Ŋwaꞌlə Hibru
Vɨ nə nyɔ̀ꞌ ŋwaꞌlə Hibru tɨ́ vɨɨ Kristo mɔ́ꞌ faŋ vəŋ nə luu vɨɨ Jus, faŋ vəŋ nə tèy kɨ suꞌtə fɨ maa nu Kristo, laa kɨ vəŋ meꞌ məbiŋ vəŋ ghɔ́ me. Wuu mənyɔꞌ ŋwaꞌlə ŋwə̀ kəə kwaŋ wutə maa vɨɨ vɔ́, laa vəŋ nuŋ fwisə vəŋ sheꞌ maa Nwi. Ŋwə twelə tɨ́ vəŋ faŋ Yeso lùu Wee Nwi faŋ ŋwə gòꞌsə ghee nshə, baa kwàlə shɔ̀ɔ nshiisə-ŋii sɔghɔ nə Mose nə nshiisə-ŋiisə Nwi. Yeso baa luu wuu məkɔ Nwi kwalə shɔ̀ɔ vɨɨ məkɔ Nwi vənshə. Vəkɔ faŋ vɨɨ nə kɔ̀ tɨ́ Nwi nə, luu sheꞌ ndɨɨlə vəkɔ və Yeso faŋ ŋwə nə kɔ̀ nshɨ-tɔ wi yaa vəkɔ və Nwi nə. Nɨniŋ, ŋwə bwèysə vɨɨ fɨ ghɔ vənu vəbwəvə vəŋ.
Wuu mənyɔꞌ ŋwaꞌlə ŋwə̀ baa dəsə faŋ vɨɨ mwanə yaa Abraham nə nùŋsə fwisə vəŋ maa Nwi, buu Nwi ndi vəŋ yaa vɨɨ loomə. Bàw vɨɨ Kristo baa nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo, weꞌ shɔ, kee bwa me, faŋ vəŋ kɔlə ŋìi taa ŋɨꞌ buꞌ nu Kristo nə.
Məsenə vəwaytə:
Vənzi və ŋwaꞌlə 1.1-3
Kristo kwàlə shɔ̀ɔ nshiisə-ŋiisə Nwi 1.4–2.18
Kristo kwàlə shɔ̀ɔ Mose nə Jɔshwa 3.1–4.13
Kristo luu ŋkee wuu kwalə məfeꞌ Nwi 4.14–7.28
Məkee mə Kristo kwàlə shɔ̀ɔ 8.1–9.28
Ndey Kristo kwàlə shɔ̀ɔ 10.1-39
Mənuŋ fwi maa Kristo luu ŋkee nu kwalə 11.1–12.29
Vəndwə və ŋwaꞌlə 13.1-25
1Faŋ Yeso Kristo, Wee Nwi, kwàlə shɔ̀ɔ nshiisə-ŋiisə Nwi
1Ŋkee fɨshi Nwi nə gì yigi tɨ́ vɨɨ ywaŋ-vɨsɨ ghee yaŋ maa jɨɨsə nɨŋkwiŋ nɨŋkwiŋ. Maa yighee yɔ́, Nwi nəə gisə vənu, mbə shɔɔ fɨ ghɔ nshiisə-ŋii sɔghɔ. 2Maa yighee ndwə, faŋ lùu yighee yiba, ŋwə gi yigi tɨ́ nsiŋ, nyə shɔɔ fɨ ghɔ ŋwiŋ wi. Nə luu ghɔ ŋwiŋ wi ghɔ́ faŋ Nwi nə bɔ̀ŋ mbi. Nwi nə baa shòꞌ ŋwə laa kìi ŋwə kìi vətɔ vənshə. 3Wee Nwi ghɔ́ lùu məley Nwi; wutə Nwi taa ŋwaa ŋwə. Ŋkɨꞌnə yi lùu yaa njyə Nwi. Kìi ŋwə kìi wutə maa mbi yinshə sheꞌ fɨ maa yigisə yi. Ŋwə lòotə jɨɨ, sɔ̀ yibɨsə vɨɨ laa vəŋ ley. Ŋwə baa luu koꞌ gə̀ yizɔ, dùꞌ maa kwiŋ maꞌnə Nwi, faŋ ŋwə sɔ̀ꞌ vətɔ vənshə. 4Nɨniŋ, Nwi nə yɨ̀ laa ŋwiŋ wi ghɔ́ kwàlə shɔ̀ɔ nshiisə-ŋiisə Nwi. Yizii yi faŋ Nwi nə shù maa ŋwə, shɔ̀ɔ təzii tənshə.
5Nwi nə gì tɨ́ ŋwə laa,
«A lùu ŋwiŋ ŋwaa.
Nshɨ-tɔ ŋwaa nə bì ghɔ ndee.» 1.5 Sam 2.7. Nwi nə baa luu gì tɨ́ ŋwə laa,
«A lùu ŋwiŋ ŋwaa, mə luu tii wə.» 1.5 2 Samuel 7.14. Nshiiŋii Nwi kee lùu shɔ, faŋ Nwi nə gì kəŋ nu ghɔ́ tɨ́ ŋwə me. Nwi nə gì nɨniŋ sheꞌ tɨ́ ŋwiŋ wi Yeso Kristo. 6Ŋwə nə baa gì kɔ̀ŋ yighee njyə faŋ Nwi ndɔ baa yɨsə ŋwiŋ wi ŋii mbi laa,
«Nshiisə-ŋiisə Nwi sənshə gwenə ŋwə.» 1.6 Sam 97.7.
7Gə̀ fɨ maa nshiisə-ŋiisə Nwi, Nwi nə gì laa,
«Nwi nàysə nshiisə-ŋii si,
laa vəŋ lùu yaa vəfɨɨ,
baa bɔ̀ŋ vɨɨ faꞌ vi laa vəŋ lùu yaa wisə biinə.» 1.7 Sam 104.4.
8Gə̀ fɨ maa ŋwiŋ wi, Nwi nə gì tɨ́ ŋwə laa,
«Ghɔ Nwi, yifwàŋ yə ndɔ goꞌsə yighee muꞌ,
a sɔꞌ yifwàŋ yə nə yinsəŋ.
9Lùu vənu və yinsəŋ faŋ mbə yɨsə a ŋaytə,
a bee vənu mbɨə faŋ mbə bɨsə ntɨsə Nwi.
Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ Nwi, faŋ lùu Nwi wə, shoꞌ ghɔ
laa a kii məkwalə nə məŋaytə shɔ̀ɔ vaŋ-nshwi və.»
1.9 Sam 45.7-8.
10Ŋwə nə baa gì laa,
«Tɨta, nə luu ghɔ
faŋ ghɔ nə bɔ̀ŋ mbi ŋkee fɨshi maa vənzi.
A nə baa bɔ̀ŋ vətɔ fɨ yizɔ nə ghɔ ghə.
11Vətɔ vɔ́ vənshə faŋ a nə bɔŋ nə, ndɔ ndi,
nshɨ-tɔ wə goꞌsə yighee muꞌ.
Vətɔ vɔ́ ndɔ ta dwàŋ, yaa njwisə yaa kɨ dwaŋ nə.
12A buꞌ nə vətɔ vɔ́ yaa njwi yimɔ́ꞌ faŋ nyə dwàŋ,
mbə ndɔ kwiinə yaa njwi yaa kɨ kwiinə nə.
Luu nə, gə̀ fɨ maa ghɔ, a goꞌsə yighee muꞌ,
ŋuꞌsə sə kee kìi vəndwə me.» 1.12 Sam 102.26-28.
13Nwi nə gì tɨ́ ŋwiŋ wi laa,
«Duꞌ maa kwiŋ maꞌnə ŋwaa,
zìꞌ maa yighee njyə faŋ mə taa ghɔꞌ vɨɨ mbeenə və,
ndɨ̀ vəŋ, nùŋsə ghuu ghɔ
yaa fa faŋ kaꞌ a tə̀ ghuu ghə shɔ.» 1.13 Sam 110.1. Nshiiŋii Nwi kee lùu shɔ faŋ Nwi nə gì kəŋ nu ghɔ́ tɨ́ ŋwə me. 14Nshiisə-ŋiisə Nwi sənshə luu sheꞌ vəzwitə faŋ vəŋ faꞌ tɨ́ Nwi, faŋ ŋwə tɔ̀ŋ vəŋ laa vəŋ gə gàŋtə vɨɨ mbɨə faŋ Nwi taa bweysə vəŋ nə.
2Kɨ nsiŋ manə ntɔŋ yikwalə Nwi me
1Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, bàw nsiŋ ywiitə yigi njyə faŋ nsiŋ nə zɔ̀ nə, tɨ́ kaꞌ nsiŋ kee ndì jɨɨ me, buꞌ faŋ nsiŋ kee nùŋ tɔ shɔ nə me. 2Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa ntɔŋ njyə faŋ nshiisə-ŋiisə Nwi nə jwi fɨꞌtə tɨ́ nsiŋ nə, lùu yinsəŋ. Wə tɨ̀ me wə faŋ ŋwə twèy ntɔŋ yɔ́, kee kɨ zɔnə ntɔŋ yɔ́ me, buu Nwi kɔ ŋɨꞌ tɨ́ ŋwə faŋ nyə kùꞌnə. 3Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, gə̀ fɨ maa nsiŋ, faŋ nsiŋ zɔ ntɔŋ yimɔ́ꞌ faŋ nyə kwàlə shɔ̀ɔ, kɔ̀ jɨɨ məbwey vəlwaŋ tɨ́ vɨɨ, sii kaꞌ nsiŋ fùu fɨ taa nsɔꞌ kɨkə, faŋ nsiŋ kee zɔnə ntɔŋ yinjii me? Ntɔŋ yɔ́ nə fɔŋ fùu taa mbi faŋ tɨta Yeso nə fɨ̀ꞌtə tɨ́ vɨɨ nə. Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə zɔ̀ ntɔŋ yɔ́, lèsə tɨ́ nsiŋ laa lùu nu yinsəŋ. 4Nwi baa luu də̀ laa lùu nu yinsəŋ, faŋ ŋwə nə ndì wutə ki, də̀ vəshwenə, baa yɨsə vənu və shuu yɔŋvə. Ŋwə baa luu kɔ̀ vəkɔ faŋ ŋwə kàw tɨ́ vɨɨ, faŋ mbə ndɔ̀ fɨ yiba Zwitə Ley.
Yeso lùu wuu məbweysə ŋwaa-nsiŋ faŋ ŋwə nə jwì mbi yaa wə
5Kee lùu nshiisə-ŋiisə Nwi faŋ Nwi nùŋsə laa vəŋ kɨ sɔꞌ mbi njyə faŋ nyə ndɔ jwi, njyə faŋ yia gisə kɔ̀ŋ nyə ndwə nə me. 6Vɨ bee kii nyɔ̀ꞌ maa shəŋ mɔ́ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi laa,
«Wə mənsaw sii lùu kə laa
a kɨ bɨꞌtə kɔ̀ŋ ŋwə mɔɔ Nwi?
Wee wə kɔlə kee lùu nu me, a ndeynə ŋwə.
7A sùꞌsə ŋwə maa wee-fɨ-kwitə yighee,
nùŋ ŋiꞌ nshiisə-ŋiisə Nwi,
buu a baa luu ndì ŋwə, kɔ̀ yifwàŋ tɨ́ ŋwə nə feenə.
8A nə baa nùŋsə vətɔ vənshə ŋiꞌ ghuu ŋwə.» 2.8 Sam 8.5-7. Faŋ vɨ nə nyɔ̀ꞌ laa vətɔ vənshə lùu ŋiꞌ ghuu ŋwə, ŋkə lùu laa tuu fa kee baa lùu shɔ faŋ ŋkə kee lùu ŋiꞌ ghuu ŋwə me. Luu nə, maa yighee ndwə kaꞌ nsiŋ kee ta ye laa vətɔ vənshə lùu ŋiꞌ ŋwə me. 9Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ nə Yeso faŋ Nwi nə yɨ̀sə nshiisə-ŋiisə Nwi luu vɨsɨ fɨ ghɔ ŋwə maa kuŋtə yighee, faŋ ŋwə nə yè ŋɨꞌ ku, buu Nwi kɔ yifwàŋ nə feenə tɨ́ ŋwə nə. Nɨniŋ nə, ŋwə nə kù tɔ vɨɨ vənshə, buꞌ faŋ Nwi nə kèe gəŋsə vɨɨ nə.
10Nə bɔ̀ŋ Nwi bɔ̀ŋ vətɔ vənshə. Vətɔ vənshə baa lùu shɔ sheꞌ buꞌ ŋwə. Ŋkə nə bàw tɨ́ Nwi laa Yeso ye ŋɨꞌ, buu mètə bàw shɨlə. Nɨniŋ laa ŋwə lùu wə ntɨə faŋ ŋwə jwì nə nu məbweysə vɨɨ, yɨ̀sə vɨɨ vəyaŋ luu vaŋ vi, ŋìi taa məley wi. 11Yeso yɨsə vɨɨ duꞌ vəley vɨsɨ Nwi. Vɨɨ mbɨə faŋ Yeso yɨ̀sə vəŋ duꞌ vəley nə, ghɔ nshɨ-tɔ Yeso kìi Tɨɨ vəŋ muꞌ. Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ Yeso tii vəŋ nə vaŋ-nshwi vi. Tɔ ki kee dɨ̀ɨ shɔ me. 12Nɨniŋ, ŋwə nə gì laa,
«Mə taa kɨ fɨꞌtə yizii Nwi tɨ́ vaŋ-nshwi vaŋ,
ndɔ̀ tɨŋ nɨntəŋ nwaa vɨɨ Nwi, bə̀ŋsə Nwi.» 2.12 Sam 22.3.
13Ŋwə nə baa gì laa,
«Mə taa nuŋ fwi nyaa sheꞌ maa Nwi,» 2.13 Aysaya 8.17. baa gì laa,
«Ye mə nə, yia vaŋ vaŋ faŋ Nwi nə kɔ̀ shee nə.»
2.13 Aysaya 8.18.
14Vaŋ vi vɔ́ lùu vɨɨ faŋ ghɔ vɨ Yeso fàynə. Sheꞌ nɨniŋ, Yeso nə jwì yuu wə, gù yaa vəŋ nɨzi, tɨ́ kaꞌ ŋwə kù, zwì wutə Satan, tɨɨ vəzwitə vəbwəvə, faŋ ŋwə kìi wutə yiku nə. 15Nɨniŋ, ŋwə yɨsə laa vɨɨ vənshə faŋ nə luu vəbuꞌ tɨ́ Satan, buꞌ faŋ vəŋ nəə fɨfee yiku ghee nshə nə, nyɨ̀ŋkə fɨ ghɔ Satan vənshə. 16Ŋkə luu ŋkee kəley laa kee lùu nshiisə-ŋiisə Nwi, faŋ ŋwə nə jwi gàŋtə me. Ŋwə nə bee kii jwì maa məgaŋtə ŋiꞌ ŋii Abraham. 17Ŋwə nə gù yaa vaŋ-nshwi vi maa jɨɨsə sənshə, tɨ́ kaꞌ ŋwə kèe gəŋsə vəŋ, gù yaa wuu kwalə məfeꞌ Nwi, faŋ ŋwə faꞌ tɨ́ Nwi nə fwi yimuꞌ, laa ŋwə sɔ yibɨsə vɨɨ faŋ vəŋ nə yɨ̀sə nə. 18Kaꞌ ŋwə gàŋtə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kìi məmɔŋ, luu buꞌ laa nshɨ-tɔ wi nə yè ŋɨꞌ nə məmɔŋ nɨzi.
3Faŋ Yeso kwàlə shɔ̀ɔ Mose
1Nɨniŋ, vaŋ-nshwi vaŋ faŋ viŋ lèy tɨ́ Nwi nə, faŋ Nwi nə tìi viŋ laa viŋ jwi gù vɨɨ vi nə, viŋ tə sɨ maa Yeso faŋ lùu wuu ntɔŋ Nwi, baa lùu wuu kwalə məfeꞌ Nwi, faŋ nsiŋ bìŋ nu ki nə. 2Ŋwə nə luu wuu yinsəŋ tɨ́ Nwi maa vəfaꞌ vi, faŋ Nwi nə nùŋsə ŋwə maa məfaꞌ vəfaꞌ vi vɔ́, sheꞌ faŋ Mose nə luu wuu yinsəŋ maa vəfaꞌ vi taa nwaa vɨɨ Nwi vənshə. 3Ŋkə kùꞌnə laa vɨ kɨ kɔ feenə tɨ́ Yeso shɔ̀ɔ Mose, sheꞌ faŋ vɨ kɔ feenə tɨ́ wə ntɨə faŋ ŋwə fia ŋii, shɔ̀ɔ ŋkee ŋii yɔ́. 4Ŋii tɨ̀ me ŋii fìanə wə. Luu nə, wə ntɨə faŋ ŋwə bɔ̀ŋ vətɔ vənshə lùu Nwi. 5Gə̀ fɨ maa Mose, faŋ vɨ nyɔ̀ꞌ laa ŋwə nə luu wuu yinsəŋ maa vəfaꞌ vənshə faŋ ŋwə nə fàꞌ taa ŋii Nwi nə, ŋwə nə yɨsə yuu wuu faꞌ Nwi, fɨꞌtə vənu mbɨə faŋ Nwi nəə kəə laa ŋwə kɨ gisə. 6Jwi maa Kristo, ŋwə lùu ŋkee Wee Nwi faŋ ŋwə shiinə njiinə ŋii. Ŋii yi yɔ́ lùu nsiŋ. Nsiŋ lùu vɨɨ ŋiinə vi, faŋ nsiŋ tə̀ sɨ maa məbwey vəlwaŋ, faŋ nsiŋ kɨꞌ ŋwə nə fwi yimuꞌ nə, tweꞌ shɔ, zìꞌ maa vəndwə nə məŋaytə.
Kɨ nsiŋ kɨ shii faŋ nsiŋ zɔ̀ yigisə Nwi me, buꞌ nsiŋ lee məbwey vəlwaŋ
7Nɨniŋ, nsiŋ zɔ faŋ Zwitə Nwi nə gì laa,
«Faŋ viŋ zɔ gɨ Nwi ndee,
8kɨ viŋ fəŋ fwi siŋ me,
faŋ vətɨɨ viŋ nəə fəŋ fɨshi nə me,
maa yighee njyə faŋ vəŋ nə luu tɔɔ waꞌsə nə,
kɨ kəə ghuu Nwi, baa mɔŋ ŋwə.
9Vətɨɨ viŋ nə mɔ̀ŋ Nwi, faŋ vəŋ nə kɔlə yè vənu
mbɨə faŋ Nwi nə yɨ̀sə nə maa ŋuꞌsə muu-yinshwe.
10Lùu nu ŋkɨə faŋ fwi Nwi nə zà maa vɨɨ vɔ́,
ŋwə gi laa, vəŋ ndì jɨɨ,
vənu vaŋ kee lùu vəley tɨ́ vəŋ me.
11Nɨniŋ, fwi Nwi nə zà maa vəŋ, ŋwə lɨꞌtə gì laa,
bàw laa kɨ vəŋ ndɔ ŋii shəŋ jəə kaŋ
faŋ kaꞌ vəŋ kìi məshəŋ ŋwaa shɔ me.» 3.11 Sam 95.7-11.
12Vaŋ-nshwi vaŋ, viŋ kɨ ndɨɨnə laa, kɨ wə luu taa ŋwaa viŋ faŋ ŋwə kìi fwi yibwə faŋ nyə kee bìŋ Nwi me, faŋ ŋwə ndɔ meꞌtə Nwi me. Nwi lùu wuu bwey. 13Viŋ kɨ tɨsə yiŋwaa yiŋ, laa nu bwə kee bwèꞌsə viŋ, ŋìi taa ŋwaa viŋ me, laa ŋkə kee yɨ̀sə viŋ kii tɔ weꞌ me. Viŋ kɨ yɨsə nɨniŋ vəshi vənshə, faŋ kɔ tɔ və-ndee, viŋ kɨ bii zɔ̀ yigi yɔ́ nə. 14Viŋ kɨ lumə laa nsiŋ lùu nə fa kəmuꞌ, nsiŋ vɨ Kristo, faŋ nsiŋ taa kɨ nuŋsə vənu mbɨə faŋ nsiŋ nə bìŋ yighee vɨsɨ nə, gə kɔ maa vəndwə. 15Vɨ nə nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi laa,
«Faŋ viŋ zɔ̀ gɨ Nwi ndee, kɨ viŋ fəŋ fwi siŋ me,
faŋ vətɨɨ viŋ nəə fəŋ fɨshi nə me.» 3.15 Sam 95.7-8.
16Sii nə lùu ndə faŋ ŋwə nə zɔ̀ yigisə Nwi baa twey? Maa nə luu vɨɨ vənshə faŋ Mose nə fùusə vəŋ fɨ shɨ Ijip nə. 17Sii nə lùu vəndə faŋ fwi Nwi nə zà maa vəŋ ŋuꞌsə muu-yinshwe nə? Maa nə luu vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə yɨ̀ nu bwə, kùkə taa tɔɔ waꞌsə nə. 18Vɨɨ mbɨə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ vəŋ laa kɨ vəŋ ndɔ ŋii maa shəŋ jəə ki maa məshəŋ ŋwaa shɔ me, nə luu vəndə? Maa nə luu vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nəə kee zɔnə Nwi nə me. 19Nɨniŋ, nsiŋ ye laa nu ŋkɨə faŋ ŋkə nə yɨ̀sə laa kɨ vəŋ ŋii maa shəŋ kɔ́ nə me, luu buꞌ laa vəŋ nə kee bìŋ Nwi me.
41Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ vɨɨ laa vəŋ ndɔ ŋii maa shəŋ jəə ki faŋ kaꞌ vəŋ shə̀ŋ ŋwaa shɔ. Maa ŋkɔꞌnə yɔ́ kee ta yifaynə me; nyə lùu tɨ́ nsiŋ. Nɨniŋ, bàw nsiŋ kɨ faꞌ nə məfee, laa kɨ wə fɨ wiŋ kee ndɔ ndi me. 2Vɨ nàysə ntɔŋ yijəə Nwi tɨ́ nsiŋ sheꞌ faŋ vɨ nə nàysə tɨ́ vɨɨ vɔ́ maa yighee vɨsɨ nə. Luu nə, ntɔŋ yijəə yɔ́ faŋ vɨɨ vɔ́ nə zɔ nə, kee gàŋtə vəŋ me, buꞌ laa vəŋ nə zɔ, kee nùŋ fwi vəŋ shɔ me. 3Gə fɨ maa nsiŋ, faŋ nsiŋ nùŋ fwi maa ntɔŋ yijəə Nwi yɔ́, nsiŋ ndɔ ŋii shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi nùŋsə tɨ́ nsiŋ maa məshəŋ ŋwaa shɔ, sheꞌ faŋ Nwi nə gì nə. Nwi nə gì kɔ̀ŋ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə kee bìŋ yigisə yi me laa,
«Fwi nyaa shə, mə lɨꞌtə tɨ́ vəŋ
laa vəŋ ndɔ kee ŋii shəŋ jəə kaŋ,
kɨ shəŋ ŋwaa shɔ me.» 4.3 Sam 95.11. Ŋwə nə gì nɨniŋ faŋ faꞌ Nwi nə kɔlə mè maa yighee njyə faŋ ŋwə nə bɔ̀ŋ mbi nə. 4Lùu faŋ vɨ nyɔ̀ꞌ maa shəŋ mɔ́ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi kɔ̀ŋ vəshi lwesə kwatia. Shəŋ kɔ́ lùu laa,
«Nwi nə shə̀ŋ ŋwaa fɨ maa vəfaꞌ vi vənshə
maa vəshi lwesə kwatia.» 4.4 Jenesis 2.2.
5Taa shəŋ yiŋkii vɨ nyɔ̀ꞌ laa, vəŋ kee ndɔ ŋii shəŋ Nwi kɔ́ maa məshəŋ ŋwaa shɔ me. 6Nɨniŋ, ŋkɔꞌnə Nwi yɔ́ kɨ bii shɔ tɨ́ vɨɨ mɔ́ꞌ, laa vəŋ ndɔ ŋii maa shəŋ məshəŋ ŋwaa kɔ́ nə. Vɨɨ vɨsɨ faŋ vəŋ nə fɔŋ zɔ ŋkɔꞌnə Nwi yɔ́, kee ŋìi shɔ me, buꞌ laa vəŋ nə kee nùŋ fwi vəŋ maa Nwi me. 7Nɨniŋ, Nwi baa tə̀ shi kəmɔ́ꞌ maa məbaa nuŋsə ŋkɔꞌnə yɔ́ vɨsɨ vɨɨ. Faŋ ŋuꞌsə nə shɔ̀ɔ səyaŋ shù fɨ maa yighee yɔ́, Nwi fɨꞌtə yigi yi tɨ́ fwàŋ Deyvid. Lùu yigi njyə faŋ nsiŋ duꞌtə nsiŋ lumə nə laa, «Faŋ viŋ zɔ gɨ Nwi ndee, kɨ viŋ fəŋ fwi siŋ me!» 8Ŋkə nəə toꞌ lùu laa, Jɔshwa nə yɨ̀sə vətɨɨ vaŋ-nsiŋ ŋii maa shəŋ Nwi kɔ́, tɨ́ kaꞌ vəŋ shə̀ŋ ŋwaa shɔ nə, buu Nwi nə kee baa kɨ gisə kɔ̀ŋ shi kəmɔ́ꞌ faŋ ŋkə ndɔ jwi nə me. 9Yigisə yi yɔ́ də̀ tɨ́ nsiŋ laa, yighee njyə faŋ vɨɨ Nwi ndɔ gə shə̀ŋ ŋwaa sheꞌ faŋ Nwi nə shə̀ŋ ŋwaa maa vəshi lwesə kwatia nə, kee ta yikuꞌnə me. 10Wə ntɨə faŋ ŋwə ŋìi maa shəŋ məshəŋ ŋwaa ŋkɨə faŋ Nwi kɔꞌnə nə, ndɔ kii məshəŋ ŋwaa, vəfaꞌ vi me, sheꞌ faŋ Nwi nə metə vəfaꞌ vi, kɨ nii shə̀ŋ ŋwaa nə.
11Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, nsiŋ tweꞌ nə wutə, laa nsiŋ ndɔ gə shəŋ Nwi kɔ́, shə̀ŋ ŋwaa shɔ. Kɨ wə luu taa ŋwaa nsiŋ faŋ ŋwə kee zɨzɔnə me, yuu ndɔ ndi me, yaa vətɨɨ vaŋ-nsiŋ faŋ vəŋ nə kee zɔ̀nə me, kee ŋìi taa shəŋ Nwi me. 12Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa yigisə Nwi lùu nu məbwey, kìi wutə, baa shə shɔ̀ɔ baꞌ yighaw faŋ ŋkə lùu kəshəsə nə, shə̀ kwiŋ nshə, tɨ́ kaꞌ nyə ŋii ŋkee taa fwi wə, ŋii ŋkee taa vəyəə və ŋwaa və wə. Nyə baa luu də mbɨꞌtə wə faŋ wə bɨꞌtə fɨ taa fwi ŋwə. 13Fa kee lùu shɔ taa ŋwaa vətɔ faŋ Nwi nə bɔ̀ŋ, faŋ kaꞌ Nwi kee ye me. Vənu vənshə faŋ wə yɨsə, lùu ntee yikəꞌ Nwi, Nwi ye. Nsiŋ ndɔ tɨŋnə vɨsɨ ŋwə shi mɔ́ꞌ, fì tɔ kaŋ-nsiŋ buꞌ vənu vənshə faŋ nsiŋ nə yɨsə nə.
Yeso kwàlə shɔ̀ɔ Aarɔn, faŋ nə luu wuu kwalə məfeꞌ Nwi
14Nsiŋ tɨŋ sheꞌ maa nu ŋkɨə faŋ nsiŋ bìŋ yikəꞌ vɨɨ nə, buꞌ laa wuu kwalə məfeꞌ Nwi lùu shɔ, faŋ ŋwə tɨ̀ŋ tɔ nsiŋ. Wuu kwalə məfeꞌ Nwi ghɔ́ lùu Yeso, wee Nwi, faŋ ŋwə nə koꞌ gə̀ yɨ Nwi yizɔ. 15Wuu kwalə məfeꞌ Nwi ghɔ́ lùu wə faŋ ŋwə kɔꞌ kɨɨ maa məkee gəŋsə maa nsiŋ maa məbwa ŋwaa-nsiŋ, buꞌ laa ŋwə nə gù wə yaa nsiŋ, kìi məmɔŋ sheꞌ yaa nsiŋ. Luu nə, ŋwə nə kee yɨ̀ tuu nu bwə me. 16Nɨniŋ, bàw nsiŋ kii fwi yiweꞌ, kɨ jwi nə məŋaytə maa shəŋ kenə Nwi ŋkɨə faŋ ŋwə kee gəŋsə vɨɨ shɔ nə. Bàw nsiŋ gə maa shəŋ kɔ́ tɨ́ kaꞌ nsiŋ kìi mənɔŋ-bwaŋnə fɨ fuŋ, Nwi taa kɨ kee gəŋ saŋ-nsiŋ, baa gaŋtə nsiŋ maa yighee njyə faŋ nyə kùꞌnə.
51Nwi yaa kɨ shoꞌ vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi fɨ taa ŋwaa vɨɨ vi. Vɨ shoꞌ vɨɨ vɔ́ tɨ́ kaꞌ vəŋ kɨ faꞌ tɨ́ Nwi maa yizii vɨɨ vənshə. Vəŋ feꞌ Nwi nə vətɔ baa nə nyaasə, tɨ́ kaꞌ Nwi ndenə yibɨsə vɨɨ. 2Wuu kwalə məfeꞌ Nwi lùu wuu zutə faŋ ŋwə kɨɨ gaŋtə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kee kɨ̀ɨ nə jɨɨ me, tɨꞌnə me ndì jɨɨ. Kaꞌ ŋwə gàŋtə vɨɨ buꞌ laa nshɨ-tɔ wi kɨɨ nə vənu və məmɔŋ, faŋ kaꞌ wə gù shɔ nə. 3Ŋwə yaa kɨ gu nu nɨzi, gə feꞌ Nwi buꞌ ŋkii nu bwə, sheꞌ faŋ ŋwə yaa kɨ feꞌ Nwi maa vənu vəbwəvə və vɨɨ nə. 4Kaꞌ wə kee shòꞌ ŋwaa wi laa ŋwə luu wuu kwalə məfeꞌ Nwi, vɨ kɔ̀ feenə tɨ́ ŋwə me. Shoꞌ sheꞌ Nwi shoꞌ wə laa ŋwə lùu wuu kwalə məfeꞌ Nwi, sheꞌ faŋ Nwi nə tìi Aarɔn yighee vɨsɨ, laa ŋwə luu wuu kwalə məfeꞌ Nwi nə. 5Ŋkə nə luu sheꞌ nɨndɨŋ maa Kristo; ŋwə nə kee kòꞌsə ŋwaa wi laa ŋwə gu wuu kwalə məfeꞌ Nwi me. Nə gì Nwi tɨ́ ŋwə laa, «A lùu ŋwiŋ ŋwaa. Bì mə bì ghɔ ndee.» 5.5 Sam 2.7.6Ŋwə nə baa gì maa shəŋ mɔ́ꞌ laa, «A lùu wuu kwalə məfeꞌ Nwi ŋkee yaa Melkizedek. A ndɔ goꞌsə yighee muꞌ.» 5.6 Sam 110.4.7Faŋ Yeso nə luu shɨ nsi, ŋwə nə shɔ̀ꞌtə Nwi shɔ̀ꞌtə, yùmə ŋkee nəŋay, mənsɨ fiŋkə fɨ sɨ ŋwə, ŋwə buꞌ ghɔ tɨ́ Nwi faŋ ŋwə kìi wutə maa məgaŋtə ŋwə fɨ ghɔ yiku. Nwi nə zɔ̀ məshɔꞌtə wi, buꞌ laa ŋwə nə luu wuu məfee Nwi. 8Faŋ ŋwə nə kɔlə lùu Wee Nwi nə, ŋwə nə zwètə maa məzɔnə Tii wi, faŋ ŋwə nə fì ŋɨꞌ yi nə. 9Faŋ ŋwə nə mètə faꞌ wi nshə, ŋwə gù wuu məgaŋtə vɨɨ vənshə faŋ vəŋ zɔnə ŋwə, laa vəŋ ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ. 10Lùu nu ŋkɨə faŋ Nwi tìi ŋwə nə wuu kwalə məfeꞌ Nwi yaa Melkizedek.
Faŋ bàw viŋ ta taa nu Nwi
11Yigi kɨ bii yiyaŋ faŋ yia kəə naysə tɨ́ viŋ kɔ̀ŋ nu Kristo yaa wuu məfeꞌ Nwi kwalə, luu nə, ŋkə lùu kəweꞌ maa mətwelə tɨ́ viŋ, buꞌ laa vənu kee yasə lèy tɨ́ viŋ me. 12Yighee kùꞌ tɨ́ kaꞌ viŋ deesə vɨɨ mɔ́ꞌ, buꞌ laa viŋ yaa zwetə fɨshi. Luu nə, viŋ kee bee ta kɨɨ nə nu me! Viŋ bəə wə faŋ ŋwə jwi deesə viŋ nə mfɔŋsə vənu kɔ̀ŋ ntɔŋ Nwi. Viŋ kee ta lùu vɨɨ tɨ́ kaꞌ viŋ zɨ̀ fazɨ vɨɨ taanə me. Vɨ bee kii kɔ̀ məməŋ tɨ́ viŋ faŋ lùu fazɨ vaŋmbwaa nə. 13Wə ntɨə faŋ ŋwə nyɔŋ sheꞌ yiməŋ lùu weembwa wuubwa, faŋ ŋwə kee ta kɨ̀ɨ nə yigi kɔ̀ŋ jɨɨ yiloomə me. 14Wə ntɨə faŋ ŋwə duꞌtə ŋwə ta, ŋwə zɨ ŋkee fazɨ. Ŋwə duꞌtə ŋwə zwetə maa məbɨꞌtə nu, tɨ́ kaꞌ ŋwə kɨɨ nə nu bwə, baa nə nu jəə.
6Ŋkə bàw laa kɨ viŋ kɨ bəŋ nə yiba me
1Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, bàw nsiŋ kɨ gə vɨsɨ nə nu ŋkɨə faŋ lùu nu wə faŋ ŋwə ta kùꞌnə. Nsiŋ kee baa kɨ gisə kɔ̀ŋ mfɔŋsə vənu və Kristo me, faŋ lùu laa vɨɨ kwiinə fwisə vəŋ, kee baa kɨ yɨsə vənu vəbwəvə faŋ mbə jwi nə yiku nə me, baa nə laa vɨɨ nuŋ fwi vəŋ maa Nwi. Viŋ duꞌtə viŋ kɨɨ nə vənu vɔ́. Kaꞌ vɨ kee bɔ̀ŋ shɨ ŋii ghee bɔɔ me. 2Kɨ yia baa tey kɨ twelə tɨ́ viŋ kɔ̀ŋ nu məfi muu mə Nwi nə məmɔꞌ ghɔ tɔ vɨɨ, baa nə nu ŋkɨə faŋ Nwi ndɔ yweysə vɨɨ fɨ shɨ yiku, ndɔ baa kɨ shia nsɔꞌ tɔ vɨɨ maa yighee shə me. 3Nsiŋ yɨsə nɨniŋ, gə̀ maa nu wə faŋ ŋwə ta kùꞌnə, faŋ Nwi taa biŋ. 4Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa, wə kɨ luu kɨ̀ɨ nə nu Nwi, kɨ̀ɨ nə Yeso, wuu məbweysə ŋwaa-nsiŋ, baa fì Zwitə Ley Nwi, 5zɔ̀ yigisə Nwi yisɨꞌsə, kɨɨ nə wutə ŋkɨə faŋ ŋkə ndɔ luu shɔ taa mbi yifi nə, 6kɨ ghaŋ laa kəŋ wə ghɔ́ faŋ ŋwə kɨ̀ɨ nə vənu vɔ́ nə, baa kìasə fwi yi, twèy vənu vɔ́, buu jɨɨ kee baa lùu shɔ tɨ́ ŋwə, laa ŋwə baa kwiinə fwi yi, nùŋ maa Nwi me. Lùu nɨniŋ buꞌ laa, kəŋ wə ghɔ́ gù wə faŋ ŋwə baa bèy Wee Nwi fuu fəŋkɔꞌ fə ŋkɨꞌsə, baa shìasə ŋwə ntee. 7Viŋ ndɨ yindɨɨ maa shwenə, faŋ nsi yaa kɨ nyɔŋ yighuu, faŋ nyə siꞌ fuu nsi ghee ghee nə, vətɔ ta fuu nsi yɔ́, faŋ vɨɨ bìa nə. Vətɔ vɔ́ gàŋtə vɨɨ vɔ́. Maa ŋkə də̀ laa Nwi tù mənɔŋ-bwaŋnə maa nsi yɔ́. 8Kɨ luu nə ta sheꞌ təndɨꞌ nə nyawsə fɨ taa nsi yɔ́, buu nsi yɔ́ kee kii ŋgaŋtə me. Yighee luu nshənə vɨ ndɔ twaŋ yindɨɨ yɔ́. (Lùu faŋ Nwi taa yɨsə nə vɨɨ mətwey nu ki.)
Viŋ kɨ toꞌ maa jɨɨ Nwi nə wutə
9Vaŋ-nshwi vaŋ, faŋ yia kɔlə gì nee, yia kɔꞌ kɨɨ yinsəŋ laa viŋ taa beꞌsə jɨɨ yiloomə tɨ́ kaꞌ viŋ kìi məbwey vəlwaŋ. 10Nwi kee lùu wuu məseesə mbi me. Kaꞌ ŋwə kee ndenə vənu vəjəəvə viŋ faŋ viŋ nəə yɨsə nə me, faŋ viŋ nə də ŋkawnə yiŋ tɨ́ vɨɨ ley Nwi, gàŋtə vəŋ maa yizii Nwi, nə faŋ viŋ kɨ gɨgaŋtə vəŋ nə. 11Yia kəə sheꞌ laa wə tɨ́ me wə fɨ taa ŋwaa viŋ kɨ faꞌ nə wutə, gə ziꞌ maa vəndwə, kee bwa me, tɨ́ kaꞌ viŋ ndɔ kii məbwey vəlwaŋ faŋ viŋ tə̀ sɨ shɔ nə. 12Yia kee kəə laa viŋ kɨ bəə ŋay me, yia kəə laa viŋ kɨ beꞌsə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi, twèꞌ shɔ, tɨ́ kaꞌ vəŋ ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ faŋ Nwi kɔ̀ꞌnə maa məkɔ tɨ́ vɨɨ vi nə.
Faŋ ŋkɔꞌnə Nwi lùu nu yinsəŋ
13Nwi nə kɔꞌnə tɨ́ Abraham ŋkee ywaŋ-vɨsɨ, ndi ŋkee yizii yi, lɨ̀ꞌtə laa yi taa yɨsə nu ŋkɨə faŋ yi kɔ̀ꞌnə nə. Nwi nə kɔ̀ꞌnə maa yizii yi buꞌ laa wə kee lùu shɔ faŋ ŋwə kwàlə shɔ̀ɔ Nwi me. 14Maa yighee yɔ́ Nwi nə kɔꞌnə tɨ́ Abraham, gì laa,
«Yinsəŋ mə taa yɨsə ŋkee jəə maa ghɔ,
mə taa baa yɨsə ŋgwisə yə luu ŋkee yiyaŋ.»
6.14 Jenesis 22.16-17.
15Buꞌ ŋkɔꞌnə Nwi yɔ́, Abraham jia fwi yi, kɨ kɨꞌ, kee bwa me, buu kii fa ŋkɨə faŋ Nwi kɔꞌnə maa məkɔ tɨ́ ŋwə nə. 16Faŋ vɨɨ yaa kɨ lɨꞌtə nu, vəŋ lɨꞌtə maa yizii wə faŋ ŋwə kwàlə shɔ̀ɔ vəŋ. Nɨniŋ, məlɨꞌtə vəŋ ghɔ́ weꞌ, kee baa kɨ kii ntaysə me. 17Sheꞌ nɨniŋ, Nwi nəə kəə də̀ tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ Nwi nə kɔꞌnə vəŋ nə, laa yi taa kɔ fa ŋkɨə faŋ yi kɔ̀ꞌnə tɨ́ vəŋ nə, kee kwìinə fwi yi me. Nɨniŋ, ŋwə lɨꞌtə nu ŋkɨə faŋ ŋwə kɔ̀ꞌnə nə. 18Nɨniŋ nə, Nwi də̀ maa jɨɨsə səbɔɔ laa ŋkɔꞌnə yi lùu yinsəŋ. Kaꞌ Nwi kee sɨ̀ɨ ba shɔ me. Ŋkɔꞌnə Nwi yɔ́ nə məlɨꞌtə ghɔ́ kɔ̀ wutə tɨ́ nsiŋ, tɨ́ kaꞌ nsiŋ jìa fwi nɨzi, kɨ tə sɨ maa nu ŋkɨə faŋ Nwi kɔ̀ꞌnə tɨ́ nsiŋ nə. 19Nu ŋkɨə faŋ nsiŋ tə̀ sɨ shɔ, nə nu ŋkɨə faŋ ŋkə yɨ laa nsiŋ kìi fwi yiweꞌ, tɨŋnə weꞌ, lùu faŋ nsiŋ ndɔ ŋii shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi lùu shɔ nə. 20Lùu shəŋ ŋkɨə faŋ Yeso nə ŋìi shɔ ŋkəə, buu nshɨ-tɔ ŋwaa-nsiŋ ndɔ ŋii shɔ nɨzi. Yeso nə ŋìi shɔ tɔ yia yaa wuu kwalə məfeꞌ Nwi yaa Melkizedek. Ŋwə lùu wuu kwalə məfeꞌ Nwi ŋwaa-nsiŋ yighee muꞌ.
7Faŋ Yeso luu ŋkee wuu kwalə məfeꞌ Nwi faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ
1Wə wì faŋ vɨ tii ŋwə nə Melkizedek nə, nə luu fwàŋ fɨ shəŋ mɔ́ꞌ faŋ vɨ tii nə Salem. Ŋwə nə baa lùu wuu məfeꞌ Nwi Nshɔɔ-mbi. Ŋkee fɨshi, maa yighee njyə faŋ Abraham nə bə̀ŋ fɨ shəŋ yighaw faŋ ŋwə ghɔ vɨ vɨɨ vi nə tuŋ yighaw, jìatə vəfwàŋ vəyaŋ, Melkizedek ghɔ́ nə gə fàynə ghɔ vɨ vəŋ jɨɨ, tù mənɔŋ-bwaŋnə tɔ ŋwə. 7.1 Jenesis 14.17-20.2Maa yighee yɔ́ Abraham nə ndì vətɔ mbɨə faŋ ŋwə nə fì fɨ yighaw, gàasə vəshəŋ yighuŋ, kɔ̀ shəŋ kəmuꞌ tɨ́ Melkizedek. Gə fɨ maa yizii Melkizedek, ŋiꞌ yizii yi lùu laa, «Fwàŋ faŋ vənu vi lùu vəloomə.» Ŋwə nə luu fwàŋ Salem, faŋ lùu laa fwàŋ məduꞌ-nyɔŋ. 3Vɨ kee nyɔ̀ꞌ yizii tɨɨ Melkizedek taa ŋwaꞌlə Nwi me, tɨꞌnə me yizii nshu wi me. Vɨ kee gì nu kɔ̀ŋ ŋiꞌ ŋii ki me. Vɨ kee kɨ̀ɨ nə yighee njyə faŋ vɨ nə bì ŋwə me, kee kɨ̀ɨ nə yighee njyə faŋ ŋwə nə kù shɔ me. Nɨniŋ, ŋkə kɨ nii lùu laa ŋwə lùu wuu məfeꞌ Nwi faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ. Ŋkə baa lùu laa ŋwə lùu yaa Wee Nwi, faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ nɨzi. 4Maa viŋ ye laa Melkizedek kwàlə shɔ̀ɔ, faŋ Abraham, tɨɨ vɨɨ Isirayl, nə ndɨ̀ vətɔ mbɨə faŋ ŋwə nə fì fɨ shuu yighaw, gàasə vəshəŋ yighuŋ, kɔ̀ shəŋ kəmuꞌ tɨ́ Melkizedek. 5Gə fɨ maa vɨɨ məfeꞌ Nwi mbɨə faŋ nə luu vɨɨ ŋiinə Levi, ntɨsə Mose nə gì laa vəŋ taa kii way kəmuꞌ fɨ taa vəway yighuŋ fɨ taa vətɔ və vɨɨ Isirayl vənshə. 7.5 Numba 18.20-30. Faŋ vəŋ nə yɨ̀ nɨniŋ nə, vəŋ nə fì vətɔ lùu fɨ ghɔ vaŋ-nshwi vəŋ, faŋ vəŋ vənshə nə kɔlə lùu vɨɨ ŋiꞌ ŋii Abraham nə. 6Gə fɨ maa Melkizedek, faŋ nə kɔlə kee lùu wuu ŋiꞌ ŋii Levi me, ŋwə nə kìi way kəmuꞌ fɨ maa vəway yighuŋ fɨ ghɔ Abraham. Ŋwə nə baa tù mənɔŋ-bwaŋnə tɔ Abraham, faŋ nə luu wə ntɨə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə vənu tɨ́ ŋwə nə. 7Maa wə ntɨə faŋ ŋwə kɔ mənɔŋ-bwaŋnə, shɔ̀ɔ wə ntɨə faŋ ŋwə fi. 8Gə fɨ maa vɨɨ məfeꞌ Nwi mbɨə faŋ vəŋ lùu vɨɨ ŋiꞌ ŋii Levi nə, faŋ vəŋ kìi way kəmuꞌ fɨ maa vəway vətɔ yighuŋ nə, vəŋ vənshə lùu vɨɨ faŋ vəŋ kukə̀. Luu nə, gə fɨ maa Melkizedek, ŋwə lùu wə faŋ vɨ nyɔ̀ꞌ laa ŋwə kee yiku me. 9Nu mɔ́ꞌ lùu laa, yighee njyə faŋ Abraham nə kɔ̀ way vətɔ vi tɨ́ Melkizedek nə, vɨ nə kee ta bì Levi me. Nɨniŋ, kaꞌ nsiŋ gì laa Levi nə kɔ̀ nɨzi, faŋ ŋwə kɔlə lùu tɨɨ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ fi vətɔ ndwə nə. 10Kaꞌ nsiŋ gì nee, buꞌ laa Levi nəə ndɔ fuu fɨ maa ŋiꞌ ŋii Abraham maa yighee njyə faŋ Melkizedek nə gə̀ ye Abraham nə.
11Nəə toꞌ lùu laa vəfaꞌ və vɨɨ məfeꞌ Nwi fɨ taa ŋiinə Levi, kùꞌnə maa məyɨsə vɨɨ baw tɨ́ Nwi, buu Nwi nə kee nùŋsə wuu məfeꞌ Nwi day, faŋ ŋwə bèꞌsə ghuu Melkizedek, kee kɨ beꞌsə ghuu Aarɔn me. Nu ntɨsə Nwi sənshə fàynə nə nu məfeꞌ Nwi. 12Nɨniŋ, faŋ Nwi nə bàꞌsə vɨɨ məfeꞌ Nwi vəmwavə, nùŋsə wuu fi nə, buu ŋkwiinə baa lùu shɔ maa ntɨsə Nwi. 13Gə fɨ maa tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso faŋ lùu wə ntɨə faŋ nsiŋ gisə kɔ̀ŋ ŋwə feenə nə, ŋwə nə kee ndɔ̀ fɨ maa ŋiꞌ ŋii Levi me. Ŋwə nə ndɔ̀ fɨ maa ŋiꞌ ŋii yiday faŋ tuu wə fɨ ŋiꞌ ŋii vəŋ nəə kee ta faꞌ faꞌ wuu məfeꞌ Nwi me. 14Maa ŋkə lùu kəley laa tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso nə luu wuu ŋiꞌ ŋii Juda. Mose nə kee gì nu kɔ̀ŋ vɨɨ məfeꞌ Nwi faŋ vəŋ ndɔ̀ fɨ maa ŋiꞌ ŋii kɔ́ me. 15Nu ŋkɨə faŋ ŋkə yɨ̀sə laa nu kɔ́ ley tɨ́ nsiŋ, lùu laa wuu məfeꞌ Nwi ŋgwə faŋ Nwi nùŋsə ndwə, lùu yuu Melkizedek, kee lùu yuu vɨɨ məfeꞌ Nwi mbii-wə me. 16Ŋwə nə kee gù wuu məfeꞌ Nwi buꞌ ŋiꞌ ŋii laa ŋwə zɨ tɔ wə me. Ŋwə lùu wuu məfeꞌ Nwi buꞌ wutə Nwi faŋ ŋkə kɔ́ məbwey faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ. 17Lùu faŋ vɨ nyɔꞌ kɔ̀ŋ ŋwə taa ŋwaꞌlə Nwi laa,
«A ndɔ luu wuu məfeꞌ Nwi
faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ, yuu Melkizedek.» 7.17 Sam 110.4.
18Nɨniŋ nə, Nwi bàꞌsə mfɔŋsə ntɨsə, buꞌ laa nsə nə kee kìi wutə maa məgaŋtə vɨɨ me. 19Ntɨsə sɔ́ nə kɨ kaꞌ nsə kee yɨ̀sə wə lùu wuu jəə tɨ́ Nwi me. Nwi bee kii jwì nə nu faŋ ŋkə bàw, faŋ nsiŋ nùŋ fwi saŋ-nsiŋ shɔ, tɨ́ kaꞌ nsiŋ shəŋtə yɨ Nwi. 20Nu mɔ́ꞌ baa lùu laa, Nwi lɨꞌtə laa Yeso lùu wuu məfeꞌ Nwi faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ. Gə fɨ maa vɨɨ məfeꞌ Nwi fɨ taa ŋiꞌ ŋii Levi, vɨ nə kee lɨ̀ꞌtə vəŋ me, faŋ vɨ nùŋsə vəŋ yaa vɨɨ məfeꞌ Nwi. 21Gə fɨ maa Yeso, nə lɨꞌtə nshɨ-tɔ Nwi tɨ́ ŋwə, faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa,
«Nwi lɨ̀ꞌtə tɨ́ ghɔ laa
a lùu wuu məfeꞌ Nwi faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ.
Nwi gì nɨniŋ, yigisə yi kee ndɔ kwiinə me.» 7.21 Sam 110.4.
22Ŋkə də̀ laa Yeso lùu shwenə faŋ ŋkə də̀ tɨ́ nsiŋ laa məkee mbɨə faŋ Nwi gwìa nsiŋ vɨ Nwi nə, lùu yinsəŋ, ŋkə bàw shɔ̀ɔ məkee məmwamə faŋ Nwi nə gwìa tɨ́ vɨɨ Isirayl maa yighee vɨsɨ nə. 23Nu mɔ́ꞌ baa lùu laa, vɨɨ məfeꞌ Nwi mbɨə faŋ vəŋ lùu vɨɨ ŋiꞌ ŋii Levi nə, lùu vəyaŋ, buꞌ laa vəŋ kukə mèꞌtə faꞌ məfeꞌ Nwi vəŋ. 24Gə fɨ maa Yeso, ŋkə lùu nɨŋkwiŋ, ŋwə kìi məbwey faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ, faꞌ məfeꞌ Nwi wi kee ndɔ shɔɔ gə ghɔ wə dɨday me. 25Lùu nu ŋkɨə faŋ ŋwə kìi wutə maa məbweysə vɨɨ yighee muꞌ, faŋ vəŋ shɔ̀ɔ fɨ ghɔ ŋwə, buu gə yɨ Nwi, buꞌ laa ŋwə kìi məbwey faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ, tɨ́ kaꞌ ŋwə ndwàŋ Nwi tɔ vəŋ ghee nshə. 26Ŋwə luu ŋkee wuu ley, kee kìi nu bwə me, tɨꞌnə me kìi wee-ndoꞌ maa ŋwə me. Ŋwə kee kìi nu ghɔ vɨɨ bwənə me. Nwi nùŋsə ŋwə ŋkee taa yizɔ, laa ŋwə duꞌ yɨ Nwi. Nɨniŋ, ŋwə kùꞌnə tɨ́ kaꞌ ŋwə lùu wuu kwalə məfeꞌ Nwi tɨ́ nsiŋ. 27Vɨɨ məfeꞌ Nwi mbii-wə faŋ vəŋ yaa kɨ kɔ Nwi vəshi vəshi nə, vəŋ bɨ feꞌ Nwi buꞌ vənu vəbwəvə vəŋ, baa kɨ nii fèꞌ Nwi buꞌ vənu vəbwəvə və vɨɨ. Gə fɨ maa Yeso, ŋwə kee bee feꞌ maa kəŋ jɨɨ ghɔ́ me. Ŋwə nə fèꞌ Nwi yighee muꞌ, ŋkə kuꞌnə, gòꞌsə nɨniŋ, faŋ nə luu ŋwaa wi faŋ ŋwə nə ndì, fèꞌ shɔ nə. 28Vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi mbɨə faŋ vɨ nùŋsə maa jɨɨ ntɨsə Mose, lùu vɨɨ faŋ vəŋ yaa kɨ gu nu. Gə fɨ Wee Nwi faŋ Nwi nùŋsə ŋwə fɨ maa məkee mbɨə faŋ mbə nə ndì shəŋ ntɨsə sɔ́, ŋwə fàynə ŋkɨɨ Nwi yinshə, gòꞌsə yighee muꞌ.
8Faŋ Yeso lùu wuu kwalə məfeꞌ Nwi ŋwaa-nsiŋ
1Nu ŋkɨə faŋ ŋkə shɔ̀ɔ vənu vənshə taa yigisə yia, lùu laa nsiŋ kìi kəŋ wuu kwalə məfeꞌ Nwi faŋ ŋwə dùꞌ maa kwiŋ maꞌnə Nwi, faŋ ŋwə kìi wutə kənshə yizɔ. Wuu kwalə məfeꞌ Nwi ghɔ́ lùu Yeso. 2Ŋwə lùu wuu faꞌ maa shəŋ ley faŋ Nwi lùu shɔ. Shəŋ ley Nwi kɔ́ lùu shəŋ ley Nwi yinsəŋ, faŋ nə nàysə tɨta Nwi. Ŋkə kee lùu yaa shəŋ ley ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa ŋii Nwi faŋ vɨɨ məkɔ Nwi yaa kɨ ŋii shɔ, kɔ̀ Nwi, faŋ nàysə vɨɨ me. 3Vəfaꞌ mbɨə faŋ vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi vənshə faꞌ, lùu laa vəŋ kɨ fi vətɔ, kɔ Nwi shɔ. Vəŋ baa feꞌ Nwi nɨzi. Sheꞌ nɨniŋ, Yeso faŋ ŋwə lùu wuu kwalə məfeꞌ Nwi ŋwaa-nsiŋ nə, nə kɔ̀ Nwi nɨzi. 4Yeso nii toꞌ lùu shɨ nsi ndwə, buu ŋwə kee lùu wuu məfeꞌ Nwi me, buꞌ laa vɨɨ məfeꞌ Nwi vəmɔ́ꞌ lùu shɔ taa mbi nyə̀, faŋ vəŋ beꞌsə ntɨsə Mose, buu kɨ kɔ Nwi shɔ nə. 5Faꞌ ŋgwə faŋ vɨɨ məfeꞌ Nwi vɔ́ faꞌ nə, luu sheꞌ maa jɨɨ faŋ nyə fɨ̀nə vənu mbɨə faŋ mbə lùu yizɔ. Vətɔ mbɨə faŋ vəŋ faꞌ nə mbə nə, luu sheꞌ yaa ndɨɨlə vətɔ fɨ yizɔ. Mbə kee luu ŋkee vətɔ me; mbə luu sheꞌ ndɨɨlə vətɔ fɨ yizɔ. Vɨɨ nə nàysə vətɔ vɔ́ sheꞌ faŋ Nwi nə də̀ tɨ́ Mose. Maa yighee njyə faŋ Mose nəə kəə fianə vəbee və Nwi nə, Nwi nə gì tɨ́ ŋwə laa,
«Kɨ tɔfə laa a naysə vətɔ vənshə,
mbə kuꞌnə maa vətɔ mbɨə faŋ mə nə də̀ tɨ́ ghɔ
fuu baŋ nə.» 8.5 Eksodɔs 25.40.
6Nɨniŋ, nsiŋ ye laa Nwi kɔ̀ faꞌ tɨ́ Yeso, faŋ ŋwə kwàlə shɔ̀ɔ ŋgwə vɨɨ məfeꞌ Nwi vənshə. Yeso baa luu jwì nə məkee məfimə faŋ Nwi nə gwìa tɨ́ vɨɨ. Məkee məfimə mbɔ́ bàw shɔ̀ɔ məkee məmwamə buꞌ vənu vəjəəvə faŋ Nwi kɔ̀ꞌnə tɨ́ nsiŋ nə. 7Nəə toꞌ lùu laa məkee məmwamə kuꞌnə maa məyɨsə laa wə luu loomə vɨsɨ Nwi, buu ŋwə nə kee baa kɨ kəə naysə məfimə me. 8Vɨɨ Isirayl nə gù maa ntɨsə məkee mbɔ́. Nɨniŋ, vɨ nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi laa,
«Viŋ zɔ! Yighee ndɔ jwi
faŋ mə taa naysə məkee məfimə,
yia vɨ vɨɨ Isirayl nə vɨɨ Juda.
9Məkee mbɔ́ kee ndɔ luu yuu mbɨə faŋ mə nə gwìa
yia vətɨɨ viŋ maa yighee njyə faŋ mə nə ndì vəŋ,
fùusə vəŋ fɨ shɨ Ijip me.
Vəŋ nə kee nùŋsə məkee
mbɨə faŋ yia vɨ vəŋ nə gwìa nə me.
Nɨniŋ, mə shìasə vəŋ nɨzi.» Lùu faŋ Nwi nə gì tɨ́ vɨɨ Isirayl nə. 10Ŋwə baa luu gì tɨ́ vəŋ laa,
«Məkee mbɔ́ faŋ yia vɨɨ Isirayl ndɔ gwia maa vəshi vɔ́,
lùu laa mə ndɔ yɨsə vəŋ kɨɨ nə ntɨsə saŋ,
nùŋ fwi vəŋ shɔ, kɨ zɔnə ntɨsə sɔ́ nə fwi yimuꞌ.
Mə taa luu Nwi vəŋ, vəŋ luu vɨɨ vaŋ.
11Wə kee ndɔ baa lùu shɔ, tɨ wuu shɨ wi,
tɨꞌnə me wuu ŋiinə wi me,
laa ŋwə kɨ zwetə nu Nwi me.
Lùu nɨniŋ buꞌ laa vɨɨ vənshə ndɔ kɨɨ nə mə.
Vaŋmbwaa ghɔ vɨɨ taanə vənshə ndɔ kɨɨ nə mə.
12Mə ndɔ kee gəŋsə maa vənu vəbwəvə vəŋ,
kee baa kɨ lumə yibɨsə vəŋ me.» 8.12 Jeremaya 31.31-34.
13Faŋ Nwi nə gì kɔ̀ŋ məkee məfimə nə, ŋkə də̀ laa ŋwə yɨ̀sə njyə mfɔŋ gù yimwa. Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa fa tɨ̀ me fa faŋ ŋkə dwàŋ, fɨkɨꞌ ŋkə taa ndi.
9Faŋ vəfaꞌ və vɨɨ məfeꞌ Nwi və vɨɨ Jus kee yikuꞌnə me
1Yia kɔꞌ kɨɨ laa ntɨsə nə luu shɔ taa məkee məmwamə nɨzi, faŋ nsə dəsə jɨɨ tɨ́ vɨɨ, tɨ́ kaꞌ vɨ kɨ bəŋsə Nwi. Shəŋ mɔ́ꞌ nə luu shɔ nɨzi nsi, faŋ vɨ yaa kɨ feꞌ Nwi shɔ. 2Shəŋ kɔ́ nə luu vəbee və Nwi faŋ vɨ nəə feꞌ Nwi shɔ nə. Vəbee və Nwi vɔ́ nə luu ŋkee vəkwalə, kìi njɨɨsə səbɔɔ. Njɨɨ njyə fu, vɨ nə tii nə shəŋ ley Nwi. Lùu shəŋ ŋkɨə faŋ vɨ tə kiꞌ shɔ, nə teybələ faŋ vɨ yaa kɨ nuŋsə bee məkɔ Nwi shɔ nə. 3Njɨɨ njii-wə faŋ vɨ shitə shuu wi nə njwi nə, vɨ tii nə shəŋ ŋkɨə faŋ ŋkə ley tɨ́ Nwi shɔ̀ɔ vəshəŋ vənshə. 4Maa shəŋ kɔ́, vɨ kìi shəŋ mɔ́ꞌ faŋ vɨ twaŋ vəndiŋ shɔ, mbə luŋsə vəjəə tɨ́ Nwi. Vɨ nə bɔ̀ŋ shəŋ kɔ́ nə goolə. Ŋwaꞌ məkee Nwi lùu maa shəŋ kɔ́ nɨzi. Vɨ nə lii nshətə ŋwaꞌ ghɔ́ nə mbɨɨ yi yinshə nə goolə. Taa ŋwaꞌ ghɔ́ vɨ nə nùŋ ntɨɨ shɔ faŋ vɨ bɔ̀ŋ nə goolə, nə fazɨ ŋkɨə faŋ ŋkə nə ndɔ̀ fɨ ghɔ Nwi, faŋ vɨ tii nə mana taa tey yi. Mbay Aarɔn faŋ nyə nə sɔꞌ nə, lùu taa tey yi nɨzi, baa nə ŋoꞌsə sì səbɔɔ, faŋ Nwi nə nyɔ̀ꞌ ntɨ si fuu yi nə. 5Fuu ŋwaꞌ ghɔ́ mənyia nshiisə-ŋiisə Nwi lùu shɔ, faŋ vɨ tii nə Kerubim. Mbə lùu shɔ maa mədəsə tɨ́ vɨɨ laa Nwi lùu shɔ. Mbə ŋaꞌsə ghalə, shìtə ŋwaꞌ ghɔ́ nshə. Luu nə, yia kee kəə gi kɔ̀ŋ vətɔ vɔ́, twèlə mbə vənshə ndwə me. 6Maa shəŋ kɔ́ faŋ vɨ lootə nee nə, vɨɨ məfeꞌ Nwi yaa kɨ gə shɔ ghee nshə maa shəŋ kɔ́ njɨɨ fu, faŋ vəŋ gə faꞌ faꞌ Nwi shɔ nə. 7Gə fɨ maa njɨɨ tɨəŋ, kaꞌ ŋii sheꞌ wuu kwalə məfeꞌ Nwi shɔ. Ŋwə ŋii shɔ sheꞌ yighee muꞌ taa ŋuꞌ. Yighee yɔ́ ŋwə bɨ ndi mənshi mə nyaa, feꞌ Nwi shɔ buꞌ yibɨsə yi, baa fèꞌ Nwi buꞌ vənu vəbwəvə faŋ vɨɨ nə yɨ̀sə, buu kaꞌ ŋwə ŋìi taa njɨɨ yɔ́. 8Faŋ nsiŋ ywiitə vənu vɔ́ nə, Zwitə Ley Nwi də̀ tɨ́ nsiŋ laa, yighee njyə faŋ mfɔŋ shəŋ məkɔ Nwi, faŋ nə bɔ̀ŋ vɨɨ nə, kɨ bii tɨŋnə, jɨɨ kee lùu shɔ, laa vɨɨ shɔɔ ŋìi maa shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi lùu shɔ maa yinsəŋ me. 9Nɨniŋ, shəŋ məkɔ Nwi kəmwa kɔ́ lùu yaa shwenə tɨ́ nsiŋ maa məkɨɨ nə ŋiꞌ vənu və Kristo ndee. Vəkɔ nə ndeysə faŋ wə fèꞌ tɨ́ Nwi nə, kee kìi wutə maa məyɨsə laa fwi wə ntɨə faŋ ŋwə faꞌ tɨ́ Nwi nə, ley shɨlə tɨ́ Nwi faŋ Nwi kəə laa ŋwə duꞌ me. 10Ndeysə nə vəkɔ luu sheꞌ vətɔ və shɨ nsi. Mbə luu sheꞌ yaa nuŋsə yimɔ́ꞌ kɔ̀ŋ vətɔ vəzɨvə, nə vətɔ və mənu, nə ŋgunə məsɔ vətɔ. Nuŋsə yinshə lùu vənu və shɨ nsi faŋ mbə dùꞌ sheꞌ maa kuŋtə yighee, zìꞌ maa yighee njyə faŋ Nwi taa də jɨɨ yiday faŋ nyə bàw shɔ̀ɔ nuŋsə yɔ́.
Faŋ vəfaꞌ və Kristo bàw shɔ̀ɔ vəfaꞌ və vɨɨ məfeꞌ Nwi
11Luu nə, gə fɨ maa Kristo, ŋwə nə jwì yaa wuu kwalə məfeꞌ Nwi faŋ ŋwə faꞌ faꞌ wi maa shəŋ ŋkɨə faŋ ŋkə kwalə shɔ̀ɔ shəŋ məkɔ Nwi fɨ shɨ nsi nyə̀, faŋ ŋkə baa lùu kəjəə shɔ̀ɔ ŋkə shɨ nsi. Nə kee bɔ̀ŋ vɨɨ bɔ̀ŋ shəŋ kɔ́ me; shəŋ kɔ́ kee bee lùu shɨ nsi nyə̀ me. Kristo jwì yaa wuu məkɔ Nwi kwalə tɨ́ kaꞌ vɨɨ ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ. 12(Yighee vɨsɨ vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi yaa kɨ ŋii shəŋ ley Nwi taa njɨɨ tɨəŋ nə mənshi mə yɔꞌ nə mənshi mə wee-nyaandaw.) Gə fɨ maa Kristo, ŋwə nə kee ndì mənshi mə bi, tɨꞌnə me mbə nyaa me. Ŋwə nə gə̀ nə mbii mənshi, gə̀ ŋìi shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi lùu shɔ, ŋii shɔ sheꞌ yighee muꞌ. Nɨniŋ, ŋwə fùusə nsiŋ fɨ ghɔ zwitə bwə yighee muꞌ, kɔ̀ məbwey vəlwaŋ tɨ́ nsiŋ. 13Yighee vɨsɨ vɨɨ nəə ndi mənshi mə bi nə nyaa, nə vəbu və nyaa-ndaw faŋ vɨ twaŋ, kwitə maa vɨɨ faŋ vəŋ nə kee lùu vəley vɨsɨ Nwi me, buu vəŋ kɨ nii lùu vəley. 14Nɨniŋ, faŋ mənshi mə nyaa mbɔ́ kìi wutə maa məyɨsə laa vɨɨ ley, buu mənshi mə Kristo weꞌ shɔ̀ɔ yimbii, sɔ̀ yibɨsə nyaa-nsiŋ, yɨ̀sə laa fwi saŋ-nsiŋ ley. Zwitə Nwi nə kɔ̀ wutə tɨ́ Kristo laa ŋwə ndi ŋkee ŋwaa wi, faŋ nu bwə nə kee bee lùu maa ŋwə nə me, fèꞌ ndey shɔ buꞌ nsiŋ, laa ŋwə yɨ̀sə fwi saŋ-nsiŋ ley, tɨ́ kaꞌ nsiŋ kee baa yɨ̀sə vənu vəbwəvə, faŋ mbə jwi nə yiku nə me. Nɨniŋ laa nsiŋ faꞌ tɨ́ Nwi faŋ lùu Nwi məbwey.
Faŋ Kristo nə jwì nə məkee məfimə fɨ ghɔ Nwi
15Ŋkə də̀ laa Yeso lùu wə ntɨə faŋ ŋwə tɨŋ nɨntəŋ ŋwaa nsiŋ vɨ Nwi. Ŋwə nə jwì nə məkee məfimə, laa vɨɨ mbɨə faŋ Nwi tìi vəŋ laa vəŋ lùu mbii vɨɨ nə, jwi fì məbwey vəlwaŋ, faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə maa məkɔ tɨ́ vəŋ nə. Kristo nə lòotə məkee məfimə mbɔ́ faŋ ŋwə nə kù tɔ nsiŋ nə. Yiku yi fuusə vɨɨ fɨ taa vənu vəbwəvə vəŋ faŋ vəŋ nə yɨ̀sə maa yighee njyə faŋ məkee məmwamə nəə kɨ bii sɔ̀ꞌ vəŋ nə. 16Yighee njyə faŋ wə yaa kɨ tɨsə yiku yi, faŋ ŋwə kəə ku, wə ghɔ́ taa ku ŋkəə, buu vɨ yɨsə vənu mbɨə faŋ ŋwə gì buu ku nə. 17Maa yighee njyə faŋ wə kɨ bii bwey, kaꞌ wə kee zɨ tɔ ki me. Ŋkə taa jwi ziꞌ maa yighee njyə faŋ ŋwə kù, buu nu ŋkɨə faŋ ŋwə nə tə̀, kìi wutə. Nu məkee luu sheꞌ nɨniŋ. 18Yighee njyə faŋ Nwi nə gwìa mfɔŋ məkee ghɔ vɨ vɨɨ nə, vɨ nə shɔ̀ɔ fɨ taa mənshi nɨzi, buu məkee mbɔ́ tɨŋnə. 19Mose nə fɔŋ nàysə ntɨsə sənshə tɨ́ vɨɨ, faŋ Nwi nə nàysə laa vɨ yɨ nə, kɨ nii ndì njwi yibay nə gay mɔ́ꞌ faŋ vɨ tii nə Isop, shù taa mənshi mə vaŋ-nyaasə nə bisə, baa nə taa muu, ndì, fɔ̀ꞌ maa ŋwaꞌlə ŋgwə faŋ vɨ nyɔ̀ꞌ ntɨsə taa tey yi nə, baa nə maa vɨɨ vənshə. 20Faŋ ŋwə nə fɔ̀ꞌ mənshi mbɔ́ maa vɨɨ nə, ŋwə gi nə gɨ yishaꞌsə laa, «Lùu mənshi mbɨə faŋ Nwi gwìa məkee shɔ tɨ́ viŋ.» 9.20 Eksodɔs 24.8.21Sheꞌ maa jɨɨ yɔ́, Mose nə fɔ̀ꞌ mənshi mbɔ́ maa shəŋ məkɔ Nwi, baa nə maa vətɔ mbɨə faŋ vɨ yaa kɨ faꞌ faꞌ Nwi nə mbə nə. 22Yinsəŋ, maa jɨɨ ntɨsə sɔ́, vətɔ kee gòꞌ vəyaŋ faŋ vɨ kee ndì mənshi, sɔ̀ shɔ, tɨ́ kaꞌ mbə lèy tɨ́ Nwi me. Jɨɨ yiday kee lùu shɔ, tɨ́ kaꞌ Nwi ndenə nu bwə me, tɨ̀ lɨꞌ laa mənshi shəŋ nsi me.
23Nɨniŋ, Nwi nə tə laa vɨ ndi mənshi, fɔ̀ꞌ maa vətɔ mbɨə faŋ vɨ faꞌ faꞌ Nwi shɔ nə, faŋ mbə lùu vəshwenə vətɔ fɨ yizɔ nə, laa mbə luu vəley vɨsɨ Nwi. Gə fɨ maa ŋkee vətɔ mbɨə faŋ mbə lùu yizɔ, kaꞌ mənshi mə nyaasə kee bee kùꞌnə shɔ me. Fa ŋkɨə faŋ vɨ feꞌ shɔ, kwàlə shɔ̀ɔ vəkɔ fɨ shɨ nsi. 24Kristo nə ŋìi maa shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi lùu shɔ yizɔ. Ŋwə tɨŋ vɨsɨ Nwi maa yizii nyaa-nsiŋ ndwə. Ŋwə nə kee bee ŋii taa vəbee və Nwi faŋ fìanə wə mənsaw me, faŋ luu sheꞌ shwenə shəŋ faŋ Nwi lùu shɔ nə. 25Wuu kwalə məfeꞌ Nwi fɨ shɨ Isirayl yaa kɨ ŋii ŋuꞌ tɨ̀ me ŋuꞌ taa njɨɨ tɨəŋ taa vəbee və Nwi. Yighee njyə faŋ ŋwə ŋìi shɔ nə, ŋwə ndì mənshi mə nyaa, faŋ kee bee lùu mbii mənshi me, buu ŋii shɔ. (Gə fɨ maa Kristo, ŋwə ŋìi maa shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi lùu shɔ sheꞌ yighee muꞌ, kɔ̀ tɔ ki tɨ́ Nwi sheꞌ yighee muꞌ.) 26Ŋkə nəə toꞌ kee lùu nɨniŋ me, buu ŋwə nə yè ŋɨꞌ ghee yaŋ, zì fɨ maa yighee njyə faŋ mbi nə tèy. Yinsəŋ ŋwə nə fùu taa mbi sheꞌ yighee muꞌ, faŋ lùu ndwə, faŋ mbi kəə me nə. Ŋwə nə ndì ŋkee ŋwaa wi, fèꞌ ndey shɔ tɨ́ Nwi maa məndisə nu bwə wə mənsaw yighee muꞌ. 27Nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu kəley, lùu laa wə tɨ̀ me wə ndɔ ku shi mɔ́ꞌ, buu Nwi kɨ nii shìa nsɔꞌ tɔ ŋwə maa vənu mbɨə faŋ ŋwə nəə yɨsə. 28Sheꞌ nɨniŋ, Kristo nə fɔŋ jwì kù yighee muꞌ, laa ŋwə yɨsə vɨɨ vəyaŋ nyɨŋ fɨ taa nu bwə vəŋ, baa nə laa ŋwə ndɔ baa bəŋ jwi mbi nyə̀, lwesə ghee bɔɔ. Maa yighee yɔ́ ŋwə ndɔ kee baa jwi maa məsɔ nu bwə vɨɨ me; ŋwə ndɔ bee kii jwi maa məkɔ məbwey vəlwaŋ tɨ́ vɨɨ vi faŋ vəŋ kɨꞌ ŋwə nə.
10Faŋ ndeysə vɨɨ Jus kee yikuꞌnə me. Kii sheꞌ ndey Kristo faŋ ŋwə nə kù tɔ nsiŋ nə, kìi wutə
1Ntɨsə vɨɨ Jus fɨ̀nə vənu vəjəəvə mbɨə faŋ mbə ndɔ jwi nə. Luu nə, nsə kee bee luu ŋkee vənu vɔ́ me. Maa vɨɨ məfeꞌ Nwi gə kɔ Nwi ŋuꞌ nə ŋuꞌ. Sii kaꞌ wə yɨsə vɨɨ faŋ vəŋ kəə shəŋtə yɨ Nwi, lùu vəley buꞌ ndeysə kɨkə? Jɨɨ kee lùu shɔ me. 2Ŋkə nəə toꞌ lùu nɨniŋ, buu vɨɨ kee baa kɨ feꞌ ndeysə me. Ndeysə sɔ́ nəə toꞌ yɨsə vəŋ ley yighee muꞌ, buu fwisə vəŋ ley, vəŋ kee baa kìi nu maa məbaa kɨ feꞌ ndey yimɔ́ꞌ me. 3Luu nə, ndeysə sɔ́ faŋ vɨ feꞌ ŋuꞌ nə ŋuꞌ nə, yɨsə vɨɨ lumə nu bwə vəŋ faŋ vəŋ yɨ̀sə nə ghee ghee. 4Maa kɨ kaꞌ mənshi mə nyaa, tɨꞌnə me, mənshi mə bi kee kìi wutə maa məsɔ yibɨsə vɨɨ me.
5Lùu faŋ vɨ nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi laa, yighee njyə faŋ Kristo nəə kəə jwi shɨ nsi, ŋwə nə gì tɨ́ Nwi laa,
«A kee kàw ndey
faŋ vɨ fèꞌ nə mənshi mə nyaa nə me.
Luu nə, a bɔ̀ŋ ŋwaa ŋwaa shee.
6A nə kee kàw faŋ vɨɨ nə ndì vətɔ yaa nyaasə,
twàŋ, kɔ̀ tɨ́ ghɔ me,
tɨꞌnə me faŋ vəŋ feꞌ ndeysə
laa vəŋ sɔ yibɨsə vəŋ shɔ nə me.
7Nɨniŋ, mə gì laa, ye mə nə, mɔɔ Nwi,
mə jwì laa mə jwi yɨ̀sə nu ŋkɨə faŋ a kəə laa mə kɨ yɨ,
faŋ vɨ nyɔ̀ꞌ kɔ̀ŋ mə taa ŋwaꞌlə Nwi.» 10.7 Sam 40.7-9.
8Faŋ ŋwə nə gì nɨniŋ, mfɔŋ nu yi faŋ ŋwə nə gì, lùu laa Nwi kee kəə laa vɨɨ ndi nyaasə nə vətɔ vəmɔ́ꞌ, fèꞌ ndeysə shɔ tɨ́ Nwi me, tɨꞌnə me twàŋ nyaasə tɨ́ Nwi me, tɨꞌnə me fèꞌ ndey laa vəŋ sɔ yibɨsə vəŋ me. Kəŋ vənu vɔ́ kee yɨsə fwi Nwi baw me. Ŋwə nə gì nɨniŋ, faŋ vɨɨ nəə kɔlə feꞌ ndeysə sɔ́ buꞌ ntɨsə Nwi nə. 9Ŋwə baa gì laa, yi jwì maa məyɨ nu ŋkɨə faŋ Nwi kəə laa yi yɨsə. Nɨniŋ, ŋwə baꞌsə vənu vəmwavə, nùŋsə vəfivə. 10Lùu nu ŋkɨə faŋ ŋkə yɨ̀sə laa nsiŋ ley vɨsɨ Nwi. Nsiŋ lùu vəley buꞌ laa Yeso Kristo nə yɨ̀sə nu ŋkɨə faŋ Nwi kəə laa ŋwə yɨ. Ŋwə nə kɔ̀ ŋwaa wi yaa ndey tɨ́ Nwi, kù tɔ nsiŋ yighee muꞌ.
11Gə fɨ maa kwiŋ vɨɨ məfeꞌ Nwi vɨɨ Jus, vəŋ vənshə tɨ̀ŋnə maa shəŋ məkɔ Nwi shi shi, faꞌ faꞌ vəŋ tɨ́ Nwi shɔ. Vəŋ ndi nyaasə, feꞌ sheꞌ kəŋ ndey yimuꞌ shɔ ghee nshə, faŋ kəŋ ndeysə sɔ́ kee bee kìi wutə maa məbaꞌsə nu bwə faŋ vɨɨ yɨ̀sə nə me. 12Gə fɨ maa Yeso Kristo, ŋwə nə fèꞌ ndey sheꞌ yimuꞌ faŋ nyə kìi wutə maa məbaꞌsə yibɨsə vɨɨ yighee muꞌ. Ŋwə kɨ nii gə̀ dùꞌ fuu ŋkaw kwi maa kwiŋ Nwi maꞌnə. 13Lùu shəŋ ŋkɨə faŋ ŋwə lùu shɔ, kɨꞌ vɨɨ mbeenə vi laa Nwi kɔ vəŋ, ŋwə tə ghuu ghi tɔ vəŋ. 14Nɨniŋ, Kristo nə fèꞌ ndey yimuꞌ, yɨ̀sə laa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ lùu vəley buꞌ ŋwə nə, ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ nɨzi, faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ. 15Zwitə Ley Nwi dəsə tɨ́ nsiŋ laa vənu vɔ́ lùu yinsəŋ, buꞌ laa ŋkə luu sheꞌ faŋ vɨ nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi laa, 16Nwi nə gì laa,
«Lùu məkee nə, faŋ yia vɨ vəŋ ndɔ gwia
faŋ yighee ndɔ kuꞌ.» Ŋwə baa kɨ nii gì laa,
«Mə ndɔ yɨsə vəŋ kɨɨ nə ntɨ saŋ,
nùŋ fwisə vəŋ shɔ.
17Mə kee ndɔ baa lumə vənu vəbwəvə,
faŋ vəŋ nə yɨ̀sə nə me,
baa nə jɨɨ njyə faŋ vəŋ bɨ̀sə ntɨ saŋ me.» 10.17 Jeremaya 31.33-34.
18Faŋ Nwi duꞌtə Nwi ndenə nu bwə vɨɨ nə, kee baa bàw laa vɨɨ baa kɨ feꞌ ndeysə laa nsə sɔ yibɨsə vəŋ me.
Faŋ bàw laa nsiŋ tɨŋnə weꞌ taa nu Nwi
19Vaŋ-nshwi vaŋ, buꞌ mənshi mbɨə faŋ Yeso nə tùtə, faŋ ŋwə nə kù nə, vɨ ŋàꞌsə jɨɨ laa nsiŋ shɔɔ gə̀ maa shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi lùu shɔ nə. Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa fa kee fə̀ŋ nsiŋ shɔ me. 20Yeso nə ŋàꞌsə jɨɨ yifi yɔ́ nə mənshi mi. Nshɨ-tɔ Yeso lùu jɨɨ tɨ́ nsiŋ, faŋ kaꞌ nsiŋ shɔ̀ɔ fɨ fuŋ, gə̀ shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi lùu shɔ. Ŋwə lùu yaa njwi shuufɔ faŋ nyə yaa kɨ shitə shəŋ ley Nwi taa vəbee və Nwi nə; kaꞌ wə kee gə yɨ Nwi, tɨ̀ lɨꞌ ŋwə shɔ̀ɔ fɨ yifi me. 21Kaꞌ nsiŋ gə yɨ Nwi, buꞌ laa nsiŋ kìi wuu kwalə məfeꞌ Nwi, faŋ lùu Yeso, faŋ ŋwə ndeynə vɨɨ Nwi. 22Nɨniŋ, bàw nsiŋ nuŋ fwi saŋ-nsiŋ maa Yeso, jwì yɨ Nwi nə fwi yiley, buꞌ laa mənshi mə Yeso yɨsə fwi saŋ-nsiŋ ley. Nsiŋ lùu vɨɨ faŋ vəŋ sɔ̀ yiŋwaa yivəŋ ŋkee taa muu məleymə, faŋ nsiŋ nə fì muu mə Nwi nə. 23Bàw nsiŋ tɨŋnə weꞌ, kɨ kɨꞌ məbwey vəlwaŋ, faŋ nsiŋ tə̀ sɨ shɔ nə. Bàw nsiŋ baa bìŋ vənu vɔ́ ntee, buꞌ laa Nwi, faŋ ŋwə nə kɔ̀ꞌnə nu kɔ́ tɨ́ nsiŋ nə, luu wuu yinsəŋ. 24Bàw nsiŋ kɨ sɨɨnə nə vənu vaŋ-nsiŋ, nsiŋ nsiŋ, tɨ́ kaꞌ nsiŋ kɨ gaŋtə yiŋwaa nyaa-nsiŋ, nsiŋ nsiŋ, maa məkaw vɨɨ, baa nə maa məyɨ vənu vəjəəvə. 25Kɨ nsiŋ goꞌ fɨ maa nshəŋtə nyaa-nsiŋ me, faŋ vɨɨ mɔ́ꞌ yaa kɨ goꞌ nə. Nsiŋ bee kɨ kii kwaŋ wutə maa yiŋwaa nyaa-nsiŋ, nsiŋ nsiŋ, ŋkee maa yighee njyə faŋ nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa shi ŋkɨə faŋ Tɨta ŋwaa-nsiŋ ndɔ bəŋ jwi shɔ nə, lùu nshənə.
Faŋ nsɔꞌ Nwi yiweꞌ ndɔ luu tɔ wə ntɨə faŋ ŋwə mèꞌtə jɨɨ yinsəŋ Nwi
26Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa, nsiŋ kɨ luu kɨ̀ɨ nə jɨɨ yinsəŋ Nwi, baa mèꞌtə jɨɨ yɔ́, kɨ toꞌ fɨ taa nu bwə, faŋ nsiŋ kɨɨ laa lùu nu bwə nə, buu ndey kee baa lùu shɔ, tɨ́ kaꞌ nsiŋ fèꞌ me, faŋ nyə taa yɨsə laa vənu vəbwəvə vaŋ-nsiŋ me me. 27Kəŋ wə ghɔ́ faŋ ŋwə yɨ̀ nɨniŋ, ŋwə duꞌ nə məfee, kɨ kɨꞌ, nsɔꞌ Nwi yiweꞌ ndɔ luu tɔ ŋwə, wisə faŋ ŋwə kɨɨ, ndɔ twaŋ ŋwə ghɔ vɨ vɨɨ mbeenə Nwi vənshə. 28Viŋ lumə nu ntɨsə Mose. Wə kɨ luu kɨ bɨsə ntɨsə sɔ́, buu vɨ taa yɨ wə ghɔ́ ku, faŋ vɨɨ vəbɔɔ, tɨꞌnə me vətia, ye laa wə ghɔ́ yɨ nu bwə. 29Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ nə, viŋ kɔꞌ kɨɨ laa nsɔꞌ wə ntɨə faŋ ŋwə ndasə ŋkee wee Nwi, weꞌ shɔ̀ɔ. Kəŋ wə ghɔ́ ndì yiku Yeso, faŋ Nwi nə gwìa məkee shɔ tɨ́ nsiŋ nə, yaa nu dayday, baa shiasə Zwitə Nwi faŋ ŋkə jwi nə mənɔŋ-bwaŋnə nə. Nsɔꞌ kəŋ wə ghɔ́ weꞌ shɔ̀ɔ. 30Nsiŋ kɔꞌ kɨɨ laa Nwi nə gì laa,
«Nu məndɔꞌ ntwi lùu nu kaŋ.
Lùu mə faŋ mə ndɔ shia nsɔꞌ tɔ wə.»
10.30 Diteronimi 32.35-36. Shəŋ kəmɔ́ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi gì laa,
«Tɨta Nwi ndɔ sɔꞌ nsɔꞌsə vɨɨ vi.» 10.30 Sam 135.14.
31Lùu nu ŋwaa nyɔɔtə tɨ́ wə ntɨə faŋ ŋwə ŋìi nsɔꞌ Nwi, faŋ lùu Nwi bwey.
32Viŋ lumə yighee njyə faŋ viŋ nə fɔŋ bìŋ nu Kristo nə. Maa yighee yɔ́ viŋ nə ye ŋɨꞌ buꞌ nu Kristo dɨdɨꞌ. Luu nə, viŋ nə kà fwi yiŋ, tɨ̀ŋnə weꞌ. 33Vɨɨ mɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa viŋ nə yè ŋɨꞌ dɨdɨꞌ, buꞌ faŋ vɨ nə ndasə vəŋ jɨɨsə jɨɨsə, yɨsə vənu vəbwəvə maa vəŋ ntee. Vɨɨ mɔ́ꞌ shɔ faŋ vəŋ nə kee ŋii ŋkee taa ŋɨꞌ yɔ́ me, luu nə, gàŋtə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə yè ŋɨꞌ nə. 34Viŋ nəə ye ŋɨꞌ, viŋ vɨ vɨɨ ŋii mfiŋ, faŋ vɨ nə kwàŋ vəŋ mfiŋ buꞌ nu Nwi nə. Viŋ nə jìa fwi nə məŋaytə faŋ vɨɨ sa vətɔ viŋ, buꞌ laa viŋ lùu vɨɨ Nwi nə. Viŋ nə yɨ̀ nɨniŋ, buꞌ faŋ viŋ nəə kɔꞌ kɨɨ laa viŋ kìi vətɔ faŋ mbə shɔ̀ɔ yimbii, faŋ mbə ndɔ goꞌsə yighee muꞌ. 35Nɨniŋ, kɨ fwi yiŋ bwa me, buꞌ laa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nùŋ fwi vəŋ maa Nwi, gə ziꞌ maa vəndwə, ndɔ kii vəkeynə vəkwalə. 36Nu ŋkɨə faŋ ŋkə bàw tɨ́ viŋ, lùu laa viŋ goꞌsə viŋ vɨ Kristo, kee bwa me, tɨ́ kaꞌ viŋ kɨ yɨsə nu ŋkɨə faŋ too Nwi kàw, buu viŋ taa fi məbwey vəlwaŋ faŋ Nwi nə kɔꞌnə tɨ́ viŋ nə. 37Vɨ nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi laa,
«Fɨkɨꞌ nee, wə ntɨə faŋ ŋwə taa jwi nə,
ŋwə taa jwi ziꞌ, ŋwə kee taa betə me,»
38baa nə laa,
«Wuu loomə ŋwaa ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ,
buꞌ laa ŋwə nùŋ fwi yi maa mə,» baa nə laa,
«Wə kɨ luu kɨ bəŋ yiba,
buu fwi Nwi kee taa ley maa ŋwə me.» 10.38 Habakuk 2.3-4.
39Gə fɨ maa nsiŋ, nsiŋ kee lùu kəŋ vɨɨ vɔ́ faŋ vəŋ taa bəŋ suꞌtə ghuu vəŋ nə, kɨ nii yindi me. Nsiŋ bee kɨ kii biŋ nu Kristo, buu ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ.
11Faŋ ŋkə bàw laa nsiŋ zwetə fɨ ghɔ vɨɨ ywaŋ-vɨsɨ, faŋ vəŋ nə nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi
1Nu məbiŋ Nwi sii lùu kɨkə? Ŋkə lùu laa wə nuŋ fwi yi maa nu ŋkɨə faŋ ŋwə kɨꞌ laa ŋkə ndɔ jwi, baa nə laa ŋwə kɔꞌ kɨɨ fɨ taa fwi ŋwə laa nu faŋ ŋwə kee ta yiye me, lùu shɔ maa yinsəŋ. 2Bàw nsiŋ zwetə fɨ ghɔ vɨɨ ywaŋ-vɨsɨ, faŋ vəŋ nə nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi, buu Nwi biŋ vəŋ. 3Lùu nu məbiŋ faŋ nsiŋ kɨɨ laa Nwi nə bɔ̀ŋ mbi sheꞌ nə yigisə yi. Ŋwə nə gì nu, vətɔ kɨ nii lùu shɔ. Nɨniŋ, vətɔ faŋ wə ye nə yisɨ taa mbi nyə̀, mbə nə fùu sheꞌ fɨ taa yigi, faŋ kaꞌ wə kee bee ye yigi yɔ́ me.
4Abel, wee Adam, nə nùŋ fwi yi maa Nwi, buu vəkɔ vi baw tɨ́ Nwi, shɔ̀ɔ mbə Kayin, weenshu wi. Nwi nə ndi ŋwə yaa wuu loomə, buꞌ laa ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi. Nwi nə yɨsə laa ŋkə lùu kəley tɨ́ nsiŋ, buꞌ faŋ Nwi nə fì vətɔ mbɨə faŋ Abel nə kɔ nə. Luu sheꞌ buꞌ məbiŋ Abel, laa nsiŋ kɨ bii zɔ̀ yigisə yi, faŋ ŋwə kɔlə ku nə. 5Gə fɨ maa Enok, ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi, buu Nwi shaꞌsə ŋwə, kòꞌ nə ŋwə yizɔ, tɨ́ kaꞌ ŋwə kee ku me. Maa yighee yɔ́ wə kee baa yè ŋwə me, buꞌ laa Nwi nə ndi ŋwə, kòꞌ nə ŋwə yizɔ. Vɨ nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi buꞌ ŋwə laa,
«Too Nwi nə bàw maa ŋwə
maa yighee njyə faŋ ŋwə nə luu taa mbi,
buu vɨ koꞌ nə ŋwə yizɔ.» 11.5 Jenesis 5.24.
6Kaꞌ wə kee bàwsə too Nwi, tɨ̀ lɨꞌ laa ŋwə nùŋ fwi yi maa Nwi me. Lùu nɨniŋ buꞌ laa wə kɨ luu kəə jwi yɨ Nwi, ŋwə fɔŋ biŋ laa Nwi lùu shɔ, baa nùŋ fwi yi maa Nwi laa Nwi taa kɨ yɨ jəə maa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kəə Nwi. 7Gə fɨ maa Noa, yighee njyə faŋ ŋwə nə zɔ̀ nu ŋkɨə faŋ Nwi nəə kəə yɨsə, ŋwə nuŋ fwi yi maa Nwi, faŋ ŋwə nə kee bee kɔlə yè nu kɔ́ nə yisɨ nə me. Ŋwə nə biŋ, zɔ̀nə Nwi, kɔŋ ŋkee bay kwalə, tɨ́ kaꞌ ŋwə ndɔ ŋii tey yi ghɔ vɨ vɨɨ vi, bwèy fɨ ghɔ muu. Faŋ ŋwə nə yɨ̀ nɨniŋ nə, ŋwə də tɨ́ vɨɨ laa nsɔꞌ Nwi ndɔ luu tɔ vəŋ. Ŋwə baa luu gù wə faŋ Nwi nə ndi ŋwə yaa wuu loomə, buꞌ laa ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi.
8Gə fɨ maa Abraham, ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi, maa yighee njyə faŋ Nwi nə tìi ŋwə, gì tɨ́ ŋwə laa ŋwə ndɔ fɨ nsi, gə̀ maa shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi taa də tɨ́ ŋwə, buu ŋwə ndɔ kii shəŋ kɔ́ nə. Ŋwə nə biŋ, zɔ̀nə Nwi, ndɔ̀ fɨ nsi, mèꞌtə shəŋ ki, ndɔ̀, faŋ ŋwə nə kee kɔlə kɨ̀ɨ nə shəŋ ŋkɨə faŋ ŋwə gə shɔ nə me. 9Ŋwə baa luu nùŋ fwi yi maa Nwi, faŋ ŋwə nə gə shì maa shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi nə də̀ tɨ́ ŋwə nə, shì shɔ yaa ndɔ faŋ ŋkə ndɔ̀ fɨ shəŋ day, shì shɔ sheꞌ taa vəbee ghɔ ŋwiŋ wi Isak, nə Jeykob, wee Isak, faŋ Nwi nə kɔ́ꞌnə maa mətaa kɔ shəŋ kɔ́ tɨ́ vəŋ nə. 10Abraham nəə kɨꞌ laa Nwi ndɔ kɔ shɨ weꞌ tɨ́ ŋwə faŋ fìanə nshɨ-tɔ Nwi tɨ́ ŋwə, faŋ ŋkə tɨ̀ŋnə weꞌ, tɨ́ kaꞌ ŋkə kee gù me. 11Sheꞌ nɨniŋ, zu wi Sara nə nùŋ fwi yi maa Nwi, buu Nwi kɔ wutə tɨ́ ŋwə laa ŋwə gɔ wee, bì wee, faŋ ŋwə nə shɔ̀ɔ maa məbi wee. Ŋkə nə gày buꞌ laa ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi laa Nwi tɨŋnə, wèꞌ maa nu faŋ Nwi kɔ̀ꞌnə. 12Nɨniŋ, Abraham nə bì wee maa yighee njyə faŋ ŋwə nə duꞌtə ŋwə dwàŋ, kɨ kɨꞌ yiku. Faŋ ŋwə nɨnɔŋ nə kɔlə ta sə̀mə nə, kɨ gu tɨɨ vɨɨ vəyaŋ, faŋ vəŋ lùu yaa məjwiŋ fɨ taa yizɔ, baa lùu yaa waꞌsə fɨ taa muu, faŋ kaꞌ vɨ kee say me. 13Vɨɨ ywaŋ-vɨsɨ vɔ́ vənshə nə nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi, gə ziꞌ maa shi yiku vəŋ. Vənu mbɨə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə maa məkɔ tɨ́ vəŋ, nə kee ziꞌ ghɔ vəŋ me. Vəŋ nə yè vənu vɔ́ sheꞌ fɨ ntaŋ, ŋàytə shɔ, biŋ ntee laa vəŋ luu sheꞌ vəndɔ shɨ nsi nyə̀. 14Maa vɨɨ faŋ vəŋ gì laa vəŋ lùu vəndɔ shɨ nsi, də̀ tɨ́ vɨɨ ntee laa vəŋ kəə shəŋ mɔ́ꞌ faŋ lùu shɨ vəŋ. 15Faŋ vəŋ nə gì nɨniŋ, vəŋ nə kee baa bɨ̀ꞌtə nu kɔ̀ŋ shəŋ ŋkɨə faŋ vəŋ nə ndɔ̀ fɨ fuŋ nə me. Ŋkə nəə toꞌ lùu laa vəŋ nə bɨꞌtə nɨniŋ, buu vəŋ yè jɨɨ maa məbəŋ gə̀ shɔ. 16Luu nə, vəŋ nəə kəə shəŋ kəmɔ́ꞌ faŋ ŋkə lùu kəjəə shɔ̀ɔ shɨ vəŋ. Luu shəŋ ŋkɨə faŋ ŋkə lùu yɨ Nwi yizɔ. Nɨniŋ, tɔ Nwi kee dɨdɨɨ me, faŋ vəŋ tìi Nwi nə tɨɨ vəŋ, buꞌ laa Nwi duꞌtə Nwi naysə shəŋ tɨ́ vəŋ. 17Abraham nə baa luu nùŋ fwi yi maa Nwi maa yighee njyə faŋ Nwi nə mɔŋ ŋwə, gì laa ŋwə taa ndi Isak, faŋ nə luu sheꞌ yigɨꞌ ŋwiŋ wi nə, kɔ̀ Nwi shɔ. Abraham biŋ, kɨ kəə kɔ, faŋ Nwi nə kɔlə kɔ̀ꞌnə ŋwə fɨshi laa, 18ndɔ luu buꞌ Isak faŋ Abraham ndɔ kii ŋgwisə yi yiyaŋ nə. 19Abraham nə biŋ, nùŋ fwi yi maa Nwi, laa kaꞌ Nwi ywèysə Isak fɨ shɨ yiku. Yinsəŋ, Isak nə luu yaa wə faŋ ŋwə ywèy fɨ ghɔ yiku, yè Abraham fi.
20Isak nə nùŋ fwi yi maa Nwi nɨzi, faŋ ŋwə nə tù mənɔŋ-bwaŋnə tɔ Jeykob ghɔ Esaw. Ŋwə nə gì nu kɔ̀ŋ mənɔŋ-bwaŋnə faŋ ŋwə ndɔ jwi ye vəŋ. 21Nə luu sheꞌ nɨndɨŋ nə Jeykob. Ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi, buu tù mənɔŋ-bwaŋnə tɔ vaŋ Josef, maa yighee njyə faŋ ŋwə nəə kəə ku. Ŋwə nə shɔ̀ꞌtə Nwi, yɨ̀ꞌtə maa mbay yi. 22Gə fɨ maa Josef, ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi nɨzi. Yighee njyə faŋ ŋwə nəə kəə ku, ŋwə nə gì nu kɔ̀ŋ məfuu faŋ vɨɨ Isirayl ndɔ fuu fɨ shɨ Ijip, baa nàysə nu ŋkɨə faŋ vɨ taa ndi ŋku ŋwaa ki, yɨ̀ shɔ.
23Gə fɨ maa Mose, vətɨɨ vi nə nùŋ fwi vəŋ maa Nwi, buu baꞌsə ŋwə, ndɨ̀ə taa ŋii maa yiŋuu yitia, faŋ vɨ nə bì ŋwə. Vəŋ nə yɨ̀ nɨniŋ, kee fèe sɔꞌ fwàŋ me, buꞌ faŋ vəŋ nə ye laa Mose nə luu wee jəə. 24Mose ta, baa luu nùŋ fwi yi maa Nwi, kee biŋ laa yi lùu wee wee fwàŋ Farao me, faŋ nə luu fwàŋ fɨ shɨ Ijip nə. 25Ŋwə nə gì laa bàw laa yi ye ŋɨꞌ ghɔ vɨ vɨɨ Isirayl, shɔ̀ɔ fɨ ghɔ yi kìi fwi yijəə ntoꞌ fwàŋ Farao, buꞌ laa məŋaytə faŋ ŋwə fùu fɨ taa nu bwə, kee tɨtay me. 26Ŋwə nə ndì yaa yinsəŋ laa, kɨ luu yi ye ŋɨꞌ buꞌ vɨɨ Nwi, buu ŋkə taa baw tɨ́ ŋwə, shɔ̀ɔ faŋ ŋwə kìi yifwàŋ yinshə fɨ shɨ Ijip, sheꞌ faŋ Kristo nə mèꞌtə məbaw wi yɨ Nwi, jwì yè ŋɨꞌ shɨ nsi, kù fuu fəŋkɔꞌ nə. Mose nə yɨ̀ nɨniŋ, buꞌ laa ŋwə nə tə̀ sɨ ghi sheꞌ maa vəkeynə mbɨə faŋ mbə ndɔ jwi fɨ ghɔ Nwi. 27Ŋwə nə baa luu nùŋ fwi yi maa Nwi, faŋ ŋwə nə fùu fɨ shɨ Ijip, kee fèe məshəsə fwàŋ Farao me. Ŋwə nə kà fwi yi yaa wə faŋ ŋwə ye Nwi, faŋ kaꞌ wə mənsaw kee yiye me. 28Nə baa luu buꞌ məbiŋ wi maa Nwi, laa ŋwə nə nàysə tɨ́ vɨɨ Isirayl laa vəŋ fɔꞌ mənshi maa təkwaa tə shuu ndɔꞌ vəŋ, tɨ́ kaꞌ nshiiŋii Nwi ŋgwə faŋ ŋwə nə jwi nə yiku nə, taa kɨ jwi shɔɔ, kee zwìlə mfɔŋsə vaŋ-vəndɔŋ vəŋ me. Lùu faŋ ŋwə nə zì nu yitianə njyə faŋ vɨ tii nə Pasa nə.
29Vɨɨ Isirayl nɨzi, nə nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi, buu tɔŋ fɨ taa mamuu ŋgwə faŋ vɨ tii nə mamuu bay nə. Muu mbɔ́ shianə, vəŋ toꞌ luu fɨ nsi yiyɔŋ. Vɨɨ Ijip kɨ nii jwì, kɨ kəə jɔmə vəŋ, muu mbɔ́ bəŋ jwì, shìtə vəŋ, vəŋ nu muu kùkə vənshə. 30Nə baa luu buꞌ məbiŋ vɨɨ Isirayl, faŋ vəŋ nə nùŋ fwi vəŋ maa Nwi, laa ŋkɔꞌ ntɨꞌ Jeriko bɨꞌkə gù nsi. Nə luu ŋkɔꞌ yiweꞌ faŋ vɨ nə bɔ̀ŋ nə ŋoꞌsə, faŋ nyə nə kìa ntɨꞌ Jeriko kənshə. Yighee njyə faŋ vɨɨ Isirayl nə toꞌ kìa ŋkɔꞌ yɔ́ maa vəshi kwatia, Nwi yɨsə ŋkɔꞌ yɔ́ gu. 31Gə fɨ maa Rahab, wəzwi sakə wì, faŋ ŋwə nə shi Jeriko nə, ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Nwi, buu nyɨŋ fɨ ghɔ yiku, maa yighee njyə faŋ vɨ nə ndìsə vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nə kee bìŋ Nwi me. Ŋwə nə kee yiku me, buꞌ laa ŋwə nə ndì ŋkisə vɨɨ Isirayl, nùŋ taa ŋii ŋwə nə fwi yijəə.
32Nɨniŋ nə, kaꞌ mə kɨ gə nə vɨsɨ. Vənu kɨ bii vəyaŋ. Luu nə, yighee kee lùu shɔ, tɨ́ kaꞌ mə gì nu kɔ̀ŋ Gidiɔn me, tɨꞌnə me kɔ̀ŋ Barak nə Samsən nə Jefta nə Deyvid nə Samuel, baa nə vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nəə fɨꞌtə yigisə shuu Nwi nə me. 33Vəŋ vənshə nə nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi, faŋ vəŋ nə tùŋ yighaw ghɔ vɨ məshɨ məmɔ́ꞌ, ghɔꞌ vəŋ. Vəŋ nə sɔ̀ꞌ maa jɨɨ yijəə. Vətɔ faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə maa məkɔ tɨ́ vəŋ, nə zìꞌ ghɔ vəŋ. Nwi nə yɨ̀ laa kɨ vəbikəə kwə vəŋ me. 34Vəŋ nə ŋìi taa wisə biinə, nu kee kɔ̀ŋ vəŋ me. Vəŋ nə baa nyɨ̀ŋkə fɨ ghɔ yighaw. Nwi nə kɔ̀ wutə tɨ́ vəŋ faŋ vəŋ nəə bɨbwa. Vəŋ nə gù vɨɨ yighaw weꞌnə, jɔ̀ŋ məshɨ mə tɔŋ məmɔ́ꞌ, vəŋ nyɨŋkə. 35Nwi nə baa luu yɨ̀sə vəki vəmɔ́ꞌ nə yè vɨɨ vəŋ, faŋ vəŋ nə kukə̀, faŋ vəŋ ywèy fɨ shɨ yiku. Vɨɨ mɔ́ꞌ nə yè ŋɨꞌ fɨ ghɔ vɨɨ mbeenə Nwi, kùkə . Vəŋ nə kee twey Nwi, tɨ́ la vɨ meꞌtə vəŋ me, buꞌ laa vəŋ nə nùŋ fwi vəŋ maa Nwi, laa vəŋ ndɔ ywey fɨ shɨ yiku, kìi məbwey jəə fɨ yizɔ. 36Vɨɨ mɔ́ꞌ nə ye ŋɨꞌ faŋ vɨɨ nə shɨꞌ vəŋ buꞌ nu Nwi, saŋ vəŋ nə vəmfa. Vɨ nə ka vəŋ nə vəsumə, mɔ̀ꞌ taa ŋii mfiŋ. 37Vɨɨ mɔ́ꞌ nə luu shɔ faŋ vɨ nəə tumə vəŋ nə ŋoꞌsə, vəŋ kukə. Vɨɨ mɔ́ꞌ nə luu shɔ faŋ vɨ nə shètə vəŋ vəkwi vəbɔɔ. Vɨɨ mɔ́ꞌ shɔ faŋ vɨ nə zwìlə vəŋ nə vəbaꞌ. Vɨɨ mɔ́ꞌ nə tòꞌ yaa mbəəsə, shuŋ sheꞌ gɔsə bisə, vɨ kɔ ŋɨꞌ tɨ́ vəŋ dɨdɨꞌ vəshəŋ vəshəŋ, jɨŋ baa zasə vəŋ. 38Vɨɨ vɔ́ vənshə nə baw shɔ̀ɔ. Vɨɨ fɨ taa mbi nyə̀ nə kee kùꞌnə maa məkii vəŋ me. Vəŋ nəə toꞌ fuŋ fɨ taa tətɔɔ nə taa təgay, shi taa təŋɔŋ taa baŋsə. 39Vɨɨ vɔ́ vənshə nə yɨsə fwi Nwi baw, buꞌ laa vəŋ nə nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi. Luu nə, vəŋ nə kee ta yè nu ŋkɨə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə maa məkɔ tɨ́ vɨɨ nə me. 40Lùu nɨniŋ buꞌ laa Nwi nə bìa nu faŋ luu ŋkee nu jəə tɨ́ nsiŋ. Nwi nə bia laa ŋwə ndɔ ndi nsiŋ vɨ vəŋ, yɨ̀sə nsiŋ vənshə ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ shɨ Nwi.
12Faŋ bàw nsiŋ nuŋ fwi saŋ-nsiŋ maa Nwi yaa vɨɨ vɔ́
1Gə fɨ maa nsiŋ, faŋ nsiŋ yè nwaa vɨɨ vɔ́ faŋ vəŋ nə nùŋ fwisə vəŋ maa Nwi, də̀ jɨɨ tɨ́ nsiŋ nə, bàw nsiŋ meꞌ vənu mbɨə faŋ kaꞌ mbə fə̀ŋ jɨɨ nyaa-nsiŋ, nə vənu vəbwəvə faŋ mbə jia nsiŋ nə wutə nə. Nsiŋ ka fwi, kɨ gə vɨsɨ, nyɨŋ ghuu ŋgɨə faŋ ŋgə lùu vɨsɨ nsiŋ nə. 2Bàw nsiŋ tə sɨ sheꞌ maa Yeso faŋ ŋwə nə ŋaꞌsə jɨɨ tɨ́ nsiŋ, tɨ́ kaꞌ nsiŋ nùŋ fwi saŋ-nsiŋ maa ŋwə. Ŋwə baa luu gaŋtə nsiŋ, tɨ́ kaꞌ nsiŋ kɨ gə nə vɨsɨ, kɨ bɨbiŋ nu ki, zìꞌ maa vəndwə. Ŋwə nə bìŋ maa məku ŋkee yiku tɔ dɨɨ fuu fəŋkɔꞌ fə ŋkɨꞌsə, kee shə̀ŋ maa nu tɔ dɨɨ kɔ́ me. Ŋwə nə tə̀ sɨ laa yi ndɔ kii məŋaytə ŋgwə faŋ Nwi nùŋsə tɨ́ ŋwə nə. Nɨniŋ, ŋwə dùꞌ fuu ŋkaw yifwàŋ maa kwiŋ maꞌnə Nwi ndwə. 3Bàw viŋ lumə nu Yeso kɔ́, faŋ ŋwə nə bìŋ maa məye ŋɨꞌ, yè ŋɨꞌ fɨ ghɔ vɨɨ bwənə faŋ vəŋ nə bee ŋwə nə. Viŋ lumə ŋwə, tɨ́ kaꞌ viŋ kee bwa me, fwi siŋ kee bwa nɨzi me.
Faŋ bàw viŋ tweꞌ maa nu Nwi faŋ vɨ kɔlə kwaŋ ŋɨꞌ maa viŋ
4Yighaw njyə faŋ viŋ vɨ nu bwə tuŋ, nyə kee ta ziꞌ maa nu fənshi me. 5Kɨ viŋ ndenə yigisə Nwi njyə faŋ nyə kwaŋ wutə maa viŋ me. Nwi nə tìi viŋ nə vaŋ vi, gì tɨ́ viŋ laa,
«Ŋwiŋ ŋwaa, yighee njyə faŋ Nwi kwaŋ ŋɨꞌ
maa ghɔ, ghɨsə ŋwaa wə.
Yighee njyə faŋ Nwi saŋ ghɔ,
kaa yɨsə fwi yə bwa me.
6Kɨ lumə laa, wə ntɨə faŋ Nwi kaw,
lùu wə ntɨə faŋ Nwi yaa kɨ kwaŋ ŋwə taa ŋɨꞌ.
Lùu wə ntɨə faŋ Nwi ndì ŋwə yaa ŋwiŋ wi,
faŋ ŋwə yaa kɨ saŋ ŋwə.» 12.6 Təgi tə Tii 3.11-12.
7Nɨniŋ, viŋ ka fwi siŋ taa ŋɨꞌ, buꞌ laa lùu ŋɨꞌ faŋ tɨɨ wee yaa kɨ kɔ tɨ́ wee maa məlesə ŋwə. Ŋɨꞌ yɔ́ də laa Nwi ndì viŋ yaa mbii vaŋ. Maa wee kee lùu shɔ faŋ tii wi kee ta sàŋ ŋwə me. 8Nwi nəə toꞌ kee kɨ yɨsə laa viŋ ye ŋɨꞌ me, faŋ vaŋ vi vənshə ye ŋɨꞌ nə, buu ŋkə lùu laa viŋ kee lùu ŋkee vaŋ vi me, buu viŋ luu sheꞌ vəndɔ. 9Nu mɔ́ꞌ lùu laa, vətɨɨ vaŋ-nsiŋ fɨ shɨ nsi feenə yaa kɨ kwaŋ ŋɨꞌ maa nsiŋ, nsiŋ biŋ ŋɨꞌ yɔ́, fee vəŋ. Nɨniŋ, ŋkə bàw laa nsiŋ kɨ zɔnə Tii ŋwaa-nsiŋ faŋ ŋwə lùu yizɔ, shɔ̀ɔ ki, laa nsiŋ ndɔ fi məbwey vəlwaŋ fɨ ghɔ ŋwə. 10Vətɨɨ vaŋ-nsiŋ vɔ́ fɨ shɨ nsi nyə̀ nə, vəŋ nə kìi nsiŋ sheꞌ maa wee-fɨ-yighee, kwàŋ nsiŋ taa ŋɨꞌ faŋ vəŋ nəə bɨꞌtə laa ŋkə taa gaŋtə nsiŋ. Gə fɨ maa Nwi, ŋwə kwaŋ nsiŋ taa ŋɨꞌ faŋ kaꞌ ŋɨꞌ yɔ́ bweysə nsiŋ, laa nsiŋ ndɔ luu vɨɨ leynə yaa ŋwə. 11Luu nə, maa yighee njyə faŋ nsiŋ ye ŋɨꞌ, nsiŋ bɨꞌtə laa lùu nu məluŋ, kee lùu nu məŋaytə me. Lùu nɨniŋ maa ŋɨꞌ tɨ̀ me ŋɨꞌ. Luu nə, ŋɨꞌ yɔ́ taa mè, nsiŋ ye laa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə kà fwi maa yighee ŋɨꞌ yɔ́, zwètə maa məduꞌ nə məduꞌ-nyɔŋ, yɨsə vənu vəjəəvə.
Faŋ ŋkə bàw laa viŋ ndɨɨnə laa kɨ wə fɨ viŋ ndi jɨɨ Nwi me
12Nɨniŋ, viŋ yɨsə kwiŋ ghiŋ baa weꞌ. Vətɔ vəyəə viŋ faŋ mbə bɨbwa, baa weꞌ nɨzi, tɨ́ kaꞌ viŋ kɨ toꞌ maa jɨɨ Nwi. 13Viŋ kɨ gə nə vɨsɨ, yɨsə fɔꞌ wiŋ luu ley, tɨ́ kaꞌ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nəə kɨkweꞌ, tɨꞌnə me dɨdəə, kee gù vəndwey me, yuu ndì jɨɨ Nwi me; vəŋ bee kii bɨbwaŋnə. 14Viŋ kəə jɨɨsə maa məduꞌ nyɔŋ viŋ vɨ vɨɨ vənshə. Viŋ kɨ faꞌ nə wutə, tɨ́ kaꞌ viŋ kɨ shi nshinə faŋ lùu nshinə yiley vɨsɨ Nwi. Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa kaꞌ wə kee ndɔ gə yè Nwi, maa kɨ shi nshinə yɔ́ me. 15Viŋ kɨ ndɨɨnə laa kɨ wə fɨ wiŋ ndi jɨɨ Nwi, mànə gəŋsə Nwi me. Kɨ wə gu yaa mbiŋ faŋ ŋkə bɨbiŋ me, faŋ ŋkə jwi nə məbiŋ wi, yɨsə vətɔ vəmɔ́ꞌ biŋ me. Kəŋ vɨɨ vɔ́ yaa kɨ jwi nə vənu vəbwəvə, bɨsə nshinə vɨɨ vəyaŋ. 16Viŋ kɨ ndɨɨnə laa kɨ wə yɨ nu bwə me, tɨꞌnə me, ndì nu Nwi nsi me, yaa Esaw nə yɨ yighee vɨsɨ buꞌ dɨꞌ fazɨ nə. Ŋwə nə fìŋ yita yi tɨ́ tuŋnə yiba jɨŋ ki. 17Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa, nə luu maa yighee yiba, Esaw nəə kəə laa tii wi tu mənɔŋ-bwaŋnə tɔ yi, luu nə, vɨ twey tɨ́ ŋwə. Jɨɨ nə kee baa lùu shɔ, tɨ́ kaꞌ ŋwə kwìinə nu ŋkɨə faŋ ŋwə nə yɨ̀sə nə me, faŋ ŋwə nə kɔlə gwia, mənsɨ fuu nə.
Faŋ nsiŋ ndɔ ŋii shɨ Nwi yizɔ
18Viŋ lumə shəŋ ŋkɨə faŋ viŋ tɨ̀ŋ shɔ nə. Viŋ kee lùu yaa vɨɨ Isirayl mbə ywaŋ-vɨsɨ me. Vəŋ nə tɨ̀ŋ yɨ baŋ Sinai, faŋ lùu fa faŋ kaꞌ vɨ kɔ̀ŋ nə ghɔ taa mbi nyə̀. Wisə nə bii fɨ fuu baŋ yɔ́. Fu fəŋ laa shiŋ. Fɨɨ shɔɔ fɨ fuŋ kəweꞌ. 19Vɨɨ vɔ́ nə zɔ̀ faŋ vɨ taw yisaw, gɨ Nwi gi tɨ́ vəŋ yaa yibay. Vəŋ fee ŋkee dɨdɨꞌ, buꞌ ghɔ laa kɨ gɨ yɔ́ baa fuu me. 20Sɔꞌ ŋgwə faŋ gɨ yɔ́ nə kɔ nə, shɔɔ wutə vəŋ. Ntɨ yimɔ́ꞌ nə fùu laa, «Kɨ fa fənshi kɔŋ baŋ yɔ́ me. Kɨ luu laa fa kɔŋ baŋ yɔ́, faŋ ŋkə kɔlə luu sheꞌ nyaa, vɨ tumə nyə nə ŋoꞌsə, nyə ku.» 12.20 Eksodɔs 19.12-13.21Vətɔ mbɨə faŋ vəŋ nə yè maa shəŋ kɔ́, nə luu ŋkee vənyɔɔtə. Nshɨ-tɔ Mose nə gì laa, fwi yi lɔꞌ, yi fee. 22Gə fɨ maa viŋ, shəŋ ŋkɨə faŋ viŋ jwì tɨ̀ŋ shɔ, luu ŋkee nɨŋkwiŋ. Viŋ tɨ̀ŋ luu yɨ baŋ njyə faŋ vɨ tii nə baŋ Zayon. Viŋ jwì luu shɨ Nwi, faŋ lùu Nwi bwey. Lùu shəŋ ŋkɨə faŋ Nwi lùu shɔ yizɔ. Vɨ tii shəŋ kɔ́ nə Jerusalem fɨ yizɔ. Nshiisə-ŋiisə Nwi faŋ kaꞌ wə kee say me, bàytə yifi, kɨ ŋaytə. 23Viŋ lùu fɨ maa mfɔŋsə vaŋ Nwi taa mfaynə yɔ́, faŋ Nwi nə nyɔ̀ꞌ təzii təvəŋ taa ŋwaꞌlə yizɔ. Viŋ ndɔ tɨŋ vɨsɨ Nwi faŋ ŋwə sɔꞌ vɨɨ vənshə. Viŋ ndɔ faynə viŋ vɨ vɨɨ vɔ́ fɨ ywaŋ-vɨsɨ, faŋ Nwi nə ndì vəŋ yaa vɨɨ loomə nə. 24Viŋ baa luu jwì yɨ Yeso faŋ Nwi nə gwìa məkee məfimə buꞌ ŋwə nə. Viŋ ndɔ ŋii maa shəŋ kɔ́ buꞌ mənshi mə Yeso, faŋ ŋwə nə kù tɔ nsiŋ nə. Nu mənshi mə Yeso bàw shɔ̀ɔ nu ŋkɨə faŋ mənshi mə Abel nə də̀ nə.
Faŋ ŋkə bàw laa kɨ viŋ manə yigisə Nwi me
25Nɨniŋ, viŋ kɨ ndɨɨnə laa kɨ viŋ twey Nwi faŋ ŋwə gì tɨ́ viŋ nə me. Viŋ lumə vɨɨ Isirayl fɨ ywaŋ-vɨsɨ, vəŋ nə twèy Nwi faŋ vəŋ nə zɔ̀ yigisə Nwi fɨ shuu wə taa mbi nyə̀. Luu nə, nsɔꞌ Nwi jia vəŋ, vəŋ kee kìi jɨɨ mənyɨŋ me. Gə fɨ maa nsiŋ, nsiŋ zɔ yigisə Nwi fɨ shuu wə faŋ ŋwə nə ndɔ̀ fɨ yizɔ. Nsiŋ kɨ luu kɨ twey yigisə yi, buu kaꞌ nsiŋ taa nyɨŋ kɨkə, faŋ vɨɨ vɔ́ nə kee bee yinyɨŋ nə me. 26Maa yighee yɔ́ ywaŋ-vɨsɨ nə, gɨ Nwi nə yɨ̀sə mbi nəꞌnə. Gə fɨ maa ndwə, ŋwə lɨ̀ꞌtə gì laa,
«Shi mɔ́ꞌ mə ndɔ baa nəꞌsə mbi,
nə ŋkee yizɔ nɨzi.» 12.26 Hagay 2.6.
27Yigi yɔ́ faŋ ŋwə nə gì nə, nyə də laa shi mɔ́ꞌ Nwi taa kwiinə vətɔ mbɨə faŋ mbə nəꞌnə nə, faŋ lùu vətɔ mbɨə faŋ Nwi nə naysə̀ nə. Ŋwə ndɔ kwiinə mbə, nùŋ vətɔ faŋ kaꞌ mbə kee baa nə̀ꞌnə me. 28Nɨniŋ, bàw nsiŋ kɨ bwaŋ Nwi, buꞌ laa ŋwə bɔ̀ŋ yifwàŋ tɨ́ nsiŋ faŋ kaꞌ nyə kee nə̀ꞌnə me. Nsiŋ kɨ bwaŋ ŋwə maa yifwàŋ yi yɔ́, buu nsiŋ bəŋsə Nwi maa jɨɨ njyə faŋ nyə bàw too ŋwə. Nsiŋ baa luu kɔ feenə tɨ́ ŋwə, faꞌ tɨ́ ŋwə nə məfee, 29buꞌ laa Nwi ŋwaa-nsiŋ lùu yaa wisə, faŋ ŋwə twaŋ vətɔ vənshə.
13Faŋ bàw viŋ kɨ kaw nə yiŋwaa yiŋ, shi nə nshinə yijəə
1Viŋ kɨ kaw nə yiŋwaa yiŋ, kee bwa me. 2Kɨ viŋ ndenə maa məkɨ tii vəndɔ faŋ vəŋ jwi yɨ viŋ me, tɨ́ kaꞌ viŋ vɨ vəŋ shì mɔ́ꞌ. Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa vɨɨ mɔ́ꞌ faŋ vəŋ nə yɨ̀sə nɨniŋ, vəŋ nə jìa luu nshiisə-ŋiisə Nwi, faŋ vəŋ nə kɔlə kee yikɨɨ me. 3Viŋ lumə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ lùu taa ŋii mfiŋ buꞌ nu Nwi. Bàw ŋkə luu tɨ́ viŋ yaa viŋ lùu taa ŋii mfiŋ nɨzi, viŋ vɨ vəŋ. Viŋ baa lumə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ ye ŋɨꞌ, yaa vɨɨ faŋ vəŋ kɨ bii vɨɨ viŋ. 4Bàw vɨɨ vənshə kɨɨ nə nuŋsə məndaa. Bàw wəndɔŋ nə wəzwi kɨ kii fwi yinsəŋ maa wə fɨ vəŋ. Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa Nwi ndɔ kwaŋ nsɔꞌ tɔ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ yɨ nu bwə taa məndaa, (faŋ wəndɔŋ jɔŋ zu wi, tɨꞌnə me tii vəki, tɨꞌnə me faŋ wəzwi shi ghɔ wəndɔŋ faŋ kee lùu ŋgwinə me.) 5Viŋ baꞌsə fwi yiŋ fɨ maa məkaw ka, bee kii suꞌsə ŋwaa nsi, laa vətɔ mbɨə faŋ viŋ kii, kuꞌnə tɨ́ viŋ. Viŋ lumə laa nshɨ-tɔ Nwi nə gì laa,
«Kaꞌ mə kee ndènə ghɔ me,
tɨꞌnə me mèꞌtə ghɔ me.» 13.5 Jɔshwa 1.5.
6Nɨniŋ, kaꞌ nsiŋ kìi fwi yizutə, gì laa,
«Nwi lùu wuu ŋgaŋtə ŋwaa,
mə kee ndɔ fee me.
Wə mənsaw sii taa kii wutə
tɨ́ kaꞌ ŋwə yɨ̀ nu maa mə kɨkə?» 13.6 Sam 118.6.
Faŋ ŋkə bàw laa kɨ viŋ biŋ wə bweꞌsə viŋ nə mədeesə fi me
7Viŋ lumə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə fɔŋ kìi viŋ, də̀ jɨɨ tɨ́ viŋ, baa fɨ̀ꞌtə yigisə Nwi tɨ́ viŋ. Viŋ ywiitə faŋ nshinə vəŋ nə dùꞌ ziꞌ maa shi yiku vəŋ. Viŋ nuŋ fwi siŋ maa Nwi sheꞌ faŋ vəŋ nəə yɨsə nə. 8Faŋ Yeso Kristo sɨ lùu ywaŋ, ŋwə lùu nɨndɨŋ ndee, goꞌsə yighee muꞌ nɨzi. 9Kɨ viŋ biŋ laa yigisə yifinə faŋ vɨɨ deesə viŋ shɔ nɨŋkwiŋ nɨŋkwiŋ, yɨsə viŋ ndi jɨɨ Nwi me. Yaa kɨ yɨsə nu jəə faŋ ŋkə ndɔ fɨ ghɔ Nwi, yɨsə fwi wə weꞌ. Ntɨsə nsɨə faŋ nsə gì kɔ̀ŋ nu fazɨ, nsə kee kii ŋgaŋtə me; nsə kee gaŋtə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ beꞌsə nsə me. 10Shəŋ shɔ faŋ Kristo feꞌ ndey shɔ tɨ́ Nwi. Lùu shəŋ ŋkɨə faŋ ŋwə nə kù tɔ nsiŋ nə. Luu nə, kaꞌ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ faꞌ tɨ́ Nwi maa jɨɨ nuŋsə vɨɨ Isirayl, kee kìi jɨɨ zɨ vətɔ və ndey vɔ́ me. 11Yighee njyə faŋ wuu kwalə məfeꞌ Nwi vɨɨ Isirayl yaa kɨ feꞌ ndey tɨ́ Nwi maa məsɔ yibɨsə vɨɨ nə, ŋwə ndi sheꞌ mənshi mə nyaasə, gə̀ nə mbə, ŋìi maa shəŋ ley Nwi taa ŋii Nwi. Gə fɨ maa nshɨ-tɔ nyaasə sɔ́, vɨ gə̀ nə nsə fu fɨ taa shɨ, twàŋ shɔ, mèꞌ. 12Luu sheꞌ nɨniŋ faŋ Yeso nə yè ŋɨꞌ shɔ, fu fɨ taa shɨ, kù, tɨ́ kaꞌ mənshi mi faŋ ŋwə tùtə nə, sɔ̀ yibɨsə vɨɨ fɨ maa vəŋ. 13Nɨniŋ, bàw nsiŋ ndɔ meꞌtə shiŋii, beꞌsə ŋwə fu, baa luu bìꞌ fɨ maa tɔ dɨɨ ki. 14Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa nsiŋ kee kìi shiŋii taa mbi nyə̀ faŋ ŋwə gòꞌsə yighee muꞌ me, nsiŋ kəə fɔ ŋgwə faŋ ŋwə ndɔ buu jwi. 15Nɨniŋ, nsiŋ shɔɔ fɨ jɨŋ Yeso, kɨ bəŋsə Nwi ghee nshə, buu məbəŋsə Nwi ŋwaa-nsiŋ taa luu yaa ndey, faŋ nsiŋ fèꞌ tɨ́ Nwi. Nsiŋ ndi gɨ saŋ-nsiŋ, bə̀ŋsə yizii yi shɔ ntee.
Faŋ bàw viŋ kɨ zɔnə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ lùu vɨsɨ fɨ taa ŋwaa viŋ
16Kɨ viŋ ndenə maa məyɨ jəə tɨ́ vɨɨ mɔ́ꞌ me. Viŋ gaŋtə yiŋwaa yiŋ, viŋ viŋ, buꞌ laa lùu kəŋ ndey mɔ́ꞌ faŋ nyə bàw tɨ́ Nwi. 17Viŋ kɨ zɔnə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ luu vɨsɨ taa ŋwaa viŋ. Viŋ yɨ nu ŋkɨə faŋ vəŋ kəə, buꞌ laa vəŋ lùu vɨɨ məshiinə viŋ faŋ vəŋ ndɔ tɨŋ vɨsɨ Nwi, fì tɔ vəŋ shɔ kɔ̀ŋ məshii vəŋ ghɔ́. Viŋ zɔnə vəŋ tɨ́ kaꞌ vəŋ fàꞌ faꞌ vəŋ nə məŋaytə. Fwisə vəŋ kɨ luu kìi məluŋ shɔ, buu ŋkə kee ndɔ gaŋtə viŋ me.
18Viŋ kɔꞌ kɨ shɔꞌtə Nwi tɔ yia. Nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu kəley tɨ́ yia, lùu laa fwi sia kee bweꞌsə yia me. Taa vənu vənshə yia kəə kɨ yɨsə sheꞌ vənu mbɨə faŋ mbə lùu vəloomə. 19Mə baa kɨsə buꞌ ghɔ tɨ́ viŋ laa, viŋ kɨ shɔꞌtə Nwi tɔ mə, tɨ́ kaꞌ mə baa kìi jɨɨ, bə̀ŋ jwì yɨ viŋ.
Shɔꞌtə
20Nwi faŋ ŋwə kɔ məduꞌ-nyɔŋ ywèysə tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo fɨ shɨ yiku. Yeso luu nshii nyaa-nsiŋ faŋ ŋwə shii vɨɨ vənshə. Nə luu mənshi mə Yeso faŋ Nwi nə ndì, yɨ̀sə laa məkee mbɨə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ nsiŋ nə, weꞌ gòꞌsə yighee muꞌ. 21Nwi kɔ viŋ nə vətɔ vəjəəvə vənshə faŋ mbə gaŋtə viŋ maa məyɨsə vənu mbɨə faŋ ŋwə kəə laa viŋ kɨ yɨsə. Yeso Kristo faꞌ taa fwisə nsiŋ, laa nsiŋ kɨ shi nə nshinə njyə faŋ nyə bàw too Nwi. Nsiŋ kɨ bəŋsə Yeso ghee nshə. Feenə wi ndɔ goꞌsə yighee muꞌ. Ŋkə lùu nɨniŋ.
22Vaŋ-nshwi vaŋ, mə buꞌ ghɔ tɨ́ viŋ laa, viŋ jia fwi siŋ, zɔ̀ yigisə nyaa. Ŋwaꞌlə ŋwə̀ faŋ mə nyɔ̀ꞌ tɨ́ viŋ nə, kee lùu də me. 23Mə kəə laa viŋ kɨɨ laa vɨ fuusə weenshu ŋwaa-nsiŋ Timoti fɨ mfiŋ. Ŋwə taa jwi, kee betə me, yia ŋwə ndɔ jwi yɨ viŋ mɔ́ꞌ. 24Viŋ shɔꞌtə vɨɨ taa fɨ taa ŋwaa viŋ vənshə, ghɔ vɨ vɨɨ Nwi vənshə. Vɨɨ Nwi mbɨə faŋ vəŋ nə ndɔ̀ fɨ shɨ Itali, shɔꞌtə viŋ. 25Nwi tu mənɔŋ-bwaŋnə tɔ viŋ vənshə. [Ŋkə lùu nɨniŋ.]