1 Timotì

Mbì ŋwàʼlə̀ Bol a

Timotì

Tʉ nyʉ̀ a və diʼ a ŋwàʼlə̀ ghèn

Mbì ŋwàʼlə̀ Bol a Timotì. Timotì ə nsə byɨmə, bu dìʼ tò mbvòʼò wìʼ. Lì wen ə ndìʼ wù ə Jus, tìʼ wen ə diʼ wù ə Glis. Timotì ə ngyàmtə̀ Bol a wen shyèʼ ə nshə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ.

Ŋwàʼlə̀ ghèn ə gaʼa pfàntə̀ byìʼì əziʼi kənwam a ntsentə viʼi Nyìngòŋ. A ə ndìʼ alì mu və fɨŋ li təkwòʼtə̀ tə viʼi Jus nə̀ ə tə viʼi kətɨm lì ə sə ziʼi ə viʼi tsu. Ŋwàʼlə̀ a ghèn ə be gaʼa kùmə̀ jì yi a və diʼ ə tisə ngə̀ŋ Nyìngòŋ fa tsu nə̀ jì yi a və diʼ ə nkuʼsə Nyìngòŋ fatsu. Ghə̀ be shə̀ʼtə̀ ntsìnə̀ yi a tʉtʉ nə̀ viʼi shyèʼ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə diʼ ə ntsi fa tsu. Ə mwètə̀, Bol ə tyɨftə li Timotì byìʼì jì yi a ghə̀ zi ə ghə̀ ndiʼ wù ə shyèʼ jùŋə Yesò Klistò fatsu nə̀ ənyʉ̀ vyi a ghə̀ diʼ ənè a ntìntìn nə̀ viʼi və byɨməvə.

Jì a və gəsə ŋwàʼlə̀ ghèn fa tsu

Ətoŋtə (1.1-2)

Ənyʉ̀ kùmə̀ ntsentə viʼi Nyìngòŋ nə̀ viʼi vì a və shyèʼ tsu (1.3–3.16)

Bol ə tyɨftə Timotì byìʼì jì yi a ghə̀ nə̀ shwèʼ fatsu (4.1–6.21)

Ətoŋtə

¹ A nyòʼò mò Bol, nyòʼo ŋwàʼlə̀ ghèn mu à tsuʼ Nyìngòŋ wenə Yesò Klistò ntsuʼ mo la mà ə ndìʼ wù ə ntɨm ə̀ Yesò Klistò. A dìʼ Nyìngòŋ yì a ghə̀ mbwòŋsə̀ vəghəŋ fa mbyɨsə wenə Yesò Klistò yì a vəghəŋ ə kə̀ʼtə̀ wen, kɨ nəmwèʼè la ghə̀ vì. ² Mà nyòʼo ŋwàʼlə̀ ghèn à wù a Timotì. Wù dìʼ to no ə nkàyntə̀ wàyn a mo byìʼì ando yowù ə kiʼ tò byɨmə ə mùʼ. Nyìngòŋ Tìʼ, wenə Yesò Klistò, ə Bobo vəghəŋ ə diʼi ətyɨm jùŋ ghə̀, nə̀ əkusə shinsə, bè nè wù ntsi nə̀ mbwaʼmə.

Bol ə̀ gàʼ la Timotì tuʼmə byìʼì ndìʼsə̀sə ə ndzɨ̀ŋsə

³ A ndiʼ ando ma lu sə dyʉ̀ a əloʼ ə Macedonia, mà gaʼa a wù la wù faŋ tò a ntə̀ʼ Efesùs. Mà ə kəŋ la wu faŋ tò tsu ə kàyn la viʼi vətsenvə vi ghʉsə əziʼi ə kənwam yi a vəwenə ə ziʼi tsu lì. ⁴ Gaʼa la kə viʼi a venə ə nchòsə̀ ə zhʉ vəwenə jèʼ mò mətitì mə zɨmə kùmə̀ vətiʼi vəwenə. Kənyʉ̀ a kenkə ə nè, viʼi pfènə̀ ətʉ ə vəwenə tò kədyàŋ, bè taʼsə la kə viʼi byɨmə ə ne ə shwèʼè yi a Nyìngòŋ ə kəŋ. Wìʼ zi ghə̀ ne tò shwèʼ a ghenə a zhʉ a ghə̀ kiʼ byɨmə a Nyìngòŋ. ⁵ Mà gaʼa kənyʉ̀ a kenkə à wù alə byìʼì ando ma kəŋ la viʼi və byɨməvə ə kiʼ əkòŋ yi a ghə̀ fʉ̀ fa tətyɨm tə laynə tə, kə və wenə a nkiʼ kwòʼtə̀ ə byɨghə, bè nkiʼ əbyɨmə yi a ghə̀ diʼi nəmwèʼè. ⁶ Viʼi vətsenvə ghʉsə li əziʼi a ghenə ə ghaŋtə̀ faŋ tò tə gaʼa tə kədyàŋ kədyàŋ. ⁷ Vəwenə ə kòŋ ə ndiʼ ndìʼsə̀sə tə soʼ ə Nyìngòŋ, alì ken la vəwenə kɨ no tə ənyʉ̀ vyi a vəwenə ə gàʼa, a li vəwenə kwoʼtə la vəwenə kɨ li kənyʉ̀ a vəwenə nè.

⁸ Vəghəŋ ə kɨ la Əsoʼ ə Nyìngòŋ ə boŋ a zhʉ a viʼi ə ghʉ a ji a ghə̀ diʼ ndiʼ. ⁹ Vəghəŋ diʼ kɨ la əsoʼ a ghənə nko vi a viʼi və jùŋvə, soʼ a ghenə nvì a viʼi vyi a və kwàʼa ə soʼ, nə̀ əvi a və to kətʉ, nə̀ viʼi vyi a və ko gumlə Nyìngòŋ, nə̀ vi a və nè ənyʉ̀, ə byɨvə, nə̀ vi a və ko jɨ̀mə̀ a Nyìngòŋ nə̀ vi a və telə Nyìngòŋ, nə̀ viʼi vyi a və zhwi vətiʼi vəwenə kò vəlì vəwenə nə̀ vi a və zhwi viʼi vətsenvə. ¹⁰ Və shɨtə à viʼi vyi a və tsi nə̀ ki, a ko diʼ ki vəwenə, nə̀ lyʉmə, a ko diʼ vəlɨm və vəwenə, ə bè shɨtə a lyʉmə vi a və kaʼsə tsi nə̀ lyʉmə vətsenvə, nə̀ viʼi vyi a və tsòŋ viʼi baʼlə̀, nə̀ viʼi kənwam, nə̀ nchò nsoʼ sə kənlobtə̀, nə̀ vi a və nè no te ghò ə tsen a əziʼi nəmwèʼè ə tensə. ¹¹ Ənyʉ̀ a venə ə diʼ a ntìntìn ntɨm ə jùŋ yi a Nyìngòŋ ku la mà shə̀ʼtə̀. A diʼ Nyìngòŋ kaynə yì a viʼi ə kuʼsə.

Bol ə nkù kəzòŋ ando Nyìngòŋ kusə nshinsə à wen

¹² Mà ku kəzòŋ à Bobo vəghəŋ Yesò Klistò ando ghə̀ ku kədyòʼ la mà ə nè shwèʼ a ghenə, bè choʼsə mò, mbe tsuʼ mò la ma nshwèʼè a wen. ¹³ Nyìngòŋ ə kusə shinsə ə ne ənyʉ̀ a venə à mò no te ando ma nlu sə ziʼi ənyʉ̀ ə byɨvə byìʼì wen, bè nyàblə̀ nə̀ wen, telə̀ wen, byìʼì ando ma ə nko təmə ə diʼ wù ə byɨmə, ken la ma nkɨ li kənyʉ̀ a ma ənè. ¹⁴ Bobo vəghəŋ ə ndiʼ li ətyɨm ə jùŋ ghə̀ wen à mò no nànto, ə ne la mà byɨmə à wen ə bè nkiʼ ə kòŋ a ghə̀ lu fà Yesò Klistò. ¹⁵ Kənyʉ̀ a kenkə la Yesò Klistò ə nlu vi a mbyi ə bwòŋsə̀ viʼi və byɨvə ə diʼi to no nəmwèʼè, wìʼ ə zi ko ghə̀ lə tensə. Mà dìʼ tò no fòyn a ntìntìn ə̀ viʼi və byɨvə a venə. ¹⁶ Nyìngòŋ ə diʼi li kusə shinsə à mò byìʼì ando ma ə ndiʼ fòyn ənyʉ̀ ə byɨvə. Ghə̀ ne alə̀ ndi Yesò Klistò diʼi mwetə əwen ə wen ə ne ə mà ə ndiʼ a nə̀ kəchwitə à viʼi vətsenvə ndi vəwenə yen kənyʉ̀ ki a ghə̀ ne à mò ə byɨmə à wen ndìʼ lu kiʼi ntsìnə̀ yi a ghə̀ ko lə mè. ¹⁷ Yes ə jɨ̀mə̀ la və ə kuʼsə fòyn yi a ghə̀ soʼo no məzhʉ ntsèm, a diʼ tò wen Nyìngòŋ, ko ndiʼ la ghə̀ lu ə pfʉ, viʼi ko yenə wen. Yes ə jɨ̀mə̀ la viʼi faŋ ə ngumlə̀ tò wen no to məzhʉ ntsèm. Amèyn.

Bol ə gàʼ la Timotì ghaʼ byɨmə ə wen ghə̀ to

¹⁸ Wàyn ghom Timotì, ma gàʼà à wù la wù diʼ ə kwoʼtə ə nyʉ̀ vyi a nshə̀ʼtə̀sə ghoʼkəsə ə ngàʼ li byìʼì wù. Lyɨ̀ ənyʉ̀ a venə a nə̀ əfo əghòŋ ə̀ wù ə shɨtə soynə nshə̀ʼtə̀sə ndzɨŋsə tsu. ¹⁹ Shɨtə ghaʼ əbyɨmə ə wu à Yesò Klistò, ə nkiʼ kwoʼtə ə laynə ghə̀. Viʼi vətsenvə tensə li ə ne kənyʉ̀ ki a kwòʼtə ə laynə ghə̀ a ghenə ə diʼi, ə maʼa əbyɨmə ə vəwenə. ²⁰ Hymenùs nə̀ Alèksandà ə diʼ viʼi vətsenvə a ntìntìn ə̀ viʼi a venə. Mà sə diʼ mu ma ku li vəwenə à Satan la ghə̀ ku ngəʼ à vəwenə ndi vəwenə ziʼi ətof ko ndiʼ la vəwenə bè a nziʼi nyʉ̀ ndzɨŋsə byìʼì Nyìngòŋ.

Bol ə shə̀ʼtə̀ jì yi a viʼi ə diʼ nkuʼsə Nyìngòŋ fa tsu

¹ Kənyʉ̀ kə to kə a ntìntìn ənyʉ̀ venə a ma gàʼà lə diʼ la, ghə̀ŋ ə njɨ̀mə̀ no à viʼi və tsèm, jɨ̀mə̀ la Nyìngòŋ gyàmtə̀ ə ku əfo vyì a vəwenə ə kəŋ. Ghə̀ŋ ə ku kəzòŋ à wen kùmə̀ ənyʉ̀ ə jùŋvə vi a ghə̀ nè à viʼi. ² Ghə̀ŋ ə njɨ̀mə̀ à təfòyn tə, nə̀ viʼi vyi a və tisə viʼi ndi vəghəŋ ə ntsi to no nə̀ mbwaʼmə bè jèʼè tò a jisə jùŋsə sə tsèm shisə a Nyìngòŋ ə kəŋ la və ə njèʼè fa tsu, tsi ntsìnə̀ ə jùŋ ashɨ ə̀ viʼi. ³ Ghə̀ŋ sətsen ə jɨ̀mə̀ à viʼi a jisə a ghèn, kənyʉ̀ a ki ka boŋ be ne la Nyìngòŋ, ə Mbwòŋsə̀ vəghəŋ ə saŋlə. ⁴ Nyìngòŋ ə kəŋ la viʼi və tsèm bwoŋ, bè kəŋ la viʼi və tsèm kɨ kənyʉ̀ ki a kə diʼ nəmwèʼè. ⁵ Kə diʼ a jì a ghèn byìʼì ando Nyìngòŋ ə diʼ tò mùʼ, wìʼ ə bè dìʼ tò muʼ a viʼi ə cho fa wen, dyʉ̀ a Nyìngòŋ. Wìʼ a ghèn ə diʼ Yesò Klistò. ⁶ Ghə̀ nku li wen ə wen ə pfʉ ə zen kətʉ kə viʼi və tsèm. Nyìngòŋ ə ne kənyʉ̀ a kenkə tò a yi zhʉ a ghə̀ ə kəŋ ə diʼ a nə̀ kəchwitəkə la ghə̀ kòŋ ə bwòŋsə viʼi və tsèm. ⁷ Və ntsuʼ mò byìʼì kənyʉ̀ a kenkə a nə̀ wù ə ntɨm la mà shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ bè ziʼi viʼi ətɨm nə̀ kənyʉ̀ ki a kə diʼi nəmwèʼè. Kənyʉ̀ kənkə a ma gàʼà lə ə diʼ tò no nəmwèʼè. Mà ko wamə wamə.

⁸ Mà kəŋ la lyʉmə a vəwenə ku li təwen tə vəwenə a Nyìngòŋ no te fe ə jɨ̀m, nə̀ tətyɨm tə laynə tə, kə vəwenə a nkiʼ tin əfwi ko kəngùmə̀ wenə viʼi.

⁹ Mà be kəŋ la ki ə ndzènsə̀ ə lafə, kə a ndiʼ əlaf ə yi a ghə̀ zì ghə̀ nkù ngəʼ ashɨ ə viʼi. Kə vəwenə ə nyùʼù chòsə̀ ətʉ, we chòsə̀ mpfɨŋsə ko təfo tə ŋwòʼətə. Kə vəwenə ə lafsə təwen tə vəwenə nə̀ ndisə shi a əko yi ə to chòsə̀. ¹⁰ Vəwenə ə bòŋsə ne a diʼ ənyʉ̀ ə jùŋvə ndi diʼ la vəwenə diʼ ki və byɨməvə. ¹¹ Ki diʼ zhʉtə ənyʉ̀ vyi a və ziʼi à vəwenə tò achi achi, nə̀ shiʼsə wen. ¹² Ma tensə li la kə ki ə tɨmə akəshi, ziʼi lyʉmə kò nkiʼ kədyòʼ ə nsoʼo vəwenə. Vəwenə diʼ ə nchiʼ tò la kuʼ. ¹³ Kə diʼ alə byìʼàndo Nyìngòŋ ə nlu bwòm Adàm ambì mibu mu bwòmə Ivè. ¹⁴ Və nko lobtə Adàm. Və ə lobtə wùwì, ghə̀ kwàʼ əsoʼ ə Nyìngòŋ. ¹⁵ Alì Nyìngòŋ lu bwòŋsə no te wùwì ko a ghə̀ bwi vunə, a zhʉ a ghə̀ nkwiʼ ətyɨm ə faŋ ə nto tò to a wen a byɨmə bè kòŋ viʼi vətsenvə bè tsi ntsìnə̀ yi a ghə̀ ko kiʼ məghàm. Ghə̀ diʼ ə ne ənyʉ̀ a venə nə̀ ətof.

Ətʉ tʉ vyi a və tùʼmə̀ nə̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ

¹ Ə gaʼa nəmwèʼè la no ndò a ghə̀ kəŋ ndi kətʉ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, mu ghə̀ kəŋ ə shwèʼ ə kuʼmə ghə̀. ² Kətʉ a ken diʼ ndiʼ wìʼ a viʼi ko ghàmə̀ wen, ghə̀ diʼ ə nkiʼ tò wùwì ə mùʼ, kɨ ə ghaʼ wenə wen, bwaʼsə tyɨm wen, zhʉmə, tùʼmə̀ nə̀ viʼi ghayn, bè kɨ ə ziʼi viʼi və byɨməvə no a nkàyn. ³ A ko diʼ ə ndi wìʼ a ghə̀ nyʉ məlyʉ̀ʼ bomə, ko ghə̀ zəʼtə viʼi, ghə̀ ko ne nyʉ̀ to kəntolə̀, ko ghə̀ diʼ wù kəŋ nsoʼo, ko wù ntaŋ, ashɨ ə wen ə ko diʼ mbò a ko. ⁴ Ghə̀ di ndiʼ wìʼ a ghə̀ shətə ghaʼ ngwaʼa ə ngə̀ŋ ə wen no a nkàyn. Ghə̀ diʼ ə ne la vunə wen ə zhʉmə wen bè gumlə. ⁵ Wìʼ lə sətsen ndiʼ ke kɨ tuʼmə nə̀ ngwaʼ ngə̀ŋ wen, ghə̀ a tuʼmə nə̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ a? ⁶ A diʼ ə ndi wìʼ a ghə̀ ko byɨmə to fəkʉ̀ʼ, a bwen a lì ghə̀ ə ghaŋsə əwen, ə Nyìngòŋ ku ngəʼ à wen to ando ghə̀ nku à Deblə̀. ⁷ A diʼ ə ndi wìʼ, a no viʼi vətsenvə ə bwomsə ə wen, ndi kə ghə̀ ne diʼisə kətʉ ə fəŋ a kətam ə Deblə̀.

Viʼi vi a və diʼ ə ngyàmtə̀ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ

⁸ Ənyʉ̀ a venə a mà gàʼa lə̀ ə be dyʉ̀ to ndə̀ŋndəŋ à viʼi vyi a və shyèʼ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ. Vəwenə ə diʼ ə nkiʼ ntsìnə̀ ə jùŋ, gàʼa nəmwèʼè, kə vəwenə a nku tə wen tə vəwenə à məlyʉ̀ʼ, kə ashɨ vəwenə a mbò a ko. ⁹ Vəwenə ə diʼ tɨmə a nəmwèʼè a və diʼ li kumə ə byɨmə nə̀ tyɨm ə muʼ. ¹⁰ Viʼi və byɨməvə diʼ ə mwòmsə ə vəwenə ambì, vəwenə chò, və mu ghʉsə la vəwenə ə nshwèʼ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ¹¹ Ki vi a və shyèʼ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ be diʼ nkiʼ ntsìnə̀ ə jùŋ, ko vəwenə gaʼa kùwòŋ, ali dìʼ tò a vəwenə a ətof, ne no te ghò tò nəmwèʼè.

¹² No te wù ə shwèʼ ə ko a ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə diʼ ə nkiʼ tò wùwì ə mùʼ bè tùʼmə̀ nə̀ vunə wen, bè tùʼmə̀ nə̀ ngwaʼa ə ngə̀ŋ ə wen no a nkàyn. ¹³ Viʼi vi a və nè shwèʼ ə vəwenə a nkàyn ə kiʼ zhiʼ ə jùŋ ghə̀, bè kiʼ tətyɨm təto tə ə gàʼà ənyʉ̀ byìʼì əbyɨmə yi a vəwenə ə kiʼi à Yesò Klistò.

Bol ə gàʼ byìʼì əziʼi nəmwèʼè yi a Nyìngòŋ diʼi laynsə

¹⁴ Mà ə nyòʼò ŋwàʼlə̀ ghèn à wù, kiʼ kwoʼtə la ma nyɨŋ əvi yen wù, ¹⁵ mu kənyʉ̀ kə sətsen ə nè la mà laʼtə, wù a kɨ jì shiʼsə a viʼi diʼ ə nə̀ tsi fatsu a ngə̀ŋ ə Nyìngòŋ, a diʼ nòyn ə viʼi və byɨməvə ə Nyìngòŋ yì a ghə̀ tsi. Ənòyn a ghenə tomsə kənyʉ̀ ki a kə diʼi nəmwèʼè. Tomsə əziʼi nəmwèʼè tò ando kətaʼa nə̀ kəchɨ kə ngə̀ŋ kə ə ne kə sə to, bè ghaʼa ngə̀ŋ la ghə̀ tɨmə nto. ¹⁶ Kə diʼ tò no nəmwèʼè la byɨmə ə vəghəŋ ə kiʼ kənyʉ̀ kə lyomtəkə la Nyìngòŋ diʼi laynsə, kə ghoʼo nò alə:

Klistò ə nlu li vi ə lyɨ̀ əwen wìʼ,

kəzhwì kə Ŋwòʼəkə diʼi la ghə̀ diʼ a nkàyn ashɨ ə Nyìngòŋ,

Ntsɨŋsə Nyìngòŋ yenə wen,

və ziʼi ənyʉ̀ byìʼì wen a təloʼ tə tsèm,

viʼi mbyi byɨmə à wen,

Nyìngòŋ lyɨ̀ kuʼ nə̀ wen a kàŋ.

Bol pfàntə̀ Timotì byìʼì əziʼi ə ndzɨŋsə

¹ Kəzhwì kə Ŋwòʼəkə ə diʼi laynsə la, à lu ə dìʼ a mətsi mə kəmwetə, ə viʼi vətsenvə tensə ko və mbe byɨmə əziʼi yi a ghə̀ diʼ nəmwèʼè byìʼì Yesò Klistò ə nə̀ bòŋsə byɨmə əziʼi ə ndzɨŋsə yi a əzhwì ə byɨvə ə ku. ² Tənkì tə əziʼi a tentə ə diʼ ə ziʼi ndìʼsə̀sə ə ndzɨŋsə, ko tətof tə vəwenə tə ko be tɨmə, mu tə pfʉ li sə diʼ sə və nyʉ̀ʼ nə̀ zhiʼ. ³ Viʼi a venə ə ziʼi viʼi la kə vəwenə ə bè lam bè gàʼa la vəwenə ə bamə tənkì tə fozhɨvə tə tsentə. Alì mu Nyìngòŋ shɨtə əfo a venə la viʼi və byɨməvə ə a və kɨ li nəmwèʼè, və nku kəzòŋ à wen və zhɨ̀, ⁴ byìʼì no te ghò yi a Nyìngòŋ shɨtə ə diʼ a nkàyn. Viʼi ə ko diʼ ə tensə no kəmùʼ a zhʉ a vəwenə nə̀ sə ə zhɨ, və nə̀ jɨ̀mə̀ ku kəzòŋ à wen. ⁵ Əfo ə zhivə na venə ə diʼ a nkàyn ashɨ nə̀ Nyìngòŋ byìʼì əjɨ̀m nə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ.

Jì shisə a Timotì ə diʼ ə ntsi fa tsu to nə̀ kətʉ kə ngə̀ŋ Nyìngòŋ

⁶ Wù sətsèn ə mbèsə̀ ənyʉ̀ a venə a mà gàʼa lə à viʼi və byɨməvə, wù ne ndiʼ tò no wù ə shwèʼ ə jùŋ à Yesò Klistò. Wù sətsen ghaʼ ə ndìʼsə̀ nəmwèʼè a ghèn, ghə̀ gyàmtə̀ wù ə ne la byɨmə ə wu ə to. ⁷ Nyɨŋsə wenə wu fa bàm ə mətitì mə zɨmə mi a mə ko diʼ a nkàyn ashɨ ə̀ Nyìngòŋ. Myəʼsə wenə wu ə ntsi a jisə Nyìngòŋ. ⁸ Kə bo kiʼ se a wu sətsen ə mwòmsə ə nzaŋsə ə wen wu, alì mu wu sətsen mwòmsə ə kɨ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, mu wu kiʼi se tò təshyə tətsèm. Kə diʼ alə byìʼì ando wu kiʼ ntsìnə̀ yi luwen a Nyìngòŋ sə diʼ mu ghə̀ ghʉ li, ə lu bè kiʼ to mə ntsìnə̀ a ghèn no məzhʉ ntsèm. ⁹ Kənyʉ̀ a kenkə ə diʼ tò no nəmwèʼè, mu wìʼ ə zi ko ghə̀ lə tensə. ¹⁰ Vəghəŋ ə soynə bè shwèʼè nə̀ kədyòʼ ə kiʼi ntsìnə̀ a ghenə byìʼì ando vəghəŋ ə ghʉ kwòʼtə à Nyìngòŋ yi a ghə̀ tsi. A dìʼ wen a ghə̀ mbwòŋsə̀ viʼi və tsèm, bè bwòŋsə viʼi vyi a və byɨmə a wen.

¹¹ Ziʼi ənyʉ̀ a venə ə chòsə̀ a soʼ la no tə ndo ə ne kənyʉ̀ ki a wù gàʼà. ¹² Kə a ghʉsə la wìʼ chasə wù byìʼì ando wù dìʼ wàyndyə. Wu diʼ ə ndiʼ kəchwitə à viʼi və byɨməvə, a jisə yi a wù gaʼa fatsu. Wù ntsi ntsìnə̀ ə jùŋ, kòŋ viʼi, diʼi la wù byɨmə à Klistò bè dìʼ nə̀ layn ə. ¹³ Wù mwòmsə ndzàŋ Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ à viʼi, shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ, be ziʼi viʼi ə zaʼa fa zhʉ mà vì. ¹⁴ Kə wù a lyesə kəku ki a Kəzhwì kə Ŋwòʼəkə ə ku li à wù lì ando nshə̀ʼtə̀sə ghoʼkəsə ngaʼà ənyʉ̀ byìʼì wù, to ando və vəchəʼ və ngə̀ŋ Nyìngòŋ vi ə ghʉ avu a wù a kətʉ. ¹⁵ Ku wenə wu no tsèm ə ne nyʉ̀ venə no tsèm, ndi viʼi vətsèm ə yen la wu kwi. ¹⁶ Wù tùʼmə̀ nə̀ wen ə wu, be tùʼmə̀ nə̀ jì yi a wù ziʼi viʼi fatsu. Wu sətsen ə ne tò alə, ə Nyìngòŋ ə bwòŋsə wù, bè bwòŋsə no viʼi vi a wù ziʼi.

Ənyʉ̀ vyi a və diʼ ə ne à viʼi vətovə nə̀ vunə

¹ Mà gàʼà à wù la kə wù ne kaʼsə gaʼa à wu ə to a kədyòʼ. Wù sə ngàʼà, wù ə lyɨ̀ wen to nə̀ tìʼ wù. Wù sə ə ne kənyʉ̀ à wìʼ, a wu diʼ wuto fa wen, wu ə lyɨ̀ wen tò nə̀ lèmə̀ wù. ² Wù lyɨ̀ ki və tovə tò nə̀ vəlì vyə, lyɨ̀ Ngòynsə ki tò nə̀ vəlemə vyə. Wù ə ne ənyʉ̀ a venə lə tò nə̀ kwoʼtə ə laynə ghə̀.

Ənyʉ̀ vyi a və diʼ ə ne à ki mphʉ

³ Ghə̀ŋ ə tùʼmə̀ nə̀ ki mphʉ vi a və ko kiʼ viʼi la və ə ntùʼmə̀ nə̀ vəwenə. ⁴ Alì, wùwì mphʉ sətsen ə nkiʼ vunə, kò vu vunə, wu ne vəwenə ziʼi ə ne ənyʉ̀ vyi a viʼi və byɨməvə ə kiʼi ə nə̀ nè ngwaʼ ə ngə̀ŋ nə̀ vəwenə a mbì. Vəwenə ə ne alə vəwenə a bwènsə̀ loʼo vətiʼi və vəwenə byìʼì a diʼ kənyʉ̀ a Nyìngòŋ ə kòŋə̀. ⁵ Nkàyntə̀ wùwì mphʉ yi a ghə̀ ko kiʼ wìʼ la ghə̀ ə ntùʼmə̀ nə̀ wen ə diʼ mu ghə̀ ghʉ li kwoʼtə əwen tò a Nyìngòŋ ə sə jɨ̀mə̀ tò jɨ̀mə̀, loyn nə̀ ə gyàmtə̀ fa wen nətʉʼ nə̀ nə̀nchwì. ⁶ Wùwì mphʉ yi a ghə̀ mwòmsə ə nzhɨ tò əwen ə wen sə dìʼ mu kəzhwì kə wen kə pfʉ li no te ando ghə̀ bu jèʼè. ⁷ Shə̀ʼtə̀ ənyʉ̀ a venə à vəwenə ndi kə və ne ghàm wìʼ. ⁸ A sətsen te ndò nyɨŋ la ghə̀ ko tùʼmə̀ nə̀ viʼi ngwaʼ ngə̀ŋ wen, ma tuʼtə gàʼa viʼi ti ngə̀ŋ wen, kə ne diʼi la ghə̀ tensə li ənyʉ̀ vyi a wù ə byɨmə ə diʼ nè mu ghə̀ byɨfə chò no tebe wìʼ yi a ghə̀ ko təmə ə ndiʼ wù ə byɨmə no fa mpfen.

⁹ Wùwì mphʉ sətsen faŋ ke zaʼa ngwʉ̀sə̀ məwum ntʉfə, kə wu lyɨ la ghə̀ tsèntə̀ tənòyn tə ki mphʉ. A diʼ ə ndiʼ wùwì mu ghə̀ nlu lam tò ə ghayn ə mùʼ, ¹⁰ viʼi kɨ la ghə̀ kiʼi ntsìnə̀ ə jùŋ, mu ghə̀ tùʼmə̀ li kwisə vunə wen, bè shisə viʼi ə ghayn no a nkàyn. A diʼ ə ndiʼ wìʼ mu ghə̀ tə ə ngyàmtə̀ viʼi və byɨməvə bè gyàmtə̀ viʼi vyi a və kiʼi ngəʼsə. A diʼ ə ndiʼ wìʼ mu ghə̀ be ə ku wen ə wen ə sə nè təshyèʼ tə jùŋtə tò a tənkì a tənkì.

¹¹ Kə ghə̀ŋ tsèntə̀ ki mphʉ vi a və ko dwin ə zaʼa a kəlyɨŋ a ghèn a nòyn ə ki mphʉ byìʼì ando təwen tə vəwenə zizi tə be lɨ̀mtə̀ vəwenə be nkəŋ ə lam ə tensə Klistò, ¹² ngəʼ vi à vəwenə byìʼì ando vəwenə ko əghʉ məkàyn mì a vəwenə ə nkàyn à wen. ¹³ Vəwenə ə jèʼè loʼsə, kwenə tò ngə̀ŋ a ngə̀ŋ, moʼo kùwòŋ, kwenə chò a nyʉ̀ nə̀ viʼi bè gàʼà ənyʉ̀, a ko diʼ kəshi kə vəwenə ə və gaʼa. ¹⁴ Mà lə kəŋ la ki mphʉ vi a və ko dwìn bwènsə̀ lam ə mbwi vunə tùʼmə̀ nə̀ ngwaʼ ngə̀ŋ vəwenə ndi kə viʼi kəbàyn vəghəŋ a kiʼi jì ə ngàʼà ənyʉ̀ ə byɨvə byìʼì vəghəŋ. ¹⁵ Mà gàʼà alə byìʼì ando ki mphʉ vətsenvə sə dìʼ mu vəwenə kaʼkə li ə sə dzɨ̀mtə̀ dyʉ̀ tò nə̀ Satan.

¹⁶ A sətsen no te wùwì ə byɨmə ə ko, nkiʼ ki mphʉ a wen ngwaʼ ə ngə̀ŋ, ghə̀ ə ntùʼmə̀ nə̀ vəwenə. Kə ghə̀ kuʼsə kəbyèʼè akì a kətʉ nə̀ viʼi və byɨmə, ndìʼ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə tùʼmə̀ tò nə̀ ki mphʉ vi a və ko kiʼi viʼi a və ə ntùʼmə̀ nə̀ vəwenə.

Ənyʉ̀ vyi a və diʼ ə nè à vəchəʼ və ə ngə̀ŋ Nyìngòŋ

¹⁷ Və diʼ ə ngumlə̀ bè loʼo zomtə vəchəʼ vi a və shɨtə ne shwèʼ ə vəwenə, bè shɨtə loʼo zomtə əvi a və shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ be ziʼi viʼi, ¹⁸ byìʼì ando Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ ə gàʼa la, “Kə wù ə kwiʼi əchʉ ə mbòŋ la kə ghə̀ baʼtə̀ asaŋ.” Kə mbè gàʼa la, “No te wù ə shyèʼ ə ko diʼ ə kiʼi əmòʼtə wen.” ¹⁹ Wìʼ ə vi ə gàʼa kənyʉ̀ kə byɨkə à wù byìʼì chəʼ ngə̀ŋ Nyìngòŋ, kə wu a zhʉ̀tə, a bwen tò la ghə̀ gàʼa li alì, no viʼi vətsenvə tomsə wen. ²⁰ Chəʼ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ne mbyɨ, wu gham ə wen tò a ndayn ndi viʼi vətsenvə yen ə fàyn.

²¹ Mà gàʼà à wù no nə̀ kədyòʼ kə, a ashɨ ə̀ Nyìngòŋ nə̀ Yesò Klistò nə̀ ntsɨ̀ŋ shisə a Nyìngòŋ tsuʼtə la, wù shɨtə ghaʼ əghʉ ənyʉ̀ a venə a mà gàʼa a wù lə̀. Wù sə ə ne ənyʉ̀ a venə, kə wù ə ne to viʼi vətsenvə ghʉsə vətsevə.

Bol ə gàʼa byìʼì ənyʉ̀ tsenəvə

²² Kə wù a ə lyuŋlyuŋ əghʉ avu a wìʼ a kətʉ ə nè la ghə̀ ə kwʉʼmə a kəlyɨŋ ə ne shwèʼ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, a bwen alì wù ne tsentə wìʼ a yi a tì ənyʉ̀ ə byɨvə ə wen. Mwòmsə ə ndiʼ nə̀ laynə.

²³ Kə wù a faŋ ə nyʉtə tò mu, wù nyʉtə kəshi kə məlyʉ̀ʼ ndi mə gyàmtə̀ məkwaʼtə mèn a mə zàŋsə ku ngəʼ a wu a bèm lə̀.

²⁴ Viʼi vətsenvə ə ne ənyʉ̀ ə byɨvə, ə dìʼ a ndayn, diʼi tò no la kə sə dìʼ ə Nyìngòŋ soʼ vəwenə, viʼi vətsenvə ne ənyʉ̀ ə byɨvə, və lyɨ̀ zhʉ mimbu və fʉ a ndayn. ²⁵ Kə lə dìʼ to ndə̀ŋndəŋ la ando viʼi ə ne njùŋ ghə̀ zaŋsə diʼi a ndayn mu ghə̀ faŋ ke diʼi no te a zhʉ a yi, kə sə to ə və lyomtə njùŋ a yi.

Ənyʉ̀ vyi a viʼi ə shwèʼ ə diʼ nè

¹ Viʼi vi a və shyèʼ to nə̀ əkòs ə diʼ ə ngumlə̀ vətìʼ və shyèʼ ə̀ vəwenə ndi kə viʼi a ngàʼà ənyʉ̀ ə byɨvə byìʼì zhiʼ ə Nyìngòŋ, kò byìʼì ənyʉ̀ vyi a vəghəŋ ə ziʼi. ² Əkòs vi a və shyèʼ à viʼi, a diʼ viʼi və byɨməvə ə ko diʼ ə nchasə vəwenə byìʼì ando və tìʼ və shyèʼ a vi ə diʼ viʼi və byɨməvə to nə̀ vəwenə. Vəwenə ə diʼ ə mbòŋsə̀ shwèʼ nə̀ kədyòʼ kə byìʼì ando se a yi ə dyʉ̀ à wìʼ, a dìʼ wù ə byɨmə, vəwenə kòŋ wen.

Wù dìʼ ə shɨ̀tə̀ ə ziʼi ənyʉ̀ a venə à vəwenə.

Ndìʼsə̀sə nəmwèʼè nə̀ ndìʼsə̀sə ndzɨŋsə

³ No ndo a ghə̀ sətsen ə nziʼi nyʉ̀ ko a ndiʼ ənyʉ̀ vyi a mà ku à wù ko ənyʉ̀ vyi a və ziʼi byìʼì Bobo vəghəŋ Yesò Klistò, bè ntensə jì shi a və ziʼi la viʼi və byɨməvə ə ntsi fatsu mu, ⁴ ghə̀ ghaŋsə̀ tò əwen kədyàŋ kədyàŋ, ko ghə̀ lu kɨ no kənyʉ̀, ətyɨm ə wen ko diʼ a nkàyn. Ghə̀ kəŋ ngùmə̀ to ənyʉ̀, bè taŋmə wen ə viʼi byìʼì ətof yi a ghə̀ diʼi a mənyʉ̀tə. Ənyʉ̀ a venə ə vi tò nə̀ kənghə̀ʼ kə nə̀ soynə nə̀ mbaʼsə nə̀ kwoʼtə ə byɨghə byìʼì viʼi, ⁵ bè vi nə̀ kəngùmə̀ kə à viʼi vi a tətof tə vəwenə tə nyɨŋ li, ko vəwenə bè kɨ kənyʉ̀ ki a kə diʼ nəmwèʼè. Vəwenə ə kwòʼtə̀ la kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ kə diʼ jì ə ko à vəwenə.

⁶ Kə dìʼ nəmwèʼè la kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ zi kə ne la wìʼ ə ndìʼ wù ə ghoʼo, kiʼi ənyʉ̀ ə jùŋ və a wen tyɨm, ko ghə̀ kiʼ ashɨ ə kəmbàŋbàŋ. ⁷ Byìʼì ando vəghəŋ ə nko vì nə̀ kəfo a mbi a shə̀, ko və ndiʼ ə lu ə sə ndyʉ̀ ə lyɨ̀ kəfo. ⁸ Vəghəŋ sətsen ə kiʼi ndisə nə̀ kəfo kəzhɨkə, kə vəghəŋ ə bè ku ngəʼ à vəghəŋ təwen. ⁹ Əmwòmsə̀ ə ne vi à viʼi vyi a və nyɨŋ fa a bàm ə əko. Vəwenə ə fəŋ a mwòmsə̀ a ghèn, kətam kə ghaʼ vəwenə, və faŋ ə nkəŋ tò əfo a venə, lu kaʼ pfʉ to bàm ə ko alì və be byɨsə vəwenə to byɨsə, ¹⁰ Viʼi vi a və kòŋ əko ə zaŋsə kwenə a mbyɨ. Viʼi vətsenvə nyɨŋ li nchosə fa ayi abàm, ə maʼa əbyɨmə vəwenə ə sə kiʼi ngəʼsə ghoʼo sə a vəwenə tətyɨm.

Bol ə shə̀ʼtə̀ ntsìnə̀ yi a Timotì ə diʼ ə tsi to nə̀ kətʉ kə viʼi vəbyɨməvə

¹¹ Wù dìʼ wù ə Nyìngòŋ, nyɨŋsə ə wen ə wu fa nyʉ̀ venə. Ə bòŋsə mwòmsə ə ntsi ntsìnə̀ ə təmə. Shɨtə ghaʼa kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, kiʼi əbyɨmə à Klistò, kòŋ viʼi, mwòmsə̀ ə kwiʼ ətyɨm bè tsi nə̀ mbwaʼmə we viʼi. ¹² Mwòmsə̀ shwèʼ no nə̀ kədyòʼ kə ə ghaʼ byɨmə ə wu to nə̀ wìʼ yi a ghə̀ nyɨŋ kənyɨŋ ə zhɨ ndi wù lu kiʼi ntsìnə̀ yi a ghə̀ ko lu mè. Wokèn ə diʼ ntsìnə̀ yi a Nyìngòŋ ə ndzàŋ wù la wù kiʼi, ando wù ə tɨmə ashɨ viʼi ə gàʼ a ndayn la wù byɨmə li à Klistò no nə̀ ətyɨm ə wu no tsèm. ¹³ Mà jɨ̀mə̀ la Nyìngòŋ yì a ghə̀ nè la əfo ə tsèm ə ndìʼ nə̀ Yesò Klistò yi a ghə̀ ntɨmə ashɨ nə̀ Bontiyùs Bilate ə gàʼ nəmwèʼè ə diʼi byɨmə əwen, la vəwenə ə ntì a nə̀ ncho nsoʼ a nyʉ̀ a venə. ¹⁴ Wù ghʉ əsoʼ ghenə a ma chòsə̀ a wù lə tò nəmwèʼè ə zaʼa fa zhʉ Bobo vəghəŋ Yesò Klistò lu bwenə vi. ¹⁵ Əvi wen a ghenə sə dìʼ mu Nyìngòŋ ə shɨtə li əghʉ zhʉ yì. A dìʼ Nyìngòŋ yì a viʼi ə kuʼsə, a diʼ tò wen yì a ghə̀ soʼo mbi ə tsèm, a diʼ wen ə fòyn təfòyn bè dìʼ Tìʼ à və Bobo, ¹⁶ ghə̀ diʼ ko ə ghə̀ lu ə pfʉ, dìʼ a ntìntìn əbayn yi a wìʼ ə zi ko ghə̀ lə bòʼtə̀ ashɨ ə wen ə ki. Wìʼ ko təmə yen Nyìngòŋ a ghèn, ko ghə̀ diʼ ə lu ə yen. Viʼi diʼ ə ghoʼsə wen. Ghə̀ nsoʼo mbi ghèn no nə̀ kədyòʼ no məzhʉ ntsèm! Amèyn.

¹⁷ Chòsə̀ a nə̀ soʼ à viʼi vyi a və kiʼi ghoʼo ə əfo ə mbi la kə vəwenə ə ndyanə kò ghʉ tyɨm ə vəwenə a əfo ə chò və a venə. Gaʼa la vəwenə ə bòŋsə ghʉ tətyɨm tə vəwenə tò a Nyìngòŋ yì a ghə̀ ku no əfo ə jùŋvə no tsèm vyi a vəghəŋ ə kiʼi. ¹⁸ Gaʼa la vəwenə ə ne ə nyʉ̀ jùŋvə bè dìʼ viʼi və ghoʼkəvə cho fa nyʉ̀ vyi a vəwenə ə nè, mwòmsə̀ ku bè gətə əfo vi a vəwenə ə kiʼi wenə viʼi vətsenvə. ¹⁹ Vəwenə sətsen ə ne alə, mu vəwenə ə we ghʉ kəchɨ kə ngə̀ŋ vəwenə kə to, vəwenə lu kiʼi ntsìnə̀ nəmwèʼè yi a ghə̀ ko lə me.

Əgàʼ ə kəmwetə ə Bol à Timotì

²⁰ Timotì, shɨ̀tə tùʼmə̀ no te nə̀ gho yi a Nyìngòŋ ku li à wù. Kə wù nə̀ zhʉtə ə gàʼ, a ghə̀ ko ku əghoʼsə à Nyìngòŋ. Kə wù a nsoʼtə ənyʉ̀ kə kəndzɨ̀ŋtə̀ vi a viʼi ə dzɨŋə soʼtə̀, gàʼa la à dìʼ ənyʉ̀ ətof. ²¹ Byìʼì ando vəwenə sə ə diʼ la vəwenə ə tofə ə lè jì ə sə dìʼ ko və mbè mbyɨmə əziʼi yi a ghə̀ diʼ nəmwèʼè byìʼì Klistò. Bobo ə diʼi ətyɨm ə jùŋə wen à ghə̀ŋ.