Ŋwaꞌlə Roma

Ŋwaꞌlə Pɔɔl tɨ́ vɨɨ Nwi fɨ shɨ Rom

Pɔɔl nə nyɔ̀ꞌ ŋwaꞌlə wi tɨ́ vɨɨ Rom maa məlootə jɨɨ maa məgə kùusə vɨɨ Kristo fɨ shɨ Rom. Ŋwə nəə kəə fàꞌ taa ŋwaa vəŋ maa kuŋtə yighee, buu vəŋ taa gaŋtə ŋwə maa məshɔɔ fɨ fuŋ, gə̀ zìꞌ shɨ Speyn.

Taa ŋwaꞌlə wi, Pɔɔl naysə faŋ yi yè ŋiꞌ nu Kristo, laa Nwi ndi wə yaa wuu loomə buꞌ faŋ ŋwə nùŋ fwi yi maa Nwi nə Yeso Kristo. Pɔɔl baa naysə ŋiꞌ ntɨsə Nwi, nə faŋ vɨɨ Jus nə vɨɨ tɔmə day gù fa kəmuꞌ vɨsɨ Nwi faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa ŋwə. Ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ vɨɨ Jus nə twèy Yeso lùu maa məŋaꞌsə jɨɨ tɨ́ vɨɨ tɔŋmə day. Luu nə, vɨɨ Jus ndɔ kwiinə fwisə vəŋ maa yighee yiba nɨzi.

Məsenə vəwaytə:

Vənzi və ŋwaꞌlə 1.1-17

Vɨɨ vənshə gù vənu, bə̀ə wuu məbweysə vəŋ 1.18–3.20

Jɨɨ Nwi maa məbweysə vɨɨ 3.21–4.25

Məbwey fi buꞌ Yeso Kristo 5.1–8.39

Nu vɨɨ Israel taa ŋkɨɨ Nwi 9.1–11.36

Nshinə vɨɨ Kristo 12.1–15.13

Vəndwə və ŋwaꞌlə 15.14–16.27

1

Vənzi və ntɔŋ yijəə Nwi

1Lùu mə, Pɔɔl, wuu faꞌ Yeso Kristo, faŋ mə nyɔꞌ ŋwaꞌlə ŋwə̀ tɨ́ viŋ, vɨɨ Kristo fɨ shɨ Rom. Tɨta Yeso nə tìi mə, shòꞌ mə maa wuu ntɔŋ wi, shòꞌ mə laa mə kɨ toꞌ fɨꞌtə ntɔŋ yijəə Nwi. 2Mə fɨꞌtə ntɔŋ njyə faŋ Nwi nə kɔꞌnə tɨ́ vɨɨ ywaŋ-vɨsɨ, kwàŋ taa ghɔ nshiisə-ŋii sɔghɔ, vəŋ nyɔꞌ taa vəŋwaꞌlə və Nwi. 3Ntɔŋ Nwi yɔ́ lùu nu buꞌ ŋwiŋ wi, faŋ ŋwə nə fùu fɨ ŋiꞌ ŋii fwàŋ Deyvid. 4Ŋwə lùu wee Nwi buꞌ wutə Nwi nə Zwitə Ley ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa ŋwaa ŋwə. Nwi nùŋsə ŋwə maa ŋwiŋ wi, buꞌ faŋ ŋwə nə ywèysə ŋwə fɨ shɨ yiku. Wee Nwi ghɔ́ lùu tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo, 5faŋ ŋwə kee gəŋ saŋ-nsiŋ, nùŋ mə maa vɨɨ ntɔŋ vi, laa mə gə faꞌ taa məshɨ mənshə, yɨsə vɨɨ tətɔŋ fu nuŋ fwisə vəŋ maa ŋwə, kɨ zɔnə ŋwə, bəŋsə yizii yi. 6Nshɨ-tɔ wiŋ, faŋ Yeso Kristo nə tìi viŋ nə, viŋ lùu taa ŋwaa vɨɨ vɔ́ nɨzi, faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo. 7Nɨniŋ, mə tɔ̀ŋ ŋwaꞌlə ŋwə̀ tɨ́ viŋ vənshə, faŋ viŋ lùu shɨ Rom, faŋ Nwi kaw viŋ, baa tìi viŋ laa viŋ luu vɨɨ vi. Nwi, Tii ŋwaa-nsiŋ, ghɔ tɨta Yeso Kristo tu mənɔŋ-bwaŋnə tɔ viŋ, kɔ̀ viŋ nə məduꞌ-nyɔŋ.

Faŋ Pɔɔl nə shɔ̀ꞌtə Nwi tɔ vɨɨ Rom, baa kəə jɨɨ gə yɨ vəŋ

8Mfɔŋ nu lùu laa mə bwaŋ Nwi buꞌ viŋ vənshə maa yizii Yeso Kristo, buꞌ laa vɨ gisə kɔ̀ŋ viŋ taa mbi yinshə, faŋ viŋ nùŋ fwi siŋ maa Yeso Kristo, weꞌ shɔ. 9Mə lumə viŋ ghee nshə vɨsɨ Nwi. Nshɨ-tɔ Nwi faŋ mə faꞌ faꞌ wi nə fwi nyaa yinshə, sàynə ntɔŋ yijəə kɔ̀ŋ ŋwiŋ wi nə, kɔꞌ kɨɨ laa mə lùmə viŋ. 10Yighee tɨ̀ me yighee faŋ mə shɔꞌtə Nwi, mə buꞌ ghɔ tɨ́ ŋwə laa ŋwə gaŋtə, mə kii jɨɨ tɨ́ kaꞌ mə jwi yɨ viŋ, faŋ ŋkə lùu taa ŋkɨɨ Nwi laa mə jwi yɨ viŋ. 11Mə buꞌ ghɔ nɨniŋ, buꞌ laa jɨŋ yiŋ zasə mə maa məye viŋ, tɨ́ kaꞌ mə gaŋtə viŋ fɨ maa Zwitə Nwi, viŋ baa weꞌ. 12Baa nə laa fwi nyaa ndɔ zutə nɨzi, buꞌ faŋ nsiŋ nùŋ fwi saŋ-nsiŋ maa fa kəmuꞌ, faŋ lùu Yeso Kristo.

13Vaŋ-nshwi vaŋ, bàw viŋ kɔꞌ kɨɨ laa mə kɔꞌnə ghee ghee maa məjwi yè viŋ. Luu nə, vənu vəmɔ́ꞌ kɨ bɨbuulə ghee nshə, kɔ tɔ və-ndee. Mə kəə jwi yɨ viŋ laa mə ndɔ yɨsə faꞌ Nwi faŋ mə faꞌ taa ŋwaa viŋ, fuu jəə sɨ Nwi, sheꞌ faŋ mə yɨsə taa ŋwaa vɨɨ fɨ taa məshɨ mənshə. 14Nu kaŋ lùu laa mə kɨ fɨꞌtə nu Kristo tɨ́ vɨɨ faŋ vəŋ kɨɨ nə ghaŋ Griik, nə tɨ́ vɨɨ faŋ vəŋ kee kɨɨ nə ghaŋ Griik me, nə tɨ́ vɨɨ yitɔfə, nə tɨ́ vɨɨ faŋ vəŋ kee kɨ̀ɨ nə vənu me. 15Nɨniŋ, mə kàw laa mə taa kɨ fɨꞌtə nu Nwi tɨ́ viŋ shɨ Rom nɨzi.

Ŋiꞌ ntɔŋ yijəə faŋ Pɔɔl nə twèlə tɨ́ vɨɨ

16Tɔ kaŋ kee dɨdɨɨ maa ntɔŋ yijəə Nwi yɔ́ me, buꞌ laa lùu nu wutə Nwi, faŋ ŋkə kɔ məbwey vəlwaŋ tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo, zì fɨ maa vɨɨ Jus, gə kɔ tɨ́ vɨɨ tɔmə day. 17Ntɔŋ Nwi yɔ́ twelə tɨ́ vɨɨ faŋ Nwi kìasə vənu və vɨɨ, faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa ŋwə, mbə loomə, vəŋ baa kɨ nii nùŋ fwisə vəŋ maa ŋwə, wèꞌ shɔ, gə̀ vɨsɨ vɨsɨ. Luu sheꞌ faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa, «Wə ntɨə faŋ nu ki lùu kəloomə, ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ, buꞌ laa ŋwə kwàŋ fwi yi maa Nwi.» 1.17 Habakuk 2.4.

Faŋ vənu və vɨɨ vənshə lùu vəbwə, buꞌ faŋ vəŋ kee kɔ̀ bəŋsə tɨ́ Nwi me

18Fwi Nwi shə maa vɨɨ vənshə faŋ vəŋ twèy nu ki, yɨsə vənu vəbwəvə. Nsɔꞌ Nwi yiweꞌ fuu fɨ taa yizɔ, jìa vɨɨ vɔ́ faŋ vəŋ buulə̀ nu yinsəŋ, jìa luu vənu vəbwəvə. 19Nu maa məkɨɨ nə Nwi kee ndènə fɨ ghɔ vəŋ me, buꞌ laa nshɨ-tɔ Nwi nə kɔ̀ jɨɨ, tɨ́ kaꞌ vəŋ kɨ̀ɨ nə ŋwə. 20Maa kaꞌ wə yè vətɔ mbɨə faŋ Nwi nə bɔ̀ŋ, shù fɨ faŋ Nwi nə bɔ̀ŋ mbi nə. Wə kɨ kwatə tɔ ki, buu kaꞌ ŋwə kɔꞌ kɨɨ laa wə ntɨə faŋ ŋwə nə bɔ̀ŋ vətɔ vɔ́ lùu shɔ, baa lùu weꞌ, baa lùu Nwi yinsəŋ, goꞌsə nɨniŋ yighee muꞌ. Kaꞌ wə kɨ̀ɨ nɨniŋ, faŋ kɔlə kaꞌ vɨ kee yè Nwi nə sɨ me. Nɨniŋ, nu kee lùu shɔ, tɨ́ kaꞌ vəŋ gì maa məfi yitɔ yivəŋ me. 21Lùu nɨniŋ buꞌ laa vəŋ nəə kɔꞌ kɨɨ laa Nwi lùu shɔ, kee bee bəŋsə ŋwə yaa Nwi me, kee bwaŋ ŋwə me, bɨꞌtə sheꞌ vənu vədayday. Nɨniŋ, mbɨꞌtə vəŋ luu njyə ŋkɔmə fɨ taa fwisə vəŋ. 22Vəŋ gisə laa vəŋ lùu vɨɨ tɔ ley, luu nə, vəŋ gu vəmfaw. 23Vəŋ mèꞌ wutə Nwi faŋ Nwi gòꞌsə yighee muꞌ, ndì luu fənyia faŋ mfə fɨ̀nə wə faŋ ŋwə kee goꞌsə me, tɨꞌnə me fɨ̀nə fənwə, tɨꞌnə me nyaa, tɨꞌnə me vətɔ faŋ mbə toꞌ fɨ nsi.

24Nɨniŋ, Nwi mèꞌtə vəŋ, laa vəŋ kɨ yɨsə vənu və vəmfaw vəvəŋ faŋ fwisə vəŋ kàw. Vəŋ yɨ vənu vəbwəvə vɔ́, bɨsə yiŋwaa yivəŋ nə vənu vəbwəvə vɔ́ faŋ vəŋ yɨ̀sə. 25Vəŋ mèꞌ nu yinsəŋ Nwi, bìŋ təba, bəŋsə fa faŋ Nwi bɔŋ, kee bee bəŋsə nshɨ-tɔ Mbɔŋ vətɔ vɔ́ me. Bàw nsiŋ kɨ bəŋsə Nwi, Mbɔŋ yɔ́, ghee nshə, kee bwa me. Ŋkə goꞌsə nɨniŋ.

26Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ Nwi mèꞌtə vəŋ taa vənu və tɔ dɨɨ vəŋ, faŋ fwisə vəŋ ndɔ maa vənu vɔ́ nə. Vəki mèꞌtə maa məfaynə ghɔ vəndəə vəvəŋ, yuu Nwi nə nuŋsə vəŋ nə, ndi vənu mbɨə faŋ mbə kee kùꞌnə maa nuŋsə mbi me. 27Sheꞌ nɨniŋ, vəndɔŋ meꞌ nuŋsə mbi buꞌ vəki, səsə vəliŋ vəvəŋ vəndɔŋ, ghɔ vɨ vəŋ yɨsə vənu və tɔ dɨɨ. Nɨniŋ, nu bwə vəŋ gu tɔ vəŋ. 28Nwi mèꞌtə vəŋ laa yitɔ yivəŋ kùkə, buꞌ laa vəŋ nə kee biŋ jia nu ŋkɨə faŋ vəŋ nə kɨɨ kɔ̀ŋ Nwi fɨ taa fwisə vəŋ me. Nɨniŋ, vəŋ yɨsə vənu vənshə faŋ mbə kee yikuꞌnə me. 29Ŋgwisə vənu vəbwəvə lwaŋ taa fwisə vəŋ, nə nu yibɨsə njyoꞌ. Vəŋ tə̀ sɨ maa məkii vətɔ vəyaŋ, kìi fwi yifəŋ. Fəsə baa lwàŋ taa fwisə vəŋ, nə nu məzwi wə, nə nywaŋsə, nə nu mənay, nə mbɨꞌtə yibwə, nə məgisə maa shuŋ, 30nə məsɨɨ ba tɔ wə, nə məbee Nwi, nə məndasə Nwi, nə məkoꞌsə ŋwaa, nə məkii shuu yaŋnə. Vəŋ bɨꞌtə jɨɨsə səyaŋ maa məyɨ nu bwə, kee zɔnə vətɨɨ vəvəŋ me. 31Yitɔ yivəŋ kee ley me. Vəŋ kee luu vɨɨ yinsəŋ me, kee kàw vɨɨ me, kee gaŋtə vɨɨ me. 32Vəŋ kɔꞌ kɨɨ nə nuŋsə Nwi laa, vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ yɨsə kəŋ vənu vɔ́ nee, kùꞌnə maa məku. Luu nə, vəŋ kee shə̀ŋ shɔ me, kɨ yɨyɨsə vənu vɔ́, baa ŋaytə maa vɨɨ mɔ́ꞌ faŋ vəŋ yɨsə sheꞌ nɨniŋ.

2

Faŋ Nwi ndɔ shia nsɔꞌsə vɨɨ, nsə loomə

1Aŋ ghɔ, wə mənsaw, a sii taa fi tɔ kə kɨkə, faŋ a kàw maa məsɔꞌ nsɔꞌsə tɔ vɨɨ nə? A kɔꞌ kɨɨ laa a sɔꞌ nsɔꞌ wə, baa yɨ̀ sheꞌ vənu mbɨə faŋ wə ghɔ́ yɨ̀, buu a bɨ̀sə tɔ kə nɨzi. 2Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa Nwi kwàŋ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ yɨsə kəŋ vənu vɔ́ taa nsɔꞌ Nwi faŋ nu yinsəŋ ndɔ fuu kəley. 3Aŋ wə mənsaw, faŋ a sɔꞌ nsɔꞌ wə shia, baa luu yɨ̀sə sheꞌ vənu vɔ́ nə, a nəə bɨꞌtə laa kaꞌ a nyɨ̀ŋ fùu fɨ taa nsɔꞌ Nwi mu? 4A manə fwi yijəə Nwi, faŋ ŋwə jia fwi yi, ghəəsə fwi yi. A kee kɨɨ laa luu Nwi weꞌ maa vənu vɔ́ yimu? Fwi yijəə yi kəə laa a kwiinə fwi yə. 5Luu nə, a shii dɨdɨꞌ, kee kaw kwiinə fwi yə me, kɨ yɨsə vənu vəbwəvə. Nɨniŋ, a yɨ laa nsɔꞌ yə ndɔ luu yiweꞌ maa shi ŋkɨə faŋ Nwi ndɔ kɨ sɔꞌ mbi maa yinsəŋ yi ntee. 6Nwi ndɔ bəŋsə wə tɨ̀ me wə sheꞌ maa vənu mbɨə faŋ ŋwə nə yɨ̀sə. 7Ŋwə ndɔ kɔ məbwey vəlwaŋ tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ twèꞌ maa məyɨ nu jəə, tə̀ sɨ maa nu ŋkɨə faŋ ŋkə kee ndɔ mè me, baa kəə jɨɨ laa vəŋ baw mètə, tɨ́ kaꞌ Nwi bəŋsə vəŋ. 8Gə fɨ maa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ bɨꞌtə sheꞌ vənu və ŋwaa vəŋ, twey nu yinsəŋ Nwi, beꞌsə nu faŋ ŋkə kee lùu kəloomə me, fwi Nwi shə maa vəŋ ŋkee dɨdɨꞌ. 9Ŋkee ŋɨꞌ yiyaŋ ndɔ luu shɔ tɨ́ vɨɨ vənshə faŋ vəŋ yɨ vənu vəbwəvə, faŋ vəŋ lùu vɨɨ Jus, tɨꞌnə me vɨɨ tɔmə day. Fwisə vəŋ vənshə ndɔ lɔꞌ maa yighee yɔ́. 10Gə fɨ maa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ yɨsə nu jəə, Nwi ndɔ kɔ yikwalə nə feenə nə məduꞌ-nyɔŋ tɨ́ vəŋ vənshə, faŋ vəŋ lùu vɨɨ Jus, tɨꞌnə me vɨɨ tɔmə day. 11Lùu nɨniŋ buꞌ laa Nwi kee sɔꞌ nsɔꞌsə vɨɨ nə fəntɔ fə yisɨ me.

12Vɨɨ tətɔŋ fu faŋ vəŋ kee kɨ̀ɨ nə ntɨsə Nwi me, ndɔ ndi buꞌ vənu vəbwəvə vəŋ, faŋ vəŋ nə yɨ̀sə. Vəŋ nə kɔlə kee kɨɨ nə ntɨsə sɔ́ me, vəŋ taa ndi. Gə fɨ maa vɨɨ Jus, faŋ vəŋ kɨ̀ɨ nə ntɨsə sɔ́ nə, gù maa ntɨsə sɔ́, ntɨsə sɔ́ shìa nsɔꞌ tɔ vəŋ, vəŋ ndɔ ndi sheꞌ nɨniŋ. 13Wə kee lùu wuu loomə vɨsɨ Nwi, buꞌ faŋ ŋwə nə zɔ̀ ntɨsə Nwi me. Ŋwə loomə buꞌ faŋ ŋwə yɨsə nu ŋkɨə faŋ ntɨsə sɔ́ gì nə. 14Kɨ luu vɨɨ tətɔŋ fu faŋ vəŋ kee kìi ntɨsə sɔ́ me, yɨsə nu ŋkɨə faŋ ntɨsə sɔ́ gì nə, buu ŋkə də̀ laa ntɨsə Nwi lùu taa ŋwaa vəŋ, də̀ nu ŋkɨə faŋ ŋkə bàw maa məyɨ tɨ́ vəŋ. 15Nshinə vəŋ də laa, nu ŋkɨə faŋ ntɨsə Nwi gì, lùu taa fwisə vəŋ. Ŋkitə vəŋ də̀ laa lùu yinsəŋ nɨniŋ, buꞌ laa yighee mɔ́ꞌ mbɨꞌtə vəŋ kwaŋ vəŋ taa nsɔꞌ, yighee mɔ́ꞌ fuusə vəŋ fɨ fuŋ. 16Nu kɔ́ ndɔ fuu ntee maa shi ŋkɨə faŋ Nwi ndɔ shoꞌtə vənu və vɨɨ faŋ vəŋ nə ndɨə. Mfɨꞌ yi ndɔ luu ntɔŋ yijəə Nwi buꞌ Yeso Kristo, faŋ mə fɨꞌtə tɨ́ vɨɨ nə.

Faŋ Nwi ndɔ shia nsɔꞌ tɔ vɨɨ Jus sheꞌ yuu ŋwə shìa tɔ vɨɨ tɔmə day

17Gə fɨ maa ghɔ faŋ a gì laa a lùu wuu Jus, bɨꞌtə laa a ndɔ bwey buꞌ ntɨsə Nwi. A baa luu koꞌsə ŋwaa laa a kɨ̀ɨ nə Nwi, 18baa kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ Nwi kəə laa vɨɨ kɨ yɨsə. A baa luu zwetə fɨ taa ntɨsə Nwi maa məkɨɨ nə nu ŋkɨə faŋ ŋkə kùꞌnə. 19A bɨꞌtə laa a lùu wuu məjiisə vɨɨ sɨ fɨsə, baa nə laa a lùu kiꞌ tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ lùu taa mfiŋsə. 20A kəə luu wuu ntɨ tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kee kɨɨ nə nu me, nə wuu mədeesə tɨ́ vɨɨ faŋ vəŋ kɨ bii vaŋmbwaa taa nu Nwi. A bɨꞌtə laa a kɔꞌ kɨɨ nə nu loomə nə nu yinsəŋ ŋkee jəə buꞌ laa a kii ŋwaꞌlə ntɨsə Nwi. 21Luu nə, a kəə deesə vɨɨ day, sii yɨ̀ kə a kee deesə nshɨ-tɔ wə me? A fɨꞌtə laa, kɨ wə shaw me, luu nə, nshɨ-tɔ wə shɨshaw. 22A gì laa kɨ wə tii wəzwi faŋ kee lùu zu wi me, luu nə, nshɨ-tɔ wə tii vəki. A bee vənwi vədayday, luu nə, a shaw vətɔ fɨ taa ndɔꞌ vənwi vɔ́. 23A mwa laa a kii ntɨsə Nwi, luu nə, a bɨsə yizii Nwi faŋ a bɨꞌ ntɨsə si sɔ́. 24Nɨniŋ, ŋkə fàynə maa nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa, «Vɨɨ tɔmə day faŋ vəŋ kee kɨ̀ɨ nə Nwi me, gisə bwə kɔ̀ŋ yizii Nwi buꞌ viŋ, vɨɨ Nwi.» 2.24 Aysaya 52.5.

25Nu məsɨɨtə wə lùu nu kwalə tɨ́ wə ntɨə faŋ ŋwə nuŋsə ntɨsə Nwi sənshə. Luu nə, a shiasə ntɨsə sɔ́, buu a luu sheꞌ yaa wə tɔmə day faŋ vɨ kee bee sɨ̀ɨtə ŋwə me, faŋ vɨ nə kɔlə sɨɨtə ghɔ nə. 26Gə fɨ maa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kee kɨɨ nə Nwi me, vɨ kee sɨɨtə vəŋ me, kɨ luu laa vəŋ yɨsə nu ŋkɨə faŋ ntɨsə Nwi gì, buu Nwi ndì vəŋ yaa vɨɨ faŋ vɨ sɨ̀ɨtə vəŋ. 27Nɨniŋ, wuu tətɔŋ fu ghɔ́ faŋ vɨ kee sɨɨtə ŋwə nə me, luu nə, yɨ̀sə nu ŋkɨə faŋ ntɨsə Nwi gì, ndɔ mɔꞌ nsɔꞌ Nwi tɔ ghɔ, faŋ a kɨ̀ɨ nə ntɨsə Nwi, vɨ sɨɨtə ghɔ, luu nə, a kee nùŋsə ntɨsə sɔ́ me. 28Nu məsɨɨtə wə faŋ vɨ yɨsə maa ŋwaa wə nə, faŋ luu nu faŋ vɨ ye nə yisɨ, kee lùu nu ŋkɨə faŋ ŋkə yɨsə wə luu wuu Jus maa yinsəŋ me. 29Wuu Jus yinsəŋ lùu wə faŋ fwi yi ley, sheꞌ yaa vɨ sɨ̀ɨtə ŋwə fɨ maa fwi yi, faŋ lùu nu faꞌ Zwitə Nwi. Ŋiꞌ wuu Jus kee lùu nu faŋ vɨ ye nə yisɨ maa mbasə ŋwaa wi me, luu nə, lùu nu fwi yi. Kəŋ wə ghɔ́ fi bəŋsə wi fɨ ghɔ Nwi, kee fi fɨ ghɔ vɨɨ me.

3

Nə́ kaꞌ nu vɨɨ Jus shɔ̀ɔ nu vɨɨ mɔ́ꞌ nə kə?

1Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, nu wuu Jus sii baa shɔ̀ɔ nu vɨɨ mɔ́ꞌ nə kə? Nu məsɨɨtə vɨɨ sii gaŋtə wə nə kə? 2Ŋkə ghaŋ gaŋtə wə ŋkee jəə maa vənu vəyaŋ. Mfɔŋ nu lùu laa, Nwi nə nuŋsə vənu vənshə faŋ Nwi nə gì, taa ghɔ vɨɨ Jus. 3Vɨɨ mɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa vəŋ kɔlə shòꞌsə məlɨꞌtə ghɔ vɨ Nwi, Nwi kee bee shoꞌ njii me. Maa ŋkə lùu nɨniŋ. 4Kaꞌ Nwi kee shoꞌ məlɨꞌtə wi me. Nwi luu ŋkee wuu yinsəŋ. Luu nə, wə mənsaw lùu wuu təba. Luu sheꞌ faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa, «O Nwi, vɨ kɨ shoꞌ vənu və maa nsɔꞌ, a fuu yaa wuu loomə sheꞌ buꞌ yigisə yə; a taa ghɔꞌ nu vɨɨ vənshə.» 3.4 Sam 51.6.

Faŋ Nwi luu ŋkee wuu yinsəŋ

5Nɨniŋ nə, vənu vəkɔvə mbɨə faŋ nsiŋ yɨsə nə, shaꞌsə yizii Nwi yizɔ, buꞌ laa vənu vi lùu vəloomə. Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ, nsiŋ gì laa kə? Nwi lùu wuu nsɔꞌ bwə, buꞌ faŋ ŋwə kwàŋ nsɔꞌ tɔ nsiŋ nə mu? Bey, maa mə gì nee luu yigisə wə mənsaw. 6Ŋkə nii toꞌ lùu nɨniŋ, buu Nwi ndɔ sɔꞌ mbi kɨkə? 7Nsiŋ kee lùu vɨɨ yinsəŋ me. Luu nə, nu kɔ́ yɨsə yinsəŋ Nwi kwàlə shɔ̀ɔ sɨ vɨɨ, buꞌ laa ŋwə luu ŋkee wuu yinsəŋ. Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ, ŋwə sii baa kwàŋ nsiŋ taa nsɔꞌ laa nsiŋ luu vəyɨ-kəbwə buꞌ kə? 8Nii toꞌ lùu nɨniŋ, buu kaꞌ nsiŋ gi sheꞌ nu ŋkɨə faŋ vɨɨ məndasə ndisə vəmɔ́ꞌ gisə, laa bàw nsiŋ kɨ yɨsə nu bwə, tɨ́ kaꞌ nu jəə fuu fɨ fuŋ. Maa nsɔꞌ yiweꞌ njyə faŋ Nwi ndɔ kwaŋ maa vɨɨ vɔ́ lùu yiloomə.

Faŋ ŋwaꞌlə Nwi gì laa vɨɨ vənshə gù nsɔꞌ Nwi

9Nɨniŋ, nu kɔ́ lùu kɨkə ndwə? Yia vɨɨ Jus shɔ̀ɔ vɨɨ mɔ́ꞌ nə nu mu? Bey, yia kee bee shɔ̀ɔ vəŋ me. Maa nsiŋ nii duꞌtə nsiŋ ye laa, vənu vəbwəvə lùu maa vɨɨ Jus ghɔ vɨ vɨɨ tɔmə day vənshə. 10Luu sheꞌ faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa,

«Tuu wə kee lùu shɔ faŋ nu ki lùu kəloomə me.

11Wuu tɔfə kee lùu shɔ me.

Wə faŋ ŋwə kəə Nwi, kee lùu shɔ me.

12Vɨɨ vənshə ndì jɨɨ Nwi, ŋìi fɔꞌ nu bwə.

Tuu wə muꞌ kee lùu shɔ

faŋ ŋwə yɨsə nu jəə me. 3.12 Sam 14.1-3.

13Yitoo yivəŋ lùu yaa shuu swi faŋ ŋwə lùu ŋaꞌnə.

Vəŋ bweꞌsə vɨɨ nə nditə vəŋ. 3.13 Sam 5.10.

Yigisə yibwənə yaa məbɔmə zɔ

lùu ŋoo-shuu vəŋ. 3.13 Sam 140.4.

14Ndisə bwəsə nə yigi fwi yifəŋ

lwàŋ taa shuu vəŋ. 3.14 Sam 10.7.

15Ghuu vəŋ nyɨŋkə titi maa məgə zwi wə.

16Jɨɨ faŋ vəŋ shɔɔ fɨ fuŋ luu sheꞌ jɨɨ məndisə vɨɨ,

baa nə məkwaŋ ŋɨꞌ yiyaŋ maa vɨɨ.

17Vəŋ kee kɨɨ nə jɨɨ məduꞌ-nyɔŋ me. 3.17 Aysaya 59.7-8.

18Nu məfee Nwi kee lùu shɔ yikəꞌ vəŋ me.» 3.18 Sam 36.2.

19Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa vənu vənshə faŋ ŋwaꞌlə ntɨsə Nwi gi, lùu tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ Nwi nə nuŋsə ntɨsə sɔ́ tɨ́ vəŋ, laa nuŋsə yɔ́ fəŋ shuu vəŋ. Nɨniŋ nə, vɨɨ vənshə fɨ taa mbi ndɔ ŋii taa nsɔꞌ Nwi, 20buꞌ laa tuu wə muꞌ kee ndɔ fuu loomə yikəꞌ Nwi buꞌ vəfaꞌ vi faŋ ŋwə kəə kɨ beꞌsə nuŋsə ntɨsə sɔ́ me. Kaꞌ ntɨsə Nwi sɔ́ yɨ̀sə sheꞌ laa nsiŋ kɨɨ laa vənu mbɨə faŋ nsiŋ yɨsə, luu vənu vəbwəvə.

Faŋ Nwi kiasə vənu və vɨɨ, mbə loomə, buꞌ faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo

21Luu nə, Nwi də̀ jɨɨ tɨ́ vɨɨ ndwə faŋ ŋwə kìasə vənu və vɨɨ, mbə loomə buꞌ Kristo. Kaꞌ wə kee shɔ̀ɔ sheꞌ fɨ maa mənuŋsə ntɨsə Nwi me. Nɨniŋ, vɨ nə nyɔꞌ kɔ̀ŋ jɨɨ yɔ́ ŋkee taa ŋwaꞌlə ntɨsə Nwi ghɔ́, nə taa vəŋwaꞌlə və nshiisə-ŋii sɔghɔ. 22Jɨɨ yɔ́ lùu laa wə nuŋ fwi yi maa Yeso Kristo, buu Nwi kiasə vənu vi, mbə loomə. Jɨɨ yɔ́ lùu tɨ́ vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa ŋwə, faŋ vəŋ kɔlə lùu vɨɨ fə, ŋkwiinə kee lùu shɔ me. 23Vɨɨ vənshə nə yɨsə vənu vəbwəvə, kee bàw yaa Nwi me. 24Nɨniŋ, nu vəŋ kiasə lòomə sheꞌ buꞌ gəŋsə Nwi. Vəŋ kee bee kɔ fa tɨ́ Nwi me, buu ŋwə kiasə nu vəŋ, ŋkə loomə me. Ŋwə kiasə nu vəŋ buꞌ Yeso Kristo faŋ ŋwə bwèysə vəŋ fɨ taa nsɔꞌ nə. 25Nwi nə nuŋsə ŋwə laa ŋwə tu mənshi mi, kù tɔ vɨɨ, gù vəkɔ və Nwi nɨniŋ, yɨsə vəŋ faynə gu fa kəmuꞌ, ghɔ vɨ Nwi, faŋ vəŋ taa nuŋsə fwisə vəŋ maa vəkɔ və Nwi vɔ́. Maa yighee vɨsɨ, Nwi nə jìa fwi yi, kee ta kwàŋ nsɔꞌ tɔ vɨɨ me. 26Nɨniŋ, ŋwə də̀ nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu kəloomə tɨ́ vɨɨ maa yighee ndwə, shìa nsɔꞌ maa vənu vəbwəvə mbɨə faŋ vɨɨ nəə yɨsə nə. Nɨniŋ, ŋwə də̀ jɨɨ nu loomə tɨ́ nsiŋ, faŋ nu ki lùu kəloomə, faŋ ŋwə kɔlə yɨsə laa nu wə ntɨə faŋ ŋwə nùŋ fwi yi maa Yeso, fùu kəloomə nɨzi.

27Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, sii kaꞌ a baa kòꞌsə ŋwaa kɨkə? Kaꞌ nu məkoꞌsə ŋwaa kee baa lùu shɔ me. Nu wə loomə buꞌ kə? Luu buꞌ mənuŋsə ntɨsə Nwi mu? Bey. Luu buꞌ mənuŋ fwi maa Kristo, laa nu wə luu kəloomə vɨsɨ Nwi. 28Nɨniŋ, nsiŋ biŋ laa, nu wə yaa kɨ kiasə loomə, buꞌ faŋ ŋwə nùŋ fwi yi maa Yeso, kee lòomə buꞌ laa jɨɨsə vənu vi kùꞌnə maa ntɨsə Nwi me. 29Nwi luu sheꞌ Nwi vɨɨ Jus nɨnɔŋ mu, kee lùu Nwi vɨɨ tɔmə day yimu? Maa ŋwə lùu Nwi vɨɨ tɔmə day nɨzi. 30Lùu nɨniŋ buꞌ laa Nwi luu sheꞌ muꞌ, yɨsə vənu və vɨɨ Jus faŋ vɨ sɨ̀ɨtə vəŋ nə, kiasə lòomə, faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo. Ŋwə baa yɨsə vənu və vɨɨ tətɔŋ fu faŋ vɨ kee sɨ̀ɨtə vəŋ nə me, kiasə lòomə nɨzi, buꞌ faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa ŋwə. 31Ŋkə nə də̀ laa nsiŋ mèꞌ ntɨsə Nwi buꞌ nu mənuŋ fwi maa Kristo mu? - Bey, nsiŋ gisə laa ntɨsə sɔ́ lùu yinsəŋ.

4

Faŋ shwenə nu Abraham, faŋ ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi

1Nɨniŋ, nu Abraham, faŋ lùu tɨɨ ŋiꞌ ŋii kaŋ-nsiŋ nə, nə luu kɨkə? Nu ki nə luu kəloomə buꞌ vənu vəjəəvə vi faŋ ŋwə nə yɨ̀sə mu? 2Nəə toꞌ lùu laa vənu vi lòomə buꞌ nshinə yi, buu nə kaꞌ ŋwə kìi nu məbuꞌ dɨŋ shɔ. Luu nə, kaꞌ ŋwə kee bùꞌ dɨŋ vɨsɨ Nwi me. 3Ŋwaꞌlə Nwi gì shɔ laa kə? Ŋwə gi laa, «Abraham nə nùŋ fwi yi maa Nwi, buu Nwi ndi nu kɔ́ maa nu faŋ ŋkə yɨ̀sə nu Abraham luu kəloomə.» 4.3 Jenesis 15.6.4Wə kɨ luu kɨ kəə ka wi maa faꞌ faŋ ŋwə faꞌ, vɨ kee kèy ŋwə nə ka faꞌ wi maa məgaŋtə ŋwə shɔ me; vɨ ndɔ̀ꞌ ŋwə sheꞌ maa ki ka faꞌ wi faŋ vɨ nə tə̀. 5Kɨ luu wə kee kɨ faꞌ vəfaꞌ maa məbɔŋsə vənu vi me, luu nə, nùŋ fwi yi maa Nwi, buu Nwi ndì vənu vi yaa vənu vəbivə. Lùu nɨniŋ buꞌ faŋ ŋwə nùŋ fwi yi maa Nwi faŋ ŋwə kiasə vənu və wə faŋ ŋwə yaa manə Nwi, yɨ̀sə mbə loomə. 6Luu sheꞌ faŋ fwàŋ Deyvid nə gì laa Nwi tu mənɔŋ-bwaŋnə tɔ wə ntɨə faŋ Nwi gì laa vənu vi loomə̀, faŋ wə ghɔ́ nə kee bee faꞌ vəfaꞌ vəjəəvə maa məbɔŋsə vənu vi me. 7Ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa ŋwə nə gì laa,

«Mənɔŋ-bwaŋnə tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ Nwi mèꞌ vənu

vəbwəvə vəŋ faŋ vəŋ nə yɨsə, shìtə nu gu vəŋ.

8Mənɔŋ-bwaŋnə tɔ wə ntɨə faŋ Nwi ndènə nu bwə

ŋkɨə faŋ ŋwə nə yɨ̀sə.» 4.8 Sam 32.1-2.

9Yigi mənɔŋ-bwaŋnə yɔ́ luu sheꞌ tɨ́ vɨɨ Jus faŋ vɨ sɨ̀ɨtə vəŋ nə mu, mu lùu tɨ́ tənswia nɨzi? Maa nsiŋ gì laa Nwi nə tìi Abraham nə wə faŋ vənu vi lùu vəloomə, buꞌ faŋ ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi. 10Nɨniŋ, Nwi nə tii ŋwə nɨniŋ lùu yighee kə? Nə luu maa yighee njyə faŋ vɨ nə duꞌtə vɨ sɨɨtə ŋwə mu, mu nə luu maa yighee faŋ vɨ nə kee ta sɨ̀ɨtə ŋwə nə me? Ŋkə nə kee lùu maa yighee njyə faŋ vɨ nə duꞌtə vɨ sɨ̀ɨtə ŋwə nə me. Nə lùu maa yighee njyə faŋ vɨ nə kee bee ta sɨ̀ɨtə ŋwə me. 11Ŋwə nə bɨ nùŋ fwi yi maa Nwi, Nwi ndi ŋwə yaa wuu loomə, faŋ vɨ nə kee ta nàysə ŋwə me, buu Nwi kɨ nii kɔ̀ nu məsɨɨtə wə tɨ́ ŋwə yaa shwenə wuu loomə. Nɨniŋ, Abraham gu tɨɨ vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo, faŋ vɨ kee sɨ̀ɨtə vəŋ me, Nwi ndi vəŋ yaa vɨɨ loomə. 12Abraham baa lùu tɨɨ vɨɨ mbɨə faŋ vɨ sɨ̀ɨtə vəŋ, kee sɨ̀ɨtə vəŋ dayday me. Vɨ sɨ̀ɨtə vəŋ, vəŋ baa luu toꞌ ghuu yitoꞌ tɨɨ vəŋ Abraham, nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi, sheꞌ faŋ tii ŋwaa-nsiŋ Abraham nə duꞌtə ŋwə yɨ maa yighee njyə faŋ vɨ nə kee ta sɨ̀ɨtə ŋwə me.

13Nwi nə lɨ̀ꞌtə tɨ́ Abraham nə ŋgwisə yi laa ŋwə ndɔ zɨ mbi yinshə. Luu nə, ŋwə nə kee lɨꞌtə nu kɔ́ buꞌ vənu faŋ ŋwə nə yɨ̀ faŋ mbə kùꞌnə maa ntɨsə Nwi me. Ŋwə nə kɔ̀ꞌnə nu kɔ́ tɨ́ ŋwə buꞌ faŋ ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi, Nwi kiasə vənu vi, yɨ̀sə mbə loomə. 14Vɨɨ shɔ faŋ vəŋ kəə lùu vəloomə vɨsɨ Nwi buꞌ vəfaꞌ vəjəəvə vəŋ. Nəə toꞌ lùu laa vɨɨ vɔ́ ndɔ zɨ məbwey, buu nu mənuŋ fwi maa Nwi gù nu dayday, ŋkɔꞌnə Nwi yɔ́ ndi nɨzi. 15Lùu nɨniŋ buꞌ laa ntɨsə Nwi yɨsə sheꞌ laa nsɔꞌ Nwi ndɔ ŋii maa vɨɨ, buꞌ faŋ vəŋ kee kɨɨ maa mənuŋsə ntɨsə sɔ́ me. Wə ntɨə faŋ ntɨsə sɔ́ kee lùu shɔ tɨ́ ŋwə me, buu kaꞌ ŋwə kee gù nu maa ntɨsə sɔ́ me. 16Nɨniŋ, Nwi nə kɔ̀ꞌnə nu jəə kɔ́ lùu tɨ́ vɨɨ faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi. Nɨniŋ laa ŋkɔꞌnə yɔ́ lùu nu faŋ Nwi kɔ sheꞌ buꞌ gəŋsə si, baa nə laa nu ŋkɨə faŋ ŋwə kɔ̀ꞌnə nə, lùu nu vɨɨ vənshə maa yinsəŋ. Ŋkə kee luu sheꞌ tɨ́ ŋiꞌ ŋii Abraham, faŋ vəŋ kɨ̀ɨ nə ntɨsə Nwi nə me. Ŋkə lùu tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi yaa Abraham nə yɨ̀. Nɨniŋ, Abraham lùu tii ŋwaa-nsiŋ vənshə vɨsɨ Nwi.

17Ŋkə fàynə maa nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi, faŋ Nwi gì tɨ́ Abraham laa, «Mə nùŋsə ghɔ laa a ndɔ luu tɨɨ məshɨ məyaŋ.» 4.17 Jenesis 17.5. Nɨniŋ, ŋwə gù tii ŋwaa-nsiŋ vənshə vɨsɨ Nwi, faŋ ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi laa Nwi yweysə vəŋku və nsisə, yɨ̀sə laa vətɔ faŋ mbə nə kee lùu shɔ me, luu shɔ. 18Abraham nə bìŋ yigisə Nwi, kɨ̀ꞌ nu faŋ ŋkə nə ghɔ̀ꞌ maa məkɨꞌ, laa ŋwə ndɔ luu tɨɨ ŋgwisə vɨɨ vəyaŋ, faŋ Nwi nə gì tɨ́ ŋwə laa, «Ye mɔɔ, ŋgwisə yə ndɔ luu yiyaŋ tɨ́ nee nə.» 4.18 Jenesis 15.5.19Yighee njyə faŋ ŋwə nə gə̀ yaa ŋuꞌ waaghɨꞌ, ye laa ŋwaa wi duꞌtə ŋwə shɔɔ yighee məbi vaŋ, zu wi Sara baa shɔ̀ɔ yighee məbi vaŋ nɨzi, ŋwə kɨ nɨnuŋ fwi yi maa Nwi, kee bwa me, 20nùŋ fwi yi maa Nwi laa Nwi ndɔ kɔ fa ŋkɨə faŋ ŋwə nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ ŋwə nə. Ŋwə nə kee kìi fwisə səbɔɔ maa nu kɔ́ me, kee mèꞌtə maa mənuŋ fwi yi maa Nwi me. Nɨniŋ, məbiŋ wi ghɔ́ kɔ wutə tɨ́ ŋwə, ŋwə tweꞌ shɔ, kɨ bəŋsə Nwi. 21Ŋwə nəə kɔꞌ kɨɨ laa Nwi kìi wutə maa məyɨ nu ŋkɨə faŋ ŋwə nə kɔ̀ꞌnə nə. 22Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ Nwi ndì ŋwə laa ŋwə lùu wuu loomə, buꞌ faŋ ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi nee nə.

23Yigi yɔ́ laa Nwi nə ndi ŋwə yaa wuu loomə nə, nə kee luu sheꞌ tɨ́ ŋwə nɨnɔŋ me. 24Vɨ nə nyɔ̀ꞌ yigi yɔ́ tɨ́ nsiŋ nɨzi, buꞌ laa Nwi taa ndi nsiŋ yaa vɨɨ loomə nɨzi, faŋ nsiŋ nùŋ fwi saŋ-nsiŋ maa Nwi faŋ ŋwə nə ywèysə tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso fɨ shɨ yiku. 25Nwi nə kɔ̀ Yeso laa vɨ zwi ŋwə buꞌ yibɨsə nyaa-nsiŋ, baa ywèysə ŋwə fɨ shɨ yiku laa ŋwə kiasə nu kaŋ-nsiŋ, ŋkə loomə.

5

Wə kɨ luu nùŋ fwi yi maa Nwi, nu ki kiasə gù kəloomə

1Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, vənu vaŋ-nsiŋ lùu vəloomə vɨsɨ Nwi, buꞌ faŋ nsiŋ nùŋ fwi saŋ-nsiŋ maa Yeso Kristo nə, buu nsiŋ vɨ Nwi kìi məduꞌ-nyɔŋ fɨ yiba jɨŋ tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo. 2Tɨta Yeso Kristo nə kɔ̀ jɨɨ tɨ́ nsiŋ maa məshɔɔ fɨ fuŋ, ŋìi mənɔŋ-bwaŋnə Nwi, faŋ nsiŋ nùŋ fwi saŋ-nsiŋ maa ŋwə nə. Nɨniŋ, nsiŋ ŋìi mənɔŋ-bwaŋnə Nwi ghɔ́, kɨ ŋaytə, baa mwa, buꞌ faŋ nsiŋ kɨꞌ nu yikwalə Nwi, faŋ ŋkə bàw shɨlə nə. 3Faŋ nsiŋ boꞌ ŋwaa nɨniŋ, kaꞌ nsiŋ kɨ boꞌ ŋwaa ŋkee taa ŋɨꞌ, buꞌ laa nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa ŋɨꞌ yɔ́ yɨsə nsiŋ zwetə maa məjia fwi saŋ-nsiŋ. 4Faŋ nsiŋ jìa fwi saŋ-nsiŋ nɨniŋ nə, buu nsiŋ taa weꞌ maa nu Nwi. Faŋ nsiŋ wèꞌ maa nu Nwi nɨniŋ nə, buu nsiŋ kɨꞌ nu kwalə fɨ ghɔ Nwi. 5Faŋ nsiŋ kɨꞌ nu kwalə fɨ ghɔ Nwi, buu nsiŋ kee ndɔ ndi tɔ dɨɨ shɔ me, buꞌ laa Nwi nə kwàŋ Zwitə Ley ki taa fwisə nsiŋ, ŋkə lwaŋ, yɨ laa nsiŋ zɔ faŋ Nwi kàw nsiŋ. 6Ŋwə nə də ŋkawnə yi tɨ́ nsiŋ, buꞌ faŋ Kristo nə kù tɔ nsiŋ maa yighee njyə faŋ Nwi nə tə nə, faŋ nsiŋ nəə kɨ bii vəbwa, baa lùu vɨɨ məmanə Nwi nə. 7Maa wə kee yaa kɨ yasə biŋ yiku tɔ wə mɔ́ꞌ faŋ nu ki lùu kəloomə me. Kaꞌ yighee mɔ́ꞌ wə kà fwi, bìŋ yiku tɔ wuu jəə, faŋ ŋwə yɨsə ŋkee vənu vəjəəvə. 8Gə fɨ maa Nwi, ŋwə nə də ŋkawnə yi faŋ ŋwə kàw nsiŋ dɨdɨꞌ nə, faŋ Kristo nə kù tɔ nsiŋ maa yighee njyə faŋ nsiŋ nəə kɨ bii vəyɨ-kəbwə. 9Nɨniŋ, faŋ ŋwə nə kìasə nu kaŋ-nsiŋ nə mənshi mi, ŋkə loomə nə, nsiŋ kɔꞌ kɨɨ ŋkee maa yinsəŋ laa Nwi ndɔ bweysə nsiŋ fɨ taa nsɔꞌ Nwi buꞌ ŋwə. 10Yighee njyə faŋ nsiŋ nə luu vɨɨ mbeenə Nwi, ŋwə yɨsə nsiŋ gu fa kəmuꞌ, nsiŋ vɨ Nwi buꞌ yiku ŋwiŋ wi, faŋ ŋwə nə kù tɔ nsiŋ nə. Nɨniŋ, faŋ nsiŋ gu fa kəmuꞌ nsiŋ vɨ Nwi buꞌ yiku yi nə, buu kaꞌ nsiŋ baa luu kɨɨ ŋkee maa yinsəŋ laa Nwi ndɔ bweysə nsiŋ buꞌ məbwey ŋwiŋ wi. 11Nɨniŋ, nsiŋ koꞌsə yiŋwaa nyaa-nsiŋ buꞌ nshɨ-tɔ Nwi, fɨ yiba jɨŋ tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo, faŋ ŋwə yɨ laa nsiŋ gu fa kəmuꞌ nsiŋ vɨ Nwi maa yighee ndwə.

Faŋ nu bwə nə yiku nə ŋìi taa mbi buꞌ wə muꞌ, mənɔŋ-bwaŋnə Nwi baa luu jwì buꞌ wə muꞌ

12Ŋkee fɨshi wə muꞌ nə yɨ̀sə nu bwə ŋii taa mbi, yiku ŋii buꞌ nu bwə kɔ́. Yiku kɨ nii ŋìi maa vɨɨ vənshə, buꞌ laa vəŋ vənshə yɨ̀ vənu vəbwəvə. 13Nu bwə nə duꞌtə ŋkə luu taa mbi maa yighee njyə faŋ Nwi nə kee ta kɔ̀ ntɨsə si me. Luu nə, ntɨsə Nwi nə toꞌ kee lùu shɔ me, buu kaꞌ vɨ kee kɨ̀ɨ nə nu bwə me. 14Yiku nəə sɔꞌ mbi shù fɨ maa yighee Adam, gə ziꞌ maa yighee Mose, faŋ Nwi nə kɔ̀ ntɨsə si tɨ́ vɨɨ nə. Yiku sɔꞌ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə kee shòꞌsə nu faŋ Nwi nə lɨ̀ꞌtə tɨ́ vəŋ nə me, yaa Nwi nə lɨ̀ꞌtə tɨ́ Adam, ŋwə shoꞌsə nə me. Nɨniŋ, nu Adam gaŋtə maa məkɨɨ nə ŋiꞌ nu wə ntɨə faŋ ŋwə nə jwì fɨ yiba nə.

15Luu nə, nu gəŋsə Nwi faŋ Nwi kee gəŋsə vɨɨ nə, kee lùu yaa nu Adam me, faŋ ŋwə nə gù nu nə me. Wə muꞌ, faŋ lùu Adam, nə gù nu, buu vɨɨ vənshə kukə shɔ. Gə fɨ maa gəŋsə Nwi, nyə kwàlə shɔ̀ɔ nu kɔ́ tɨ́ vɨɨ vəyaŋ, faŋ vəŋ ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ buꞌ wə muꞌ nɨzi, faŋ lùu Yeso Kristo. 16Nu ŋkɨə faŋ Nwi key vɨɨ shɔ nə, kee lùu yaa nu Adam me, faŋ wə muꞌ nə yɨ nu bwə nə me. Nu bwə wə muꞌ nə yɨ̀sə nsɔꞌ Nwi jia vɨɨ. Gə fɨ maa nu mənɔŋ-bwaŋnə Nwi, Nwi kiasə vənu vəbwəvə və vɨɨ faŋ mbə lùu vəyaŋ nə, kɔ̀ məbwey vəlwaŋ tɨ́ vəŋ. 17Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ, faŋ wə muꞌ nə yɨ̀ nu bwə nə, yiku kɨ nii sɔ̀ꞌ vɨɨ vənshə buꞌ wə ghɔ́ muꞌ nə, buu kaꞌ nsiŋ kɨɨ ŋkee maa yinsəŋ laa vɨɨ mbɨə faŋ Nwi kèe gəŋsə vəŋ dɨdɨꞌ, kɔ məbwey vəlwaŋ tɨ́ vəŋ, kìasə vənu vəvəŋ, mbə loomə nə, vɨɨ vɔ́ ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ, kɨ sɔꞌ mbi ŋkee maa yinsəŋ buꞌ wə muꞌ faŋ lùu Yeso Kristo nə.

18Nɨniŋ, faŋ nu bwə wə muꞌ nə yɨsə nsɔꞌ Nwi gu tɔ vɨɨ vənshə nə, buu nu jəə kəmuꞌ fuusə vɨɨ vənshə fɨ taa nsɔꞌ Nwi yɔ́, bwèysə vəŋ. 19Vɨɨ vənshə nə gù vəyɨ-kəbwə buꞌ nu wə muꞌ, faŋ ŋwə nə kee zɔ̀nə Nwi me. Sheꞌ nɨniŋ, vɨɨ vənshə ndɔ luu vəloomə tɨ́ Nwi buꞌ nu wə muꞌ faŋ ŋwə zɔ̀nə Nwi. 20Gə fɨ maa ntɨsə Nwi, nsə kee kìi nu shɔ me; nsə nə jwì sheꞌ laa nu bwə yàŋ. Luu nə, shəŋ ŋkɨə faŋ nu bwə lùu shɔ kəyaŋ, gəŋsə Nwi yaŋ shɔ shɔ̀ɔ ki. 21Nɨniŋ, sheꞌ faŋ nu bwə nəə sɔꞌ mbi nə wutə yiku nə, nu mənɔŋ-bwaŋnə Nwi ndɔ sɔꞌ mbi sheꞌ nɨniŋ nɨzi, kìasə vənu və vɨɨ, mbə loomə, vəŋ zɨ məbwey vəlwaŋ buꞌ tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo.

6

Faŋ vɨɨ Kristo kìi maa məkɨ yɨsə nu faŋ ŋkə bɔ̀ŋsə

1Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, bàw nsiŋ taa gi laa kə? Bàw laa nsiŋ goꞌsə taa nu bwə, tɨ́ kaꞌ gəŋsə Nwi ndɔ yaŋ tɔ nsiŋ mu? 2Bey, kee lùu nɨniŋ me, kaꞌ nsiŋ kee bìŋ nɨniŋ me. Faŋ nsiŋ kùkə tɨ́ nu bwə, sii kaꞌ nsiŋ baa bwèy dùꞌ kɨ yɨ nu bwə kɨkə? 3Viŋ kee kɨɨ laa, nsiŋ vənshə faŋ nsiŋ nə fì muu mə Nwi, vɨ bey nsiŋ taa muu mə Yeso Kristo, bèy nsiŋ luu buꞌ yiku yi. 4Nɨniŋ, faŋ vɨ nə bèy nsiŋ taa muu nə, ŋkə luu yaa nsiŋ nə kùkə, vɨ təə nsiŋ vɨ Kristo taa swi mɔ́ꞌ. Nɨniŋ laa nsiŋ zɨ̀ məbwey, toꞌ ghuu yitoꞌ finə, buꞌ laa tɨta Nwi nə baa ywèysə Kristo fɨ shɨ yiku nə wutə ki kəkwalə nə. 5Faŋ nsiŋ fàynə nsiŋ vɨ vəŋ, maa məku faŋ ŋwə nə kù, buu nsiŋ ndɔ baa lùu fa kəmuꞌ maa məywey faŋ ŋwə nə ywèy fɨ shɨ yiku nə. 6Maa nsiŋ kɨɨ laa, yighee njyə faŋ vɨ nə bèy Yeso Kristo fuu fəŋkɔꞌ fə ŋkɨꞌsə nə, vɨ nə bèy vənu vəbwəvə vaŋ-nsiŋ, nsiŋ vɨ vəŋ mɔ́ꞌ, laa yiŋwaa yimwa nyaa-nsiŋ yɔ́ faŋ vənu vəbwəvə lùu taa tey yi nə, ndi, nsiŋ kee baa lùu vəbuꞌ tɨ́ nu bwə me. 7Lùu nɨniŋ buꞌ laa wə faŋ ŋwə nə kù nɨniŋ nə, buu kaꞌ nu bwə kee baa sɔ̀ꞌ ŋwə me.

8Kɨ luu nsiŋ ku, nsiŋ vɨ Kristo mɔ́ꞌ, buu nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa, nsiŋ ndɔ bwey nsiŋ vɨ vəŋ mɔ́ꞌ nɨzi. 9Nsiŋ kɨɨ nɨniŋ buꞌ laa, shù fɨ nə faŋ Yeso nə ywèy fɨ shɨ yiku, kaꞌ ŋwə kee baa ku me, yiku kee baa kìi wutə maa ŋwə me. 10Nu ŋkɨə faŋ ŋwə nə ku ŋkə, lùu laa ŋwə nə ku maa məndisə nu bwə. Nɨniŋ, ŋkə kùꞌnə yighee muꞌ. Nu ŋkɨə faŋ ŋwə dùꞌ bwey lùu laa ŋwə bwèy tɨ́ Nwi. 11Sheꞌ nɨniŋ, bàw viŋ kɨɨ yinsəŋ laa viŋ lùu vəŋku və nsisə maa kwiŋ nu bwə. Viŋ dùꞌ vəbwey lùu tɨ́ Nwi, fɨ yiba jɨŋ tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo.

Faŋ wə faŋ ŋwə nùŋ fwi yi maa Nwi, mèꞌtə nu bwə

12Nɨniŋ, kɨ viŋ biŋ laa nu bwə sɔꞌ yiŋwaa yiŋ, faŋ nyə ndɔ ku nə me. Kɨ viŋ baa kɨ biŋ fwi yiŋ ndɔ maa nu bwə, viŋ yɨsə nu kɔ́ me. 13Kɨ viŋ baa kɨ kɔ fa yiŋwaa yiŋ tɨ́ nu bwə, maa məyɨsə nu faŋ ŋkə kee lùu kəloomə me. Viŋ bee kii fiŋ tɔ kiŋ tɨ́ Nwi, buꞌ faŋ viŋ lùu vɨɨ faŋ vəŋ nə fùu fɨ shɨ yiku, zɨ̀ məbwey. Nɨniŋ, viŋ kɔ yiŋwaa yiŋ tɨ́ Nwi, kɨ yɨsə vənu faŋ mbə lùu vəjəə, baa lùu vəloomə. 14Kaꞌ nu bwə kee baa kɨ sɔꞌ viŋ me, buꞌ laa viŋ kee baa lùu vɨɨ faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa ntɨsə Nwi, kɨ kəə bweysə yiŋwaa vəŋ fɨ maa mənuŋsə ntɨsə sɔ́ me. Lùu nɨniŋ, buꞌ laa ntɨsə sɔ́ kee baa sɔꞌ viŋ me, mənɔŋ-bwaŋnə Nwi sɔꞌ viŋ. 15Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ, faŋ ntɨsə sɔ́ kee baa sɔ̀ꞌ nsiŋ me, buꞌ faŋ mənɔŋ-bwaŋnə Nwi sɔꞌ nsiŋ nə, kaꞌ nsiŋ kɨ yɨ vənu vəbwəvə mu? - Bey, ŋkə kee lùu nɨniŋ me. 16Maa viŋ kɨɨ laa, viŋ kɨ luu fiŋ tɔ kiŋ tɨ́ wə mɔ́ꞌ, gù vəbuꞌ vi, kɨ zɔnə ŋwə, buu viŋ luu ŋkee vəbuꞌ və wə ghɔ́ faŋ viŋ zɔnə ŋwə nə. Nɨniŋ, viŋ luu vəbuꞌ və Nwi, kɨ zɔnə Nwi, tɨ́ kaꞌ nu kiŋ bɔ̀ŋsə. Kee lùu nɨniŋ me, buu viŋ lùu vəbuꞌ tɨ́ nu bwə, ndɔ ku.

17Mə bwaŋ Nwi buꞌ laa viŋ kee baa lùu vəbuꞌ tɨ́ nu bwə me. Viŋ nə luu vəbuꞌ tɨ́ nu bwə, luu nə, ndwə viŋ nuŋ fwi siŋ maa nu ŋkɨə faŋ vɨ nə dèesə viŋ shɔ nə, zɔnə nu kɔ́ nə fwi yimuꞌ. 18Nɨniŋ, Nwi bwèysə viŋ fɨ ghɔ nu bwə, faŋ ŋkə nəə sɔꞌ viŋ nə, viŋ faꞌ lùu tɨ́ nu loomə ndwə. 19Mə gisə nɨniŋ, fɨꞌ sheꞌ maa ndɨɨlə wə mənsaw, buꞌ laa ŋwaa wiŋ nə bwa maa nu Kristo. Nə luu maa yighee vɨsɨ, viŋ nə fìŋ vəshəŋ fɨ maa viŋ maa nu bwə, nə maa nu faŋ ŋkə kee kùꞌnə maa ntɨsə Nwi me, viŋ gu vəbuꞌ və vənu vɔ́, sùꞌsə ntɨsə Nwi. Nɨniŋ, bàw viŋ baa luu fìŋ yiŋwaa yiŋ yinshə tɨ́ nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu kəloomə ndwə, gù vəbuꞌ tɨ́ nu faŋ ŋkə lùu kəloomə, laa viŋ baw vɨsɨ Nwi, gə̀ vɨsɨ vɨsɨ. 20Yighee njyə faŋ viŋ nə luu vəbuꞌ tɨ́ nu bwə, nu loomə nə kee mɔ̀ꞌ viŋ me. 21Ŋgwisə vətaŋ yiŋ faŋ viŋ nə mɔ̀ꞌ maa yighee yɔ́, nə luu mbɨə? Maa nə luu nu ŋkɨə faŋ tɔ kiŋ dɨ̀ɨ shɔ ndwə, buꞌ laa vəndwə və vənu vɔ́ lùu yiku. 22Gə̀ fɨ maa ndwə, faŋ Nwi yɨsə viŋ fì tɔ kiŋ fɨ ghɔ nu bwə, gù vəbuꞌ tɨ́ Nwi, viŋ kwaanə vətaŋ viŋ, gù vɨɨ faŋ vəŋ bàw tɨ́ Nwi, gə̀ vɨsɨ vɨsɨ. Vəndwə və nu kɔ́, lùu məbwey vəlwaŋ faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ. 23Lùu nɨniŋ buꞌ laa nu bwə yaa kɨ ndɔꞌ vɨɨ faꞌ vi nə yiku. Luu nə, Nwi key vɨɨ mbɨə faŋ ghɔ vɨ tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo lùu nə fa kəmuꞌ nə, nə məbwey vəlwaŋ faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ.

7

Faŋ ntɨsə Nwi kee baa kɨ sɔꞌ nsiŋ me, buꞌ faŋ nsiŋ kìi nshinə yifi faŋ Zwitə Ley Nwi kɔ̀ tɨ́ nsiŋ nə

1Vaŋ-nshwi vaŋ, mə gì tɨ́ viŋ yaa vɨɨ faŋ viŋ kɨɨ nə ntɨsə Nwi ŋkee jəə. Maa viŋ kɨɨ laa ntɨsə Nwi sɔꞌ wə sheꞌ maa yighee njyə faŋ ŋwə kɨ bii bwey. 2Ndi nu wəzwi məndaa, maa ntɨ jia ŋwə laa ŋwə gòꞌsə ghɔ ndəə wi faŋ ndəə wi kɨ bii. Kɨ luu ndəə wi ghɔ́ ku, ŋwə kee baa lùu taa nuŋsə yɔ́ faŋ vɨ nə kà məndaa shɔ nə me. 3Kɨ luu wəzwi məndaa gə fàynə ghɔ wəndɔŋ day, faŋ ndəə wi kɨ bii, buu ŋwə gù ntɨ məndaa, vɨ tii ŋwə nə wuu məshoꞌsə məkee mə məndaa. Luu nə, ndəə wi ku, buu nuŋsə yɔ́ mè fɨ maa ŋwə. Ŋwə kɨ luu ndaa wəndɔŋ day, buu ŋwə kee baa lùu wuu məshoꞌsə məkee me. 4Nɨniŋ, vaŋ-nshwi vaŋ, gə̀ fɨ maa jɨɨ yiŋ, vɨ nə zwì ŋwaa Kristo, zwì luu viŋ fɨ kwiŋ ntɨsə Nwi. Ntɨsə Nwi kee baa kii viŋ me, viŋ lùu way ŋwaa wə dɨday. Kìi wə ntɨə faŋ ŋwə nə ywèy fɨ shɨ yiku nə, kìi viŋ ndwə, laa nsiŋ kɨ kwaanə vətaŋ tɨ́ Nwi, yɨsə vənu vəjəəvə. 5Yighee njyə faŋ nsiŋ nəə shi yaa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ yɨ sheꞌ nu ŋkɨə faŋ ŋwaa vəŋ kàw, fwi saŋ-nsiŋ nəə ndɔ maa vənu vəbwəvə. Nə yɨ ntɨsə Nwi laa fwi saŋ-nsiŋ ndɔ maa vənu vəbwəvə vɔ́, kwaanə vətaŋ faŋ mbə jwi nə yiku tɨ́ nsiŋ. 6Gə̀ fɨ maa ndwə, ntɨsə sɔ́ kee baa sɔꞌ nsiŋ me. Nsiŋ gàasə nsiŋ vɨ nuŋsə yɔ́ faŋ mbə nə kà nsiŋ nə. Nsiŋ kukə tɨ́ nuŋsə yɔ́, kìi nshinə yifi, faŋ Zwitə Ley Nwi kɔ̀ tɨ́ nsiŋ nə. Nɨniŋ, nsiŋ faꞌ nu jəə tɨ́ Nwi, kee baa fàꞌ maa jɨɨ yimwa njyə faŋ vɨ nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə ntɨsə nə me.

Faŋ ntɨsə Nwi yɨsə vɨ kɨɨ nə nu bwə

7Nɨniŋ, bàw nsiŋ gi laa kə? Ntɨsə Nwi lùu nu bwə mu? Bey, ŋkə kee lùu nɨniŋ me. Nwi nəə toꞌ kee kɔ ntɨsə sɔ́ me, buu mə yaa kee kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ lùu nu bwə tɨ́ Nwi me. Ntɨsə Nwi nii toꞌ kee gì laa, «Kɨ ghɔ kɨ səsə vətɔ me,» 7.7 Eksodɔs 20.17. buu mə kee kɨ̀ɨ nə nu maa məsə fa me. 8Nɨniŋ, nu bwə kìi jɨɨ maa məŋii taa ŋwaa mə, yɨsə fwi nyaa ndɔ maa vənu, buꞌ laa ntɨ yinjii twey nu kɔ́ tɨ́ mə. Ntɨsə sɔ́ nii toꞌ kee lùu shɔ me, buu nu bwə duꞌ kɨ shəŋ ŋwaa. 9Nə luu maa yighee vɨsɨ, mə kee kɨ̀ɨ nə ntɨsə Nwi me. Ntɨsə sɔ́ kɨ jwi, nu bwə ndɔ yizɔ. 10Faŋ nu bwə nə jwì nɨniŋ, yɨ̀sə mə ndɔ ku. Nɨniŋ, ntɨsə Nwi faŋ nsə nə jwì maa məkɔ məbwey tɨ́ vɨɨ nə, yɨsə mə ku. 11Nu bwə nə yè jɨɨ yi bwèꞌsə mə, yɨ̀sə mə gu ntɨsə sɔ́. Nɨniŋ, nu bwə kɔ́ zwi mə. 12Nɨniŋ, ntɨsə Nwi bàw shɨlə. Nuŋsə yi baa luu bàw shɨlə, baa lùu yiloomə, ndɔ lùu nu jəə. 13Ŋkə nə də̀ laa nu ŋkɨə faŋ lùu nu jəə nə, jwì nə yiku shee mu? Bey, kee lùu nɨniŋ me. Lùu nu bwə kaŋ faŋ ŋkə yɨsə mə ku. Nu bwə nə fuu ntee yaa nu bwə buꞌ nu jəə kɔ́, buu jwì nə yiku shee. Nɨniŋ, ntɨsə sɔ́ yɨsə nu bwə fuu ntee yaa ŋkee nu bwə faŋ ŋkə shɔ̀ɔ ki.

Faŋ nu bwə nywenə ghɔ nu jəə taa fwisə nsiŋ

14Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa ntɨsə Nwi lùu nu Zwitə Ley Nwi. Gə̀ fɨ maa mə, mə luu wə mənsaw nə mbasə ŋwaa. Vɨ nə fìŋ mə yaa buꞌ tɨ́ nu bwə. 15Lùu nɨniŋ buꞌ laa mə kee kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ mə yɨsə me. Mə kee yaa kɨ yɨsə nu ŋkɨə faŋ mə kəə yɨ̀sə me, yɨsə sheꞌ nu ŋkɨə faŋ mə bee ŋkə. 16Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ, laa mə yɨ nu faŋ mə kee kaw yɨ̀ me, buu mə biŋ laa ntɨsə Nwi lùu səjəə. 17Nɨniŋ, kee yɨsə sheꞌ mə yɨsə nu kɔ́ me, yɨsə nu bwə ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa fwi mə, yɨsə laa mə kɨ yɨ nu kɔ́. 18Nɨniŋ, mə kɨɨ laa nu jəə kee lùu taa fwi mə, nə taa mbasə ŋwaa ŋwaa me, buꞌ laa ŋkitə nyaa maa məyɨ nu jəə lùu shɔ, luu nə, mə kee bee yɨ nu kɔ́ me. 19Nu jəə ŋkɨə faŋ mə kəə kɨ yɨsə, mə kee yɨyɨsə me, yɨsə sheꞌ nu bwə ŋkɨə faŋ mə kee kàw maa məyɨsə me. 20Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ, laa mə yɨsə nu ŋkɨə faŋ mə kee kàw yɨsə me, buu kee yɨ̀sə mə yɨ̀ nu kɔ́ me, yɨ nu bwə ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa fwi mə nə, yɨ nu kɔ́. 21Nɨniŋ, mə ye nuŋsə yimɔ́ꞌ maa mə, laa mə yaa kɨ kəə yɨ̀ nu jəə, nu bwə fùu. 22Mə biŋ ntɨsə Nwi nə məŋaytə fɨ taa fwi mə. 23Luu nə, mə ye nuŋsə yimɔ́ꞌ ŋkee taa ŋwaa mə, nyə nywenə ghɔ nuŋsə njyə faŋ nyə lùu taa fwi mə. Nuŋsə yɔ́ fɨ taa ŋwaa mə jìa mə, kà mə, nu bwə kɔ́ kii mə. 24Ebee, wee-ŋkuwə, mə dùꞌ taa ŋwaa mə ŋkee maa kwiŋ yiku. Taa bweysə ndə bweysə mə fɨ ghɔ kwiŋ yiku nyə̀? 25Mə bwaŋ Nwi laa ŋwə bweysə mə fɨ fuŋ buꞌ tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo. Nɨniŋ, faŋ mə dùꞌ tɔ mə, fwi nyaa faꞌ luu tɨ́ nuŋsə Nwi, mbasə ŋwaa ŋwaa faꞌ luu tɨ́ nu bwə.

8

Məbwey ndɔ fɨ ghɔ Zwitə Ley Nwi

1Nɨniŋ, vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ fàynə ghɔ vɨ Yeso Kristo, kaꞌ vəŋ kee ndɔ baa gu nsɔꞌ ndì me. 2Lùu nɨniŋ buꞌ laa nuŋsə Zwitə Nwi, faŋ nyə kɔ̀ məbwey tɨ́ nsiŋ buꞌ Yeso Kristo, gaŋtə nsiŋ fɨ ghɔ nuŋsə nu bwə, baa nə fɨ ghɔ yiku. 3Nshɨ-tɔ Nwi yɨ̀ nu ŋkɨə faŋ nə kaꞌ ntɨsə sɔ́ kee yɨ̀ me, buꞌ laa mbasə ŋwaa vɨɨ bəə ŋay. Nwi nə yɨ̀ nu kɔ́ faŋ ŋwə nə tɔ̀ŋ ŋkee ŋwiŋ wi, ŋwə jwi gù ŋkee yaa wə, fɨnə mbasə ŋwaa ŋwaa-nsiŋ vəyɨ-kəbwə. Ŋwə nə yɨ̀ nɨniŋ buꞌ nu bwə, shìa nsɔꞌ tɔ nu bwə ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa mbasə ŋwaa wə. 4Nɨniŋ, Nwi shia nsɔꞌ tɔ nu bwə, yuu ŋkə kùꞌnə maa ntɨsə Nwi. Nu kaŋ-nsiŋ kɨ nii lùu kəloomə, faŋ nsiŋ toꞌ ghuu yitoꞌ kaŋ-nsiŋ fɨ taa Zwitə Ley Nwi, kee toꞌ maa nuŋsə mbasə ŋwaa ŋwaa-nsiŋ me. 5Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ toꞌ ghuu yitoꞌ vəŋ maa nuŋsə mbasə ŋwaa vəŋ, yaa kɨ kəə sheꞌ vətɔ və mbasə ŋwaa vəŋ. Luu nə, vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ toꞌ maa Zwitə Ley Nwi, kəə sheꞌ vənu və Zwitə Ley Nwi. 6Nu mətə sɨ maa vətɔ və mbasə ŋwaa wə yaa kɨ jwi nə yiku. Nu mətə sɨ maa nu Zwitə Ley Nwi, ndɔ jwi nə məbwey vəlwaŋ, nə məduꞌ-nyɔŋ. 7Wə ntɨə faŋ ŋwə tə̀ sɨ maa vətɔ və mbasə ŋwaa, gù wuu mbeenə Nwi, buꞌ laa ŋwə kee zɔnə ntɨsə Nwi me. Yinsəŋ, kaꞌ ŋwə kee zɔ̀nə me. 8Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ toꞌ maa nuŋsə mbasə ŋwaa vəŋ nə, kaꞌ vəŋ kee bàwsə too Nwi me. 9Gə̀ fɨ maa viŋ, viŋ kee toꞌ luu fɨ maa nuŋsə mbasə ŋwaa me. Viŋ toꞌ luu fɨ maa Zwitə Ley Nwi, buꞌ laa Zwitə Ley Nwi shi taa ŋwaa viŋ. Wə kɨ luu kee kìi Zwitə Kristo taa fwi ŋwə me, buu kaꞌ ŋwə kee lùu wuu Kristo me. 10Kɨ luu laa Kristo lùu taa fwisə viŋ, buu yiŋwaa yiŋ lùu fa faŋ ŋkə ndɔ ndi, buꞌ vənu vəbwəvə mbɨə faŋ mbə lùu taa tey yi nə. Luu nə, zwitə kiŋ lùu fa faŋ ŋkə lùu kəbwey ghee nshə, buꞌ laa Nwi kìasə nu kiŋ, ŋkə lùu kəloomə. 11Kɨ luu laa Zwitə Ley Nwi ŋkɨə faŋ ŋkə nə ywèysə Yeso fɨ shɨ yiku nə, lùu taa fwisə viŋ, buu Nwi faŋ ŋwə nə ywèysə Yeso fɨ shɨ yiku nə, ndɔ yɨsə yiŋwaa yiŋ faŋ nyə ndɔ ku, baa ywèy nɨzi buꞌ Zwitə ki faŋ ŋkə lùu taa fwisə viŋ nə.

Faŋ Zwitə Ley Nwi kɨ luu sɔꞌ nsiŋ, buu nsiŋ lùu vaŋ Nwi

12Nɨniŋ, vaŋ-nshwi vaŋ, nu kaŋ-nsiŋ kee lùu laa nsiŋ baa kɨ shi nshinə njyə faŋ mbasə ŋwaa ŋwaa-nsiŋ kàw me. 13Kɨ luu viŋ toꞌ ghuu yitoꞌ kiŋ faŋ mbasə ŋwaa wiŋ kàw, buu viŋ ndɔ kukə. Luu nə, Zwitə Ley Nwi kɨ luu kɨ yɨsə viŋ meꞌ nu ŋkɨə faŋ mbasə ŋwaa wiŋ kəə kɨ yɨsə, buu viŋ ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ. 14Lùu nɨniŋ buꞌ laa vɨɨ vənshə faŋ Zwitə Ley Nwi sɔ̀ꞌ vəŋ, buu Nwi ndi vəŋ yaa vaŋ Nwi. 15Zwitə ŋkɨə faŋ viŋ yaa fi nə, kee yɨsə laa viŋ gu vəbuꞌ, baa kɨ fee me. Zwitə kɔ́ yɨsə laa viŋ luu vaŋ Nwi binə. Nɨniŋ, nsiŋ tii ŋwə laa, «Aŋ Tii wia.» 16Zwitə Ley Nwi kɔ́ faynə ŋwaa ghɔ zwitə kaŋ-nsiŋ tɨ́ kaꞌ nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa nsiŋ lùu vaŋ Nwi. 17Faŋ nsiŋ lùu vaŋ Nwi nə, buu nsiŋ ndɔ zɨ vətɔ fɨ ghɔ ŋwə nɨzi. Nsiŋ ndɔ zɨ vətɔ vɔ́, nsiŋ vɨ Kristo mɔ́ꞌ. Nsiŋ kɨ luu ŋìi taa ŋɨꞌ nsiŋ vɨ Kristo mɔ́ꞌ, buu nsiŋ ndɔ kii feenə Nwi nsiŋ vɨ Kristo mɔ́ꞌ nɨzi.

Faŋ nu ŋkɨə faŋ Nwi ndɔ kɔ tɨ́ nsiŋ, kwàlə shɔ̀ɔ ŋɨꞌ njyə faŋ nsiŋ ye ndwə nə

18Mə bɨꞌtə ŋkee yinsəŋ laa, ŋɨꞌ njyə faŋ nsiŋ ye ndwə nə, kee lùu nu, faŋ nsiŋ lumə yikwalə njyə faŋ Nwi ndɔ kɨ kɔ tɨ́ nsiŋ ntee nə me. 19Vətɔ fɨ taa mbi vənshə faŋ Nwi nə nàysə, mbə kɨꞌ yighee njyə faŋ vaŋ Nwi ndɔ fuu ntee nə yikwalə Nwi nə. 20Mbə kɨꞌ yighee yɔ́ ŋkee dɨdɨꞌ, buꞌ laa vətɔ vənshə faŋ Nwi nə bɔ̀ŋ, gù vətɔ vədayday faŋ mbə ndɔ ndi. Mbə nə kee ŋìi taa ghɔ yiku maa tɔ vəŋ me. Nə kɔ Nwi kɔ vəŋ tɨ́ yiku, luu nə, yɨsə laa vəŋ kɨ kɨꞌ nu jəə. 21Nu jəə kɔ́ lùu laa Nwi ndɔ fuusə vəŋ fɨ taa ghɔ yiku, faŋ vəŋ lùu vəbuꞌ tɨ́ vənshuu vətɔ, yɨ̀sə vəŋ duꞌ tɔ vəŋ, zɨ yikwalə njyə faŋ Nwi ndɔ kɔ tɨ́ vaŋ vi nə. 22Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa, vətɔ vənshə faŋ Nwi nə bɔ̀ŋ nə, sɨsɔŋ, zɔ məza yaa məza məbi wee.

23Kee sɔŋ sheꞌ vətɔ vɔ́ nɨnɔŋ me, sɔŋ nshɨ-tɔ ŋwaa-nsiŋ nɨzi, faŋ nsiŋ kɔlə fì Zwitə Ley Nwi, faŋ lùu mfɔŋsə vətɔ və Nwi. Nɨniŋ, nsiŋ kɨ kɨꞌ yighee njyə faŋ Nwi ndɔ yɨsə nsiŋ luu vaŋ vi ntee, faŋ ŋwə ndɔ kɔ yiŋwaa yifinə tɨ́ nsiŋ. 24Ŋwə duꞌtə ŋwə bweysə nsiŋ, laa nsiŋ kɨ kɨꞌ vətɔ fɨ yizɔ. Nəə toꞌ lùu laa nsiŋ duꞌtə nsiŋ ye vətɔ vɔ́ fɨ yizɔ nə, buu nsiŋ kee baa kɨ kɨꞌ me. Wə faŋ ŋwə yè fa, baa kɨ kɨꞌ fa kɔ́ kɨkə? 25Luu nə, nsiŋ kɨ luu kɨ kɨꞌ fa faŋ nsiŋ kee ta yiye me, bàw nsiŋ jia fwi, kɨ kɨꞌ.

Faŋ Zwitə Ley Nwi gaŋtə nsiŋ maa məshɔꞌtə Nwi yuu ŋkə kùꞌnə

26Nɨniŋ, faŋ nsiŋ duꞌtə nsiŋ fì Zwitə Ley Nwi nə, Zwitə kɔ́ taa kɨ gaŋtə nsiŋ maa məshɔꞌtə Nwi, buꞌ faŋ nsiŋ bɨbwa, kee kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ kaꞌ nsiŋ shɔ̀ꞌtə Nwi shɔ, ŋkə kùꞌnə me. Nɨniŋ, Zwitə Ley Nwi bùꞌ ghɔ tɨ́ Nwi tɔ nsiŋ, sɨsɔŋ maa ghaŋ mɔ́ꞌ faŋ kaꞌ wə kee gì nə shuu wi me. 27Nɨniŋ, Nwi faŋ ŋwə kɨ̀ɨ nə vənu fɨ taa fwisə vɨɨ, kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ Zwitə Ley Nwi kɔ́ bɨꞌtə, buꞌ laa Zwitə kɔ́ buꞌ ghɔ tɨ́ Nwi tɔ vɨɨ ley Nwi, yuu ŋkə kùꞌnə maa ŋkɨɨ Nwi.

Faŋ vənu vənshə ndɔ fuu vəjəə tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kaw Nwi

28Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa vənu vənshə ndɔ kɨ fuu vəjəə tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kaw Nwi, faŋ Nwi tìi maa njii ŋkitə. 29Lùu nɨniŋ buꞌ laa vɨɨ mbɨə faŋ Nwi nə kɨ̀ɨ nə vəŋ shù fɨ yighee vɨsɨ nə, ŋwə nə nùŋsə vəŋ laa vəŋ ndɔ fɨnə ŋwiŋ wi. Nɨniŋ laa ŋwiŋ wi ghɔ́ kìi vaŋ-nshwi vi vəyaŋ, baa lùu nshɔɔ vɨsɨ vəŋ. 30Vɨɨ mbɨə faŋ ŋwə nə nùŋsə vəŋ nɨniŋ fɨshi nə, ŋwə kɨ nii tìi vəŋ nɨzi, laa vəŋ gù vɨɨ vi. Vɨɨ mbɨə faŋ ŋwə tìi vəŋ nɨniŋ nə, ŋwə kìasə nu vəŋ, ŋkə loomə. Vɨɨ mbɨə faŋ ŋwə kiasə nu vəŋ, ŋkə loomə nə, ŋwə yɨ̀sə vəŋ baw shɨlə.

Faŋ kaꞌ tuu nu kəmuꞌ kee gaasə vaŋ Nwi fɨ ghɔ ŋkawnə Nwi me

31Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, kaꞌ nsiŋ zwètə kə fɨ fuŋ? - Viŋ zɔ! Faŋ Nwi lùu maa kwiŋ ŋwaa-nsiŋ nə, sii kaꞌ baa kɔ̀ŋ ndə kɔ̀ŋ nsiŋ? 32Faŋ Nwi nə kee bee sɨ̀ŋtə maa ŋwiŋ wi binə me, kɔ ŋwə tɨ́ yiku tɔ nsiŋ vənshə nə, buu ŋkə lùu kəley laa ŋwə ndɔ kɨ key nsiŋ nə vənu vənshə fɨ yiba jɨŋ ŋwə nɨzi. 33Sii kaꞌ kwaŋ ndə kwaŋ vɨɨ mbɨə faŋ Nwi nə shòꞌ laa lùu mbii vɨɨ nə, taa nsɔꞌ? Maa nshɨ-tɔ Nwi kìasə vənu vəvəŋ, mbə loomə. 34Sii kaꞌ shia ndə shia nsɔꞌ tɔ vəŋ? Yeso Kristo nə kù tɔ nsiŋ, baa yɨ̀sə nu faŋ ŋkə shɔ̀ɔ yiŋkii. Nu kɔ́ lùu laa ŋwə nə ywèy fɨ shɨ yiku. Ŋwə baa dùꞌ maa kwiŋ Nwi maꞌnə, bəŋsə vənu vaŋ-nsiŋ ghɔ Nwi. 35Sii kaꞌ gaasə ndə gaasə nsiŋ fɨ taa ŋkawnə Kristo? Fa kee lùu shɔ me, faŋ nsiŋ kɔlə ŋìi taa ŋɨꞌ, tɨꞌnə me vɨ shoꞌ ghuu ŋaa-nsiŋ, tɨꞌnə me jɨŋ zasə nsiŋ, tɨꞌnə me njwisə bəə fɨ maa nsiŋ, tɨꞌnə me faŋ nsiŋ lùu shuu yiku, tɨꞌnə me vɨ kəə zwilə nsiŋ. 36Ŋkə luu sheꞌ yuu ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa, «Vɨ zwìlə yia maa shi ŋkwəŋ buꞌ ghɔ, ndèynə yia yaa bisə-njɨɨ faŋ vɨ zwìlə.» 8.36 Sam 44.23.37Nsiŋ ghɔꞌ vənu vɔ́ vənshə ŋkee dɨdɨꞌ buꞌ wə ghɔ́, faŋ ŋwə nə kàw nsiŋ nə. 38Mə kɔꞌ kɨɨ nə fwi nyaa yimuꞌ, laa tuu fa kəmuꞌ kee lùu shɔ faŋ kaꞌ ŋkə gaasə nsiŋ vɨ ŋkawnə Nwi me. Kaꞌ yiku kee yɨ̀sə me, kaꞌ məbwey kee yɨ̀sə me, tɨꞌnə me nshiisə-ŋiisə Nwi me, tɨꞌnə me vɨɨ məsɔꞌ mbi, tɨꞌnə me nu faŋ ŋkə lùu taa mbi ndwə, tɨꞌnə me nu faŋ ŋkə jɨjwi, tɨꞌnə me vəwutə vəmɔ́ꞌ, 39tɨꞌnə me fa faŋ ŋkə lùu yizɔ, tɨꞌnə me fa faŋ ŋkə lùu ŋiꞌ nsi, tɨꞌnə me fa day faŋ Nwi nə naysə̀, kìi wutə maa məgaasə nsiŋ vɨ ŋkawnə Nwi yɔ́ me. Nwi nə də̀ ŋkawnə yi yɔ́ tɨ́ nsiŋ fɨ yiba tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo.

9

Faŋ Pɔɔl nə lùŋ buꞌ vɨɨ Isirayl faŋ vəŋ kee bìŋ nu Kristo me

1Mə gi ŋkee nu yinsəŋ maa yizii Kristo, kee sɨɨ ba me. Fwi nyaa nɨzi, faŋ Zwitə Ley Nwi lùu taa tey yi, biŋ laa mə gi nu yinsəŋ. 2Mə luŋ ŋkee dɨdɨꞌ, ŋɨꞌ ghaysə mə fɨ taa fwi mə kɔ̀ŋ vɨɨ vaŋ, vɨɨ Isirayl. 3Mə nə kaw ŋkee laa Kristo kwaŋ ndwaŋ tɔ mə, mèꞌ mə, faŋ nu kɔ́ nə gaŋtə laa vaŋ-nshwi vaŋ, vɨɨ Isirayl, faŋ vəŋ lùu vɨɨ yikuu vaŋ nə, ndɔ bwey. 4Vəŋ lùu vɨɨ Isirayl, faŋ Nwi nə ndi vəŋ maa vaŋ vi, dùꞌ taa ŋwaa vəŋ nə wutə ki, gwia məkee ghɔ vəŋ, nùŋsə ntɨsə si tɨ́ vəŋ, baa də̀ tɨ́ vəŋ faŋ ŋkə bàw vəŋ kɨ faꞌ faꞌ wi, ndɔ kɔ́ꞌnə maa məndɔ yɨ nu jəə maa vəŋ. 5Vətɨɨ vaŋ-nsiŋ lùu ŋiꞌ ŋii vəŋ, nshɨ-tɔ Kristo nə fùu fɨ ŋiꞌ ŋii vəŋ yaa wə. Nsiŋ kɨ bəŋsə Kristo faŋ luu Nwi faŋ ŋwə kwàlə shɔ̀ɔ mbi yinshə, kee mè me. Ŋkə lùu nɨniŋ.

Ŋkɔꞌnə Nwi tɨ́ vaŋ Abraham lùu tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ lùu vaŋ Abraham fɨ maa Zwitə Ley Nwi

6Kɨ mə kee gì laa, ŋkɔꞌnə Nwi tɨ́ vɨɨ Isirayl ndi me. Luu nə, vɨɨ Isirayl yinsəŋ kee lùu vɨɨ vənshə faŋ vəŋ fùu fɨ ŋiꞌ ŋii Isirayl me. 7Kee lùu vɨɨ vənshə faŋ vəŋ lùu ŋiꞌ ŋii Abraham, faŋ lùu vaŋ vi yinsəŋ me, fɔnə Nwi nə gì tɨ́ Abraham laa, «Lùu vaŋ Isak faŋ ndɔ lùu vɨɨ mbɨə faŋ vɨ taa kɨ tii vəŋ nə ŋiꞌ ŋii kə.» 9.7 Jenesis 21.12.8Ŋiꞌ yigi yɔ́ lùu laa, kee lùu vaŋ Abraham mbɨə faŋ ŋwə nə bì fɨ taa mənshi ŋwə nə, ndɔ lùu vaŋ Nwi me. Vaŋ Abraham yinsəŋ lùu mbɨə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə kɔ̀ŋ vəŋ tɨ́ Abraham. 9Nu ŋkɨə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ Abraham nə luu laa, «Mə ndɔ kɨ jwi yizu ndwə, tɨ́ zu wə Sara bi wee-wəndɔŋ.» 9.9 Jenesis 18.10.10Ŋkə nə kee gày nɨniŋ sheꞌ tɨ́ Sara nɨnɔŋ me; nu Rebeka nə luu sheꞌ nɨniŋ. Ŋwə nə luu ŋkee zu wee Sara ghɔ́, faŋ nə luu tii ŋwaa-nsiŋ Isak nə. Yighee njyə faŋ Rebeka nə gɔ̀ vaŋ-vənwi, 11faŋ vaŋ vɔ́ nəə kɨ bii taa njyoꞌ ŋwə, kee bee ta yɨ̀ nu jəə me, tɨꞌnə me nu bwə me, Nwi nə shòꞌ wə muꞌ fɨ taa ŋwaa vəŋ. Nɨniŋ laa vɨ kɨ ye laa Nwi yaa kɨ shoꞌ wə ntɨə faŋ ŋwə kàw. 12Nɨniŋ, Nwi kee shoꞌ wə buꞌ vəfaꞌ vi faŋ ŋwə faꞌ tɨ́ Nwi me. Ŋwə shoꞌ wə sheꞌ maa ŋkɨɨ yi. Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ ŋwə nə gì tɨ́ Rebeka maa yighee njyə faŋ ŋwə nə kee ta yibi me laa, «Ŋwiŋ wə ŋgwə vɨsɨ ndɔ luu wuu faꞌ tɨ́ ŋgwə yiba.» 9.12 Jenesis 25.23.13Luu sheꞌ faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi maa shəŋ kəmɔ́ꞌ laa, «Mə kàw Jeykob, bèe Esaw.» 9.13 Malaki 1.2-3.

Faŋ luu sheꞌ buꞌ gəŋsə Nwi faŋ Nwi bweysə vɨɨ

14Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, bàw nsiŋ gi laa kə? Nwi yɨ̀ nu faŋ ŋkə kee lùu kəloomə yimu? Bey, kaꞌ nsiŋ kee gì nɨniŋ me! 15Maa Nwi nə gì tɨ́ Mose laa, «Mə taa kɨ gaŋtə wə ntɨə faŋ mə kaw kɨ gaŋtə ŋwə, kee gəŋsə wə ntɨə faŋ mə kee gəŋ si nə.» 9.15 Eksodɔs 33.19.16Nɨniŋ, kee lùu nu wə faŋ ŋwə kəə nu kɔ́ me, kee lùu nu wə faŋ ŋwə jɔmə nu kɔ́ nə wutə me. Luu sheꞌ nu gəŋsə Nwi, faŋ ŋwə kee gəŋsə wə nə. 17Maa ŋwaꞌlə Nwi gisə kɔ̀ŋ fwàŋ Farao laa, (Nwi gi laa,) «Ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ mə nə nùŋ ghɔ shɔ, lùu laa mə də wutə kaŋ tɨ́ vɨɨ buꞌ ghɔ, baa nə laa vɨ zɔnə yizii nyaa taa mbi yinsəŋ.» 9.17 Eksodɔs 9.16.18Nɨniŋ nə, ŋwə gaŋtə wə ntɨə faŋ ŋwə kàw, yɨsə fwi wə shii faŋ ŋwə kàw. 19Kaꞌ yighee mɔ́ꞌ a taa gi shee laa, «Nwi sii baa shə̀ tɨ́ wə buꞌ kə? Sii kaꞌ fə̀ŋ ndə fə̀ŋ nu ŋkɨə faŋ ŋwə kəə yɨsə?» 20Aŋ ghɔ, wə mənsaw, a sii lùu ndə, buu kɨ kəə shɔɔnə nə yigisə viŋ Nwi. Kaꞌ fa gì tɨ́ mboo yi laa, a bɔ̀ŋ mə tɨ́ nee buꞌ kə mu? 21Maa kaꞌ mbɔŋ vəntɨɨ ndì shɔꞌ, bɔ̀ŋ ntɨɨ shɔ faŋ vɨɨ taa kɨ yɨsə vənu vəkwalə shɔ, baa kɨ ndi sheꞌ mfɨŋ shɔꞌ yɔ́, bɔ̀ŋ ntɨɨ shɔ faŋ vɨ taa kɨ kwaŋ vətɔ vəbwəvə taa tey yi.

22Luu nə, Nwi nə jìa fwi, kɨ kɨꞌ ŋkee vɨɨ mbɨə faŋ ŋwə nə bɔ̀ŋ yaa vəntɨɨ və vətɔ vəbwəvə, faŋ mbə ndɔ ndi. Nwi nə yɨ̀ nɨniŋ faŋ ŋwə nə kɔlə kəə də̀ fwi yizasə yi, nə wutə ki ntee. 23Ŋwə nə baa kəə də̀ feenə wi faŋ ŋwə kwàlə shɔ̀ɔ nə, tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ ŋwə kee gəŋsə vəŋ nə, nùŋ vəŋ laa vəŋ ndɔ baa kii feenə nɨzi. 24Nwi tii nsiŋ laa lùu vɨɨ vi, kee tii nsiŋ sheꞌ fɨ taa ŋwaa vɨɨ Jus me, tìi vəmɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa vɨɨ tɔmə day faŋ kee lùu vɨɨ Jus me. 25Lùu nu ŋkɨə faŋ Nwi nə gì taa ŋwaꞌlə Hosia laa,

«Mə ndɔ tii vɨɨ mbɨə faŋ nə kee lùu vɨɨ vaŋ me,

nə vɨɨ vaŋ,

tìi vɨɨ faŋ mə nə kee kàw vəŋ me,

nə vɨɨ faŋ mə kàw,» 9.25 Hosia 2.25.

26baa nə laa,

«Ndɔ luu maa shəŋ kəmɔ́ꞌ faŋ mə nə gì tɨ́ vɨɨ yifi

laa vəŋ kee lùu vɨɨ vaŋ me,

laa vɨ ndɔ tii vəŋ nə vaŋ Nwi yinsəŋ.» 9.26 Hosia 2.1.

27Gə fɨ maa nshiiŋii-sɔghɔ Aysaya, ŋwə nə yùmə kɔ̀ŋ vɨɨ Isirayl laa,

«Nwaa vɨɨ Isirayl nəə toꞌ lùu yaŋ

yaa waꞌsə fɨ taa mamuu,

buu ndɔ bwey sheꞌ mbusə vɨɨ fɨ fuŋ.

28Tɨta Nwi ndɔ yɨ nu ŋkɨə faŋ ŋwə nə gì nə,

mètə titi.» 9.28 Aysaya 10.22-23.

29Aysaya nə baa gì laa,

«Tɨta Nshɔɔ-mbi nəə toꞌ kee mèꞌtə vaŋ vəmɔ́ꞌ

tɨ́ nsiŋ me, buu nsiŋ lùu yaa vɨɨ Sodom,

tɨꞌnə me yaa vɨɨ Gomora,

faŋ Nwi nə shìa nsɔꞌ tɔ vəŋ, vəŋ ndi laylay.» 9.29 Aysaya 1.9.

Faŋ vɨɨ Isirayl nə gù, buꞌ faŋ vəŋ kee nùŋ fwi vəŋ maa Kristo me

30Ŋkə lùu kɨkə ndwə? - Viŋ zɔ! Vɨɨ tətɔŋ fu faŋ vəŋ nə kee kəə jɨɨsə maa məgu vɨɨ loomə vɨsɨ Nwi me, gù vɨɨ loomə. Nu vəŋ lùu kəloomə buꞌ faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo. 31Gə fɨ maa vɨɨ Isirayl faŋ vəŋ nə tweꞌ fɨ yiba jɨŋ ntɨsə Nwi, kɨ kəə luu vəloomə vɨsɨ Nwi buꞌ ntɨsə sɔ́, vəŋ kee bee kùꞌnə maa ntɨsə sɔ́ me. 32Vəŋ nə kee kùꞌnə me buꞌ kə? Luu buꞌ laa vəŋ nəə kee kəə laa nu vəŋ kiasə loomə faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo me, vəŋ nəə kəə laa vənu vəvəŋ loomə buꞌ njɨɨnə vəŋ. Nɨniŋ, vəŋ nə tùŋ ghuu vəŋ maa ŋoꞌ njyə faŋ vɨɨ tumə ghuu vəŋ shɔ nə, (faŋ lùu Kristo nə.) 33Maa ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa,

«Viŋ zɔ! Mə taa nuŋsə ŋoꞌ shɨ Zayon,

faŋ vɨɨ taa kɨ tumə ghuu vəŋ shɔ,

ŋkee nsi yighɔsə faŋ vəŋ taa kɨ gukə shɔ.

Luu nə, wə ntɨə faŋ ŋwə nùŋ fwi yi maa ŋwə,

kaꞌ tɔ ki kee ndɔ dɨɨ me.» 9.33 Aysaya 8.14; 28.16.

10

1Vaŋ-nshwi vaŋ, nu ŋkɨə faŋ fwi nyaa kəə, mə baa luu buꞌ ghɔ tɨ́ Nwi shɔ tɔ vɨɨ Isirayl, lùu laa Nwi ndɔ bweysə vəŋ. 2Mə kɔꞌ kɨɨ laa vəŋ weꞌ maa nu Nwi dɨdɨꞌ, luu nə, kee kɨ̀ɨ nə jɨɨ yi me. 3Vəŋ kee kɨ̀ɨ nə jɨɨ njyə faŋ Nwi kiasə nu wə ŋkə loomə me. Vəŋ kəə kɨ yɨsə nu loomə luu maa nshɨ-tɔ vəŋ. Nɨniŋ, vəŋ kee fìŋ tɔ vəŋ tɨ́ Nwi, laa ŋwə kwiinə nu vəŋ, ŋkə loomə me.

Shu fɨshi Nwi nə də̀ jɨɨ tɨ́ vɨɨ Isirayl maa mənuŋ fwi vəŋ maa ŋwə

4Vəndwə və ntɨsə Nwi lùu Yeso Kristo faŋ ŋwə yɨsə laa nu wə kiasə lòomə, buꞌ faŋ ŋwə nùŋ fwi yi maa ŋwə. 5Mose nə nyɔ̀ꞌ ŋkii laa, «Wə ntɨə faŋ ŋwə yɨsə nu loomə, ŋkə kuꞌnə maa ntɨsə Nwi, ndɔ zɨ məbwey buꞌ yiŋkii.» 10.5 Levitikɔs 18.5.6Gə fɨ maa nu wə ntɨə faŋ Nwi kiasə, ŋkə loomə, buꞌ faŋ ŋwə nùŋ fwi yi maa Kristo nə, təgi təmɔ́ꞌ baa lùu shɔ taa ŋwaꞌlə Nwi kɔ̀ŋ ŋkə. Shəŋ kəmɔ́ꞌ lùu laa, «Kaa gi fɨ taa fwi ghɔ laa, sii taa koꞌ ndə yizɔ maa məkoꞌ gə̀ ndì wuu məbweysə fɨ fuŋ me!» 10.6 Diteronimi 30.12.7Tɨꞌnə me laa, «Taa siꞌ ndə taa wee-nsi-yibay» - maa məsiꞌ gə̀ fùusə wuu məbweysə fɨ taa ŋwaa vəŋku vənsisə me. 8Luu nə, ŋwaꞌlə Nwi baa gì laa lee, «Yigisə Nwi lùu nshənə tɨ́ ghɔ. Nyə lùu shuu ghɔ, baa lùu taa fwi ghɔ nɨzi.» 10.8 Diteronimi 30.14. Yigisə Nwi yɔ́ lùu nu Kristo ŋkɨə faŋ yia fɨꞌtə tɨ́ vɨɨ nə, laa vəŋ nuŋ fwisə vəŋ maa ŋwə. 9A kɨ luu biŋ fɨ shuu ghɔ ntee laa Yeso lùu Tii wə, Mɔꞌmbi, baa bìŋ fɨ taa fwi ghɔ laa Nwi nə ywèysə ŋwə fɨ shɨ yiku, buu a ndɔ bwey. 10Lùu nɨniŋ buꞌ laa wə kɨ luu biŋ Kristo nə fwi yi, buu nu ki kiasə lòomə vɨsɨ Nwi. Ŋwə baa lùu biŋ ŋwə nə shuu wi ntee, buu ŋwə ndɔ bwey. 11Ŋwaꞌlə Nwi gì laa, «Wə ntɨə faŋ ŋwə nùŋ fwi yi maa ŋwə, buu tɔ ki kee ndɔ dɨɨ me.» 10.11 Aysaya 28.16.12Nu wuu Jus nə nu wuu Griik kee lùu nɨŋkwiŋ nɨŋkwiŋ me, buꞌ laa wə ntɨə faŋ ŋwə kìi vəŋ, luu sheꞌ muꞌ, luu Nwi. Ŋwə kɔ̀ vətɔ vəjəəvə tɨ́ vɨɨ vənshə faŋ vəŋ tii yizii yi. 13«Wə tɨ̀ me wə faŋ ŋwə tii yizii Mɔꞌmbi, ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ.» 10.13 Joel 3.5.14Luu nə, sii kaꞌ wə tìi yizii Mɔꞌmbi kɨkə, faŋ ŋwə kee nùŋ fwi yi maa ŋwə me? Sii kaꞌ vɨɨ nùŋ fwisə vəŋ maa ŋwə kɨkə, faŋ vəŋ kee bee ta zɔ̀ kɔ̀ŋ ŋwə me? Sii kaꞌ vəŋ zɔ kɔ̀ŋ ŋwə kɨkə, faŋ wuu məfɨꞌtə nu kɔ́ kee lùu shɔ me? 15Baa nə laa, sii kaꞌ vɨ kɨ fɨꞌtə nu Kristo kɔ́ kɨkə, faŋ vɨɨ ntɔŋsə kee fùu fu me? Luu nə, Nwi yɨ̀ nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa, «Luu ŋkee nu jəə maa məzɔ nshɨŋsə ghuu vɨɨ ntɔŋsə faŋ vəŋ jwi nə ntɔŋ yijəə.» 10.15 Aysaya 52.7.

16Luu nə, nə kee zɔ̀nə vɨɨ Isirayl vənshə zɔ̀nə ntɔŋ yijəə yɔ́ me. Maa nshiiŋii-sɔghɔ Aysaya nə gì laa, «Mɔꞌmbi, sii nə bìŋ ndə bìŋ nu ŋkɨə faŋ yia gisə?» 10.16 Aysaya 53.1.17Nɨniŋ, kaꞌ vɨɨ nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi, buꞌ faŋ vəŋ zɔ nu ki. Vɨɨ fɨꞌtə nu ki, buꞌ laa lùu yigi faŋ nə gì nshɨ-tɔ Kristo. 18Luu nə, mə bìtə laa vəŋ nə kee yizɔ yimu? - Ɔŋ, vəŋ nə zɔ̀! Maa ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa, «Gɨ vəŋ nə fùu, fì nsi yinshə, yigisə vəŋ ziꞌ maa vəndwəsə və shɨ nsi.» 10.18 Sam 19.5.19Nɨniŋ, mə gì laa vɨɨ Isirayl nə kee zɔ̀ ŋiꞌ ki yimu? Maa Mose nə duꞌtə ŋwə gi laa, «Nwi taa yɨsə viŋ kɨ səsə vɨɨ faŋ vəŋ kee lùu vɨɨ yikuu vɨɨ me, yɨ̀sə fwisə siŋ shə maa yikuu vɨɨ faŋ tɔ vəŋ kee lùu kəley maa nu Nwi me.» 10.19 Diteronimi 32.21.20Aysaya nə kà fwi yi, gì yigisə Nwi ntee laa, «Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nəə kee kəə Nwi me, ye Nwi. Vɨɨ faŋ vəŋ nə kee bitə Nwi me, kɨ̀ɨ nə Nwi.» 10.20 Aysaya 65.1.21Gə̀ fɨ maa vɨɨ Isirayl, ŋwə nə gì kɔ̀ŋ vəŋ laa, «Nwi nə nèsə ghɔ ghi shi ŋkwəŋ tɨ́ ŋgwisə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kee zɨzɔnə me, baa sɔnə nə yigi.» 10.21 Aysaya 65.2.

11

Faŋ Nwi shòꞌ vɨɨ tətɔŋ fu, buꞌ faŋ vɨɨ Isirayl nə twèy nu Kristo

1Ŋkə də̀ laa Nwi mèꞌ vɨɨ Isirayl, faŋ lùu ŋgwisə vɨɨ vi nə mu? Bey, kee lùu nɨniŋ me. Maa mə lùu wuu Isirayl nɨzi, fɨ taa ŋiꞌ ŋii Abraham fɨ ŋii nə Benyamin. 2Nwi kee bee mèꞌ ŋgwisə vɨɨ vi faŋ ŋwə nə kɨ̀ɨ nə vəŋ shù fɨ yighee vɨsɨ nə me. Maa viŋ kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi kɔ̀ŋ Elias, faŋ ŋwə nəə kəə kwaŋ vɨɨ Isirayl taa nsɔꞌ tɨ́ Nwi. 3Ŋwə nə gì tɨ́ Nwi laa, «Tɨta Nwi, vɨ zwìlə nshiisə-ŋii sɔghɔ sə, sɔ̀ꞌ vəshəŋ və məkɔ və, mɔ̀ꞌ nsi. Gòꞌ mə nɨnɔŋ ndwə. Vəŋ baa luu kəə zwi mə nɨzi.» 11.3 1 Vəfwàŋ 19.10.4Nwi nə bəŋsə tɨ́ ŋwə laa kə? - Nwi nə bə̀ŋsə laa, «Mə nùŋsə vəndɔŋ ŋkaŋsə kwatia, faŋ vəŋ kee bəŋsə nwi Baal faŋ lùu nwi dayday me.» 11.4 1 Vəfwàŋ 19.18.5Sheꞌ nɨniŋ, bətə vɨɨ baa lùu shɔ ndwə, faŋ Nwi nə shoꞌ vəŋ, kèe gəŋsə vəŋ. 6Faŋ ŋwə nə shòꞌ vəŋ nɨniŋ, buꞌ faŋ ŋwə nə kèe gəŋsə vəŋ nə, ŋwə nə kee shòꞌ vəŋ buꞌ vənu vəvəŋ faŋ vəŋ nə yɨ̀sə nə me. Ŋwə nəə toꞌ shòꞌ vəŋ buꞌ vənu vəvəŋ, buu nu ŋkɨə faŋ ŋwə nə gàŋtə vəŋ nə, kee baa lùu nu gəŋsə si me.

7Nɨniŋ, ŋkə lùu kɨkə ndwə? Ŋkə lùu laa nu ŋkɨə faŋ vɨɨ Isirayl nəə kəə nə, vəŋ kee yenə me. Nə ye sheꞌ vɨɨ mbɨə faŋ Nwi shòꞌ vəŋ nə. Bətə vɨɨ shɨshii. 8Luu sheꞌ faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa, «Nwi nə kɔ vəŋ nə zwitə faŋ ŋkə yɨsə fwisə vəŋ fɨ, sɨ vəŋ kee yɨye me, tuulə vəŋ kee zɔnə me, jwi kɔ tɔ və-ndee.» 11.8 Aysaya 29.10; Diteronimi 29.3.9Ŋku fwàŋ Deyvid nə gì ŋkii laa,

«Bàw vətɔ faŋ vəŋ tə fazɨ fuu yi tetə vənu,

kiasə gù mbiŋ tɨ́ vəŋ,

nə ghuu məjiatə vəŋ, nə vəshəŋ və məgu,

nə vəshəŋ faŋ Nwi bəŋsə nu bwə vəŋ tɨ́ vəŋ.

10Mfiŋsə gu sɨ vəŋ, vəŋ kee kɨ yenə me.

Bàw Nwi gɨŋ jɨŋ vəŋ nsi ghee nshə.» 11.10 Sam 69.23.

11Ŋkə lùu laa vəŋ dawkə maa məgu, gaasə ghɔ vɨ Nwi mu? Bey, kee lùu nɨniŋ me. Məgu ŋgwə faŋ vəŋ gu nə, yɨsə vɨɨ tətɔŋ fu bwey. Nɨniŋ laa vɨɨ Isirayl sə vəŋ shɔ. 12Nu gu vəŋ yɨsə vɨɨ fɨ mbi zɨ ŋkee nu jəə. Nu məgə nə yiba vəŋ yɨsə vɨɨ məshɨ məyaŋ ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ. Nɨniŋ, yighee njyə faŋ vəŋ vənshə ndɔ kwiinə fwisə vəŋ, nu jəə ndɔ fuu fɨ fuŋ faŋ ŋkə bàw shɔ̀ɔ ki.

Faŋ Nwi kee gəŋsə vɨɨ vənshə

13Mə gì tɨ́ viŋ, vɨɨ tətɔŋ fu, ndwə. Viŋ zɔ! Kristo nə tɔ̀ŋ mə laa mə gə fɨꞌtə nu ki taa tətɔŋ fu. Nɨniŋ, vɨ kɨ bəŋsə faꞌ ŋwaa, 14tɨ́ kɨ kaꞌ yighee mɔ́ꞌ mə baa dɔ̀ŋsə ŋgwisə nyaa, bwèysə vɨɨ mɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa vəŋ nɨzi. 15Faŋ Nwi nə mèꞌ vɨɨ Isirayl nə, Nwi yɨ ghɔ vɨ Nwi baa faynə. Nɨniŋ, ŋkə lùu kəley laa yighee njyə faŋ Nwi ndɔ baa ndi vɨɨ Isirayl yaa mbii vɨɨ, buu ŋkee vəŋku və vɨɨ ndɔ baa ywey. 16Mfɔŋ b̰e kɨ luu, lùu ŋkə Nwi, buu vəbee vənshə lùu mbə Nwi nɨzi. Ghay tɨ kɨ luu, lùu ŋgə Nwi, buu təntaŋ tə tɨ tɔ́ luu ntə Nwi nɨzi. 17Nɨniŋ, Nwi shètə təntaŋ tə tɨ tɔ́, ndì təntaŋ tədaytə, də̀ələ shɔ. Viŋ lùu yaa təntaŋ tədaytə tɔ́, buꞌ faŋ viŋ lùu vɨɨ tətɔŋ fu faŋ vəŋ nə kee kɨɨ nə Nwi me. Viŋ zɨnə viŋ vɨ vɨɨ Jus ndwə, nu fɨ maa muu məjəəmə mbɨə faŋ mbə kòꞌ fɨ taa təghay tə tɨ kɔ́ nə. 18Nɨniŋ, kɨ viŋ koꞌsə ŋwaa maa təntaŋ tə tɨ ntii-wə me. A kəə kɨ koꞌsə ŋwaa, a kɨ lumə laa, kee tweꞌ ntaŋ tɨ tweꞌ tɨ kɔ́ me, lùu ghay ghi faŋ ŋə tweꞌtə ghɔ. 19A taa kɨ gi laa, «Maa vɨ bɨꞌtə təntaŋ, tɨ́ kaꞌ mə taa kìi jɨɨ maa mətɔŋ mbɨɨ tɨ kɔ́ yaa ntaŋ finə.» 20Lùu nɨniŋ. Luu nə, vɨ nə bɨ̀ꞌtə vəŋ buꞌ faŋ vəŋ kee nùŋ fwi vəŋ maa Kristo me. Vɨ yə̀ənə ghɔ shɔ, buꞌ faŋ a nə nùŋ fwi yə maa ŋwə. Nɨniŋ, kɨ buꞌ dɨŋ me, kɨ fɨfee. 21Faŋ Nwi nə kee meꞌtə ŋkee təntaŋ me, kee taa meꞌtə ghɔ me. 22Bàw a kɨɨ nə gəŋsə Nwi, baa nə fwi yishəsə yi nɨzi. Nwi shə maa vɨɨ faŋ vəŋ gù, saylə tɨ́ ghɔ, faŋ a gòꞌsə taa nu məsaylə kɔ́. Luu nə, a kee gòꞌsə shɔ me, buu ŋwə shia ghɔ, mèꞌ nɨzi. 23Gə fɨ maa vɨɨ mbii-wə, vəŋ kee ndɔ goꞌsə taa nu faŋ vəŋ twèy tɨta Yeso nə me, buu Nwi ndɔ baa ndi vəŋ, yə̀ənə vəŋ fuu tɨ kɔ́. Maa Nwi kìi wutə maa məbaa yə̀ənə vəŋ. 24Faŋ ŋwə nə shìa ghɔ fɨ maa tɨ kə, faŋ nə luu tɨ məŋgwə bwə shù fɨshi, ndì ghɔ, bìa maa tɨ məŋgwə jəə ŋkɨə faŋ nə kee lùu ŋkɨɨnə me, buu ŋkə lùu kəyaysə tɨ́ ŋwə maa məndi vɨɨ mbii-wə, bìa mbɨɨ tɨ məŋgwə kəjəəkə kɔ́ faŋ nə luu ŋkə-vəŋ shù fɨshi nə.

Faŋ Nwi ndɔ bweysə vɨɨ Isirayl

25Vaŋ-nshwi vaŋ, mə kəə yɨ̀sə viŋ kɨ̀ɨ nə nu mɔ́ꞌ nɨzi, faŋ ŋkə nə ndènə fɨ ghɔ vɨɨ. Mə kəə naysə tɨ́ viŋ laa kɨ viŋ taa kɨ bɨꞌtə ŋkiŋ nu fɨ maa yitɔfə yiŋ me. Viŋ zɔ! Nwi nə yɨ̀ fwisə way vɨɨ Isirayl luu səfɨsə, gə kɔ tɨ́ yighee njyə faŋ vɨɨ tətɔŋ fu ndɔ jwi kɨ kɨɨ nə Nwi, nwaa vəŋ lwaŋ, 26buu Nwi ndɔ bweysə vɨɨ Isirayl vənshə nɨzi. Luu sheꞌ faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa,

«Wuu məbweysə ndɔ fuu fɨ shɨ Zayon,

jwì bàꞌsə nu mətwey Nwi fɨ ŋiꞌ ŋii Jeykob.

27Mə ndɔ gwia məkee yia vɨ vəŋ.

Ŋiꞌ məkee mbɔ́ lùu laa

mə ndɔ ndisə nu bwə vəŋ

faŋ vəŋ nəə yɨsə nə.» 11.27 Aysaya 59.20-21; 27.9.

28Faŋ vəŋ nə twèy ntɔŋ yijəə Nwi nə, vəŋ lùu vɨɨ mbeenə Nwi, buꞌ viŋ. Luu nə, vəŋ baa lùu vɨɨ faŋ Nwi kàw vəŋ, buꞌ laa ŋwə nə shòꞌ vəŋ buꞌ vətɨɨ vəvəŋ. 29Lùu nɨniŋ buꞌ laa kaꞌ Nwi kee baa twèy nu ŋkɨə faŋ ŋwə nə kèe gəŋsə vɨɨ, tii vəŋ nə mbii vɨɨ nə me. 30Gə fɨ maa viŋ faŋ viŋ nə fɔŋ kee kɨ zɔnə Nwi me, Nwi kee gəŋ siŋ ndwə buꞌ vɨɨ Isirayl, faŋ vəŋ nə shìasə Nwi nə. 31Sheꞌ nɨniŋ, vɨɨ Isirayl twèy nu ŋkɨə faŋ Nwi kèe gəŋ saŋ-nsiŋ shɔ ndwə. Luu nə, ŋwə ndɔ baa kee gəŋsə vəŋ nɨzi. 32Nɨniŋ, Nwi nə nùŋsə vɨɨ vənshə laa vəŋ gu vəshii, tɨ́ kaꞌ ŋwə kèe gəŋsə vəŋ vənshə.

33Wii, vənu və Nwi kwàlə shɔ̀ɔ ki; yitɔfə yi shɔ̀ɔ ki. Maa məkɨɨ nə ŋiꞌ vənu vi shɔ̀ɔ wutə vɨɨ vənshə. Kaꞌ wə kee kɨ təə ŋiꞌ nsɔꞌ faŋ ŋwə shìa me, kee kɨɨ nə ŋiꞌ jɨɨsə si me. 34«Sii kɨ̀ɨ ndə nə nu ŋkɨə faŋ tɨta Nwi bɨꞌtə? Sii kaꞌ tɨ̀ ndə tɨ ŋwə?» 11.34 Aysaya 40.13.35«Nə kɔ̀ ndə kɔ̀ fa tɨ́ Nwi, laa Nwi bəŋsə tɨ́ ŋwə?» 11.35 Job 41.2.36Vətɔ vənshə ndɔ fɨ ghɔ Nwi, shi mbi buꞌ ŋwə, ndɔ baa kɨ bəŋ gə sheꞌ ghɔ ŋwə. Nsiŋ kɨ bəŋsə ŋwə maa vəshi və mbi vənshə. Ŋkə lùu nɨniŋ.

12

Faŋ ŋkə bàw laa viŋ kɨ faꞌ tɨ́ Nwi nə vəkɔ mbɨə faŋ ŋwə nə kèy viŋ shɔ nə

1Nɨniŋ, vaŋ-nshwi vaŋ, faŋ mə nəə tɨsə viŋ buꞌ gəŋsə Nwi, faŋ Nwi kee gəŋ saŋ-nsiŋ nə, bàw laa viŋ fiŋ ŋwaa tɨ́ Nwi, lùu vəkɔ vi vəbweyvə faŋ mbə bàw shɨlə, baa ndɨ̀ŋ tɨ́ Nwi nɨzi. Lùu faŋ ŋkə bàw maa məfaꞌ tɨ́ Nwi. 2Kɨ viŋ kɨ toꞌ ghuu yitoꞌ kiŋ maa jɨɨ mbi nyə̀ me. Viŋ bee kii kwìinə fwi siŋ nə mbɨꞌtə yiŋ, kɨ kwaꞌtə nu ŋkɨə faŋ Nwi kəə laa viŋ kɨ yɨ. Nɨniŋ laa viŋ kɨ yɨsə nu faŋ ŋkə lùu kəjəə, baa ndɨŋ tɨ́ Nwi, nə ŋkɨə faŋ ŋkə bàw shɨlə.

3Nɨniŋ, mə buꞌ ghɔ tɨ́ viŋ tɔ tɔ laa, kɨ wə kɨ bɨꞌtə laa mfɨꞌ nu yi bàw shɔ̀ɔ faŋ mfɨꞌ fwi yi lùu me. Mə gì tɨ́ viŋ nɨniŋ buꞌ mənɔŋ-bwaŋnə Nwi faŋ Nwi nə kèy mə shɔ nə. Bàw wə kɨ fɨꞌ nu ki nə yitɔfə fɨ maa mfɨꞌ məbiŋ wi faŋ Nwi kɔ̀ tɨ́ ŋwə, ŋwə nùŋ fwi yi maa Kristo nə. 4Nsiŋ lùu yaa vəlaŋ faŋ mbə lùu vəyaŋ mbɨɨ ŋwaa wə muꞌ nə. Vənu mbɨə faŋ vəlaŋ və ŋwaa vɔ́ yɨsə, kee lùu nɨndɨŋ me. 5Sheꞌ nɨniŋ, nsiŋ lùu vɨɨ vəyaŋ, faŋ nsiŋ vɨ Kristo lùu nə fa kəmuꞌ nə. Nsiŋ lùu yaa ŋwaa wə muꞌ, vəlaŋ və ŋwaa luu nɨŋkwiŋ nɨŋkwiŋ. 6Vəfaꞌ vaŋ-nsiŋ baa lùu nɨŋkwiŋ nɨŋkwiŋ, faŋ Nwi nə kèy nsiŋ nə yitɔfə baa nə mənɔŋ-bwaŋnə nɨŋkwiŋ nɨŋkwiŋ. Ŋkə bàw laa wə ntɨə faŋ Nwi nùŋ nu ki taa fwi ŋwə, kɨ gisə nu kɔ́, ŋkə kùꞌnə maa nu ŋkɨə faŋ nsiŋ nùŋ fwi saŋ-nsiŋ shɔ nə. 7Wə ntɨə faŋ Nwi kɔ̀ wutə tɨ́ ŋwə maa məgaŋtə vɨɨ ŋɨꞌ, kɨ faꞌ sheꞌ faꞌ wi ghɔ́. Wə ntɨə faŋ Nwi kɔ̀ wutə tɨ́ ŋwə maa mətwelə ŋiꞌ nu fɨ taa ŋwaꞌlə Nwi, kɨ yɨsə sheꞌ nɨniŋ. 8Wə ntɨə faŋ Nwi kɔ̀ wutə tɨ́ ŋwə maa mətɨsə vɨɨ, bàw ŋwə kɨ tɨsə vɨɨ. Wə ntɨə faŋ ŋwə gaŋtə vɨɨ ŋɨꞌ, kɨ yɨsə nɨniŋ nə fwi yimuꞌ. Wə ntɨə faŋ ŋwə ndeynə nshəŋtə vɨɨ Kristo, kɨ faꞌ faꞌ ghɔ́ nə wutə. Wə ntɨə faŋ ŋwə gaŋtə vɨɨ, kɨ yɨ nɨniŋ nə məsaylə.

Faŋ ŋkə bàw laa viŋ kɨ toꞌ ghuu yitoꞌ kiŋ yuu ŋkə kuꞌnə tɨ́ vɨɨ Kristo

9Viŋ kɨ kaw vɨɨ, kee kaw nə njyoꞌ səbɔɔ me. Viŋ bee nu bwə, jìa luu nu faŋ lùu nu jəə. 10Faŋ viŋ lùu vaŋ-nshwi nə, viŋ kɨ kawnə yiŋwaa yiŋ nə fwi yijəə, kɔ feenə tɨ́ vaŋ-nshwi viŋ shɔ̀ɔ faŋ vəŋ kɔ̀ tɨ́ viŋ. 11Viŋ kɨ faꞌ nə wutə, kee bəə ŋay me, faꞌ luu fɨ maa Zwitə Ley Nwi, faꞌ tɨ́ Nwi nə fwi yimuꞌ. 12Ŋaytə buꞌ məbwey vəlwaŋ faŋ viŋ kɨꞌ ŋwə nə, jia fwi maa ŋɨꞌ, weꞌ maa məshɔꞌtə Nwi. 13Viŋ kɨ gaŋtə vɨɨ ley Nwi mbɨə faŋ vəŋ bəə fa, ndi vəndɔ taa ndɔꞌ viŋ nə fwi yijəə. 14Viŋ tu mənɔŋ-bwaŋnə tɔ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ shoꞌ ghuu ghiŋ. Viŋ tu mənɔŋ-bwaŋnə tɔ vəŋ, kee kɨ ndasə vəŋ me. 15Viŋ kɨ ŋaytə viŋ vɨ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ ŋaytə, gwia viŋ vɨ vɨɨ faŋ vəŋ gwia. 16Mbɨꞌtə yiŋ luu yimuꞌ. Kɨ viŋ kɨ bɨꞌtə nu məkoꞌsə ŋwaa me, bee kii suꞌsə yiŋwaa yiŋ nsi, kee tii yiŋwaa yiŋ nə vɨɨ yitɔfə me. 17Kɨ viŋ kɨ bəŋsə nu bwə tɨ́ wə nə bwə me, lumə sheꞌ maa məyɨ nu jəə sɨ vɨɨ vənshə. 18Viŋ kəə jɨɨ maa məduꞌ nyɔŋ viŋ vɨ vɨɨ vənshə. Kɨ ŋgaasə ndɔ fɨ kwiŋ viŋ me. 19Vaŋ-nshwi vaŋ faŋ mə kàw, kɨ viŋ ndɔꞌ ntwi tɨ́ wə me! Bàw viŋ meꞌtə, naꞌ, nsɔꞌ Nwi ŋii wə ghɔ́, sheꞌ faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa, Nwi gì laa, «Məndɔꞌ ntwi lùu nu kaŋ, mə taa kɨ ndɔꞌ ntwi maa vənu faŋ vɨɨ yɨsə tɨ́ viŋ.» 12.19 Diteronimi 32.35.20Baa nə laa, «Kɨ luu jɨŋ za wuu mbeenə wə, a kɔ̀ fazɨ tɨ́ ŋwə, ŋwə zɨ. Kɨ luu fwi yi yɔŋ, a kɔ muu tɨ́ ŋwə, ŋwə nu. A yɨ nɨniŋ, buu tɔ ki taa dɨɨ.» 12.20 Təgi tə Tii 25.21-22.21Kɨ biŋ laa nu bwə ghɔꞌ ghɔ me, bee kii yɨsə nu jəə, ghɔꞌ nu bwə nə nu jəə kɔ́.

13

Faŋ bàw nsiŋ kɨ zɔnə vətɨɨ və shɨ

1Bàw vɨɨ vənshə kɨ zɔnə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ sɔꞌ shɨ, buꞌ laa vɨɨ məsɔꞌ shɨ kee sɔꞌ nə wutə vəŋ, maa laa gì Nwi me. Nùŋsə Nwi nùŋsə vɨɨ məsɔꞌ shɨ faŋ vəŋ lùu taa mbi. 2Wə ntɨə faŋ ŋwə twèy vɨɨ məsɔꞌ shɨ, buu ŋwə twèy nu faŋ Nwi nə nùŋsə. Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ twey nɨniŋ, ŋii nsɔꞌ buꞌ nu vəŋ. 3Vɨɨ məsɔꞌ shɨ kee dùꞌ laa vɨɨ məyɨ vənu vəjəəvə kɨ fee vəŋ me, vəŋ duꞌ laa vɨɨ faŋ vəŋ yɨ vənu vəbwəvə fee vəŋ. Nɨniŋ, a kee kàw laa a duꞌ, fèe vɨɨ məsɔꞌ shɨ me, buu a yɨsə nu ŋkɨə faŋ ŋkə bàw, buu vəŋ biŋ ghɔ. 4Lùu nɨniŋ buꞌ laa vəŋ lùu vɨɨ faꞌ Nwi, gaŋtə ghɔ maa məyɨ nu jəə. Nɨniŋ, a yɨ̀ nu bwə, a kɨ fee, buꞌ laa vəŋ kee yaa kɨ wasə baꞌ yighaw dayday me. Vəŋ lùu vɨɨ faꞌ Nwi maa məmɔꞌ nsɔꞌ Nwi maa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ yɨ kəbwə. 5Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ ŋkə baw maa məzɔnə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ sɔꞌ shɨ, kee luu sheꞌ buꞌ nsɔꞌ yɔ́ faŋ vəŋ kwaŋ tɔ vɨɨ nə me; baa lùu nu faŋ fwi yə sɔꞌ ghɔ shɔ nɨzi. 6Maa lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ viŋ ndɔꞌ tasə shɔ, buꞌ laa vɨɨ məsɔꞌ shɨ faꞌ tɨ́ Nwi, faꞌ vəfaꞌ vəvəŋ vɔ́ ghee nshə.

Faŋ bàw viŋ kɨ kaw yiŋwaa yiŋ viŋ viŋ

7Nɨniŋ, ndɔꞌ wə tɨ̀ me wə nə fa ŋkɨə faŋ a kìi maa məndɔꞌ tɨ́ ŋwə. Ndɔꞌ tasə tɨ́ wuu məfi tasə, ndɔꞌ ka məshɔɔ fɨ jɨɨsə tɨ́ vɨɨ məfi ka ghɔ́, fee wə ntɨə faŋ luu wə maa məfee, bəŋsə wə ntɨə faŋ məbəŋsə lùu tɨ́ ŋwə.

8Kɨ viŋ jia yikɔɔ wə me. Yikɔɔ njyə faŋ kaꞌ viŋ kìi, lùu laa viŋ kaw wə nə wə. Wə ntɨə faŋ ŋwə kàw weenshu wi, zɔnə ntɨsə Nwi. 9Lùu nɨniŋ buꞌ laa ntɨsə Nwi sənshə faynə sheꞌ maa ntɨ yimuꞌ, yuu kɨ tii wəzwi me, kɨ zwi wə me, kɨ shaw me, kɨ sə fa me, nə ntɨsə Nwi səmɔ́ꞌ sənshə. Nyə yimuꞌ lùu laa, «Kaw weenshu wə yaa nshɨ-tɔ wə!» 13.9 Levitikɔs 19.18.10Wə ntɨə faŋ ŋwə kaw weenshu wi, kaꞌ ŋwə kee yɨ̀ nu bwə maa ŋwə me. Nɨniŋ, wə faŋ ŋwə kaw vɨɨ, zɔnə ntɨsə Nwi sənshə.

Faŋ bàw viŋ kɨ toꞌ yuu ŋkə kùꞌnə maa yighee shə

11Bàw viŋ kɨ yɨsə nɨniŋ, baa kɨɨ laa ndwə lùu yighee maa məyenə fɨ mbweysə. Yighee njyə faŋ nsiŋ ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ lùu nshənə, kee baa lùu ntaŋ me, yuu nyə nə lùu faŋ nsiŋ nə fɔŋ nùŋ fwi saŋ-nsiŋ maa Kristo me. 12Fu vətuꞌ bəə, fu kəə lee. Nɨniŋ, nsiŋ meꞌtə vənu mbɨə faŋ vɨɨ yɨsə taa mfiŋsə, shùŋ luu vətɔ və yighaw və məley maa nsiŋ. 13Nsiŋ kɨ toꞌ ghuu yitoꞌ kaŋ-nsiŋ kəley, yuu ŋkə kuꞌ maa mətoꞌ nə shɨshwi, kee kɨ toꞌ zɨ vətɔ me, tɨꞌnə me nu məluꞌ ghenə me, tɨꞌnə me beꞌsə nu vəki me, vəki kee beꞌsə vəndɔŋ me, kee kɨ zɨ shɨ me, kee tay ntaysə me, kee kɨ səsə vətɔ və vɨɨ me. 14Bàw viŋ mɔꞌ tɨta Yeso Kristo maa viŋ yaa njwi, kee meꞌtə yiŋwaa yiŋ bweꞌsə viŋ, fwi siŋ ndɔ maa vətɔ me.

14

Faŋ bàw vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ weꞌ maa nu Kristo, gaŋtə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kee yiweꞌ me

1Viŋ kɨ meꞌtə wə ntɨə faŋ ŋwə kee weꞌ maa nu Nwi me taa ŋwaa viŋ, kɨ viŋ vɨ vəŋ sɨɨnə yigi maa vənu vi me. 2Wə mɔ́ꞌ yaa kɨ bɨꞌtə laa ŋkə kùꞌnə maa məzɨ taŋ fazɨ nshə. Wuu mɔ́ꞌ faŋ ŋwə kee lùu weꞌ maa nu Nwi me, kwə luu sheꞌ mbasə biisə. 3Kɨ wə ntɨə faŋ ŋwə zɨ taŋ fazɨ nshə, kee kɨ shiasə wə ntɨə faŋ ŋwə kee zɨzɨ nə me. Gə fɨ maa wə ntɨə faŋ ŋwə kee zɨzɨ me, kɨ ŋwə shia nsɔꞌ tɔ wə ntɨə faŋ ŋwə kwə mbasə nyaa me, buꞌ laa Nwi bìŋ ŋwə. 4A sii lùu ndə, tɨ́ kaꞌ a kɨ sɔꞌ wuu faꞌ wə dɨday? Luu sheꞌ tɨɨ faꞌ wi faŋ kaꞌ ŋwə gì laa ŋwə faꞌ jəə, tɨꞌnə me bwə. Luu nə, mə kɨɨ laa nu ki taa kuꞌnə, ŋwə kee gù me, buꞌ laa tɨta wi kìi wutə maa məbɨŋsə ŋwə. 5Wə mɔ́ꞌ yuu kɨ bɨꞌtə laa shi kəmɔ́ꞌ kwàlə shɔ̀ɔ vəshi vəmɔ́ꞌ. Wə dɨday bɨꞌtə ŋkii laa vəshi vənshə luu nɨndɨŋ. Kee luu nsɔꞌ me. Bàw wə tɨ̀ me wə kii ŋkitə yi maa nu, tɨ̀ŋnə shɔ. 6Wə ntɨə faŋ ŋwə bɨꞌtə shi mɔ́ꞌ laa ŋkə luu kəkwalə tɨ́ ŋwə, buu ŋwə bɨꞌtə nɨniŋ, bəŋsə tɨta ŋwaa-nsiŋ nɨniŋ. Gə fɨ maa wə ntɨə faŋ ŋwə kwə mbasə, ŋwə kwə lùu maa yizii tɨta ŋwaa-nsiŋ, buꞌ faŋ ŋwə bwaŋ Nwi maa fazɨ kɔ́. Wə ntɨə faŋ ŋwə twèy maa məkwə mbasə, yɨ nɨniŋ buꞌ tɨta ŋwaa-nsiŋ nɨzi, bwaŋ Nwi sheꞌ nɨniŋ. 7Tuu wə fɨ taa ŋwaa nsiŋ kee shi maa wutə ki me. Tuu wə fɨ taa ŋwaa nsiŋ kee ku buꞌ wutə ki me. 8Kɨ luu nsiŋ duꞌ vəbwey, buu lùu tɨ́ tɨta ŋwaa-nsiŋ faŋ nsiŋ duꞌ vəbwey. Kɨ luu nsiŋ kukə, nsiŋ kukə maa yizii tɨta ŋwaa-nsiŋ nɨzi. Nɨniŋ, nsiŋ duꞌ vəbwey, tɨꞌnə me kùkə, buu luu sheꞌ fa kəmuꞌ. Kii sheꞌ tɨta Kristo kìi nsiŋ. 9Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ tɨta Kristo nə ku, baa ywèy fɨ shɨ yiku, laa ŋwə ndɔ sɔꞌ vəŋku və nsisə, baa nə vɨɨ bweynə. 10Jwi fɨ maa ghɔ, faŋ a kee kwə mbasə me, sii yɨ kə, buu a kɨ shia nsɔꞌ tɔ weenshu wə? Nə ghɔ faŋ a kwə vətɔ vənshə, sii yɨ kə buu a kɨ shiasə weenshu wə? Maa nsiŋ vənshə ndɔ tɨŋnə vɨsɨ Nwi, ŋwə sɔꞌ nsiŋ. 11Luu sheꞌ faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa,

«Mɔꞌmbi gì laa,

ŋkee maa yinsəŋ, sheꞌ faŋ mə dùꞌ bwey nə,

vɨɨ vənshə ndɔ kɨ tuŋ vətɔ vəyəə vəvəŋ nsi vɨsɨ mə.

Wə tɨ̀ me wə ndɔ kɨ bəŋsə Nwi.» 14.11 Aysaya 45.23.

12Nɨniŋ, nsiŋ vənshə ndɔ kɨ kɔ bəŋsə tɨ́ Nwi buꞌ vənu vaŋ-nsiŋ tɔ tɔ.

Kaa yɨ nu faŋ ŋkə bɨsə fwi weenshu wə me

13Nɨniŋ, kɨ nsiŋ baa kɨ sɔꞌ vaŋ-nshwi vaŋ-nsiŋ me. Viŋ bee kii tə sɨ laa kɨ viŋ kɨ yɨsə nu faŋ kaꞌ weenshu wə tùŋ ghuu ki shɔ gu, gaasə ghɔ Nwi me. 14Mə kɔꞌ kɨɨ, baa nùŋ fwi nyaa shɔ maa yizii tɨta Yeso, laa tuu fa kee lùu fa bwə maa nshɨ-tɔ wi me. Fa lùu fa bwə sheꞌ tɨ́ wə ntɨə faŋ ŋwə bɨꞌtə laa luu fa bwə. 15Luu nə, a zɨ fa faŋ weenshu wə taa luŋ buꞌ faŋ ŋwə bɨꞌtə laa lùu fa bwə, buu a kee yɨ̀ jəə me, toꞌ ghuu yitoꞌ kə, kee kàw vɨɨ me. Kaa bɨsə fwi wə ntɨə faŋ Kristo nə kù tɔ ŋwə nə, buꞌ fazɨ kɔ́ me. 16Nɨniŋ laa kɨ viŋ yɨsə vɨɨ kɨ ndasə viŋ maa nu jəə faŋ Nwi kɔ̀ tɨ́ viŋ nə me. 17Ŋiꞌ nu yifwàŋ Nwi kee lùu nu məzɨ fa, baa nə nu mənu fa me. Nu yifwàŋ Nwi lùu nu faŋ Zwitə Ley Nwi ŋìi taa fwi wə, kìasə nu ki, ŋkə loomə, fwi yi zutə, lwàŋ nə məŋaytə. 18Wə ntɨə faŋ ŋwə faꞌ faꞌ Kristo maa jɨɨ nyə̀, bàw tɨ́ Nwi, baa kùꞌnə tɨ́ vɨɨ nɨzi. 19Nɨniŋ, nsiŋ kɨ beꞌsə fɨ yiba nu faŋ ŋkə yɨsə nsiŋ duꞌ nə mənɔŋ-bwaŋnə, gaŋtə yiŋwaa nyaa-nsiŋ maa məgə vɨsɨ maa nu Kristo. 20Kaa bɨsə faꞌ Nwi buꞌ nu fazɨ me. Kaꞌ vɨ zɨ vətɔ vəzɨvə vənshə, luu nə, ŋkə lùu kəbwə maa məzɨ fa mɔ́ꞌ faŋ wə bɨꞌtə fɨ taa fwi ŋwə laa lùu nu bwə. 21Ŋkə bàw maa məmeꞌtə maa məkwə mbasə, baa nə maa mənu məluꞌ, tɨꞌnə me yɨ̀ nu mɔ́ꞌ faŋ ŋkə taa bɨ tɨ́ weenshu wə, ŋwə gu shɔ. 22Nu ŋkɨə faŋ a bìŋ taa fwi ghɔ, a nùŋsə maa nshɨ-tɔ wə vɨsɨ Nwi. Mənɔŋ-bwaŋnə tɨ́ wə ntɨə faŋ ŋwə biŋ nu, tɨ́ kaꞌ fwi yi kee baa sɔꞌ ŋwə buꞌ nu kɔ́ faŋ ŋwə biŋ nə me. 23Kɨ luu wə zɨ fa, faŋ ŋwə kɔlə bɨꞌtə fɨ taa fwi ŋwə laa ŋkə kee kùꞌnə maa məyɨsə nɨniŋ me, buu ŋwə gù nsɔꞌ, buꞌ faŋ ŋwə yɨ̀ nu faŋ ŋwə kee biŋ laa lùu nu jəə me. Vənu vənshə faŋ wə yɨsə, faŋ ŋwə kee biŋ laa lùu nu jəə me, buu lùu nu bwə.

15

1Nɨniŋ, nu kaŋ-nsiŋ faŋ nsiŋ weꞌ maa nu Kristo nə, lùu laa, nsiŋ kɨ gaŋtə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ bwa maa nu Kristo, kee yɨsə vənu faŋ mbə bàw sheꞌ tɨ́ nsiŋ nə me. 2Bàw wə tɨ̀ me wə fɨ taa ŋwaa nsiŋ yɨ nu ŋkɨə faŋ ŋkə bàw tɨ́ vaŋ-nshwi vaŋ-nsiŋ, nə ŋkɨə faŋ ŋkə gaŋtə vəŋ maa məgə vɨsɨ vɨsɨ nə nu Kristo. 3Nshɨ-tɔ Kristo nə kee bàwsə sheꞌ too wi me. Ŋwə nə tòꞌ yuu ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi kɔ̀ŋ ŋwə laa, «Ndisə faŋ vɨɨ ndasə ghɔ shɔ nə, gù maa mə.» 15.3 Sam 69.10.4Nɨniŋ, vənu vənshə faŋ vɨɨ ywaŋ-vɨsɨ nə nyɔ̀ꞌ nə, vəŋ nə ŋwàꞌlə laa nsiŋ kɨ zwetə fɨ fuŋ. Baa nə laa nsiŋ kɨ jiatə yiŋwaa nyaa-nsiŋ, baa zwisə fwi saŋ-nsiŋ nɨzi, kɨꞌ məbwey vəlwaŋ fɨ ghɔ Nwi. 5Nshɨ-tɔ Nwi faŋ ŋwə yɨsə vɨɨ jia fwisə vəŋ taa ŋɨꞌ, baa zwìsə fwisə vəŋ nɨzi, yɨsə viŋ bɨꞌtə vənu viŋ shəŋ muꞌ, faŋ mbə kùꞌnə maa nu Yeso Kristo. 6Nɨniŋ laa viŋ kɨ bəŋsə Nwi, tɨɨ tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo nə fwi yiŋ yimuꞌ, baa nə yigisə yiŋ yimuꞌ nɨzi.

Bàw viŋ kɨ gaŋtə yiŋwaa yiŋ maa nu Kristo, viŋ viŋ

7Nɨniŋ, viŋ kɨ biŋ yiŋwaa yiŋ, viŋ viŋ, sheꞌ faŋ Kristo nə bìŋ nsiŋ nə. Nsiŋ kɨ bəŋsə Nwi nɨniŋ. 8Mə gì laa Kristo nə gù wuu məgaŋtə vɨɨ tɨ́ vɨɨ Isirayl, faŋ vɨ sɨ̀ɨtə vəŋ nə, maa mədə laa Nwi lùu wuu yinsəŋ, baa nə laa ŋkɔꞌnə Nwi faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ vətɨɨ vəvəŋ nə, gù nu yinsəŋ. 9Gə fɨ maa vɨɨ tətɔŋ fu, vəŋ bəŋsə Nwi, buꞌ laa ŋwə nə kèe gəŋsə vəŋ nɨzi, sheꞌ faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa,

«Lùu nu ŋkɨə faŋ mə taa kɨ bwaŋ ghɔ

taa ŋwaa vɨɨ tətɔŋ fu,

zwa nyaysə maa yizii yə.» 15.9 Sam 18.50.

10Vɨ nə baa ŋwàꞌlə laa,

«Viŋ ŋaytə mɔɔ, vɨɨ tətɔŋ fu,

ghɔ ŋgwisə vɨɨ vi.» 15.10 Diteronimi 32.43.

11Baa nə laa,

«Viŋ kɨ bəŋsə tɨta Nwi mɔɔ, viŋ vɨɨ tətɔŋ fu vənshə,

ŋgwisə vɨɨ vənshə bəŋsə ŋwə.» 15.11 Sam 117.1.

12Aysaya nə gì ŋkii laa,

«Wuu ŋiꞌ ŋii Jesse ndɔ jwi, ndɔ̀ yizɔ, sɔ̀ꞌ məshɨ,

vɨɨ tətɔŋ fu ndɔ nuŋ ŋkitə vəŋ maa ŋwə.» 15.12 Aysaya 11.10.

13Nwi faŋ ŋwə yɨsə vɨɨ kɨꞌ məbwey vəlwaŋ, kwàŋ məŋaytə nə məduꞌ-nyɔŋ taa fwisə viŋ, ŋwə lwaŋ, buꞌ faŋ viŋ nùŋ fwi siŋ maa ŋwə nə. Zwitə Ley Nwi baa luu kɔ̀ wutə tɨ́ viŋ, tɨ́ kaꞌ viŋ kɨ kɨꞌ məbwey ghɔ́ nə fwi yiŋ yinshə.

Ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ Pɔɔl nə nyɔ̀ꞌ ŋwaꞌlə ŋwə̀ tɨ́ vɨɨ Rom

14Vaŋ-nshwi vaŋ, mə kɔꞌ kɨɨ fɨ taa fwi mə laa, nu jəə lwàŋ taa fwisə viŋ nɨzi. Viŋ kɔꞌ kɨɨ nə vənu və Kristo vənshə ŋkee vəley, kɨɨ maa mətɨsə yiŋwaa yiŋ. 15Faŋ mə kɔlə kɨɨ nɨniŋ nə, mə nyɔ̀ꞌ tɨ́ viŋ, gì maa vəshəŋ vəmɔ́ꞌ nə fwi yiweꞌ, lùmə vənu tɨ́ viŋ nɨniŋ, buꞌ laa Nwi nə kɔ̀ mə nə tɔ ley fɨ taa mənɔŋ-bwaŋnə wi, 16laa mə gu wuu faꞌ Yeso Kristo taa ŋwaa vɨɨ tətɔŋ fu. Mə faꞌ tɨ́ Nwi yaa wuu məfeꞌ Nwi, fɨꞌtə ntɔŋ yijəə Nwi tɨ́ vɨɨ. Nɨniŋ laa vɨɨ tətɔŋ fu jwi, kɨ kɔ Nwi nə yiŋwaa vəŋ. Zwitə Ley Nwi yɨsə vəŋ baw tɨ́ Nwi. 17Nɨniŋ, kaꞌ mə kɨ ŋaytə, bə̀ŋsə Nwi buꞌ nu Yeso Kristo faŋ mə faꞌ faꞌ Nwi nə. 18Kaꞌ mə kee ka fwi, gì laa mə yɨsə nu Kristo saynə taa mbi, gə̀ vɨsɨ, maa laa mə gi laa nə yɨsə nshɨ-tɔ Kristo faŋ ŋwə faꞌ taa ŋwaa mə nə me. Nə yɨsə ŋwə buu vɨɨ tətɔŋ fu kɨ zɔnə ŋwə buꞌ yigisə nyaa nə vəfaꞌ vaŋ, 19faŋ Nwi nə tɨ̀ŋ yiba jɨŋ mə, də̀ vəshwenə nə vənu və shuu yɔŋvə tɨ́ vəŋ buꞌ wutə Nwi nə wutə Zwitə Ley Nwi. Lùu faŋ mə nə fɨ̀ꞌtə ntɔŋ yijəə Nwi yinshə buꞌ Yeso Kristo, zì fɨ ntɨꞌ Jerusalem, kia gə̀ zìꞌ ŋkee maa shɨ Ilirikɔn, 20toꞌ nɨniŋ, kəə ŋkaŋ laa kɨ mə fɨꞌtə ntɔŋ yijəə yɔ́ maa shəŋ faŋ vɨ duꞌtə vɨ kɨɨ nə yizii Kristo yifi me. Nɨniŋ laa kɨ mə fianə ŋii nyaa fuu shɨŋii wə dɨday me. 21Mə nəə yɨsə sheꞌ faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa,

«Vɨɨ mbɨə faŋ vɨ nə kee ta fɨ̀ꞌtə nu Nwi tɨ́ vəŋ me,

ndɔ kɨ ye ŋwə.

Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə kee ta zɔ nu kɔ̀ŋ ŋwə me,

ndɔ kɨɨ nə ŋwə.» 15.21 Aysaya 52.15.

Faŋ Pɔɔl nə nàysə tɨ́ vɨɨ Rom laa yi kəə jwi ye vəŋ

22Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ ŋkə nə fə̀ŋ mə ghee yaŋ, laa kɨ mə jwi yɨ viŋ me. 23Luu nə, shəŋ kee baa lùu shɔ shee ndwə maa kwiŋ mbi ŋwə̀ me. Jɨŋ yiŋ nə baa zà mə maa ŋuꞌsə yaŋ maa məjwi yɨ viŋ. 24Nɨniŋ, mə ndɔ jwi yɨ viŋ maa yighee njyə faŋ mə ndɔ kɨ gə shɨ Speyn, buꞌ laa mbɨꞌtə nyaa lùu laa mə ndɔ kɨ shɔɔ, jwi ye viŋ ŋkəə, zɔ̀ zwitə kiŋ tɨtiꞌ, buu viŋ gə twèy mə shɔ. 25Luu nə, mə bɨ gə Jerusalem ndwə maa məgaŋtə vɨɨ ley Nwi fɨ yifi. 26Fwisə vɨɨ Makedonia nə vɨɨ Akaya nə bàw, vəŋ baytə vətɔ maa mətɔŋ tɨ́ mbəəsə fɨ taa ŋwaa vɨɨ ley Nwi fɨ ntɨꞌ Jerusalem. 27Vəŋ nə kàw maa məyɨ nɨniŋ. Luu nə, nə baa lùu ŋkee nu vəŋ maa məyɨ nɨniŋ, buꞌ laa ŋkə kùꞌnə tɨ́ vɨɨ tətɔŋ fu faŋ vəŋ nə zɨ̀ nu Zwitə Nwi, faŋ ŋkə nə ndɔ̀ fɨ ghɔ vɨɨ Isirayl nə, laa vəŋ baa luu kɔ̀ vətɔ vəzɨvə tɨ́ vəŋ, vəŋ zəsə yiŋwaa yivəŋ shɔ. 28Yighee njyə faŋ mə ndɔ metə faꞌ ghɔ́, baa kɔ̀ vətɔ vɔ́ faŋ vɨ nə bàytə maa məkɔ tɨ́ vɨɨ fɨ Jerusalem nə, kɨ nii ndɔ̀ jwi yɨ viŋ, shɔ̀ɔ gə̀ Speyn. 29Faŋ mə ndɔ kɨ jwi yɨ viŋ nə, mə kɔꞌ kɨɨ laa mə ndɔ jwi nə mənɔŋ-bwaŋnə fɨ ghɔ Kristo ŋkee yaŋ.

Faŋ Pɔɔl nə bùꞌ ghɔ tɨ́ vɨɨ Rom laa vəŋ kɨ shɔꞌtə Nwi tɔ yi

30Vaŋ-nshwi vaŋ, mə tɨsə viŋ maa yizii tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo, buꞌ ŋkawnə nyaa-nsiŋ faŋ Zwitə Ley Nwi yɨsə nsiŋ nə kaw nə yiŋwaa nyaa-nsiŋ, laa viŋ kɨ buꞌ ghɔ tɨ́ Nwi tɔ mə, nsiŋ kɨ tuŋ yighaw mɔ́ꞌ nɨniŋ, 31laa Nwi bweysə mə fɨ ghɔ vɨɨ mətwey nu Nwi fɨ shɨ Judia, baa nə laa vɨɨ Kristo fɨ ntɨꞌ Jerusalem biŋ faꞌ ŋwaa ghɔ́ nə fwi yimuꞌ, faŋ mə gə gaŋtə vɨɨ Jerusalem nə. 32Nɨniŋ laa mə ndɔ kɨ shɔɔ, jwì yɨ viŋ nə məŋaytə, faŋ Nwi taa biŋ, fwi saŋ-nsiŋ zutə. 33Nwi faŋ ŋwə kɔ məduꞌ-nyɔŋ tɨ́ vɨɨ nə, luu viŋ vɨ vəŋ vənshə. Ŋkə lùu nɨniŋ.

16

Faŋ Pɔɔl nə bùꞌ ghɔ tɨ́ vɨɨ Rom maa məgaŋtə wəzwi mɔ́ꞌ

1Mə buꞌ ghɔ tɨ́ viŋ tɔ weenshu ŋwaa-nsiŋ Fibee, faŋ lùu wuu məgaŋtə faꞌ Nwi taa nshəŋtə vɨɨ Kristo fɨ shɨ Keŋkria. 2Viŋ jia ŋwə jəə maa yizii Kristo, yuu ŋkə kùꞌnə tɨ́ vɨɨ ley Nwi. Viŋ kɨ gaŋtə ŋwə maa vənu vənshə faŋ mbə taa kɨ ghɔꞌ ŋwə, buꞌ laa nshɨ-tɔ wi nəə gaŋtə vɨɨ vəyaŋ, baa gaŋtə nshɨ-tɔ ŋwaa nɨzi.

Shɔꞌtə Pɔɔl tɨ́ vɨɨ Kristo fɨ shɨ Rom

3Viŋ shɔꞌtə Prisila nə Akwila, faŋ yia vɨ vəŋ nəə faꞌ faꞌ Kristo mɔ́ꞌ nə. 4Vəŋ nəə kəə biŋ ŋkee maa məku tɔ mə, maa məbweysə mə faŋ vɨɨ nəə shoꞌ ghuu ŋaa nə. Kee bwaŋ mə bwaŋ vəŋ nɨnɔŋ me, vəməshəŋtə və vɨɨ Kristo vənshə fɨ taa tətɔŋ fu bwaŋ vəŋ nɨzi. 5Viŋ shɔꞌtə vəŋ, baa shɔ̀ꞌtə nshəŋtə vɨɨ Kristo fɨ taa ŋii vəŋ, baa shɔ̀ꞌtə Epaynetɔs, faŋ mə kàw ŋwə nə. Ŋwə nə luu mfɔŋ wə faŋ ŋwə nə fìŋ tɔ ki tɨ́ Kristo fɨ shɨ Asia. 6Viŋ shɔꞌtə Meri nɨzi, faŋ ŋwə nə sàŋ ŋwaa dɨdɨꞌ buꞌ viŋ nə. 7Viŋ shɔꞌtə Andronikɔs nə Junias, faŋ lùu vɨɨ shɨ vaŋ nə, yia vɨ vəŋ nə luu taa ŋii mfiŋ mɔ́ꞌ. Vəŋ lùu vɨɨ kwalə fɨ taa ŋwaa vɨɨ ntɔŋ Kristo, baa lùu vənshɔɔ vɨsɨ vaŋ maa nu Kristo. 8Viŋ shɔꞌtə Ampliatɔs faŋ mə kàw ŋwə maa yizii tɨta Kristo. 9Shɔꞌtə Urbanɔs, faŋ nsiŋ vɨ vəŋ nəə faꞌ faꞌ Kristo mɔ́ꞌ nə, nə Stakis faŋ mə kàw ŋwə. 10Shɔꞌtə Apeles, faŋ ŋwə wèꞌ maa nu Kristo nə. Shɔꞌtə vɨɨ fɨ fu Aristɔbulɔs, 11nə Herodiɔn, faŋ lùu wuu shɨ ŋwaa nə. Shɔꞌtə vɨɨ fɨ fu Narsisəs nɨzi, faŋ vəŋ lùu vɨɨ tɨta Kristo. 12Shɔꞌtə Trifayna nə Trifosa faŋ vəŋ sàŋ ŋwaa vəŋ maa məfaꞌ faꞌ tɨta Kristo. Shɔꞌtə Persis nɨzi, faŋ mə kàw ŋwə; ŋwə nə fàꞌ faꞌ Mɔꞌmbi dɨdɨꞌ. 13Shɔꞌtə Rufɔs faŋ tɨta Kristo nə shòꞌ ŋwə nə, ghɔ nshu wi, faŋ lùu nshu ŋwaa nɨzi. 14Viŋ shɔꞌtə Asinkritɔs, nə Flegɔn, nə Hermis, nə Patrobas, nə Hermas, nə vaŋ-nshwi vaŋ-nsiŋ mbɨə faŋ ghɔ vɨ vəŋ lùu mɔ́ꞌ nə. 15Shɔꞌtə Filolɔgɔs nə Julia, nə Nereɔs ghɔ weenshu wi wəzwi, nə Olimpas, nə vɨɨ ley Nwi vənshə faŋ ghɔ vɨ vəŋ lùu mɔ́ꞌ nə.

16Viŋ kɨ shɔꞌtə yiŋwaa yiŋ, baynə maa yizii Nwi. Vəməshəŋtə və vɨɨ Kristo vənshə shɔꞌtə viŋ nɨzi.

Baw vɨɨ Kristo tɔfə buꞌ vɨɨ məbuulə nu Nwi

17Vaŋ-nshwi vaŋ, mə tɨsə viŋ laa, viŋ kɨ tɔfə maa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ jwi nə ŋgaasə, yɨsə vɨɨ gu maa nu Kristo, faŋ viŋ nə zwètə nə. Viŋ nyɨŋ fɨ yɨ vəŋ, 18buꞌ laa kəŋ vɨɨ vɔ́ kee faꞌ luu tɨ́ tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo me, vəŋ faꞌ luu tɨ́ njyoꞌ vəŋ, bweꞌsə vɨɨ faŋ məbiŋ vəŋ lùu ŋoo-shuu vəŋ nə yigisə yibwaŋnə nə yigisə yisɨꞌsə. 19Gə fɨ maa viŋ, vɨɨ vənshə duꞌtə vəŋ zɔ̀ kɔ̀ŋ məzɔnə wiŋ, faŋ viŋ zɔ̀nə Nwi nə. Mə kìi məŋaytə shɔ buꞌ viŋ. Mə kəə laa viŋ kɨ tɔfə maa nu faŋ lùu nu jəə, manə nu faŋ lùu nu bwə. 20Nwi faŋ ŋwə kɔ məduꞌ-nyɔŋ tɨ́ vɨɨ nə, taa fiitə tɨɨ vəzwitə vəbwəvə Satan ŋiꞌ ghuu viŋ, ŋkə kee baa luu ntaŋ me. Tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso tu mənɔŋ-bwaŋnə tɔ viŋ!

Məshɔꞌtə mɔ́ꞌ tɨ́ vɨɨ Rom

21Timoti, faŋ yia ŋwə faꞌ mɔ́ꞌ nə, nə Lusiɔs, nə Jason, nə Sosipata, faŋ lùu vɨɨ shɨ vaŋ nə, shɔꞌtə viŋ. 22Mə Tertiɔs, faŋ mə nyɔ̀ꞌ ŋwaꞌlə ŋwə̀ tɨ́ viŋ (maa yizii Pɔɔl), shɔꞌtə viŋ nɨzi maa yizii Yeso Kristo. 23Gayɔs faŋ mə shì taa ŋii ŋwə, shɔꞌtə viŋ nɨzi. Nshəŋtə vɨɨ Kristo yinshə luu taa ŋii ŋwə. Erastɔs, wuu məndeynə ka, ghɔ weenshu ŋwaa-nsiŋ Kwartɔs, shɔꞌtə viŋ nɨzi. [ 24Tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo tu mənɔŋ-bwaŋnə tɔ viŋ! Ŋkə lùu nɨniŋ.]

Pɔɔl bəŋsə Nwi

25Nsiŋ kɨ bəŋsə Nwi faŋ kaꞌ ŋwə kwàŋ wutə maa viŋ, viŋ weꞌ maa nu Yeso Kristo faŋ lùu ŋiꞌ ntɔŋ yijəə Nwi faŋ mə fɨꞌtə tɨ́ vɨɨ nə. Nyə nə ndènə shù fɨshi, 26baa fùu yikəꞌ vɨɨ ndwə. Nwi faŋ ŋwə nə luu shɔ shù fɨ yighee vɨsɨ, ndɔ goꞌsə yighee muꞌ nə, gì laa, vɨ gə fɨ̀ꞌtə nu Kristo kɔ́ tɨ́ vɨɨ taa məshɨ mənshə, laa vəŋ kɨɨ nə ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə nshiisə-ŋii sɔghɔ nə, nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo, kɨ zɔnə ŋwə. 27Nɨniŋ, nsiŋ kɨ bəŋsə Nwi faŋ yitɔfə yinshə ndɔ̀ fɨ ghɔ ŋwə, buꞌ nu Yeso Kristo maa vəshi və mbi vənshə, kee ndɔ shìa ki me. Ŋkə lùu nɨniŋ.