə ghəŋə, kə ghə̀ŋ a byɨmə la wìʼ ə nè, ghə̀ŋ moʼtə ziʼi nəmwèʼè yì a yès ə nziʼi a ghə̀ŋ lì ə be nyòʼ a ghə̀ŋ a ŋwàʼlə̀ lì.

¹⁶ Bobo vəghəŋ Yesò Klistò no fa wen a ngeŋ wenə Tiʼi vəghəŋ ə Nyìngòŋ yi a ghə̀ kòŋ vəghəŋ ə nè li la vəghəŋ ə̀ kiʼ ətyɨm ə zhʉ̀təghə to məzhʉ̀ ə tsèm be kɨ nəmwèʼè la və lu kiʼi əfo vyi a ghə̀ ghʉ̀ byìʼì ətyɨm ə jùŋ ghə̀ ə wen. ¹⁷ Ghə̀ a nè ghə̀ŋ kiʼi ətyɨm ə zhʉ̀təghə nə̀ kədyoʼkə ə nè nyʉ̀ ə jùŋə və be gaʼa to nyʉ̀ ə jùŋə to məzhʉ̀ ə tsèm.

¹ Ə mwetə a vəlemə vyesə, yès ə gàʼa la ghə̀ŋ ə njɨ̀mə̀ a yès ndi yès nè la ntɨm ə jùŋ ə Bobo kwi dyʉ̀ to shì ə tsèm ndi viʼi byɨmə ə nku əkuʼsə a Nyìngòŋ ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ŋ tə byɨmə ə sə ku. ² Ghə̀ŋ jɨm tamə la Nyìngòŋ ə shisə yes fa avu ə viʼi vyi a və kiʼi tətyɨm tə byɨtə nə̀ viʼi a və nè nyʉ̀ ə byɨvə. Viʼi vətsenvə ko byɨmə ntɨm ə jùŋ ghèn. ³ Alì Nyìngòŋ ə gàʼa tèbe la ghò, ghə̀ nè to ali. Ghə̀ na nè tətyɨm ə təŋtə ə to ə bwoŋsə ghə̀ŋ fa kəvu ə Deblə̀. ⁴ Bobo nè li yès sə kiʼi əchoʼsə a ghə̀ŋ la ghə̀ŋ tsi to ando yès ngàʼ la ghə̀ŋ ə ntsi be diʼ ə faŋ ə̀ ntsi dyʉ̀ to ali.

⁵ Yès ə jɨ̀mə̀ la Bobo nè ghə̀ŋ yen əkòŋ yì a Nyìngòŋ ə kòŋ ghə̀ŋ ə be nè la ghə̀ŋ ə wensə to wensə to nə̀ Klistò.

Viʼi və byɨməvə ə diʼ ə shyèʼ

⁶ Yès ə gàʼa a ghə̀ŋ a kədyòʼ ə Bobo vəghəŋ Yesò Klistò a vəlemə la, kə ghə̀ŋ nə̀ jèʼè nə̀ viʼi və byɨməvə vi a və bwaʼa, ko və nè tebè kənyʉ̀ ki a yès tə ziʼi ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ə nè. ⁷ No ghə̀ŋ fa ghə̀ŋ a təwen ə kɨ la ghə̀ŋ diʼ ə shyèʼè to ando yès ə shyèʼè. Yès ə ko tə ə bwaʼa achʉʼ a yès tə bo ndiʼ vəghəŋ. ⁸ Yès ə ko ə zhɨ̀ kəfo kə wìʼ faŋ kye lòʼ. Yès ə shyèʼè no nə̀ kədyoʼkə. Yès ə nshyèʼè nə̀nchwì shyèʼè nətʉʼ byìʼì ando yès ə ko ə kòŋ ə ku ngəʼ a ghə̀ŋ. ⁹ A ko diʼ la yesə nko kiʼi kədyòʼ ə gàʼ la ghə̀ŋ loʼ yes a əshyèʼ yi a yès ə nè ali faŋ sə shyèʼ to shyèʼ ndi ghə̀ŋ shəmə ə boŋ shyèʼ to nə̀ yes. ¹⁰ A ndiʼ tèbè ando vəghəŋ bo diʼ amuʼ, yès gàʼ a ghə̀ŋ la, “A tyen no ndo la ghə̀ ko shyèʼè, kə wìʼ fa ghə̀ŋ a ku kəfo la ghə̀ zhɨ̀.”

¹¹ Yès ə gàʼa alə̀ byìʼì ando yès ə zhʉ li la viʼi vətsenvə diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn mu vəwenə tensə li la vəwenə ə ko be shyèʼè tebe no kənyʉ̀ kə tsen kə ə gyàmtə̀ təwen tə vəwenə ə faŋ sə kwensə chò to nə̀ chʉ a nyʉ̀ ə viʼi. ¹² Yès ə gàʼa a viʼi na venə a kədyòʼ ə Bobo Yesò Klistò, gàʼa to no nə̀ kədyoʼkə la, vəwenə shɨtə tsi to ando viʼi diʼ ə tsi, shyèʼ ə kiʼi kəfo ə gyàmtə̀ təwen tə vəwenə tsu. ¹³ A ghə̀ŋ a vəlemə, kə ghə̀ŋ bwaʼ, ghə̀ŋ ə nè to nyʉ̀ ə jùŋə və. ¹⁴ Wìʼ ə sətsen ə tensə la ghə̀ ko nè tebè kənyʉ̀ ki a yès nyòʼ a ghə̀ŋ a ŋwàʼlə̀ ashə, ghə̀ŋ ghʉ̀ əshɨ a wenə wen. Ghə̀ŋ ghʉ̀ ali, kə ghə̀ŋ na be nè tèbè nyʉ̀ ghə̀ŋ vəwenə ndi kətʉ kə wen kəndiʼ. ¹⁵ Alì kə ghə̀ŋ na nè nyʉ̀ a wen alə̀ ando ghə̀ŋ nè a viʼi kəbàyn ghə̀ŋ, ghə̀ŋ ə boŋsə ku kətyiftə a wen to ando ghə̀ŋ kù a lèmə̀ ghə̀ŋ.

Bol ə gàʼ nyʉ̀ ə mwetə

¹⁶ Ma jɨ̀mə̀ luwen la Nyìngòŋ yi a ghə̀ kù mbwaʼmə nè ghə̀ŋ ə kiʼi mbwaʼmə to məzhʉ̀ ə tsèm, kò à fʉ no tèbe ghò. Bobo faŋ to a ghə̀ŋ vətsèm.

¹⁷ A nyòʼò to mò Bol nyoʼtə ətoŋtə akəshi ghèn luwen a ghə̀ŋ nə̀ kəvu ə komkə. A le nchwi yì a ma nyoʼo əzhiʼ ə ghomə no tebe a ŋwàʼlə̀ ə kò, ma ghʉ̀. ¹⁸ Bobo vəghəŋ Yesò Klistò diʼi ətyɨm ə jùŋə ə wen to a ghə̀ŋ və tsèm.