1 Kolìntyàns

Mbì ŋwàʼlə̀ Bol a viʼi

Kolìntyàns

Tʉ nyʉ̀ a və diʼ a ŋwàʼlə̀ ghèn

Bol nyòʼò mbì ŋwàʼlə̀ ghèn a viʼi və byɨməvə a loʼ Kolìn ə tyɨftə vəwenə a tyi ngəʼsə yì a sə ndiʼ tsu. Ngə̀ŋ Nyìngòŋ yì a ghə̀ ndiʼ tsu ndiʼ mu à nzìtə̀ Bol. Kəngùmə̀ kə ndiʼ kumə la vəwenə ndiʼ ə ntsì ale, be ghaʼ əbyɨmə ə vəwenə a le lò. Andiʼ ali lʉmə vətsenvə nə̀ ki vətsevə a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ə ntsi dyʉ̀ to nə̀ bʉ̀sə, kəgəsə kə be diʼ no nànto.

Viʼi nkiʼi kəfɨŋmə ə kumə ntsìnə̀ əlam, nə̀ ji a kəzhwì kə Ŋwoʼkə ne la viʼi nè nyʉ fa tsu, be kiʼi kəfəŋmə kumə la viʼi lu lù fa pfʉ mu və ko lu lù lo.

A ndiʼ a tʉʼ na yì, Kolìn diʼ no ntə̀ʼ ə to nə̀ viʼi kənlobtə tsu a ghə̀ ndiʼ a Akayà. A nsoʼo fòyn Lum soʼo shì a venə no ə tsèm. Viʼi ntsi a ntə̀ʼ Kolìn mu və vì fa təloʼ to kədə̀ŋ. Ntə̀ʼ na yi ndiʼ wòŋ ə chò tsu no akayn, viʼi tsu nghaŋsə əwèn no nànto kumə ntsìnə̀ əloʼ ə vəwenə. Nghoʼo viʼi tsu nkuʼsə Vəyìngòŋ, to kədə̀ŋ.

Jì a və gəsə ŋwàʼlə̀ ghèn fa tsu

Kənzìtə̀ (1.1-9)

Kəgəsə a ngə̀ŋ Nyìngòŋ (1.10–4.21)

Kənyʉ̀ kumə dzɨ̀mtə̀ ə ki nə̀ ntsìnə̀ ngwaʼ ə ngə̀ŋ (5.1–7.40)

Ando viʼi və byɨməvə ndiʼ ntsi fa tsu nə̀ ji a viʼi a və ko byɨmə diʼ ntsi fa tsu (8.1–11.1)

Ntsìnə̀ ngə̀ŋ Nyìngòŋ nə̀ ji a və diʼ nkuʼsə (11.2–14.40)

Kənyʉ̀ kumə məlù fa pfʉ ə Yesò nə̀ məlù fa pfʉ viʼi wen (15.1-58)

Və tɨm kəku a viʼi və byɨməvə a Jùdiyà (16.1-4)

Ənyʉ̀ kum viʼi nə̀ gàʼà mwetə ghə (16.5-24)

Ətoŋtə

¹ A nyòʼò mò Bol nyòʼò ŋwàʼlə̀ ghèn. A tsuʼ Nyìngòŋ ntsuʼ mo fa wen a kòŋ la mà ndiʼ wù ə ntɨm ə Yesò Klistò. Ma nyòʼò ŋwàʼlə̀ ghèn yo lèmə̀ vəghəŋ Sòstinìs.

² Ma nyòʼò ŋwàʼlə̀ ghèn a ənòyn ə viʼi a və byɨmə li a Nyìngòŋ a və diʼ a ntə̀ʼ Kolìn, nə̀ viʼi a Nyìngòŋ ə tsuʼ li ə ne la vəwenə ndiʼ viʼi vəlaynəvə, diʼ mu ghə̀ lyɨ vəwenə chò fa Yesò Klistò. Ma nyòʼò a ghə̀ŋ, be nyòʼò a viʼi vətsèm no tèbe fè a vəwenə diʼ, dzàŋə zhiʼ ə Bobo vəghəŋ Yesò Klistò. Ghə̀ diʼ Bobo vəwenə be diʼ Bobo ə vəghəŋ.

³ Nyìngòŋ ə, Tìʼ vəghəŋ wenə Bobo Yesò Klistò diʼi ətyɨm ə jùŋə ghə̀ a ghə̀ŋ, ə be ku mbwaʼmə a ghə̀ŋ.

Ma kù kəzòŋ a Nyìngòŋ ə kumə əbyɨmə ə ghəŋə

⁴ Ma kù kəzòŋ a Nyìngòŋ to məzhʉ̀ ə tsèm kumə ghə̀ŋ byìʼì ətyɨm ə jùŋə ghə̀ yi a ghə̀ diʼi a ghə̀ŋ chò fa Yesò Klistò. ⁵ Yesò ne li la ghə̀ŋ ə nkiʼ əfo ə juŋəvə no tsèm, shɨtə kɨ ə shə̀ʼtə̀ ntɨm ə Nyìngòŋ, be kiʼi ətof no ə tsèm. ⁶ Kənyʉ̀ ki a ghə̀ŋ zhʉ̀ kumə Yesò kiʼi li aghaŋ ghə̀ nto a ghə̀ŋ a ntìntìn ⁷ Kə ne li la kə ghə̀ŋ ne wutə̀ no tèbe a kəku kə kò kì a kəzhwì kə Nyìngòŋ kə ku ando ghə̀ŋ kəʼtə la Bobo vəghəŋ Yesò Klistò bwenə vì. ⁸ Ghə̀ a ne la ghə̀ŋ ə nkiʼi kədyòʼ ə zàʼa fa kəmwètə ndi kə wìʼ lù ghàm ghə̀ŋ a kətsi yi a Bobo vəghəŋ Yesò Klistò lu bwenə vì. ⁹ Nyìngòŋ ə ghʉ̀ no tèbe ghò, ghə̀ ne to ando ghə̀ yi ghʉ. A diʼ wen a ghə̀ dzàŋ ghə̀ŋ la ghə̀ŋ ndiʼ vye və Wàyn wen ə Bobo vəghəŋ Yesò Klistò amuʼ.

Kəgəsə a ngə̀ŋ ə Nyìngòŋ

¹⁰ Ma sensə ghə̀ŋ a vəlemə vwomə a zhiʼ Bobo vəghəŋ Yesò Klistò la ghə̀ŋ nti to əchʉ̀ ə mùʼ a nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ gàʼà ndi kə kəgəsə kə na diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn. Ghə̀ŋ diʼ ə mboŋsə diʼ to a kənyʉ̀ kə mùʼ, kiʼ to əkwoʼtə ə mùʼ, be ki nyʉ̀ to fa ji ə mùʼ. ¹¹ Ma gàʼà alə̀ a vəlemə vwomə byìʼì ando viʼi ngwaʼa ngə̀ŋ ə Kɨ̀lowè vətsenvə shə̀ʼtə̀ li a mò la kəngùmə̀ kə diʼ ghə̀ŋ a ntìntìn. ¹² Kənyʉ̀ kì a ma gàʼà diʼ la no ndò fa ghə̀ŋ a ntìntìn sə gàʼà to nə̀ nəkwoŋ. Viʼi vətsenvə ə gàʼa la, vəwenə dzɨ̀mtə̀ ziʼi Bol vətsevə gàʼà la, vəwenə dzɨ̀mtə̀ ziʼi Abolòs; vətsevə gàʼà la, vəwenə dzɨ̀mtə̀ ghə̀ Sefàs; vətsevə gàʼà la, vəwenə diʼ a ghə̀ Yesò. ¹³ A lə diʼ la və gətə Yesò gətə mu? A diʼ Bol a və mbayntə a ghə̀ŋ a akəshi mu? Və ku mu a ghə̀ŋ a əzhiʼ ə Bol mu? Kə ko diʼ ali. ¹⁴ Ma kù kəzòŋ kə Nyìngòŋ la ma ko tə ku mu a wìʼ fa ghə̀ŋ a bwen to a Kɨ̀lisibùs wenə Gayòs. ¹⁵ Kə lə diʼi la wìʼ fa ghə̀ŋ zizi ko ghə̀ lu gàʼ la və kù mu a wen a mo a zhiʼ. ¹⁶ Ma mbe ku mu to a viʼi ngwaʼ ngə̀ŋ Sɨ̀tèfanàs. Mà kwoʼtə ko ma mbe kɨ tebè wutsen a ma tə kù mu a wen a bwen to a viʼi a venə. ¹⁷ Yesò ə ko ntɨm mo la mà vi əku mu a viʼi. Ghə̀ ntɨm la mà vi ə shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ, shə̀ʼtə̀ ko ndiʼ nə̀ ətof ə viʼi. Ma nshə̀ʼtə̀ ali, ndi kə pfʉ ə wen a kəntò a le kədyòʼ kì a ghə̀ kiʼi.

Yesò ne diʼ kədyòʼ nə̀ ətof ə Nyìngòŋ

¹⁸ Vəghəŋ kɨ la ntɨm byìʼì əpfʉ̀ ə Yesò a kəntò diʼ to kəkoyn kənyʉ̀ a viʼi vyi a və lèkə̀ dyʉ̀, ali a vəghəŋ vyi a Yesò ə bwòŋsə li, ghə̀ diʼi kədyòʼ kə Nyìngòŋ. ¹⁹ Kə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼ li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Ma ne nyaŋ nyʉ̀ vyi a viʼi və tofəvə nə̀ lyɨ̀ la a diʼ nyʉ̀ ətof,

ə nè viʼi vyi a və kɨ kənyʉ̀ la ko və be kɨ no kənyʉ̀.”

²⁰ Wù ə tofəvə lə ye? Ndìʼsə̀ əsoʼ ye? Nò wìʼ ə yi a ghə̀ kɨ ə kitə̀ nyʉ̀ ə mbi ghèn layn ye? A Nyìngòŋ ə ne li ətof ə viʼi mbyi ə kaʼkə ə sədiʼ to kəkoyn. ²¹ Nyìngòŋ ə nyen li fa wen a tof la viʼi ko lu kɨ tebè wen nə̀ ətof ə ngəŋ ə vəwenə. Ghə̀ boŋsə ghʉ̀ la ghə̀ be lù bwòŋsə viʼi vyi a və zhʉ ntɨm yì a yès ə shə̀ʼtə̀ ə byɨmə no tèbe ando viʼi vətsenvə gàʼa la à diʼ kəkoynkə kənyʉ̀. ²² Viʼi Jus nkəŋ nchwi nyʉ̀ kaynəvə, viʼi Gɨ̀lìs ə kəŋ kiʼi ətof, ²³ ali fa yès, yès boŋsə shə̀ʼtə̀ to kənyʉ̀ kumə Yesò a və mbayntə. Kənyʉ̀ na kènkə zàfə viʼi Jus, a diʼ kənyʉ̀ kə kəkoyn a viʼi ətɨm. ²⁴ Alì a viʼi vyi a Nyìngòŋ ə tsùʼtə li, kò à diʼ viʼi Jus kò à diʼ viʼi ətɨm, vəwenə kɨ la Nyìngòŋ diʼi kədyòʼ kə wen nə̀ ətof ə wenə chò fa Yesò. ²⁵ Kənyʉ̀ kì a kə kəʼə to nə̀ kənyʉ̀ kə kəkoynkə a viʼi kumə Nyìngòŋ ə chò kənyʉ̀ kə ətof ə viʼi, kikə a kə diʼi la Nyìngòŋ ko kiʼi kədyòʼ kə kiʼ kədyòʼ kə chò kədyòʼ kə viʼi.

²⁶ Vəlemə vwomə, ghə̀ŋ bwensə kwòʼtə ando ghə̀ŋ ə ndiʼ mibu Nyìngòŋ ə dzàŋ ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ sətsen ki a ghə̀ŋ a ntìntìn, ghə̀ŋ a yen la viʼi vyi a viʼi ə nlyɨ a viʼi və tofəvə ə nko ghoʼo, viʼi a və ə nyenə la à diʼ viʼi adyòʼ ə nko ghoʼtə, viʼi a və nyenə la və fʉ̀ fa ngwaʼ viʼi ə ko ə nko ghoʼtə. ²⁷ Alì Nyìngòŋ ə tsuʼ nyʉ̀ vyi a viʼi mbyi ə yenə la à diʼ nyʉ̀ kəkoyn ə ne la və diʼsə kətʉ kə viʼi vətofəvə, ə be tsuʼ nyʉ̀ vyi a viʼi yen la à diʼ nyʉ̀ ə bwaʼa və ə diʼsə kətʉ kə viʼi kədyòʼ tsu. ²⁸ Nyìngòŋ ə tsuʼ viʼi və bwaʼ və vi a və ko lyɨ tebè vəwenə a kənyʉ̀, be tsùʼtə əfo vi a viʼi ə yen la və ko diʼ kə fo ə byɨbsə vi a və nyenə la à diʼ nkàyntə̀ əfo, ²⁹ ndiʼ kə wìʼ ə kiʼ kənyʉ̀ ə ghaŋsə əwen fa tsu ashi Nyìngòŋ. ³⁰ Alì à ne Nyìngòŋ la ghə̀ŋ ə ntsi byìʼì Yesò Klistò. Ghə̀ tə ne la ghə̀ ndiʼ ətof ə vəghəŋ, ə ne la vəghəŋ ə diʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə chò fa wen, ə be nè la vəghəŋ ə̀ laynə, ə zen kətʉ kə vəghəŋ. ³¹ A le kənyʉ̀ kì a diʼ mu və nyoʼo li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “No ndò a ghə ne sə nkəŋ saŋlə, ghə̀ ə saŋlə to byìʼì kənyʉ̀ kì a Bobo ne li.”

Ntɨm kumə Yesò a kəntò

¹ A ndiʼ to ando mà nvi ə yen ghə̀ŋ a vəlemə vwomə ə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kì a kə diʼ nəmwèʼè kumə Nyìngòŋ, ma nko ngàʼà ə gàʼà ə jùŋə ghə̀, ko andiʼ la ma ngàʼà tebè to nə̀ wù ə ŋwàʼlə̀. ² Ma ndiʼ mu ma nghʉ̀ li la mà ko ba ə kwoʼtə kənyʉ̀ kətsen kə ando ma diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn, a bwen to ə ngàʼà kumə Yesò Klistò, nə̀ əpfʉ̀ ə wenə a kəntò. ³ Ma ndiʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn, əwen ghomə bwaʼa, ma tsɨŋtə̀ fwàynə̀ no nànto. ⁴ Ma ko nziʼi be shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ nə̀ ətof ə mu ghə̀ lù fa wìʼ, a diʼ ətof ə ten wìʼ tenə la ghə̀ byɨmə kənyʉ̀, ali ma nshə̀ʼtə̀, kə diʼi mwetə kədyòʼ kə kəzhwì kə Kəŋwoʼkə. ⁵ Ma gàʼa alə̀ ə nè la kə ghə̀ŋ ne ghʉ byɨmə ghəŋə a ətof ə viʼi, la ghə̀ŋ ghʉ to kədyòʼ Nyìngòŋ.

Ətof ə Nyìngòŋ

⁶ Nò tèbe ando ma gàʼà nyʉ̀ a venə no tsèm lə̀, yès ə ziʼi nyʉ̀ nə̀ ətof a nə̀ viʼi vyi a və kwi li a vəwenə a byɨmə. Ətof a yi ə ko diʼ ətof ə mbi ghenə kò ətof ə viʼi vyi a və soʼo mbyi ghèn, a diʼ viʼi le dyʉ̀ nə̀ kədyòʼ kə vəwenə. ⁷ Ətof yì a yès gàʼà kumə lì diʼ ətof ə lyomtə ghə̀ Nyìngòŋ, mu və lyomtə li fa viʼi. Nyìngòŋ ə nghʉ̀ li mibu ghə̀ shətə mbyi ghèn la, ətof na yi ə lu nè vəghəŋ ə laynə to nə̀ Yesò. ⁸ Nò wù ə soʼo ə mùʼ a mbyi a shèn ə nko kɨ ətof na ghenə. A tu ndiʼ la vəwenə nkɨ li, mu vəwenə nko ə bayntə Bobo yi a ghə̀ kiʼi kùʼsə. ⁹ Yès ə ziʼi to kənyʉ̀ a və nyòʼò a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Wìʼ ko təmə yen,

ko ndiʼ la wìʼ təmə zhʉ,

wìʼ ko təmə kwòʼtə kənyʉ̀ ki tèbe kwoʼtə

a Nyìngòŋ ə bàtə li a viʼi vyi a və kòŋ wen.”

¹⁰ Alì mu Nyìngòŋ ə ne li kəzhwì kə wen kə diʼi làynsə nyʉ̀ ə lyomtəvə ə wen a vəghəŋ. Kəzhwì kə Nyìngòŋ kə nə̀ yenə to nyʉ̀ ə tsèm, yenə no tèbe ghò, no tèbe kì kə a Nyìngòŋ ə lyomtə lyomtə. ¹¹ A diʼ to kəzhwì kəŋwoʼkə kì a kə diʼ a wìʼ a wèn a kə kɨ mwetə wìʼ ayi. Kə le diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando wìʼ zizi ko ghə̀ lu kɨ kənyʉ̀ kì a kə diʼ a kwòʼtə Nyìngòŋ, a bwen to Kəzhwì kə Nyìngòŋ. ¹² Vəghəŋ ko shi kəzhwì mu kə lù fa mbyi, vəghəŋ boŋsə shi kəzhwì kì a kə lù fa Nyìngòŋ ndiʼ vəghəŋ ə̀ kɨ əfo vyi a ghə̀ kù li a vəghəŋ. ¹³ Kə le diʼ la yès ə ko ziʼi, tebè nyʉ̀ nə̀ ətof ə mu ghə̀ lù fa viʼi. Yès ə ziʼi nyʉ̀ a diʼi Kəzhwì kə Nyìngòŋ ando yès ə ziʼi laynsə nyʉ̀ kəzhwì a viʼi vyi a vəwenə kiʼi kəzhwì na kènkə. ¹⁴ Wìʼ yi a ghə̀ ko kiʼ kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə tyenə əfo vyi a kəzhwì kə Nyìngòŋ əku, byìʼì ando à diʼ əfo kəkoyn a wen. Ghə̀ zizi ko ghə̀ lu ə kɨ əfo a venə byìʼì ando à zizi a ne to Kəzhwì kə Ŋwoʼkə la ghə̀ ə kɨ. ¹⁵ Wìʼ yi a ghə̀ kiʼi kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə yenə kɨ no nyʉ̀ ə tsèm, ali ko wìʼ ə tsen zizi ghə̀ yen əkɨ kənyʉ̀ kumə wen. ¹⁶ Kə diʼ mu və nyòʼò li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la:

“Wìʼ ko nə̀ kɨ kənyʉ̀ kì a Bobo nə̀ kwoʼtə

ə tyɨftə wen.”

Alì vəghəŋ ə kɨ əkwoʼtə ə Klistò.

Viʼi shyèʼ Nyìngòŋ

¹ Ma ə zizi ko ma lù gàʼà a ghə̀ŋ a vəlemə vwomə a byɨmə ando ma gàʼa a viʼi vyi a və kiʼi kəzhwì kə Ŋwoʼkə. Ma ngàʼà a ghə̀ŋ to sə mà gàʼà a viʼi mbyi, a nə̀ voyndyə a əbyɨmə a Yesò. ² Kənyʉ̀ kì a ma ə̀ ziʼi a ghə̀ŋ ə ndiʼ to nə̀ zhwin a və kù a voyndyə və bwaʼvə, a ko diʼ əfo ə zhɨvə ə to və byìʼì ando ghə̀ŋ nko təmə bo ə kwi ə kwʉʼ. Nò tèbe luwen, ghə̀ŋ ko təmə kwi ə kwʉʼ. ³ Ghə̀ŋ bo tsi to nə̀ viʼi mbyi. Ghə̀ŋ kɨli la kənghə̀ʼ kə ə diʼ ghə̀ŋ a ntìntìn, ghə̀ŋ nè nyʉ̀ to nə̀ viʼi mbyi be tsi to nə̀ vəwenə. ⁴ A vì azhʉ̀ tseghə wìʼ ə mùʼ ə gàʼa la, “Ma dzɨ̀mtə̀ ziʼi Bol,” ghətsen gàʼa la, “Ma dzɨ̀mtə̀ ghə̀ Abolòs,” kə sə diʼi la ghə̀ŋ bo kumə diʼ to nə̀ viʼi mbyi.

⁵ Nò tèbe ali, Abolòs diʼ ndò, Bol diʼ ndò? A vəwenə ə diʼ to viʼi ə shyèʼ a Nyìngòŋ ə ku a ghə̀ŋ la vəwenə shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ ghə̀ŋ zhʉ, ə byɨmə. Nò tèbe ndò ə ne to shwèʼ yì a Bobo ku la ghə̀ ə nè. ⁶ Mà tə wè ngwaʼ, Abolòs chì, ali à nè Nyìngòŋ la ghə̀ kwi. ⁷ Kə lə diʼ la wìʼ yì a ghə̀ wè nə̀ wìʼ yi a ghə̀ chì ə ko kwʉ̀ʼ tebe a kəfo kətsen, à kwʉ̀ʼ to Nyìngòŋ a ghə̀ nè ghə̀ŋ kwi. ⁸ Wìʼ yi a ghə̀ we nə̀ wìʼ yi a ghə̀ chi diʼ to ndə̀ŋndəŋ, no ando diʼ lù kiʼi əmòʼtə wen ando ghə̀ tə nshwèʼè. ⁹ Yès no və tsèm ə tsèntə shyèʼ to a Nyìngòŋ.

Ghə̀ŋ diʼ əsɨm Nyìngòŋ be diʼ ngə̀ŋ wen. ¹⁰ Ma tə lyɨ̀ kəku kì a Nyìngòŋ ə tə kù a mò byìʼì kusə nshinsə wen ə we kəchɨ kə ngə̀ŋ a nə̀ wìʼ a ghə̀ shɨtə kɨ kəmbwom, wìʼ ə tsen ə sə ə bwòm ayi kwì. No ndò ə ntùʼmə̀ a ji yi a ghə̀ bwomə fa tsù. ¹¹ Nyìngòŋ ə sə diʼ mù ghə̀ ghʉ̀ li Yesò Klistò la à diʼ kəchɨ kə ngə̀ŋ kì a kə diʼ, wìʼ ko diʼ a ghə̀ zizi ghə̀ be we kəchɨ kətsen. ¹² Viʼi na bwòm a kwi kəchɨ kə ngə̀ŋ na ghèn. Viʼi vətsenvə na bwòm nə̀ gol, vətsevə bwòm nə̀ silvà, vətsevə bwòm nə̀ ngùʼsə jùŋsə, vətsevə bwòm nə̀ nkoʼ, vətsevə bwòm nə̀ nyɨŋsə. ¹³ A lu ndiʼ a kətsi yi a Yesò lu bwenə vì və diʼi laynsə no tèbe shyèʼ no ndò a ndayn. Və mwomsə no tèbe shyèʼ ndò nə̀ zhiʼ, ghə̀ diʼi no tèbe nki əshyèʼ ə kò yi a wìʼ tə nshyèʼ. ¹⁴ Nyìngòŋ ə lu ku əmoʼtə no a ndò yi a ghə̀ mwomsə shyèʼ ə wen nə̀ zhiʼi, ko ghə̀ lu fwi. ¹⁵ Və sətsen lu mwomsə shyèʼè wìʼ ghə̀ fwi, ghə̀ a lè əmòʼtə wen ali ə bwòŋ, ə bwòŋ to nə̀ wìʼ a ghə̀ nyɨŋə chò fa zhìʼ.

¹⁶ A ghə̀ŋ kɨli la ghə̀ŋ diʼ ngə̀ŋ Nyìngòŋ, kəzhwì kə Nyìngòŋ kə tsi a ghə̀ŋ a ntìntìn? ¹⁷ Wìʼ sətsen ə byɨbsə ngə̀ŋ Nyìngòŋ, Nyìngòŋ be a byɨbsə wen byìʼì ando ngə̀ŋ Nyìngòŋ kiʼi to Nyìngòŋ, no ndò a ghə̀ŋ a ntìntìn diʼ ngə̀ŋ Nyìngòŋ na yì.

¹⁸ Kə wìʼ na lobtə wen ə wen. Wìʼ sətsen ə ndiʼ a ghə̀ŋ ntìntìn kwoʼtə la ghə̀ tofə a ji yi a viʼi mbyi ashə nə̀ lyɨ fa tsù, ghə̀ boŋsə kaʼkə a kəkoyn ndiʼ ə̀ kiʼi nkàyntə̀ ətof. ¹⁹ Ghə̀ diʼ ne alə byìʼì ando ətof yì a viʼi mbyi venə kiʼi diʼ to nə̀ kəkoyn a Nyìngòŋ. Və nyòʼò li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Nyìngòŋ ə lyɨ ə tof ə viʼi və tofəvə a nə̀ kətamkə bwensə ghaʼa vəwenə tsu.” ²⁰ Və be ə nyoʼo a la, “Bobo ə kɨ təkwòʼtə̀ tə viʼi və tofəvə la tə ko shyèʼè tebè kənyʉ̀.” ²¹ Alə, kə wìʼ nè nghaŋsə əwen gàʼà la ghə̀ diʼ wù wìʼ ə ghèn, byìʼì ando Nyìngòŋ ə ku li to əfo ə tsèm a ghə̀ŋ. ²² Kə le diʼ la, kò à diʼ Bol, kò à diʼ Abolòs kò à diʼ no tèbe Sefàs kò à diʼ mbyi ghèn, kò à diʼ ə ntsi, kò à diʼ əpfʉ̀, kò à diʼ əzhʉ̀ ghèn luwen, kò zhʉ̀ yi a ghə̀ lu vì, əfo a venə no ə tsèm tsèntə kiʼi to ghə̀ŋ. ²³ Kə diʼ alə̀ a kiʼi Yesò kiʼ ghə̀ŋ, a kiʼ Nyìngòŋ kiʼ Yesò.

Viʼi ntɨm ə Yesò

¹ Viʼi ə diʼ ə̀ nlyɨ̀ mo Bol wenə Abolòs to nə̀ viʼi ə shyèʼ ə Yesò vyi a və ku li nyʉ̀ ə lyomtəvə vyi a və kùmə̀ Nyìngòŋ a vəwenə kəvu. ² Nò kənyʉ̀ kə tokə a viʼi ə venə diʼ la vəwenə diʼ ndiʼi, la vəwenə ə shyèʼ to no nəmwèʼè. ³ A mò, à diʼ to no kənyʉ̀ kətyətəkə a zhʉ a soʼo ghə̀ŋ soʼo mò kò à soʼo viʼi vətsenvə. Nò tèbe nkàyntə̀ mò ə ko soʼo tebè wenə ghomə. ⁴ Ma ko kwòʼtə̀ kɨ tebè kənyʉ̀ kə kəbyɨkə kətsenkə a mà ne, ali kə ko diʼ la ma ko byɨbsə kənyʉ̀. A diʼ to Bobo a ghə̀ soʼo mò. ⁵ Ali, kə ghə̀ŋ tyinə nsòʼ ko ndiʼ la zhʉ̀ yi kʉʼʉ li. Ghə̀ŋ kəʼtə, Bobo vi. Ghə̀ a vi ə diʼ làynsə nyʉ̀ ə lyomtəvə vyi a və nyoʼtə ne a kəbəŋ kə fenəkə, ə shə̀ʼtə nyʉ̀ vyi a viʼi əkwoʼtə lyomtə a və wenə a tətyɨm. Nyìngòŋ ə mu bwomsə no ndò to ji a ghə̀ əshyèʼè.

⁶ Ma gàʼa nyʉ̀ a venə a vəlemə vwomə kumə wenə ghomə yo Abolòs to nə̀ nchwi ndi ghə̀ŋ ziʼi, ə nè to kənyʉ̀ kì a və nyoʼ a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ. Kə wìʼ fa ghə̀ŋ ne nghaŋsə əwen kumə wìʼ ə tsen, cho ghətsen. ⁷ A gàʼ ndò a wù la wù chò viʼi vətsenvə a? A diʼ no ghò a wù kiʼi ko andiʼ la və ku ku a wù a? Wù sətsen ə̀ kiʼ kəfo mu və kù ku, wù a ghaŋsə əwen sə və ko kù ku byìʼì gho?

⁸ Ghə̀ŋ sə diʼ mù ghə̀ŋ kiʼi li no tèbe ghò a ghə̀ŋ kəŋə! Ghə̀ŋ sə diʼ mù ghə̀ŋ ghò li nkwʉʼ! Ghə̀ŋ ə laʼa la ghə̀ŋ diʼ təfòyn, yès ko diʼ təfòyn. Ndò ku la ghə̀ŋ diʼ to no təfòyn nəmwèʼè ndi vəghəŋ ə̀ soʼo amuʼ a? ⁹ Kə kə̀ʼə̀ a mò la Nyìngòŋ ə ghʉ̀ li la yès ə viʼi ntɨm ko diʼ no kəfo, diʼ ə pfʉkə ashɨ viʼi. Kə kə̀ʼə̀ la yès ə diʼ viʼi a və soʼ li ə sə diʼ ə zhwi to ashɨ ə mbyi ə tsèm boʼsə nə̀ ətsɨŋsə Nyìngòŋ sə. ¹⁰ Yès ə diʼ nkoyn a viʼi byìʼì Yesò, ghə̀ŋ diʼ viʼi və tofəvə a nyʉ̀ ə Yesò. Yès ə̀ bwaʼa ali ghə̀ŋ to. Viʼi ə kuʼsə ghə̀ŋ ali ko və lə lyɨ tebè yes a kənyʉ̀. ¹¹ Ə zàʼa fa luwen, jɨŋ nə̀ zàfə ə yès, ətoŋ mu be zɨmtə yès. Yès ə mòʼo to məsòʼsòʼ mə ndisə, və ghòmə yès, yès ə dzɨŋə, ko yes kiʼi kəshi ə tsi. ¹² Yès ə shyèʼè li shyèʼè to ghə to no nə̀ avu a yèsə. A zhʉ a viʼi telə yès, yès sə boŋsə jɨ̀mə̀ la Nyìngòŋ ə mbwàʼsə vəwenə bwàʼsə, a zhʉ a və ku ngəʼ a yès, yès ə sə wensə to wensə. ¹³ A zhʉ a viʼi ə byɨbsə zhiʼ yèsə, yès ə sə gàʼà to nə̀ gɨ̀ bwaʼmə. Viʼi ə lyɨ yès a fo ə maʼa və mbyi, be lyɨ yès a kəməŋ.

¹⁴ Ma ko nyoʼo tebè nyʉ̀ venə alə̀ ndi diʼsə kətʉ kəŋkə̀, ma boŋsə nyòʼtə̀ ə ziʼi ghə̀ŋ to nə̀ vunə əkòŋ ə mò. ¹⁵ Ghə̀ŋ nkiʼi tebe viʼi a və tuʼu, tyɨftə ghə̀ŋ kumə Yesò, və taŋtə lè ali ghə̀ŋ kiʼ to Tìʼ ə mùʼ. Mà sə diʼ mù ma vi li to nə̀ tìʼ a ghə̀ŋ a kənyʉ̀ ə Yesò Klistò chò fa ntɨm ə jùŋ ə wen yì a ma nziʼi ghə̀ŋ tsu. ¹⁶ Ma sə sensə ghə̀ŋ la, ghə̀ŋ ə shəmə ntsìnə̀ ghom. ¹⁷ A le kənyʉ̀ kì a mà tɨm Timotì a ghə̀ŋ. Ghə̀ diʼ wàyn ə koŋə ə mò, ma choʼsə wen byìʼì ando ghə̀ dzɨ̀mtə̀ Bobo no akayn. Ghə̀ a ne la ghə̀ŋ kwoʼtə ntsìnə̀ yì a ma tsi to nə̀ wù ə Yesò. Ma ziʼi ntsìnə̀ a ghèn a ntsèntə̀sə viʼi və byɨməvə to ashi ə tsèm.

¹⁸ Viʼi vətsenvə a ghə̀ŋ a ntìntìn sə ghaŋsə təwen, kwòʼtə̀ la ma ko be a vì ə yen ghə̀ŋ. ¹⁹ Alì mu Bobo sətsen ə tomsə kəvu, ma laʼtə to alə ə vì yèn ghə̀ŋ. Ma ko vi zhʉ to kənyʉ̀ kì a vəwenə ghaŋsə əwen gàʼà, ali be yen to no kədyòʼ kì a vəwenə ə gàʼa la vəwenə kiʼ. ²⁰ Byìʼì kəshi kəfòyn ə Nyìngòŋ kə diʼ alə̀, a ko diʼ əchʉ̀ ə nkùmə̀, və yenə kədyòʼ a kì a nyʉ̀ yì a viʼi ə nè. ²¹ Ghə̀ŋ kòŋ la mà sə vi a ghə̀ŋ, vi nə̀ ghò? Ghə̀ŋ kòŋ la mà vi nə̀ ngwàyn mu, mà vi nə̀ ə kòŋə bè nə̀ mbwaʼmə lo?

Kə ghə̀ŋ moʼtə mbyɨ sàs ngə̀ŋ Nyìngòŋ

¹ Ma zhʉ li to ando və gàʼà, kə diʼ to no nəmwèʼè la ghə̀ŋ vətsenvə ə tsi ətsìnə̀sə kəfwaʼlə. Ji yi a ghə̀ŋ tsi fa tsù ə fwàʼlə̀ chò ando viʼi vyi a və ko kɨ Nyìngòŋ ə tsi. Ma zhʉ li la wìʼ diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn, tsi nə̀ wi tìʼ wen. ² Ghə̀ŋ ə ghaŋsə wen byìʼì nki kənyʉ̀ alə byìʼì ghò? A ghə̀ŋ yi boŋsə diʼ ə weynə ə be ə dzɨ̀m ə shisə wìʼ a ghə̀ mwomə nki kənyʉ̀ a ghenə fa ghə̀ŋ ntìntìn ³ No tèbè ando ma ko diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn, vəghəŋ diʼ to amuʼ a kəzhwì a əzhiʼ nə̀ Bobo vəghəŋ Yesò. Mà sə diʼ mù ma tyin li nsòʼ kumə wìʼ a ghèn a ghə̀ mwomə nki kənyʉ̀ a ghèn nə̀, to ndə̀ŋndəŋ ando vəghəŋ ə yi tu ndiʼ tèbe amuʼ, mu mà tyin. ⁴ Ghə̀ŋ zhùŋtə̀ no zhʉ̀ko, kəzhwì ə kòmkə sə diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn. Ghə̀ŋ be zhùŋtə̀, ghə̀ŋ lyɨ̀ kədyòʼ kì a Bobo Yesò ə ku li a vəghəŋ, ⁵ ghə̀ŋ diʼ ku wìʼ na ghèn a Satan, ghə̀ byɨbsə kətsoʼ kə əwèn ə wen, ndiʼ və lù bwoŋsə kəzhwì kə wen a kətsi yi a Bobo Yesò lu bwenə vì.

⁶ Əghaŋsə əwen ghə̀ŋ ə ko bòŋ. A ghə̀ŋ kɨli la fɨ̀shɨ̀ŋfə ə nə̀ tyɨftə tèbè a le, fə nè kəbayn kə məka kə kuʼ. ⁷ Kə le diʼi la ghə̀ŋ diʼ ə maʼa mbyɨ fa ghə̀ŋ a ntìntìn ə bwenə ə ndiʼ ando əghɨf kəbayn ə fìghə kènə fɨ̀shɨ̀ŋfə tsu, a bwen ali a mbyɨ a kwi dyʉ̀ a ghə̀ŋ a ntìntìn to nə̀ fɨ̀shɨ̀ŋfə. Ma kɨli la ghə̀ŋ sə diʼ to nə̀ əghɨf kəbayn kye nə̀ fɨ̀shɨ̀ŋfə byìʼì ando Yesò yi à diʼi wàyn njɨ̀ kə zhɨ kə məzaʼsə ə vəghəŋ sə diʼ mù və shyə li wen a kəku. ⁸ Vəghəŋ sə nzhɨ̀ li kəzhɨ kəməzaʼsə na kènkə, kə Vəghəŋ a zhɨ̀, nə̀ ətyɨm ə byɨghə kò nə̀ mbyɨ. Mbyɨ ə diʼ to nə̀ kəbayn nə̀ fəshɨŋfə, vəghəŋ boŋsə zhɨ̀ nə̀ kəbayn kì a ko kiʼ fəshɨ̀ŋ à diʼ ətyɨm ə ŋwoʼghə nə̀ kənyʉ̀ kì a kə diʼ nəmwèʼè.

⁹ Ma tə nyòʼò a ghə̀ŋ la kə ghə̀ŋ ne tsèntə vye viʼi vyi a və tsi ətsìnə̀sə kəfwaʼlə. ¹⁰ Ma ko tə ngàʼ alə̀ boʼsə viʼi vyi a və ko byɨmə Nyìngòŋ a və tsi ntsìnə̀sə kəfwaʼlə be bàŋbàŋ, ko viʼi kənlem, ko və tsòŋ, ko nə̀ viʼi vyi a və kùʼsə nshəʼsə, byìʼì ando wìʼ mu ndiʼ ə nyɨŋ viʼi a venə, ghə a làynsə fʉ̀ fa mbyi a shèn. ¹¹ Ma tə boŋsə nyòʼ ə gàʼ la, kə ghə̀ŋ ə̀ ntsèntə̀ vye wìʼ a ghə̀ gàʼa la yi diʼ wu byɨmə ali tsi ntsìnə̀ kəfwaʼlə a nə̀ ə dzɨ̀mtə̀ ki kò lʉ̀mə, bàŋbàŋ, ghə̀ be kuʼsə nshəʼsə. Ma gàʼa la kə ghə̀ŋ ne ntsèntə̀ vye viʼi vyi a və ghamə, be nyʉ chòsə̀ məlyʉ̀ʼ bomə, ko və tsoŋ. Kə ghə̀ŋ a mwomsə tebè mwomsə zhɨ̀ vye nki viʼi a venə.

¹² Nò tèbe fa mpfen, mò to nə̀ wu byɨmə ə̀ ko diʼ ə soʼo viʼi a vəwenə ko diʼ a vəghəŋ a nòyn. Ghə̀ŋ diʼ ə nsoʼo to viʼi vyi a və diʼi a vəghəŋ a nòyn. ¹³ A lu soʼo to Nyìngòŋ soʼo viʼi vyi a və ko diʼ a vəghəŋ a nòyn. Və nyoʼo li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Ghə̀ŋ dzɨ̀m shisə wu byɨ yì fa ghə̀ŋ a ntìntìn.”

Kə ghə̀ŋ ə̀ somə nsòʼ shəŋsə a viʼi vyi a və ko fwàynə̀ Nyìngòŋ

¹ Wìʼ fa ghə̀ŋ ə lyɨ nsoʼo wenə lèmə̀ wen ə wu əbyɨmə, ko ghə̀ nlyɨ̀ dyʉ̀ nə̀ wen a viʼi Nyìngòŋ, ghə̀ boŋsə dyʉ̀ nə̀ wen a viʼi, a və ko diʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə la vəwenə soʼo byìʼì ghò? ² Kə lə diʼ la ghə̀ŋ ko kɨ la à lu soʼo viʼi Nyìngòŋ soʼo mbyi mu? A sətsen a ndiʼ lù soʼo ghə̀ŋ soʼo mbyi, ghə̀ŋ ne ale ə nsoʼo mənsoʼtə mə bwaʼmə̀ a? ³ Kə lə diʼ la ghə̀ŋ ko kɨ la à lu soʼo vəghəŋ soʼ ətsɨŋsə Nyìngòŋ mu? Vəghəŋ sətsen ə ndiʼ lù soʼo ə ətsɨŋsə, vəghəŋ ne a ale ə nsoʼ nyʉ̀ ə mbyi a? ⁴ Kə lə diʼ ale, ghə̀ŋ bè lyɨ dyʉ̀ la viʼi ə soʼo, a və ko kʉʼʉ no to kənyʉ̀ kətsen a ngə̀ŋ Nyìngòŋ byìʼì ghò? ⁵ Kətʉ kəŋ kə ko dìʼì? Kə lə diʼ la no wu tofə ko diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn a ghə̀ zì ghə̀ tyinə nsòʼ sə a ntìntìn vəlemə mu? ⁶ Luwen sə diʼ wìʼ boŋsə lyɨ dyʉ̀ nə̀ lèmə̀ wen ə tsen akəshi kə nsòʼ la viʼi soʼo, a ko diʼ viʼi və byɨməvə.

⁷ Nsoʼ a sensə a ghə̀ŋ kiʼi a ghə̀ŋ a ntìntìn lə ə diʼi to no la ghə̀ŋ fəŋ li. Kə bòŋ la viʼi ə̀ boŋsə ne mbyɨ a ghə̀ŋ. Kə bòŋ la à boŋsə lu viʼi vi lobtə ghə̀ŋ, shi əfo ə vəŋə. ⁸ Alì no ghə̀ŋ fa ghə̀ŋ a ngeŋ ə ne mbyɨ a vəlemə vəŋə be lobtə vəwenə, shitə əfo ə vəwenə. ⁹ Kə le diʼ la ghə̀ŋ ko kɨ la viʼi vyi a və ko diʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə ko lu zhɨ̀ tebè kəshi kəfoyn ə Nyìngòŋ mu? Kə wìʼ na ə lobtə wèn ə wen. Viʼi vyi a və tsi nə̀ ki kò wenə lʉ̀mə, a ko kiʼi vəwenə, nə̀ viʼi a və kùʼsə nshəʼsə kò viʼi a və kwaʼ əsoʼ ə làm nə̀ lʉ̀mə vyi a və bwensə tsì nə̀ vətsevə, ¹⁰ nə̀ və tsòŋ nə̀ viʼi kəmbàŋbàŋ, nə̀ viʼi a və nyʉ məlyʉ̀ʼ bomə nə̀ viʼi vyi a və byɨbsə əzhiʼ ə viʼi, nə̀ viʼi a və tsoŋ ə tsoŋ toghə ko lu zhɨ̀ kəshi kə əfòynə ə Nyìngòŋ. ¹¹ Viʼi vətsenvə fa ghə̀ŋ a ntìntìn ndiʼ to lə, ali luwen sə diʼ mù və shʉ li mbyɨ shəŋsə ə ne ghə̀ŋ sə laynə, ə be nè ghə̀ŋ sə diʼ viʼi kənyʉ̀ kətɨməkə a shɨ ə Nyìngòŋ. Ənyʉ̀ a venə ə̀ diʼ mu və fʉ̀ byìʼì kədyòʼ kə Bobo Yesò Klistò mu à nè Kəzhwì kə Nyìngòŋ a vəghəŋ.

Ghə̀ŋ ə̀ kuʼsə Nyìngòŋ nə̀ əwèn ə ghəŋə

¹² Wu ə tsen zizi ghə̀ gàʼ la, “Mà zizi a mà ne no tèbe ghò.” Kə diʼ to no nəmwèʼè ali a ko a diʼ ənyʉ̀ ə tsèm a və zizi və gyamtə wìʼ. A diʼ a mò, mu mà zizi a mà ne no tèbe ghò, ali ko ndiʼ la ma diʼ ndiʼ kəkòs no a kənyʉ̀ kətsen. ¹³ Wìʼ zizi ghə̀ gàʼà la, “Ghə̀ŋ zhɨ no tèbe ghò, kə kwenə to bèm, əbèm diʼ to kəshi kə fozhɨvə.” Kə diʼ to no nəmwèʼè, ali Nyìngòŋ ə diʼ lù byɨbsə ə bèm na yi boʼsə nə̀ ə fozhɨvə. Əwèn wìʼ ko diʼ la və ə̀ ne nyʉ̀ ə kəfwaʼlə tsu, və boŋsə diʼ ə nè shyèʼ a Bobo, a diʼ Bobo a ghə tuʼmə nə̀ əwèn a yi. ¹⁴ Nyìngòŋ ə nlùsə li Bobo fa pfʉ̀, diʼ lù be lùsə nkàyntə̀ vəghəŋ chò fa wen a kədyòʼ.

¹⁵ Kə lə̀ diʼ la ghə̀ŋ ko kɨ la əwèn ə ghəŋə ə diʼ ə sho əwèn ə Yesò mu? A wu gàʼ la mà zizi mà lyɨ̀ ə sho əwèn ə̀ Yesò ə ne la à ndiʼ sho əwèn ə njèʼtə̀ a? Kə zizi ko kə lu ndiʼ ali! ¹⁶ A sətsen wìʼ tsen kəshi wenə njèʼtə̀, mu wenə wen diʼ ndiʼ to a kəfo kə mùʼ! Kə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando və nyoʼo a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Vəwenə və bò a ndiʼ to kəfo kə mùʼ.” ¹⁷ A diʼ a wìʼ yi a ghə̀ tsèntə wenə Bobo, ghə̀ diʼ ə kiʼ to ətyɨm ə mùʼ wenə wen.

¹⁸ Ghə̀ŋ nyɨŋsə wenə ghə̀ŋ fa bàm nyʉ̀ ə kəfwaʼlə. Wìʼ ne no tèbe kənyʉ̀ kə kəbyɨkə kə kò, ko ghə̀ a byɨbsə əwèn əwen, ali mu ghə̀ sətsen nè kənyʉ̀ kə fwaʼlə kə wenə wùwì kò wenə wulɨm, ghə̀ a byɨbsə əwèn ə wen. ¹⁹ Kə lə diʼ la ghə̀ŋ ko kɨ la ghə̀ŋ ə diʼ ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə ku la Kəzhwì kə Ŋwoʼkə ntsi a ghə̀ŋ a ntìntìn mu. Ghə̀ŋ ko bè diʼ fa ghə̀ŋ a ngeŋ. A kiʼi Nyìngòŋ kiʼ ghə̀ŋ. ²⁰ Nyìngòŋ sə diʼ mù ghə̀ zen li ghə̀ŋ ə lòʼ. Ghə̀ŋ lyɨ̀ li təwen ə təŋtə ə nè nyʉ̀ tsu a və ku əkuʼsə a Nyìngòŋ.

Ənyʉ̀ kumə làm

¹ Ma gàʼà kənyʉ̀ luwen kumə nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ tə nyoʼ ə bèmtə̀ a mò. Kə bòŋ to no la kə wìʼ lam. ² Alì byìʼì ando mwòmsə ə zizi ghə̀ vi, a wìʼ ghə̀ kwen a ntsìnə̀ kəfwaʼlə, ma sə gàʼa la no tèbe wulɨm ə kò diʼ ə lam wi wen, no tèbe wùwì ə kò be diʼ lam lɨmə wen. ³ Wulɨm diʼ ku wenə əwen a wi wen to ando əsoʼ ə̀ gàʼà, wùwì ə diʼ be ku ghə̀ wenə wèn a lɨmə ə wen. ⁴ Kə diʼ alə̀ byìʼì ando wùwì ə ko kiʼi kədyòʼ a wen a kətʉ kə wèn, ali a kiʼi lɨmə ə wen, to ndə̀ŋndəŋ ando wulɨm ə ko kiʼi kədyòʼ a kətʉ kə wèn ə wen, ali a kiʼi wi wen. ⁵ Kə wìʼ na tyenə ə tsen kəshi wenə wi wen ko lɨmə wen, a bwen to la à byɨmə ghə̀ŋ vətsèm byìʼì ando ghə̀ŋ kəŋ ə lyɨ̀ əzhʉ a yi ə ne əjɨ̀m. Alì əzhʉ a yi me, ghə̀ŋ bwensə ə ntsi ntsìnə̀ lam, a bwen ali, ə mwòmsə ə Satan a nè, ghə̀ŋ fəŋ byìʼì ando ghə̀ŋ zizi ko ghə̀ŋ lu kɨ ə ghaʼ təwen ə təŋtə. ⁶ Ma gàʼà kənyʉ̀ a kèn to gàʼà a ghə̀ŋ, ma ko chòsə̀ a nə̀ əsoʼ. ⁷ Ma zizi mà kòŋ la no viʼi vətsèm ə diʼ to nə̀ mò. Alì Nyìngòŋ ə sə diʼ mu ghə̀ ku li kəku, no tèbe ndò sə kiʼi kəwen kə, to nə̀ nəkwoŋ.

⁸ Ma gàʼà a viʼi vyi a və ko tɨmə lamkə, benə ki mpfʉ la, kə bòŋ la vəwenə faŋ kə vəwenə a lam to nə̀ mò. ⁹ Alì vəwenə mu sətsen ə̀ diʼ mu vəwenə zizi ko və lu ghaʼa təwen tə vəwenə, vəwenə əlam, byìʼì ando kə bòŋ ə lam chò ə̀ ŋwʉ̀ʼ no zhʉ̀ko, kwoʼtə to kənyʉ̀ kə wùwì kò kənyʉ̀ kə wulɨm.

¹⁰ A viʼi vyi a və lam li, ma kù a əsoʼ, a ko diʼ əsoʼ ə ghomə, a diʼ əsoʼ ə Bobo la, wùwì ə ko diʼ ə fʉ̀ lɨmə wen. ¹¹ Alì ghə̀ sətsen ə fʉ̀, ghə̀ faŋ to wen nyɨŋ, a bwen ali ghə̀ bwenə dyʉ̀ shətə nyʉ̀ wenə lɨmə wen. Kə wulɨm ə wen be a dzɨ̀m əwen.

¹² A viʼi vətsenvə, à sə diʼi gàʼa ghomə a ko diʼ gàʼ Bobo la, wù ə byɨmə sətsen ə nkiʼ wùwì, a ko diʼ wù ə byɨmə, wùwì ayi byɨmə ə ntsi wenə wen, kə ghə̀ a dzɨ̀m ə wen. ¹³ Wùwì ə byɨmə sətsen ə̀ nkiʼ lɨm, a ko diʼ wù ə byɨmə, ghə̀ byɨmə ə ntsi wenə wen, kə wùwì ayì a tyen əwen. ¹⁴ Kə diʼ alə̀ byìʼì ando Nyìngòŋ ə na ne wulɨm yi a ghə̀ ko byɨmə la ghə̀ laynə byìʼì wi wen, ə be nè wùwì yi a ghə̀ ko byɨmə la ghə̀ ə̀ laynə byìʼì lɨmə wen. A bwen a li ko vu vəwenə a ndiʼ nə̀ laynə, ali kə sə diʼ nəmwèʼè la vəwenə ne laynə. ¹⁵ Wìʼ yi a ghə̀ ko byɨmə sətsen ə kòŋ ə moʼtə lɨmə wen kò wi wen, ghə̀ moʼtə to moʼtə. Kə yi fʉ̀ alə̀, ko əsoʼ ə lam ə ghaʼ wu ə byɨmə wùwì, kò wulɨm a yi. Nyìngòŋ ə ndzàŋ vəghəŋ la vəghəŋ vi ə tsi nə̀ mbwaʼmə. ¹⁶ Wu ə wùwì ə byɨmə wù kɨ fa gho la wù zizi ko wù lu bwòŋsə̀ lɨmə wù a? Wu wulɨm ə byɨmə kɨ fa gho la wù zizi ko wù lu bwòŋsə̀ wi wù a?

Ghə̀ŋ ə̀ ntsi to a ji yì a Nyìngòŋ sə dzàŋ ghə̀ŋ, ghə̀ŋ diʼ fa tsu

¹⁷ Kə lə diʼ la no ndò ə̀ diʼ ə ə̀ tsi to a ji yi a Bobo ghʉ̀ la ghə̀ ə ntsi, be tsi to ando ghə̀ ntsì a tʉʼ a Nyìngòŋ ə dzàŋ wen. A lə kənyʉ̀ ki a ma ziʼi a loʼ Nyìngòŋ no a tsèm. ¹⁸ No ndò a ghə̀ sətsen ndi mu və nshɨtə li ndyə̀ wen mibu ghə̀ byɨmə, kə ghə̀ a lyòmtə̀. Wìʼ sətsen ə diʼ mu ghə̀ sə byɨmə a Nyìngòŋ, ko andiʼ la və shɨtə li ndyə̀ wen, kə ghə̀ ba gàʼ la və shɨtə. ¹⁹ Ə shɨtə ndyə̀ wìʼ ko ə faŋ ke shɨtə, kə ko kiʼi kənyʉ̀ ə nè. Kənyʉ̀ kə tokə diʼ to ə ghʉ̀ təsoʼ tə Nyìngòŋ. ²⁰ Nò ndò diʼ ə ndiʼ to a ji yi a və ə̀ sə dzàŋ wen, ghə̀ diʼ fa tsù. ²¹ Wìʼ ndiʼ mù ghə̀ ndiʼ kəkòs a tʉʼ a Nyìngòŋ ə dzàŋ wen, kə ghə̀ a kwè kənyʉ̀, ali mu ghə̀ nkiʼ ji ə ndiʼ fa ngeŋ, ghə̀ nè ali. ²² Wìʼ ndiʼ la ghə̀ ndiʼ kəkòs mibu Bobo dzàŋə wen mu ghə̀ sə diʼ fa ngeŋ, ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ sə dzàŋ wìʼ, ghə̀ diʼ fa ngeŋ, ghə̀ sə diʼ kəkòs a Yesò. ²³ Nyìngòŋ sə diʼ mù ghə̀ zen li ghə̀ŋ ə lòʼ. Kə ghə̀ŋ bè a kaʼkə ndiʼ əkòs a viʼi. ²⁴ Ma sə gàʼa a vəlemə vwomə la, ji a Nyìngòŋ ə sə dzàŋ wìʼ, ghə̀ diʼ no tèbe ale, ghə̀ faŋ to ali ə ndiʼ to wenə Nyìngòŋ.

Kənyʉ̀ kumə viʼi vyi a və ko tɨmə ə lamkə benə ki mpfʉ

²⁵ Ma gàʼ kənyʉ̀ luwen kumə viʼi vyi a və ko tɨmə ə lamkə. Ma ko kiʼi əsoʼ mu ghə̀ lù fa Bobo, ma gàʼà to kənyʉ̀ kì a ma kwòʼtə to nə̀ wìʼ a Bobo kusə shinsə ə ne ghə̀ kʉʼʉ la və nchoʼsə̀ wen. ²⁶ Ma kwòʼtə̀ la, kə bòŋ la wìʼ faŋ to ali byìʼì ando mbyi diʼ luwen mu ghə̀ byif li. ²⁷ Wù sətsen ə nkiʼ wùwì, kə wu a dzɨ̀mə̀ wen. Wu faŋ ke tɨmə lam, kə wu a lam. ²⁸ Alì mu wù sətsen ə lam, ko kə andiʼ la wù nè li mbyɨ, mu wàyn ə wùwì sətsen ə lam, ko kə a ndiʼ la ghə̀ nè li mbyɨ. Ali viʼi a və lamkə li lu kiʼi ngəʼsə a mbyi ashə̀, a diʼ ngəʼ a sensə a ma mwomsə ə bʉʼsə ghə̀ŋ fa tsu.

²⁹ Nò kənyʉ̀ kì a ma gàʼà a vəlemə vwomə, diʼ la, zhʉ̀ yi a və ghʉ̀ sə diʼ mù ghə̀ boʼsə li. Ə zìtə̀ fa luwèn ə dyʉ̀ nə̀ mbì, viʼi vyi a və kiʼi ki diʼ ə̀ ntsi to sə vəwenə ko kiʼ, ³⁰ viʼi a və dì ndiʼ to sə və ko dì tebè dì, viʼi vyi a və saŋlə ndiʼ to sə vəwenə ko saŋlə tebè saŋlə. Viʼi vyi a vəwenə ə̀ zen fo diʼ ə ndiʼ to sə vəwenə ə ko kiʼi ə əfo. ³¹ Viʼi vyi a və shyèʼ nə̀ əfo nse diʼ ə ndiʼ to sə və ko kiʼ kənyʉ̀ kumə əfo a vyi. Ma gàʼà alə̀ byìʼì ando əfo vyi a və diʼi a mbyi luwen chò chò.

³² Ma kəŋ la kə kənyʉ̀ kə fɨŋsə ghə̀ŋ. Wìʼ yi a ghə̀ ko lam ə ghʉ̀ kətʉ̀ ə nè nyʉ̀ a Bobo, mwomsə ə ne la Bobo ə saŋlə. ³³ Alì wù ə lamə ghʉ kətʉ̀ kəwen to nyʉ̀ ə mbyi, a və a ne la wi wen ə nsaŋlə. ³⁴ Ghə̀ ne ko ghə̀ be ə kiʼ əkwoʼtə ə mùʼ. Wùwì yi a ghə̀ ko lam kò wàyn ə wùwì a ghə̀ ko lam ə lɨ̀mtə̀ a nyʉ̀ ə Bobo diʼ nə̀ laynə a wen a wèn be diʼ nə̀ laynə a kəzhwì, ali wùwì lamə ghʉ̀ kətʉ to nyʉ̀ ə mbyi a və a nè la lɨm ə wen ə nsaŋlə.

³⁵ Ma gàʼà kənyʉ̀ na kènkə byìʼì ando ma kəŋ ə gyamtə ghə̀ŋ, a ko diʼ la ma kəŋ ə ku kəbyèʼè a ghə̀ŋ. Ma kəŋ ə nè la nyʉ̀ ə njèʼè to ji yi a və diʼ njèʼè fa tsù, ə be ə nè la ghə̀ŋ ku təwen ə təŋtə no tətsèm ə nshyèʼ to a Bobo.

³⁶ Wìʼ sətsen ə yen la ghə̀ ŋwʉ̀ʼ no zhʉ̀ko, kwoʼtə to wàyn wùwì a wenə wen ghʉ̀ la və ko be a làm, ghə̀ bwensə yen la ghə̀ ə ko ne akayn, ə be koŋə ghə bwensə dyʉ̀ wenə wen lam. Wù sətsen nè alə, ko kə a ndiʼ la ghə̀ ne li mbyɨ. ³⁷ Alì mu wìʼ ə sətsen ghʉ̀ a wen a tyɨm la ghə̀ a ndiʼ to ali, ghaʼa wèn ə wen ko ghə̀ a lam, ko adiʼ la və tenlə wen tenlə, mu à ghʉ̀ to no wen a wen a tyɨm la ghə̀ ko lam wàyn wùwì ayì, a ndiʼ mù ghə̀ nè to kənyʉ̀ kə jùŋkə. ³⁸ Kə le diʼ la wìʼ yi a ghə̀ lam wàyn wùwì wen a ghèn diʼ mu ghə̀ ne to no kənyʉ̀ kə jùŋkə, yi a ghə̀ faŋ ke lam mu ghə ə nè li kənyʉ̀, kə bòŋ chò na kì kə.

³⁹ Wùwì ə lamə ko be diʼ ə lam ə zàʼa to ando lɨmə wen bo tsi, mu lɨmə wen sətsen pfʉ, ghə̀ lam no ndò yi a ghə̀ kòŋ, ali a diʼ ə̀ ndi wìʼ a ghə dzɨ̀mtə̀ Bobo. ⁴⁰ A diʼ a mo kwòʼtə, mu wùwì ayi zizi ghə̀ a saŋlə chò azhʉ̀ a ghə̀ faŋə to ali. Ma kwòʼtə̀ la kəzhwì kə Nyìngòŋ kə tisə gàʼà ə ghomə.

Kənyʉ̀ kumə nyamsə nə̀ fozhɨvə a və moʼo Vəyìngòŋ tsu

¹ Ma kəŋ ə gàʼa kənyʉ̀ luwen kumə əfo ə zhɨvə vyi a və moʼo a nshəʼsə. Vəghəŋ ə kɨ la vəghəŋ vətsèm ə kiʼ ətof. Ətof ə vì to nə̀ əghaŋsə ə wenə ali əkòŋ ə bwòm viʼi bwòmə. ² Wìʼ yi a ghə̀ kwòʼtə̀ la ghə̀ kɨli kənyʉ̀ diʼ ali ko ghə̀ ə kɨ ə zàʼa ando ghə̀ ndiʼ ə kɨ. ³ Alì mu wìʼ sətsen ə̀ kòŋ Nyìngòŋ, Nyìngòŋ a nkɨ wen.

⁴ Ə gàʼ kənyʉ̀ kumə əfo ə zhɨvə vyi a və moʼo Vənyìngòŋ tsu, vəghəŋ ə kɨ la nshəʼsə ə ko diʼ tebè kəfo. Vəghəŋ ə kɨ la Nyìngòŋ yi a ghə̀ tsi diʼ to əmùʼ. ⁵ Nò tèbe ando viʼi vətsenvə ə̀ kwòʼtə̀ la Vənyìngòŋ və tsenəvə diʼ, vətsenvə diʼ a nse, vətsevə be diʼ a akàŋ, to kədə̀ŋ, ⁶ à diʼ a vəghəŋ, vəghəŋ kɨ la, Nyìngòŋ ə diʼ to əmùʼ, a diʼ Tìʼ. A shɨtə wen ə shɨtə no fo ə tsèm ə ne la vəghəŋ ə ntsi, gumlə wen. A be diʼ to Bobo ə mùʼ, a yi Yesò Klistò, mu və ə nshɨtə fo ə tsèm chò fa wen, vəghəŋ sə tsi to byìʼì wen.

⁷ Nò tèbè ali, à ko diʼ viʼi və tsèm a və kɨ kənyʉ̀ a kènkə. Viʼi vətsenvə sə diʼ mù kənyʉ̀ kə vənyìngòŋ na kènkə kɨŋtə li vəwenə, vəwenə sə ə zhɨ̀ əfo ə zhɨvə a və mòʼo Vənyìngòŋ tsu no zhʉ̀ko, vəwenə faŋ ə sə kwòʼtə̀ kənyʉ̀ a kì to kwòʼtə. A lə kənyʉ̀ kì a kə byɨbsə tə kwòʼtə̀ tə vəwenə byìʼì ando ghə̀ bwaʼa. ⁸ Əfo ə zhɨvə zizi ko və lu ne la vəghəŋ və Nyìngòŋ ə diʼ a akayn. Vəghəŋ ə tyen kə zhɨ ko vəghəŋ lu le tebè kəfo, ə zhɨ tebe zhɨ ko və lu se tebè kəfo.

⁹ Ghə̀ŋ tuʼmə, kə ji yi a ghə̀ŋ nè nyʉ̀ fa ghə̀ŋ ngeŋ fa tsu a nè viʼi vyi a əbyɨmə ə vəwenə ə bwaʼa fəŋ a mbyɨ. ¹⁰ Wu kɨ la wìʼ sətsen ə yen wù nə̀ ətof yì a wù kiʼi, wu ŋwʉ̀ʼ a ngə̀ŋ kəshəʼsəkə akəshi kə kəzhɨ, a kə a tenə wen azhʉ̀ a ghə̀ kiʼi kwòʼtə̀ ə bwaʼ ghə, la ghə̀ zhɨ̀ əfo ə zhɨvə mu və mòʼo li a Vənyìngòŋ. ¹¹ Kə sətsen fʉ̀ alə, a ndiʼ la ətof ə wu byɨbsə li lèmə̀ wù yi a kwòʼtə̀ ə wenə ə bwaʼa, mu Yesò ə mpfʉ li byìʼì wen. ¹² Ghə̀ŋ əkɨ la ghə̀ŋ ne ali, a nè ndiʼ mù ghə̀ŋ nè li mbyɨ a vəlemə vəŋə ando ghə̀ŋ byɨbsə li əkwòʼtə̀ bwaʼa ghə̀ ə vəwenə, a diʼ mbyɨ a ghə̀ŋ ne a Yesò. ¹³ Kə le diʼi la nyàm sətsèn ə ndiʼ mu ghə̀ zizi ghə̀ ne la lèmə̀ ghom ne mbyɨ, ko ma bè lu phiʼ nyàm, ndi kə mà ne ghə̀ fəŋ.

Kədyòʼ kì a wù ə ntɨm ə kiʼi

¹ Ma diʼ no wù ə ntɨm, diʼ fa mo a ngəŋ. Kə lə diʼ la ma nkò ə yen Yesò ə Bobo vəghəŋ mu? Ghə̀ŋ bwin kəvu kəshyèʼ mò ashɨ Bobo? ² Mà sətsèn ke ndiʼ tebè wù ə ntɨm a viʼi vətsenvə, a mà ndiʼ wù ə ntɨm a ghə̀ŋ, byìʼì ando ji yi a ghə̀ŋ diʼi fa tsù a Bobo diʼ byìʼì shwèʼ ə ghomə to nə̀ wù ə ntɨm. ³ A lə ji yì a ma nè ma sə gàʼà fa tsù ə gyamtə wenə ghomə azhʉ̀ a viʼi ə ghàmə̀ mò. ⁴ A lə diʼ la və ko diʼ ə nku əfo ə zhɨvə ko kəfo kənyʉkə a yès a əshyèʼ yi a yès nè mu? ⁵ A lə diʼ la yès ko kiʼ kədyòʼ ə lyɨ̀ wùwì ə byɨmə a wùwì, ə njèʼè nə̀ wen to ando vəlemə və Bobo nə̀ Sefàs nə̀ viʼi ntɨm vətsenvə mu? ⁶ Mu à diʼ to yo Bànabàs a yes diʼ ə nshyèʼ to shyèʼ mibu ə nzhɨ̀ lo? ⁷ A diʼ sugyèʼ ə kò a ghə̀ shyèʼ be bwènsə̀ loʼ wen ə wen a? A zizi a nshyèʼ ndò shyèʼ əsɨm, ko diʼ ə lo ashɨ fo vyi a və fʉ̀ fa sɨm na ghèn a? A diʼi ntsɨ̀ŋ nyamsə ə kò a ghə̀ ko kamə ə zhwin ə nyàm ə nyʉ a?

⁸ Ma ko gàʼà tebè nyʉ̀ a venə to nə̀ wìʼ, no tebe Əsoʼ ə gàʼa to alì. ⁹ Və nyòʼò li a ŋwàʼlə̀ Əsoʼ ə Mosìs la, “kə wù be lù kwiʼ əchʉ̀ ə nyàm a zhʉ a ghə̀ shyèʼè sɨm la kə ghə̀ pfiʼ asaŋ.” A Nyìngòŋ ə lə gàʼa kənyʉ̀ ken akəshi na ghèn kumə nyamsə mu? ¹⁰ Kə diʼ nəmwèʼè la ghə̀ gàʼa kumə vəghəŋ byìʼì ando wù ə shwèʼè nə̀ we ghə̀ tsen pfì, vəwenə kɨ nəmwèʼè la vəwenə na kiʼi əfo ə zhɨvə ə zhɨ̀ a vəwenə a ntìntìn. ¹¹ Yès sətsen ə̀ ndiʼ mù və wè li ntɨm ə jùŋ a ghə̀ tətyɨm, ko a ndiʼ kənyʉ̀ kə kəbyɨkə ghə̀ŋ nku əfo ə zhɨvə a yès. ¹² Viʼi vətsenvə sətsen ə̀ kiʼ kədyòʼ ə nkiʼi əfo ə zhɨvə fa ghə̀ŋ, a ko yès andiʼ nkiʼ chò tèbè fa lì.

Alì yès sə diʼ ko andiʼ la yès ne kənyʉ̀ byìʼì kədyòʼ a kènkə a yès kiʼi ndiʼ nshi fo fa ghə̀ŋ. Yès ə boŋsə wensə to wensə byìʼì ando yès ə ko kòŋ ə ne kənyʉ̀ kə taʼsə ntɨm ə jùŋ ə Yesò la kə ghə̀ kwi. ¹³ A ghə̀ŋ kɨli la viʼi vyi a və shyèʼè a ngə̀ŋ Nyìngòŋ nə̀ kiʼi əfo ə zhɨvə ə vəwenə, və fʉ̀ to fa tsu? Nò tèbe viʼi a və shyèʼè akwi kəbaŋ kə kəku nə̀ zhɨ̀ to no fa əfo yi a və kù tsu. ¹⁴ Kə lə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando Bobo ə̀ kù li a soʼ la, viʼi vyi a və shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ diʼ nzhɨ̀ byìʼì wen.

¹⁵ Ma sə diʼ ko andiʼ la ma nè kənyʉ̀ nə̀ kədyòʼ na kènkə, ko ma nyoʼtə tebè luwen la ghə̀ŋ ku kəfo kə tsenkə a mò. Kə bòŋ la mà boŋsə pfʉ pfʉ, azhʉ la wìʼ taʼsə la kə mà ə̀ saŋlə kumə ji yì a ma shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ fa tsù. ¹⁶ Ma ko diʼ ə nghaŋsə əwen kumə ando ma shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ. A sə diʼ shwèʼ mu və ghʉ̀ li la mà nè, mu mà faŋ ke nè, a ngəʼ ə byɨ ne ndiʼ a mo kətʉ! ¹⁷ Mà tə ndiʼ la ma ne shwèʼ a ghenə fa mò a kòŋ, a və ne diʼ ə lòʼò mò. Alì ma sə ne to byìʼì ando à diʼ kənyʉ̀, a ma diʼ ə ne, mu à gàʼ Nyìngòŋ la ma ə ne. ¹⁸ Əmoʼtə ə ghomə lə diʼ no ghò? Əmoʼtə ə ghomə diʼ to la mà nshə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ, ko ma bèmə tebè kəfo, ko ma tuʼu ne tebè nə̀ adyòʼ yi a ma kiʼi to nə̀ wìʼ a ghə̀ shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ.

¹⁹ Ma diʼ alə̀ ko ma lu ndiʼ kəkòs a wìʼ, alì ma ghʉ wenə ghomə a nə̀ kə kəkos kə a viʼi və tsèm ndiʼ mà nè, la viʼi və ghoʼo və be byɨmə. ²⁰ Ma dyʉ̀ a viʼi Jus, ma sədiʼ to nə̀ wù ə Jus, ə ne la vəwenə be byɨmə, ma sə dyʉ̀ a viʼi vyi a vəwenə ə̀ ghʉ̀ Əsoʼ, ma sədiʼ to nə̀ wìʼ a ghə̀ ghʉ̀ Əsoʼ no tèbe ando ma ko diʼ a tyi Əsoʼ. Ma ne ma sə ne alə̀ ndiʼ vəwenə be tuʼu byɨmə, to kədə̀ŋ. ²¹ Ma dyʉ̀ a viʼi a və ko ghʉ̀ tebè əsoʼ, ma sədiʼ to nə̀ wìʼ a ghə̀ ko ghʉ̀ ə əsoʼ. Nakènkə ko diʼi la ma diʼ alə ko ma, ghʉ̀ əsoʼ ə Nyìngòŋ. Ma ghʉ̀ to no əsoʼ ə Yesò, ali ə dyʉ̀ a viʼi vyi a və ko ghʉ̀ tebè əsoʼ, ma sə ne to alə ndiʼ ə ne la vəwenə tuʼu byɨmə, to kədə̀ŋ. ²² Ma dyʉ̀ a viʼi vyi a vəwenə ə̀ bwaʼa, ma sədiʼ to nə̀ wìʼ a ghə̀ bwaʼa, to ə nè la vəwenə be byɨmə. Ma kaʼkə li sədiʼ to ji sə tsèm to a viʼi vətsèm, ndiʼ mà ne, viʼi vətsenvə bwòŋ no tèbe a ji ə kò.

²³ Ma ne nyʉ̀ a venə no ətsèm ndiʼ ə ne la ntɨm ə jùŋ kwi dyʉ̀ ambì mà boŋ ə kiʼi mbwaʼsə yì a ghə̀ diʼi tsu. ²⁴ A ghə̀ŋ kɨli la və shəmə kənyɨŋ, viʼi sə nyɨŋə, to kədə̀ŋ, ali a na nyɨŋə zhɨ̀ to wìʼ ə mùʼ ə kiʼi əmoʼtə yi. Kə le diʼi la ghə̀ŋ diʼ ə nshɨtə ə nyɨ̀ŋ a ji ə zhɨ̀ ə kiʼi əmòʼtə na yi. ²⁵ Nò ndò nə̀ zhʉsə shəmə kənyʉ̀, ghə̀ sə ziʼi ə nè kənyʉ̀ na kì, shɨtə ghaʼa wèn ə wen to ji sətsèm. Vəwenə nə̀ ne və sə ne ali ndiʼ kiʼi əmòʼtə, ko ghə̀ ndiʼ ə lu faŋ, ali vəghəŋ diʼ lù kiʼi əmòʼtə, a ghə̀ diʼ ə tsì ə faŋ. ²⁶ A lə kənyʉ̀ kyi a ma ko kumə nyɨŋə to nyɨŋə; ma ko pfènə̀ tebè fɨ̀nkàm to nə̀ wìʼ a ghə̀ ghomə to kəshi kə zɨmkə. ²⁷ Ma ghaʼa a wèn ə ghomə ndi ghə̀ kaʼkə ə zhʉ fa mò, bwen alì a mà shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ, a lù ndiʼ a kəmwètə, Nyìngòŋ ə ghʉ̀ la ma ko kwʉ̀ʼ ə kiʼi əmòʼtə na yi.

Bol ə ku kətyiftə kumə nshəʼsə

¹ Ma kəŋ a vəlemə vwomə la ghə̀ŋ be kwoʼtə ando vətiʼ vəghəŋ ə njèʼè tsi ə boʼsə a nse zɨm, mboʼsə sə diʼi ji a vəwenə no və tsèm, vəwenə lu jèʼ ə dyʉ̀ zàʼa a mù mə baŋə mə̀, mə tinə, vəwenə tɨm no vətsèm. ² Nyìngòŋ ə nku li mu a vəwenə a mboʼsə a yi no vətsèm ə be ku mu a mù mə baŋə mə̀, vəwenə sə diʼ ndzɨ̀mtə̀sə bàm Mosìs. ³ Vəwenə no vətsèm nzhɨ̀ li kəfo kə zhɨkə kə mu à ku Nyìngòŋ, ⁴ ə be nyʉ mu, mu à ku Nyìngòŋ. Mu na mèyn ə nfʉ fa əwu yi a ghə̀ njèʼè fa vəwenə a ntìntìn. Əwu na ghenə ə ndiʼ Klistò. ⁵ Nyìngòŋ ə ne no tèbe alə̀, ko ghə̀ lə nsaŋlə a viʼi və ghoʼovə a vəwenə a ntìntìn, vəwenə sə pfʉkə, le dyʉ̀ a nse ə zɨm.

⁶ Ənyʉ̀ na venə diʼ nchwi ə ku kətyiftə a vəghəŋ la kə vəghəŋ na kòŋ nyʉ̀ ə byɨvə to nə̀ vəwenə, ⁷ gumlə nshəʼsə to ando vəwenə vətsenvə ə ngumlə̀. Və nyoʼo li a ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Vəwenə ə nyʉ̀ʼmə li a nse ə zhɨ̀ ə be nyʉ, fa bàm a tsu vəwenə lù ə sə benə ku əkuʼsə a nshəʼsə.” ⁸ Vəghəŋ ə ko diʼ ə nkwen a ntsìnə̀sə kəfwaʼlə yi a vəwenə vətsenvə ə ntsi, kənyʉ̀ a kì ə ne li, vəwenə pfʉ nkam məwumə mbò a njʉ̀sə̀ tàʼ to kətsi kə mùʼ. ⁹ Vəghəŋ ə ko diʼ ə mwomsə Bobo ando vəwenə vətsenvə ə mwomsə, kənyʉ̀ na kì kə ne, zhusə lɨmlə ə zhwilə vəwenə. ¹⁰ Vəghəŋ ə ko diʼ ə ndèmkə̀ to ando vəwenə vətsenvə ndèmkə̀, kənyʉ̀ na kì ne, ntsɨ̀ŋ Nyìngòŋ yì a ghə̀ nzhwilə̀ viʼi lì ə zhwilə vəwenə. ¹¹ Ənyʉ̀ na venə ə̀ nfʉ̀ a vəwenə a nchwi, və be nyòʼò ə ghʉ əku kətyiftə a vəghəŋ byìʼì ando əzhʉ̀ boʼsə li ə mbyi mè.

¹² Kə le diʼi la no ndò yi a ghə̀ kwòʼtə̀ la ghə̀ ti a nkàyn diʼi tùʼmə̀, kə ghə̀ na fəŋ. ¹³ Nò mwomsə ə tsen ghə̀ ko diʼ a ghə̀ vì a ghə̀ŋ ko andiʼ la ghə̀ tɨmə vì a wìʼ. Nyìngòŋ ə tuʼmə. Ghə̀ ko a moʼtə la mwòmsə̀ ə vi a ghə̀ to chò kədyòʼ ə kəŋkə̀. Əmwòmsə̀ ə sətsèn vì a ghə̀ŋ, ghə̀ a diʼ ji yì a ghə̀ŋ nyɨŋ fa tsù, ko mwòmsə̀ na yi a to ghoʼ ghə̀ŋ.

¹⁴ Alì, ghə̀ŋ nyɨŋsə təwen ə təŋtə fa gumlə nshəʼsə a doŋ shom sə jùŋsə. ¹⁵ Ma gàʼà a ghə̀ŋ to nə̀ viʼi a və kiʼi ətof. Ghə̀ŋ kwoʼtə kənyʉ̀ ken a ma gàʼà no fa ghə̀ŋ a ngeŋsə. ¹⁶ Vəghəŋ nə̀ nyʉ̀ʼ lyɨ ntaʼ ə kwòʼtə pfʉ ə Yesò, və jɨm a kwi ndoŋ məlyʉ̀ʼ ə nyʉ̀, kə diʼi la məmluŋ mə Yesò ne li vəghəŋ ntsentə vəghəŋ vəwen to kəfo kə mùʼ. Vəghəŋ nə̀ gə̀tə̀ əfo ə zhɨvə azhʉ̀ na ghèn ə zhɨ̀, kə nə̀ diʼi la ə wèn ə Yesò ə ne li vəghəŋ vəwenə ntsentə to kəfo kə mùʼ. ¹⁷ Kə diʼ alə̀ byìʼì ando vəghəŋ nə̀ ndiʼ tèbe və ghoʼo, və tsèntə ə zhɨ̀ to kəbayn kə mùʼ, kə diʼ la vəghəŋ ə diʼ to ə wèn ə mùʼ. ¹⁸ Ghə̀ŋ yen viʼi Islel a! Vəwenə ə ngə̀tə̀ kəfo kì a və kù a kwi kəbaŋ kəku ə zhɨ̀, kə sə diʼi la vəwenə tsentə li wenə və Nyìngòŋ. ¹⁹ A ghə̀ŋ lə zhʉ̀ kɨ no tèbe kənyʉ̀ kì a ma gàʼà a? Ma gàʼà ə boʼ la əfo ə zhɨvə vyi a və moʼo a əse a nshəʼsə ə diʼ no kəfo kə tsenkə mu, la no nshəʼsə a vyi diʼ kəfo lo? ²⁰ Jòʼ. Ma gàʼà la, və mòʼo əse a əzhwi byɨvə, vəwenə ko mòʼo a Nyìngòŋ. Ma ko kòŋ la vye əzhwì byɨvə ə nzhɨmə̀. ²¹ Ghə̀ŋ zizi ko ghə̀ŋ lu ə nyʉ̀ fa ndoŋ ə Nyìngòŋ be nyʉ̀ fa ndoŋ əzhwì byɨvə. Ghə̀ŋ zizi ko ghə̀ŋ lu zhɨ̀ akwi kəbaŋ ə Bobo be dyʉ̀ zhɨ̀ akwi kəbaŋ əzhwì byɨvə. ²² Vəghəŋ kəŋ səʼ Bobo la ətin ə wen ə fwi mu? A vəghəŋ le kiʼi kədyòʼ chò wen a?

²³ Viʼi vətsenvə nə̀ gàʼa la vəghəŋ ə kiʼi kədyòʼ ə ne no tèbe ghò, alì a ko diʼ nyʉ̀ ə tsèm a və gyàmtə̀ vəghəŋ. Viʼi vətsenəvə nə̀ gàʼa la vəghəŋ ə kiʼi kədyòʼ ə ne no tèbe ghò, ali a ko diʼ nyʉ̀ ə tsèm a və bòŋ. ²⁴ Kə wìʼ fa ghə̀ŋ a nshwèʼè ə gyàmtə̀ to wenə wen, ghə̀ŋ nshwèʼè ə gyàmtə̀ viʼi vətsenvə.

²⁵ Ghə̀ŋ mpfiʼi no tèbe nki nyàm ə kò a və baʼlə a nguʼ ə nyàm. Ghə̀ŋ sə phiʼi, kə ghə̀ŋ a kayntə kənyʉ̀ kumə nyàm ayi, əghʉ̀ nyʉ̀ a ghə̀ŋ kwòʼtə. ²⁶ Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ gàʼ la, “Nse ghèn diʼ alə̀, a kiʼi Bobo, nə̀ no tèbe nə̀ ghò yi a ghə̀ diʼi tsu.”

²⁷ Wìʼ yi a ghə̀ ko tɨmə mbo byɨmə Yesò, sətsèn ə laʼa wù la wù vi zhɨ̀ a wen a ngə̀ŋ, wù dyʉ̀, wù zhɨ̀ no tebe ghò yì a və ku la wù zhɨ̀. Wù sə zhɨ̀, kə wu a moʼtə la kənyʉ̀ kətsen kə ə ku ngəʼ a wù kwòʼtə. ²⁸ Alì wù sətsen kəŋ zhɨ̀, wìʼ gàʼ mwetə a wù la, “və yi mòʼo əfo ə zhɨvə a venə a əse,” kə wu bè a zhɨ̀ byìʼì kənyʉ̀ ki zizi kə ku ngəʼ a wù a kwoʼtə̀ nə̀ ghə̀ wìʼ na ghèn a ghə̀ shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ na kènkə a wù lì. ²⁹ Ma gàʼà la wù shɨtə ki kwoʼtə ə wen, a ko diʼ yə̀, byìʼì ando ə kwoʼtə̀ ə wù ə kədyàŋ ə ko diʼ ə tàʼsə la kə ma ne ando ma kòŋ. ³⁰ Mà sətsèn ə zhɨ̀ əfo ə zhɨvə, ku kəzòŋ a Nyìngòŋ, ko və lu ə ndiʼ ə ghamə mo kumə kəfo kì a ma zhɨ, a diʼ ali ma zhɨ, ku kəzòŋ. ³¹ Kə lə diʼ la, ghə̀ŋ sə nzhɨ̀ no tèbe ghò, kò ghə̀ŋ nyʉ nyʉ, kò ghə̀ŋ nè no tèbe ghò, ghə̀ŋ ne to ə ku kuʼsə a Nyìngòŋ. ³² Kə ghə̀ŋ ə ntsi a ji ə ne la viʼi Jus kò viʼi Gɨ̀lìs kò viʼi və byɨməvə Nyìngòŋ fəŋ a mbyɨ. ³³ Ghə̀ŋ ə ne to ando ma mwomsə ə ne la viʼi vətsèm ə nsaŋlə̀, no tèbe a gho a ma nè. Ma ko kəŋ to njùŋ ghom, ma kəŋ jùŋ a viʼi və ghoʼo və ndi Nyìngòŋ ə bwoŋsə vəwenə.

¹ Ghə̀ŋ ə shəmə ntsìnə̀ ghom ndə̀ŋndəŋ ando ma shəmə ghə̀ Yesò.

Ə chiʼtə kətʉ azhʉ̀ a və kùʼsə Nyìngòŋ

² Ma bwomsə ghə̀ŋ byìʼì ando ghə̀ŋ ə ko lyesə mò no fa mpfen be shɨtə ghaʼ əziʼi yì a ma ə nziʼi ghə̀ŋ tsu, ³ ali ma kəŋ la ghə̀ŋ ə kɨ la, Yesò diʼ kətʉ̀ kə lʉ̀mə vətsèm, wulɨm diʼ kətʉ̀ a wì wen, Nyìngòŋ ə diʼ kətʉ̀ a Yesò. ⁴ Wùlɨm sətsèn ə chiʼtə kətʉ kə wen azhʉ̀ a ghə̀ jɨ̀mə̀ kò azhʉ̀ a ghə̀ shə̀ʼtə̀ ntɨm mu ghə̀ lù fa Nyìngòŋ, ghə̀ kɨ la ghə̀ diʼsə kətʉ kə Yesò, a ghə̀ diʼi kətʉ kəwen. ⁵ A wùwì, mu ghə̀ sətsèn njɨ̀mə̀ kò ghə̀ shə̀ʼtə̀ ntɨm mu ghə̀ lù fa Nyìngòŋ ko andiʼ la ghə̀ chiʼtə li kətʉ kə wen, ghə̀ a diʼsə kətʉ kə lɨmə wen, a ghə̀ diʼi kətʉ a wen. Ghə̀ yi ne alə, ko nəkwoŋ na diʼ fa wen nə̀ wùwì yi a və kom li kətʉ̀ kə wen. ⁶ Wùwì sətsèn faŋke ndiʼ ə chiʼtə kəfo a wen a kətʉ, a kə ne bòŋ la ghə̀ laynsə kom kətʉ na kì, ali à sətsèn ndiʼ kənyʉ̀ kə kətʉ kədiʼkə ə kom kətʉ, ghə̀ chiʼtə kəfo tsu. ⁷ A wulɨm, ghə̀ ko diʼ ə chiʼtə kəfo a wen a kətʉ byìʼì ando Nyìngòŋ ə ne li la ghə̀ əfɨsɨ Nyìngòŋ, diʼi əbayn ə Nyìngòŋ, alì a wùwì, wùwì ne la lɨmə wen ə nkuʼmə̀. ⁸ Ghə̀ŋ kɨli la və kò nlyɨ̀ kəkwoŋ kə shə wèn wùwì ə shɨtə wulɨm tsu, və mboŋsə lyɨ̀ kəkwoŋ kə shə ə wèn ə wulɨm ə shɨtə wùwì tsu. ⁹ Kə le diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando və nko shɨtə wulɨm a wùwì, və nə̀ shɨtə wùwì a wulɨm. ¹⁰ A lə kənyʉ̀ ki a wùwì diʼ ə nchiʼtə kəfo a wen a kətʉ a nchwi ə diʼ la ghə̀ diʼ a tyi əsoʼ lɨmə wen, kə ətsɨŋsə Nyìngòŋ sə ne fwisə tin. ¹¹ Nò tèbè ali, a vəghəŋ vyi a və byɨmə a Bobo, wùwì ə ko ti fa wen a ngəŋ, a bwen fa wulɨm, ko wulɨm ə ti fa ngəŋ, a bwen fa wùwì. ¹² Və ə nlyɨ̀ kəkwoŋ kə əwen ə wulɨm ə shɨtə wùwì tsu, wùwì besə bwi wulɨm, alì mu à nshɨtə Nyìngòŋ shɨtə fo ə tsèm.

¹³ Ghə̀ŋ soʼtə̀ to no fa ghə̀ŋ a ngeŋsə la, kə lə diʼ a le la wùwì ə nti a ntìntìn ə viʼi, jɨ̀mə̀ a Nyìngòŋ ko andiʼ la ghə̀ chiʼtə kətʉ kə wen lo? ¹⁴ A ji yi a mbyi diʼ fa tsu ə diʼi to no la, à diʼ kənyʉ̀ kə kətʉ kədiʼkə a wulɨm ghə̀ nkuʼsə kətʉ. ¹⁵ Alì a wùwì, a diʼ ə ngòyn ə nkuʼsə kətʉ. Nyìngòŋ ə kù nyɨŋsə kətʉ sə dyefkəsə a wùwì, la ghə̀ ə chiʼtə kətʉ kə wen tsu. ¹⁶ Sətsèn wìʼ nkəŋ ə ngwùmə̀ kənyʉ̀ na kèn a mà gàʼ lə̀, mu yès ko kiʼi ji tsen ə be lyɨ shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ na venə fa tsù, ko andiʼ la no tèbe ngə̀ŋ Nyìngòŋ ə kiʼi.

Jì ə lyɨ ntaʼ

(Mat 26.26-29;Mak 14.22-25;Luk 22.14-20)

¹⁷ Ənyʉ̀ ə tsenəvə ə diʼ a ma kəŋ ə gàʼ a ghə̀ŋ luwen, ma ko bwomsə tebè ghə̀ŋ byìʼì ando ghə̀ŋ vi zhùŋtə̀ no zhʉ̀ko ə kuʼsə Nyìngòŋ, ko ghə̀ŋ lu ə shɨtə nyʉ̀ shɨtə, ghə̀ŋ sə boŋsə byɨbsə to byɨbsə. ¹⁸ Mbì kənyʉ̀ a ma kəŋ gàʼà diʼ la, viʼi shə̀ʼtə̀ li a mò la ghə̀ŋ vi zhùŋtə̀ to nə̀ ntsèntə̀ viʼi Nyìngòŋ, ghə̀ŋ sə kiʼ kəgəsə a ghə̀ŋ a ntìntìn, ma byɨmə la nyʉ̀ ə tsenəvə ə diʼ tsu a və gàʼà, a diʼ to no nəmwèʼè. ¹⁹ Kəgəsə kə yi ndiʼ ndiʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn, ndi və nshɨtə yenə kɨ nkàyntə̀ viʼi Nyìngòŋ. ²⁰ Ghə̀ŋ zhùŋtə̀ akəshi kə ntaʼ ə sə ne ali, ko a be andiʼ ntaʼ Bobo a ghə̀ŋ vi ə zhɨ̀. ²¹ Byìʼàndo ghə̀ŋ zhʉ sə zhɨ̀, viʼi vətsenvə sə kwoʼtə to əfo ə zhivə ngeŋsə ə vəwenə, vətsenvə pfʉ kə jɨŋ sə, viʼi vətsenvə nyʉ məlyʉ̀ʼ, bomə̀. ²² Ghə̀ŋ ko kiʼ aloʼ nzhɨ tsu be nyʉ mu? Ghə̀ŋ diʼ alə̀, chasə ngə̀ŋ Nyìngòŋ! Ghə̀ŋ kəŋ ə ndiʼsə kətʉ kə viʼi vyi a və ko kiʼ kəfo mu? A fʉ̀ no ghò nə̀ ghə̀ŋ a? Ghə̀ŋ kəŋ la mà ə bwomsə ghə̀ŋ a nyʉ̀ a venə mu? Mà zizi ko ma lu mwòm.

²³ Kənyʉ̀ kì a ma zhʉ fa Nyìngòŋ a diʼ to kəwenkə ma ziʼi ghə̀ŋ tsu. Kə diʼ la, a ndiʼ nətʉʼ kətsi yi a və mbaʼlə̀ Bobo Yesò, ghə̀ lyɨ̀ li kəbayn kə məka, ²⁴ a sə diʼ ando ghə̀ ku kəzòŋ a Nyìngòŋ, ghə̀ byəʼlə ə gàʼ la, “Ghenə diʼ əwèn ghomə a ma kù byìʼì ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ ne ə nè alə̀ kwoʼtə mò.” ²⁵ A sə diʼ ando və zhɨ li mwetə, ghə̀ ne to ali nə̀ ndoŋ, ə gàʼ la, “Ndoŋ ghèn diʼ ndoŋ məkàyn mə mfimə̀ ando və chiʼ nə̀ mənlyuŋ mwomə̀. Ghə̀ŋ lyɨ ə nyʉ. No zhʉ̀ko a ghə̀ŋ ə nyʉ ghə̀ŋ ə kwoʼtə mò.” ²⁶ Kə le diʼi la ghə̀ŋ sətsen ə zhɨ̀ kəbayn kènkə, nyʉ ndoŋ ghèn no zhʉ̀ko, a kə a ndiʼ la ghə̀ŋ shə̀ʼtə̀ ntɨm əpfʉ ə Bobo ə zaʼa ando ghə̀ lù bwenə vì.

²⁷ Kə lə diʼ la, no ndo sətsen ə zhɨ̀ kəbayn kə Bobo na kènkə be nyʉ ndoŋ Bobo na ghèn a ji a ghə̀ ko ku kùʼsə a wen, ghə̀ nkɨ la ghə̀ ne mbyɨ kumə əwen Bobo nə̀ mənlyuŋ mə wen. ²⁸ Nò ndò ə nlye lì wèn ə wen mibu ghə̀ zhɨ̀ kəbayn na kì be nyʉ̀ fa ndoŋ na ghèn, ²⁹ byìʼì ando no ndò a ghə̀ sətsèn ə zhɨ̀ kəbayn na kènkə be nyʉ fa ndoŋ na ghèn, ko ghə̀ kwoʼtə kəfo kì a ghə̀ zhɨ, ghə̀ nkɨ la ghə̀ dzàŋ ngəʼ a wen kətʉ. ³⁰ A le kənyʉ̀ kì a kə ne viʼi sə bwaʼa vətsevə kwaʼa a ghə̀ŋ a ntìntìn no və ghoʼo, vətsevə be pfʉkə. ³¹ Alì mu vəghəŋ sətsen ə nchò mbì ə lyè təwen tə vəghəŋ, ko Nyìngòŋ ə ba ə soʼ vəghəŋ. ³² Nyìngòŋ sətsèn ə̀ soʼo vəghəŋ, a andiʼ jì ziʼi vəghəŋ ndi kə və lu soʼ ə byɨsə vəghəŋ nə̀ viʼi mbyi amuʼ.

³³ Kə le diʼ a vəlemə vwomə la, Ghə̀ŋ ne zhùŋtə̀ no zhʉ̀ko ə zhɨ̀, ghə̀ŋ kəʼtə no viʼi vətsèm, ə vì. ³⁴ Wìʼ sətsen ə ndiʼ, jɨŋ ə zafə wen, ghə̀ zhɨ̀ mibu vì, bwen alì və vi tsentə̀, ghə̀ a ne Nyìngòŋ soʼ byɨbsə wen. Ma lu tisə nyʉ̀ ə tsenəvə vyi a ghə̀ŋ tə nyòʼ li azhʉ̀ a mà vi ə yen ghə̀ŋ.

Kəku a kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə ku

¹ Vəlemə və vwomə, ma kəŋ luwen la ghə̀ŋ ə kɨ kənyʉ̀ kumə kəku kikə a kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə ku a viʼi. ² Ghə̀ŋ kɨli la a ndiʼ ando ghə̀ŋ bo bu ko ghə̀ŋ lu tɨmə diʼ viʼi və byɨməvə, və nlobtə ghə̀ŋ, lyɨ dyʉ̀ nə̀ ghə̀ŋ a nshəʼsə, a və ko gàʼà. ³ A lə kənyʉ̀ kì a ghə̀ŋ ə kɨ la wìʼ zizi ko ghə̀ lu sə ngàʼ ə telə Yesò, a li kəzhwì kə Nyìngòŋ kə tisə wìʼ ayì. Wìʼ zizi ko ghə̀ lu sə ngàʼa ə gàʼa la, “Yesò diʼ Bobo,”a bwen la ghə̀ kiʼi kəzhwì kə Ŋwoʼkə.

⁴ Tə nkì tə kəku tə diʼ to kədə̀ŋ, alì a ku to Kəzhwì kə Nyìngòŋ. ⁵ Tə nkì tə jisə shwèʼ sə diʼ to kədə̀ŋ, ali və shwèʼè to a Bobo Yesò na ghèn. ⁶ Jisə shwèʼ sə diʼ to kədə̀ŋ, alì Nyìngòŋ yi a ghə̀ diʼi jisə na shisə sətsèm a viʼi vətsèm diʼ to əmùʼ ⁷ Nyìngòŋ ə ku Kəzhwì kə wen no tèbè a ndò la kə gyàmtə̀ wen ghə̀ nè əshwèʼ jùŋ ghə to viʼi və tsèm. ⁸ Kəzhwì na kènkə kə mùʼ nə̀ dyʉ̀ a wu ə tsen, kə ne la ghə̀ ngàʼà nə̀ ətofə, kə dyʉ̀ a wutsen kə ne la ghə̀ nkɨ ə shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ vyi a kə diʼi a wen. ⁹ Kəzhwì na kènkə kəmùʼ kə ne dyʉ̀ a wutsen, kə nè la əbyɨmə ə wenə ntotə̀, kə sə dyʉ̀ a wutsen, kə ku kədyòʼ la ghə̀ nchʉʼʉ təkwaʼa tə viʼi. ¹⁰ Kəzhwì na kèn to kə mùʼ nə̀ dyʉ̀ a wu ə tsen, kə ne la ghə̀ nshwèʼè təshwèʼ tə kaynətə, ə dyʉ̀ a wutsen, kə ku kədyòʼ la ghə̀ nshə̀ʼtə̀ nyʉ̀ mu və lù fa Nyìngòŋ. Kə dyʉ̀ a wu ə tsen, kə nè la ghə̀ nkɨ nəkwoŋ yì a ghə̀ diʼ a ntìntìn nyʉ̀ yi a və lù fa Kəzhwì kə Ŋwoʼkə nə̀ vyi a və lù fa zhwì ə tsevə. Kəzhwì na kì ne sə dyʉ̀ a wutsen, kə ne la ghə̀ ə nkɨ ə gàʼ təgàʼ ko andiʼ la ghə̀ ziʼi fa wìʼ, ə dyʉ̀ a wìʼ ə tsen, kə ne la ghə̀ ə nzhʉ kɨ təgàʼ a titə, shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ ki a tə gàʼà titə gàʼà. ¹¹ Ənyʉ̀ na venə no ətsèm a ne to Kəzhwì na kènkə kə mùʼ lə. Kə kù no tèbe nki kəku kə kò, no tèbe a ndò, to ando kə kòŋ.

¹² Vəghəŋ ə kɨ la ə wèn ə wìʼ ə diʼ to əmùʼ ali kiʼ bàs to kədə̀ŋ. Əbàs ə wèn a venə ə tsèntə diʼ to a wèn na ghèn ə mùʼ. Kə lə diʼ ndə̀ŋndəŋ to ali a Klistò. ¹³ Vəghəŋ nkaʼkə li ə sə diʼ to əwèn ə mùʼ a tʉʼ a kəzhwì kə Ŋwoʼkə nku mu a vəghəŋ, kò a ndiʼ la, vəghəŋ diʼ viʼi Jus, kò vəghəŋ ə ndiʼ viʼi ətɨm, kò vəghəŋ ə ndiʼ əkòs a wìʼ, ko vəghəŋ ndiʼi fa vəghəŋ a ngeŋsə. Nyìngòŋ ə ku li Kəzhwì na kènkə kə mùʼ, to a vəghəŋ vətsèm.

¹⁴ Əwèn ə vəghəŋ ə diʼ alə̀ ko ghə̀ lu nkiʼi to kəbàs kə mùʼ, ghə̀ kiʼi əbàs, və diʼ to kədə̀ŋ. ¹⁵ Kəghʉ̀ kə sətsèn gàʼ la, “Ma ko diʼ kəbàs kə wèn byìʼì ando ma ko diʼ kəvu,” Wu gàʼà wokenkə mu a ne la kə kə ndiʼi kəbàs kə wèn a? ¹⁶ Kətiʼitiʼi kə ə sətsen ə gàʼà la, “Ma ko diʼ kəbàs kə wen byìʼì ando ma ko diʼ ashɨ,” Ko na kikə mu a nè la kə kə be diʼ kəbàs kə wèn. ¹⁷ Əwèn no tsèm sətsen ə ndiʼ to ashɨ, ghə̀ ne zhʉ nyʉ̀ ale? Əwèn ə no tsèm sətsen ə ndiʼ to tiʼitiʼi, ghə̀ ne nlèmsə fo ale a? ¹⁸ Əwèn wìʼ ədiʼ alə̀ mu Nyìngòŋ ə ne əghʉ̀ la no tèbe kəbàs kə kò kə ə ndiʼ to a ji yi a ghə̀ kòŋ fa tsù. ¹⁹ Əbàs a venə ə yi ntsèntə̀ diʼ to kəbàs kə mùʼ, əwèn ə ne ndiʼ no le? ²⁰ Kə diʼ la, əbàs əwèn ə diʼ no ə ghoʼo ali, əwen diʼ to əmùʼ.

²¹ Əshɨ ə zizi ko ghə̀ lu gàʼ a kəvu kə la, “Wù ko kiʼ shwèʼ a mò,” ko kətʉ kə zizi kə gàʼ a ghʉ la, “Wù ko kiʼ shwèʼ a mò.” ²² Əbàs əwen vi a və yenə la və ko tuʼ ə to ə boŋsə diʼ vyi a və ko yi ndiʼ wìʼ a pfʉ. ²³ Vəghəŋ nə̀ boŋsə tùʼmə̀ nə̀ bàs wèn vyi a vəghəŋ ə yenə la və ko tuʼ ə kuʼmə, vyi a və vi nə̀ diʼsəkətʉ diʼ vyi a və shɨtə tuʼmə̀ nə̀ wen və, ²⁴ chò no ando və tuʼmə nə̀ bàs vyi a və bòŋ. Alì Nyìngòŋ ə nshɨtə əwen a ji a ghə̀ na kuʼsə bàs vyi a vəghəŋ ə yenə la və ko tuʼ ə kiʼ əshyèʼ. ²⁵ Kə diʼ alə̀ byìʼì ando əwèn ə diʼ to a kəfo kə mùʼ, no tèbe kəbàs kə əwèn kə kò kə tùʼmə̀ nə̀ kətsen. ²⁶ Kəbàs kə əwèn kə mùʼ kə sətsen nə̀ kiʼ ngəʼ, a əbàs əwen ə tsèm ne ntsèntə̀ diʼ to a ngəʼ. Və sətsen ə bwomsə kəbàskə əwen kə mùʼ, a əbàs əwen ə tsèm ne saŋlə to saŋlə.

²⁷ Ghə̀ŋ vətsèm diʼ alə̀ tsèntə diʼ əwèn ə Yesò, no ndò a ghə̀ŋ ntìntìn diʼ kəbàs kə mùʼ fa tsu. ²⁸ A diʼ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ mu Nyìngòŋ ə gə̀sə̀ li viʼi ə ghʉ̀ a tə chʉ̀ tə shwèʼ to tənkì a tənkì. Ghə̀ ghʉ̀ li viʼi ambì, a diʼ viʼi ntɨm, ə kùmtə nə̀ nshə̀ʼtə̀sə. Fa yi abàm ghə̀ ghʉ̀ ndìʼsə̀sə ə be ghʉ̀ viʼi vyi a və ne nyʉ̀ ə kaynəvə ə ghʉ̀ vətsevə la və nə̀ chʉʼʉ viʼi nə̀ viʼi a və gyàmtə̀ viʼi vətsenvə. Ghə̀ ghʉ̀ li viʼi la və ə̀ tisə viʼi ə ghʉ̀ vətsevə la və nkɨ təgaʼ tə tsentə, ko andiʼ la à ziʼi wìʼ ə ziʼi vəwenə tsu. ²⁹ Ghə̀ŋ ko yen la à ko diʼ viʼi vətsèm à diʼi viʼi ntɨm? A ko diʼ viʼi və tsèm à diʼi nshə̀ʼtə̀sə kò ndìʼsə̀sə. Ko a ne tebè viʼi vətsèm ne nyʉ̀ ə kaynəvə. ³⁰ A ko kiʼ viʼi və tsèm kiʼ kəku ə nchʉʼʉ viʼi. Ko a kiʼ viʼi və tsèm kiʼ kəku ə ngàʼà təgaʼ ko andiʼ la à ziʼi wìʼ a vəwenə, ko a kiʼi viʼi və tsèm kiʼ kəku ə kɨ nyʉ̀ vyi a və gàʼà a təgàʼ na ghèn. ³¹ Ghə̀ŋ ə soynə ə kiʼi kəku a kə kiʼ shwèʼ ghoʼoghə. Ma diʼ ji a ghə̀ŋ luwen, ghə̀ bòŋ kwʉʼʉ.

Əkòŋ

¹ Mà sətsen ə nkɨ ə gàʼ təgàʼ tə viʼi to a tənkì a tənkì nə̀ tə gàʼà tə ətsɨŋsə Nyìngòŋ, alì ko andiʼ la ma kiʼi əkòŋ, a mà na nyaŋlə to tiʼitiʼi ə viʼi to nə̀ ngèm azhʉ̀ a və kumə buʼtə to buʼtə. ² Mà sətsen ə nkiʼ kəku ə nshɨtə kɨ ə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ, zhʉ kɨ nyʉ̀ ə lyomtəvə, no ə tsèm, kiʼi ətof kumə əfo ə tsèm be kiʼi əbyɨmə a ghə̀ zì ghə ne la mà ə məʼtə phènsə alì ko ndiʼ la ma kiʼi əkòŋ, ko mà na kwʉ̀ʼʉ̀ no kəfo no fa mpfen. ³ Ma sətsen ku no tèbe ghò a ma kiʼi, be ku no əwen ghomə la və nyuʼ ali faŋke nkiʼi əkòŋ, ko mà na kwʉ̀ʼʉ̀ no to kəfo no fa mpfen.

⁴ Wìʼ ə sətsen ə nkòŋ viʼi, a ghə̀ ne wensə be tuʼmə, wìʼ ə sətsen ə nkòŋ viʼi, kò ghə̀ be a ghə̀ʼə̀ vəwenə, kò ghə̀ be nà kùmə kədyʉ̀ʼ, ko ghaŋsə əwèn. ⁵ Wìʼ ə sətsen nkòŋ viʼi, ko ghə̀ be nà ne sə ghə̀ ki ko ghə̀ lu yenə vəwenə, kò ghə̀ be na kwòʼtə̀ kumə to wèn ə wen, ko ghə̀ be nà fwisə tin, kò ghə̀ be nà taŋtə nyʉ̀ vyi a və ne mbyɨbsə a wen. ⁶ Wìʼ ə sətsen ə nkòŋ viʼi, kò ghə̀ be nà saŋlə kumə ənyʉ̀ byɨvə, ghə̀ ne saŋlə kumə to kənyʉ̀ kì a kə diʼ nəmwèʼè. ⁷ Wìʼ ə sətsen ə nkòŋ viʼi, ko ntsìnə̀ wìʼ be na byɨf ə ghoʼo wen, ko ghə̀ be nlye mbyɨsə viʼi, ghə̀ ne tsi kɨ to kɨ la no tebe ghò yi a ghə̀ bo ki kəʼtə lu ndiʼ to alì. Wìʼ sətsen ə nkòŋ viʼi, a ghə̀ ne wensə nyʉ̀ tsèm to wensə.

⁸ Wìʼ ə sətsen ə nkòŋ viʼi, ko ghə̀ be a maʼa kòŋ wen. Ənyʉ̀ vyi a nshə̀ʼtə̀sə ə ngàʼa a diʼ kəku a və kù a vəwenə lu mè, tə gàʼà titə a və kù a kəku a viʼi mè, ətof yì a viʼi ə kiʼi a diʼ kəku ko be lu ndiʼ. ⁹ Kə diʼ alə̀ byìʼì ando vəghəŋ ə tofə to kəbyəʼ kəbyəʼ, shə̀ʼtə̀ ntɨmə Nyìngòŋ to kəbyəʼ kəbyəʼ. ¹⁰ Ənyʉ̀ ə tɨməvə lu vì, ə nyʉ̀ vyì a ko diʼ nyʉ̀ tɨməvə li mè.

¹¹ A ndiʼ ando ma diʼ wàyn, ma ngàʼà to nə̀ wàyn, yenə ənyʉ̀ to nə̀ wàyn, kwoʼtə to nə̀ wàyn. Luwen ando mà sə diʼ wù ə to, ma moʼtə li nyʉ̀ ə voyndyə. ¹² Vəghəŋ ə yenə nyʉ̀ luwen tosə vəghəŋ yenə a məlaməlamə, yenə sə vəghəŋ yenə a zhʉ a kənkàʼtə̀ ko kə tuʼtə baynə. Kətsi kə lu vì, ə vəghəŋ shɨtə yen mwetə. Luwen diʼ, ma kɨ nyʉ̀ to kəbyəʼ kəbyəʼ, kətsi kə diʼ lù vì, ə mà shɨtə kɨ mwetə nyʉ̀ no tsèm to ndə̀ŋndəŋ ando Nyìngòŋ ə kɨ mò.

¹³ Luwen, nyʉ̀ venə ə tàʼ, à lə əbyɨmə nə̀ kənyʉ̀ kì a vəghəŋ ə ki kəʼtə kəwenkə, kɨ nəmwèʼè la və lu ndiʼ, nə̀ kòŋə ə diʼ mu və faŋ li to nəmwèʼè ali no kənyʉ̀ ki a kə to chò a ntìntìn nyʉ̀ a ghèn diʼ əkòŋ.

Ənyʉ̀ ə tsenəvə kumə kəku kə kəzhwì kə Kəŋwoʼkə

¹ Ghə̀ŋ nkəŋ ji to məzhʉ̀ ə tsèm ə ndiʼi əkòŋ a viʼi. Ghə̀ŋ ə soynə ə kiʼi kəku kikə a kəzhwì kə Ŋwoʼkə ə ku, soynə no nəkwoŋ la kə ne, ghə̀ŋ nkɨ ə shə̀ʼtə̀ ntɨm ə Nyìngòŋ. ² Wìʼ yi a ghə̀ gàʼà təgaʼ tə tsentə ko ndiʼ la à ziʼi wìʼ a wen ko gàʼà a viʼi, ghə̀ boŋsə gàʼà a Nyìngòŋ byìʼì ando ghə̀ gàʼà nyʉ̀ ə lyomtəvə a kədyòʼ kə Kəzhwì, ko wìʼ lu zhʉ kɨ kənyʉ̀ kì a ghə̀ gàʼà. ³ Alì a wìʼ yi a ghə̀ shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ mu və lù fa Nyìngòŋ, ghə̀ gàʼà a viʼi ə gyàmtə̀ la vəwenə nə̀ kiʼi ətyɨm ə to ghə̀, be kiʼi tyɨm əzhʉtəghə. ⁴ Wìʼ yi a ghə̀ gàʼà təgaʼ tə tsentə ə gyàmtə̀ to wenə wen, ali wìʼ yi a ghə̀ shə̀ʼtə̀ ntɨm mu ghə̀ lù fa Nyìngòŋ, no ndo ə zhʉ kɨ kənyʉ̀ kì a ghə̀ gàʼà kə gyàmtə̀ viʼi və byɨməvə. ⁵ Ma kòŋ la ghə̀ŋ ngàʼà təgaʼ tə kədyàŋ ali tuʼtə kòŋ la ghə̀ŋ ə mbòŋsə̀ shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ mu və lù fa Nyìngòŋ, a no ndò a zhʉ̀. Wìʼ yi a ghə̀ shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ mu və lù fa Nyìngòŋ ə chò wìʼ yi a ghə̀ gàʼà to təgaʼ tə kədyàŋ, a bwen la ghə̀ sə ngàʼà, wìʼ sədiʼ ə nshə̀ʼtə̀ làynsə kənyʉ̀ kì a ghə̀ gàʼà, ndi viʼi və byɨməvə vyi a və diʼi a ntsentə nkwi, no vətsèm. ⁶ Mà sətsèn vi a ghə̀ŋ luwen, a vəlemə vwomə ə ngàʼà a ghə̀ŋ a təgàʼ tə kədyàŋ, ko ghə̀ŋ zhʉ kɨ, se na ndiʼ no ghò? A bwen la mà vì nə̀ kənyʉ̀ kə a Nyìngòŋ diʼi laynsə a mò, kò mà vi ə ne la ghə̀ŋ nkiʼ ətof, kò mà vi ə shə̀ʼtə̀ ntɨmə Nyìngòŋ, kò ə ziʼi ghə̀ŋ.

⁷ Kə diʼ to ndə̀ŋndəŋ ando wù sətsèn ə lyɨ̀ fəndoŋ ndemə toŋ to toŋ, kò wù lyɨ̀ əluŋ ə ndemə buʼtə to buʼtə, ko wìʼ a zhʉ kɨ kəfo a wù buʼ. ⁸ Wìʼ yi a ghə̀ ntu ə soŋ ə shə̀ʼtə la əghoŋ ə vì sətsen faŋ ke toŋ akayn, və a kɨ fa ghò ə baʼtə̀ əghoŋ a? ⁹ A be diʼ to ndə̀ŋndəŋ kənyʉ̀ a ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ sətsen nə̀ ngàʼà təgaʼ tə kədyàŋ, a və ko zhʉ kɨ, ko wìʼ a nkɨ la ghə̀ŋ gàʼà la ghò lo. Kə sətsen ə ndiʼ alə̀, a nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ gàʼà a nchò to nə̀ fwofə ¹⁰ Tə gàʼà tə diʼ to kədə̀ŋ a mbyi, viʼi diʼ a və zhʉ̀ no ghə̀ ko. ¹¹ Mà sətsèn ə nzhʉ ko ma kɨ tebè kənyʉ̀ a wìʼ gàʼà, a mà ndiʼ wù kətɨm a wìʼ na yì, ghə̀ be diʼ wù kətɨm a mò. ¹² Ma gàʼà la, ando ghə̀ŋ lɨ̀mtə̀ ə kiʼi kəku kə kəzhwì kə Ŋwoʼkə, ghə̀ mwomsə no nə̀ kədyòʼ kə ə ne tə shwèʼ a tə gyàmtə̀ ə kwisə ngə̀ŋ ə Nyìngòŋ. ¹³ Kə lə diʼi la wìʼ yi a ghə̀ kɨ ə gàʼà təgàʼ tə kədyàŋ ndiʼ ə jɨ̀mə̀ la kəzhwì kə ku kwʉ̀ʼsə kədyòʼ, ghə̀ kɨ ə shə̀ʼtə ə làynsə nyʉ̀ vyi a ghə̀ gàʼà. ¹⁴ Mà sətsèn ə̀ jɨ̀mə̀ a gàʼà ə kədyàŋ, kə a ndiʼi la ma jɨ̀mə̀ a mò kəzhwì, ali ko kwòʼtə̀ ə ghomə kɨ kənyʉ̀ a ma gàʼà ¹⁵ Kə sətsèn ndiʼ alə̀, ma ne a le? Kəzhwì ə kòmkə diʼ ə njɨ̀mə̀, kwoʼtə ə ghomə be jɨ̀mə̀, kəzhwì ə kòmkə ə zhɨmə ndzàŋ, kwoʼtə ə ghomə zhɨmə. ¹⁶ Ghə̀ŋ sətsèn ə njɨ̀mə̀, ku kəzòŋ, a jɨ̀mə̀ to kəzhwì, wìʼ yi a ghə̀ bo ziʼi ziʼi ne nè ale ə tomsə kənyʉ̀ a kì ə gàʼ la, “Amèyn a” ko andiʼ la ghə̀ zhʉ kɨ nyʉ̀ vyi a ghə̀ŋ ə jɨ̀mə̀ a? ¹⁷ Wù zi wù njɨ̀mə̀ ə ku kəzòŋ a Nyìngòŋ ə no nkayn, ali kò kə lə gyàmtə̀ viʼi vətsen və no fa mphen.

¹⁸ Ma kù kəzòŋ a Nyìngòŋ ando ma kɨli ə gàʼ təgàʼ tə kədyàŋ chò ghə̀ŋ no və tsèm. ¹⁹ Alì mu mà yi ngàʼà a ngə̀ŋ ə Nyìngòŋ, mà ne kòŋ ə gàʼ to nyʉ̀ à tayn la viʼi zhʉ kɨ ə ziʼi kənyʉ̀ fa kənyʉ̀ a ma gàʼà chò ando mà yi gàʼà nyʉ̀ nkamsə əwùm a təgaʼ tə kədyàŋ, ko viʼi lu ə nzhʉ.

²⁰ Kə ghə̀ŋ a nkwoʼtə to nə̀ voyndyə, a vəlemə vwomə, ghə̀ŋ ne boŋsə diʼ to voyndyə kumə mbyɨ ali kwoʼtə nyʉ̀ to nə̀ ə viʼi vətokəvə. ²¹ Və nyòʼò li a ŋwàʼlə̀ Əsoʼ la:

“A gàʼà mò Nyìngòŋ la, Mà lu ne,

ə viʼi tɨm ə̀ nshə̀ʼtə̀ ntɨmə ghom a viʼi venə.

Mà lu ne,

ə və gàʼ a vəwenə a gàʼà kətɨm.

Və lu ne tèbe alə̀,

vəwenə tyen la və ko zhʉtə kənyʉ̀ kì a ma gàʼà.”

²² Kə diʼi la, təgaʼ tə kədyàŋ ə diʼ nchwi a viʼi vyi a və ko tɨmə ə byɨmə, a ko diʼ a viʼi vyi a və byɨmə li. Kəku ki a kə diʼi kəku ə nshə̀ʼtə̀ nyʉ̀ mu və lù fa Nyìngòŋ ə diʼ nchwi a viʼi və byɨməvə, a ko diʼ a viʼi vyi a və ko tɨmə ə byɨmə.

²³ No tebe ali, ghə̀ŋ sətsen zhùŋtə̀ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ, ə gàʼà to a tə gàʼà tə kədyàŋ, viʼi vyi a və ko tɨmə ə byɨmə kwen vi kò à kwen viʼi ghayn, a vəwenə a gàʼ la ghə̀ŋ bomə bomə. ²⁴ Alì mu ghə̀ŋ və tsèm sətsen ə shə̀ʼtə̀ ntɨm mu ghə̀ lù fa Nyìngòŋ, viʼi vyi a və ko tɨmə ə byɨmə kwen vi ə zhʉ, kò à kwen viʼi ə ghayn, a ntɨm ayi a nè, la vəwenə byɨmə no fa vəwenə ngeŋsə la vəwenə ə ne mbyɨ, a nyʉ̀ vyi a vəwenə zhʉ və ghaʼ vəwenə ²⁵ ə boʼtə nyʉ̀ ə lyomtəvə vi a və diʼ a vəwenə a tətyɨm, a vəwenə a shiʼ a vəwenə a nchiʼ sə lwi ə kuʼsə Nyìngòŋ gàʼa la, “Nyìngòŋ ə diʼ a ghə̀ŋ a ntìntìn no nəmwèʼè.”

Jì yi a ghə̀ŋ diʼ ə nshɨtə ne nyʉ̀ fa tsu a ngə̀ŋ Nyìngòŋ

²⁶ Vəghəŋ zizi və gàʼà no la gho a vəlemə vwomə? Ghə̀ŋ zizi a ghə̀ŋ gàʼà la, ghə̀ŋ zhùŋtə̀ no zhʉ̀ko, wìʼ ə sə kiʼ dzàŋ ə zhɨm, ghə tsen ə kiʼi kənyʉ̀ a ziʼi, ghətsen kiʼi kənyʉ̀ a Nyìngòŋ ə diʼ làynsə a wen, ghətsen ə kiʼ kənyʉ̀ ə gàʼ a gàʼà ə kədyàŋ, ghətsen diʼ ə shə̀ʼtə̀ nyʉ̀ vyi a və gàʼa. Ghə̀ŋ ə ne nyʉ a venə ə no tsèm to gyamtə viʼi və byɨməvə. ²⁷ Viʼi sətsen ndiʼ ə gàʼ a gàʼà kə kədyàŋ, və gàʼ ə zàʼa və bò kò və tàʼ. Və sə ngaʼa, və moʼtə wìʼ ə mùʼ ə gàʼà mwetə, wìʼ ə tsen ə shə̀ʼtə kənyʉ̀ ki a ghə̀ gàʼa mibu ghətsen be gàʼ ndiʼ və zhʉ ə kɨ nyʉ̀ vyi a vəwenə ə gàʼa. ²⁸ Wìʼ sətsen faŋke ndiʼ ə shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀ ki a və gàʼà, vəwenə chiʼ to kuʼ, no ndo ə ngàʼà to a wen a wèn, be gàʼà to a Nyìngòŋ. ²⁹ Nshə̀ʼtə̀ sə ngàʼa, sə ngàʼà to sə bò kò sə tàʼ. Vəwenə ngàʼà, viʼi vətsenvə nkìtə̀ kənyʉ̀ ki a vəwenə gàʼà. ³⁰ Nshə̀ʼtə̀ zìtə̀ ə gàʼ kənyʉ̀, Nyìngòŋ ə ku ntɨm ə fi a wìʼ ə tsen, nshə̀ʼtə̀ ə mbì ə chiʼ ndiʼ wìʼ ayi gàʼ. ³¹ Nò ghə̀ŋ vətsèm zizi ghə̀ŋ a shə̀ʼtə̀ ntɨm mu ghə̀ lù fa Nyìngòŋ azhʉ̀ wìʼ ə mùʼ ə gàʼà chiʼ mibu ghətsen be gàʼ ndiʼ viʼi ziʼi nyʉ̀ fa yi tin be kɨ və gyamtə vəwenə. ³² Viʼi vi a və kiʼi kəku nshə̀ʼtə̀ ntɨm mu ghə̀ lù fa Nyìngòŋ diʼ nshɨtə kɨ ə ghaʼ ntɨm ayi. ³³ Byìʼàndo Nyìngòŋ ə ko kòŋ la viʼi ənè nyʉ̀ to mpfen. Ghə̀ kəŋ la viʼi nə̀ tsi nə̀ mbwaʼmə. A diʼ to lə a ntsèntə̀sə viʼi Nyìngòŋ diʼi ndiʼ no tèbe fe. ³⁴ Ki na ndyʉ̀ a ntsèntə̀sə, kə və a gàʼa byìʼì ando və ko ku adyòʼ la vəwenə ngàʼa. Vəwenə ə diʼ ə ndi to a ti əsoʼ ə lʉ̀mə ando Əsoʼ ə gàʼa. ³⁵ Wìʼ fa tsu sətsen ə kòŋ ə kɨ kənyʉ̀, ghə̀ bèmə a lɨmə wen a ngə̀ŋ, byìʼì ando à diʼ kənyʉ̀ kə kətʉ kədiʼkə ə wùwì ngàʼà a ngə̀ŋ Nyìngòŋ.

³⁶ Kənyʉ̀ kə Nyìngòŋ ə diʼ alə̀ ko andiʼ la kə zìtə̀ fa ghə̀ŋ! Kə ko vi to a ghə̀ŋ. ³⁷ Wìʼ sətsen ə kwoʼtə la ghə̀ diʼ nshə̀ʼtə̀ kò ghə̀ kiʼi Kəzhwì kə Ŋwoʼkə, ghə̀ kɨ la kənyʉ̀ ki a ma gàʼà a ghə̀ŋ diʼ mu à gàʼ Bobo. ³⁸ Wìʼ sətsen faŋke lyɨ̀ kənyʉ̀ na kènkə a kənyʉ̀, Nyìngòŋ ə mò ə wen.

³⁹ Ghə̀ŋ ə nsoynə li no nə̀ kədyoʼkə, a vəlemə vwomə, ə nshə̀ʼtə̀ ntɨm yì a ghə̀ lù fa Nyìngòŋ. Kə ghə̀ŋ a ntensə la kə viʼi gàʼà təgaʼ tə kədyàŋ a ngə̀ŋ Nyìngòŋ. ⁴⁰ Alì, ghə̀ŋ sə ne no tèbe ghò, ghə̀ŋ ə ne to a ji ə tɨmə, be ne to akayn.

Mə lù ə Yesò fa pfʉ

¹ Ma kəŋ luwen a vəlemə vwomə ə dzɨŋtə ghə̀ŋ nə̀ ntɨm ə jùŋ yì a ma ə nshə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ, ghə̀ŋ zhʉ ə byɨmə ə sə ti to tsu. ² A diʼ ntɨm ə jùŋ na ghèn a ghə̀ zizi ghə̀ bwoŋsə ghə̀ŋ, azhʉ̀ a ghə̀ŋ shətə ghaʼa kənyʉ̀ ki a mà tə shə̀ʼtə̀ a ghə̀ŋ, bwen ali, əbyɨmə ə ghəŋə a lè to kədyàŋ.

³ Nò kənyʉ̀ kə tokə ki a ma tə nziʼi ghə̀ŋ diʼ to kəwenkə kə a və nziʼi a mò la, Yesò mpfʉ byìʼì nyʉ̀ əbyɨvə ə vəghəŋ to ando və nə̀ nyoʼo a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ, ⁴ və bvɨmə wen, a sədiʼ a mətsi ə ntàʼ, ghə̀ lu fa pfʉ to ando və nyoʼo li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ ⁵ la, ghə̀ ndiʼi li wèn ə wen a Sefàs ə be diʼ a viʼi ntɨm vyi njʉ̀sə̀ bò. ⁶ Ghə̀ ndiʼi li wèn ə wen a ndzɨ̀mtə̀sə wensə sə chò əghɨ ə tayn to ghayn ə mùʼ, viʼi fa vəwenə a ntìntìn bo diʼ ə zàʼa fa layn, və tsenəvə diʼ mù və pfʉkə li. ⁷ Ghə̀ ndiʼi li wèn ə wen a Jems ə be diʼ a viʼi ntɨm, no və tsèm.

⁸ A kə mwetə ghə̀ mu diʼi ə mwetə wèn ə wen a mò no tèbe ando ma diʼ to nə̀ wìʼ a və mbwi a zhʉ̀ kədyàŋ. ⁹ Byìʼàndo ma ko diʼi no tebe wìʼ a ntìntìn ə̀ viʼi ntɨm, ko ma kʉʼʉ li və ntoŋtə mò la wù ə ntɨm byìʼì ando ma ə nfaŋ li ə sə ku ngəʼ to ku a tsèntə̀sə viʼi Nyìngòŋ. ¹⁰ Alì byìʼì ətyɨm ə jùŋə Nyìngòŋ, ma sə diʼ kəfo kì a ma diʼi kəwenkə luwen. Ətyɨm ə jùŋə na ghenə ko lè kədyàŋ. Ma boŋsə li shwèʼ no nə̀ kədyoʼkə, shwèʼ chò no ndò a ntìntìn ə̀ viʼi ntɨm no tèbe ando à ko tə nlaynsə shwèʼè mò, à tə nshwèʼè ətyɨm ə jùŋə Nyìngòŋ na yi a mò a wèn. ¹¹ Kə diʼ la, kò a nshə̀ʼtə̀ mò shə̀ʼtə̀ ntɨm ə jùŋ a ghə̀ŋ, kò à ə̀ shə̀ʼtə̀ viʼi vətsenvə na vyi, kənyʉ̀ kətokə diʼ to la, və nshə̀ʼtə̀ li, ghə̀ŋ byɨmə.

Mə lu fa pfʉ ə vəghəŋ

¹² Ghə̀ŋ le ziʼi la Yesò nlù li fa pfʉ, viʼi vətsenvə fa ghə̀ŋ a ntìntìn njèʼ ale ə gàʼa la viʼi ko lu lù tebè fa pfʉ a? ¹³ Nò tèbè ali, kə sətsen ndi nəmwèʼè la viʼi ko lu lù tebè fa pfʉ, a kə a ndiʼi la Yesò nko nlù fa pfʉ. ¹⁴ Kə sətsen ə ndiʼ la və kò ə nlùsə Yesò fa pfʉ, a kə ne diʼi la əziʼi ə yesə le li to kədyàŋ, tèbe əbyɨmə ə ghəŋə be andiʼ to byɨmə zɨm ghə̀. ¹⁵ Kə sətsen ə ndiʼ ali, a kə ne be diʼi la yès ə zhò to ndzɨŋ kumə Nyìngòŋ byìʼì ando yès ə gàʼ la Nyìngòŋ ə nlùsə Yesò fa pfʉ. Kə sətsen ndiʼ nəmwèʼè la viʼi ko lu lù fa pfʉ, a kə a ndiʼi la ghə̀ nko lùsə wen fa pfʉ. ¹⁶ Kə sətsèn ə ndiʼ nəmwèʼè la və ko lu lusə viʼi fa pfʉ, a kə a ndiʼi la və ko nlùsə Yesò. ¹⁷ Kə sətsen ə ndiʼ la və kò ə lùsə Yesò fa pfʉ, a əbyɨmə ə ghəŋə a diʼ to byɨmə zɨm ghə̀, mbyɨ shəŋsə bo a diʼ to a ghə̀ŋ a kətʉ. ¹⁸ Kə yi ndiʼ alə, kə a diʼi la viʼi vyi a və tə sə pfʉ, mu və byɨmə li a Yesò, ə lè li to kədyàŋ. ¹⁹ Vəghəŋ sətsen ə ndiʼ mu və kù li təwen tə vəghəŋ a Yesò la ghə̀ gyamtə vəghəŋ, ghə̀ diʼ ə gyàmtə̀ kumə to ntsìnə̀ yì a vəghəŋ ntsì a mbyi luwèn, a kə ne bòŋ la ghə̀ kusə shinsə a vəghəŋ chò ando və kusə no tèbè ando ə tsen a mbyi ashen.

²⁰ Alì kə ko diʼ ali. Kə diʼ to no nəmwèʼè la və lusə li Yesò fa pfʉ, a diʼi wen yi a ghə̀ nlù fa pfʉ a ambì ə viʼi vətsèm ə diʼ la viʼi ə lu lù fa pfʉ. ²¹ Byìʼàndo pfʉ ə nvi a nse mu à nè wìʼ, a be ne to wìʼ ə tsen la viʼi lu lù fa pfʉ. ²² Kə le diʼ ndə̀ŋndəŋ ando viʼi və tsèm ə pfʉ byìʼì ando Adàm diʼ tìʼ vəwenə, viʼi vətsèm vyi a və byɨmə li a Yesò diʼ lu lù ə ntsi, to ndə̀ŋndəŋ ando ghə̀ nlù ə sə tsi. ²³ Nò ndò lu lù fa pfʉ to a wen azhʉ. Yesò ə ndiʼ mbì ə lù, diʼ lu be vì ə lùsə viʼi vyi à diʼ viʼi wen. ²⁴ Yesò lu to ə chò no əzhwi byɨvə no tsèm a və soʼo mbyi boʼsə nə̀ adyòʼ no tsèm. Sə chò fa yi abàm, ə mbyi mè, ghə̀ bwensə ku əfòynə ə wen a Nyìngòŋ ə Tìʼ. ²⁵ Kə diʼ alə̀ byìʼì ando Yesò zizi ko ghə̀ lu faŋ ke nsoʼo to soʼo ə zaʼa ando ghə̀ a mòʼ viʼi kəbayn wen no vətsèm a nse, ə tomtə aghʉ a vəwenə a kətʉ. ²⁶ Wù kəbàyn wen ə yi a ghə̀ lu byɨsə a kəmwetə a diʼ əpfʉ̀. ²⁷ Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ gàʼ la, “Nyìngòŋ ə ghʉ̀ li əfo ə tsèm a wen a tì la ghə̀ nsoʼo.” Ghə̀ sətsèn gàʼ la, “Və ghʉ̀ li no əfò ə tsèm a wen ati” kə ko ə gàʼ ali boʼsə nə̀ Nyìngòŋ ə tsu, kə kə̀ʼə̀ to no a ndayn la à ghʉ̀ Nyìngòŋ ə nghʉ əfo na venə ati ə Yesò. ²⁸ Nyìngòŋ ə lu ghʉ̀ mwetə no əfo ə tsèm ati əsoʼ ə Yesò, ə Yesò fa wen a ngəŋ mu ghʉ̀ wèn ə wen ati əsoʼ wìʼ yi a ghə̀ ə nghʉ̀ fò ə tsèm a wen ati, ndiʼ Nyìngòŋ ə soʼo əfòyn ə wen to akwi əfò ə tsèm.

²⁹ Viʼi sətsen ndiʼ lu faŋ kə lù fa pfʉ nəmwèʼè, viʼi və to və ne sə shi mu akəshi ə wìʼ mu və pfʉkə li, ətof na yi ə diʼ la ghò? Kə sətsen ə ndiʼ la və ko lu lùsə tebè viʼi fa pfʉ, viʼi sə shi mu akəshi ə̀ viʼi və pfʉkəvə na vyi byìʼì gho? ³⁰ Kə sətsen ndiʼ la və ko lu lusə viʼi fa pfʉ nəmwèʼè, a ne no ghò la yès ku təwen ə tyestə to mənzhʉ̀ ntsèm ko yès ə be fwaynə pfʉ a? ³¹ Ma ti to kəʼ pfʉ no mətsi ə ntsèm a vəlemə vwomə! Ma gàʼà alə̀, naynə kumə ghə̀ŋ byìʼì ando vye Yesò, ə Bobo vəghəŋ diʼ to kənyʉ̀ kə mùʼ. ³² Əse ghomə le ndiʼ no ghò? Ando mà tə nsoynə yo və viʼi a Efesùs a və ndiʼi to nə̀ nyamsə ətòʼ, azhʉ̀ a ghə̀ŋ sətsen nghʉ no nəmwèʼè la viʼi ko lu lù fa pfʉ a? Kə sətsen ə ndiʼ alə, a kə a ndiʼi la viʼi vətsevə ngàʼa to no nəmwèʼè la, “vəghəŋ nzhɨ̀ to zhɨ̀ be nyʉ byìʼì ando à lu ndiʼ a boʼòngə̀ŋ ə vəghəŋ phɨkə ə lè.”

³³ Kə wìʼ na ə lobtə ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ kɨ la, “Ndoŋsə byɨsə ə byɨbsə ntsìnə̀ ə jùŋ.” ³⁴ Ghə̀ŋ bwensə vi a ghə̀ŋ a tətof, əghʉ̀sə mbyɨ shi a ghə̀ŋ ə ne. Ma gàʼà alə la ndi diʼsə kətʉ kəŋ kə byìʼì ando ghə̀ŋ vətsevə ko kɨ Nyìngòŋ.

Əwen yi a ghə̀ lu lù fa pfʉ

³⁵ Wìʼ ə tsen zizi ghə̀ bèm la, “Və lə lu lùsə viʼi fa pfʉ a le? Vəwenə lə lu ə̀ kiʼi nki ə wèn ə kò?” ³⁶ Wù bèmə kənyʉ̀, a kə ko kiʼi ətof! Wù sətsen ə wè ashɨ kəfo, ghə̀ faŋ ke pfʉ, ko kə lu fʉ̀. ³⁷ Ngwaʼ yì a wù wè ko diʼ əwen kəfo yi a ghə̀ ne ghə̀ kwi kuʼu. Zhʉ tsenghə a sədiʼ to əshɨ kəfo to nə̀ ashɨ ə ngwaʼ kò ashɨ ə ngwaʼ ə tsen. ³⁸ A li Nyìngòŋ ku to əwèn yi a ghə̀ kòŋ no tèbè a nki ngwaʼ ə kò, a diʼ to əwèn yi a ghə̀ kwʉ̀ʼ a nki ngwaʼ na yi. ³⁹ Tə wèn təfo no tsèm ko diʼ ndə̀ŋndəŋ. Viʼi ə kiʼi to nki wèn ə vəwenə, nyamsə kiʼi ghə̀ vəwenə. Mənyinə kiʼi ghə̀ vəwenə wèn, shʉsə kiʼ ghə̀ vəwenə ə wèn. ⁴⁰ Əfo diʼ akàŋ, kiʼ əwenə nəkwoŋ, fo diʼ a nse, kiʼ əwen nə̀ nəkwoŋ. Əfo vyi a və diʼ akàŋ ə kiʼ to nki boŋ ə vəwenə, vyi a və diʼi a nse ə kiʼ to nki ə boŋ ə vəwenə. Əchʉ̀ əzhʉ ə kiʼ boŋ ə wen, sàŋ ə kiʼ ghə̀ wen, mədzɨ̀ŋ ə be kiʼ ə bòŋ ə vəwenə. Nò tèbe fədzɨ̀ŋ fə kò fə kiʼ to bòŋ ə nəkwoŋ.

⁴² A le ando kə lu ndiʼ azhʉ̀ a viʼi lu lù fa pfʉ. Əwen yi a və bvɨmə lu fùwè, ə yi a lù kò lə be ə fwè. ⁴³ A vi azhʉ̀ a və bvɨmə əwèn, ko ghə̀ lu ə boŋ, ko ghə̀ be ə kʉʼʉ tèbè a kə fo. Və nà lùsə fa pfʉ, ghə̀ sə boŋ, be kiʼ kədyòʼ. ⁴⁴ Və zhʉ sə mbvɨ̀mə̀, a sə diʼ kətsoʼ kəwen, və lu sə lùsə fa pfʉ, a ndiʼ əwen kəzhwì. To ando wen ə kətsoʼ diʼ, kə diʼi la əwen kəzhwì be diʼ. ⁴⁵ Və nyòʼò li a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ la, “Adàm ə wù mbì ndiʼ wìʼ a Nyìngòŋ ə ne, ghə̀ sə tsi” ali Adàm ə bàm, a diʼ Yesò tə vi sə diʼ kəzhwì kì a kə ne la viʼi nkiʼ ntsìnə̀. ⁴⁶ A ko vi əwen kəzhwì yi a Nyìngòŋ ə nku ambì, à vi əwen kətsoʼ, əwen kəzhwì ə dzɨ̀mtə̀. ⁴⁷ Wù mbì ndiʼ mu və shɨtə nə̀ kətsoʼ kə, wù bàm ə sə diʼ mu ghə̀ lu fa kaŋ. ⁴⁸ Viʼi vyi a və diʼi a nse diʼ to nə̀ viʼi vyi a və shɨtə nə̀ Kətsoʼ kə, viʼi vyi a və diʼ akàŋ diʼ lù ndiʼ to nə̀ wìʼ yi a ghə̀ ə lu fa kaŋ. ⁴⁹ Vəghəŋ ə fɨsə wìʼ yi a və nshɨtə nə̀ kətsoʼ kə luwen, a diʼ to li a vəghəŋ be lù fɨsə wìʼ yi a ghə̀ nlu fa akàŋ.

⁵⁰ Kənyʉ̀ ki a ma gàʼà a vəlemə vwomə diʼ la, wìʼ ko lu yenə əfòynə Nyìngòŋ nə̀ kətsoʼ kə wèn kenkə, kəfo kì a kə fwè zizi ko kə lu kiʼi kəfo ki a kə ko lu fwè.

⁵¹ Ghə̀ŋ zhʉtə, mà shə̀ʼtə̀ kənyʉ̀, kəlyomtəkə wìʼ ə temə kɨ. Vəghəŋ ko lu pfʉ me tebè və tsèm, ali diʼ lù bvɨtə ə kwitə to vətsèm to zhʉ̀ ə mùʼ. ⁵² Və lu toŋ əsoŋ ə mwetəghə, ə kənyʉ̀ na kènkə bvɨtə fʉ̀. Və lu toŋ əsoŋ na yi, ə viʼi və pfʉkəvə lù fa pfʉ to ghayn ə mùʼ. Ghə̀ŋ diʼ alə̀, diʼ lù kwitə, ə nkiʼ əwen ə fighə. ⁵³ Kə diʼ alə̀ byìʼì ando əwèn vəghəŋ ghenə a lu pfʉ lə, be fùwè ndiʼ ə kaʼkə a wen, a ghə̀ ko lu be lu fwè ko ghə̀ be lu pfʉ. ⁵⁴ A lu ndiʼ ando əwen ə vəghəŋ kwitə ə ko ghə̀ be ndiʼ ə fwè, ə kənyʉ̀ ki a və nyoʼo a Ŋwàʼlə̀ Nyìngòŋ kwʉ̀ʼ. Və nyòʼo la, “Və tem li zhɨ̀ pfʉ.” ⁵⁵ “Əpfʉ kədyòʼ ə kyəkə kì ye? Ə ncho ə wù ə ye?” ⁵⁶ Əncho pfʉ ə nə̀ fʉ̀ fa mbyɨ, kədyòʼ kə mbyɨ kə lu fa Əsoʼ. ⁵⁷ Alì kəzòŋ kə dyʉ̀ a Nyìngòŋ yi a ghə̀ ne la vəghəŋ tem ə zhɨ̀ pfʉ chò fa a Bobo vəghəŋ Yesò Klistò.

⁵⁸ Ma sə gàʼà a ghə̀ŋ a vəlemə vwomə və juŋəvə la, ghə̀ŋ shɨtə ghaʼ əbyɨmə ə ghəŋə, kə ghə̀ a nə̀ʼkə̀. Ghə̀ŋ ə nghablə, shyèʼ a Bobo to məzhʉ̀ ə tsèm byìʼì ando ghə̀ŋ kɨli la shwèʼè ghəŋə a wen zizi ko ghə̀ lu ə lè to kədyàŋ.

Və ku ə gyàmtə̀ a viʼi və byɨməvə

¹ Ma gàʼà kənyʉ̀ kumə əfo vi a zizi və zhùŋtə̀ ə ku ə gyàmtə̀ tsu a viʼi Nyìngòŋ. Ma tə gàʼ la ntsèntə̀sə viʼi və byɨməvə shisə a sə diʼi a Gàlesìyà ə nè kənyʉ̀, ghə̀ŋ diʼ be ə ne to ali. ² A mbì kətsi a tyi no ngàm kò, no ndo ə ntsuʼ kəfo fa ntìntìn əfo vi a ghə̀ kiʼi ə ghʉ̀, ndiʼ mà lù vì, ko və be diʼ ə mòʼo kəfo moʼo. ³ A lu ndiʼ ando mà vì, ə mà tɨm viʼi vyi a ghə̀ŋ tsùʼtə nə̀ ŋwàʼlə̀, vəwenə lyɨ̀ dyʉ̀ nə̀ kəku na kènkə a Jelusalèm. ⁴ Kə sətsen ə ndiʼ a akayn la mà dyʉ̀ tsu, yo vəwenə a dyʉ̀ amuʼ.

Ənyʉ̀ vyi a Bol baʼtə̀ ə nè

⁵ Mà lu chò ji fa Màsìdonìyà mibu vi ə ghàyntə ghə̀ŋ. ⁶ Ma ne vi ə tsitə vəghəŋ zhʉ tseghə ə zàʼa ando lɨm na bayn, mà ne sə nlù ə dyʉ̀ no tèbe fè, ə ghə̀ŋ gyamtə ku fo vyi a mà lù nə̀ wenəvə. ⁷ Ma ko kòŋ ə vì ə yen ghə̀ŋ to sə ma chò cho. Ma kɨli la Bobo sətsen tomsə vəghəŋ a tsitə. ⁸ Ma kwòʼtə ali, diʼ ə tsi a Efesùs ashen ə zàʼa fa kətsi a Bentikòs, ⁹ byìʼì ando ji kəʼli a mò la mà shɨtə ne shyèʼ ashen, no tèbe ando viʼi ə soynə mò, to kədə̀ŋ.

¹⁰ Timotì vi no zhʉ̀ko, kə ghə̀ŋ a ne la ghə̀ nki əfwàyn a ghə̀ŋ a ntìntìn byìʼì ando ghə̀ ne shyèʼ Bobo ndə̀ŋndəŋ to nə̀ mò. ¹¹ Kə wìʼ fa ghə̀ŋ a chasə ə wen. Ghə̀ŋ gyàmtə̀ wen, ghə̀ jeʼ to nə̀ mbwaʼmə ə bwenə vi byìʼì ando yo vəlemə vətsenvə ə kəʼtə wen.

¹² A lèmə̀ vəghəŋ Abolòs, ma sensə li wen no nànto to aghayn aghayn la, wenə vəlemə vətsenvə vi ghàyntə ghə̀ŋ ali ko ghə̀ lu kòŋ ə vì luwen. Əzhʉ na kwʉ̀ʼ ghə̀ vi.

Ətoŋtə ə mwetəghə

¹³ Ghə̀ŋ tsɨŋ təwen ətəŋtə əto a ghə̀ŋ a byɨmə. Ghə̀ŋ nkiʼ ətyɨm ə to ghə̀ kə ghə̀ŋ a fwaynə tebè kəfo. ¹⁴ Ghə̀ŋ ə ne no tèbe gho, ghə̀ŋ ə ne koŋə.

¹⁵ Ghə̀ŋ kɨli Sɨ̀tèfanàs a vəlemə vwomə, wenə viʼi ngwaʼ ə wen diʼi mbìsə viʼi əbyɨmə Akayà. Vəwenə ku li təwen tə vəwenə sə gyamtə viʼi Nyìngòŋ. Ma sə sensə ghə̀ŋ la, ¹⁶ ghə̀ŋ ə nzhʉ fa viʼi alə to nə̀ vəwenə no tèbe nə̀ ndò ə tsen yi a ghə̀ shwèʼè wenə vəwenə.

¹⁷ Ma saŋlə kumə ando Sɨ̀tèfanàs nə̀ Fòtùnatùs nə̀ Akaykùs tə vì a mò, byìʼì ando vəwenə tə ə vi ə lyɨ̀ kəshi ə kəŋkə̀. ¹⁸ Vəwenə zhʉsə li ətyɨm ə ghomə ndə̀ŋndəŋ ando vəwenə tə ə̀ zhʉsə təŋtə. Ghə̀ŋ ə ngumlə̀ viʼi to nə̀ nki viʼi a venə.

¹⁹ Ntsèntə̀ sə viʼi Nyìngòŋ shisə a sə diʼi ashen a Esìyà gàʼ la mà toŋtə ghə̀ŋ. Akwilà wenə Bìsilà nə̀ ntsèntə̀ viʼi və byɨməvə vi a ghə̀ŋ ghaʼa a vəwenə a ngə̀ŋ gàʼ la mà toŋtə ghə̀ŋ no akayn a əzhiʼ ə Bobo. ²⁰ Nò vəlemə vəghəŋ no və tsèm ə tɨmə ətoŋtə a ghə̀ŋ. Ghə̀ŋ toŋtə təwen ə təŋtə no a ji ə diʼ əkòŋ ə viʼi və byɨməvə.

²¹ A nyoʼo to no mò Bol nyoʼtə ətoŋtə akəshi ghèn luwen a ghə̀ŋ nə̀ kəvu ə kòmkə.

²² Wìʼ sətsèn diʼ ke kòŋ Bobo, Ndòyn a wen a kətʉ. Bobo vi a yès!

²³ Bobo Yesò ə ndiʼi ətyɨm ə jùŋə ə wen a ghə̀ŋ.

²⁴ Ma kòŋ ghə̀ŋ no vətsèm byìʼì ando vəghəŋ ə tsèntə diʼ vəghəŋ və Yesò to kənyʉ̀ kəmùʼ. Amèyn.