1 Tèsàlonikà

Ŋwàʼlə̀ Bol a viʼi

Tèsàlonikà

Tʉ nyʉ̀ a və diʼ a ŋwàʼlə̀ a ghèn

Mbì ŋwàʼlə̀ Bol a viʼi Tèsàlonikà. Tèsàlonikà ndiʼ kətʉ loʼ shə Màsìdonìyà. Bol ə bòʼò ngə̀ŋ Nyìngòŋ tsu ando ghə̀ lu fa Filìbay ə vi tsu. Ghə̀ nboʼo no zhʉ̀ko, viʼi Jus ə sə ghə̀ʼə̀ wen byìʼì ando ghə̀ nshə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ a viʼi a nko diʼ viʼi Jus ali mu vəwenə kòŋ li nkuʼsə Nyìngòŋ a ji viʼi Jus nkuʼsə fa tsu. Kənyʉ̀ na kènkə nè li Bol ə lù ə dyʉ̀ a Bèliyà, ə tsi to alə ə be lù ə dyʉ̀ a Kolìn. Ghə̀ dyʉ̀ tsi tə a Kolìn ə kiʼi soʼ gho fa Timotì a wenə wen ə shwèʼè a kənyʉ̀ kə mùʼ kumə ngeŋ Nyìngòŋ na yì a Tèsàlonikà. Bol ə nyòʼò ŋwàʼlə̀ na ghèn a viʼi və byɨməvə ə lɨ̀msə̀ vəwenə. A diʼ a ŋwàʼlə̀ na ghèn, ghə̀ ku kəzòŋ kumə soʼ gho yì a ghə̀ zhʉ kumə əbyɨmə ə vəwenə nə̀ koŋə yì a vəwenə nkiʼi. Ghə̀ nkwoʼtə ntsìnə̀ yì a ghə̀ ntsi a vəwenə a ntìntìn be bwensə nyʉ a viʼi mbèmə̀ a vəwenə a ntìntìn kumə mə bwenə vì ə Yesò. Bol ngàʼa a vəwenə la vəwenə nə̀ bwaʼsə shyèʼ to shyèʼ, bvɨtə be kɨ nəmwèʼè la Yesò lu bwenə vì.

Jì a və gəsə ŋwàʼlə̀ ghèn fa tsu

Ətoŋtə (1.1)

Bol ə ku kəzòŋ ə be kuʼsə Nyìngòŋ (1.2–3.13)

Ji a viʼi və byɨməvə diʼ ntsi (4.1-12)

Ənyʉ̀ kumə əvi ə Yesò (4.13–5.11)

Əgàʼ ə mwetəghə (5.12-22)

Ə mwetə (5.23-28)

¹ A nyòʼò mò Bol nə̀ Silàs nə̀ Timotì nyòʼtə̀ ŋwàʼlə̀ ghèn a ghə̀ŋ nòynə ə viʼi və byɨməvə vi a və diʼi a ntə̀ʼ Tèsàlonikà. Ghə̀ŋ diʼ viʼi Nyìngòŋ ə Tìʼ vəghəŋ nə̀ Bobo Yesò Klistò. Nyìngòŋ ə diʼi ətyɨm ə jùŋ ghə̀ a ghə̀ŋ ə nè la ghə̀ŋ ə tsi nə̀ mbwaʼmə.

Ji yi a viʼi Tèsàlonikà ə mbyɨmə a Yesò ə sə tsi fa tsù

² Yès sə ku kəzòŋ a Nyìngòŋ to məzhʉ̀ ə tsèm be jɨ̀mə̀ toŋtə təzhiʼ təŋtə. ³ Yes ə zhʉsə njɨ̀mə̀ a Nyìngòŋ ə, Tìʼ vəghəŋ, yes ə sə kwoʼtə ando ghə̀ŋ nè shyèʼ ə jùŋ ghə̀ byìʼì ando ghə̀ŋ byɨmə a Bobo vəghəŋ Yesò Klistò be kwoʼtə ando ghə̀ŋ tə nshyèʼ no nə̀ kədyoʼkə byìʼì ando ghə̀ŋ kòŋ wen. Yes be kwoʼtə ando ghə̀ŋ kəʼtə wen, kɨ kɨ la ghə̀ lu bwenə vi. ⁴ Vəlemə vyomə yes ə kɨ la Nyìngòŋ ə kòŋə̀ li ghə̀ŋ, ə tsuʼ ghə̀ŋ la ghə̀ŋ diʼ viʼi wen, ⁵ byìʼì ando yes ə ko ə ziʼi ntɨm ə jùŋ kumə Yesò Klistò a ghə̀ŋ to fa chʉ̀. Yes ə diʼi nyʉ̀ ə kaynə və vi a kəzhwì kə Ŋwoʼkə nè a ghə̀ŋ. Ghə̀ ngaʼa kənyʉ̀, kɨ to no la kə diʼ nəmwèʼè. Ghə̀ŋ kɨli ando yes ə ntsi a ghə̀ŋ a ntìntìn. Ntsìnə̀ a ghèn ndiʼ ə nè la ghə̀ŋ ziʼi kənyʉ̀. ⁶ Nò tèbe ghə̀ŋ ə shəmə ntsìnə̀ yes be shəmə ntsìnə̀ Bobo. Nò tèbe ando ghə̀ŋ ə yen nə̀ ngəʼ no nànto, kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə vi li ə nè ghə̀ŋ shisə ntɨm na yi nə̀ saŋlə. ⁷ Ali, ghə̀ŋ bwensə ə sə diʼ to nə̀ nchwi a viʼi və byɨməvə a Màsìdonìyà nə̀ Akayà. ⁸ Ghə̀ŋ nè li viʼi shɨtə zhʉ̀ ntɨmə Bobo a Màsìdonìyà nə̀ Akayà be zhʉ̀ to shì ə tsèm la ghə̀ŋ byɨmə li a Nyìngòŋ, kò yes ə be a kiʼi kənyʉ̀ ə be ə gàʼ a wìʼ. ⁹ Yes ə kɨ la viʼi na venə ə zhʉ li byìʼì ando vəwenə ə gaʼa kumə ando ghə̀ŋ nshisə yes no a ji ə jùŋ ando yes nvi ə gyàmtə̀ ghə̀ŋ, be shə̀ʼtə̀ ando ghə̀ŋ əwʉ̀sə li nshəʼsə ə sə shyèʼ to a Nyìngòŋ yi a ghə̀ tsi be diʼ nəmwèʼè. ¹⁰ Vəwenə be ə shə̀ʼtə̀ ando ghə̀ŋ kəʼtə la Wàyn Nyìngòŋ lù bwenə vi fa akàŋ. Wàyn Nyìngòŋ na ghèn diʼ Yesò mu ghə̀ ə nè li ghə̀ lù fa pfʉ. Ghə̀ bwoŋsə li vəghəŋ la kə Nyìngòŋ lù kù ngəʼ a vəghəŋ a kətsi kə nsòʼ.

Əshyèʼ yì a Bol ə nè a ntə̀ʼ Tèsàlonikà

¹ Vəlemə, no ghə̀ŋ fa ghə̀ŋ a ngeŋ diʼ ə kɨ la məvi yì a yes ə nvi ə gyàmtə̀ ghə̀ŋ li nko lè kədyàŋ. ² Ghə̀ŋ kɨ li la a ndiʼ mibu yès vi a Tèsàlonikà mu yès ə yen li ngəʼ no nànto, və be telə yès no nànto a ntə̀ʼ Filìbay. Nyìngòŋ ə vəghəŋ nè la yès shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ a ghə̀ŋ mu ghə̀ lù fa Nyìngòŋ no nə̀ ətyɨm ə to ghə̀, no tèbe ando viʼi ə ko ə kòŋ ə zhʉtə. ³ Kənyʉ̀ a yes ə nshə̀ʼtə̀, yes ə nko shə̀ʼtə̀ nè nə̀ kənlobtə kə no faphen ko nə̀ əkwoʼtə byɨ ghə̀. ⁴ Yes ə mbòŋsə̀ gaʼa to ando Nyìngòŋ ə kəŋ byìʼì ando ghə̀ tə ə tsuʼ yes la yes shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ ghèn, ko yes lu shə̀ʼtə̀ tebè fa ji yi a viʼi kəŋ. Yes ə shə̀ʼtə̀ ə nè la Nyìngòŋ ə saŋlə byìʼì ando ghə̀ kɨli tətyɨm təŋtə. ⁵ Ghə̀ŋ kɨli la yes əko vi a ghə̀ŋ ə gàʼa gaʼa kənlobtə no faphen. Nyìngòŋ ə kɨ no nəmwèʼè la yes ə nko shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ a ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ku kəfo kətsenkə a yes. ⁶ Yes ə ko ə nè kənyʉ̀ la wìʼ fa ghə̀ŋ, kò no ndo bwomsə yes. ⁷ Yes nzizi yes bèmə əfo fa ghə̀ŋ a nə̀ viʼi ntɨm ə Yesò ali yes bwaʼsə chiʼ to chiʼi. Yes ə ndiʼ a ghə̀ŋ alə to nə̀ lùwàyn a ghə̀ nyòŋsə̀ vunə wen. ⁸ Yes ə shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ a ghə̀ŋ mu à ku Nyìngòŋ, be ku təwen ə tyetə a ghə̀ŋ, byìʼì ando yes ə kòŋ ghə̀ŋ no nànto. ⁹ Vəlemə, ghə̀ŋ kɨli ando yes ə nshyèʼ no nə̀ kədyoʼkə. Yes ə nshyèʼ nə̀nchwì shyèʼ nətʉʼ ndi kə ghə̀ŋ faŋ nlè kəfo a yes a kətʉ ando yes ə shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ na ghèn a ghə̀ŋ a Nyìngòŋ ə ku la yes ə shə̀ʼtə̀. ¹⁰ Ghə̀ŋ diʼi nchwò nsòʼ nyʉ̀ yi a yes tə nè, no Nyìngòŋ ə kɨ. Yes tə nè nyʉ̀ a ghə̀ŋ to nə̀ viʼi və byɨməvə, və diʼ to nyʉ̀ tɨməvə ne nyʉ̀ laynə və. ¹¹ Yes tə ə ghaʼa ghə̀ŋ to ando tiʼi wàyn nə̀ gaʼa a vunə wen, ¹² sensə ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ə nkiʼ ətyɨm ə to ghə̀, tsi ntsìnə̀ yì a Nyìngòŋ ə kòŋ. Ghə̀ dzàŋ ghə̀ŋ la ghə̀ŋ vi tsèntə akəshi kə əfòyn ə wen,be nkiʼ əbayn ə ghoʼoghə.

¹³ Yes ə ku kəzòŋ a Nyìngòŋ to məzhʉ̀ ə tsèm byìʼì ando à ndiʼ ando yès nvi ə shə̀ʼtə̀ ntɨm ə yì a Nyìngòŋ ə gàʼa la yes vi shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ, ghə̀ŋ zhʉ̀ ə byɨmə la à diʼi ntɨm mu ghə̀ lù to no fa Nyìngòŋ, a kodiʼ fa wìʼ. Ntɨm na ghèn ə shyèʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn ə viʼi və byɨməvə. ¹⁴ Vəlemə, nyʉ̀ vyi a və ə nfʉ a ənòyn ə viʼi vyi a və mbyɨmə a Yesò Klistò a Jùdiyà fʉ̀ li to mə a ghə̀ŋ. Viʼi lòʼ ə ghə̀ŋ nku li ngəʼ a ghə̀ŋ, a diʼ to ndə̀ŋndəŋ ngəʼ sisə a viʼi Jus ə nku a viʼi və byɨməvə na vi. ¹⁵ Viʼi Jus vətsenvə ə zhwilə nshə̀ʼtə̀ sə ghoʼkəsə, sətsensə be zhwi Bobo Yesò, ə sə be dzɨ̀mə̀ shisə yes fa ntə̀ʼsə. Vəwenə ə nè la tinə Nyìngòŋ ə fwi, be diʼ viʼi kəbàyn no tèbe a ndò, ¹⁶ a ji la vəwenə tə ə mwomsə ə tàʼsə la kə yès shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ a viʼi kətɨm ndi ghə̀ nè Nyìngòŋ ə bwoŋsə vəwenə. Vəwenə nè li to mbyɨsə alə sə kuʼ nkwʉʼ. Tinə Nyìngòŋ ə fwi li, ghə̀ sə diʼi ə diʼ kənyʉ̀ a vəwenə luwen!

Bol nkòŋ ə be ə dyʉ̀ ə ghàyntə viʼi Tèsàlonikà

¹⁷ Yes ə kəŋ ə gàʼ a vəlemə vyesə la, a ndiʼ ndo viʼi vətsenvə nè la yes ə lù əwʉ̀sə ghə̀ŋ a fəshinə fə zhʉ̀ alə, yes ə lù to nə̀ wenə ə yes ə ali tətyɨm tyetə faŋ ə sə kwoʼtə to ghə̀ŋ. Tətyɨm ə tyetə ə ko ə diʼ a akayn byìʼì ghə̀ŋ, yes ə mwomsə no nə̀ kədyoʼkə ə bwenə ə vi ə yen ghə̀ŋ. ¹⁸ Yes tə ə ndiʼ ə bwenə ə vi ə yen ghə̀ŋ, no tèbe mò ə Bol mwomsə ə zàʼa aghayn à bò ali, Satan əko əwʉ̀sə la yès vi. ¹⁹ Ma ə kəŋ ə vi a ghə̀ŋ byìʼì ando à diʼ ghə̀ŋ a ghə̀ŋ nè la yes ə kiʼ əkwoʼtə be nè yes saŋlə, diʼ lù fʉ naynə kumə kəfo kì a yes ə lu ə kiʼi azhʉ̀ a Bobo vəghəŋ Yesò bwenə li nvi. A kəfo na kì kə ə diʼ to no ghə̀ŋ? ²⁰ Nəmwèʼè, ghə̀ŋ ne la yes ə naynə be saŋlə.

¹ A ndiʼ ando yès ə yèn la yes zizi ko yes lu be kwiʼ ətyɨm ə nkaʼkə kye be nyenə ghə̀ŋ, yes mu ghʉ̀ la ma a faŋ to mo nyɨŋ a ntə̀ʼ Atèns, ² ə tɨm lèmə̀ yes Timotì yi a ghə̀ shwèʼè a Nyìngòŋ yo wen, shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ kumə Yesò. Yes ə tɨm Timotì la ghə̀ vi ə nè ghə̀ŋ kiʼ ətɨm ə to ghə̀, tuʼ choʼsə Yesò, ³ be nè la kə wìʼ fa ghə̀ŋ na faŋ ko ghə̀ be ə choʼsə Yesò byìʼì ngəʼ yì a viʼi ə ku a wen. Nò ghə̀ŋ ə kɨ la ngəʼ na sensə diʼ vi a vəghəŋ. ⁴ Ghə̀ŋ nkɨli nyʉ na vyi byìʼì ando à ə ndiʼ ando vəghəŋ ə mbo diʼ to a muʼ, yes ə shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ to fa chʉʼ na ghèn la, və be lù ku ngəʼ a vəghəŋ, kə tə jèʼ ə kwʉʼ to ando ghə̀ŋ ə kɨ. ⁵ A le kənyʉ̀ ki a ghə̀ŋ tə nè ma tensə Timotì. Mà tə tensə la ghə̀ vi yen la, ghə̀ŋ le tuʼ ə choʼsə Yesò lò byìʼì ando ma zizi ko ma be kwiʼ ətyɨm ə ntsi, ko ma kɨ la à fʉ ghò fʉ ghə̀ŋ lo. Mà tə sə kwoʼtə to la Deblə̀ zizi ghə̀ ə ndiʼ mù ghə̀ mwomsə li ghə̀ŋ, shwèʼè ə yesə əle to kədyàŋ.

⁶ Timotì bwensə li vi luwen ə shə̀ʼtə̀ ntɨmə ə jùŋ a yes la ghə̀ŋ bo choʼsə to Yesò, be kòŋ viʼi vətsenvə. Ghə̀ be ə gàʼ la ghə̀ŋ kwòʼtə̀ yes no zhʉ̀ko, a ghə̀ŋ saŋlə to alə, kòŋ ə yen yes tamə ando yo wen ə kòŋ ə yen ghə̀ŋ. ⁷ Yes ə saŋlə to alə a ghə̀ŋ byìʼì ntɨm ə jùŋ na ghèn a vəlemə vyesə no tèbe ando yo wen ə yenə ngəʼ no ghə̀ byɨ. Ji yi a ghə̀ŋ choʼsə Yesò fa tsu ə nè yes saŋlə to alə. ⁸ Yes ə saŋlə ə tsì luwen ko yes fwaynə tebè byìʼì ando ghə̀ŋ faŋ li sə tsi to wè və Bobo a kənyʉ̀ kə mùʼ. ⁹ Yo wen ə ku kəzòŋ a Nyìngòŋ ə vəghəŋ byìʼì ghə̀ŋ, be ku byìʼì saŋlə yì a ghə̀ nè la yes kɨ byìʼì ghə̀ŋ. ¹⁰ Yes ə loynə fa Nyìngòŋ no məzhʉ̀ ə tsèm nə̀ ətyɨm ə yes ə tsèm la ghə̀ nè yo wen yen ghə̀ŋ ə ku kənyʉ̀ ki a ghə̀ŋ ko ə kiʼi a ghə̀ŋ əbyɨmə a Yesò. ¹¹ Yes ə jɨ̀mə̀ la Nyìngòŋ ə vəghəŋ, ə Ti fa wen a ngeŋ wenə Bobo vəghəŋ Yesò nè la kə kənyʉ̀ kə taʼsə la kə yo wen vi yen ghə̀ŋ. ¹² Bobo na nè ə ghə̀ŋ tuʼ kòŋ təwen ə tyəŋtə be kòŋ viʼi və tsèm ndə̀ŋndəŋ ando yes ə kòŋ ghə̀ŋ. ¹³ Ghə̀ŋ sətsen ə nə̀ nè alə̀, ghə̀ a nè tətyɨm təŋtə totə ndiʼ ko ghə̀ŋ nə̀ kiʼi mbyɨ, ko wìʼ lu kiʼ kənyʉ̀ ə gàʼ kumə ghə̀ŋ ashɨ Nyìngòŋ, ə Ti vəghəŋ, azhʉ̀ a Bobo vəghəŋ Yesò bwenə li vi wenə viʼi wen.

Ntsìnə̀ yì a ghə̀ nè la Nyìngòŋ ə nə̀ saŋlə

¹ Vəlemə, à le faŋ nyʉ̀ venə ndi mà gàʼ mwetə a ghə̀ŋ. Yes əziʼi li ghə̀ŋ, ghə̀ŋ sə ə kɨ ji yì a ghə̀ŋ diʼ ə nə̀ tsi fa tsu ə nè Nyìngòŋ ə saŋlə, a diʼ nyʉ̀ mu ghə̀ŋ sə nè. Yes ə sensə ghə̀ŋ luwen no nànto, a kədyòʼ Bobo Yesò la ghə̀ŋ be nè chò no fa li. ² Yes ə sensə alə̀ byìʼì ando ghə̀ŋ sə kɨ nyʉ̀ vyi a yes ə ziʼi a ghə̀ŋ. Ənyʉ̀ na venə diʼ mu və lù fa Bobo vəghəŋ Yesò. ³ Nyìngòŋ ə kəŋ la ghə̀ŋ ntsi ntsìnə̀ yì a ghə̀ kəŋ, ghə̀ le kəŋ la, kə wìʼ fa ghə̀ŋ nə̀ tsi nə̀ wì wìʼ kò wenə lɨmə wìʼ no faphen, ⁴ be kòŋ la no tèbe ə wùlɨm ə kò nə̀ kɨ ə shɨtə ə ghaʼ wenə wen a ji yi a Nyìngòŋ ə na koŋə, viʼi be boŋ koŋə. ⁵ Kə Wìʼ a ku wenə wen a nyʉ̀ njòsə wèn to nə̀ viʼi vyi a və ko kɨ kənyʉ̀ ki a Nyìngòŋ əkəŋ la kə və lu nè. ⁶ Ma gaʼa la kə wìʼ na nè kənyʉ̀ kəbyɨkə a lèmə̀ wen no faphen. Yes sə diʼ mù yesə ngaʼa li nyʉ̀ venə a ghə̀ŋ ə sə be gàʼa luwen no nə̀ kədyòʼ kə la, Bobo lu ku ngəʼ a viʼi vyi a və tsi ntsìnə̀ ə byɨ na ghèn, ⁷ byìʼì ando Nyìngòŋ ə ko tə dzàŋ vəghəŋ la vəghəŋ fʉ vi ə kumə tsi to tsì nə̀ ki ko nə̀ lʉmə to mphen. Ghə̀ boŋsə dzàŋ la vəghəŋ fʉ vi ntsi to nə̀ viʼi Nyìngòŋ. ⁸ A sətsen a tensə no ndo tensə kənyʉ̀ ki a yes ə ziʼi, ghə̀ tensə Nyìngòŋ a ghə̀ ku kəzhwì kə Ŋwoʼkə a ghə̀ŋ.

⁹ Ma yenə la yes kodiʼ ə be nyoʼtə kənyʉ̀ a ghə̀ŋ kumə ə kòŋ a viʼi və byɨməvə vətsenvə diʼ ə nkiʼ. Nò Nyìngòŋ ə ziʼi li ji yì a ghə̀ŋ diʼ ə nə̀ kòŋ təwen ə tyəŋtə fa tsu. ¹⁰ Ghə̀ŋ sə diʼ mù ghə̀ŋ diʼi li kòŋ na yənə a vəlemə vəŋə və tsèm alòʼ ə Màsìdonìyà, yes sə sensə ghə̀ŋ a vəlemə la, ghə̀ŋ ə koŋə chò no fa li. ¹¹ Ghə̀ŋ mwomsə no nə̀ kədyòʼ kə ə wʉ̀ la wìʼ fa ghə̀ŋ ko lu se tebè a ntaŋ akəshi. Kə ghə̀ŋ ne nkwensə əchʉ a nyʉ̀ viʼi. Ghə̀ŋ shyèʼ nə̀ avu ghəŋə ə kiʼi fo vi a ghə̀ŋ kəŋ. Ghə̀ŋ nè to ando yes ə ngàʼa la ghə̀ŋ ə nè. ¹² Ghə̀ŋ sətsen ə nè alə viʼi vi à ko diʼ viʼi və byɨməvə nə̀ gumlə ghə̀ŋ, ghə̀ŋ nə̀ zhɨ̀ to byìʼì kəzhʉʼsə ə kəŋkə̀, ko wu a nki tebè wìʼ.

Əvi ə Bobo

¹³ Vəlemə, yes ə kəŋ la ghə̀ŋ kɨ kənyʉ̀ ki a kə diʼi nəmwèʼè kumə viʼi vyi a və pfʉkə li. Yes ə kəŋ la ghə̀ŋ kɨ kənyʉ̀ na kènkə ndi kə ghə̀ŋ na di to nə̀ viʼi vətsenvə vyi a və ko kiʼ kwoʼtə la viʼi lu lù fa pfʉ. ¹⁴ Vəghəŋ ə byɨmə la Yesò ə mpfʉ ə bwensə lù fa pfʉ, be byɨmə la Nyìngòŋ ə lu nè Yesò lyɨ̀ viʼi vyi a və ə tə pfʉ byɨmə ə vəwenə bwenə kuʼ a akàŋ, wenə vəwenə tsèntə diʼ to muʼ.

¹⁵ Kənyʉ̀ ki a yes ə ziʼi a ghə̀ŋ diʼ to kənyʉ̀ ki a Bobo ə ziʼi. Vəghəŋ vi a və bo tsì a mbi ko lə yen Yesò ambì ə viʼi vyi a və pfʉkə li a kətsi yi a ghə̀ bwenə vi. ¹⁶ A lu ndiʼ a kətsi na yi, Bobo no fa wen ngeŋ shiʼi vi fa kàŋ, ə ku əsoʼ, ntsɨŋ Nyìngòŋ ə ghoʼo gàʼ, viʼi be zhʉ̀ ando və toŋ soŋ ə Nyìngòŋ, viʼi vyi a və mpfʉ choʼsə Yesò bwènsə̀ lù fa pfʉ a ambì. ¹⁷ Nyìngòŋ ə lu lyɨ vəwenə nə̀ vəghəŋ və tsèm vi a və bò tsì, və dyʉ̀ bumtə nə̀ Bobo a boʼsə akàŋ, vəghəŋ nə̀ wen faŋ to amuʼ to məzhʉ̀ ə tsèm. ¹⁸ Ghə̀ŋ shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ na venə a yès ə nyoʼo lə ə nè la tətyɨm tə vəlemə vəŋə ə saŋlə.

Ghə̀ŋ ə bvɨtə, kəʼtə kətsi kì a Bobo lu vì

¹ Ghə̀ŋ ko kiʼi no tèbe ə shyèʼ tsen ghə̀ mibu yes nyòʼ ə shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ a vəlemə la à le kətsi kò əzhʉ̀ yi a Bobo lu bwenə vì. ² Yes ə gàʼa alə̀ byìʼì ando ghə̀ŋ ə kɨ fa ghə̀ŋ ngeŋsə la, kətsi kì a Bobo lu bwenə vi lu kwʉ̀ʼ, ko wìʼ ə kɨ, ghə̀ lu vi ndə̀ŋndəŋ ando tsòŋ nə̀ vi nətʉʼ. ³ Viʼi lu ə gàʼa la, “Mbwaʼmə diʼ, ngəʼ ko diʼ,” ngəʼ ne bvɨtə vi a vəwenə fwàynsə to alə ndə̀ŋndəŋ ando ə wùwì ne bvɨtə zhʉ əzaf ə wàyn azhʉ̀ ə bwi. Nò wìʼ fa tsu ko ne nyɨŋ. ⁴ Ghə̀ŋ diʼ alə̀ a vəlemə vyomə ko ghə̀ŋ diʼ to nə̀ viʼi vyi a və tsi a ntìntìn nfɨnə diʼ kətsi kə ə Bobo na kènkə lù bvɨtə vi a ghə̀ŋ to nə̀ tsòŋ. ⁵ Byìʼì ando no ghə̀ŋ və tsèm ə tsi ntsìnə̀ ə jùŋə to nə̀ viʼi a və nè nyʉ̀, chwìchwì ə baynə. Vəghəŋ ə ko nè tebè nyʉ̀ alə ando və nè a kəlyomtə kò a kəbəŋ kə fenəkə. ⁶ Ando kənyʉ̀ na ki ə sə diʼ alə, vəghəŋ ə kodiʼ ə nə̀ dèmə̀ bʉnə to nə̀ viʼi vətsenvə, vəghəŋ ə diʼ ə nə̀ boŋsə nyʉ̀ʼ, bvɨtə be ghaʼa təwen tə vəghəŋ, ⁷ byìʼì ando viʼi nə̀ nè və sə bʉnə to nətʉʼ, viʼi a və nyʉ məlyʉ̀ʼ əbe nyʉ bomə to nətʉʼ. ⁸ Vəghəŋ ə boŋsə nè nyʉ̀, chwìchwì ə baynə. Kə le diʼi la vəghəŋ diʼ ə nə̀ ghaʼa təwen tə vəghəŋ. Vəghəŋ diʼ ə nə̀ choʼsə Nyìngòŋ, kòŋ Nyìngòŋ be kòŋ viʼi ndiʼ kə ne diʼi la vəghəŋ mòʼo li kòŋ nə̀ byɨmə ghenə to nə̀ kəfòkə ə sə kɨŋtə əwen ə vəghəŋ tsu, la kwoʼtə yì a vəghəŋ kiʼ la Nyìngòŋ ə lu bwòŋsə vəghəŋ diʼ to nə̀ kəfòkə a vəghəŋ chiʼi ə kɨŋtə kətʉ kə vəghəŋ nə̀ kəwenkə. ⁹ Vəghəŋ diʼ ə nə̀ alə byìʼì ando Nyìngòŋ ə ko wʉ vəghəŋ ashə ə ku ngəʼ a vəghəŋ. Ghə̀ nè alə ndiʼ Bobo vəghəŋ Yesò Klistò bwoŋsə vəghəŋ. ¹⁰ Ghə̀ npfʉ̀ byìʼì vəghəŋ ndi vəghəŋ nə̀ vəwenə lu ndiʼ to muʼ azhʉ̀ a ghə̀ bwenə vi, kò vəghəŋ ndiʼ və to, ko və pfʉkə li. ¹¹ Ali ma sə gàʼa la, ghə̀ŋ ku ətyɨm ə to ghə̀ a vəlemə vəŋə, gyàmtə̀ vəwenə no tèbe ando ghə̀ŋ sə gyàmtə̀ to no luwen.

Bol ə gàʼ ə ku ətoŋtə ə mwetə ghə̀ wen

¹² Vəlemə, yes ə sensə la, ghə̀ŋ shɨtə gumlə viʼi vyi a və shwèʼè a ghə̀ŋ a ntìntìn alə̀ to nə̀ əchʉ̀ ənòyn nə̀ viʼi və byɨməvə. Vəwenə tisə ghə̀ŋ be tùʼmə̀ nə̀ ghə̀ŋ. ¹³ Ghə̀ŋ kòŋ vəwenə be gumlə vəwenə no akayn byìʼì nyʉ̀ ə tsèm vi a vəwenə nè a ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ ə nyʉ̀ʼmə nə̀ mbwaʼmə to məzhʉ̀ ə tsèm.

¹⁴ Yes ə sensə tamə ghə̀ŋ a vəlemə la, ghə̀ŋ ku kətyiftə a viʼi vyi a və ko kòŋ tebè ə nə̀ shyèʼ, ə nè la viʼi və fwàynkəvə ə nkiʼ tətyɨm tə totə, ə gyàmtə̀ viʼi vyi a vəwenə ə kəŋ ə gyamtə. Ghə̀ŋ ə kiʼ əkwiʼ ətyɨm no tèbe a ndò. ¹⁵ Kə wìʼ fa ghə̀ŋ nə̀ bwensə mbyɨ nə̀ mbyɨ, ghə̀ŋ mwomsə ə nè nyʉ̀ ə jùŋə və a ghə̀ŋ təwen, be nè a viʼi və tsèm. ¹⁶ Ghə̀ŋ mwomsə ə nə̀ saŋlə to məzhʉ̀ ə tsèm, ¹⁷ jɨ̀mə̀ a Nyìngòŋ ə to məzhʉ̀ ə tsèm. ¹⁸ A nə̀ fʉ̀ no tèbe ghò, ghə̀ŋ ə ku to kəzòŋ a Nyìngòŋ. A le nyʉ̀ vyi a Nyìngòŋ ə kəŋ la ghə̀ŋ ə nè byìʼì ando ghə̀ŋ və Yesò Klistò diʼ to muʼ.

¹⁹ Kə ghə̀ŋ ne taʼsə shwèʼè yì a kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə nè a ghə̀ŋ a ntìntìn, ²⁰ kò tensə ntɨm yì a viʼi shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ mu ghə̀ lù fa Nyìngòŋ. ²¹ Ghə̀ŋ boŋsə kaʼtə no nyʉ̀ ə tsèm ə yen la, və le lù to no fa Nyìngòŋ ə lo. Ghə̀ŋ yen to kə nəmwèʼè kə ghə̀ŋ a byɨmə, ²² ə yen nə̀ ki a kodiʼ nəmwèʼè, ghə̀ŋ tensə. ²³ Nyìngòŋ yi a ghə̀ kù mbwaʼmə a vəghəŋ na nè ghə̀ŋ ndiʼ nə̀ laynə ə no tèbe a ji ə kò, ə wʉ̀ ntsìnə̀ ə ghəŋə nə̀ kəzhwì ə kəŋkə̀ nə̀ əwen ghenə, ko wìʼ lu ghàm ghə̀ŋ a kənyʉ̀ no fa mphen a kətsi yi a Bobo vəghəŋ Yesò Klistò bwenə vi. ²⁴ Nyìngòŋ ə dzàŋ li ghə̀ŋ la ghə̀ŋ nə̀ diʼ viʼi wen, yès kɨ la kə na diʼ to ali byìʼì ando ghə̀ ko tɨmə gàʼ kənyʉ̀, ə faŋ ke nè. ²⁵ Vəlemə, ghə̀ŋ nə̀ jɨ̀mə̀ a yès.

²⁶ Ghə̀ŋ toŋtə vəlemə no və tsèm to no a ji ə diʼ ə kòŋ ə viʼi və byɨməvə. ²⁷ Ma sensə ghə̀ŋ a kədyòʼ ə Bobo la ghə̀ŋ dzàŋ ŋwàʼlə̀ ghèn a viʼi və byɨməvə no və tsèm.

²⁸ Bobo vəghəŋ Yesò Klistò ə diʼi ətyɨm ə jùŋ ghə̀ wen a ghə̀ŋ.