Akts

Ŋwaꞌlə Acts

Vənu buꞌ vɨɨ ntɔŋ Yeso Kristo

Ŋwaꞌlə Akts lùu ŋwaꞌlə məbeꞌsə ŋwaꞌlə Lukas. Ŋwə naysə faŋ vɨɨ məbeꞌsə nu Yeso nə saynə ntɔŋ yijəə kɔ̀ŋ Yeso taa mbi, zì fɨ ntɨꞌ Jerusalem, shɔ̀ɔ fɨ shɨ Judia kənshə nə shɨ Samaria, gə ziꞌ taa mbi yinshə. Nu Kristo nə tèy taa ŋwaa vɨɨ Jus, kɨ nii gù nu mbi yinshə. Lukas baa də̀ taa ŋwaꞌlə ŋwə̀ laa vɨɨ Kristo kee lùu vɨɨ məbuulə shɨ me, baa nə laa məbiŋ vɨɨ Kristo fùu fɨ maa məbiŋ vɨɨ Jus.

Kaꞌ vɨ gaasə ŋwaꞌlə Akts maa vəwaytə vətia:

1) Faŋ nu Kristo nə tey kɨ saynə ntɨꞌ Jerusalem 1.1–8.3.

2) Məsaynə nu Kristo taa məshɨ mə Judia nə Samaria 8.4–12.25.

3) Məsaynə nu Kristo taa məshɨ məyaŋ, gə ziꞌ shɨ Rom 13.1–28.31.

Nu kwalə fɨ taa ŋwaꞌlə Akts lùu vəfaꞌ və Zwitə Ley Nwi. Zwitə Ley Nwi kɔ́ faꞌ vəfaꞌ shɨ nsi maa yizii Kristo. Ŋkə nə fɔŋ gù tɔ vɨɨ ntɔŋ Kristo ntɨꞌ Jerusalem maa shi Pentekos, kɨ nii də̀ jɨɨ tɨ́ vəŋ, baa kɔ̀ wutə tɨ́ vəŋ. Vəŋ toꞌ fɨꞌtə nu məywey Yeso fɨ shɨ yiku faŋ vəŋ nə yè nə yisɨ.

Məsenə vəwaytə:

Faŋ Nwi nə lòotə vɨɨ Kristo maa vəfaꞌ vəvəŋ 1.1–2.13

Vəfaꞌ və vɨɨ Kristo fɨ ntɨꞌ Jerusalem 2.14–8.3

Məsaynə nu Kristo taa məshɨ mə Judia nə Samaria 8.4–12.25

Mfɔŋ yitoꞌ Pɔɔl maa məfɨꞌtə nu Kristo 13.1–14.28

Vɨɨ ntɔŋ Kristo faynə ntɨꞌ Jerusalem maa mətə vənu 15.1-35

Yitoꞌ Pɔɔl lwesə ghee bɔɔ 15.36–18.22

Yitoꞌ Pɔɔl lwesə ghee tia 18.23–21.16

Pɔɔl gù wuu ŋii mfiŋ ntɨꞌ Jerusalem nə Sisaria 21.17–26.32

Faŋ vɨ nə ndì Pɔɔl, gə̀ nə ŋwə shɨ Rom 27.1–28.31

Faŋ Yeso nə koꞌ gə̀ yizɔ

¹Lùu vəŋwaꞌlə lwesə vəbɔɔ faŋ mə nyɔ̀ꞌ tɨ́ ghɔ, Teofilɔs. Taa mfɔŋ ŋwaꞌlə ŋwaa mə nə nyɔꞌ kɔ̀ŋ vənu vənshə faŋ Yeso nə yɨ̀sə, baa dèesə, shù fɨ maa vənzi, ²ziꞌ maa shi ŋkɨə faŋ Nwi nə ndi ŋwə, kòꞌsə ŋwə yizɔ, tɨ́ ŋwə yaa tɨ vɨɨ ntɔŋsə vi faŋ ŋwə nə shoꞌ nə, fɨ taa Zwitə Ley Nwi. ³Yighee njyə faŋ Yeso nə dùꞌtə ŋwə shɔɔ fɨ shɨ yiku, ŋwə fuu, fàynə ghɔ vɨɨ ntɔŋsə vi, də̀ vəshwenə vəyaŋ tɨ́ vəŋ, tɨ́ kaꞌ vəŋ kɔꞌ kɨɨ laa ŋwə ywèy, ndɔ bwèy. Maa vəshi muu-yinshwe, ŋwə nə də̀ ŋwaa wi tɨ́ vəŋ ghee yaŋ, gì tɨ́ vəŋ kɔ̀ŋ nu yifwàŋ Nwi.

⁴Maa yighee yɔ́ Yeso ghɔ vɨ vɨɨ məzwetə nu ki baytə shəŋ muꞌ, Yeso gi tɨ́ vəŋ laa, kɨ vəŋ fuu fɨ ntɨꞌ Jerusalem me, baa nə laa vəŋ duꞌ shɔ, kɨ kɨꞌ sheꞌ Zwitə Ley Nwi, faŋ tɨta Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ vəŋ, faŋ yi nə nàysə tɨ́ vəŋ nə. ⁵Ŋwə nə baa gì laa lee, «Vɨɨ nəə fi muu mə Nwi fɨ ghɔ Jɔn taa muu. Gə fɨ maa viŋ, viŋ taa kɨ fi luu Zwitə Ley Nwi. Ŋkə kee baa luu ntaŋ me.» ⁶Vɨɨ mbɨə faŋ ghɔ vɨ Yeso nə fàynə shəŋ muꞌ nə, bitə tɨ́ ŋwə laa, «Tɨta, a taa yɨsə laa vɨ bəŋsə yifwàŋ nyaa-nsiŋ tɨ́ nsiŋ, vɨɨ Isirayl, maa yighee yɔ́ mu?» ⁷Ŋwə gi tɨ́ vəŋ laa, «Kee lùu nu kiŋ maa məkɨɨ nə yighee yɔ́, nə yighee vənu vəmɔ́ꞌ me, buꞌ laa nùŋ Tɨta Nwi nùŋ vənu vənshə maa wutə ki. ⁸Luu nə, viŋ ndɔ kii wutə Nwi faŋ Zwitə Ley Nwi jwì maa viŋ, viŋ kɨ nii lùu vɨɨ məfɨꞌtə nu kaŋ ntɨꞌ Jerusalem nə taa ntɨꞌsə Judia sənshə, nə fɨ shɨ Samaria nə maa vəshəŋ vənshə, gə ziꞌ tɨ́ vəndwə və shɨ nsi.»

⁹Yeso gi nɨniŋ, Nwi kɨ nii ndì ŋwə, ŋwə koꞌ taa yizɔ, vəŋ nə ye. Mbɔꞌ kɨ nii ndì ŋwə, vəŋ kee baa ye ŋwə me. ¹⁰Vəŋ taŋ sɨ vəŋ, kìi ndeynə faŋ ŋwə koꞌ gə yizɔ, vəndɔŋ vəbɔɔ gwəkə fuu yɨ vəŋ nə njwisə fusə maa vəŋ, gì tɨ́ vəŋ laa, «Aŋ viŋ, vɨɨ Galilii, viŋ sii tɨ̀ŋnə feenə, kɨ ndeynə kə fɨ yizɔ? ¹¹Viŋ zɔ! Yeso ŋwə̀, faŋ Nwi nii ndì ŋwə fɨ ghɔ viŋ, ŋwə koꞌ gə̀ yizɔ nə, ŋwə ndɔ baa bəŋ siꞌ jwi sheꞌ faŋ viŋ nii yè ŋwə nə koꞌ yizɔ nə.» ¹²Vɨɨ ntɔŋ Yeso vɔ́ kɨ nii ndɔ̀ fɨ fuu baŋ vətɨ və məŋgwə faŋ vəŋ nə luu shɔ nə, bə̀ŋ gə̀ ntɨꞌ Jerusalem. Shəŋ kɔ́ nə luu nshənə fɨ ntɨꞌ Jerusalem. Nə luu sheꞌ yitoꞌ faŋ nyə kùꞌnə maa mətoꞌ maa shi zwisə Nwi. ¹³Vəŋ ziꞌ ntɨꞌ Jerusalem, koꞌ gə̀ taa njɨɨ ŋii njyə faŋ vəŋ yaa kɨ baytə shɔ nə. Vɨɨ vɔ́ nə luu Pita nə Jɔn nə Jeyms nə Andru nə Filip nə Tɔmas nə Bartolomi nə Matiu, nə Jeyms wee Alfeɔs, nə Saymon ŋgwə faŋ vɨ tii ŋwə nə wuu məsɨŋsə maa nu, baa nə Judas wee Jeyms. ¹⁴Vəŋ nə luu shɔ, fwi vəŋ luu yimuꞌ, vəŋ shɔꞌtə Nwi ghee nshə. Vəki vəmɔ́ꞌ nə Meri, nshu Yeso, nə vaŋ-nshwi Yeso nə luu taa ŋwaa vəŋ nɨzi.

Faŋ vɨ nə shòꞌ wə, nùŋ tɔ Judas Iskariot

¹⁵Maa vəshi vɔ́ Pita ndɔ fɨ nsi fɨ taa ŋwaa vɨɨ Yeso, tɨ́ vɨɨ baytə yifi yaa wə waaghɨꞌ nə wə muu-mbɔɔ. ¹⁶Ŋwə gi laa, «Vaŋ-nshwi vaŋ, nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi kɔ̀ŋ nu Judas, faŋ ŋwə nə də̀ jɨɨ tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə jìa Yeso nə, fàynə, buꞌ laa Zwitə Nwi nə duꞌtə ŋkə kwaŋ nu kɔ́ taa yigisə fwàŋ Deyvid yighee vɨsɨ, ŋwə naysə tɨ́ vɨɨ. ¹⁷Judas nə luu fɨ taa ŋwaa yia, vɨɨ ntɔŋ Yeso. Vɨ nə shoꞌ ŋwə maa faꞌ ŋwə̀ yaa yia. ¹⁸Judas ghɔ́ gə ywàŋ shəŋ nsi kəmɔ́ꞌ nə ka ŋgwə faŋ nə luu vəkeynə və nu bwə ki. Luu nə, ŋwə fiŋ nsi, yibuŋ yi bwi, məntɔ mi fuu mənshə. ¹⁹Vɨɨ vənshə fɨ ntɨꞌ Jerusalem zɔ nu kɔ́. Vɨ kɨ nii tìi shəŋ nsi kɔ́ nə Akeldama maa ghaŋ shɨ vəŋ, ŋiꞌ ki luu laa, «yindɨɨ fənshi.» ²⁰Ŋkə gay nɨniŋ sheꞌ faŋ vɨ nə nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Sam laa,

«Ŋii yi ndɔ goꞌ day,

wə kee ndɔ shi shɔ me.» 1.20 Sam 69.26. Vɨ baa ŋwàꞌlə laa,

«Wə dɨday ndɔ tɨŋ maa shuu faꞌ wi. 1.20 Sam 109.8.

²¹Nɨniŋ, bàw wə dɨday zɨ tɔ ki, ŋìi taa ŋwaa yia, yia vɨ vəŋ kɨ fɨꞌtə nu məywey Yeso fɨ shɨ yiku. Bàw vɨ shoꞌ wə faŋ yia vɨ vəŋ nəə toꞌ mɔ́ꞌ ghee nshə, faŋ tɨta Yeso nəə toꞌ nsiŋ vɨ vəŋ, ²²shù fɨ faŋ Yeso nə fì muu fɨ ghɔ Jɔn, gə kɔ̀ tɨ́ yighee njyə faŋ ŋwə nə kòꞌ yizɔ nə. Bàw vɨ shoꞌ wə faŋ ŋwə nə yè vənu vɔ́ nə yisɨ. ²³Nɨniŋ, vəŋ bɨꞌtə vɨɨ vəbɔɔ, wə muꞌ luu Josef faŋ vɨ nəə tii ŋwə nə Barsabas, bi-shuu wi lùu Justɔs. Wuu mɔ́ꞌ luu Matias. Vəŋ nùŋ vɨɨ vɔ́ vəbɔɔ, ²⁴shɔꞌtə Nwi, gì laa, «Tɨta Nwi, faŋ a kɨ̀ɨ nə fwisə vɨɨ, də wə ntɨə faŋ a shoꞌ fɨ taa ŋwaa vɨɨ və̀ vəbɔɔ tɨ́ yia, ²⁵tɨ́ kɨ kaꞌ ŋwə ndì shəŋ faꞌ ŋkɨə yaa wuu ntɔŋ Yeso, faŋ Judas nə mèꞌtə maa məgə maa ŋkii shəŋ faŋ ŋkə kùꞌnə tɨ́ ŋwə.» ²⁶Nɨniŋ, vəŋ tuŋ beꞌ maa yizii vɨɨ vɔ́ vəbɔɔ maa məshoꞌ wə muꞌ. Yizii njyə faŋ vɨ nə shoꞌ luu Matias. Ŋwə kɨ nii kùꞌsə nwaa vɨɨ ntɔŋsə Yeso njɔ-yimuꞌ nə.

Faŋ Nwi nə tù Zwitə Ley Nwi tɔ vɨɨ ntɔŋsə Yeso

¹Shi zwisə Pentekos kuꞌ, vɨɨ Yeso vɔ́ vənshə baa baytə shəŋ muꞌ. ²Sheꞌ fɨkɨꞌ nee, gɨ yimɔ́ꞌ jwi fɨ yizɔ yaa ŋkee fɨŋ kwalə, ŋii taa ŋii njyə faŋ vəŋ nə luu shɔ nə, lwaŋ taa ŋii. ³Vətɔ vəmɔ́ꞌ fuu yaa təkiꞌ tə wi, gàasə, tɨ̀ŋ tɔ wə tɔ wə. ⁴Vəŋ vənshə lwaŋ nə Zwitə Ley Nwi, tey kɨ gisə təghaŋ nɨŋkwiŋ nɨŋkwiŋ, faŋ yɨ̀sə Zwitə Ley Nwi kɔ́ laa vəŋ kɨ gisə. ⁵Maa yighee yɔ́ vɨɨ Jus faŋ vəŋ nəə bəŋsə Nwi, nə shi Jerusalem, faŋ vəŋ nə ndɔ̀ fɨ maa məshɨ fɨ mbi mənshə. ⁶Faŋ gɨ yikwalə yɔ́ nə fuu nə, nwaa vɨɨ vɔ́ baytə ŋkee vəyaŋ maa shəŋ kɔ́. Shuu vəŋ yɔŋ, buꞌ laa wə tɨ̀ me wə zɔ yigisə vɨɨ Yeso vɔ́ sheꞌ maa ghaŋ shɨ wi. ⁷Shuu vəŋ yɔŋ, tɔ vəŋ shii, vəŋ gi laa, «Vɨɨ və̀ faŋ vəŋ gisə nee nə, kee lùu vɨɨ Galilii vənshə yimu? ⁸Sii yɨ kə laa nsiŋ vənshə zɔ faŋ vəŋ gisə ŋkee maa təghaŋ taŋ-nsiŋ, faŋ nsiŋ nə ta kɨ gisə. ⁹Maa nsiŋ lùu vɨɨ Partia nə vɨɨ Media, nə vɨɨ Elam, nə vɨɨ Mesopoteymia, nə vɨɨ Jus, nə vɨɨ Kapadosia, nə vɨɨ fɨ Pɔntɔs, nə fɨ Asia, ¹⁰nə fɨ Frigia, nə fɨ Pamfilia, nə fɨ Ijip, nə fɨ nsi Libia yɨ Kirene, nə vɨɨ Rom faŋ vəŋ shi shɨ nyə̀. ¹¹Nsiŋ lùu vɨɨ Jus mbinə mbinə nə vənjwinjwi faŋ vəŋ biŋ nu Nwi kaŋ-nsiŋ, nə vɨɨ Kriit, nə vɨɨ Areybia. Nɨniŋ, nsiŋ vənshə zɔ maa təghaŋ taŋ-nsiŋ faŋ vəŋ gisə kɔ̀ŋ vənu vəkwalə mbɨə faŋ Nwi yɨsə nə.» ¹²Shuu vəŋ vənshə yɔŋ, tɔ vəŋ shii, vəŋ bitə vəŋ vəŋ laa, «Kəŋ nu ŋwə̀ sii də̀ kə?» ¹³Luu nə, vɨɨ mɔ́ꞌ tɨtaw, gì laa shɔ̀ɔ məluꞌ sɨ vəŋ.

Faŋ Pita nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi tɨ́ vɨɨ shi Pentekos

¹⁴Pita tɨŋnə yizɔ ghɔ vɨ vɨɨ ntɔŋ Yeso njɔ-yimuꞌ, gì nə gɨ yishaꞌsə laa, «Vɨɨ Jus, nə vɨɨ vənshə faŋ viŋ shì ntɨꞌ Jerusalem, viŋ ŋaꞌ tuulə ghiŋ, kɨ zɔ nu ŋkɨə faŋ mə taa naysə tɨ́ viŋ. ¹⁵Vɨɨ və̀ kee bee nù məluꞌ me, faŋ viŋ bɨꞌtə ndwə. Maa luu sheꞌ vəshɨshwi buumuꞌ. ¹⁶Nu ŋkɨə faŋ viŋ ye ndwə, fàynə nu ŋkɨə faŋ nshiiŋii-sɔghɔ Joel, nə nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi fɨshi. Ŋwə nə ŋwàꞌlə laa lee,

¹⁷«Nwi gì laa, yi ndɔ tu Zwitə Ley Nwi

tɔ vɨɨ vənshə maa vəshi vəndwə,

laa vaŋ viŋ, mbə vəndɔŋ nə mbə vəki,

ndɔ kɨ naysə yigisə shuu Nwi.

Zawə wiŋ ndɔ kɨ ye vəshwenə və Nwi.

Gə fɨ maa vɨɨ taa viŋ, njyəəsə ndɔ kɨ shi vəŋ,

laa vəŋ ye ŋiꞌ nu Nwi shɔ.

¹⁸Mə Nwi ndɔ tu Zwitə Ley kaŋ tɔ vəbuꞌ vaŋ,

mbə vəndɔŋ nə mbə vəki, maa vəshi vɔ́,

laa vəŋ naysə yigisə shuu Nwi.

¹⁹Mə ndɔ də vənu və shuu yɔŋvə yizɔ,

baa nə vəshwenə shɨ nsi,

vəshwenə yaa mənshi nə wisə nə fəndɨꞌ.

²⁰Shɨshwi ndɔ kiasə maa mfiŋsə,

ŋuu kiasə maa mənshi, buu shi tɨta Nwi kùꞌ,

faŋ luu ŋkee shi kwalə nə shi jəə.

²¹Ŋkə ndɔ luu maa yighee yɔ́ laa,

wə ntɨə faŋ ŋwə ndɔ tii yizii Tɨta ŋwaa-nsiŋ,

ndɔ bwey.» 2.21 Joel 3.1-5.

²²Nɨniŋ, vɨɨ Isirayl, viŋ zɔ nu ŋkɨə faŋ mə gì tɨ́ viŋ. Viŋ kɨɨ laa Nwi nə kɔ̀ vənu vəkwalə nə vənu vəshuu yɔŋvə nə vəshwenə tɨ́ Yeso, wuu Nazaret, ŋwə nə yɨ̀sə taa ŋwaa viŋ, tɨ́ kaꞌ vɨ ye laa tɔ̀ŋ Nwi tɔ̀ŋ ŋwə yinsəŋ. ²³Nwi nə duꞌtə Nwi nuŋsə taa ŋkɨɨ Nwi laa, vɨ kɔ̀ Yeso tɨ́ viŋ, viŋ yɨ laa vɨɨ faŋ vəŋ kee kɨɨ nə ntɨsə Nwi me, bey ŋwə fuu fəŋkɔꞌ fə ŋkɨꞌsə, zwi ŋwə shɔ. ²⁴Luu nə, Nwi yweysə ŋwə fɨ shɨ yiku, fùusə ŋwə fɨ taa ghɔ yiku, buꞌ laa wutə yiku nə kee kùꞌ maa məjia ŋwə me. ²⁵Maa fwàŋ Deyvid nə gì kɔ̀ŋ ŋwə fɨshi laa,

«Mə ye tɨta ŋwaa ghee nshə;

ŋwə lùu maa kwiŋ maꞌnə ŋwaa,

tɨ́ kaꞌ mə kee baa lɔꞌ me.

²⁶Fwi nyaa ŋaytə, yigisə nyaa lwaŋ nə məŋaytə,

ŋwaa ŋwaa ndɔ ku, nɔ̀ŋ kɨ kɨꞌ məbwey,

²⁷buꞌ laa a kee ndɔ biŋ laa zwitə kaŋ goꞌ shɨ yiku me,

tɨꞌnə me laa wuu ley wə ndɔ shuu me.

²⁸A də̀ fɔꞌ shee faŋ lùu fɔꞌ məbwey.

A taa yɨ laa fwi nyaa lwaŋ nə məŋaytə ghee nshə

faŋ mə lùu yɨ ghɔ.» 2.28 Sam 16.8-11.

²⁹Vaŋ-nshwi vaŋ, kaꞌ mə gì tɨ́ viŋ ntee kɔ̀ŋ tɨta ŋwaa-nsiŋ kwalə Deyvid ghɔ́. Maa ŋwə nə ku, vɨ təə ŋwə taa swi, swi wi kɨ bii kɔ tɔ və-ndee yɨ nsiŋ. ³⁰Ŋwə nə lùu nshiiŋii-sɔghɔ, ndɔ kɨɨ laa, Nwi nə lɨ̀ꞌtə tɨ́ ŋwə laa ŋkee wee wee ŋwiŋ wi bi ndɔ duꞌ fuu ŋkaw yifwàŋ ki. ³¹Nɨniŋ nə, ŋwə nə gi kɔ̀ŋ nu məywey Yeso Kristo fɨ shɨ yiku, laa vɨ kee gày ŋwə shɨ yiku me, mbasə ŋwaa wi kee shuu me. ³²Nɨniŋ, Nwi nə ywèysə Yeso fɨ shɨ yiku, yia vənshə ye ŋwə nə sɨ ghia. ³³Nwi fuusə ŋwə fɨ shɨ yiku, nùŋ ŋwə maa kwiŋ maꞌnə Nwi, kɔ̀ Zwitə Ley Nwi tɨ́ ŋwə, faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə nə. Ŋwə tù Zwitə Ley kɔ́ feenə ndwə, faŋ viŋ ye baa zɔ. ³⁴Ŋkee nshɨ-tɔ fwàŋ Deyvid nə kee koꞌ gə̀ yizɔ me, luu nə, gì laa,

«Tɨta Nwi gì tɨ́ tɨta ŋwaa laa

ŋwə duꞌ maa kwiŋ maꞌnə Nwi,

³⁵ziꞌ maa yighee njyə faŋ

Nwi ndɔ nuŋsə vɨɨ mbeenə vi,

yaa vəbuꞌ və yighaw vi ŋiꞌ ŋkaw ki,

laa ŋwə tə ghuu ghi fuu ŋwaa vəŋ.» 2.35 Sam 110.1.

³⁶Nɨniŋ nə, bàw vɨɨ vənshə fɨ shɨ Isirayl kɨɨ yinsəŋ laa Nwi nùŋsə sheꞌ Yeso ghɔ́ faŋ viŋ nə bèy fuu fəŋkɔꞌ fə ŋkɨꞌsə nə, laa ŋwə luu tɨta ŋwaa-nsiŋ, baa luu wuu məbweysə ŋwaa-nsiŋ.»

³⁷Vɨɨ vɔ́ zɔ nɨniŋ, ŋkə sɔ fwi vəŋ. Vəŋ bitə tɨ́ Pita nə vɨɨ ntɔŋ Yeso vəmɔ́ꞌ laa, «Bàw yia yɨ kə ndwə, vaŋ-nshwi via?» ³⁸Pita gi tɨ́ vəŋ laa, «Viŋ kwiinə fwi siŋ, fì muu mə Nwi tɔ tɔ, maa yizii Yeso Kristo, laa Nwi ndenə vənu vəbwəvə viŋ faŋ viŋ nə yɨ̀sə, buu viŋ fi Zwitə Ley Nwi, faŋ Nwi taa key viŋ shɔ nə, ³⁹fɔnə nu kɔ́, faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə maa məyɨ, lùu tɨ́ viŋ, ghɔ vɨ vaŋ viŋ, baa lùu nu vɨɨ vənshə fɨ ntaŋ, faŋ Mɔꞌmbi, Nwi ŋwaa-nsiŋ, taa shoꞌ laa vəŋ lùu mbii vɨɨ.» ⁴⁰Pita baa gì təgi təmɔ́ꞌ təyaŋ tɨ́ vəŋ, bùꞌ ghɔ dɨdɨꞌ laa vəŋ biŋ laa Nwi bweysə vəŋ fɨ taa ŋgwi nyə̀, faŋ vənu vəvəŋ lùu vəbwə. ⁴¹Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə bìŋ yigi yɔ́, fi muu mə Nwi. Nɨniŋ, vɨɨ yaa ŋkaŋsə sətia kùꞌsə maa nwaa vəŋ sheꞌ maa shi kɔ́.

⁴²Vəŋ kɨ nii yiduꞌ, kɨ zɔ nu ŋkɨə faŋ vɨɨ ntɔŋ Yeso deesə tɨ́ vəŋ, baa luu biŋ, ndɔ zɨ fazɨ Mbɔŋ, ndɔ shɔꞌtə Nwi. ⁴³Vɨɨ vənshə fee Nwi, vɨɨ ntɔŋ Yeso yɨsə vənu və shuu yɔŋvə vəyaŋ. ⁴⁴Vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nə nùŋ fwi vəŋ maa Yeso Kristo, shəŋtə shəŋ muꞌ, fa vəŋ luu kəmuꞌ. ⁴⁵Vəŋ fiŋ ndɨɨsə vəŋ nə vətɔ vəvəŋ, ndì ka ghɔ́, gàasə tɨ́ vɨɨ vənshə faŋ vəŋ kee yikii me. ⁴⁶Shi shi vəŋ gə taa ŋii Nwi yikwalə nə fwi yimuꞌ, ndɔ bɨꞌtə bee taa ndɔꞌ vəŋ, zɨ fazɨ nə məŋaytə, baa nə fwi yiley, ⁴⁷bəŋsə Nwi. Vɨɨ vənshə ŋaytə maa vəŋ. Nwi baa kùꞌsə nwaa vəŋ shi shi nə vɨɨ faŋ Nwi bwèysə vəŋ nɨzi.

Faŋ Pita nə shuꞌ ndwey, fɨꞌtə nu Nwi tɨ́ vɨɨ

¹Shi mɔ́ꞌ Pita ghɔ Jɔn koꞌ gə taa ŋii Nwi yikwalə maa vəshɨshwi vətia, faŋ nə luu yighee məshɔꞌtə Nwi. ²Vəŋ kɨ ziꞌ taa ŋii Nwi, wə mɔ́ꞌ luu shɔ faŋ nə luu ndwey shù fɨ nə faŋ vɨ nə bi ŋwə. Vɨ nə shaꞌ ŋwə shi shi jwi, nùŋ shuu ŋii Nwi yikwalə faŋ vɨ tii laa shuu ŋkɔꞌ jəənə, tɨ́ kɨ kaꞌ ŋwə kɨ ndwaŋ vətɔ fɨ ghɔ vɨɨ faŋ vəŋ jwi ŋii shɔꞌtə Nwi. Maa shi kɔ́ vɨ nə nuŋ ndwey ghɔ́ shɔ sheꞌ maa yighee njyə faŋ Pita ghɔ Jɔn nəə shɔɔ fɨ yifi. ³Faŋ ŋwə nə yè Pita ghɔ Jɔn, faŋ vəŋ nəə kəə ŋii taa ŋii Nwi, ŋwə ndwaŋ vəŋ laa vəŋ kɔ yi nə ka. ⁴Pita ghɔ Jɔn ndeynə ŋwə, tə̀ sɨ vəŋ maa ŋwə, gì laa, «Ndeynə yia!» ⁵Wə ghɔ́ tə sɨ ghi maa vəŋ, kɨ kɨꞌ maa məfi fa fɨ ghɔ vəŋ. ⁶Pita gi tɨ́ ŋwə laa, «Mə kee kìi ka me. Luu nə, fa ŋkɨə faŋ mə kìi, mə taa kɔ tɨ́ ghɔ. Maa yizii Yeso Kristo, wuu Nazaret, mə gi laa a ndɔ fɨ nsi, kɨ toꞌ.» ⁷Pita gi nɨniŋ, jìa wə ghɔ́ fɨ maa kwiŋ maꞌnə wi, shàꞌsə ŋwə yizɔ. Sheꞌ yighee yɔ́ fəŋ ghi nə ghuu ghi weꞌ. ⁸Ŋwə bisə sàwnə, shəŋ tɨ̀ŋ yizɔ, ndɔ toꞌ kia, ghɔ vɨ vəŋ ŋii taa ŋii Nwi. Ŋwə toꞌ sàwnə shəŋ ŋaytə, bə̀ŋsə Nwi. ⁹Vɨɨ vənshə ye ŋwə faŋ ŋwə toꞌ bəŋsə Nwi. ¹⁰Vɨɨ kɨɨ nə ŋwə laa lùu wə ntɨə faŋ ŋwə yaa kɨ duꞌ shuu ŋkɔꞌ yijəə, ndwaŋ vətɔ nə. Shuu vəŋ yɔŋ maa nu ŋkɨə faŋ ŋkə gày maa wə ghɔ́.

¹¹Ŋwə kii toꞌ ghɔ vɨ Pita nə Jɔn, toꞌ mɔꞌ ghɔ ghi maa vəŋ, vɨɨ vənshə baytə ghɔ vɨ vəŋ taa ndii kəmɔ́ꞌ faŋ vɨ nəə tii nə taa ndii Solomon, tɨ́ shuu vɨɨ vənshə yɔŋ. ¹²Faŋ Pita nə ye vɨɨ vɔ́, gì tɨ́ vəŋ laa, «Vɨɨ Isirayl, sii yɨ̀ kə laa shuu wiŋ yɔŋ maa nu kə̀? Yɨ̀ kə viŋ ndeynə yia? Viŋ bɨꞌtə laa luu ŋkia wutə laa yia yɨ wə ŋwə̀ toꞌ mu? Viŋ bɨꞌtə laa yɨ̀ yia buꞌ faŋ yia bəŋsə Nwi dɨdɨꞌ mu? ¹³Viŋ zɔ! Nwi vətɨɨ via Abraham nə Isak baa nə Jeykob, nəə bəŋsə wuu faꞌ wi Yeso. Luu ŋwə faŋ viŋ nə kɔ̀ tɨ́ goməna Pilate, baa twey ŋwə sɨ Pilate, faŋ ŋwə nə kəə meꞌtə ŋwə, ŋwə gə. ¹⁴Viŋ nə twèy wuu ley ghɔ́ faŋ nə luu wuu yinsəŋ, kɨ kəə laa vɨ fuusə wuu məzwi wə fɨ taa ŋii mfiŋ, kɔ̀ tɨ́ viŋ, ¹⁵baa nə laa vɨ zwi wə ntɨə faŋ ŋwə lùu tɨɨ məbwey. Luu nə, Nwi yweysə ŋwə fɨ shɨ yiku, yia ye ŋwə nə sɨ. ¹⁶Viŋ zɔ! Wə ŋwə̀ faŋ viŋ yè ŋwə, kɨ̀ɨ nə ŋwə nə, nii nùŋ fwi yi maa yizii Yeso, buu yizii Yeso yɔ́ kɔ wutə tɨ́ ŋwə. Nii yɨ̀ Yeso laa wə ghɔ́ nuŋsə fwi yi maa Yeso, buu ŋwaa wi nshə weꞌ, viŋ vənshə ye. ¹⁷Vaŋ-nshwi vaŋ, mə kɔꞌ kɨɨ laa viŋ nə vəshɨꞌ viŋ nə yɨ̀ nu kə̀ mbuꞌ. ¹⁸Nɨniŋ, Nwi nə yɨ̀ nɨniŋ, laa nu ŋkɨə faŋ nshiisə-ŋii sɔghɔ vənshə nə fɨ̀ꞌtə, faynə, fɔnə faŋ vəŋ nə nàysə laa Kristo, wuu məbweysə ŋwaa-nsiŋ, ndɔ ye ŋɨꞌ. ¹⁹Nɨniŋ, viŋ kwiinə fwi siŋ ndwə, kwiinə nshinə yiŋ, laa Nwi ndenə yibɨsə yiŋ faŋ viŋ nə yɨ̀. ²⁰Viŋ kwiinə fwi siŋ, tɨ́ kɨ kaꞌ tɨta Nwi yɨ̀ laa yighee məduꞌ bwaŋnə fuu taa ŋwaa viŋ, baa nə laa Nwi ndɔ tɔŋ Yeso, wuu məbweysə wiŋ, tɨ́ viŋ. ²¹Ŋwə lùu taa yizɔ ndwə, ziꞌ tɨ́ yighee njyə faŋ vənu vənshə ndɔ fuu ntee, faŋ Nwi nə kwàŋ taa shuu nshiisə-ŋii sɔghɔ shù fɨshi. ²²Fɨshi Mose nə gì laa,

«Tɨta Nwi ndɔ tɔŋ nshiiŋii-sɔghɔ tɨ́ viŋ,

sheꞌ faŋ ŋwə nə tɔ̀ŋ mə nə.

Nshiiŋii-sɔghɔ yɔ́ ndɔ luu wə fɨ maa vɨɨ viŋ.

Viŋ taa zɔnə ŋwə maa vənu vənshə

faŋ ŋwə ndɔ naysə tɨ́ viŋ.

²³Wə tɨ̀ me wə faŋ ŋwə taa kee zɔ nu

ŋkɨə faŋ nshiiŋii-sɔghɔ gì me,

buu vɨ taa ndisə ŋwə fɨ taa ŋwaa vɨɨ Nwi.»

3.23 Diteronimi 18.15-19.

²⁴Nshiisə-ŋii sɔghɔ vənshə nə gì nu buꞌ ŋuꞌsə mbi sə̀ nɨzi, zì fɨ maa Samuel, kɔ tɨ́ nshiisə-ŋii sɔghɔ vənshə faŋ vəŋ nə bèꞌsə ŋwə nə. ²⁵Viŋ lùu vaŋ nshiisə-ŋii sɔghɔ sɔ́, nə vaŋ məkee mbɨə faŋ Nwi nə gwìa ghɔ vətɨɨ viŋ. Nwi nə gì tɨ́ Abraham laa, ŋgwisə vɨɨ fɨ mbi yinshə ndɔ kɨ ye mənɔŋ-bwaŋnə buꞌ wee wee ŋwiŋ wi. 3.25 Jenesis 22.18.²⁶Viŋ lùu vɨɨ vɨsɨ faŋ Nwi nə ywèysə wuu faꞌ wi, tɔ̀ŋ ŋwə tɨ́ viŋ laa ŋwə tu mənɔŋ-bwaŋnə tɔ viŋ, faŋ viŋ kìasə fwi siŋ, wə nə muꞌ nə muꞌ, meꞌtə vənu vəbwəvə viŋ.»

Faŋ vɨ nə jìa Pita ghɔ Jɔn

¹Faŋ vəŋ nəə gisə tɨ́ vɨɨ nɨniŋ, vɨɨ məfeꞌ Nwi nə tɨɨ məshii ŋii Nwi nə vɨɨ Sadusii jwi maa vəŋ. ²Fwisə vəŋ nə shə̀ buꞌ laa Pita ghɔ Jɔn nəə deesə vɨɨ, gi kɔ̀ŋ nu məywey fɨ shɨ yiku, laa Yeso ywèy fɨ shɨ yiku. ³Vəŋ jia Pita ghɔ Jɔn, fə̀ŋ vəŋ taa ŋii mfiŋ, laa vəŋ taa shi fu lee, buꞌ laa yighee nə duꞌtə nyə shɔɔ. ⁴Vɨɨ vəyaŋ faŋ vəŋ nə zɔ̀ yigisə Pita yɔ́, biŋ, nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo. Nwaa vɨɨ Kristo ziꞌ yaa ŋkaŋsə tee.

⁵Fu kɨ lee vəshɨꞌ nə vɨɨ taanə nə vɨɨ mədeesə ŋwaꞌlə Nwi baytə ntɨꞌ Jerusalem. ⁶Anas, wuu kwalə məfeꞌ Nwi, nə Kayafas, baa nə Jɔn nə Alesanda, baa nə vɨɨ vənshə fɨ ŋiꞌ ŋii vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi nə luu taa ŋwaa vəŋ. ⁷Vɨ kɨ nii tə̀ Pita ghɔ Jɔn nɨntəŋ, bìtə tɨ́ vəŋ laa, «Viŋ sii yɨ̀ nu kɔ́ kɨkə? Wutə kiŋ maa məyɨ nu kɔ́ ndɔ̀ fɨ fə? Viŋ yɨsə maa yizii ndə?» ⁸Pita faŋ Zwitə Ley Nwi nə lwàŋ taa fwi ŋwə, kɔ bəŋsə tɨ́ vəŋ, gì laa lee, «Vəshɨꞌ nə vɨɨ taa, ⁹viŋ bìtə tɨ́ yia ndee buꞌ nu jəə faŋ yia yɨ̀ maa ndwey, laa ŋwə bwey buꞌ ndə nə. ¹⁰Bàw viŋ vənshə, nə ŋgwisə ŋiꞌ ŋii Isirayl kənshə kɨɨ laa, wə ŋwə̀ faŋ ŋwə tɨŋ vɨsɨ viŋ, tɨ́ ŋwə bwaŋnə nə, bwaŋnə buꞌ yizii Yeso Kristo, wuu Nazaret, faŋ viŋ nə bèy ŋwə fuu fəŋkɔꞌ fə ŋkɨꞌsə. Nwi yweysə ŋwə fɨ shɨ yiku. ¹¹Yeso lùu ŋoꞌ njyə faŋ viŋ, vɨɨ məbɔŋ ndɔꞌ, nə mèꞌ, nyə kiasə gù ŋoꞌ mfay ŋii, sheꞌ faŋ vɨ nə nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi. 4.11 Sam 118.22.¹²Kaꞌ wə kee kìi məbwey fɨ ghɔ wə dɨday me. Nwi kɔ sheꞌ Yeso tɨ́ nsiŋ laa nsiŋ ndɔ kii məbwey vəlwaŋ, faŋ nsiŋ bìŋ yizii Yeso yɔ́.» ¹³Shuu vəŋ yɔŋ maa Pita ghɔ Jɔn buꞌ faŋ vəŋ nəə gisə nə wutə, kee fee wə me. Shuu vəŋ yɔŋ buꞌ laa vəŋ nə kɨɨ laa Pita ghɔ Jɔn nə kee lùu vɨɨ məkɨɨ nə ŋwaꞌlə yaŋ me. Vəŋ nə luu sheꞌ vɨɨ dayday. Luu nə, vəŋ kɨɨ nɨzi laa vəŋ nəə toꞌ ghɔ vɨ Yeso mɔ́ꞌ. ¹⁴Vəŋ baa yè wə ntɨə faŋ Pita nə Jɔn nə bwèysə ŋwə nə, faŋ ŋwə tɨ̀ŋnə yɨ vəŋ, kee baa kìi nu gì, yuu shia vəŋ me. ¹⁵Vəŋ gi Pita ghɔ Jɔn fuu fɨ taa ŋii nsɔꞌ, goꞌ sheꞌ vəŋ vəŋ, kɨ gisə. ¹⁶Vəŋ gi laa vəŋ sii taa yɨ kə nə vɨɨ vɔ́ vəbɔɔ, faŋ vəŋ nə yɨ ŋkee nu shuu yɔŋ nə. Vɨɨ vənshə fɨ ntɨꞌ Jerusalem kɔꞌ kɨɨ nə nu kɔ́, kaꞌ vəŋ kee twey me. ¹⁷Luu nə, vəŋ kee kàw laa nu kɔ́ baa kɨ saynə ntɨꞌ Jerusalem me, gì laa bàw vɨ twey tɨ́ Pita ghɔ Jɔn laa kɨ vəŋ baa gi nu tɨ́ wə kɔ̀ŋ yizii Yeso me. ¹⁸Nɨniŋ, vəŋ baa tìi vəŋ, gì tɨ́ vəŋ laa, «Yia shɨ viŋ laa, kɨ kɨɨ kɨ viŋ baa deesə nu, tii yizii Yeso me!» ¹⁹Pita ghɔ Jɔn kɔ bəŋsə tɨ́ vəŋ, gì laa, «Bàw viŋ sɔꞌ nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu kəloomə vɨsɨ Nwi, məzɔnə viŋ shɔ̀ɔ məzɔnə Nwi mu? ²⁰Kɨ kɨ kaꞌ yia kee meꞌtə maa məkɨ gisə kɔ̀ŋ nu ŋkɨə faŋ yia nə ye baa zɔ me.» ²¹Nshəŋtə yikwalə yɔ́ baa kɨ twey tɨ́ vəŋ ŋkee nəŋay maa mətii yizii Yeso, kɨ nii shòꞌtə fɨ maa vəŋ. Vəŋ nə kee kìi nu mɔ́ꞌ, tɨ́ kaꞌ vɨ kwaŋ nsɔꞌ maa vəŋ me, buꞌ laa vɨɨ vənshə nəə bəŋsə Nwi maa nu ŋkɨə faŋ ŋkə nə gày nə. ²²Wə ntɨə faŋ vɨ nə yɨ̀sə nu shuu yɔŋ kɔ́ maa ŋwə nə, duꞌtə ŋwə ta shɔ̀ɔ ŋuꞌ muu-yinshwe.

Məshɔꞌtə vɨɨ Kristo

²³Sheꞌ yighee yɔ́ faŋ vɨ nə mèꞌtə Pita ghɔ Jɔn nə, vəŋ bəŋ gə yɨ vɨɨ vəŋ, nàysə nu ŋkɨə faŋ vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi nə vɨɨ taanə gì nə. ²⁴Vɨɨ Kristo vɔ́ zɔ nɨniŋ, faynə yiŋwaa maa məshɔꞌtə Nwi, kɨ shɔꞌtə Nwi nə fwi yimuꞌ laa, «Tɨta, nə bɔ̀ŋ ghɔ bɔ̀ŋ yizɔ nə nsi nə mamuu nə vətɔ vənshə faŋ mbə lùu shɔ. ²⁵A nə yɨ̀sə tii wia Deyvid, wuu faꞌ wə, gi tɨ́ vətɨɨ via fɨ taa Zwitə Ley Nwi laa,

«Sii yɨ kə vɨɨ tətɔŋ fu shə shɔ̀ɔ ki.

Vəŋ sii shoꞌ ghuu vɨɨ Nwi tɨ́ kə?

²⁶Vəfwàŋ fɨ mbi lòotə yiŋwaa vəŋ,

fàynə ghɔ vɨ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ sɔꞌ məshɨ,

maa məmɔŋ maa məka yighaw

tɔ Nwi, tɨta ŋwaa-nsiŋ,

nə tɔ wə ntɨə faŋ Nwi shòꞌ.» 4.26 Sam 2.1-2.

²⁷Yinsəŋ, fwàŋ Herod nə goməna Pɔntiɔs Pilate faynə ntɨꞌ nyə̀ ghɔ vɨ vɨɨ tətɔŋ fu, nə vɨɨ Isirayl maa məka yighaw tɔ Yeso, wuu faꞌ ley wə, faŋ a shòꞌ. ²⁸Vəŋ yɨ̀sə vənu vənshə faŋ a nə nùŋsə maa wutə kə nə ŋkɨɨ yə laa ŋkə ndɔ gay. ²⁹Nɨniŋ, faŋ ŋkə lùu ndwə, bàw a ndeynə nu ŋkɨə faŋ vəŋ kɔꞌnə yia shɔ nə mɔɔ, Tɨta. Kɔ wutə tɨ́ yia, faŋ yia luu vɨɨ və nə, laa yia kɨ gisə nu kə nə fwi yiweꞌ. ³⁰Nesə ghɔ kə nɨzi, shùꞌ vəza fɨ maa vɨɨ, yɨ laa vəshwenə nə vənu və shuu yɔŋvə fuu maa yizii wuu faꞌ wə Yeso, faŋ ŋwə bàw shɨlə nə.» ³¹Faŋ vəŋ nə bùꞌ ghɔ tɨ́ Nwi nɨniŋ nə, shəŋ ŋkɨə faŋ vəŋ nə faynə shɔ nə, nəꞌnə, Zwitə Ley Nwi ŋii taa fwisə vəŋ vənshə. Vəŋ fɨꞌtə nu Nwi nə fwi yiweꞌ.

Nshinə mfɔŋsə vɨɨ Kristo

³²Nwaa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə fìŋ tɔ vəŋ tɨ́ Kristo nə, fwi vəŋ luu yimuꞌ, yigisə vəŋ luu yimuꞌ nɨzi. Tuu wə kee tìi fa nə ŋkii me, vətɔ vəvəŋ vənshə luu fa kəmuꞌ. ³³Vɨɨ ntɔŋ tɨta Yeso fɨꞌtə nu Yeso ŋkee nə wutə Nwi, gisə ntee laa Yeso nə ywèy fɨ shɨ yiku. Vɨɨ nə kaw vəŋ vənshə dɨdɨꞌ. ³⁴Bəə nə kee lùu taa ŋwaa vəŋ me, buꞌ laa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə kìi ndɔꞌ nə təndɨɨ, gə fiŋ vətɔ vəvəŋ, jwì nə ka ghɔ́, ³⁵jwi kɔ tɨ́ vɨɨ ntɔŋ Yeso. Vɨɨ ntɔŋ Yeso gaasə ka ghɔ́ tɨ́ vɨɨ, wə kii faŋ ŋwə kùꞌnə. ³⁶Nɨniŋ, wə mɔ́ꞌ nə luu shɔ, yizii yi luu Josef. Vɨɨ ntɔŋ Yeso shù yizii yi nə Barnabas, faŋ lùu laa wuu məkɔ wutə. Ŋwə nə luu wuu Levi. Vɨ nə bi ŋwə shɨ Sayprɔs. ³⁷Josef ghɔ́ nə kìi nsi yi, fìŋ, ndì ka ghɔ́, jwì nə ŋwə tɨ́ vɨɨ ntɔŋ Yeso, nùŋsə nsi ghuu vəŋ.

Faŋ Nwi nə shia nsɔꞌ tɔ Ananias nə Safira

¹Wə mɔ́ꞌ nə baa lùu shɔ, yizii yi luu Ananias, yizii zu wi luu Safira. Ŋwə nə fìŋ yindɨɨ yi nɨzi, zu wi kɨɨ. ²Ŋwə kɨ nii ndì sheꞌ way ka ghɔ́ faŋ ŋwə nə fìŋ yindɨɨ yi yɔ́ nə, jwì nə ŋwə vɨsɨ vɨɨ ntɔŋ Yeso, faŋ ghɔ zu wi shə̀ŋtə, ndɨ̀ə way. ³Ŋwə jwi nɨniŋ, Pita gi tɨ́ ŋwə laa, «Ananias, sii yɨ̀ kə laa tɨɨ vəzwitə vəbwəvə bweꞌsə ghɔ laa a fiŋ yindɨɨ yə, ndɨ̀ə way ka, jwì kɨ dəsə way laa lùu faŋ a fìŋ yindɨɨ yɔ́? A sɨ̀ɨ ba lùu tɨ́ Zwitə Ley Nwi. ⁴A nə kɨ fìŋ yindɨɨ yə, luu njɨɨ yindɨɨ. A baa fìŋ, ka kɨ lùu ka wə. Sii yɨ̀ kə laa a kɔꞌnə fɨ taa fwi ghɔ, laa a taa mɔŋ kəŋ nu kə̀ nee? A kee sɨ̀ɨ ba tɨ́ wə me, a sɨ̀ɨ ba lùu tɨ́ Nwi.» ⁵Ananias zɔ nu kɔ́, gù nsi ku. Vɨɨ vənshə zɔ, nduŋ sɨɨ vəŋ, vəŋ fee ŋkee dɨdɨꞌ. ⁶Zawə vəndɔŋ ndɔ fɨ nsi, gə̀ kà ŋwə, shàꞌ ŋwə, fùu fu, gə̀ təə ŋwə.

⁷Vəshɨshwi kɨ shɔ̀ɔ vətia, zu wi Safira ŋii, kee ta kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ ŋkə gày me. ⁸Pita bitə tɨ́ ŋwə laa, «Naysə shee, lùu shwaŋ ŋgwə faŋ viŋ ndəə wə fìŋ yindɨɨ yɔ́ shɔ nə mu? Ŋwə gi laa, «Ɔŋ, lùu nɨniŋ. Lùu ka ghɔ́ nshə.» ⁹Pita gi tɨ́ ŋwə laa, «Sii yɨ̀ kə buu viŋ ndəə wə biŋ maa məmɔŋ Zwitə Ley Nwi? - Ye mɔɔ, vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nii tə̀ə ndəə wə luu shuu fwə; vəŋ taa shaꞌ ghɔ, fùusə fu nɨzi.» ¹⁰Sheꞌ yighee muꞌ ŋwə gu ghuu Pita ku. Zawə vəndɔŋ vɔ́ ŋii, ye laa ŋwə ku. Vəŋ shaꞌ ŋwə, fùu nə ŋwə, gə̀ təə ŋwə yɨ ndəə wi. ¹¹Vɨɨ Nwi vənshə nə vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nə zɔ̀ nu kɔ́, fee ŋkee dɨdɨꞌ.

Faŋ vɨɨ ntɔŋ Yeso Kristo nə yɨ̀ vənu və shuu yɔŋvə

¹²Vɨɨ ntɔŋ Yeso Kristo baa yɨsə vənu və shuu yɔŋvə vəyaŋ taa ŋwaa vɨɨ. Vɨɨ məbiŋ Yeso Kristo vənshə baytə taa ndii Solomon fɨ taa ŋii Nwi yikwalə ghee ghee nə fwi vəŋ yimuꞌ. ¹³Tuu wə muꞌ fɨ taa ŋwaa vɨɨ day kee fàynə shəŋ muꞌ ghɔ vəŋ me. Vɨɨ vənshə nə gisə yigisə yijəə kɔ̀ŋ vəŋ. ¹⁴Vɨɨ vəmɔ́ꞌ vəyaŋ nə baa biŋ, kùꞌsə nwaa vɨɨ məbiŋ Kristo ghɔ́, vəndɔŋ nə vəki biŋ Kristo. ¹⁵Vɨ nəə shaꞌ vɨɨ vəza, fuusə, nuŋ vəŋ jɨɨsə fuu vəmɔ̀ꞌ nə vəfwaŋ, laa yighee njyə faŋ Pita taa kii shɔɔ, kaꞌ sheꞌ ndɨɨlə ki shìtə vəmɔ̀ꞌ fɨ taa ŋwaa vɨɨ vəza vɔ́. ¹⁶Vɨɨ faŋ vəŋ nəə shi taa ntɨꞌsə faŋ nsə nə kìa ntɨꞌ Jerusalem nə bàytə shɔ nɨzi, jwì nə vɨɨ vəza baa nə vɨɨ faŋ vəzwitə vəbwəvə nəə kɔ ŋɨꞌ tɨ́ vəŋ. Vɨɨ vəza vɔ́ vənshə bwaŋnə.

Faŋ vɨ nə kwàŋ vɨɨ ntɔŋ Yeso taa ŋii mfiŋ

¹⁷Wuu kwalə məfeꞌ Nwi nə vɨɨ vi vənshə, faŋ nə luu vɨɨ fɨ taa nshəŋtə vɨɨ Sadusii, ndɔ tɨŋ kɨ səsə vɨɨ ntɔŋ Yeso. ¹⁸Nɨniŋ, vəŋ jiatə fɨ maa vɨɨ ntɔŋ Yeso vɔ́, kwàŋ taa ŋii mfiŋ. ¹⁹Kɨ luu vətuꞌ nshiiŋii Nwi jwi, ŋàꞌsə shuu ŋii mfiŋ ghɔ́, fùusə vəŋ, gì laa, ²⁰«Viŋ gə tɨŋnə taa ŋii Nwi yikwalə, kɨ naysə vənu və məbwey vənshə tɨ́ vɨɨ.» ²¹Vəŋ zɔ nɨniŋ, kɨ luu leefu, vəŋ gə taa ŋii Nwi yikwalə, kɨ deesə nu Nwi shɔ. Wuu kwalə məfeꞌ Nwi nə vɨɨ vi tii vɨɨ taanə nə vəshɨꞌ vənshə maa nshəŋtə yikwalə vɨɨ Isirayl, tɔŋ ntɔŋ laa vɨ jwi nə vɨɨ ntɔŋ Yeso vɔ́ vɨsɨ vəŋ. ²²Vɨɨ faꞌ vɨɨ kwalə vɔ́ gə zìꞌ taa ŋii mfiŋ, kee yè wə shɔ me, bə̀ŋ jwì nàysə tɨ́ nshəŋtə yɔ́ laa, ²³«Yia gə̀ zìꞌ taa ŋii mfiŋ, yè shuu ŋii mfiŋ sheꞌ shɔ, tɨ́ vɨ fəŋ. Vəsogeꞌ tɨŋ maa vəshəŋ vəvəŋ yɨ shuufɔ ghɔ́. Yia ŋaꞌsə shuufɔ ghɔ́, kee yè wə taa ŋii yɔ́ me.» ²⁴Vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi ghɔ tɨɨ vɨɨ məshii ŋii Nwi zɔ nu kɔ́, tɔ vəŋ shii maa nu ŋkɨə faŋ ŋkə gày maa vɨɨ ntɔŋ Yeso vɔ́. ²⁵Wə mɔ́ꞌ jwi nàysə tɨ́ vəŋ laa, «Vɨɨ mbɨə faŋ viŋ sɨ kwàŋ mfiŋ nə, vəŋ taa ŋii Nwi yikwalə, tɨŋ kɨ deesə nu Nwi shɔ.» ²⁶Tɨɨ vɨɨ məshii ŋii Nwi, ghɔ vɨ vɨɨ vi gə ndì vəŋ, kee ndì vəŋ nə wutə me, buꞌ laa vəŋ nəə fee laa vɨɨ taa tumə vəŋ nə ŋoꞌsə.

²⁷Vəŋ jwi nə vəŋ, nùŋsə vəŋ taa ŋii məshia nsɔꞌ, wuu kwalə məfeꞌ Nwi gi tɨ́ vəŋ laa, ²⁸«Maa yia nə shɨ laa kɨ viŋ baa kɨ deesə nu maa yizii nyə̀ me! Luu nə, mədeesə wiŋ maa yizii yɔ́ duꞌtə ŋwə saynə taa ntɨꞌ Jerusalem nshə. Viŋ kəə yɨ laa mənshi mə wə wì ndɔ koꞌ tɔ yia mu?» ²⁹Pita ghɔ vɨ vɨɨ ntɔŋ Yeso bəŋsə laa, «Bàw yia kɨ zɔnə Nwi fɨ ghɔ kɨ zɔnə wə. ³⁰Nwi faŋ lùu Nwi vətɨɨ vaŋ-nsiŋ, ywèysə Yeso fɨ shɨ yiku, ŋkee Yeso ŋgwə faŋ viŋ nə bèy ŋwə fuu fəŋkɔꞌ, ŋwə ku. ³¹Nwi yweysə ŋwə fɨ shɨ yiku maa wutə ki, yɨ̀ laa ŋwə luu tɔ, baa luu wuu məbweysə vɨɨ, maa məkɔ jɨɨ tɨ́ vɨɨ Isirayl, tɨ́ kɨ kaꞌ vəŋ bìŋ nu bwə vəŋ, kwìinə fwisə vəŋ, Nwi ndenə yibɨsə vəŋ. ³²Yia nə yè vənu vɔ́ nə sɨ, yia vɨ Zwitə Ley Nwi, faŋ Nwi kɔ tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ zɔnə ŋwə.» ³³Vɨɨ kwalə vɔ́ zɔ nɨniŋ, nu kɔ́ shə fwi vəŋ, vəŋ kɨ nii kəə jɨɨ maa məzwilə vɨɨ ntɔŋ Yeso.

³⁴Luu nə, wə mɔ́ꞌ nə luu shɔ, yizii yi luu Gamaliel. Ŋwə nə luu wuu Farisii nə wuu mədeesə ŋwaꞌlə Nwi kwalə. Vɨɨ vənshə fee ŋwə. Ŋwə ndɔ fɨ nsi taa məshəŋtə ghɔ́, gì laa vɨ meꞌtə vɨɨ və̀, vəŋ fuu fu maa kuŋtə yighee. ³⁵Ŋwə kɨ nii gì tɨ́ vəŋ laa, «Viŋ zɔ, viŋ vɨɨ Isirayl, viŋ ndɨɨnə maa vɨɨ və̀ kɔ̀ŋ nu ŋkɨə faŋ viŋ kəə yɨsə maa vəŋ nə. ³⁶Nə luu maa yighee yimɔ́ꞌ, Tiudas nə ndɔ̀, gì laa yi lùu wuu wutə. Vɨɨ yaa yiwa yishwe beꞌsə ŋwə. Vɨ zwi ŋwə, vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nəə beꞌsə ŋwə nə, saykə, nu ki kɔ́ baa me sheꞌ nɨniŋ. ³⁷Yiŋkii kɨ shɔɔ, Judas, wuu Galilii, ndɔ yizɔ maa yighee məsay vɨɨ, ŋwə baytə vɨɨ vəyaŋ. Vɨ baa kɨ zwi ŋwə, vɨɨ vi vɔ́ vənshə saykə. ³⁸Nɨniŋ, viŋ zɔ nu ŋkɨə faŋ mə naysə tɨ́ viŋ! Kɨ viŋ kɔŋ nu maa vɨɨ və̀ me. Viŋ meꞌtə vəŋ buꞌ laa faꞌ vəŋ ŋwə̀ taa kɨ luu lùu nu vɨɨ shɨ nsi, buu ŋkə kee ndɔ tay me. ³⁹Kɨ ghaŋ laa ŋkə ndɔ̀ fɨ ghɔ Nwi, kaꞌ viŋ kee ghɔꞌ vəŋ me. Kɨ kɨɨ kɨ viŋ taa ye laa nywenə viŋ vɨ Nwi!» Vəŋ zɔ ntɨ Gamaliel yɔ́, ⁴⁰baa tìi vɨɨ ntɔŋ Yeso taa ŋii, saŋ vəŋ nə vəmfa, gì tɨ́ vəŋ laa kɨ vəŋ baa kɨ deesə nu kɔ̀ŋ yizii Yeso me, kɨ nii mèꞌtə vəŋ. ⁴¹Vɨɨ ntɔŋ Yeso vɔ́ ndɔ fɨ vɨsɨ vəŋ, kɨ ŋaytə dɨdɨꞌ laa Nwi ndì vəŋ laa vəŋ kùꞌnə maa məye ŋɨꞌ buꞌ yizii Yeso. ⁴²Vəŋ kee mèꞌtə fɨ kɨ deesə ntɔŋ yijəə Nwi shi shi taa ŋii Nwi yikwalə nə taa ndɔꞌ vɨɨ me. Vəŋ nəə fɨꞌtə laa Yeso luu Kristo, wuu məbweysə vɨɨ.

Faŋ vɨ nə shòꞌ vɨɨ kwatia maa məgaŋtə vɨɨ ŋɨꞌ

¹Nə luu maa yighee yɔ́, faŋ nwaa vɨɨ Yeso nə yàŋ, ntay fuu taa ŋwaa vɨɨ Jus faŋ vəŋ nəə gisə ghaŋ Griik, nə ŋkee vɨɨ Jus faŋ vəŋ gisə ghaŋ Jus. Vɨɨ faŋ vəŋ nəə gisə ghaŋ Griik lulə laa vɨ shiasə vəki ŋkusə vəŋ, kee kɔ vəŋ nə vətɔ mbɨə faŋ vɨ kɔ tɨ́ vɨɨ ŋɨꞌ vəmɔ́ꞌ nə me. ²Vɨɨ ntɔŋ Yeso njɔsə-bɔɔ nə, tii vɨɨ Yeso vənshə shəŋ muꞌ, gì laa, «Kee bàw laa yia shia nu məfɨꞌtə yigisə Nwi, tɨ́ kaꞌ yia jìa nu məgaa vətɔ me. ³Nɨniŋ, vaŋ-nshwi, viŋ shoꞌ vɨɨ fɨ taa ŋwaa viŋ kwatia, faŋ vɨ kɨɨ laa Zwitə Ley Nwi lwàŋ taa fwisə vəŋ, baa nə yitɔfə; yia taa kɔ nu məgaasə vətɔ tɨ́ vəŋ. ⁴Gə fɨ maa yia, yia taa ndi yighee yia yinshə maa məshɔꞌtə Nwi, baa nə maa məswiŋnə nu Nwi.» ⁵Nwaa vɨɨ vɔ́ vənshə nə kàw nu ŋkɨə faŋ vɨɨ ntɔŋ Yeso nə gì nə. Vəŋ kɨ nii shòꞌ Stefen, wə faŋ ŋwə nə bìŋ Kristo nə fwi yimuꞌ, Zwitə Ley Nwi lwàŋ taa fwi ŋwə. Vɨ baa shòꞌ Filip, nə Prokorɔs nə Nikanor nə Timon nə Parminas nə Nikolaws, wuu Antiɔk faŋ ŋwə nə ŋìi nu Nwi vɨɨ Jus. ⁶Vɨ nuŋsə vɨɨ vɔ́ vɨsɨ vɨɨ ntɔŋ Yeso. Vɨɨ ntɔŋ Yeso shɔꞌtə Nwi, mɔ̀ꞌ ghɔ vəŋ tɔ vɨɨ vɔ́ kwatia nə. ⁷Nɨniŋ, nu Nwi kɨ nii baa sàynə. Vɨɨ vəyaŋ kuꞌsə taa nwaa vɨɨ Yeso ntɨꞌ Jerusalem. Ŋkee vɨɨ məfeꞌ Nwi vəyaŋ nuŋ fwisə vəŋ maa nu Yeso.

Faŋ vɨ nə zwì Stefen

⁸Stefen nə luu wə faŋ Nwi nə tù mənɔŋ-bwaŋnə tɔ ŋwə, wutə Nwi nə luu yiba jɨŋ ŋwə. Ŋwə yɨ vənu vəkwalə nə vənu və shuu yɔŋvə taa ŋwaa vɨɨ. ⁹Luu nə, vɨɨ mɔ́ꞌ nə luu shɔ faŋ vəŋ kee kàw Stefen me. Nə luu vɨɨ Jus fɨ taa ŋii məshɔꞌtə Nwi yimɔ́ꞌ, faŋ vɨ nəə tii vəŋ laa vəbuꞌ faŋ vɨ shòꞌtə fɨ maa vəŋ. Vɨɨ Kirene nə vɨɨ Alesandria nə vəmɔ́ꞌ fɨ Saylisia, nə fɨ Asia nə luu taa ŋwaa vəŋ. Vəŋ ndɔ kɨ suŋnə ghɔ vɨ Stefen. ¹⁰Luu nə, Zwitə Ley Nwi kɔ wutə nə yitɔfə tɨ́ Stefen, ŋwə gi, vəŋ kee kɨ̀ɨ nə nu bəŋsə tɨ́ ŋwə me. ¹¹Nɨniŋ, vəŋ ka mənay laa vɨɨ gi laa, vəŋ yaa zɔ faŋ Stefen gì bwə kɔ̀ŋ ntɨsə Nwi faŋ Mose nə kɔ̀ tɨ́ vɨɨ nə, baa kɔ̀ŋ nshɨ-tɔ Nwi. ¹²Nɨniŋ, vəŋ jwi nə ntwaŋnə, bùulə tɔ vɨɨ vəyaŋ, nə vɨɨ taanə nə vɨɨ mədeesə ŋwaꞌlə Nwi, ghɔ vɨ vəŋ shɔɔ jwì maa Stefen, jìa ŋwə, shɔ̀ɔ gə̀ nə ŋwə vɨsɨ vɨɨ məshia nsɔꞌ, ¹³tìi vɨɨ mɔ́ꞌ laa vəŋ ŋii, sɨ̀ɨ təba tɔ ŋwə. Vɨɨ vɔ́ gi laa Stefen yaa kɨ gisə bwə kɔ̀ŋ ŋii Nwi yikwalə nyə̀, baa kɔ̀ŋ ntɨsə Mose ghee nshə. ¹⁴Vəŋ baa gì laa vəŋ nə zɔ̀ faŋ ŋwə gì laa Yeso, wuu Nazaret taa sɔꞌ ŋii Nwi yɔ́, ndɔ baa kwiinə nuŋsə nyaa-nsiŋ faŋ Mose nə kɔ̀ tɨ́ nsiŋ nə. ¹⁵Vɨɨ məshia nsɔꞌ vənshə shaꞌsə sɨ vəŋ, ndèynə Stefen, ye laa yikəꞌ yi lùu yaa yikəꞌ nshiiŋii Nwi.

¹Wuu kwalə məfeꞌ Nwi bitə tɨ́ ŋwə laa ŋkə lùu nɨniŋ mu? ²Stefen gi laa, «Vaŋ-nshwi vaŋ nə vətɨɨ vaŋ, viŋ zɔ! Nwi faŋ ŋwə bàw shɨlə, nə fùu yikəꞌ tii ŋwaa-nsiŋ Abraham yighee njyə faŋ ŋwə nəə kɨ bii nsi Mesopoteymia, kee ta gə̀ shi ntɨꞌ Haran me. ³Nwi gi tɨ́ Abraham laa ŋwə ndɔ fɨ shɨ ŋwə nə fɨ maa yikuu yi, gə̀ maa nsi njyə faŋ Nwi taa də tɨ́ ŋwə. ⁴Nɨniŋ, ŋwə ndɔ fɨ shɨ Kaldia, gə̀ fìa fu wi ntɨꞌ Haran. Tii wi ku, Nwi fuusə ŋwə fɨ fuŋ, ŋwə jwi maa nsi nyə̀, faŋ viŋ shi shɔ ndwə nə. ⁵Luu nə, Nwi nə kee ta kɔ̀ shəŋ nsi mɔ́ꞌ tɨ́ ŋwə laa lùu ŋkii me, tuu kee ntaŋ ghɔ maa shəŋ nsi me. Nwi nə kɔ̀ꞌnə maa məkɔ nsi nyə̀ tɨ́ ŋwə nə tɨ́ yikuu yi. Nwi nə kɔ̀ꞌnə nɨniŋ, faŋ Abraham nə kee bee ta kìi wee me. ⁶Nwi baa gì tɨ́ ŋwə laa, «Yikuu yə ndɔ gə kɨ shi tɔmə day, vɨ ndi vəŋ yaa vəbuꞌ, vəŋ ye ŋɨꞌ maa ŋuꞌ muu-yinshwe.» ⁷Luu nə, Nwi baa gì laa yi ndɔ kwaŋ nsɔꞌ tɔ vɨɨ mbɨə faŋ vɨɨ yikuu Abraham vɔ́ faꞌ tɨ́ vəŋ nə, buu vəŋ ndɔ fuu fɨ maa shɨ kɔ́, jwì kɨ bəŋsə Nwi maa shəŋ kə̀. ⁸Nɨniŋ, Nwi nə gwìa məkee ghɔ Abraham. Shwenə məkee kɔ́ luu məsɨɨtə vaŋ. Ŋwə bi Isak, vəshi kɨ ziꞌ yifɔŋ, ŋwə sɨɨtə ŋwə. Isak bi Jeykob, sɨ̀ɨtə ŋwə. Jeykob bi vətɨɨ vaŋ-nsiŋ njɔsə-bɔɔ nə, sɨ̀ɨtə vəŋ. ⁹Vətɨɨ vaŋ-nsiŋ vɔ́ bee weenshu vəŋ Josef, fìŋ ŋwə shɨ Ijip. Luu nə, Nwi nə luu yiba jɨŋ ŋwə, ¹⁰bwèysə ŋwə fɨ taa ŋɨꞌ ŋwə yinshə, yɨ̀ laa fwàŋ Farao, faŋ nə luu fwàŋ fɨ shɨ Ijip, kaw ŋwə. Nwi kɔ tɔ ley tɨ́ ŋwə vɨsɨ fwàŋ Farao. Fwàŋ Farao nuŋ ŋwə laa ŋwə sɔ̀ꞌ shɨ nə ntoꞌ yi yinshə. ¹¹Jɨŋ kɨ nii kòo shɨ Ijip nə shɨ Kanahan, ŋɨꞌ luu yiyaŋ, vətɨɨ vaŋ-nsiŋ kee kìi fazɨ me. ¹²Jeykob zɔ laa say shɨ Ijip, ŋwə tɔŋ vaŋ vi, faŋ lùu vətɨɨ vaŋ-nsiŋ nə, maa mfɔŋ yitoꞌ vəŋ shɔ. ¹³Vəŋ baa kɨ bəŋ gə̀ shɨ Ijip beꞌsə ghee bɔɔ, Josef yɨsə vaŋ-nshwi vi kɨɨ nə ŋwə. Fwàŋ Farao kɨ nii kɨ̀ɨ nə ŋiꞌ ŋii Josef. ¹⁴Josef tɔŋ ntɔŋ tɨ́ tii wi Jeykob, naysə tɨ́ ŋwə laa ŋwə jwi shɨ Ijip ghɔ vɨ vɨɨ vi vənshə. Vəŋ vənshə nə luu wə njɔsə-tee muu-ŋkwatia. ¹⁵Nɨniŋ, Jeykob gə shɨ Ijip, shəŋ ŋkɨə faŋ ghɔ vətɨɨ vaŋ-nsiŋ nə kùkə shɔ. ¹⁶Vɨ nə ndi vəŋ, gə̀ nə vəŋ ntɨꞌ Shekem, təə vəŋ shɔ taa swi njyə faŋ Abraham nə ywàŋ fɨ ghɔ vɨɨ Hamor nə ka.

¹⁷Faŋ yighee nə luu nshənə tɨ́ Nwi maa məyɨ nu ŋkɨə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ Abraham nə, nwaa vɨɨ vaŋ-nsiŋ nə duꞌtə ŋwə luu ŋkee yaŋ shɨ Ijip. ¹⁸Kɨ luu fɨ yiba fwàŋ mɔ́ꞌ tey kɨ sɔꞌ shɨ Ijip faŋ ŋwə nə kee kɨ̀ɨ nə Josef me. ¹⁹Fwàŋ ghɔ́ ka mənay tɔ vətɨɨ vaŋ-nsiŋ, dɔ̀ɔ vəŋ laa vəŋ kɨ meꞌ vaŋ vəŋ fu, tɨ́ kɨ kaꞌ vəŋ kùkə, kee bwèy me. ²⁰Kɨ luu sheꞌ maa yighee yɔ́, vɨ bi Mose. Ŋwə baw vɨsɨ Nwi, vɨ kɨꞌ ŋwə taa ŋii tii wi yiŋuu yitia. ²¹Vɨ meꞌ ŋwə, wee Farao wəzwi ndi ŋwə yaa ŋwiŋ wi, kɨ̀ꞌ ŋwə, ŋwə ta. ²²Vɨ deesə ŋwə nə vənu və yitɔfə və vɨɨ Ijip vənshə. Ŋwə kɨ nii luu ŋkee wə maa yigisə yi nə vənu vəyɨvə vi. ²³Faŋ Mose ghɔ́ nə luu ŋuꞌ muu-yinshwe, kàw laa yi gə yè vaŋ-nshwi vi vɨɨ Isirayl. ²⁴Ŋwə yè wuu Isirayl mɔ́ꞌ faŋ wuu Ijip yɨ nə ŋwə, Mose gaŋtə wə Isirayl ghɔ́, ndɔ̀ꞌ ntwi, zwì wə Ijip ghɔ́. ²⁵Ŋwə nə yɨ̀ nɨniŋ, bɨ̀ꞌtə laa vɨɨ vi taa kɨɨ laa Nwi taa yɨsə yi fuusə vəŋ fɨ taa ŋɨꞌ. Luu nə, vəŋ kee biŋ me. ²⁶Fu kɨ lee ŋwə baa toꞌ taa ŋwaa vɨɨ Isirayl, ye vəŋ faŋ vəŋ nywenə. Ŋwə nəə kəə gaasə vəŋ, gi tɨ́ vəŋ laa, «Viŋ zɔ! Viŋ kee lùu vaŋ-nshwi yimu? Kɨ viŋ baa kɨ yɨnə yiŋwaa yiŋ me!» ²⁷Wə ntɨə faŋ ŋwə nii yɨ̀nə liŋ wi nə, dɔŋsə Mose, bìtə tɨ́ ŋwə laa, «Sii nùŋsə ndə nùŋsə ghɔ laa a luu tii wia, kɨ sɔꞌ yia? ²⁸A kəə zwi mə faŋ a sɨ zwì wə Ijip wì ywaŋ nə mu?» ²⁹Mose zɔ nɨniŋ, fùu fɨ shɨ Ijip, nyɨŋ gə̀ kɨ shi shɨ Media. Ŋwə gə shɔ, bì vaŋ vəbɔɔ.

³⁰Ŋuꞌsə muu-yinshwe baa shɔ̀ɔ, nshiiŋii Nwi fuu yikəꞌ Mose taa wi, faŋ shuꞌ-gay nəə kɨɨ taa tɔɔ waꞌsə nə, yɨ baŋ Sinai. ³¹Shuu Mose yɔŋ maa nu ŋkɨə faŋ ŋwə nə ye nə. Ŋwə shəŋtə gə̀ yɨ yi maa məye jəə, zɔ̀ gɨ Nwi sheꞌ yighee yɔ́. ³²Nwi gi tɨ́ ŋwə laa, «Lùu mə, Nwi vətɨɨ və. Lùu mə, Nwi Abraham nə Isak nə Jeykob.» Mose tey kɨ lɔꞌ, fèe maa məndeynə. ³³Nwi gi tɨ́ ŋwə laa ŋwə shoꞌtə gɔ si fɨ ghuu ŋwə, buꞌ laa shəŋ ŋkɨə faŋ a tɨ̀ŋ shɔ, lùu shəŋ ley tɨ́ Nwi. ³⁴Zɔ mɔɔ! Mə duꞌtə mə ndeynə, yè ŋɨꞌ njyə faŋ vɨɨ vaŋ ye shɨ Ijip. Mə zɔ̀ faŋ vəŋ sɔŋ. Nɨniŋ, mə siꞌ jwì laa mə jwi bwèysə vəŋ. Mə taa tɔŋ ghɔ shɨ Ijip.» ³⁵Nɨniŋ nə, Nwi nə shòꞌ ŋkee Mose ŋgwə faŋ vɨɨ Isirayl yaa kee kàw ŋwə nə me, faŋ vəŋ nə gì laa, «Sii nùŋsə ndə nùŋsə ghɔ yaa tii wia laa a kɨ sɔꞌ yia.» Nwi shoꞌ Mose ghɔ́, tɔŋ ŋwə ŋkee yaa wuu məsɔꞌ vəŋ, nə yaa wuu məbweysə vəŋ, faŋ nshiiŋii Nwi fùu yikəꞌ ŋwə taa wee-shuꞌ-gay faŋ ŋwə nəə kɨɨ nə. ³⁶Mose ghɔ́ fùusə vəŋ fɨ shɨ Ijip, faŋ ŋwə nə yɨ̀ vənu və shuu yɔŋvə shɨ Ijip, nə taa mamuu bay, baa yɨ̀sə vəmɔ́ꞌ faŋ vəŋ nə luu taa tɔɔ waꞌsə maa ŋuꞌ muu-yinshwe. ³⁷Mose ghɔ́ baa lùu wə ntɨə faŋ ŋwə nə gì tɨ́ vɨɨ Isirayl laa Nwi ndɔ baa shoꞌ nshiiŋii-sɔghɔ mɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa vəŋ, sheꞌ faŋ ŋwə nə shòꞌ Mose nə. ³⁸Luu sheꞌ Mose ghɔ́ faŋ ŋwə nə luu ghɔ vɨɨ Isirayl taa tɔɔ waꞌsə, shəŋtə vəŋ nə, faŋ ŋwə nə kòꞌ fuu baŋ Sinai, nshiiŋii Nwi gi tɨ́ ŋwə, ŋwə bəŋ siꞌ gə̀ nàysə tɨ́ vətɨɨ vaŋ-nsiŋ. Ŋwə nə fì yigisə Nwi kɔ̀ŋ məbwey, shɔ̀ɔsə tɨ́ nsiŋ. ³⁹Luu nə, vətɨɨ vaŋ-nsiŋ twey fɨ zɔnə ŋwə, twèy ŋwə, fwisə vəŋ kwiinə, kɨ kəə sheꞌ vənu və shɨ Ijip. ⁴⁰Nɨniŋ, vəŋ gi tɨ́ Aarɔn laa ŋwə naysə vənwi, kɔ̀ tɨ́ vəŋ, mbə shɔɔ vɨsɨ vəŋ, buꞌ faŋ vəŋ kee kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ ŋkə gày maa Mose me. ⁴¹Maa yighee yɔ́ vəŋ tu fənyia yaa wee-nyaa, kɨ feꞌ fənyia fɔ́, ŋaytə maa fa ŋkɨə faŋ ghɔ vəŋ nə fàꞌ nə. ⁴²Faŋ vəŋ nə yɨ nɨniŋ nə, Nwi kiasə sɨ fɨ maa vəŋ, mèꞌtə vəŋ laa vəŋ kɨ bəŋsə luu məjwiŋ fɨ taa yizɔ, yuu vɨ nə nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə nshiisə-ŋii sɔghɔ. Taa ŋwaꞌlə ghɔ́ vɨ nə nyɔ̀ꞌ laa Nwi gì laa,

«Aŋ viŋ, vɨɨ Isirayl, viŋ nəə sɨɨtə nyaasə,

fèꞌ tɨ́ mə maa ŋuꞌ muu-yinshwe taa tɔɔ waꞌsə mu?

⁴³Bey, viŋ nə shàꞌ luu vəbee və nwi Molek

nə fənyia fə Refan, nwi məjwiŋ wiŋ.

Viŋ nə fèꞌ luu mənyia faŋ viŋ nə nàysə nə ghɔ ghiŋ.

Nɨniŋ, mə taa yɨsə laa vɨ jia viŋ,

gə̀ nə viŋ yiba shɨ Babilɔn.» 7.43 Amɔs 5.25-27.

⁴⁴Gə fɨ maa bèe Nwi faŋ vətɨɨ vaŋ-nsiŋ nə kìi taa tɔɔ waꞌsə nə, vɨ nə nàysə sheꞌ faŋ Nwi nə gì tɨ́ Mose laa ŋwə naysə. Vɨ nə nàysə sheꞌ faŋ Mose nə yè yaa ndɨɨlə fɨ ghɔ Nwi. ⁴⁵Kɨ luu fɨ yiba, vətɨɨ vaŋ-nsiŋ fi bèe ghɔ́, shàꞌsə, gə̀ maa shəŋ nsi ŋkɨə faŋ vɨ yaa fi fɨ ghɔ vətɔŋ. Nwi nə fùusə vɨɨ vɔ́ maa yighee njyə faŋ vətɨɨ vaŋ-nsiŋ vɔ́ jwi nə. Jɔshwa nə shɔ̀ɔ vɨsɨ fɨ ghɔ vəŋ. Bèe ghɔ́ goꞌ taa ŋwaa vəŋ, zìꞌ tɨ́ yighee fwàŋ Deyvid. ⁴⁶Yikəꞌ fwàŋ Deyvid nə ley vɨsɨ Nwi. Ŋwə buꞌ ghɔ tɨ́ Nwi laa Nwi biŋ laa yi fia ŋii tɨ́ Nwi, faŋ luu Nwi tii ŋwaa-nsiŋ Jeykob. ⁴⁷Luu nə, nə fia fwàŋ Solomon fìa ŋii tɨ́ Nwi. ⁴⁸Faŋ ŋkə nə kɔlə lùu nɨniŋ nə, Nwi fɨ taa yizɔ kee yaa kɨ shi taa ndɔꞌ faŋ fìa vɨɨ me, yuu nshiiŋii-sɔghɔ nə naysə. ⁴⁹Ŋwə nə nàysə laa, Nwi gì laa,

«Yizɔ lùu kenə kaŋ;

nsi luu ŋkaw mətəsə ghuu ŋaa.

Sii lùu kəŋ ŋii njyə, tɨ́ kaꞌ viŋ fìanə shee?

Shəŋ məshəŋ ŋwaa kaŋ sii bə?

⁵⁰Maa nə bɔ̀ŋ nshɨ-tɔ ŋwaa bɔ̀ŋ vətɔ və̀ vənshə.»

7.50 Aysaya 66.1-2.

⁵¹(Stefen nə gì yigi yɔ́ tɨ́ vəŋ, baa gi laa lee,) «Aŋ viŋ, vɨɨ tɔ shii faŋ vɨ nə kee sɨ̀ɨtə fwi yiŋ nə tuulə ghiŋ me. Viŋ twey nu Zwitə Ley Nwi sheꞌ faŋ vətɨɨ viŋ nə yɨ̀sə nə. ⁵²Nshiiŋii-sɔghɔ lùu shɔ, faŋ vətɨɨ viŋ kee shòꞌ ghuu ghi yimu? Vəŋ nə zwìlə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə bɨ fɔŋ gì laa wuu ley Nwi ndɔ jwi fɨ yiba. Lùu ndwə, viŋ fìŋ wuu ley Nwi ghɔ́, zwi ŋwə. ⁵³Nə luu nshiisə-ŋiisə Nwi faŋ vəŋ nə kɔ̀ ntɨsə Nwi tɨ́ viŋ. Luu nə, viŋ zɔ, kee bee yɨ nu kɔ́ me.»

⁵⁴Vɨɨ məshia nsɔꞌ zɔ nɨniŋ, fwisə vəŋ shə. Vəŋ kwə gɨꞌ vəŋ tɨ́ Stefen. ⁵⁵Luu nə, Zwitə Ley Nwi lwaŋ taa fwi Stefen, ŋwə ndeynə yizɔ, yè yikwalə Nwi nə Yeso, faŋ ŋwə tɨŋ maa kwiŋ maꞌnə Nwi. ⁵⁶Ŋwə gi laa, «Mə ye yizɔ ŋaꞌnə, yè Wuu yinsəŋ Nwi faŋ ŋwə tɨ̀ŋ maa kwiŋ maꞌnə Nwi.» ⁵⁷Vəŋ yumə ŋkee nəŋay, shìtə tuulə vəŋ, shə̀ŋtə gə̀ maa Stefen yighee muꞌ, ⁵⁸jia ŋwə, gə̀ nə ŋwə yiba, tùmə ŋwə nə ŋoꞌsə. Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə zɔ̀ nu kɔ́ taa ŋii nsɔꞌ, nuŋsə njwisə vəŋ ghuu wuu zawə mɔ́ꞌ, yizii yi luu Sɔɔl, ⁵⁹buu vəŋ tumə Stefen. Stefen yumə laa, «Tɨta Yeso, fi zwitə kaŋ,» ⁶⁰kɨ nii tùŋ vətɔ vəyəə vi nsi, yùmə ŋkee nəŋay laa, «Tɨta Nwi, ndenə nu bwə vəŋ kə̀,» kɨ nii yiku nɨniŋ.

¹Sɔɔl ghɔ́ nə biŋ laa vɨ zwì Stefen.

Faŋ vɨ nə tey kɨ shoꞌ ghuu vɨɨ məbiŋ Kristo

Shù fɨ maa shi kɔ́, vɨ tey kɨ yɨnə vɨɨ məbiŋ Kristo ntɨꞌ Jerusalem ŋkee dɨdɨꞌ. Vəŋ vənshə saykə taa shɨ Judia nə taa shɨ Samaria, kɨ nii gòꞌ sheꞌ vɨɨ ntɔŋ Kristo ntɨꞌ Jerusalem. ²Vɨɨ mɔ́ꞌ faŋ vəŋ nəə bəŋsə Nwi, gə təə Stefen, gwìa yiku yi ŋkee dɨdɨꞌ. ³Sɔɔl bɨsə nwaa vɨɨ Kristo dɨdɨꞌ, toꞌ ŋii taa ndɔꞌ vɨɨ nə wutə, fuusə vəndɔŋ ghɔ vəki, kwaŋ vəŋ taa ŋii mfiŋ.

Faŋ vɨɨ Samaria nə bìŋ nu Kristo

⁴Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə sàykə nɨniŋ nə, toꞌ fɨ vəshəŋ vəshəŋ, toꞌ fɨꞌtə ntɔŋ yijəə Nwi tɨ́ vɨɨ. ⁵Wə muꞌ fɨ taa ŋwaa vəŋ nə luu Filip. Ŋwə ndɔ fɨ nsi, siꞌ gə̀ shɨ Samaria, fɨ̀ꞌtə nu Kristo yifi, laa lùu wuu məbweysə mbi. ⁶Vɨɨ vənshə taŋ tuulə vəŋ, zɔ̀ nu ŋkɨə faŋ Filip gisə, baa yè vənu və shuu yɔŋvə faŋ ŋwə yɨsə. Vəŋ kaw yigisə yi yɔ́, ⁷buꞌ laa ŋwə nəə fuusə vəzwitə vəbwəvə fɨ maa vɨɨ vəyaŋ, faŋ vəŋ nə kìi vəzwitə vəbwəvə taa ŋwaa vəŋ. Vəzwitə vəbwəvə vɔ́ yumə ŋkee nəŋay buu fùu. Ŋwə baa shùꞌ vɨɨ faŋ way ŋwaa vəŋ nə ku muꞌ, nə vəndwey, vəŋ bwaŋnə. ⁸Vɨɨ fɨ shɨ Samaria duꞌ nə məŋaytə yaŋ.

⁹Wə mɔ́ꞌ nə luu shɔ taa ntɨꞌ yɔ́, yizii yi luu Saymon. Ŋwə nə luu wuu yifiŋtə, nu ki ghɔꞌ vɨɨ vənshə fɨ shɨ Samaria. Nshɨ-tɔ wə ghɔ́ nə gì laa yi shɔ̀ɔ mbi. ¹⁰Vɨɨ vənshə, wuu taa nə weembwa, nuŋ tɔ sheꞌ maa nu wə ghɔ́, gisə laa wə ghɔ́ luu ŋkee wutə Nwi ŋkɨə faŋ ŋkə shɔ̀ɔ mbi. ¹¹Vəŋ nuŋ tɔ sheꞌ maa ŋwə buꞌ laa ŋwə nəə yɨsə vənu və yifiŋtə nə ŋay yi shù fɨshi. ¹²Luu nə, yighee njyə faŋ Filip nə jwì, vəŋ biŋ Filip faŋ ŋwə nə nàysə ntɔŋ yijəə kɔ̀ŋ nu yifwàŋ Nwi, baa kɔ̀ŋ yizii Yeso Kristo tɨ́ vəŋ. Vəŋ fi muu mə Nwi, vəndɔŋ ghɔ vəki. ¹³Nshɨ-tɔ Saymon nə bìŋ nu Kristo nɨzi, baa luu fì muu mə Nwi, kɨ nii bèꞌsə Filip, yè vənu və shuu yɔŋvə faŋ Filip fɨꞌsə nə, shuu wi yɔŋ ghee nshə.

¹⁴Vɨɨ ntɔŋ Kristo mbɨə faŋ vəŋ nə luu ntɨꞌ Jerusalem nə, zɔ laa vɨɨ Samaria bìŋ yigisə Nwi. Vəŋ tɔŋ Pita ghɔ Jɔn tɨ́ vɨɨ Samaria. ¹⁵Pita ghɔ Jɔn siꞌ gə zìꞌ shɔ, bùꞌ ghɔ tɨ́ Nwi tɔ vɨɨ Samaria, laa Nwi kɔ vəŋ nə Zwitə Ley Nwi. ¹⁶Vəŋ nə shɔ̀ꞌtə Nwi nɨniŋ, buꞌ laa Zwitə Ley Nwi nə kee ta ŋìi taa fwisə vəŋ me, vəŋ nə fi sheꞌ muu mə Nwi maa yizii tɨta Yeso. ¹⁷Nɨniŋ, Pita ghɔ Jɔn mɔꞌ ghɔ tɔ vəŋ, Zwitə Ley Nwi ŋii taa fwisə vəŋ.

¹⁸Saymon ye laa vɨɨ ntɔŋ Yeso nə kɔ̀ Zwitə Ley Nwi tɨ́ vɨɨ, faŋ vəŋ nə mɔ̀ꞌ ghɔ tɔ vɨɨ nə. Ŋwə jwi kɔ̀ ka tɨ́ Pita ghɔ Jɔn, ¹⁹gì laa, «Viŋ kɔ wutə kə̀ shee nɨzi, tɨ́ kaꞌ wə tɨ̀ me wə faŋ mə mɔ̀ꞌ ghɔ kaŋ tɔ ŋwə, ŋwə fì Zwitə Ley Nwi.» ²⁰Pita gi tɨ́ ŋwə laa, «Viŋ ka wə ndi, buꞌ faŋ a bɨꞌtə laa kaꞌ a ndì ka, ywàŋ fa ŋkɨə faŋ Nwi key vɨɨ shɔ nə. ²¹A kee kìi nu, tɨꞌnə me, wee-fa maa faꞌ wia me, buꞌ laa fwi yə kee lùu yiloomə maa Nwi me. ²²Bàw a biŋ nu bwə ŋkɨə faŋ a bɨ̀ꞌtə nə, kwiinə fwi yə, kɨ shɔꞌtə Nwi, ndwaŋ Nwi maa nu ŋkɨə faŋ a nii kwaꞌtə taa fwi ghɔ, tɨ́ kaꞌ yighee mɔ́ꞌ Nwi ndenə nu bwə kə kɔ́. ²³Ŋkee nu bwə ŋìi taa fwi ghɔ, a gù wuu faꞌ tɨ́ zwitə bwə.» ²⁴Saymon gi tɨ́ Pita ghɔ Jɔn laa vəŋ shɔꞌtə Nwi tɔ ŋwə, tɨ́ kɨ kaꞌ vənu vɔ́ vənshə faŋ vəŋ gi nə, kee gày maa ŋwə me.

²⁵Pita ghɔ Jɔn metə maa məfɨꞌtə yigisə Nwi maa ntɨꞌ yɔ́, ndɔ̀ kɨ bəŋ gə Jerusalem, toꞌ fɨꞌtə ntɔŋ yijəə Nwi maa vəshəŋ vəyaŋ fɨ shɨ Samaria.

Faŋ Filip nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi tɨ́ wuu Itiopia kwalə

²⁶Yiŋkii kɨ shɔ̀ɔ, nshiiŋii Nwi gi tɨ́ Filip laa, «Ka ŋwaa wə, gə̀ fɨ kwiŋ yikwii-təŋ fɨ maa jɨɨ njyə faŋ nyə shɔɔ fɨ Jerusalem, gə Gaza nə.» Jɨɨ yɔ́ nə shɔ̀ɔ fɨ taa shəŋ nɔŋ-nɔŋ. ²⁷Filip ndɔ fɨ nsi, gə. Faŋ ŋwə nə ziꞌ yifi, yè wuu Itiopia mɔ́ꞌ faŋ nə luu ndifwaŋ taa mbuꞌ tɨ́ Kandaki, fwàŋ Itiopia faŋ nə luu wəzwi. Ndifwaŋ ghɔ́ nəə nuŋsə ka fwàŋ nshə. Ŋwə nə jwi Jerusalem maa məshɔꞌtə Nwi, ²⁸kii bəŋ, ŋii dùꞌ taa kaalə ki, toꞌ tii ŋwaꞌlə nshiiŋii-sɔghɔ Aysaya. ²⁹Zwitə Ley Nwi gi tɨ́ Filip laa ŋwə shəŋtə gə kɨ toꞌ fɨ yɨ kaalə kɔ́. ³⁰Filip nyɨŋ koꞌ gə yɨ ŋwə, zɔ̀ faŋ ŋwə nəə tii fɨ taa ŋwaꞌlə Aysaya. Filip bitə tɨ́ ŋwə laa, «A zɔ ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ a tii mu?» ³¹Ndifwaŋ ghɔ́ gi laa, «Sii kaꞌ mə kɨɨ kɨkə? Wə kee lùu shɔ, twelə tɨ́ mə me.» Ŋwə kɨ nii gì tɨ́ Filip laa ŋwə koꞌ jwì, ghɔ ŋwə duꞌ. ³²Shəŋ ŋwaꞌlə kɔ́ faŋ ŋwə nəə tii nə, luu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu laa lee,

«Ŋwə nə luu yaa bi-njɨɨ faŋ vɨ ndì, kɨ gə sɨɨ.

Ŋwə nə kee ŋaꞌsə shuu wi me, kee gì tuu nu me,

sheꞌ yaa wee-bi-njɨɨ faŋ nyə kee yaa kɨ gwia

faŋ vɨ ki wiŋ ghi me.

³³Faŋ ŋwə nə bwàsə ŋwaa wi nsi nə,

Nwi ŋaꞌsə nsɔꞌ tɔ ŋwə.

Kɨ kaꞌ sày ndə sày ŋiꞌ ŋii ki,

buꞌ laa vɨ bàꞌsə məbwey wi fɨ shɨ nsi?» 8.33 Aysaya 53.7-8.

³⁴Ndifwaŋ ghɔ́ gi tɨ́ Filip laa ŋwə naysə wə ntɨə faŋ nshiiŋii-sɔghɔ gisə kɔ̀ŋ ŋwə nə? «Ŋwə gisə kɔ̀ŋ nshɨ-tɔ wi mu, mu buꞌ wə dɨday?» ³⁵Filip tey kɨ gisə sheꞌ buꞌ shəŋ ŋwaꞌlə kɔ́, nàysə ntɔŋ yijəə Nwi tɨ́ ŋwə kɔ̀ŋ Yeso. ³⁶Vəŋ nəə toꞌ fɨ jɨɨ, ziꞌ yɨ muu mɔ́ꞌ, ndifwaŋ ghɔ́ gi laa, «Ye muu mbə̀, taa lay kə lay mə laa mə kee fì muu me?» [ ³⁷Filip gi tɨ́ ŋwə laa, «A nùŋ fwi yə maa Kristo, kee bɨbɨꞌtə me, buu kaꞌ a fi.» Ŋwə gi laa, «Mə biŋ laa Yeso Kristo lùu Wee Nwi.»] ³⁸Ndifwaŋ ghɔ́ yɨsə kaalə kɔ́ tɨŋnə, ghɔ Filip siꞌ gə̀ ŋìi taa muu. Ndifwaŋ ghɔ́ fi muu mə Nwi fɨ ghɔ Filip. ³⁹Faŋ vəŋ kòꞌ fɨ taa muu, Zwitə Ley Nwi ndi Filip, ndifwaŋ ghɔ́ kee baa ye ŋwə me, shɔɔ gə̀, kɨ ŋaytə. ⁴⁰Gə fɨ maa Filip, ŋwə ye ŋwaa wi ntɨꞌ Atsotɔs, baa shɔɔ fɨ taa ntɨꞌsə səmɔ́ꞌ, fɨꞌtə ntɔŋ yijəə Nwi, buu gə ziꞌ ntɨꞌ Sisaria.

Faŋ Sɔɔl nə kwìinə fwi yi

(Akts 22.6-16; 26.12-18)

¹Maa yighee yɔ́, Sɔɔl kɨ tɨtoꞌ shoꞌ ghuu vɨɨ tɨta Yeso, kɔꞌnə vəŋ, ²zwilə vəŋ, ndɔ̀ gə̀ yè wuu kwalə məfeꞌ Nwi, buꞌ ghɔ tɨ́ ŋwə laa ŋwə nyɔꞌ vəŋwaꞌlə, kɔ̀ tɨ́ yi, yi gə nə mbə, kɔ̀ tɨ́ vəməshəŋtə və vɨɨ Jus, faŋ vəŋ nəə shi ntɨꞌ Damaskɔs, laa ŋwə kɨ luu ye vɨɨ, vəndɔŋ nə vəki, faŋ vəŋ toꞌ fɨ maa jɨɨ Kristo shɔ, yi jiatə vəŋ, ka, jwì nə vəŋ Jerusalem. ³Ŋwə gə nɨniŋ, gə kɨ kəə ziꞌ ntɨꞌ Damaskɔs, məley Nwi gwəkə sìꞌ fɨ taa yizɔ, kia ŋwə. ⁴Ŋwə gu nsi, zɔ gɨ wə faŋ nyə gì tɨ́ ŋwə laa, «Sɔɔl, Sɔɔl, a sii shoꞌ ghuu kaŋ buꞌ kə?» ⁵Ŋwə bitə laa, «Tɨta, a lùu ndə?» Wuu laa, «Mə lùu Yeso faŋ a shòꞌ ghuu ghi nə. ⁶Ndɔ yizɔ, ŋìi taa ntɨꞌ nyə̀, buu vɨ taa naysə nu ŋkɨə faŋ a taa yɨsə tɨ́ ghɔ.» ⁷Vɨɨ mbɨə faŋ ghɔ vɨ Sɔɔl nəə toꞌ mɔ́ꞌ, tɨŋnə, kee gì nu me. Vəŋ nə zɔ sheꞌ gɨ yɔ́, kee yè wə me. ⁸Sɔɔl ndɔ fɨ nsi, ŋàꞌsə sɨ ghi, luu nə, sɨ ghi fɨ, ŋwə kee baa yè fa me. Vɨ jia ŋwə fɨ maa kwiŋ wi, ndì ŋwə, gə̀ nə ŋwə Damaskɔs. ⁹Vəshi shɔɔ vətia ŋwə kee yè vədɨꞌ me, kee zɨ̀ fa me, kee nù fa me.

¹⁰Wuu məbiŋ Yeso mɔ́ꞌ nə luu shɔ ntɨꞌ Damaskɔs, yizii yi luu Ananias. Njyəə shi ŋwə. Tɨta Yeso gi tɨ́ ŋwə taa njyəə yɔ́ laa, «Ananias!» Ŋwə biŋ laa, «Ye mə nə, tɨta.» ¹¹Tɨta Yeso gi tɨ́ ŋwə laa, «Ndɔ fɨ nsi, gə̀ fɨ maa jɨɨ njyə faŋ vɨ tii nə jɨɨ yineꞌtə nə, gə̀ taa ŋii Judas, bìtə wə mɔ́ꞌ shɔ, faŋ yizii yi lùu Sɔɔl, wuu Tarsɔs. Sɔɔl ghɔ́ lùu taa ŋii yɔ́, shɔꞌtə Nwi, ¹²yè nu taa njyəə, yè faŋ wə mɔ́ꞌ faŋ yizii yi luu Ananias ŋii taa ŋii ŋwə, mɔ̀ꞌ ghɔ ghi tɔ ŋwə laa ŋwə baa kɨ yenə.» ¹³Ananias bəŋsə laa, «Tɨta, mə nə zɔ̀ fɨ ghɔ vɨɨ vəyaŋ laa wə ghɔ́ nəə yɨsə vənu vəbwəvə dɨdɨꞌ maa vɨɨ ley Nwi fɨ ntɨꞌ Jerusalem. ¹⁴Mə baa zɔ̀ laa vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi kɔ̀ wutə tɨ́ ŋwə laa ŋwə jia vɨɨ vənshə feenə, faŋ vəŋ tii yizii yə, fə̀ŋ vəŋ.» ¹⁵Tɨta Yeso baa gì tɨ́ ŋwə laa, «Gə shɔ, buꞌ laa mə shòꞌ wə ghɔ́, laa ŋwə luu wuu faꞌ ŋwaa, fɨꞌtə nu yizii kaŋ tɨ́ vɨɨ tətɔŋ fu, nə tɨ́ vəfwàŋ nə tɨ́ vɨɨ Isirayl. ¹⁶Mə taa də ŋɨꞌ tɨ́ ŋwə yiyaŋ, faŋ ŋwə taa ye buꞌ yizii nyaa.» ¹⁷Ananias ndɔ gə̀ taa ŋii yɔ́, mɔ̀ꞌ ghɔ ghi maa Sɔɔl, gì tɨ́ ŋwə laa, «Weenshu ŋwaa Sɔɔl, tɨta Yeso, faŋ viŋ ŋwə yaa faynə jɨɨ njyə faŋ a nəə jwi fɨ fuŋ nə, tɔ̀ŋ mə laa a baa kɨ yenə vədɨꞌ, baa nə laa Zwitə Ley Nwi lwaŋ taa fwi ghɔ.» ¹⁸Sheꞌ yighee yɔ́ fa kəmɔ́ꞌ yaa vəŋaꞌ fiŋ fɨ sɨ ŋwə, ŋwə ye vədɨꞌ, kɨ nii yindɔ, fì muu mə Nwi, ¹⁹baa kɨ nii zɨ̀ fa, ŋwaa wi weꞌtə.

Faŋ Sɔɔl nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Damaskɔs, vɨɨ Jus nə kəə zwi ŋwə

Sɔɔl kɨ nii dùꞌ ghɔ vɨ vɨɨ məbiŋ nu Yeso maa vəshi vəmɔ́ꞌ ntɨꞌ Damaskɔs, ²⁰tey kɨ fɨꞌtə nu Yeso yighee muꞌ taa ŋii məshɔꞌtə yikwalə, gì laa Yeso luu ŋkee Wee Nwi. ²¹Shuu vɨɨ vənshə yɔŋ faŋ vəŋ nə zɔ̀ yigisə yi. Vəŋ gi laa, «Kee lùu wə ntɨə faŋ ŋwə nəə kəə ndisə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nəə tii yizii nyə̀ ntɨꞌ Jerusalem nə yimu? Maa ŋwə nə jwì feenə maa məjiatə kəŋ vɨɨ vɔ́, bə̀ŋ gə̀ nə vəŋ tɨ́ vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi.» ²²Sɔɔl baa kɨ wɨweꞌ maa mətwelə laa Yeso luu ŋkee Kristo, wuu məbweysə vɨɨ. Tɔ vɨɨ Jus faŋ vəŋ nəə shi ntɨꞌ Damaskɔs shii. ²³Vəshi vəmɔ́ꞌ baa kɨ shɔɔ, vɨɨ Jus nə kɔꞌnə maa məzwi Sɔɔl. ²⁴Luu nə, ŋwə zɔ ŋkɔꞌnə vəŋ yɔ́. Vɨɨ Jus shiasə ŋwə, gə̀ dùꞌ təshuu tə ŋkɔꞌ, shii vətuꞌ nə shɨshwi maa məzwi ŋwə. ²⁵Vɨɨ məbiŋ Yeso ndi ŋwə, kwàŋ taa ŋkɔɔ, shùŋ kuu shɔ, kòꞌsə ŋwə, sùꞌsə ŋwə fu, ŋwə nyɨŋ.

Faŋ Sɔɔl nə gə ye vɨɨ ntɔŋ Yeso ntɨꞌ Jerusalem

²⁶Sɔɔl gə ziꞌ ntɨꞌ Jerusalem, kɨ kəə gə faynə ghɔ vɨ vɨɨ məbiŋ nu Yeso. Vəŋ fee ŋkee dɨdɨꞌ, buꞌ laa vəŋ nə kee yibiŋ laa ŋwə lùu wuu məbiŋ nu Yeso me. ²⁷Barnabas ndi ŋwə, gə̀ nə ŋwə vɨsɨ vɨɨ ntɔŋ Yeso, nàysə tɨ́ vəŋ faŋ Sɔɔl yaa faynə jɨɨ ghɔ Yeso, Yeso gi tɨ́ ŋwə nə, baa nə faŋ ŋwə nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Damaskɔs buꞌ yizii Yeso ntee. ²⁸Sɔɔl kɨ nii gòꞌ Jerusalem, ghɔ vɨ vɨɨ məbiŋ nu Yeso nə toꞌ fɨꞌtə nu Yeso, kee fèe nu me. ²⁹Ŋwə nə gì tɨ́ vɨɨ faŋ vəŋ gisə ghaŋ Griik nɨzi. Vɨɨ vɔ́ kəə jɨɨ maa məzwi ŋwə. ³⁰Vɨɨ məbiŋ nu Yeso zɔ, ndì ŋwə, gə̀ nə ŋwə ntɨꞌ Sisaria, tɔŋ ŋwə ntɨꞌ Tarsɔs (fɨ shɨ Saylisia).

³¹Nɨniŋ ghɔ́, vɨɨ məbiŋ Kristo fɨ taa məshɨ mə Judia nə Galilii nə Samaria mənshə nə dùꞌ bwaŋnə, baa toꞌ maa ghuu yitoꞌ tɨta Yeso, fee Mɔꞌmbi. Zwitə Ley Nwi yɨsə vɨɨ vəmɔ́ꞌvə baa kùꞌsə nwaa vəŋ.

Faŋ Pita nə shùꞌ wə faŋ way ŋwaa wi nə ku muꞌ

³²Nə luu maa yighee yɔ́, Pita toꞌ vəshəŋ vənshə. Shi mɔ́ꞌ ŋwə gə ziꞌ ntɨꞌ Lida maa məye vɨɨ məbiŋ nu Yeso mbɨə faŋ vəŋ luu yifi. ³³Wə mɔ́ꞌ nə luu shɔ, yizii yi luu Anias, faŋ ŋwə nə duꞌtə ŋwə nɔŋ fuu fwaŋ ŋuꞌ yifɔŋ, buꞌ laa ŋwaa wi yaa ku. Pita ye wə ghɔ́, gì tɨ́ ŋwə laa, ³⁴«Anias, Yeso Kristo shùꞌ ghɔ. Ndɔ yizɔ, nàysə fwaŋ kə!» Sheꞌ yighee muꞌ ŋwə ndɔ. ³⁵Vɨɨ vənshə fɨ ntɨꞌ Lida nə fɨ nsi Sherɔn yinshə ye wə ghɔ́, kɨ nii kwìinə gə̀ maa məbiŋ nu tɨta Yeso.

³⁶Sheꞌ maa yighee yɔ́ wəzwi mɔ́ꞌ nə luu shɔ ntɨꞌ Jɔpa, yizii yi luu Tabita, ŋiꞌ yizii yi yɔ́ lùu laa fəshwi. Ŋwə nə luu wuu məbiŋ nu Yeso, ndì yighee yinshə maa məyɨ vənu vəjəəvə maa vɨɨ. ³⁷Maa vəshi vɔ́, wəzwi ghɔ́ gu za, za ku. Vɨ sɔ ŋwə, ndì ŋwə, koꞌ nùŋ taa ŋii yizɔ. ³⁸Ntɨꞌ Lida yɔ́ nə luu nshənə fɨ ntɨꞌ Jɔpa. Nɨniŋ, vɨɨ məbiŋ nu Yeso zɔ laa Pita luu ntɨꞌ Lida, vəŋ tɔŋ vɨɨ vəbɔɔ maa Pita, laa vəŋ gə bùꞌ ghɔ tɨ́ ŋwə, laa ŋwə yasə jwì ye vəŋ. ³⁹Pita ndɔ fɨ nsi, ghɔ vɨ vəŋ gə, kɨ ziꞌ yifi, vəŋ ndi ŋwə, kòꞌ nə ŋwə taa ŋii yizɔ. Vəki ŋkusə vənshə baytə kɨ gwia, dəsə njwisə faŋ wəzwi ghɔ́ nə naysə̀, kɔ̀ tɨ́ vəŋ, faŋ ghɔ vɨ vəŋ nə luu. ⁴⁰Pita fuusə vəŋ vənshə fu, tùŋ vətɔ vəyəə vi nsi, shɔꞌtə Nwi, kɨ nii kìasə ŋwaa wi maa ŋku wə kɔ́, gì laa, «Tabita, ndɔ yizɔ!» Wəzwi ghɔ́ ŋaꞌsə sɨ ghi, yè Pita, ndɔ dùꞌnə. ⁴¹Pita nesə ghɔ ki, shàꞌsə ŋwə yizɔ, kɨ nii tìi vɨɨ məbiŋ nu Yeso nə vəki ŋkusə, kɔ ŋwə tɨ́ vəŋ, bwey. ⁴²Vɨ zɔnə nu kɔ́ taa ntɨꞌ Jɔpa yinshə, vɨɨ vəyaŋ nuŋ fwisə vəŋ maa nu tɨta Yeso. ⁴³Pita shi ntɨꞌ Jɔpa vəshi vəyaŋ, shi taa ŋii wə mɔ́ꞌ faŋ yizii yi lùu Saymon. Ŋwə nə luu wuu məbaysə gɔsə.

Faŋ Kɔrniliɔs, tɨɨ vəsogeꞌ, nə bìŋ nu Yeso

¹Wə mɔ́ꞌ nə luu shɔ, ntɨꞌ Sisaria, yizii yi luu Kɔrniliɔs. Ŋwə nə luu tɨɨ vəsogeꞌ taa ŋii njɔŋ faŋ vɨ nəə tii nə ŋii njɔŋ vɨɨ Itali. ²Ŋwə nəə fee Nwi, nùŋ fwi yi maa nu Nwi ghɔ vɨ ŋii yi yinshə. Ŋwə nə faꞌ jəə maa məgaŋtə mbəəsə fɨ shɨ Judia, ndɔ shɔꞌtə Nwi ghee nshə. ³Shi mɔ́ꞌ bwafu nshiiŋii Nwi fuu yikəꞌ ŋwə, tii ŋwə laa, «Kɔrniliɔs.» ⁴Ŋwə ndeynə fee, gì laa, «Tɨta, lùu nu kə?» Nshiiŋii Nwi yɔ́ gi tɨ́ ŋwə laa, «Nwi zɔ̀ məshɔꞌtə wə, baa nə vəkɔ və faŋ a gaŋtə vɨɨ ŋɨꞌ shɔ nə. Nwi kàw vənu vɔ́. ⁵Nɨniŋ, bàw a tɔŋ vɨɨ, vəŋ gə Jɔpa, gə bə̀ŋ jwì nə Saymon faŋ vɨ tii ŋwə nə Pita. ⁶Ŋwə shi shɔ taa ŋii Saymon mɔ́ꞌ, faŋ luu wuu məbaysə gɔsə, ŋii yi lùu mbɨɨ mamuu.» ⁷Nshiiŋii Nwi yɔ́ metə yigi yɔ́, ndɔ̀ gə̀. Kɔrniliɔs tii vɨɨ faꞌ vi vəbɔɔ nə sogeꞌ muꞌ faŋ ŋwə nəə fee Nwi, fɨ taa ŋwaa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nəə kɨꞌ ŋwə. ⁸Ŋwə naysə vənu vənshə tɨ́ vəŋ, kɨ nii tɔŋ vəŋ Jɔpa.

⁹Fu kɨ lee, faŋ vɨɨ vɔ́ nə duꞌtə vəŋ toꞌ, kɨ kəə ziꞌ Jɔpa, Pita koꞌ tɔ ŋii maa məshɔꞌtə Nwi. Nə luu maa yizɔ buꞌtə. ¹⁰Jɨŋ za ŋwə, ŋwə nə kəə fa zɨ, faŋ vɨ kɨ bii naysə, njyəə shi ŋwə. ¹¹Ŋwə ye yizɔ ŋaꞌnə, fa mɔ́ꞌ nee nə siꞌ jwi, kəꞌ yaa njwi yifusə yikwalə faŋ vɨ jìa maa ŋgɔŋsə yishwe, kɨ suꞌsə nsi. ¹²Nyaasə sənshə luu taa tey yi, nə vətɔ faŋ mbə toꞌ suu fɨ nsi, nə mənwə fɨ taa yizɔ. ¹³Gɨ yimɔ́ꞌ gi tɨ́ ŋwə laa, «Pita, ndɔ yizɔ, zwìlə kwə!» ¹⁴Pita gi laa, «Bey, tɨta, mə nə kee ta zɨ̀ fa faŋ lùu fa bwə me, tɨꞌnə me, fa faŋ lùu fa faŋ ŋkə kee lùu kəley vɨsɨ Nwi me.» ¹⁵Gɨ yɔ́ baa kii bəŋsə jwì maa ŋwə lwesə ghee bɔɔ, gì laa, «Fa ŋkɨə faŋ Nwi sɔ̀ ŋkə ley, kaa baa tii laa lùu fa bwə me!» ¹⁶Nu kɔ́ nə gày nɨniŋ ghee tia. Vɨ baa kɨ nii ndì, gə̀ nə ŋkə yizɔ. ¹⁷Tɔ Pita shii maa ŋiꞌ njyəə yɔ́, faŋ ŋwə nə ye nə. Sheꞌ yighee yɔ́ vɨɨ mbɨə faŋ Kɔrniliɔs nə tɔŋ vəŋ nə, tɨŋ shuu ŋkɔꞌ, tɨ́ vəŋ bitə, kɨ̀ɨ nə ŋii Saymon. ¹⁸Vəŋ tɨŋnə, kɨ tii, bitə laa, «Saymon faŋ vɨ tii ŋwə nə Pita, shi feenə mu?» ¹⁹Pita nəə kɨ bii kəə maa məkɨɨ nə ŋiꞌ njyəə yɔ́, Zwitə Ley Nwi gi tɨ́ ŋwə laa, «Ye vɨɨ vətia faŋ vəŋ kəə ghɔ. ²⁰Ndɔ fɨ nsi, siꞌ gə ye vəŋ, viŋ vɨ vəŋ gə, kee bɨbɨꞌtə me, buꞌ laa tɔ̀ŋ mə tɔ̀ŋ vəŋ.» ²¹Pita siꞌ, gə̀ gì tɨ́ vɨɨ vɔ́ laa, «Mə lùu wə ntɨə faŋ viŋ kəə. Viŋ jwi kəə kə?» ²²Vəŋ bəŋsə tɨ́ ŋwə laa, «Tɔŋ Kɔrniliɔs, tɨɨ vəsogeꞌ, wə faŋ ŋwə fee Nwi, tɔ̀ŋ yia. Jɨɨ yi lùu yiloomə. Vɨɨ vənshə fɨ shɨ Judia gisə jəə buꞌ ŋwə. Nshiiŋii Nwi fùu yikəꞌ ŋwə, gì tɨ́ ŋwə laa ŋwə tii ghɔ, laa a jwi taa ŋii ŋwə, ŋwə taa zɔ nu ŋkɨə faŋ a taa gi tɨ́ ŋwə.» ²³Pita zɔ nɨniŋ, ŋìisə vɨɨ vɔ́ taa ŋii, ndì vəŋ maa vəndɔ vi. Fu kɨ lee ŋwə ndɔ, fùu, ghɔ vɨ vəŋ gə. Vɨɨ məbiŋ nu Yeso vəmɔ́ꞌ fɨ Jɔpa beꞌsə ŋwə. ²⁴Fu kɨ lee vəŋ ziꞌ ntɨꞌ Sisaria, tɨ́ Kɔrniliɔs kɨꞌ vəŋ, bàytə vɨɨ yikuu vi nə vɨɨmba vi shəŋ muꞌ. ²⁵Faŋ Pita nə jwì shɔ nə, Kɔrniliɔs ndɔ, gu ghuu ŋwə, bə̀ŋsə ŋwə. ²⁶Pita shaꞌsə ŋwə yizɔ, gì laa, «Tɨŋnə, mə lùu wə nɨzi!» ²⁷Nɨniŋ, vəŋ gi, ŋìi taa ŋii, Pita ye vɨɨ ŋkee vəyaŋ faŋ vəŋ nə bàytə yifi. ²⁸Ŋwə gi tɨ́ vəŋ laa, «Maa viŋ kɨɨ laa vɨ twèy tɨ́ vɨɨ Jus ŋkee nəŋay, laa kɨ vəŋ kɨ zɨnə, tɨꞌnə me, kɨ shɔɔnə ghɔ vɨ vɨɨ faŋ lùu vɨɨ tɔmə day me. Luu nə, Nwi də̀ shee laa, kɨ mə tii wə laa ŋwə lùu wuu bwə, tɨꞌnə me laa ŋwə kee lùu ley vɨsɨ Nwi me. ²⁹Nɨniŋ, mə jwì feenə, kee twey me, faŋ viŋ tìi mə nə. Mə bitə tɨ́ viŋ laa viŋ tìi mə laa kə?» ³⁰Kɔrniliɔs gi tɨ́ ŋwə laa, «Shɔ̀ɔ vəshi yishwe ndwə, sheꞌ faŋ ndwə nee, maa vəshɨshwi vətia, mə duꞌ taa ŋii mə, kɨ shɔꞌtə Nwi. Wə mɔ́ꞌ gwəkə tɨ̀ŋnə vɨsɨ mə nə njwi si səndwaꞌlə, ³¹gì shee laa, «Kɔrniliɔs, Nwi zɔ̀ məshɔꞌtə wə, faŋ a shɔꞌtə Nwi shɔ nə. Nwi lumə vətɔ mbɨə faŋ a kɔ tɨ́ vɨɨ ŋɨꞌ nə. ³²Nɨniŋ, tɔŋ ntɔŋ ntɨꞌ Jɔpa, tìi Saymon faŋ vɨ tii ŋwə nə Pita nə, laa ŋwə jwi. Ŋwə shi taa ŋii Saymon, wuu məbaysə gɔsə fɨ yɨ mamuu.» ³³Nɨniŋ, mə tɔ̀ŋ ntɔŋ tɨ́ ghɔ yighee muꞌ. A yɨsə jəə faŋ a jwì nə. Yia vənshə baytə feenə ndwə vɨsɨ Nwi, kɨꞌ maa məzɔ nu ŋkɨə faŋ Mɔꞌmbi tɔ̀ŋ ghɔ nə ŋkə.»

³⁴Pita ŋaꞌ shuu wi, gì laa, «Mə kɨɨ ŋkee yinsəŋ ndwə laa, Nwi kee yaa kɨ yɨsə nu ŋkuŋ me. ³⁵Kɔlə kɨ luu tɔmə kə, wə faŋ ŋwə fee Nwi, baa yɨsə nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu kəloomə, Nwi kaw ŋwə. ³⁶Viŋ kɔꞌ kɨɨ nə yigi njyə faŋ Nwi nə tɔ̀ŋ tɨ́ vɨɨ Isirayl laa, mənɔŋ-bwaŋnə lùu fɨ yiba Yeso Kristo. Yeso lùu wuu məsɔꞌ mbi yinshə. ³⁷Viŋ kɨ̀ɨ nə vənu mbɨə faŋ mbə nə gày shɨ Judia, tèy fɨ shɨ Galilii fɨ yiba nu məfi muu, faŋ Jɔn nə fɨꞌtə nə. ³⁸Nwi nə yòꞌ Yeso, wuu Nazaret, nə Zwitə Ley Nwi, baa nə wutə, ŋwə ndɔ kɨ toꞌ vəshəŋ vənshə, yɨsə vənu vəjəəvə, baa shùꞌ vəza fɨ maa vɨɨ mbɨə faŋ zwitə bwə nə luu taa ŋwaa vəŋ, buꞌ laa Nwi nə luu yiba jɨŋ ŋwə. ³⁹Yia nə yè vənu vənshə faŋ ŋwə yaa yɨsə shɨ Judia nə sɨ, baa nə mbə faŋ ŋwə nə yɨ̀ ntɨꞌ Jerusalem. Vɨ kɨ nii zwì ŋwə, faŋ vɨ nə bèy ŋwə fuu fəŋkɔꞌ. ⁴⁰Vəshi kɨ shɔɔ vətia, Nwi yweysə ŋwə fɨ shɨ yiku, yɨ̀sə laa ŋwə fuu ntee sɨ vɨɨ. ⁴¹Luu nə, ŋwə nə kee fùu sɨ vɨɨ vənshə me, fuu sheꞌ sɨ yia, buꞌ laa yia lùu vɨɨ mbɨə faŋ Nwi nə shoꞌ laa yia ye ŋwə nə sɨ. Ŋwə nə fùu fɨ shɨ yiku, yia vɨ vəŋ zɨ, ndɔ nu. ⁴²Ŋwə nə nàysə tɨ́ yia laa yia kɨ fɨꞌtə nu Yeso tɨ́ vɨɨ, baa naysə tɨ́ vɨɨ laa, Nwi nùŋsə Yeso laa ŋwə luu wuu məshia nsɔꞌ vɨɨ bweynə nə vəŋku vənsisə. ⁴³Nshiisə-ŋii sɔghɔ vənshə fɨ ywaŋ-vɨsɨ, nə gi kɔ̀ŋ ŋwə ntee, laa wə tɨ̀ me wə faŋ ŋwə bìŋ ŋwə, buu vənu vəbwəvə vi taa mè, sheꞌ buꞌ yizii Yeso.» 10.43 Aysaya 53.5-6.⁴⁴Sheꞌ faŋ Pita nəə kɨ bii gisə, Zwitə Ley siꞌ lwaŋ taa ŋwaa vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nə zɔ̀ yigi yɔ́ nə. ⁴⁵Nu kɔ́ ghɔꞌ vɨɨ məbiŋ Kristo fɨ taa ŋwaa vɨɨ Jus, faŋ vəŋ nə jwì ghɔ vɨ Pita nə. Shuu vəŋ yɔŋ laa Nwi tù Zwitə Ley ki maa vɨɨ faŋ vəŋ nə kee lùu vɨɨ Jus me, faŋ vɨ nə kee sɨ̀ɨtə vəŋ me. Nwi nə key vəŋ nə Zwitə Ley ki, ⁴⁶vəŋ gisə təghaŋ nɨŋkwiŋ nɨŋkwiŋ, bəŋsə Nwi. Pita gi laa, ⁴⁷«Kaꞌ wə twèy tɨ́ vɨɨ və̀ maa məfi muu mə Nwi mu? Vəŋ duꞌtə vəŋ fi Zwitə Ley Nwi sheꞌ yaa nsiŋ.» ⁴⁸Nɨniŋ, Pita gi laa vɨ kɔ muu mə Nwi tɨ́ vəŋ maa yizii Yeso Kristo. Vəŋ kɨ nii bùꞌ ghɔ tɨ́ ŋwə laa ghɔ vɨ vəŋ shi vəshi vəmɔ́ꞌvə.

Faŋ Pita nə gi laa bàw vɨ biŋ vɨɨ tətɔŋ fu taa ŋwaa vɨɨ Kristo

¹Vɨɨ ntɔŋ Yeso ghɔ vɨ vɨɨ məbiŋ nu Yeso fɨ shɨ Judia, zɔ laa vɨɨ tɔmə day bìŋ nu Nwi nɨzi. ²Pita bəŋ koꞌ gə Jerusalem, vɨɨ mbɨə faŋ vɨ nə sɨ̀ɨtə vəŋ, yaa vɨ yaa kɨ sɨɨtə vɨɨ Jus nə, jia Pita nə ntay, ³gì tɨ́ ŋwə laa, «Sii yɨ̀ kə a yaa ŋii taa ŋii tənswia, kɨ zɨ viŋ vɨ vəŋ?» ⁴Pita naysə vənu mbɨə faŋ mbə nə gày tɨ́ vəŋ, shù fɨ maa vənzi. Ŋwə nə gì laa lee, ⁵«Viŋ zɔ! Mə yaa luu Jɔpa, shɔꞌtə Nwi, njyəə shi mə. Mə ye fa mɔ́ꞌ siꞌ fɨ taa yizɔ. Ŋkə nə luu yaa njwi yikwalə, faŋ vɨ jia fɨ maa buu ghi shwe, kɨ suꞌsə fɨ yizɔ, nyə jwi tɨ̀ŋnə yɨ mə. ⁶Mə ndeynə yè taa tey wi, yè nyaasə fɨ shiŋii nə nsə taa gay, nə vətɔ mbɨə faŋ mbə toꞌ suu fɨ nsi, nə mənwə fɨ taa yizɔ. ⁷Mə zɔ gɨ yimɔ́ꞌ nə gisə shee laa mə ndɔ yizɔ, zwi, kwə. ⁸Mə twey, gì laa, «Tɨta, tuu fa bwə nə fa faŋ ŋkə kee lùu kəley me, kee ta ŋìi shuu mə me.» ⁹Gɨ yɔ́ baa kii gi fɨ yizɔ laa kɨ mə tii fa nə fa bwə, faŋ Nwi yɨ̀sə laa lùu fa ley me. ¹⁰Ŋkə nə gày nee ghee tia, vɨ baa kɨ nii sùŋ kənshə, ŋkə ŋii taa yizɔ. ¹¹Sheꞌ maa yighee yɔ́, vɨɨ vətia ziꞌ shuufɔ maa ŋii njyə faŋ yia lùu shɔ nə, faŋ vɨ nə tɔŋ vəŋ tɨ́ mə fɨ ntɨꞌ Sisaria. ¹²Zwitə Ley Nwi naysə shee laa yia vɨ vəŋ gə mɔ́ꞌ, kɨ mə betə me. Vaŋ-nshwi vaŋ-nsiŋ və̀ ntɔfə, yia vəŋ gə mɔ́ꞌ, gə̀ ŋìi taa ŋii wə ghɔ́. ¹³Wə ghɔ́ naysə tɨ́ yia faŋ ŋwə nə yè nshiiŋii Nwi, faŋ ŋwə nə tɨ̀ŋnə taa ŋii yi, gì tɨ́ yi laa, yi tɔŋ ntɔŋ Jɔpa maa mətii mə Saymon Pita, ¹⁴laa mə taa naysə ntɔŋ yijəə tɨ́ yi faŋ yi taa bwey shɔ, nə ŋii yi yinshə. ¹⁵Mə gə shɔ, tey kɨ gisə tɨ́ vəŋ, Zwitə Ley Nwi siꞌ tɔ vəŋ sheꞌ faŋ ŋkə nə siꞌ tɔ nsiŋ maa vənzi. ¹⁶Mə ye nɨniŋ, lùmə yigi yimɔ́ꞌ faŋ tɨta ŋwaa-nsiŋ nə gì tɨ́ nsiŋ laa, vɨɨ nəə fi muu mə Nwi fɨ ghɔ Jɔn, gə̀ fɨ maa nsiŋ, nsiŋ taa fi lùu Zwitə Ley Nwi. ¹⁷Faŋ Nwi nə kèy vɨɨ vɔ́ sheꞌ nɨndɨŋ yaa nsiŋ, faŋ nsiŋ nə nùŋ fwi saŋ-nsiŋ maa Yeso Kristo nə, mə sii lùu ndə, tɨ́ kaꞌ mə fə̀ŋ Nwi.» ¹⁸Vɨɨ Jus vɔ́ zɔ nɨniŋ, gày, kɨ bəŋsə Nwi, gi laa, «Yinsəŋ, Nwi kɔ̀ jɨɨ tɨ́ vɨɨ tɔmə day nɨzi, laa vəŋ kwiinə fwisə vəŋ, zɨ̀ məbwey vəlwaŋ nɨzi.

Faŋ nu Nwi nə ziꞌ ntɨꞌ Antiɔk fɨ shɨ Siria

¹⁹Yighee njyə faŋ vɨ nə zwì Stefen nə, vɨ tey kɨ kɔ ŋɨꞌ tɨ́ vɨɨ məbiŋ nu Yeso vəmɔ́ꞌ nɨzi, vəŋ saykə. Vɨɨ vəmɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa vəŋ gə ŋkee taa məshɨ mə Fənishia nə Sayprɔs nə Antiɔk. Vəŋ nəə toꞌ fɨꞌtə nu Kristo vəshəŋ vəshəŋ, fɨꞌtə sheꞌ tɨ́ vɨɨ Jus. ²⁰Luu nə, vɨɨ mɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa vəŋ, faŋ vəŋ nə ndɔ̀ fɨ shɨ Sayprɔs nə fɨ Kirene, gə ntɨꞌ Antiɔk (fɨ shɨ Siria), toꞌ fɨꞌtə ntɔŋ yijəə buꞌ tɨta Yeso tɨ́ vɨɨ faŋ vəŋ nə kee lùu vɨɨ Jus me. ²¹Wutə Nwi nə luu taa ŋwaa vəŋ, yɨsə laa vɨɨ vəyaŋ kwìinə fwisə vəŋ, nùŋ fwisə vəŋ maa tɨta Yeso. ²²Sɔꞌkə buꞌ nu kɔ́ ziꞌ maa vɨɨ Kristo fɨ ntɨꞌ Jerusalem. Vəŋ zɔ nu kɔ́, tɔ̀ŋ Barnabas ntɨꞌ Antiɔk (fɨ shɨ Siria). ²³Barnabas gə ziꞌ Antiɔk, yè faŋ Nwi nə tu mənɔŋ-bwaŋnə maa vɨɨ vɔ́, ŋàytə, tɨ vɨɨ vɔ́ vənshə laa vəŋ nuŋ fwisə vəŋ sheꞌ maa tɨta Yeso, goꞌsə ghɔ vɨ tɨta Yeso ghee nshə. ²⁴Barnabas nə luu ŋkee wuu jəə, Zwitə Ley Nwi lwaŋ taa fwi ŋwə. Ŋwə nuŋ fwi yi yinshə maa Kristo. Nɨniŋ, vɨɨ vəyaŋ kuꞌsə maa nwaa vɨɨ məbiŋ Kristo. ²⁵Barnabas kɨ nii ndɔ̀ gə ntɨꞌ Tarsɔs (fɨ shɨ Saylisia) maa məkəə Sɔɔl. ²⁶Ŋwə kəə Sɔɔl, yè ŋwə, ndì ŋwə, ghɔ ŋwə bəŋ gə Antiɔk. Vəŋ vəbɔɔ duꞌ tày ghɔ vɨ vɨɨ məbiŋ Kristo fɨ Antiɔk yaa ŋuꞌ ŋkwəŋ, deesə nu Nwi tɨ́ vɨɨ vəyaŋ. Nə luu ntɨꞌ Antiɔk faŋ vɨ nə fɔŋ tey kɨ tii vɨɨ məbiŋ nu Kristo laa vɨɨ Kristo.

²⁷Sheꞌ maa yighee yɔ́ nshiisə-ŋii sɔghɔ vəmɔ́ꞌ ndɔ fɨ ntɨꞌ Jerusalem, gə Antiɔk. ²⁸Wə mɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa vəŋ luu Agabɔs. Ŋwə ndɔ fɨ nsi, gì faŋ Zwitə Ley Nwi nàysə tɨ́ ŋwə laa, ŋkee jɨŋ yiweꞌ taa koo shɨ nsi. Jɨŋ yɔ́ kɨ nii kòo shɨ nsi maa yighee fwàŋ Klɔɔdiɔs. ²⁹Vɨɨ məbiŋ Kristo zɔ yigi Agabɔs yɔ́, gì laa, bàw vəŋ vənshə kɔ fa tɔ tɔ, wə kɔ ki fa faŋ ŋwə kìi, wə kɔ ki fa faŋ ŋwə kìi, tɨ́ kaꞌ vɨ tɔŋ gàŋtə vaŋ-nshwi shɔ fɨ shɨ Judia. ³⁰Vəŋ yɨsə nɨniŋ, kɔ̀ vətɔ vɔ́ tɨ́ Barnabas ghɔ Sɔɔl, tɔŋ vəŋ, vəŋ gə kɔ̀ tɨ́ vɨɨ taa fɨ taa nshəŋtə vɨɨ Kristo ntɨꞌ Jerusalem.

Faŋ vɨ nə zwì Jeyms, kwàŋ Pita taa ŋii mfiŋ, Nwi fuusə ŋwə fɨ fuŋ

¹Kɨ luu sheꞌ maa yighee yɔ́ fwàŋ Herod jiatə vɨɨ vəmɔ́ꞌ fɨ taa nwaa vɨɨ məbiŋ Kristo, kɨ kɔ ŋɨꞌ tɨ́ vəŋ. ²Ŋwə nə jìa Jeyms, weenshu Jɔn, zwi ŋwə nə baꞌ yighaw. ³Faŋ ŋwə nə ye laa ŋkə bàw tɨ́ vɨɨ Jus, ŋwə shɔɔ vɨsɨ, baa jìa Pita. Nə luu maa yighee yitianə yimɔ́ꞌ faŋ vɨɨ Jus yaa kɨ zɨ bee faŋ vɨ kee kwàŋ fənsɨŋ taa tey yi me. ⁴Faŋ vɨ nə jìa Pita nɨniŋ nə, kwàŋ ŋwə mfiŋ, kɔ̀ ŋwə tɨ́ vəsogeꞌ faŋ vəŋ lùu təley yishwe, wə yishwe maa yiley, laa vəŋ kɨ shii ŋwə. Fwàŋ Herod nəə bɨꞌtə laa, yighee məzɨ Pasa ndɔ mè, yi taa shia nsɔꞌ tɔ Pita, vɨɨ vənshə ye. ⁵Faŋ vɨ nəə shii Pita nɨniŋ fɨ taa ŋii mfiŋ, məshəŋtə vɨɨ məbiŋ Yeso shɔꞌtə Nwi tɔ ŋwə, kee bwa me.

⁶Sheꞌ vətuꞌ shi kɔ́ faŋ fwàŋ Herod taa fuusə ŋwə, Pita nɔŋ nɨntəŋ ŋwaa vəsogeꞌ vəbɔɔ, kɨ bwey, tɨ́ vɨ shuŋ ŋwə nə mfiŋsə səbɔɔ, vɨɨ məshii vədɨꞌ luu shuu ŋii, shii ŋii mfiŋ yɔ́. ⁷Nshiiŋii Nwi gwəkə fùu, məley Nwi bee taa ŋii mfiŋ yɔ́. Nshiiŋii Nwi yɔ́ buꞌtə Pita fɨ yiŋii ŋwə, yə̀ŋ ŋwə, gì tɨ́ ŋwə laa, «Yasə ndɔ yizɔ!» Sheꞌ yighee yɔ́ mfiŋsə sɔ́ shiakə fɨ kwiŋ ŋwə, fìŋkə nsi. ⁸Nshiiŋii Nwi yɔ́ gi laa, «La ŋwaa wə, shùŋ gɔsə sə!» Pita yɨ nɨniŋ. Nshiiŋii Nwi yɔ́ gi tɨ́ ŋwə laa, «Wasə njwi yə, bèꞌsə mə!» ⁹Ŋwə ndɔ fɨ nsi, fùu fu, bèꞌsə nshiiŋii Nwi yɔ́, kee kɨɨ laa nu kɔ́ faŋ nshiiŋii Nwi yɔ́ nəə yɨsə nə, lùu nu yinsəŋ me. Ŋwə nəə bɨꞌtə laa lùu njyəə, faŋ nyə shi yi. ¹⁰Vəŋ shɔɔ vəshəŋ vəbɔɔ faŋ vɨɨ dùꞌ shɔ, kɨ shii ŋkɔꞌ mfiŋ, kɨ nii zìꞌ shuu ŋkɔꞌ ŋgwə faŋ ŋwə lùu jɨɨ nə. Shuu ŋkɔꞌ ghɔ́ nə kii bwey kwalə. Vəŋ ziꞌ shɔ, ŋwə ŋaꞌnə sheꞌ ŋgɨɨ-ŋwə. Vəŋ shɔɔ, kɨ nii zìꞌ jɨɨ, shɔ̀ɔ gə̀ zìꞌ maa jɨɨ yimɔ́ꞌ. Sheꞌ yighee yɔ́, nshiiŋii Nwi yɔ́ meꞌtə ŋwə. ¹¹Sɨ Pita ley maa nu ŋkɨə faŋ ŋkə gày maa ŋwə, ŋwə gi laa yi kɔꞌ kɨɨ jəə ndwə laa lùu nu yinsəŋ, laa tɨta Yeso nə tɔŋ nshiiŋii Nwi, ŋwə fi yi fɨ ghɔ fwàŋ Herod, nə fɨ ghɔ vɨɨ Jus maa nu ŋkɨə faŋ vəŋ bɨꞌtə maa məyɨsə maa yi. ¹²Faŋ ŋwə nə kɨ̀ɨ nə nu kɔ́, ŋwə ndɔ gə̀ taa ŋii Meri, nshu Jɔn, faŋ yizii yi yimɔ́ꞌ nə luu Mark, buꞌ laa vɨɨ vəyaŋ nə shə̀ŋtə yifi, kɨ shɔꞌtə Nwi. ¹³Ŋwə buꞌtə shuufɔ, wuu faꞌ mɔ́ꞌ, faŋ yizii yi nə luu Roda, jwi ywìitə. ¹⁴Faŋ ŋwə nə zɔ laa lùu gɨ Pita, bə̀ŋ gə̀ nə məŋaytə, kee ŋaꞌsə me, ŋii nàysə laa Pita luu fu shuufɔ. ¹⁵Vəŋ kee biŋ me, gi tɨ́ ŋwə laa, tɔ ki bɨbuulə. Ŋwə baa kɨ bəŋsə gì laa lùu nɨniŋ. Vəŋ gi laa, luu ndɨɨlə ki. ¹⁶Pita baa mètə kɨ bɨbuꞌtə shuufɔ, vəŋ ŋaꞌsə, ye ŋwə, shuu vəŋ yɔŋ. ¹⁷Ŋwə shitə vəŋ nə ghɔ ki, ndɔ nàysə tɨ́ vəŋ, faŋ Nwi nii fùusə yi fɨ taa ŋii mfiŋ, kɨ nii gì laa vəŋ naysə tɨ́ Jeyms nə tɨ́ vaŋ-nshwi vəmɔ́ꞌ, kɨ nii ndɔ, nyɨŋ gə shəŋ day.

¹⁸Fu kɨ lee, tɔ vəsogeꞌ shii dɨdɨꞌ, vəŋ kee kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ ŋkə gày maa Pita me. ¹⁹Fwàŋ Herod bitə ŋwə, kee kii ŋwə me, tə̀əmə fɨ ghɔ vəsogeꞌ, gì laa vɨ jia vəŋ, kwàŋ taa ŋii mfiŋ. Fwàŋ Herod kɨ nii ndɔ̀ fɨ shɨ Judia, siꞌ gə ntɨꞌ Sisaria, gòꞌ yifi.

Faŋ Nwi nə sɔꞌ fwàŋ Herod

²⁰Nə luu maa yighee yɔ́, fwàŋ Herod nə shəsə maa vɨɨ Tayra nə vɨɨ Sidon, vəŋ ka shuu muꞌ jwì ye Bəlastɔs, faŋ nə luu nshiiŋii fwàŋ yishi, tɔŋ ŋwə laa ŋwə gə buꞌ ghɔ tɨ́ fwàŋ, laa ghɔ vɨ fwàŋ metə nu ntay vəŋ bwaŋnə, buꞌ laa vɨɨ shɨ vəŋ yaa kɨ ywaŋ fazɨ vəŋ fɨ shɨ fwàŋ Herod. ²¹Vɨ tə shi. Shi kɔ́ kɨ kuꞌ, fwàŋ Herod mɔꞌ njwi yifwàŋ yi, dùꞌ fuu kenə, kɔ̀ yigi tɨ́ vəŋ. ²²Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə luu yifi, yumə, gì laa, «Lùu gɨ Nwi, kee lùu gɨ wə nə me.» ²³Sheꞌ yighee tii-njii, nshiiŋii Nwi saŋ ŋwə, buꞌ laa ŋwə nə kee gwènə Nwi me, vəmbii vənsaysə kwə ŋwə, ŋwə ku.

²⁴Nɨniŋ, yigisə Nwi baa sèe, sàynə maa vəshəŋ vəyaŋ. ²⁵Barnabas ghɔ Sɔɔl bəŋ fɨ ntɨꞌ Jerusalem, tɨ́ vəŋ faꞌ faꞌ vəŋ shɔ ŋwə kùꞌnə, kii jwi, jwì ghɔ vɨ Jɔn faŋ yizii yi yimɔ́ꞌ nə luu Mark. Vəŋ bəŋ gə̀ ntɨꞌ Antiɔk (fɨ shɨ Siria).

Mfɔŋ ghuu yitoꞌ Pɔɔl

Faŋ vɨ nə shòꞌ Barnabas ghɔ Sɔɔl maa faꞌ Nwi

¹Nshiisə-ŋii sɔghɔ nə vɨɨ mədeesə nu Nwi nə luu shɔ taa məshəŋtə vɨɨ Kristo ntɨꞌ Antiɔk. Nə luu Barnabas nə Saymon faŋ vɨ nə shù yizii yi nə Wuu-fəŋ, nə Lusiɔs fɨ Kirene, nə Manaen faŋ ŋwə nə tà ghɔ fwàŋ Herod, baa nə Sɔɔl. ²Shi mɔ́ꞌ faŋ vəŋ nəə bəŋsə Nwi, baa baŋ fazɨ, Zwitə Ley Nwi gi tɨ́ vəŋ laa, «Viŋ shoꞌ Barnabas nə Sɔɔl, kɔ̀ tɨ́ mə, nùŋ vəŋ maa faꞌ ŋgwə faŋ mə yaa tii vəŋ shɔ nə.» ³Vəŋ baa kɨ baŋ fazɨ, shɔ̀ꞌtə Nwi, mɔ̀ꞌ ghɔ vəŋ tɔ vəŋ, twey vəŋ, vəŋ gə.

Barnabas ghɔ Pɔɔl fɨꞌtə nu Nwi shɨ Sayprɔs

⁴Faŋ Zwitə Ley Nwi nə tɔ̀ŋ vəŋ nɨniŋ nə, vəŋ siꞌ gə ntɨꞌ Selusia, ŋìi taa bay kwalə, tɔ̀ŋ mamuu taa bay, tɔŋ gə̀ shɨ Sayprɔs. ⁵Faŋ vəŋ nə gə ziꞌ ntɨꞌ Salamis fɨ shɨ Sayprɔs, gə̀ fɨ̀ꞌtə yigisə Nwi taa ndɔꞌ Nwi vɨɨ Jus. Jɔn Mark nə luu taa ŋwaa vəŋ maa məgaŋtə vəŋ. ⁶Vəŋ kɨ nii baa ndɔ̀ fɨ yifi, shɔ̀ɔ shɨ kɔ́ kənshə, gə̀ zìꞌ ntɨꞌ yikwalə yimɔ́ꞌ. Yizii ntɨꞌ yɔ́ luu Pafɔs. Vəŋ ziꞌ yifi, yè wuu Jus mɔ́ꞌ, faŋ lùu wuu ŋay baa lùu wuu məsɨɨ təba maa nu Nwi, yizii yi luu Bar-Jiisəs. ⁷Ŋwə nə luu wuumba goməna Sergiɔs Pɔɔl, faŋ nə luu wuu tɔ ley. Goməna ghɔ́ tii Barnabas ghɔ Sɔɔl, kɨ kəə zɔ nu Nwi fɨ ghɔ vəŋ, vəŋ jwi. ⁸Bar-Jiisəs, wuu ŋay ghɔ́, faŋ yizii yi maa ghaŋ Griik nə luu Elimas, twey yigisə vəŋ, kɨ kəə kwiinə fwi goməna laa ŋwə kee bìŋ nu Kristo me. ⁹Sɔɔl faŋ vɨ nəə tii ŋwə nə Pɔɔl, faŋ Zwitə Ley Nwi lwàŋ taa fwi ŋwə, ndeynə wuu ŋay ghɔ́ nə wutə, gì tɨ́ ŋwə laa, ¹⁰«A lùu wee zwitə bwə, faŋ təba nə mənay lwàŋ taa ŋwaa ghɔ. A lùu wuu mbeenə nu loomə. Nə kɨ kaꞌ a kee mèꞌtə kee kɨ bùulə jɨɨ tɨta Nwi faŋ nyə lùu yineꞌtə nə yimu? ¹¹Wutə Mɔꞌmbi taa jia ghɔ ndee, sɨ ghə fɨ. Maa kuŋtə yighee, a kee baa yè shɨshwi me.» Sheꞌ yighee yɔ́ mfiŋsə gu sɨ ŋwə, ŋwə toꞌ kə̀ə vɨɨ yuu vɨ jia kwiŋ wi, də̀ jɨɨ tɨ́ ŋwə. ¹²Goməna ghɔ́ ye nu ŋkɨə faŋ ŋkə nə gày, shuu wi yɔŋ maa wutə mədeesə vəŋ buꞌ tɨta Yeso. Ŋwə kɨ nii bìŋ nu Nwi.

Faŋ Pɔɔl ghɔ Barnabas fɨꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Antiɔk fɨ shɨ Pisidia

¹³Pɔɔl ghɔ vəliŋ vi kɨ nii ndɔ̀ fɨ ntɨꞌ Pafɔs, baa tɔŋ mamuu, shɔɔ gə̀ ziꞌ ntɨꞌ Perga fɨ shɨ Pamfilia. Jɔn Mark meꞌtə vəŋ yifi, bə̀ŋ gə ntɨꞌ Jerusalem. ¹⁴Vəŋ baa kii shɔɔ, ndɔ̀ fɨ Perga, koꞌ gə̀ ziꞌ ntɨꞌ Antiɔk fɨ shɨ Pisidia. Kɨ luu maa shi zwisə Nwi, vəŋ gə taa ŋii Nwi, dùꞌnə nsi. ¹⁵Vɨ tii vənu fɨ taa ŋwaꞌlə ntɨsə Nwi, nə fɨ taa ŋwaꞌlə nshiisə-ŋii sɔghɔ, mètə, vɨɨ kwalə fɨ taa ŋii məshɔꞌtə Nwi tɔŋ ntɔŋ maa Pɔɔl ghɔ Barnabas, gì tɨ́ vəŋ laa yigi yimɔ́ꞌ lùu shɔ ghɔ vəŋ maa mətɨsə vɨɨ, bàw vəŋ gi. ¹⁶Pɔɔl ndɔ yizɔ, mɔ̀ꞌ ghɔ ghi, gì laa, «Vɨɨ Isirayl, nə viŋ vɨɨ faŋ viŋ fee Nwi, viŋ zɔ! ¹⁷Nwi vɨɨ Isirayl nə shòꞌ vətɨɨ vaŋ-nsiŋ, kòꞌsə ndaw vəŋ yighee njyə faŋ vəŋ nə luu vəndɔ shɨ Ijip. Nwi nə shàꞌsə ghɔ ki, fùusə vəŋ fɨ fuŋ, ¹⁸kɨ̀ꞌ vəŋ taa tɔɔ waꞌsə maa ŋuꞌ muu-yinshwe, ¹⁹kɨ nii ndìsə məshɨ kwatia fɨ nsi Kanahan, kɔ nsi vəŋ tɨ́ vətɨɨ vaŋ-nsiŋ laa luu nsi vəŋ. ²⁰Yiŋkii kɨ shɔɔ, ŋwə kɔ vɨɨ məsɔꞌ nsɔꞌsə tɨ́ vəŋ maa ŋuꞌ yiwa yishwe nə muu-ntee, gə kɔ tɨ́ nshiiŋii-sɔghɔ Samuel. ²¹Vəŋ kɨ nii kəə laa sɔꞌ fwàŋ sɔꞌ vəŋ. Nɨniŋ, Nwi kɔ Sɔɔl, wee Kish tɨ́ vəŋ, laa luu fwàŋ vəŋ. Sɔɔl nə luu wə fɨ ŋiꞌ ŋii Benyamin. Ŋwə nə sɔ̀ꞌ vəŋ maa ŋuꞌ muu-yinshwe. ²²Nwi kɨ nii sùꞌsə ŋwə fɨ maa fwàŋ, kòꞌsə Deyvid laa luu fwàŋ vəŋ. Maa yighee yɔ́ Nwi nə gi kɔ̀ŋ fwàŋ Deyvid laa, «Mə ye Deyvid, wee Jesse, laa lùu wə faŋ ŋwə kùꞌnə taa fwi mə, ŋwə taa kɨ yɨsə vənu vənshə faŋ mə gì.» 13.22 1 Samuel 13.14.²³Nɨniŋ, Nwi yɨsə wə fuu fɨ ŋiꞌ ŋii fwàŋ Deyvid. Wə ghɔ́ luu Yeso. Nwi kɔ ŋwə tɨ́ vɨɨ Isirayl laa lùu wuu məbweysə vəŋ, faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ vəŋ fɨshi. ²⁴Yighee njyə faŋ Yeso ghɔ́ nəə kəə tey faꞌ wi, Jɔŋ shɔɔ vɨsɨ, kɨ toꞌ gisə tɨ́ vɨɨ Isirayl vənshə, laa vəŋ kwiinə fwisə vəŋ, bìŋ Nwi, buu ŋwə kɔ muu mə Nwi tɨ́ vəŋ. ²⁵Jɔn nəə kəə metə faꞌ wi, gì laa, «Kɨ mə kee lùu wə ntɨə faŋ viŋ bɨꞌtə me. Wə mɔ́ꞌ taa jwi fɨ yiba mə, faŋ mə kee bee yikuꞌnə tɨ́ kaꞌ mə keꞌtə kuu gɔsə wi me.»

²⁶Vaŋ-nshwi vaŋ, faŋ viŋ lùu vaŋ ŋiꞌ ŋii Abraham, tɨꞌnə me vɨɨ vəmɔ́ꞌ faŋ vəŋ fee Nwi nɨzi, viŋ kɔꞌ kɨɨ laa Nwi tɔ̀ŋ nu ŋkɨə faŋ ŋkə bweysə vɨɨ tɨ́ nsiŋ. ²⁷Viŋ zɔ! Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ luu Jerusalem ghɔ vɨ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ sɔꞌ vəŋ nə, nə kee kɨ̀ɨ nə Yeso me, kee bee zɔ kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ nshiisə-ŋii sɔghɔ nə gi kɔ̀ŋ ŋwə nə me, tɨ́ vɨ tii yigisə vəŋ maa vəshi və zwisə vənshə. Luu nə, vəŋ yɨ laa yigisə nshiisə-ŋii sɔghɔ gu yinsəŋ, faŋ vəŋ nə zwì Yeso. ²⁸Vəŋ nə dɔ̀ɔ laa goməna Pilate shia nsɔꞌ yi, laa vɨ zwi ŋwə, faŋ vəŋ nə kee bee yè nu bwə maa ŋwə, tɨ́ kɨ kaꞌ vəŋ zwi ŋwə shɔ me. ²⁹Nɨniŋ, vəŋ yɨ vənu vənshə faŋ vɨ nə ŋwàꞌlə buꞌ ŋwə taa ŋwaꞌlə Nwi. Vɨ kɨ nii sùꞌsə ŋwə fɨ mbɨɨ tɨ ŋkɨꞌsə, nùŋ ŋwə taa swi. ³⁰Luu nə, Nwi yweysə ŋwə fɨ shɨ yiku. ³¹Ŋwə fuu yikəꞌ vɨɨ mbɨə faŋ ghɔ vɨ vəŋ yaa ndɔ fɨ shɨ Galilii, koꞌ gə̀ Jerusalem nə. Ŋwə nə fùu yikəꞌ vəŋ maa vəshi vəyaŋ. Vəŋ kɨ nii lùu vɨɨ faŋ vəŋ nə yè ŋwə nə sɨ, ndɔ fɨꞌtə nu ki tɨ́ vɨɨ Isirayl ndwə.

³²Gə fɨ maa yia, yia baa luu jwi nə ntɔŋ yijəə yɔ́ tɨ́ viŋ, naysə tɨ́ viŋ laa Nwi yɨ̀ nu ŋkɨə faŋ ŋwə nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ vətɨɨ vaŋ-nsiŋ nə. ³³Nwi yɨ̀sə ŋkə fuu ntee vɨsɨ nsiŋ, vaŋ vəŋ, faŋ ŋwə nə ywèysə Yeso fɨ shɨ yiku, faŋ vɨ nə nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Sam, vəwaytə vəbɔɔ. Vɨ nyɔꞌ shɔ laa Nwi gi laa,

«A lùu ŋwiŋ ŋwaa, bì mə bì ghɔ ndee.» 13.33 Sam 2.7.

³⁴Nwi nə ywèysə Yeso fɨ shɨ yiku laa, kɨ ŋwaa wi ndɔ shuu me, yuu Nwi nə baa gì laa,

«Mə ndɔ yɨsə vənu vəjəəvə maa viŋ,

faŋ mə nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ fwàŋ Deyvid.» 13.34 Aysaya 55.3.

³⁵Nɨniŋ, ŋkə lùu maa shəŋ ŋwaꞌlə Nwi kəmɔ́ꞌ laa,

«Kaꞌ Nwi kee ndɔ biŋ wuu ley wi shuu ndì me.»

13.35 Sam 16.10.

³⁶Ŋkə nə kee lùu yigi kɔ̀ŋ fwàŋ Deyvid me. Fwàŋ Deyvid nə fàꞌ tɨ́ Nwi maa njiinə yighee, baa kɨ nii yiku, vɨ təə ŋwə yɨ vətɨɨ vi, ŋwə shuu ndì. ³⁷Gə fɨ maa wə ntɨə faŋ Nwi nə ywèysə ŋwə fɨ shɨ yiku nə, ŋwə kee yishuu me. ³⁸Nɨniŋ, vaŋ-nshwi vaŋ, bàw viŋ kɨɨ laa Nwi kəə mèꞌ nu bwə kiŋ buꞌ wə ghɔ́, faŋ lùu Yeso nə. Viŋ kɨ luu shɔ̀ɔ fɨ yiba ntɨsə Mose, kaꞌ nsə kee yɨ̀sə laa Nwi ndenə vənu vəbwəvə viŋ vənshə me. ³⁹Luu nə, wə nùŋ fwi yi maa Yeso, buu Nwi taa ndenə vənu vəbwəvə vi vənshə, nu ki baa lòomə. ⁴⁰Nɨniŋ, viŋ kɨ tɔfə ŋkee jəə, laa nu faŋ nshiiŋii-sɔghɔ nə nyɔ̀ꞌ, kɨ ŋkə ndɔ gay maa viŋ me. Nu kɔ́ lùu laa,

⁴¹«Vɨɨ məshiasə nu kaŋ, viŋ ye,

shuu wiŋ yɔŋ, viŋ ndɔ ndi.

Mə ndɔ yɨsə nu sɨ viŋ, ŋkee nu,

faŋ kaꞌ wə gì tɨ́ viŋ, viŋ kee biŋ me.» 13.41 Habakuk 1.5.

⁴²Pɔɔl metə yigi yi yɔ́. Vɨɨ fuu fɨ taa ŋii Nwi, buꞌ ghɔ tɨ́ Pɔɔl nə Barnabas laa shi zwisə taa baa kuꞌ, vəŋ baa jwì nàysə kɔ̀ŋ nu kɔ́ tɨ́ vəŋ. ⁴³Məshəŋtə ghɔ́ kɨ waꞌ, vɨɨ vəyaŋ fɨ taa ŋwaa vɨɨ Jus nə vɨɨ vəmɔ́ꞌ faŋ vəŋ nəə bəŋsə Nwi nɨzi, beꞌsə Pɔɔl ghɔ Barnabas. Pɔɔl ghɔ Barnabas gi tɨ́ vəŋ, tɨ̀sə vəŋ laa, vəŋ nùŋ fwisə vəŋ sheꞌ maa nu gəŋsə Nwi kɔ́. ⁴⁴Shi zwisə Nwi baa kɨ kuꞌ, vɨɨ fɨ shɨ yɔ́ baytə ŋkee vəyaŋ maa məzɔ yigisə Nwi. ⁴⁵Faŋ vɨɨ Jus nə yè faŋ vɨɨ vɔ́ baytə ŋkee vəyaŋ nee nə, kɨ kəə zɔ yigisə Nwi, fəsə ŋii taa fwisə vəŋ, vəŋ twey nu ŋkɨə faŋ Pɔɔl nə gì ntee, ndasə ŋwə nə nu Nwi. ⁴⁶Pɔɔl ghɔ Barnabas ka fwi, gì tɨ́ vəŋ laa, «Ŋkə nə bàw laa vɨ bɨ fɨꞌtə nu Nwi tɨ́ vɨɨ Jus. Luu nə, viŋ twey, kee kɨ ndi ŋwaa wiŋ laa viŋ kìi məbwey vəlwaŋ me. Nɨniŋ, yia taa meꞌtə viŋ ndwə, gə̀ maa vɨɨ məshɨ məday. ⁴⁷Yia yɨ̀ nɨniŋ buꞌ laa tɨta Nwi nə gì laa,

«Mə nùŋ ghɔ yaa kiꞌ tɨ́ vɨɨ tətɔŋ fu,

laa a taa də jɨɨ məbwey vəlwaŋ tɨ́ vəŋ,

gə kɔ maa vəndwə və mbi.» 13.47 Aysaya 49.6.

⁴⁸Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə kee lùu vɨɨ Jus me, zɔ nu kɔ́, ŋàytə, bə̀ŋsə nu Nwi. Vɨɨ vənshə faŋ Nwi nə shoꞌ laa vəŋ ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ, kɨ nii kìasə gù vɨɨ məbiŋ nu Kristo. ⁴⁹Nu Kristo kɨ nii sàynə maa kwiŋ ghɔ́ nshə.

⁵⁰Vɨɨ Jus duꞌ kɨ gisə tɨ́ vəki və vəshɨꞌ faŋ vəŋ nəə jwi taa ŋii Nwi vɨɨ Jus, ndɔ gə̀ yè vəshɨꞌ nɨzi, gì nu bwə tɔ Pɔɔl ghɔ Barnabas, yɨ laa vɨ tey kɨ kəə ŋiꞌ Pɔɔl ghɔ Barnabas, kɨ nii jɔ̀ŋ vəŋ fɨ maa shɨ kɔ́. ⁵¹Pɔɔl ghɔ Barnabas kwətə butə fɨ ghuu vəŋ, faŋ lùu shwenə ŋgaasə tɨ́ vɨɨ vɔ́, ndɔ gə Ikoniɔn fɨ shɨ Laykonia. ⁵²Gə fɨ maa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə bìŋ nu Kristo (ntɨꞌ Antiɔk), Zwitə Ley Nwi nə məŋaytə lwaŋ taa fwisə vəŋ.

Faŋ Pɔɔl nə Barnabas nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Ikoniɔn

¹Pɔɔl ghɔ Barnabas shɔɔ gə̀ ntɨꞌ Ikoniɔn, baa kii ŋii taa ŋii məshəŋtə Nwi vɨɨ Jus, gì shɔ maa kəŋ jɨɨ yimɔ́ꞌ nee, vɨɨ Jus nə vɨɨ Griik vəyaŋ biŋ nu Kristo. ²Luu nə, vɨɨ Jus vəmɔ́ꞌ faŋ vəŋ nə kee bìŋ nu Kristo me, gə yè vɨɨ faŋ kee lùu vɨɨ Jus me, yɨ̀ laa fwisə vəŋ fəŋ maa Pɔɔl ghɔ Barnabas. ³Luu nə, Pɔɔl ghɔ Barnabas shi yifi tày, fɨ̀ꞌtə nu Nwi ntee, buꞌ laa vəŋ nə nùŋ fwisə vəŋ sheꞌ maa tɨta Yeso. Tɨta Yeso luu yiba jɨŋ vəŋ, kɔ wutə tɨ́ vəŋ laa vəŋ kɨ yɨsə vənu və shuu yɔŋvə, tɨ́ kɨ kaꞌ vɨɨ yè laa yigisə vəŋ kɔ̀ŋ gəŋsə Nwi lùu yinsəŋ. ⁴Vɨɨ shɨ vɔ́ kɨ nii gàasə yiway yibɔɔ, vɨɨ mɔ́ꞌ luu ghɔ vɨ vɨɨ Jus, vɨɨ mɔ́ꞌ luu ghɔ vɨ vɨɨ ntɔŋsə Kristo. ⁵Vɨɨ Jus nə vɨɨ faŋ kee lùu vɨɨ Jus me, faynə ghɔ vɨ vɨɨ kwalə vəŋ, kɨ kəə jɨɨ maa məzwilə Pɔɔl ghɔ Barnabas, ndɔ tùmə vəŋ nə ŋoꞌsə. ⁶Vəŋ zɔ nu kɔ́, nyɨ̀ŋ gə̀ taa ntɨꞌsə Listra nə Derbi fɨ shɨ Laykonia, nə taa ntɨꞌsə səmɔ́ꞌsə faŋ nsə kìa yifi. ⁷Vəŋ nəə toꞌ fɨ̀ꞌtə nu Nwi.

Faŋ Pɔɔl nə shùꞌ wə, fɨ̀ꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Listra, vɨ tumə ŋwə nə ŋoꞌsə

⁸Wə mɔ́ꞌ nə luu shɔ ntɨꞌ Listra, kəsə sheꞌ fɨ nsi, kee tɨtoꞌ me, dùꞌ sheꞌ shəŋ muꞌ. Ŋwə nə luu ndwey shù fɨ faŋ vɨ nə bi ŋwə. Ŋwə nə kee ta ndɔ̀ fɨ nsi shi mɔ́ꞌ tòꞌ me. ⁹Wə ghɔ́ ywiitə faŋ Pɔɔl gisə nu Nwi. Pɔɔl ndeynə ŋwə, ye laa ŋwə nùŋ fwi yi maa Nwi, tɨ́ kaꞌ vɨ gaŋtə ŋwə, ŋwə bwaŋnə. ¹⁰Pɔɔl ye nɨniŋ, gì tɨ́ wə ghɔ́ nə gɨ yishaꞌsə laa, «Ndɔ yizɔ, tɨ̀ŋnə nə fəŋ ghə!» Wə ghɔ́ sawnə, tɨ̀ŋnə yizɔ, tòꞌ. ¹¹Vɨɨ vəyaŋ ye nu ŋkɨə faŋ Pɔɔl yɨsə, vəŋ shaꞌsə gɨsə vəŋ yizɔ, gì maa ghaŋ Laykonia laa, «Vənwi siꞌ jwì taa ŋwaa nsiŋ yaa vɨɨ!» ¹²Vəŋ tii Barnabas nə nwi Zeus, tìi Pɔɔl nə nwi Hermis buꞌ laa Pɔɔl nə luu wuu yigi. ¹³Nɨniŋ, tɨɨ məfeꞌ nwi Zeus, faŋ ŋii nwi yi nə luu sheꞌ yɨ shuu jɨɨ taa ntɨꞌ yɔ́, jwi nə vəmbaw, kà vəbaybay maa nsə, ghɔ vɨ vɨɨ jwi kɨ kəə fèꞌ ndey tɨ́ Barnabas ghɔ Pɔɔl. ¹⁴Faŋ vəŋ nə zɔ̀ nu kɔ́, sètə njwisə vəŋ, nyɨŋ ŋìi taa ŋwaa vɨɨ vəyaŋ, yùmə, gì laa, ¹⁵«Viŋ sii yɨsə nee buꞌ kə? Yia luu sheꞌ vɨɨ yaa viŋ. Luu nə, yia jwi nə ntɔŋ yijəə tɨ́ viŋ, laa viŋ kiasə yiŋwaa yiŋ fɨ maa vənu vədayday və̀, bìŋ Nwi yinsəŋ faŋ ŋwə bɔ̀ŋ yizɔ nə nsi nə mamuu nə vətɔ vənshə faŋ mbə lùu shɔ nə. ¹⁶Maa yighee vɨsɨ, Nwi nə mèꞌtə vɨɨ məshɨ mənshə yɨ vənu maa ntə-vəŋ jɨɨsə. ¹⁷Luu nə, ŋwə nə kee mèꞌtə maa mədə vənu vəjəəvə vi tɨ́ viŋ me, buꞌ faŋ ŋwə yɨsə jəə maa viŋ, tɔŋ yighuu fɨ yizɔ tɨ́ viŋ, nə yighee məta vətɔ vəzɨvə. Ŋwə kɔ vətɔ vəzɨvə tɨ́ viŋ, viŋ zɨ zwəkə, fwi siŋ ŋaytə.» ¹⁸Vəŋ gi nɨniŋ, fə̀ŋ vɨɨ vɔ́ sheꞌ nə wutə, laa kɨ vəŋ feꞌ ndey tɨ́ vəŋ me.

¹⁹Vɨɨ Jus vəmɔ́ꞌ fɨ Antiɔk nə fɨ Ikoniɔn kɨ nii jwì, bùulə tɔ vɨɨ Listra. Vəŋ tumə Pɔɔl nə ŋoꞌsə, sùŋ ŋwə, fùusə ŋwə fɨ taa shɨ, bɨꞌtə laa ŋwə kù. ²⁰Vəŋ waꞌ, vɨɨ məbiŋ nu Kristo jwi, kia ŋwə shùŋtə, ŋwə ndɔ fɨ nsi, gə̀ taa shɨ.

Faŋ Pɔɔl ghɔ Barnabas nə bəŋ weꞌsə vɨɨ Kristo maa vəshəŋ vənshə, kɨ nii bə̀ŋ gə Antiɔk

²¹Fu lee Pɔɔl ndɔ, ghɔ Barnabas gə Derbi, fɨꞌtə nu Nwi taa ntɨꞌ yɔ́, yɨ̀sə vɨɨ vəyaŋ luu vɨɨ məbiŋ nu Kristo. Vəŋ baa ndɔ̀ fɨ yifi, bə̀ŋ gə Listra nə Ikoniɔn, baa nə Antiɔk. ²²Maa vəshəŋ vɔ́ vənshə, vəŋ yɨsə fwisə vɨɨ məbiŋ nu Kristo weꞌ maa nu Kristo. Vəŋ baa tɨ̀sə vɨɨ vɔ́ laa vəŋ goꞌsə ghɔ vɨ Yeso, baa nàysə tɨ́ vəŋ laa vɨɨ məbiŋ nu Kristo taa ye ŋɨꞌ, buu ŋii maa nu yifwàŋ Nwi. ²³Maa vəshəŋ vənshə vəŋ shoꞌ vɨɨ, nùŋsə vəŋ maa vɨɨ taa fɨ taa məshəŋtə vɨɨ Kristo, baŋ fazɨ, shɔꞌtə Nwi, mɔꞌ ghɔ vəŋ tɔ vɨɨ taa vɔ́, nuŋsə vəŋ vɨsɨ tɨta Yeso, laa ŋwə shiinə vəŋ, yuu vəŋ nə nùŋ fwisə vəŋ maa ŋwə nə.

²⁴Pɔɔl ghɔ Barnabas kɨ nii shɔ̀ɔ fɨ shɨ Pisidia, gə̀ zìꞌ shɨ Pamfilia. ²⁵Shɨ Pamfilia vəŋ fɨꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Perga, kɨ nii baa shɔ̀ɔ, siꞌ gə̀ ntɨꞌ Atalaya. ²⁶Vəŋ baa ndɔ̀ fɨ yifi, ŋìi taa bay kwalə, tɔ̀ŋ mamuu, bə̀ŋ gə̀ Antiɔk, faŋ lùu shəŋ ŋkɨə faŋ vəŋ nə bɨ ndɔ̀ fɨ fuŋ nə, faŋ vaŋ-nshwi vəŋ maa yizii Kristo nə shɔꞌtə Nwi, tɔŋ vəŋ maa faꞌ Nwi, ŋgwə faŋ vəŋ bə̀ŋ fɨ fuŋ ndwə nə. ²⁷Faŋ vəŋ nə bəŋ jwi zìꞌ Antiɔk, bàytə vɨɨ məbiŋ nu Kristo, nàysə vənu vənshə faŋ Nwi nə gàŋtə vəŋ, vəŋ yɨsə, baa nə faŋ Nwi ŋaꞌsə jɨɨ tɨ́ vɨɨ tətɔŋ fu, laa vəŋ biŋ nu Nwi. ²⁸Vəŋ kɨ nii baa goꞌ Antiɔk, ghɔ vɨ vɨɨ məbiŋ nu Kristo shi shɔ tày.

Faŋ ntay nə fùu buꞌ nu məsɨɨtə vɨɨ Kristo mbɨə faŋ vəŋ nə kee lùu vɨɨ Jus me

¹Maa yighee yɔ́, vɨɨ mɔ́ꞌ siꞌ jwì fɨ shɨ Judia, kɨ tɨsə vɨɨ məbiŋ nu Kristo laa, vɨ kɨ luu kee sɨ̀ɨtə vəŋ faŋ nuŋsə Mose naysə me, buu kaꞌ vəŋ kee ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ me. ²Nɨniŋ, vəŋ buulə nshəŋtə vɨɨ məbiŋ nu Kristo. Pɔɔl ghɔ Barnabas tay ŋkee jəə ghɔ vɨ vəŋ maa nu kɔ́. Nɨniŋ, vɨ gi laa Pɔɔl ghɔ Barnabas nə vɨɨ mɔ́ꞌ fɨ ntɨꞌ Antiɔk gə Jerusalem, gə̀ yè vɨɨ ntɔŋ Kristo nə vɨɨ taa fɨ taa məshəŋtə vɨɨ Kristo maa nu ntay kɔ́. ³Vɨɨ Kristo fɨ ntɨꞌ Antiɔk gə twey vəŋ jɨɨ, vəŋ shɔɔ fɨ shɨ Fənishia nə fɨ shɨ Samaria, toꞌ naysə tɨ́ vɨɨ Kristo fɨ maa vəshəŋ vənshə, faŋ vɨɨ tətɔŋ fu kwiinə fwisə vəŋ, bìŋ nu Kristo. Vɨɨ Kristo vənshə ŋaytə maa nu kɔ́. ⁴Nɨniŋ, vəŋ gə ziꞌ Jerusalem. Məshəŋtə vɨɨ Kristo fɨ ntɨꞌ Jerusalem ndi vəŋ nə məŋaytə. Vɨɨ ntɔŋ Kristo nə vɨɨ taa fɨ taa məshəŋtə ghɔ́ jia vəŋ jəə. Vəŋ naysə vənu vənshə faŋ Nwi nə gàŋtə vəŋ, vəŋ yɨsə. ⁵Vɨɨ mɔ́ꞌ faŋ vəŋ nə ndɔ̀ fɨ taa nwaa vɨɨ Farisii, biŋ nu Kristo, ndɔ fɨ nsi, gì laa bàw laa vɨ sɨɨtə vɨɨ məbiŋ nu Kristo faŋ vəŋ kee lùu vɨɨ Jus me, tɨsə vəŋ nə ntɨsə Nwi, tɨ́ kaꞌ vəŋ jia nùŋsə vɨɨ Jus.

⁶Vɨɨ ntɔŋ Kristo nə vɨɨ taa fɨ taa nshəŋtə yɔ́ baytə, duꞌnə kɨ kwaꞌtə tɔ vəŋ maa nu kɔ́. ⁷Faŋ ntay nə yaŋ, Pita ndɔ yizɔ, gì tɨ́ vəŋ laa, «Vaŋ-nshwi vaŋ, viŋ kɔꞌ kɨɨ laa Nwi nə shòꞌ mə fɨ taa ŋwaa viŋ fɨshi, laa vɨɨ tətɔŋ fu zɔ ntɔŋ yijəə fɨ shuu mə, nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo. ⁸Nwi, faŋ ŋwə kɨɨ nə ŋiꞌ fwi vɨɨ, biŋ vəŋ, kɔ̀ Zwitə Ley ki tɨ́ vəŋ, sheꞌ faŋ ŋwə nə kɔ̀ tɨ́ nsiŋ nə. ⁹Nwi nə kee seesə nsiŋ vɨ vəŋ me, sɔ̀ fwisə vəŋ, nsə ley, faŋ vəŋ nə nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo nə. ¹⁰Nɨniŋ, sii yɨ kə buu viŋ kəə kɨ mɔŋ Nwi, faŋ viŋ kəə koꞌsə biꞌ mbəꞌ vɨɨ məbiŋ Kristo, faŋ ŋkee vətɨɨ vaŋ-nsiŋ, tɨꞌnə me nsiŋ, nə kee kìi wutə maa məbiꞌ me? ¹¹Maa nsiŋ nùŋ fwi saŋ-nsiŋ maa tɨta Yeso, laa nsiŋ ndɔ kii məbwey vəlwaŋ buꞌ gəŋ si. Maa vɨɨ vɔ́ yɨ sheꞌ nɨniŋ.» ¹²Ŋwə gi nɨniŋ, vɨɨ vənshə shia, kɨ zɔ sheꞌ fɨ ghɔ Barnabas ghɔ Pɔɔl, faŋ vəŋ naysə vənu və shuu yɔŋvə, baa nə vənu və yifiŋtə, faŋ Nwi yɨ̀sə tɨ́ vɨɨ tətɔŋ fu, buꞌ faŋ Barnabas ghɔ Pɔɔl nə fɨꞌtə ntɔŋ yijəə Nwi tɨ́ vəŋ nə. ¹³Faŋ Barnabas ghɔ Pɔɔl metə yigisə vəŋ yɔ́, Jeyms gi laa, «Vaŋ-nshwi vaŋ, viŋ zɔ nu ŋkɨə faŋ mə gisə! ¹⁴Saymon nii duꞌtə ŋwə naysə faŋ Nwi nə ndeynə vɨɨ faŋ nə kee lùu vɨɨ Jus me, shòꞌ vɨɨ fɨ taa ŋwaa vəŋ, vəŋ luu vɨɨ vi, bìŋ yizii yi. ¹⁵Ŋkə faynə maa nu faŋ nshiisə-ŋii sɔghɔ nə nàysə, fɔnə ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa,

¹⁶«Nwi ndɔ bəŋ jwi fɨ yiba,

baa fianə ŋiinə fwàŋ Deyvid,

faŋ nyə nə gù nsi, nyweꞌtə nə.

Nwi taa baa fianə, bɨ̀ŋsə yizɔ.

¹⁷Nɨniŋ laa bətə vɨɨ faŋ vəŋ gòꞌ, kɨ kəə Mɔꞌmbi,

baa nə laa vɨɨ tətɔŋ fu taa kɨ kəə Nwi nɨzi,

faŋ vɨ naysə yizii yi tɨ́ vəŋ.

Nshɨ-tɔ Nwi faŋ ŋwə yɨ nu kɔ́, nə gì nɨniŋ.

¹⁸Nu kɔ́ nə luu taa ŋkɨɨ Nwi

shù fɨ maa vənzi və mbi.» 15.18 Amɔs 9.11-12.

¹⁹Nɨniŋ, mə bɨꞌtə ŋkaŋ laa, kɨ vɨ baa kɨ kɔ ŋɨꞌ tɨ́ vɨɨ tətɔŋ fu me. Vəŋ lùu vɨɨ faŋ vəŋ nə bɨ kee kɨ̀ɨ nə Nwi me, kwìinə fwisə vəŋ ndwə, biŋ nu Nwi. ²⁰Bàw nsiŋ nyɔꞌ ŋwaꞌlə tɨ́ vəŋ, nàysə tɨ́ vəŋ sheꞌ laa vəŋ shiinə yiŋwaa vəŋ, kee kɨ zɨ fa faŋ ŋkə kee lùu kəley tɨ́ Nwi me, buꞌ faŋ ŋkə ndɔ̀ fɨ yɨ vənwi vədayday me. Baa nə laa kɨ vəŋ kɨ beꞌsə nu vəki me, kee kwə̀ mbasə nyaa faŋ vɨ tɨtwiŋ me wi, buu zwi me, kee zɨ fazɨ faŋ mənshi lùu taa tey yi me. ²¹Bàw nsiŋ yɨ nɨniŋ, buꞌ laa vɨ tii ntɨsə Mose taa ndɔꞌ məshəŋtə Nwi maa vəshəŋ vənshə, shù ŋkee fɨshi maa vəshi və zwisə vənshə.»

²²Ŋwə nə gì nɨniŋ, vɨɨ ntɔŋ Kristo nə vɨɨ taa fɨ taa məshəŋtə vɨɨ Kristo ghɔ vɨ vɨɨ Kristo vənshə biŋ, shìa laa vɨ shoꞌ vɨɨ mɔ́ꞌ, tɔŋ vəŋ Antiɔk ghɔ Pɔɔl nə Barnabas. Vəŋ shoꞌ Judas faŋ vɨ nəə tii ŋwə nə Barsabas, baa nə Silas. Vɨɨ vɔ́ vəbɔɔ nə luu vɨɨ faŋ vɨ nə kɔ̀ feenə tɨ́ vəŋ dɨdɨꞌ taa ŋwaa vɨɨ məbiŋ nu Kristo. ²³Vɨ kɨ nii nyɔ̀ꞌ ŋwaꞌlə, kɔ̀ tɨ́ vəŋ, vəŋ gə nə ŋwə. Taa ŋwaꞌlə ghɔ́, vɨ nə ŋwàꞌlə laa, «Nyɔꞌ vɨɨ ntɔŋ Yeso ghɔ vɨ vɨɨ taa fɨ taa məshəŋtə vɨɨ Kristo nyɔ̀ꞌ ŋwaꞌlə ŋwə̀ tɨ́ vɨɨ tətɔŋ fu faŋ viŋ biŋ nu Kristo, faŋ viŋ shi taa məshɨ mə Antiɔk nə Siria nə Saylisia. Yia nyɔ̀ꞌ tɨ́ viŋ yaa vaŋ-nshwi viŋ, shɔꞌtə viŋ jəə jəə. ²⁴Yia nə zɔ laa vɨɨ mɔ́ꞌ fɨ taa nwaa yia yaa ghaysə viŋ nə yigi, bùulə fwi siŋ, nsə nə lɔꞌ, faŋ kee tɔ̀ŋ yia tɔ̀ŋ vəŋ me. ²⁵Nɨniŋ, yia faynə yigisə yia, shìa laa yia shoꞌ vɨɨ, tɔ̀ŋ tɨ́ viŋ, ghɔ vɨ Barnabas nə Pɔɔl faŋ yia kaw vəŋ ŋkee dɨdɨꞌ. ²⁶Vəŋ lùu vɨɨ faŋ vəŋ bìŋ yiku maa yizii tɨta ŋwaa-nsiŋ Yeso Kristo. ²⁷Nɨniŋ, yia tɔ̀ŋ Silas ghɔ Judas, vəŋ taa naysə ŋkee nu ŋkɨə faŋ yia nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə ŋwə̀ tɨ́ viŋ, nə shuu vəŋ nɨzi. ²⁸Zwitə Ley Nwi nə tə, yia baa luu tə, laa kɨ vɨ kwaŋ nu faŋ kaꞌ ŋkə ghɔꞌ viŋ me, tɨ̀ lɨꞌ sheꞌ nu kəmuꞌ faŋ kaꞌ vɨ kee mèꞌtə me. ²⁹Ŋkə lùu laa, kɨ viŋ zɨ fazɨ faŋ vɨ kɔ̀ tɨ́ vənwi vədayday, fèꞌ vənwi vədayday shɔ me. Kɨ viŋ zɨ fazɨ faŋ mənshi lùu taa tey yi me. Kɨ viŋ kwə mbasə nyaa faŋ vɨ tɨtwiŋ me nyaa, nyə ku me. Baa nə laa viŋ baꞌsə fwi siŋ fɨ maa nu vəki. Viŋ kwasə yiŋwaa yiŋ fɨ maa vənu vɔ́, buu viŋ taa dùꞌ jəə. Viŋ duꞌ jəə!»

³⁰Vəŋ kɔ ŋwaꞌlə ghɔ́ tɨ́ vɨɨ ntɔŋsə vɔ́, kɔ̀ bwey-jəə tɨ́ vəŋ. Vəŋ ndɔ fɨ nsi, siꞌ gə̀ ntɨꞌ Antiɔk (fɨ shɨ Siria), bàytə vɨɨ məbiŋ nu Kristo, kɔ̀ ŋwaꞌlə ntɔŋ ghɔ́ tɨ́ vəŋ. ³¹Vəŋ tii ŋwaꞌlə ghɔ́, ŋàytə buꞌ laa ŋwə nə zwìsə fwisə vəŋ. ³²Judas ghɔ Silas faŋ nə luu nshiisə-ŋii sɔghɔ nɨzi, baa gì vənu vəyaŋ tɨ́ nshəŋtə vɨɨ Kristo yɔ́, yɨ̀sə vəŋ weꞌ maa nu Nwi. ³³Vəŋ nə shi Antiɔk vəshi vəmɔ́ꞌ. Vɨɨ məbiŋ nu Kristo kɨ nii mèꞌtə vəŋ, tù mənɔŋ-bwaŋnə tɔ vəŋ, biŋ laa vəŋ bəŋ gə̀ yè vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ yaa tɔŋ vəŋ nə. [ ³⁴Luu nə, Silas nə kàw maa məgoꞌ Antiɔk.] ³⁵Pɔɔl ghɔ Barnabas goꞌ Antiɔk nɨzi, kɨ deesə, ndɔ fɨꞌtə nu Nwi ghɔ vɨ vɨɨ mɔ́ꞌ vəyaŋ.

Ghuu yitoꞌ Pɔɔl beꞌsə ghee bɔɔ

Faŋ Pɔɔl ghɔ Barnabas nə gàasə nwaa vəŋ

³⁶Shi mɔ́ꞌ Pɔɔl gi tɨ́ Barnabas laa, «Bàw nsoo baa ndɔ, tòꞌ fɨ taa məshɨ mbɨə faŋ nsoo nə duꞌtə nsoo gə fɨ̀ꞌtə nu Nwi shɔ nə. Bàw sɨ gə yè vaŋ-nshwi vaŋ-nsoo, ye faŋ vəŋ dùꞌ.» ³⁷Barnabas biŋ, kɨ kəə laa ghɔ Jɔn, faŋ vɨ nəə tii ŋwə nə Mark, gə mɔ́ꞌ. ³⁸Luu nə, Pɔɔl kee kàw me, buꞌ laa Jɔn Mark nə mèꞌtə vəŋ shɨ Pamfilia, bə̀ŋ gə̀ Jerusalem, kee baa tòꞌ ghɔ vəŋ, gàŋtə maa faꞌ Nwi me. ³⁹Nɨniŋ, vəŋ nə kii ntay taa ŋwaa vəŋ, tày dɨdɨꞌ, buu gàasə. Barnabas kɨ nii ndì Jɔn Mark, ghɔ ŋwə ŋii taa bay kwalə, tɔŋ gə̀ shɨ Sayprɔs. ⁴⁰Pɔɔl shoꞌ Silas. Nshəŋtə vɨɨ Kristo shɔꞌtə Nwi tɔ Pɔɔl ghɔ Silas laa Nwi gaŋtə vəŋ. Vəŋ ndɔ, tòꞌ fɨ nsi, ⁴¹shɔ̀ɔ fɨ taa məshɨ mə Siria nə Saylisia, tòꞌ wèꞌsə vɨɨ məbiŋ Kristo maa nu Nwi maa vəshəŋ vənshə.

Faŋ Pɔɔl nə baa tòꞌ fɨ taa ntɨꞌsə Derbi nə Listra nə Ikoniɔn, shɔ̀ɔ gə̀ zìꞌ Troas

¹Nɨniŋ, Pɔɔl ghɔ Silas gə ziꞌ Derbi nə Listra. Wuu məzwetə nu Kristo mɔ́ꞌ nə luu shɔ, yizii yi lùu Timoti. Nshu wi nə luu wuu Jus faŋ ŋwə nə nùŋ fwi yi maa Yeso. Tii wi nə luu wuu Griik. ²Vɨɨ məbiŋ nu Kristo fɨ Listra nə fɨ Ikoniɔn nə bìŋ Timoti ghɔ́, laa lùu wuu yinsəŋ. ³Pɔɔl nə kəə laa ghɔ Timoti kɨ toꞌ mɔ́ꞌ. Nɨniŋ, ŋwə ndi Timoti, sɨ̀ɨtə ŋwə, buꞌ vɨɨ Jus faŋ vəŋ nə luu maa kwiŋ ghɔ́, faŋ vəŋ nəə kɔꞌ kɨɨ laa tɨɨ Timoti nə luu wə fɨ shɨ Griis. ⁴Vəŋ baa kii shɔɔ fɨ taa məshɨ, toꞌ nàysə vənu mbɨə faŋ vɨɨ ntɔŋ Kristo nə vɨɨ taa fɨ taa məshəŋtə vɨɨ Kristo fɨ ntɨꞌ Jerusalem nə nuŋsə nə, laa vəŋ kɨ zɔnə, yɨ vənu vɔ́. ⁵Nɨniŋ, vəməshəŋtə və vɨɨ Kristo weꞌ maa nu Nwi, nwaa vəŋ baa kùꞌsə shi shi.

⁶Vɨ Pɔɔl kɨ nii shɔ̀ɔ fɨ taa məshɨ mə Frigia nə Galatia, buꞌ laa Zwitə Ley Nwi nə fəŋ vəŋ maa məfɨꞌtə nu Nwi shɨ Asia. ⁷Vəŋ kɨ ziꞌ kwiŋ Misia, fɨꞌnə maa məshɔɔ gə̀ shɨ Bitinia, Zwitə Yeso twey. ⁸Nɨniŋ, vəŋ shɔɔ fɨ mbɨɨ Misia, siꞌ gə̀ ziꞌ Troas. ⁹Faŋ vəŋ nə luu yifi, njyəə shi Pɔɔl vətuꞌ. Ŋwə ye wuu Makedonia jwi maa ŋwə taa njyəə, tɨŋ kɨ buꞌ ghɔ tɨ́ ŋwə, gì laa, «Tɔŋ jwì njɨɨ Makedonia, jwì gàŋtə yia!» ¹⁰Faŋ njyəə yɔ́ nə shì Pɔɔl nɨniŋ nə, vəŋ kəə bay maa mətɔŋ gə̀ njɨɨ Makedonia, buꞌ laa vəŋ nə kɨɨ laa tii Nwi tii vəŋ, laa vəŋ tɔŋ gə̀ fɨ̀ꞌtə ntɔŋ yijəə Nwi tɨ́ vɨɨ Makedonia.

Faŋ Pɔɔl nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Filipi

¹¹Nɨniŋ, vəŋ ŋii bay kwalə mɔ́ꞌ, ndɔ̀ fɨ Troas, tɔ̀ŋ mamuu, gə sheꞌ neꞌtə, gə̀ zìꞌ Samotris. Fu lee vəŋ ziꞌ Neapolis, ¹²baa ndɔ̀ fɨ fuŋ, toꞌ gə̀ zìꞌ Filipi, faŋ luu ŋkee ntɨꞌ vɨsɨ fɨ shɨ Makedonia. Shəŋ kɔ́ nə baa luu ntɨꞌ vəndɔ tɨ́ vɨɨ Rom. Vəŋ kɨ nii shì yifi maa vaŋ-mbusə vəshi. ¹³Kɨ luu maa shi zwisə Nwi vɨɨ Jus, vəŋ fuu, gə̀ mbɨɨ muu faŋ vəŋ nəə bɨꞌtə laa shəŋ məshɔꞌtə Nwi lùu shɔ. Vəŋ duꞌnə nsi, gì tɨ́ vəki mbɨə faŋ vəŋ nə bàytə yifi. ¹⁴Taa ŋwaa vɨɨ vɔ́ faŋ vəŋ nə bàytə yifi, zɔ̀ nu ŋkɨə faŋ Pɔɔl nəə gisə nə, wəzwi mɔ́ꞌ nə luu shɔ, yizii yi luu Lidia. Ŋwə nə ndɔ̀ fɨ shɨ Tiateyra. Ŋwə nə luu wuu məbeꞌlə njwisə baysə, ndɔ̀ lùu wuu məbəŋsə Nwi. Ŋwə zɔ yigisə Pɔɔl, Nwi ŋaꞌsə fwi yi laa ŋwə zɔ yigisə Pɔɔl nə fwi yiley. ¹⁵Yighee njyə faŋ wəzwi ghɔ́ nə vɨɨ ŋiinə vi nə fì muu mə Nwi, ŋwə kɨ nii tìi Pɔɔl ghɔ vɨ vɨɨ vi, laa vəŋ jwi shì taa ŋii ŋwə, faŋ vəŋ bìŋ yinsəŋ laa yi lùu wuu məbiŋ Nwi nə. Wəzwi ghɔ́ dɔɔ vəŋ, vəŋ biŋ.

Faŋ vɨ nə kwàŋ Pɔɔl ghɔ Silas taa ŋii mfiŋ

¹⁶Shi mɔ́ꞌ faŋ vəŋ nə gə̀ maa shəŋ məshɔꞌtə Nwi, vəŋ faynə jɨɨ ghɔ vɨ wee-wəzwi mɔ́ꞌ faŋ nə luu buꞌ. Ŋwə nə kìi zwitə kəmɔ́ꞌ faŋ ŋkə nəə yɨsə ŋwə fəə mfisə tɨ́ vɨɨ, naysə vənu faŋ mbə taa buu gày. Nɨniŋ, ŋwə nəə baytə ka ŋkee yaŋ tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə kii ŋwə. ¹⁷Wəzwi ghɔ́ beꞌsə Pɔɔl ghɔ vɨ vɨɨ vi, toꞌ yumə laa, «Vɨɨ və̀ lùu vɨɨ faꞌ Nwi kwalə fɨ yizɔ, vəŋ dəsə jɨɨ, tɨ́ kaꞌ viŋ shɔ̀ɔ fuŋ, ndɔ̀ bwèy.» ¹⁸Ŋwə nə yɨsə nɨniŋ vəshi vəyaŋ, ŋkə za Pɔɔl, ŋwə kiasə ŋwaa wi, gì tɨ́ zwitə bwə kɔ́ fɨ taa ŋwaa wəzwi ghɔ́ laa, «Mə gì tɨ́ ghɔ maa yizii Yeso Kristo laa a fuu fɨ taa ŋwaa wəzwi ŋwə̀.» Sheꞌ yighee yɔ́ zwitə bwə kɔ́ fuu. ¹⁹Yighee njyə faŋ vɨɨ vɔ́ faŋ vəŋ nə kìi wəzwi ghɔ́, nə ye laa jɨɨ ŋkəə vəŋ kee baa lùu shɔ me, vəŋ jia Pɔɔl ghɔ Silas, gə̀ nə vəŋ vɨsɨ vɨɨ kwalə taa yiwiŋ, ²⁰kɔ vəŋ tɨ́ vɨɨ məshia nsɔꞌsə, gì laa, «Vɨɨ və̀ lùu vɨɨ Jus, vəŋ buulə shɨ kaŋ-nsiŋ, ²¹deesə ntɨsə səmɔ́ꞌ faŋ kaꞌ nsiŋ kee biŋ me, tɨꞌnə me yɨ̀ me, buꞌ laa nsiŋ lùu vɨɨ Rom. ²²Vɨɨ taa shɨ kɨ nii kwàŋ yighaw shɔ, vɨɨ məshia nsɔꞌsə setə njwisə Pɔɔl ghɔ Silas fɨ maa vəŋ, gì laa vɨ saŋ vəŋ. ²³Faŋ vɨ nə saŋ vəŋ ŋkee jəə, vɨɨ məshia nsɔꞌsə gi vɨ kwaŋ vəŋ taa ŋii mfiŋ, gì tɨ́ wə ntɨə faŋ ŋwə nə ndeynə vɨɨ ŋii mfiŋ, laa ŋwə kwaŋ vəŋ ŋkee taa shəŋ weꞌ fɨ taa ŋii mfiŋ. ²⁴Wuu məndeynə vɨɨ ŋii mfiŋ zɔ nɨniŋ, kwaŋ vəŋ ŋkee taa shəŋ weꞌ fɨ taa ŋii mfiŋ, ndɔ̀ kɔ̀ŋ fəŋkɔꞌ fəŋ vəŋ.

Faŋ wuu məndeynə vɨɨ ŋii mfiŋ nə kwìinə fwi yi

²⁵Kɨ luu nɨndɨɨ mbi, Pɔɔl ghɔ Silas shɔꞌtə Nwi taa ŋii mfiŋ, ndɔ zwaa nyaysə. Vɨɨ ŋii mfiŋ nə ywiitə, zɔ fɨ ghɔ vəŋ. ²⁶Faŋ vəŋ nə shɔꞌtə Nwi, zwaa nyaysə nə, nsi gwəkə nə̀ꞌnə, shɨŋii ŋii mfiŋ nəꞌnə. Sheꞌ yighee yɔ́ təshuu təfwə tə ŋii mfiŋ ŋaꞌnə, məŋkɔꞌ keꞌkə fɨ fəŋ wə tɨ̀ mə wə. ²⁷Wuu məndeynə ŋii mfiŋ yenə, ye laa təshuu təŋii mfiŋ ŋaꞌnə, ŋwə shoꞌ baꞌ yighaw ki, kɨ kəə zwì ŋwaa wi, buꞌ laa ŋwə nəə bɨꞌtə laa vɨɨ ŋii mfiŋ nyɨ̀ŋkə. ²⁸Pɔɔl yumə ŋkee nəŋay, gì laa kɨ ŋwə ndɨəsə ŋwaa wi me, «Yia shɔ vənshə!» ²⁹Wuu məndeynə ŋii mfiŋ, bitə kiꞌ, nyɨŋ ŋìi taa ŋii mfiŋ, ŋwaa wi nə laꞌ, ŋwə shɔɔ gə̀ gù vɨsɨ Pɔɔl ghɔ Silas, ³⁰kɨ nii fùusə vəŋ fu, bìtə laa, «Vətɨɨ vaŋ, sii kɨ kaꞌ mə yɨ̀ kə, buu bwèy?» ³¹Vəŋ bəŋsə tɨ́ ŋwə laa, «Nuŋ fwi yə maa Yeso Kristo, buu a ndɔ kii məbwey vəlwaŋ, viŋ vɨ ŋii yə.» ³²Nɨniŋ, vəŋ fɨꞌtə nu Nwi tɨ́ ŋwə nə tɨ́ vɨɨ vənshə fɨ taa ŋii ŋwə. ³³Sheꞌ yighee yɔ́ vətuꞌ, wuu məndeynə vɨɨ ŋii mfiŋ ndi vəŋ, gə̀ sɔ̀ vədɨꞌ fɨ maa vəŋ, ghɔ vɨ vɨɨ vi vənshə kɨ nii fì muu mə Nwi. ³⁴Ŋwə baa ndi Pɔɔl ghɔ Silas, gə̀ nə vəŋ taa ŋii ŋwə, kɔ̀ fazɨ tɨ́ vəŋ, ghɔ vɨ ŋii yi yinshə ŋaytə, buꞌ faŋ vəŋ nə nùŋ fwisə vəŋ maa Yeso Kristo.

³⁵Fu kɨ lee vɨɨ məshia nsɔꞌsə tɔŋ vɨɨ faꞌ vəŋ laa vəŋ gə nàysə tɨ́ wuu məndeynə ŋii mfiŋ, laa ŋwə meꞌtə Pɔɔl ghɔ Silas, vəŋ gə nə ŋwaa vəŋ. ³⁶Nɨniŋ, wuu məndeynə ŋii mfiŋ naysə tɨ́ Pɔɔl laa, «Vɨɨ məshia nsɔꞌsə tɔŋ ntɔŋ laa viŋ gə. Nɨniŋ, viŋ fuu fu, gə̀ nə mənɔŋ-bwaŋnə.» ³⁷Pɔɔl zɔ ntɔŋ yɔ́, gì tɨ́ vəŋ laa, «Vɨ nə kee kəə nu kia, ye laa yia gu nu me, sàŋ yia taa yiwiŋ, faŋ yia lùu vɨɨ Rom, baa kwàŋ yia taa ŋii mfiŋ. Luu ndwə, vəŋ kəə nyɨnyɔꞌtə fùusə yia buꞌ kə? Ŋkə kee lùu nɨniŋ me! Bàw vəŋ taa jwi feenə maa nshɨ-tɔ vəŋ, jwì fùusə yia.» ³⁸Vɨɨ faꞌ vɔ́ bəŋ gə̀ naysə tɨ́ vɨɨ məshia nsɔꞌsə. Faŋ vɨɨ məshia nsɔꞌsə nə zɔ laa Pɔɔl ghɔ Silas lùu vɨɨ Rom, vəŋ fee ŋkee dɨdɨꞌ. ³⁹Nɨniŋ, vəŋ gə bùꞌ ghɔ tɨ́ vəŋ, fùusə vəŋ fɨ taa ŋii mfiŋ, gì tɨ́ vəŋ laa bàw vəŋ fuu fɨ taa shɨ yɔ́. ⁴⁰Pɔɔl ghɔ Silas fùu fɨ taa ŋii mfiŋ yɔ́, gə̀ taa ŋii Lidia, yè vɨɨ məbiŋ nu Kristo, zwìsə fwisə vəŋ, kɨ nii yigə nə ŋwaa vəŋ.

Faŋ Pɔɔl ghɔ Silas nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Tesalonika, vɨɨ Jus buulə shɨ buꞌ vəŋ

¹Vəŋ gə nɨniŋ, shɔ̀ɔ fɨ Amfipolis nə Apolonia, gə̀ zìꞌ Tesalonika, faŋ ŋii məshɔꞌtə Nwi vɨɨ Jus nə luu yifi. ²Pɔɔl ŋii taa tey yi faŋ nə luu ŋgunə yi, kɨ fɨꞌtə vənu faŋ mbə luu taa ŋwaꞌlə Nwi tɨ́ vɨɨ maa vəshi və zwisə vətia, faŋ lùu təwiŋ tətia nə. ³Ŋwə nə twèlə ŋiꞌ vənu vɔ́ tɨ́ vəŋ, də̀ tɨ́ vəŋ laa ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa nu Kristo, wuu məbweysə vɨɨ, lùu laa ŋwə ye ŋɨꞌ, ndɔ ywey fɨ shɨ yiku. Pɔɔl baa gì tɨ́ vɨɨ vɔ́ laa Yeso, faŋ yi gisə nu ki nə, lùu wuu məbweysə ghɔ́. ⁴Vɨɨ mɔ́ꞌ biŋ yigisə Pɔɔl, bèꞌsə nu Pɔɔl ghɔ Silas. Vɨɨ vəyaŋ fɨ taa ŋwaa vɨɨ Griik faŋ vəŋ nəə bəŋsə Nwi, nə bèꞌsə vəŋ nɨzi. Vəki vəkwalə vəyaŋ nə luu taa ŋwaa vɨɨ vɔ́. ⁵Vɨɨ Jus ye, fəsə ŋii taa fwisə vəŋ, vəŋ gə bàytə vɨɨ dayday nə vɨɨ bwənə, bàytə vɨɨ vəyaŋ, vəŋ ŋii nə mbuulə taa shɨ. Nɨniŋ, vɨɨ Jus vɔ́ gə ŋìi fu Jason, kɨ kəə Pɔɔl ghɔ Silas maa məjia vəŋ, gə̀ nə vəŋ vɨsɨ nwaa vɨɨ vɔ́, faŋ vəŋ nə bàytə shɔ nə. ⁶Faŋ vəŋ nə ziꞌ fu Jason, kee yè vɨ Pɔɔl me, kɨ nii jìa Jason nə vɨɨ məbiŋ nu Kristo vəmɔ́ꞌ, gə̀ nə vəŋ vɨsɨ vəshɨꞌ, gì nəŋay laa, «Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ buulə məshɨ mənshə, zìꞌ feenə taa shɨ nsiŋ ndwə nɨzi. ⁷Jason ndi vəŋ, nùŋ vəŋ fu ŋwə. Vəŋ vənshə kee bìŋ nu fwàŋ ŋwaa-nsiŋ Kaysa me, gisə laa fwàŋ mɔ́ꞌ lùu shɔ, lùu Yeso. ⁸Vəshɨꞌ vɔ́ ghɔ vɨ vɨɨ taa shɨ zɔ nu kɔ́, tɔ vəŋ kwə gay. ⁹Vəshɨꞌ vɔ́ gì, Jason ghɔ vɨ vɨɨ mɔ́ꞌ ndɔꞌ nsawnə. Vɨ kɨ nii mèꞌtə vəŋ, vəŋ gə.

Faŋ Pɔɔl ghɔ Silas nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Berea

¹⁰Sheꞌ faŋ fu nə jɨ, vɨɨ məbiŋ nu Kristo ndi Pɔɔl ghɔ Silas, tɔŋ vəŋ ntɨꞌ Berea. Nɨniŋ, vəŋ gə zìꞌ Berea, shɔ̀ɔ gə̀ ŋìi taa ŋii məshɔꞌtə Nwi vɨɨ Jus. ¹¹Vɨɨ fɨ ntɨꞌ Berea nə kii fwisə jəəsə shɔ̀ɔ vɨɨ fɨ ntɨꞌ Tesalonika. Vəŋ zɔ nu Kristo nə fwi yiley, tìi fɨ taa ŋwaꞌlə Nwi shi shi, maa məye laa vənu mbɨə faŋ Pɔɔl nəə gisə nə, lùu yinsəŋ mu? ¹²Nɨniŋ, vɨɨ vəyaŋ nuŋ fwisə vəŋ maa nu Kristo. Vɨɨ Griik vəyaŋ, vəndɔŋ nə vəki, nə luu taa ŋwaa vɨɨ məbiŋ nu Kristo nɨzi. Vəki vəkwalə nə luu taa ŋwaa vəŋ nɨzi. ¹³Faŋ vɨɨ Jus fɨ ntɨꞌ Tesalonika nə zɔ laa vɨ Pɔɔl fɨꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Berea nɨzi, vəŋ jwi shɔ, bùulə tɔ vɨɨ, bùulə ntɨꞌ yɔ́ yinshə. ¹⁴Sheꞌ yighee yɔ́ vɨɨ məbiŋ nu Kristo ndi Pɔɔl, tɔŋ ŋwə mbɨɨ mamuu. Silas ghɔ Timoti goꞌ ntɨꞌ Berea. ¹⁵Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə gə̀ nə Pɔɔl, gə nə ŋwə, gə̀ ziꞌ ŋkee ntɨꞌ Atens (fɨ shɨ Akaya). Vəŋ kɨ nii bə̀ŋ nə ntɔŋ fɨ ghɔ Pɔɔl laa bàw Silas ghɔ Timoti kee baa tày dɨdɨꞌ, buu jɔ̀mə yi me.

Faŋ Pɔɔl nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Atens

¹⁶Nə luu maa yighee njyə faŋ Pɔɔl nə dùꞌ ntɨꞌ Atens, kɨ kɨꞌ Silas nə Timoti, fwi yi shə buꞌ laa mənyia nə luu məyaŋ taa shɨ yɔ́, faŋ vɨɨ nəə feꞌ mənyia mbɔ́ yaa vənwi vəvəŋ. ¹⁷Nɨniŋ, ŋwə gə taa ŋii məshɔꞌtə Nwi vɨɨ Jus, gi tɨ́ vɨɨ Jus ghɔ vɨ vɨɨ Griik faŋ vəŋ nə bìŋ nu Nwi vɨɨ Jus. Ŋwə baa gə̀ taa yiwiŋ shi shi, gisə tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ ghɔ vɨ vəŋ nəə faynə yifi. ¹⁸Vɨɨ mɔ́ꞌ faŋ nə luu vɨɨ məkəə ŋiꞌ mbi, faŋ vɨ tii vəŋ nə vɨɨ Epikurian nə vɨɨ Stoik, zɔ yigisə Pɔɔl nɨzi. Vɨɨ mɔ́ꞌ gi laa, «Wuu shuu yaŋ ŋwə̀ sii taa bee gi kə?» Vɨɨ mɔ́ꞌ gi laa ŋwə kəꞌ yaa wə faŋ ŋwə fɨꞌtə nu vənwi və tɔmə day. Vəŋ nə gì nɨniŋ, buꞌ laa Pɔɔl nəə fɨꞌtə nu Yeso nə nu məywey fɨ shɨ yiku. ¹⁹Nɨniŋ, vəŋ ndi ŋwə, gə̀ nə ŋwə nɨntəŋ biŋ, faŋ vɨ nəə tii nə Ariopagɔs, gì laa vəŋ kəə kɨɨ nə mədeesə fi ŋgwə faŋ ŋwə jwì nə ŋwə nə. ²⁰«A jwi nə vənu vəfivə tuulə yia, yia kəə kɨɨ nə ŋiꞌ vənu vɔ́.» ²¹Vəŋ nə gì nɨniŋ, buꞌ laa vɨɨ fɨ ntɨꞌ Atens vənshə ghɔ vɨ vəndɔ faŋ vəŋ nəə shi yifi, yaa kɨ kaw maa məduꞌ kɨ gisə vənu vəfivə, tɨꞌnə me zɔ̀ vənu vəfivə, bɨ̀sə yighee vəŋ sheꞌ nɨniŋ.

²²Pɔɔl tɨŋ nɨntəŋ biŋ yɔ́, gì laa, «Vɨɨ Atens, viŋ zɔ! Mə yè vənu vəyaŋ shɨ viŋ, ye laa viŋ lùu vɨɨ məbəŋsə Nwi ŋkee jəə. ²³Mə yaa toꞌ fɨ taa shɨ viŋ, yè vəshəŋ mbɨə faŋ viŋ bəŋsə vənwi viŋ shɔ nə. Shəŋ məkɔ Nwi mɔ́ꞌ lùu shɔ faŋ vɨ nyɔ̀ꞌ fuu yi laa, «Tɨ́ Nwi ŋgwə faŋ vɨ kee kɨ̀ɨ nə ŋwə me.» Nwi ŋgwə faŋ viŋ kee kɨ̀ɨ nə ŋwə nə me, luu ŋwə faŋ mə fɨꞌtə nu ki tɨ́ viŋ ndwə. ²⁴Nwi ŋgwə faŋ ŋwə nə bɔ̀ŋ mbi nə vətɔ vənshə fɨ taa mbi, lùu tɨɨ yizɔ nə tɨɨ shɨ nsi. Kaꞌ ŋwə kee shì taa ŋii faŋ fìa vɨɨ nə ghɔ vəŋ me. ²⁵Kaꞌ vɨɨ kee fàꞌ faꞌ tɨ́ ŋwə nə ghɔ vəŋ, buꞌ faŋ ŋwə kee bəə fa me. Maa kɔ̀ nshɨ-tɔ wi kɔ̀ məbwey tɨ́ vɨɨ, nə zwitə nə vətɔ vənshə. ²⁶Ŋwə nə yɨ̀sə ŋgwisə vɨɨ vənshə fuu fɨ maa wə muꞌ, kɨ shi shɨ nsi kənshə. Ŋwə baa shìa ki ŋuꞌsə vɨɨ faŋ vəŋ taa kɨ shi mbi, ndɔ fɨ̀ꞌ təki tə shɨ nsi tɨ́ vɨɨ laa vəŋ shi shɔ. ²⁷Nɨniŋ laa vəŋ kɨ kəə ŋwə, laa kɨ yighee mɔ́ꞌ vəŋ taa zɔ nu ki, kɨ yighee mɔ́ꞌ kɨ̀ɨ nə ŋwə, buꞌ laa ŋwə kee luu ntaŋ fɨ yɨ wə me. ²⁸Nsiŋ bwey sheꞌ buꞌ ŋwə, toꞌ buꞌ ŋwə, shi sheꞌ ghɔ ŋwə. Lùu faŋ vɨɨ ŋwaꞌlə viŋ vəmɔ́ꞌ ŋwaꞌlə laa, «Nsiŋ lùu fɨ ŋiꞌ ŋii Nwi.» ²⁹Faŋ nsiŋ lùu ŋiꞌ ŋii Nwi nə, kɨ nsiŋ bɨꞌtə laa Nwi lùu yaa fənyia faŋ vɨ bɔ̀ŋ nə goolə me, tɨꞌnə me yaa ŋoꞌ me, tɨꞌnə me yaa fa faŋ vɨɨ tù nə tiəŋ baa nə yitɔfə vəŋ me. ³⁰Nɨniŋ, Nwi ndenə vənu mbɨə faŋ viŋ nə yɨsə nshi yighee vɨsɨ. Lùu ndwə, ŋwə gì tɨ́ vɨɨ vənshə maa vəshəŋ vənshə, laa vəŋ kwiinə fwisə vəŋ, ³¹buꞌ laa Nwi tə̀ shi faŋ ŋwə ndɔ shoꞌmə vənu və vɨɨ vənshə fɨ shɨ nsi, tə̀ wə faŋ ŋwə ndɔ shoꞌmə nu kɔ́ nə tɔ ki. Ŋwə ndɔ shoꞌmə vənu vənshə sheꞌ nə jɨɨ yiloomə. Nwi kɔ̀ wutə kɔ́ tɨ́ wə ghɔ́, faŋ Nwi nə ywèysə ŋwə fɨ shɨ yiku.»

³²Vɨɨ vɔ́ kɨ zɔ nu məywey fɨ shɨ yiku, vɨɨ mɔ́ꞌ taw ŋwə, vɨɨ mɔ́ꞌ gi laa vəŋ ndɔ baa jwi zɔ nu kɔ́ fɨ ghɔ ŋwə shi day. ³³Nɨniŋ, Pɔɔl fuu fɨ nɨntəŋ ŋwaa vəŋ, gə nə ŋwaa ŋgwinə. ³⁴Luu nə, vɨɨ mɔ́ꞌ beꞌsə Pɔɔl, nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo. Wə muꞌ fɨ taa ŋwaa vəŋ nə luu Dionisiɔs, faŋ nə luu wuu ŋii njɔŋ ntoꞌ. Wə mɔ́ꞌ nə luu wəzwi faŋ yizii yi lùu Damaris. Vɨɨ vəmɔ́ꞌ nə luu shɔ nɨzi.

Faŋ Pɔɔl nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi ntɨꞌ Kɔrint

¹Pɔɔl kɨ nii ndɔ̀ fɨ ntɨꞌ Atens, shɔ̀ɔ gə Kɔrint. ²Faŋ ŋwə nə ziꞌ yifi, yè wuu Jus mɔ́ꞌ faŋ yizii yi luu Akwila. Vɨ nə bì ŋwə shɨ Pɔntɔs. Ŋwə nə bɨ kɨ jɨjwi fɨ shɨ Itali ghɔ zu wi Prisila, buꞌ faŋ fwàŋ Klɔɔdiɔs nə kɔ̀ sɔꞌ laa vɨɨ Jus vənshə fuu fɨ shɨ Rom, faŋ lùu nsi Itali. Pɔɔl nə gə ye vəŋ, ³kɨ nii gòꞌ ghɔ vɨ vəŋ, buꞌ laa vəfaꞌ vəvəŋ nə luu maa məba njwisə vəbèe, faŋ nə luu jɨɨ ŋkəə Pɔɔl nɨzi. Nɨniŋ, Pɔɔl shi taa ŋii vəŋ, ghɔ vɨ vəŋ faꞌ mɔ́ꞌ. ⁴Maa vəshi və zwisə və vɨɨ Jus, ŋwə gə taa ŋii məshɔꞌtə Nwi vɨɨ Jus, gi tɨ́ vɨɨ kɔ̀ŋ nu Nwi, faŋ vɨɨ Jus nə vɨɨ Griik nə luu shɔ. ⁵Yighee njyə faŋ Silas ghɔ Timoti nə ndɔ̀ fɨ shɨ Makedonia, bèꞌsə Pɔɔl, jwì Kɔrint, Pɔɔl faꞌ maa nu Nwi ŋkee nə wutə, fɨꞌtə̀ tɨ́ vɨɨ Jus laa Yeso lùu Kristo, wuu məbweysə vɨɨ, ŋgwə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ vɨɨ nə. ⁶Vəŋ nə shìasə yigi yi yɔ́, gì vənu vəbwəvə buꞌ ŋwə. Ŋwə kwitə butə fɨ maa njwisə si, maa shwenə tɨ́ vəŋ, ndɔ̀ gì laa, «Viŋ ndɔ nɨndi, buu kɨ yɨsə viŋ, kee luu nsɔꞌ nyaa me, zì ndwə mə taa gə maa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kee lùu vɨɨ Jus me.» ⁷Ŋwə meꞌtə vəŋ, ndɔ̀ gə̀ taa ŋii wə mɔ́ꞌ faŋ ŋwə nəə bəŋsə Nwi, kee lùu wuu Jus me. Yizii wə ghɔ́ luu Titiɔs Justɔs. Ŋii yi nə luu sheꞌ yɨ ŋii məshɔꞌtə Nwi vɨɨ Jus nee. ⁸Luu nə, Krispɔs faŋ nə luu tɨɨ ŋii məshɔꞌtə Nwi vɨɨ Jus, nuŋ fwi yi maa tɨta Yeso ghɔ vɨ ŋii yi yinshə. Vɨɨ Kɔrint vəyaŋ faŋ vəŋ nə zɔ̀ yigisə Pɔɔl, nuŋ fwisə vəŋ maa Kristo nɨzi, fì muu mə Nwi. ⁹Vətuꞌ shi mɔ́ꞌ, tɨta Yeso jwi maa Pɔɔl taa njyəə, gì tɨ́ ŋwə laa, «Kɨ ghɔ fee nu me, kɨ gisə! Kɨ shitə shuu wə me, ¹⁰buꞌ laa mə luu yɨ ghɔ. Kaꞌ wə kee yɨ̀ nu maa ghɔ me, buꞌ laa vɨɨ vaŋ lùu vəyaŋ taa ntɨꞌ nyə̀.» ¹¹Nɨniŋ, ŋwə shi shɔ ŋuꞌ ŋkwəŋ nə yiŋuu ntɔfə, deesə nu Nwi tɨ́ vɨɨ.

¹²Yighee njyə faŋ Galio nə bɨ jwì lùu goməna shɨ Akaya, vɨɨ Jus nə shə̀ŋtə, kà yighaw tɔ Pɔɔl, ndì ŋwə, gə̀ nə ŋwə taa ŋii nsɔꞌsə, ¹³gə gì laa, «Wə ŋwə̀ toꞌ dɔɔ vɨɨ laa vəŋ bəŋsə Nwi maa kəŋ jɨɨ yimɔ́ꞌ faŋ nyə kee yikuꞌnə maa nuŋsə shɨ me.» ¹⁴Pɔɔl nəə kəə ŋaꞌ shuu wi, goməna Galio gi tɨ́ vɨɨ Jus vɔ́ laa, «Nu kiŋ nii toꞌ lùu nu laa wə yɨ̀ nu bwə, buu mə bìŋ yigisə yiŋ. ¹⁵Luu nə, ŋkə luu sheꞌ ntay maa yigi yimɔ́ꞌ nə yizii yimɔ́ꞌ nə nuŋsə yiŋ, bàw laa shia sheꞌ viŋ ŋgɨɨ-viŋ, mə kee taa luu tɨɨ məshia nsɔꞌ maa kəŋ vənu vɔ́ me.» ¹⁶Nɨniŋ, ŋwə jɔŋ vəŋ, vəŋ fuu fɨ taa ŋii nsɔꞌ. ¹⁷Vɨɨ vənshə kɨ nii jìa Sɔsteniis, faŋ nə luu tɨɨ ŋii məshɔꞌtə Nwi vɨɨ Jus, sàŋ ŋwə shuu ŋii nsɔꞌsə. Luu nə, goməna Galio kee kwìa me.

Faŋ Pɔɔl nə bəŋ gə Antiɔk fɨ shɨ Siria

¹⁸Nu kɔ́ kɨ me, Pɔɔl baa shi yifi tày, baa kɨ nii kɔ̀ bwey-jəə tɨ́ vɨɨ məbiŋ nu Kristo, siꞌ gə̀ ntɨꞌ Keŋkria, kɔ̀ŋ tɔ ki, buꞌ laa ŋwə nə kɔ̀ꞌnə nu tɨ́ Nwi, ghɔ vɨ Prisila nə Akwila, kɨ nii ŋìi taa bay kwalə, tɔŋ gə njɨɨ Siria. ¹⁹Faŋ vəŋ nə ziꞌ shɨ Efesɔs, ŋìi taa ŋii məshɔꞌtə Nwi vɨɨ Jus, gi tɨ́ vɨɨ Jus, kɨ nii mèꞌtə Prisila ghɔ Akwila shɨ Efesɔs. ²⁰Vəŋ buꞌ ghɔ tɨ́ ŋwə laa ghɔ vɨ vəŋ shi bètə, ŋwə kee biŋ me, ²¹gì tɨ́ vəŋ laa, «Nwi taa biŋ, mə ndɔ baa jwi.» Sheꞌ nɨniŋ, ŋwə baa kii ŋii taa bay, ndɔ̀ fɨ shɨ Efesɔs, ²²gə̀ ŋii ntɨꞌ Sisaria, fùu fɨ taa bay, toꞌ gə̀ ziꞌ ntɨꞌ Jerusalem, gə̀ shɔ̀ꞌtə məshəŋtə vɨɨ məbiŋ nu Kristo, baa kɨ nii bə̀ŋ gə̀ ntɨꞌ Antiɔk (fɨ shɨ Siria).

Ghuu yitoꞌ Pɔɔl beꞌsə ghee tia

Faŋ Apɔlɔs nə dèesə nu Nwi shɨ Efesɔs nə shɨ Akaya

²³Pɔɔl nə shì Antiɔk vəshi vəmɔ́ꞌ, baa kii ndɔ fɨ fuŋ, gə̀ tòꞌ fɨ kwiŋ Galatia nə Frigia, toꞌ gisə tɨ́ vɨɨ məbiŋ nu Kristo, yɨsə vəŋ weꞌ maa nu Nwi.

²⁴Maa yighee yɔ́ wuu Jus mɔ́ꞌ nə luu shɔ faŋ yizii yi luu Apɔlɔs, faŋ vɨ nə bi ŋwə ntɨꞌ Alesandria (fɨ shɨ Ijip). Wə ghɔ́ jwi shɨ Efesɔs, faŋ ŋwə nə luu wuu yigisə yijəənə baa lùu yineꞌtə, baa wèꞌ maa ŋwaꞌlə Nwi. ²⁵Vɨ nə duꞌtə vɨ tɨ ŋwə nə jɨɨ tɨta Yeso. Zwitə Ley Nwi lwaŋ taa fwi ŋwə, ŋwə gisə baa deesə vənu və Yeso ŋkee vəloomə, faŋ ŋwə nə kɔlə kɨ̀ɨ nə nu məfi muu mə Nwi sheꞌ maa jɨɨ Jɔn. ²⁶Ŋwə tey kɨ gisə taa ŋii məshɔꞌtə Nwi vɨɨ Jus nə fwi yiweꞌ. Prisila ghɔ Akwila zɔ yigisə yi, tii ŋwə taa ŋii vəŋ, baa twèlə nu tɨta Yeso tɨ́ ŋwə ŋkee jəə.

²⁷Shi mɔ́ꞌ Apɔlɔs nə kəə gə shɨ Akaya. Vɨɨ məbiŋ nu Kristo fɨ shɨ Efesɔs nyɔꞌ ŋwaꞌlə tɨ́ vaŋ-nshwi vəŋ fɨ shɨ Akaya laa vəŋ jia Apɔlɔs ŋkee jəə. Nɨniŋ, ŋwə gə nə ŋwaꞌlə ghɔ́, gə̀ ziꞌ Akaya. Faŋ ŋwə nə luu yifi, gaŋtə vɨɨ məbiŋ nu Kristo ŋkee jəə nə wutə ki kɔ́, faŋ Nwi nə key ŋwə shɔ nə. ²⁸Ŋwə nə ghɔ̀ꞌ vɨɨ Jus ntee, faŋ ŋwə nə twèlə fɨ taa ŋwaꞌlə Nwi ŋkee ley, laa Yeso lùu Kristo, wuu məbweysə vɨɨ, ŋgwə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə nə.

Faŋ Pɔɔl nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi shɨ Efesɔs

¹Nə luu maa yighee yɔ́ faŋ Apɔlɔs nə luu ntɨꞌ Kɔrint fɨ shɨ Akaya, Pɔɔl shɔɔ fɨ taa təkweꞌ fɨ nsi Asia, siꞌ jwi shɨ Efesɔs. Faŋ ŋwə nə ziꞌ shɨ Efesɔs, yè vɨɨ məbiŋ nu Kristo vəmɔ́ꞌ, ²bìtə tɨ́ vəŋ laa, vəŋ nə fì Zwitə Ley Nwi yighee njyə faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa Kristo mu? Vəŋ bəŋsə tɨ́ ŋwə laa, «Bey, kɨ yia nə bee ta zɔ̀ laa Zwitə Ley Nwi shɔ me.» ³Ŋwə bitə tɨ́ vəŋ laa, «Viŋ kee ta zɔ̀ laa Zwitə Ley Nwi lùu shɔ me, buu viŋ nə fì muu mə kə?» Vəŋ gi laa muu mə Jɔn. ⁴Pɔɔl gi tɨ́ vəŋ laa, «Jɔn nə kɔ̀ muu tɨ́ vɨɨ laa vəŋ kwiinə fwisə vəŋ, baa tɨ̀ vɨɨ laa bàw vəŋ nuŋsə fwi vəŋ maa wə ntɨə faŋ ŋwə jɨjwi fɨ yiba, faŋ lùu Yeso.» ⁵Vəŋ zɔ nɨniŋ, fì muu mə Nwi maa yizii tɨta Yeso. ⁶Pɔɔl mɔꞌ ghɔ ghi tɔ vəŋ, Zwitə Ley Nwi ŋii maa vəŋ, vəŋ gi təghaŋ nɨŋkwiŋ nɨŋkwiŋ, gisə vənu faŋ Nwi nə kwàŋ shuu vəŋ. ⁷Vəndɔŋ vɔ́ vənshə nə luu yaa wə njɔsə-bɔɔ.

⁸Kɨ luu maa vəshi vəzwisə və vɨɨ Jus, Pɔɔl ŋii taa ŋii məshɔꞌtə Nwi vɨɨ Jus, gì tɨ́ vəŋ nə fwi yiweꞌ maa yiŋuu yitia, kɨ kəə yɨ̀sə laa vəŋ biŋ nu yifwàŋ Nwi. ⁹Luu nə, vɨɨ mɔ́ꞌ luu vəshii, kee kàw biŋ me, gì vənu vəbwəvə kɔ̀ŋ jɨɨ Kristo taa ŋwaa vɨɨ vəyaŋ. Nɨniŋ, Pɔɔl meꞌtə vəŋ, ndì vɨɨ məbiŋ nu Kristo, ghɔ vɨ vəŋ gə. Vəŋ kɨ nii kìi məshəŋtə vəŋ taa ŋii sɨkulə Tiranɔs. Vəŋ nəə shəŋtə yifi shi shi, Pɔɔl gisə tɨ́ vəŋ. ¹⁰Vəŋ yɨsə nɨniŋ maa ŋuꞌsə bɔɔ. Nɨniŋ, vɨɨ Jus ghɔ vɨ vɨɨ Griik vənshə faŋ vəŋ nəə shi maa kwiŋ Asia zɔ nu tɨta Yeso. ¹¹Nwi nə kɔ̀ wutə tɨ́ Pɔɔl laa ŋwə yɨsə vənu və yifiŋtə. ¹²Wutə Nwi nə luu taa ŋwaa Pɔɔl ŋkee dɨdɨꞌ. Vɨɨ nə ndi sheꞌ vəway vənjwisə faŋ Pɔɔl nə tɔ̀ŋsə nyuꞌsə ki shɔ fɨ sɨ ŋwə, gə̀ kɔ̀ tɨ́ vɨɨ vəza, vəŋ bwaŋnə, baa kɔ̀ tɨ́ vɨɨ faŋ vəŋ nə kìi vəzwitə vəbwəvə, vəzwitə vəbwəvə vɔ́ fuu fɨ taa ŋwaa vəŋ sheꞌ buꞌ waytə njwi Pɔɔl kɔ́.

¹³Nɨniŋ, vɨɨ Jus vəmɔ́ꞌ faŋ vəŋ nəə toꞌ fɨ taa mbi, toꞌ fùusə vəzwitə vəbwəvə fɨ maa vɨɨ, fiꞌsə maa mətii yizii tɨta Yeso maa vɨɨ faŋ zwitə bwə nə luu taa ŋwaa vəŋ, gisə tɨ́ vəzwitə vəbwəvə laa, «Maa yizii Yeso ŋgwə faŋ Pɔɔl toꞌ fɨꞌtə nu ki nə, yia gì laa viŋ fuu.» ¹⁴Taa ŋwaa vɨɨ vɔ́ faŋ vəŋ nəə toꞌ yɨsə nɨniŋ, vɨɨ kwatia nə luu shɔ vɨsɨ. Vəŋ nə luu vaŋ wuu kwalə məfeꞌ Nwi mɔ́ꞌ faŋ yizii yi nə luu Skeyva. ¹⁵Vəŋ nə gì nɨniŋ tɨ́ zwitə bwə mɔ́ꞌ, zwitə bwə kɔ́ bəŋsə tɨ́ vəŋ laa, «Mə kɔꞌ kɨɨ nə Yeso, baa kɨ̀ɨ nə Pɔɔl. Gə fɨ maa viŋ, viŋ sii lùu ndə?» ¹⁶Wə ntɨə faŋ zwitə bwə kɔ́ nə luu taa ŋwaa ŋwə nə, bisə shə̀ŋ maa vəŋ, ghɔꞌ vəŋ vənshə, vəŋ nyɨŋkə, fùu fɨ taa ŋii yɔ́ sheꞌ nə ntɨŋ, nə vədɨꞌ maa vəŋ. ¹⁷Vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nə luu shɨ Efesɔs, vɨɨ Jus nə vɨɨ Griik zɔ nu kɔ́, vəŋ vənshə fee, kɨ bəŋsə yizii tɨta Yeso. ¹⁸Vɨɨ vəyaŋ faŋ vəŋ nə bìŋ nu Kristo, jwi bìŋ yibɨsə vəŋ ntee, faŋ vəŋ yaa yɨsə. ¹⁹Vɨɨ vəyaŋ faŋ vəŋ nəə toꞌ fia ŋay, baa kìi vəŋwaꞌlə və ŋaysə, bàytə vəŋwaꞌlə vɔ́, twàŋ sɨ vɨɨ vəyaŋ ntee. Vɨ nə sày shwaŋ vəŋwaꞌlə vɔ́ vənshə, ŋwə fuu yaa vəmba və ka njɔsə-tee. ²⁰Lùu faŋ nu tɨta Yeso nə sàynə titi, baa nə wutə.

Faŋ Dimitriɔs nə bùulə shɨ buꞌ nu Nwi

²¹Yiŋkii kɨ shɔɔ, Pɔɔl kwaꞌtə fɨ tɔ ŋwə laa yi taa shɔɔ fɨ shɨ Makedonia, baa nə fɨ shɨ Akaya, buu bə̀ŋ gə Jerusalem. Ŋwə gi laa, «Mə taa ziꞌ yifi, buu kaꞌ mə gə ye shɨ Rom nɨzi.» ²²Nɨniŋ, ŋwə bɨ tɔ̀ŋ vɨɨ ŋgaŋtə vi vəbɔɔ shɨ Makedonia, təzii təvəŋ luu Timoti nə Erastɔs. Nshɨ-tɔ Pɔɔl baa shì Asia, bètə vəshi vəmɔ́ꞌ.

²³Maa yighee yɔ́ nu kwalə məbuulə shɨ fuu buꞌ jɨɨ Kristo. ²⁴Wuu məyəŋ ndaa nə tiəŋ mɔ́ꞌ nə luu shɔ, yizii yi luu Dimitriɔs. Ŋwə nə nàysə mfɨꞌ ŋii nwi Artimis, ŋkə nə jwi nə sey yaŋ tɨ́ ŋwə, nə tɨ́ vɨɨ faꞌ vi. ²⁵Nɨniŋ, ŋwə tii vəŋ vənshə shəŋ muꞌ, nə vɨɨ mɔ́ꞌ faŋ vəfaꞌ vəvəŋ nə luu yaa yimbii, gì tɨ́ vəŋ laa, «Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa nsiŋ kìi yiyaŋ nyaa-nsiŋ sheꞌ fɨ maa vəfaꞌ vaŋ-nsiŋ və̀. ²⁶Nɨniŋ, viŋ yɨye, baa zɔ faŋ Pɔɔl wì buulə vətɔ və vɨɨ vəyaŋ, laa vəŋ meꞌ vənwi, buꞌ laa ŋwə toꞌ gisə laa vənwi faŋ vɨ nàysə nə ghɔ, kee lùu vənwi me. Ŋwə kee yɨsə nɨniŋ sheꞌ shɨ Efesɔs me, ŋwə yɨsə fɨ nsi Asia yinshə. ²⁷Nu kɔ́ kee ndɔ suꞌtə sheꞌ faꞌ ŋwaa-nsiŋ me, ŋkə taa suꞌtə nu ŋii nwi Artimis, yizii yikwalə yi me nɨzi. Maa vɨɨ fɨ nsi Asia yinshə nə mbi yinshə bəŋsə nwi ŋwaa-nsiŋ Artimis.» ²⁸Vɨɨ vəyaŋ vɔ́ zɔ nu kɔ́ nɨniŋ, fwisə vəŋ shə, vəŋ yumə gì laa, «Artimis luu ŋkee nwi kwalə fɨ shɨ Efesɔs.» ²⁹Shɨ kɔ́ kənshə kɨ nii luu ŋkee kəbuulə kəbuulə, vɨɨ vənshə nyɨŋ gə̀ maa shəŋ vəghay, fùu jìa Gayɔs nə Aristarkɔs, vɨɨ Makedonia, faŋ nə luu vɨɨ ghuu yitoꞌ Pɔɔl. ³⁰Pɔɔl nə kəə gə ŋii taa ŋwaa vɨɨ vɔ́, vɨɨ məbiŋ nu Yeso kee biŋ me. ³¹Vɨɨ kwalə mɔ́ꞌ fɨ taa shɨ faŋ nə luu vɨɨmba Pɔɔl, nə tɔŋ ntɔŋ, bùꞌ ghɔ tɨ́ ŋwə laa, kɨ ŋwə jwi də ŋwaa wi taa shəŋ vəghay kɔ́ me. ³²Məshəŋtə ghɔ́ taa shəŋ vəghay kɔ́ nə luu ŋkee buulə, wə yumə ŋkii, wə yumə ŋkii, buꞌ laa vɨɨ vəyaŋ nə kee kɨ̀ɨ nə ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ vɨ shəŋtə ŋkə me. ³³Nɨniŋ, vɨɨ mɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa vəŋ gi nu kɔ́ tɨ́ Alesanda faŋ vɨɨ Jus nə shəŋ, ŋwə kɔ vɨsɨ. Alesanda ghɔ́ shàꞌsə ghɔ ghi, kɨ kəə gi, fì tɔ ki fɨ ghɔ vɨɨ vɔ́. ³⁴Faŋ nwaa vɨɨ vɔ́ nə ye laa lùu wuu Jus, vəŋ vənshə baytə yumə maa gɨ yimuꞌ laa, «Artimis luu ŋkee nwi kwalə fɨ shɨ Efesɔs!» ³⁵Vɨɨ vənshə yumə sheꞌ nu kɔ́ maa vəawa vəbɔɔ. Wuu məŋwaꞌlə vənu və shɨ kɨ nii bwàsə vɨɨ vɔ́, gì laa, «Vɨɨ Efesɔs, viŋ zɔ! Wə mɔ́ꞌ shɔ taa mbi faŋ ŋwə kee ta kɨɨ laa kìi shɨ Efesɔs kìi ŋii Artimis, nwi kwalə ŋwaa-nsiŋ nə, nə fənyia fə Artimis faŋ mfə nə fìŋ fɨ yizɔ nə yimu? ³⁶Kaꞌ wə kee twèy nu kɔ́ me. Nɨniŋ, bàw laa viŋ duꞌ nə ŋwaa ŋgwinə wiŋ, kee kɨ yɨ nu, buu ywiitə jəə me. ³⁷Viŋ jwi nə vɨɨ və̀ feenə, faŋ vəŋ kee shaw fa fɨ taa ŋii nwi me, kee bee ndà nwi ŋwaa-nsiŋ me. ³⁸Nɨniŋ, Dimitriɔs ghɔ vɨ vɨɨ vi kii nsɔꞌ maa wə mɔ́ꞌ, buu vəshi və nsɔꞌsə luu shɔ, vɨɨ məshia nsɔꞌsə shɔ nɨzi, kaꞌ vəŋ gə nə nsɔꞌ vəŋ yɔ́ tɨ́ vɨɨ məshia nsɔꞌsə. ³⁹Nu day nii baa lùu shɔ, faŋ viŋ kəə, buu vɨ taa shia nu kɔ́ sheꞌ yighee njyə faŋ vəshɨꞌ taa faynə maa məgi vənu və shɨ. ⁴⁰Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa betə sheꞌ fa nee, buu vɨ kwàŋ nsiŋ taa nsɔꞌ maa nu ŋkɨə faŋ ŋkə gày feenə ndee, faŋ vɨ buulə shɨ kaŋ-nsiŋ nə, nsiŋ kee kɨ̀ɨ nə nu, naysə tɨ́ fwàŋ kwalə ŋwaa-nsiŋ me.» ⁴¹Ŋwə nə gì nɨniŋ mètə, kɨ nii wàꞌsə məshəŋtə ghɔ́.

Faŋ Pɔɔl nə baa tòꞌ fɨ shɨ Makedonia nə fɨ shɨ Griis

¹Faŋ yumə məbuulə vədɨꞌ nə shìa, Pɔɔl baytə vɨɨ məbiŋ nu Kristo shəŋ muꞌ, gì tɨ́ vəŋ, tɨ vəŋ, kɨ nii kɔ̀ bwey-jəə tɨ́ vəŋ, ndɔ̀ gə̀ shɨ Makedonia, ²shɔ̀ɔ fɨ kwiŋ yɔ́, toꞌ tɨ vɨɨ nə vənu vəyaŋ, gə̀ zìꞌ shɨ Griis, ³shì shɔ yiŋuu yitia, kɨ kəə tɔŋ fɨ taa bay, gə ziꞌ shɨ Siria. Faŋ ŋwə nə kəə gə nɨniŋ nə, zɔ laa vɨɨ Jus kà mənay tɔ ŋwə. Ŋwə kɨ nii tə laa yi taa bəŋ gə, shɔ̀ɔ fɨ shɨ Makedonia. ⁴Faŋ ŋwə nə shɔ̀ɔ fɨ shɨ Makedonia nə, vɨɨ mɔ́ꞌ nə luu shɔ faŋ ghɔ vɨ Pɔɔl toꞌ mɔ́ꞌ. Vɨɨ vɔ́ luu Sopata, wee Pirɔs fɨ Berea, nə Aristarkɔs ghɔ Sekundɔs fɨ ntɨꞌ Tesalonika, nə Gayɔs ghɔ Timoti fɨ Derbi, nə Tikikɔs ghɔ Trofimɔs fɨ kwiŋ Asia. ⁵Vɨɨ vɔ́ kɨ nii shɔɔ vɨsɨ, gə̀ kɨ̀ꞌ Pɔɔl shɨ Troas. ⁶Pɔɔl shi Filipi maa vəshi mbɨə faŋ vɨɨ Jus yaa kɨ zɨ bee faŋ fənsɨŋ kee lùu taa tey yi me. Vəshi vɔ́ kɨ mè, ŋwə ndɔ fɨ Filipi, ghɔ wə ntɨə faŋ ŋwə nyɔꞌ ŋwaꞌlə ŋwə̀, ŋìi taa bay kwalə, tɔ̀ŋ gə Troas nɨzi. Yitoꞌ yɔ́ nə ndi vəshi tee. Faŋ yia nə ziꞌ Troas nɨniŋ nə, baa kii faynə yia vɨ vɨɨ vɔ́, faŋ vəŋ nə shɔɔ gə vɨsɨ nə, ghɔ vɨ vəŋ baa kɨ shi Troas vəshi kwatia.

Faŋ Pɔɔl nə ywèysə weembwa shɨ Troas, kɨ nii ndɔ gə̀ zìꞌ Miletɔs

⁷Kɨ luu maa shi vɨsɨ faŋ yiwiŋ zì, yia faynə shəŋ muꞌ, yia vɨ vɨɨ məbiŋ nu Kristo maa məbɨꞌtə bee, Pɔɔl gi ghɔ vɨ vəŋ, buꞌ laa ŋwə nəə kəə ndɔ̀, faŋ fu taa lee. Nɨniŋ, ŋwə gi yigi zìꞌ nɨntəŋ vətuꞌ. ⁸Təkiꞌ nə luu təyaŋ taa njɨɨ ŋii njyə faŋ yia nə baytə shɔ nə, faŋ nə luu njɨɨ ŋii yizɔ. ⁹Wəndɔŋ zawə mɔ́ꞌ nə luu shɔ, yizii yi luu Yutikɔs. Ŋwə nə duꞌnə shuu buꞌ ŋii. Mbweysə koo ŋwə, buꞌ faŋ Pɔɔl nə gi tày dɨdɨꞌ nə. Faŋ mbweysə nə ghɔꞌ ŋwə nɨniŋ nə, ŋwə gu ŋkee fɨ taa njɨɨ ŋii fɨ yizɔ nsi, vɨ shaꞌ ŋwə sheꞌ ŋku. ¹⁰Pɔɔl siꞌ nsi, jwì mɔ̀ꞌ ŋwaa wi fuu ŋku wə kɔ́, bàŋnə ŋwə, gì tɨ́ vɨɨ laa kɨ vəŋ baa gwia me, buꞌ laa zwitə ki kɨ bii. ¹¹Pɔɔl kɨ nii baa bə̀ŋ koꞌ gə̀ taa ŋii, bɨ̀ꞌ bee, gàatə tɨ́ vɨɨ, ghɔ vɨ vəŋ zɨ, baa bə̀ŋ gì tɨ́ vəŋ, buu fu lee, ŋwə kɨ nii yindɔ gə̀. ¹²Vəŋ ndi wəndɔŋ ghɔ́, gə̀ nə ŋwə shiŋii bwey, fwisə vəŋ shəŋtə.

¹³Gə fɨ maa yia, vɨɨ yitoꞌ Pɔɔl, yia nə ŋìi taa bay kwalə, fì vɨsɨ, gə̀ zìꞌ shɨ Asɔs, kɨ kəə gə̀ ndì Pɔɔl fɨ fuŋ, buꞌ faŋ nshɨ-tɔ Pɔɔl nə nàysə nɨniŋ. Ŋwə nə gì laa yi kəə gə̀ fɨ ghuu. ¹⁴Faŋ yia vɨ vəŋ nə baa faynə shɨ Asɔs nə, yia ndi ŋwə, ŋìisə ŋwə taa bay, tɔŋ gə̀ yiba shɨ Mitilini. ¹⁵Fu lee yia baa gə vɨsɨ, zìꞌ shuu yɨ Kiɔs. Fu lee yia gə zìꞌ Samɔs. Shi baa shɔ̀ɔ kəmuꞌ, yia ziꞌ Miletɔs. ¹⁶Yia nə gə̀ nɨniŋ, buꞌ laa Pɔɔl nə gì laa yi taa shɨshɔɔ fɨ Efesɔs, laa kɨ yi bɨsə yighee nsi Asia me. Ŋwə nəə kəə toꞌ titi, tɨ́ kaꞌ yighee mɔ́ꞌ ŋwə ziꞌ ntɨꞌ Jerusalem maa shi Pentekos.

Faŋ Pɔɔl nə tìi vɨɨ taa fɨ taa məshəŋtə vɨɨ Kristo fɨ shɨ Efesɔs, tɨ vəŋ

¹⁷Faŋ yia nə ziꞌ Miletɔs, Pɔɔl tɔŋ ntɔŋ shɨ Efesɔs, tìi vɨɨ taa fɨ taa məshəŋtə vɨɨ Kristo fɨ shɨ Efesɔs. ¹⁸Faŋ vəŋ nə jwi yè ŋwə, ŋwə gi tɨ́ vəŋ laa, «Viŋ kɔꞌ kɨɨ faŋ mə nə shì taa ŋwaa viŋ, shù fɨ maa shi vɨsɨ faŋ mə nə bɨ tə̀ ghuu kaŋ nsi Asia nə. ¹⁹Mə nə faꞌ faꞌ tɨ́ tɨta Yeso, bwàsə ŋwaa ŋwaa nsi maa vənu vənshə, gwia mənsɨ, ndɔ yè məmɔŋ, faŋ vɨɨ Jus nə kà mənay tɔ mə. ²⁰Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa mə nə kee ndɨ̀ə tuu nu fɨ ghɔ viŋ me. Maa yighee njyə faŋ mə nə fɨꞌtə, baa deesə nu Nwi tɨ́ vɨɨ vənshə ntee, baa nə maa yighee njyə faŋ mə nəə gisə tɨ́ wə nə muꞌ nə muꞌ taa ndɔꞌ viŋ, mə naysə vənu vənshə tɨ́ viŋ faŋ kaꞌ mbə taa gaŋtə viŋ. ²¹Mə nə gì tɨ́ vɨɨ Jus nə tɨ́ vɨɨ Griik, laa vəŋ kwiinə fwisə vəŋ, nùŋ maa Nwi, nə maa tɨta Yeso Kristo. ²²Nɨniŋ, viŋ ye mə nə, Zwitə Nwi shəŋ mə laa mə gə Jerusalem, faŋ mə kee kɨ̀ɨ nə nu ŋkɨə faŋ ŋkə taa gay maa mə shɔ me. ²³Mə kɨɨ sheꞌ nu ŋkɨə faŋ Zwitə Ley Nwi fɨꞌtə shee maa vəshəŋ vənshə faŋ mə shɔɔ fɨ fuŋ, laa ŋii mfiŋ nə ŋɨꞌ kɨꞌ mə ntɨꞌ Jerusalem. ²⁴Luu nə, mə kee fii ŋwaa ŋwaa nə nu me. Mə kəə sheꞌ laa mə yɨsə, ndɔ mètə faꞌ ŋgwə faŋ Yeso nə kɔ̀ shee, laa mə faꞌ nə, laa mə fɨꞌtə ntɔŋ yijəə Nwi, faŋ Nwi kee gəŋsə vɨɨ, kəə kɔ məbwey vəlwaŋ tɨ́ vɨɨ. ²⁵Mə duꞌtə mə toꞌ fɨ taa ŋwaa viŋ, toꞌ fɨ̀ꞌtə nu yifwàŋ Nwi tɨ́ viŋ. Nɨniŋ ndwə, mə kɔꞌ kɨɨ laa wə fɨ wiŋ kee ndɔ baa ye mə me. ²⁶Nɨniŋ, mə naysə tɨ́ viŋ fɨ taa fwi mə maa shi ŋkə ndee kə̀, laa wə fɨ taa ŋwaa viŋ kɨ ghaŋ ndi, buu kee baa lùu nsɔꞌ nyaa me, ²⁷buꞌ laa mə nə nàysə nu Nwi tɨ́ viŋ kənshə, kee mèꞌtə tuu nu faŋ ŋkə lùu taa ŋkɨɨ Nwi me. ²⁸Nɨniŋ, viŋ kɨ shiinə yiŋwaa yiŋ, baa shii nwaa vɨɨ mbɨə faŋ Zwitə Ley Nwi nùŋsə taa ghɔ viŋ nə. Viŋ luu nshiisə vɨɨ Kristo, faŋ ŋwə nə shòꞌ vəŋ, kù tɔ vəŋ nə. ²⁹Mə kɔꞌ kɨɨ laa yighee njyə faŋ mə taa meꞌtə viŋ, vɨɨ bwənə ndɔ ŋii taa nwaa viŋ yaa nyaasə bwəsə, faŋ nsə ŋìi taa ŋwaa bisə, kɨ kəə kootə fɨ maa bisə sɔ́. ³⁰Vɨɨ bwənə mɔ́ꞌ ndɔ fuu sheꞌ fɨ taa ŋwaa viŋ, fuu kɨ gisə təgi tə ba maa məsuꞌtə vɨɨ məbiŋ nu Kristo, laa vəŋ beꞌsə vəŋ. ³¹Nɨniŋ, viŋ kɨ shi nə yikɨꞌ, lumə faŋ nsiŋ nə shì mɔ́ꞌ maa ŋuꞌsə tia, mə nəə tɨsə viŋ wə nə muꞌ nə muꞌ, vətuꞌ nə shɨshwi, kee bwa me, mənsɨ baa sìꞌ fɨ sɨ mə buꞌ viŋ. ³²Fɨ taa nɨniŋ ndwə, mə mèꞌtə viŋ taa ghɔ tɨta Nwi. Viŋ kɨɨ nə nu gəŋsə Nwi, faŋ ŋkə kìi wutə maa məyɨsə viŋ weꞌ maa nu Nwi, kɨ gə nə vɨsɨ. Wutə ki baa lùu shɔ maa məgaŋtə viŋ, laa viŋ ndɔ zɨ məbwey vəlwaŋ faŋ Nwi ndɔ kɔ tɨ́ vɨɨ ley vi. ³³Mə nə luu taa ŋwaa viŋ, kee kəə ka wə me, kee fì njwi wə me. ³⁴Viŋ kɔꞌ kɨɨ laa mə nə fàꞌ nə ghɔ ŋaa, kìi fa ŋkɨə faŋ mə nəə kəə fɨ fuŋ, nə vətɔ və vɨɨ mbɨə faŋ yia vɨ vəŋ nə luu mɔ́ꞌ. ³⁵Nɨniŋ, mə nə də̀ tɨ́ viŋ ghee nshə, laa ŋkə bàw laa wə faꞌ nə wutə ki, gàŋtə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kee kìi wutə me. Viŋ lumə yigi njyə faŋ tɨta Yeso nə gì laa, «Nu məkɔ luu nu məŋaytə shɔ̀ɔ nu məfi.» ³⁶Faŋ Pɔɔl nə gì yigi yɔ́ mètə, tùŋ vətɔ vəyəə vi nsi, shɔ̀ꞌtə Nwi ghɔ vɨ vɨɨ vɔ́ vənshə. ³⁷Vəŋ vənshə gwia ŋkee dɨdɨꞌ, fay ŋwə, nyɔ̀ŋ fəə ghi. ³⁸Gəŋsə nə koo vəŋ ŋkee dɨdɨꞌ, buꞌ yigi njyə faŋ ŋwə nə gì laa vəŋ kee ndɔ baa ye yi nə me. Vəŋ kɨ nii ndì ŋwə, gə̀ twey ŋwə taa bay.

Faŋ Pɔɔl nə toꞌ gə̀ ziꞌ Jerusalem

¹Faŋ yia nə kɔ̀ bwey-jəə tɨ́ vɨɨ taa vɔ́, ndɔ̀ ŋìi taa bay, gə̀ sheꞌ neꞌtə, ŋìi Kɔs, fu lee yia ziꞌ Rodəs, baa ndɔ̀ fɨ fuŋ, gə̀ Patara. ²Faŋ yia nə ziꞌ Patara, yè bay kəmɔ́ꞌ faŋ ŋkə gə Fənishia. Yia ŋii shɔ gə̀, ³kɨ gə nɨniŋ, yè shɨ Sayprɔs fɨ maa kwiŋ ŋkwii, shɔ̀ɔ tɔŋ gə̀ fɨ yiba shɨ Siria, kɨ nii fùu Tayra, buꞌ laa nə luu shəŋ ŋkɨə faŋ vɨ nə fùusə vətɔ fɨ taa bay kɔ́. ⁴Faŋ yia nə zìꞌ Tayra nɨniŋ nə, gə̀ yè vɨɨ məbiŋ nu Kristo faŋ vəŋ nə luu yifi, yia vɨ vəŋ shi vəshi kwatia. Vɨɨ vɔ́ twey tɨ́ Pɔɔl laa, kɨ ŋwə gə Jerusalem me, buꞌ laa Zwitə Nwi nə də̀ nu Pɔɔl tɨ́ vəŋ. ⁵Faŋ vəshi via nə kùꞌnə maa məshi yifi, yia baa ndɔ̀ fɨ yifi. Vɨɨ vɔ́ vənshə ndi yia nə vəki vəvəŋ nə vaŋ vəŋ, tòꞌ fùu fɨ taa shɨ, yia vɨ vəŋ tuŋ vətɔ vəyəə via nsi shuu muu, shɔ̀ꞌtə Nwi, ⁶buu kɔ bwey-jəə. Yia kɨ nii ŋìi taa bay, vəŋ bəŋ gə shiŋii.

⁷Nɨniŋ, yia nə metə yitoꞌ yia, ndɔ̀ fɨ Tayra, gə ziꞌ Tɔlemeɔs, yè vɨɨ məbiŋ nu Kristo faŋ vəŋ nə luu yifi, shɔ̀ꞌtə vəŋ, yia vɨ vəŋ shi sheꞌ shi kəmuꞌ. ⁸Fu lee yia ndɔ gə ntɨꞌ Sisaria, gə̀ ŋìi taa ŋii Filip, wuu məfɨꞌtə ntɔŋ yijəə Nwi, faŋ ŋwə nə luu fɨ maa vɨɨ kwatia vì, faŋ vɨ nə nùŋsə vəŋ maa faꞌ Nwi maa yighee vɨsɨ nə. Yia kɨ nii shì taa ŋii ŋwə. ⁹Vaŋ-vəki və Filip nə luu shɔ yishwe, kee ta ndaa me, fɨꞌtə yigisə shuu Nwi. ¹⁰Faŋ yia nə shì shɔ vəshi vəmɔ́ꞌ, nshiiŋii-sɔghɔ mɔ́ꞌ, faŋ yizii yi nə luu Agabɔs, siꞌ jwì fɨ shɨ Judia, ¹¹jwì yè yia, ndì kɔtə Pɔɔl, kà ghɔ ghi nə ghuu ghi shɔ, gì laa, «Zwitə Ley Nwi gì laa, vɨɨ Jus ndɔ ka ŋgɔɔ kɔtə nyə̀ ntɨꞌ Jerusalem sheꞌ nee, ndì ŋwə, kɔ̀ tɨ́ vɨɨ tətɔŋ fu.» ¹²Faŋ yia nə zɔ̀ nu kɔ́, yia vɨ vɨɨ mɔ́ꞌ fɨ shɨ yɔ́ buꞌ ghɔ tɨ́ Pɔɔl, laa kɨ ŋwə gə Jerusalem me. ¹³Luu nə, Pɔɔl kee kaw zɔ me, gì laa, «Viŋ sii yɨ̀ kə, gwia tɨ́ kə? Kɨ viŋ yɨsə fwi nyaa lɔꞌ me! Mə duꞌtə mə biŋ laa vɨ kwaŋ mə mfiŋ Jerusalem. Mə biŋ ŋkee maa məku buꞌ yizii tɨta Yeso.» ¹⁴Faŋ yia nə ye laa ŋwə kee kaw kwiinə nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa fwi ŋwə me, yia gay, gì laa bàw nu ŋkɨə faŋ tɨta Yeso kàw, ndɔ gay.

¹⁵Yia baa shì shɔ maa vaŋ-vəshi nee, kà vətɔ via, ndɔ̀ gə Jerusalem. ¹⁶Yia vɨ vɨɨ məbiŋ nu Kristo vəmɔ́ꞌ fɨ ntɨꞌ Sisaria gə mɔ́ꞌ. Vəŋ gə twèy yia taa ŋii wə mɔ́ꞌ faŋ yizii yi lùu Mənasɔn, wuu Sayprɔs, faŋ nə luu wuu məbiŋ nu Kristo shù fɨshi, laa yia shi fu ŋwə.

Faŋ Pɔɔl nə ŋìi taa ŋii Nwi yikwalə vɨ jia ŋwə, kɨ kəə zwi ŋwə, vəsogeꞌ bweysə ŋwə

¹⁷Faŋ yia nə zìꞌ Jerusalem nɨniŋ nə, vɨɨ məbiŋ nu Kristo faŋ vəŋ nə lùu yifi, ndi yia nə məŋaytə. ¹⁸Fu kɨ lee, Pɔɔl ndi yia laa yia vɨ vəŋ gə yè Jeyms. Yia ziꞌ shɔ, tɨ́ vɨɨ taa vənshə fɨ taa məshəŋtə vɨɨ Kristo baytə fu Jeyms. ¹⁹Pɔɔl shɔꞌtə vəŋ, nàysə vənu vənshə tɨ́ vəŋ, faŋ Nwi nə shɔ̀ɔ fɨ yiba faꞌ wi, yɨ̀sə maa vɨɨ tətɔŋ fu. ²⁰Faŋ vəŋ nə zɔ̀ nɨniŋ, bə̀ŋsə Nwi, kɨ nii gì tɨ́ Pɔɔl laa, «Weenshu wia, a kɔꞌ kɨɨ laa vɨɨ Jus shɔ ŋkaŋsə ŋkaŋsə, faŋ vəŋ biŋ nu Kristo. Vəŋ vənshə baa wèꞌ maa ntɨsə Nwi. ²¹Vəŋ duꞌtə vəŋ zɔ nu kɔ̀ŋ ghɔ, laa a deesə vɨɨ Jus vənshə faŋ vəŋ shi taa vətɔŋ laa vəŋ meꞌ ntɨsə Mose, faŋ a gisə tɨ́ vəŋ laa kɨ vəŋ baa kɨ sɨɨtə vaŋ vəŋ me, kee baa nùŋsə nuŋsə saŋ-nsiŋ me. ²²Bàw vɨ yɨ kɨkə? Vəŋ taa zɔ laa a jwì feenə. ²³Bàw a yɨ nu ŋkɨə faŋ yia naysə tɨ́ ghɔ ndwə. Vɨɨ mɔ́ꞌ taa ŋwaa yia feenə yishwe faŋ vəŋ nə kɔ̀ꞌnə nu tɨ́ Nwi, kɨ kəə leysə yiŋwaa vəŋ vɨsɨ Nwi. ²⁴Nɨniŋ, bàw a ndi vəŋ, ŋìi taa ŋwaa vəŋ, baa luu lèysə nɨzi, ndɔ̀ꞌ tɔ kə nə tɔ vəŋ vənshə taa ŋii Nwi yikwalə, buu vəŋ taa kɔŋ vətɔ vəvəŋ. A yɨ nɨniŋ, buu vɨɨ vənshə taa ye laa vənu mbɨə faŋ vɨ gì kɔ̀ŋ ghɔ, kee lùu yinsəŋ me, faŋ vəŋ ye laa nshɨ-tɔ wə yɨsə maa jɨɨ ntɨsə Mose. ²⁵Gə fɨ maa vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kee lùu vɨɨ Jus me, faŋ vəŋ biŋ nu Kristo nə, yia duꞌtə yia shia, baa nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə, tɔ̀ŋ tɨ́ vəŋ, laa kɨ vəŋ baa zɨ fazɨ faŋ vɨ feꞌ mənyia shɔ me, tɨꞌnə me faŋ mənshi lùu taa tey yi me, baa nə laa kɨ vəŋ kwə mbasə nyaa faŋ vɨ tɨtwiŋ me wi nyə ku me, baa nə laa vəŋ meꞌtə nu mətii vəki. ²⁶Nɨniŋ, Pɔɔl ndi vɨɨ vɔ́, fu kɨ lee ŋwə tey kɨ lootə ŋwaa ghɔ vɨ vəŋ, ndɔ̀ ŋìi taa ŋii Nwi yikwalə maa məsɔꞌ vəndwə və vəshi və ŋkɔꞌnə vəŋ, bìtə laa vɨ kɔ Nwi tɔ vəŋ tɔ tɔ.

²⁷Faŋ vəshi vɔ́ kwatia nəə kəə mè, vɨɨ Jus mɔ́ꞌ faŋ vəŋ nə ndɔ̀ fɨ kwiŋ Asia, ye Pɔɔl taa ŋii Nwi yikwalə, tey kɨ buulə fwisə nwaa vɨɨ vənshə, jìa Pɔɔl, ²⁸yùmə laa, «Vɨɨ Isirayl, viŋ jwi gàŋtə! Ye wə ntɨə faŋ ŋwə toꞌ deesə vɨɨ vənshə nə bwə buꞌ vɨɨ Isirayl, nə buꞌ nuŋsə nyaa-nsiŋ, nə ŋii Nwi nyə̀. Ŋkə nə kee ta yikuꞌnə tɨ́ ŋwə me, ŋwə ndi vɨɨ Griik, jwì ŋìisə taa ŋii Nwi nyə̀, faŋ ŋkə kee yikuꞌnə laa vɨɨ tɔmə day ŋii shɔ me. Ŋwə bɨsə shəŋ ley Nwi kə̀.» ²⁹Vəŋ nə gì nɨniŋ, buꞌ laa vəŋ nə yè Trofimɔs, wuu Efesɔs ghɔ ŋwə taa shɨ, kɨ nii bɨ̀ꞌtə laa ŋwə ndì wə ghɔ́, jwì nə ŋwə taa ŋii Nwi. ³⁰Nɨniŋ, vəŋ buulə shɨ, vɨɨ vənshə nyɨŋ fàynə maa shəŋ kɔ́, jìa Pɔɔl, sùŋ ŋwə, fùusə fɨ taa ŋii Nwi. Sheꞌ yighee muꞌ vɨ kɨ nii fày təshuu tə ŋkɔꞌ tə ŋii Nwi.

³¹Vəŋ nə fuusə Pɔɔl fɨ taa ŋii Nwi, kɨ kəə zwi ŋwə, ntɔŋ gə tɨ́ tɨɨ vəsogeꞌ kwalə faŋ ŋwə nəə shiinə ntɨꞌ Jerusalem, laa shɨ luu ŋkee kəbuulə. ³²Sheꞌ yighee muꞌ tɨɨ vəsogeꞌ ghɔ́ ndi vəsogeꞌ ghɔ vətɨɨ və vəsogeꞌ vəmɔ́ꞌ, siꞌ jwì, ghɔ vɨ vəŋ gə yè nu kɔ́. Faŋ vɨɨ nə yè tɨɨ vəsogeꞌ ghɔ́, ghɔ vɨ vəsogeꞌ, meꞌtə, kee baa kɨ saŋ Pɔɔl me. ³³Tɨɨ vəsogeꞌ ghɔ́ shəŋtə jwì, jìa Pɔɔl, gì laa vɨ shuŋ ŋwə nə vəsumə vəbɔɔ. Ŋwə bitə laa Pɔɔl lùu ndə, baa nə laa ŋwə nə yɨ̀ kə bwə. ³⁴Way vɨɨ fɨ taa nwaa vɨɨ vɔ́ yumə gì nu, way mɔ́ꞌ gi nu day. Yigi nə yaŋ dɨdɨꞌ tɨ́ kaꞌ ŋwə kee kɨ̀ɨ nə nu yinsəŋ me. Nɨniŋ, ŋwə gi laa vɨ ndi Pɔɔl, gə̀ nə ŋwə ntoꞌ. ³⁵Faŋ vəŋ nə ziꞌ maa shəŋ ŋkɨə faŋ vɨ koꞌ gə ŋii ntoꞌ tɨɨ vəsogeꞌ, vəsogeꞌ shaꞌ Pɔɔl buꞌ nwaa vɨɨ vɔ́ faŋ vəŋ nəə kɔ ŋɨꞌ. ³⁶Nwaa vɨɨ vəyaŋ nə bèꞌsə vəŋ, toꞌ yumə laa vɨ ndisə ŋwə.

Faŋ Pɔɔl nə gì tɨ́ vɨɨ Jus ntɨꞌ Jerusalem

³⁷Faŋ vɨ nəə kəə ndì Pɔɔl, ŋii nə ŋwə ntoꞌ yɔ́, ŋwə gi tɨ́ tɨɨ vəsogeꞌ maa ghaŋ Griik laa, «Naꞌ, mə gi nu tɨ́ ghɔ.» Tɨɨ vəsogeꞌ gi laa, «A bee nə gisə ghaŋ Griik mu? ³⁸Faŋ ŋkə lùu nɨniŋ, buu kaꞌ a kee lùu wuu Ijip wì faŋ ŋwə yaa buulə shɨ, baytə vɨɨ bwənə ŋkaŋsə yishwe, ghɔ vɨ vəŋ gə taa tɔɔ waꞌsə nə me.» ³⁹Pɔɔl bəŋsə tɨ́ ŋwə laa, «Mə lùu wuu Jus. Vɨ bì mə ntɨꞌ Tarsɔs fɨ shɨ Saylisia, faŋ luu ŋkee shəŋ weꞌ nə. Mə bùꞌ ghɔ tɨ́ ghɔ, naꞌ mə gi tɨ́ vɨɨ və̀.» ⁴⁰Tɨɨ vəsogeꞌ ghɔ́ biŋ. Pɔɔl tɨŋnə maa shəŋ shaꞌsə, shìtə vɨɨ nə ghɔ ghi, vəŋ shia. Pɔɔl gi tɨ́ vəŋ maa ghaŋ Hibru, gì laa lee,

¹«Vaŋ-nshwi vaŋ nə vətɨɨ vaŋ, viŋ zɔ nu ŋkɨə faŋ mə taa gi, fi tɔ kaŋ shɔ fɨ ghɔ viŋ ndwə.» ²Faŋ vəŋ nə zɔ̀ faŋ Pɔɔl gì maa ghaŋ Hibru nə, vəŋ shia, kee baa gì me, vədɨꞌ shɨnə laa twiaa. Pɔɔl kɨ nii gì tɨ́ vəŋ laa, ³«Mə lùu wuu Jus, vɨ bì mə ntɨꞌ Tarsɔs fɨ shɨ Saylisia. Luu nə, mə ta luu shɨ feenə, zwetə ŋwaꞌlə ŋkee fɨ ghɔ tɨta Gamaliel, faŋ ŋwə dèesə nuŋsə vətɨɨ vaŋ-nsiŋ ŋkee jəə. Nɨniŋ, mə gù wuu weꞌ maa nu Nwi, sheꞌ faŋ viŋ wèꞌ shɔ ndee nə. ⁴Mə nəə toꞌ shoꞌ ghuu vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nəə shɔɔ fɨ maa jɨɨ Kristo, zwìlə vəŋ, ka vəndɔŋ ghɔ vəki, kwaŋ vəŋ taa ŋii mfiŋ. ⁵Lùu nu faŋ wuu kwalə məfeꞌ Nwi nə vɨɨ məshia nsɔꞌsə vənshə kɨ̀ɨ nə ŋkə ŋkee jəə. Mə nə fì ŋwaꞌlə ŋkee fɨ ghɔ vəŋ, faŋ vəŋ nə ŋwàꞌlə tɨ́ vaŋ-nshwi vaŋ-nsiŋ fɨ ntɨꞌ Damaskɔs (fɨ shɨ Siria), laa mə gə jiatə vɨɨ məbiŋ nu Yeso fɨ yifi, ka vəŋ, jwì nə vəŋ Jerusalem, laa vɨ sɔꞌ vəŋ.»

Pɔɔl naysə faŋ yi nə kwìinə fwi yi

(Akts 9.1-19; 26.12-18)

⁶«Faŋ mə nəə toꞌ fɨ fuu jɨɨ, kɨ kəə ziꞌ Damaskɔs, məley kwalə gwəkə siꞌ fɨ taa yizɔ, bee kìa mə. Nə luu maa yizɔ buꞌtə. ⁷Mə gu nsi, zɔ̀ gɨ yimɔ́ꞌ, nyə gi shee laa, «Sɔɔl, Sɔɔl, a sii toꞌ kəə ghuu ŋaa buꞌ kə?» ⁸Mə bəŋsə, bìtə laa, «Tɨta, a lùu ndə?» Ŋwə gi laa, yi lùu Yeso, wuu Nazaret, faŋ mə toꞌ shoꞌ ghuu ghi nə. ⁹Vɨɨ mbɨə faŋ yia vɨ vəŋ nə luu mɔ́ꞌ, nə yè wisə ghɔ́ nɨzi, luu nə, kee zɔ̀ gɨ yɔ́, faŋ nyə nəə gisə shee nə me. ¹⁰Mə kɨ nii bìtə laa mə sii taa yɨ kə ndwə. Tɨta Yeso gi laa mə ndɔ fɨ nsi, gə̀ ntɨꞌ Damaskɔs, buu vɨ taa naysə vənu vənshə faŋ Nwi kəə laa mə yɨsə. ¹¹Sɨ ŋaa nə fɨ buꞌ məley kwalə ghɔ́. Nɨniŋ, vɨɨ mbɨə faŋ yia vɨ vəŋ nə luu mɔ́ꞌ nə, jia kwiŋ ŋwaa, kɨ jiisə mə, gə̀ nə mə Damaskɔs. ¹²Wə mɔ́ꞌ nə luu shɔ ntɨꞌ Damaskɔs, yizii yi luu Ananias. Ŋwə nə luu wuu weꞌ maa ntɨsə Nwi, vɨɨ Jus vənshə fɨ ntɨꞌ Damaskɔs biŋ ŋwə yaa wuu jəə. ¹³Wə ghɔ́ jwi tɨ̀ŋnə yɨ mə, gì shee laa, «Weenshu ŋwaa Sɔɔl, ye vədɨꞌ!» Sheꞌ yighee yɔ́ sɨ ŋaa ŋaꞌnə, mə ye ŋwə. ¹⁴Ŋwə gi laa, «Nwi vətɨɨ vaŋ-nsiŋ shòꞌ ghɔ, laa a kɨɨ nə nu ŋkɨə faŋ ŋkə lùu taa ŋkɨɨ Nwi, baa nə laa a ye wuu Nwi ŋgwə faŋ nu ki lùu kəloomə, baa zɔ̀ nu faŋ ŋkə fuu fɨ shuu ŋwə. ¹⁵Ŋkə lùu nɨniŋ laa a ndɔ fɨꞌtə nu ki tɨ́ vɨɨ vənshə, kɨ naysə nu ŋkɨə faŋ a nə yè, nə nu ŋkɨə faŋ a nə zɔ̀ tɨ́ vəŋ.» ¹⁶Ŋwə kɨ nii baa bìtə shee laa mə sii kɨꞌ kə? «Bàw a ndɔ yizɔ, fì muu mə Nwi, kɨ tii yizii Yeso laa ŋwə sɔ nu bwə kə.» ¹⁷Mə yɨ nɨniŋ. Shi mɔ́ꞌ mə bəŋ jwi Jerusalem, jwì shɔ̀ꞌtə Nwi taa ŋii Nwi yikwalə. Sheꞌ yighee yɔ́, Yeso baa kii fuu yikəꞌ mə. ¹⁸Mə ye ŋwə, ŋwə gi shee laa mə yasə kɔꞌlə ndɔ fɨ Jerusalem, buꞌ laa vɨɨ fɨ ntɨꞌ Jerusalem kee ndɔ biŋ nu ŋkɨə faŋ a gisə kɔ̀ŋ mə me. ¹⁹Mə bəŋsə tɨ́ ŋwə laa, «Tɨta, vəŋ kɔꞌ kɨɨ laa mə nəə jiatə vɨɨ məbiŋ nu kə, kwaŋ vəŋ mfiŋ, saŋ vəŋ ŋkee taa ndɔꞌ Nwi. ²⁰Yighee njyə faŋ vɨ nə zwì wuu məbiŋ wə Stefen, mə nə luu shɔ, ŋkə nə bàw shee, mə nə ndèynə njwisə vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə zwi ŋwə nə.» ²¹Mə nə gi nɨniŋ. Luu nə, tɨta Yeso gi shee laa mə ndɔ gə, buꞌ laa yi kəə tɔŋ mə ŋkee ntaŋ taa ŋwaa vɨɨ tɔmə day faŋ kee lùu vɨɨ Jus me.»

²²Vɨɨ vɔ́ kɨ yɨywiitə faŋ Pɔɔl nəə gisə yigi yi yɔ́, zìꞌ maa shəŋ ŋkɨə faŋ ŋwə gì laa Nwi tɔ̀ŋ yi tɨ́ vɨɨ tɔmə day, vəŋ baa kii yumə ŋkee nəŋay laa vɨ ndisə ŋwə, zwì ŋwə, kee lùu wə baa kɨ shi mbi me. ²³Vəŋ nə yùmə nɨniŋ, waꞌlə njwisə vəŋ taa yizɔ, kùŋ butə taa yizɔ. ²⁴Tɨɨ vəsogeꞌ gi laa vɨ ndi Pɔɔl, gə̀ nə ŋwə taa ŋkɔꞌ vəsogeꞌ, saŋ ŋwə shɔ, bìtə tɨ́ ŋwə laa, sii yɨ̀ kə, buu vɨɨ kɨ yumə buꞌ ŋwə tɨ́ nee? ²⁵Faŋ vəsogeꞌ nə ka ŋwə, kɨ kəə saŋ, Pɔɔl gi tɨ́ tɨɨ vəsogeꞌ faŋ ŋwə nə tɨ̀ŋnə yifi laa, «Luu nuŋsə tɨ́ viŋ laa vɨ saŋ wuu Rom maa zɔ̀ ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ ŋwə yɨ̀sə mu?» ²⁶Faŋ tɨɨ vəsogeꞌ nə zɔ̀ nɨniŋ, ndɔ̀ gə̀ yè tɨɨ vəsogeꞌ kwalə, gì tɨ́ ŋwə laa, «A sii taa yɨ kɨkə? Wə ghɔ́ lùu wuu Rom. ²⁷Tɨɨ vəsogeꞌ kwalə jwi, gì tɨ́ Pɔɔl laa, «A lùu wuu Rom mu? Naysə shee!» Pɔɔl laa ɔŋ. ²⁸Tɨɨ vəsogeꞌ kwalə ghɔ́ gi laa yi nə kɨ lùu wuu Rom, ywàŋ nə ka yaŋ. Pɔɔl bəŋsə tɨ́ ŋwə laa vɨ nə bì yi sheꞌ yaa wuu Rom. ²⁹Vəsogeꞌ vɔ́ faŋ vəŋ nii kəə bitə vənu tɨ́ Pɔɔl fɨ taa dɔɔ, baa kɨ nii yigay. Ŋkee nshɨ-tɔ tɨɨ vəsogeꞌ kwalə ghɔ́ fee, buꞌ faŋ ŋwə nə ye laa luu ŋkee wuu Rom faŋ yi nə kà ŋwə nə sumə nə.

Faŋ Pɔɔl nə tày ghɔ vəshɨꞌ və vɨɨ Jus

³⁰Tɨɨ vəsogeꞌ kwalə ghɔ́ nəə kəə kɨɨ nə nu ŋkɨə faŋ vɨɨ Jus nəə kəə fɨ yiba Pɔɔl, fu kɨ lee ŋwə keꞌtə mfiŋ fɨ fəŋ Pɔɔl, tìi vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi nə vəshɨꞌ və vɨɨ Jus vənshə maa məshəŋtə, kɨ nii ndì Pɔɔl, yɨ̀sə ŋwə tɨŋnə nɨntəŋ ŋwaa vəŋ.

¹Pɔɔl tɨŋnə, ndèynə vəshɨꞌ vɔ́, gì laa, «Vaŋ-nshwi vaŋ, mə nəə toꞌ yitoꞌ nyaa yiley vɨsɨ Nwi ghee nshə, jwi kɔ tɔ və-ndee.» ²Ananias, wuu kwalə məfeꞌ Nwi, gi tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə tɨ̀ŋnə bèꞌsə yɨ Pɔɔl, laa vəŋ saŋ Pɔɔl fɨ shuu ŋwə. ³Pɔɔl gi tɨ́ wuu kwalə məfeꞌ Nwi ghɔ́ laa, «Nwi ndɔ saŋ ghɔ, ghɔ faŋ a lùu mbɨɨ ŋii faŋ vɨ ndɨŋ nə fɨŋ yifusə nə. A dùꞌ feenə laa a sɔꞌ nsɔꞌ nyaa buꞌ nuŋsə nyaa-nsiŋ, baa bɨsə ŋkee nuŋsə yɔ́ faŋ a gì laa vɨ saŋ mə nə.» ⁴Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə tɨ̀ŋnə yɨ ŋwə, gi tɨ́ ŋwə laa, «A kee fee maa mənda ŋkee wuu kwalə məfeꞌ Nwi yimu?» ⁵Pɔɔl gi laa, «Mə nii kee yikɨɨ laa lùu wuu kwalə məfeꞌ Nwi me, vaŋ-nshwi vaŋ. Mə kɔꞌ kɨɨ laa ŋkə lùu taa ŋwaꞌlə Nwi laa, kɨ wə gi nu bwə tɔ wə ntɨə faŋ ŋwə sɔꞌ shɨ kaŋ-nsiŋ me.» 23.5 Eksodɔs 22.27.⁶Pɔɔl nə gì nɨniŋ, kɨɨ laa way vɨɨ mɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa vəshɨꞌ vɔ́ nə luu vɨɨ Sadusii, way mɔ́ꞌ luu vɨɨ Farisii, ŋwə yumə taa ŋii nsɔꞌ yɔ́ laa, «Vaŋ-nshwi vaŋ, mə lùu wuu Farisii, baa lùu wee vɨɨ Farisii. Mə lùu taa nsɔꞌ feenə buꞌ laa mə tə sɨ, baa kɨ̀ɨ laa vəŋku və nsisə ndɔ ywey.» ⁷Sheꞌ faŋ Pɔɔl nə gì nɨniŋ, vɨɨ Farisii nə vɨɨ Sadusii tey ntay, gàasə vəway vəbɔɔ, ⁸buꞌ laa vɨɨ Sadusii nə kee biŋ laa wə ku, ndɔ baa ywey me, kee biŋ laa nshiisə-ŋiisə Nwi nə Zwitə Ley Nwi lùu shɔ me. Gə fɨ maa vɨɨ Farisii, vəŋ nə biŋ vənu vɔ́ vənshə. ⁹Nɨniŋ, yumə koꞌ shɔ̀ɔ. Vɨɨ məkɨɨ nə ŋwaꞌlə Nwi vəmɔ́ꞌ fɨ taa ŋwaa vɨɨ Farisii ndɔ yizɔ, kɨ tay, gì laa vəŋ kee yè nu bwə taa nu Pɔɔl me, baa nə laa, «Gì Zwitə Nwi tɨ́ ŋwə, tɨꞌnə me gì nshiiŋii Nwi tɨ́ ŋwə, buu kaꞌ wə kee yikɨɨ me.» ¹⁰Ntay yɔ́ weꞌ, tɨɨ vəsogeꞌ kwalə ghɔ́ fee laa vɨ taa sa Pɔɔl, ŋwə gi laa vəsogeꞌ siꞌ ndì Pɔɔl fɨ taa ŋwaa vɨɨ vɔ́, bə̀ŋ gə̀ nə ŋwə taa ŋkɔꞌ vəsogeꞌ. ¹¹Kɨ luu vətuꞌ shi kɔ́, tɨta Yeso fuu yikəꞌ Pɔɔl, tɨŋ yɨ ŋwə, gì tɨ́ ŋwə laa, «Kɨ fwi yə lɔꞌ me! A nə gì nu kaŋ ntee ntɨꞌ Jerusalem; a ndɔ ghaa gi nu kaŋ shɨ Rom sheꞌ nɨniŋ.»

Faŋ vɨɨ Jus nə kà yighaw tɔ Pɔɔl, vəsogeꞌ ndi ŋwə, gə nə ŋwə ntɨꞌ Sisaria

¹²Fu kɨ lee, vɨɨ Jus ka mənay, lɨ̀ꞌtə gì laa vəŋ kee taa zɨ fa me, kee nù fa me, maa laa vəŋ zwì Pɔɔl me. ¹³Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə lɨ̀ꞌtə nɨniŋ nə, nə luu wə muu-yinshwe shɔ̀ɔ. ¹⁴Vəŋ gə maa vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi nə vəshɨꞌ, naysə tɨ́ vəŋ laa vəŋ duꞌtə vəŋ shəŋtə, lɨ̀ꞌtə laa vəŋ kɨ luu kee zwi Pɔɔl me, vəŋ kee baa zɨ̀ fa me. ¹⁵«Nɨniŋ ghɔ, viŋ vɨ vəshɨꞌ tɔŋ ntɔŋ laa tɨɨ vəsogeꞌ kwalə baa kɨ tɔŋ Pɔɔl tɨ́ viŋ, tɨ́ kaꞌ viŋ sɨɨtə zɔ̀ nu ki, ŋkə ley. Viŋ yɨ nɨniŋ, buu yia taa kɨ kɨꞌ maa məzwi ŋwə jɨɨ, buu ŋwə zìꞌ feenə.» ¹⁶Vəŋ nə gì nɨniŋ, wee weenshu Pɔɔl zɔ ŋkɔꞌnə yɔ́, ndɔ̀ gə̀ taa ŋkɔꞌ vəsogeꞌ, gə̀ nàysə tɨ́ Pɔɔl. ¹⁷Pɔɔl tii tɨɨ vəsogeꞌ mɔ́ꞌ, nàysə tɨ́ ŋwə laa ŋwə ndi weembwa ghɔ́, ghɔ ŋwə gə yè tɨɨ vəsogeꞌ kwalə, buꞌ laa ŋwə kìi nu maa mənaysə tɨ́ ŋwə. ¹⁸Tɨɨ vəsogeꞌ ghɔ́ ndi ŋwə, gə̀ nə ŋwə vɨsɨ tɨɨ vəsogeꞌ kwalə, gì laa, «Pɔɔl, wuu ŋii mfiŋ wì, nii tìi mə, bùꞌ ghɔ tɨ́ mə, laa mə ndi wee ŋwə̀, jwì nə ŋwə vɨsɨ ghɔ, buꞌ laa ŋwə kìi nu maa mənaysə tɨ́ ghɔ.» ¹⁹Tɨɨ vəsogeꞌ kwalə ghɔ́ jia wee ghɔ́ fɨ maa kwiŋ wi, ghɔ ŋwə shəŋtə, ŋwə bitə tɨ́ ŋwə laa, «A kəə naysə kə shee?» ²⁰Wee ghɔ́ gi tɨ́ ŋwə laa, «Vɨɨ Jus fàynə, gì laa vɨ taa buꞌ ghɔ tɨ́ ghɔ laa a baa ndi Pɔɔl, jwì nə ŋwə vɨsɨ vəshɨꞌ, tɨ́ kaꞌ vəŋ zɔ ŋkee ŋiꞌ nu fɨ ghɔ Pɔɔl. ²¹Vəŋ taa jwi, kɨ ghɔ biŋ me, buꞌ laa vɨɨ shɔ muu-yinshwe shɔ̀ɔ, faŋ vəŋ ndènə, kɨ kɨꞌ Pɔɔl. Vəŋ nə lɨ̀ꞌtə laa vəŋ kee taa zwi Pɔɔl me, vəŋ kee zɨ̀ fa me, kee nù fa me. Vəŋ lòotə ŋwaa, kɨ̀ꞌ maa məzɔ nu ŋkɨə faŋ a taa gi.» ²²Tɨɨ vəsogeꞌ kwalə ghɔ́ gi tɨ́ wee ghɔ́ laa ŋwə gə, baa nə laa kɨ ŋwə naysə tɨ́ wə laa ŋwə nàysə nu kɔ́ tɨ́ yi me.

²³Ŋwə kɨ nii tìi vətɨɨ vəsogeꞌ vəbɔɔ, gì tɨ́ vəŋ laa vəŋ tii vəsogeꞌ yiwa yibɔɔ nə vɨɨ nyaasə koꞌsə muu-ŋkwatia, nə vɨɨ yighaw yiwa yibɔɔ, vəŋ lootə ŋwaa maa mətoꞌ gə̀ ziꞌ ntɨꞌ Sisaria maa yighee njyə faŋ vɨɨ kəə nɔ̀ŋnə. ²⁴Ŋwə baa nàysə tɨ́ vəŋ laa vəŋ nuŋsə nyaasə koꞌsə səmɔ́ꞌ tɨ́ Pɔɔl, ŋwə taa koꞌ, ghɔ vɨ vəŋ gə mɔ́ꞌ, vəŋ gə kɔ ŋwə tɨ́ goməna Feliks, baa nə laa kɨ nu kɔŋ ŋwə jɨɨ me. ²⁵Ŋwə nə nyɔ̀ꞌ ŋwaꞌlə tɨ́ goməna Feliks, nyɔ̀ꞌ laa lee, ²⁶«Mə Klɔɔdiɔs Lisias, shɔꞌtə ghɔ, tɨta fwaŋwe, goməna Feliks. ²⁷Vɨɨ Jus jìa wə ŋwə̀, kɨ kəə zwi ŋwə. Mə zɔ laa lùu wuu Rom, mə gə yia vəsogeꞌ vaŋ, fi ŋwə. ²⁸Mə nə baa kəə kɨɨ nə nu ŋkɨə faŋ vəŋ kəə zwi ŋwə shɔ nə, mə ndi ŋwə, gə̀ nə ŋwə vɨsɨ vɨɨ məshia nsɔꞌsə vəŋ. ²⁹Nɨniŋ, mə ye laa ŋwə kee yɨ̀ nu bwə me, tɨ́ kaꞌ vɨ zwi ŋwə shɔ, kɨ̀ yighee mɔ́ꞌ kwaŋ ŋwə mfiŋ me. Vəŋ nəə bee ŋwə sheꞌ buꞌ yigi yimɔ́ꞌ kɔ̀ŋ nuŋsə vəŋ. ³⁰Faŋ mə nə zɔ laa vɨɨ Jus vəmɔ́ꞌ kà yighaw tɔ ŋwə, mə tɔŋ ŋwə tɨ́ ghɔ yighee muꞌ. Mə naysə tɨ́ vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kəə kwaŋ ŋwə taa nsɔꞌ, laa vəŋ jwi nàysə nu bwə ŋkɨə faŋ ŋwə nə yɨ̀, vɨsɨ ghɔ.»

³¹Nɨniŋ vəsogeꞌ vɔ́ ndi Pɔɔl sheꞌ faŋ tɨɨ vəŋ nə nàysə tɨ́ vəŋ nə, gə̀ nə ŋwə, gə̀ zìꞌ ntɨꞌ Antipatris sheꞌ vətuꞌ ghɔ́. ³²Fu kɨ lee vəsogeꞌ mbɨə faŋ vəŋ nə toꞌ fɨ ghuu, bəŋ gə̀ taa ŋkɔꞌ vəsogeꞌ, mèꞌtə sheꞌ vɨɨ nyaasə, vəŋ gə nə ŋwə, ³³gə̀ ziꞌ ntɨꞌ Sisaria, gə̀ kɔ̀ ŋwaꞌlə ghɔ́ tɨ́ goməna, baa də̀ Pɔɔl tɨ́ ŋwə nɨzi. ³⁴Goməna ghɔ́ tii ŋwaꞌlə ghɔ́, bìtə tɨ́ Pɔɔl laa ŋwə ndɔ fɨ maa kwiŋ ŋgwəə, zɔ laa ŋwə ndɔ̀ fɨ shɨ Saylisia. ³⁵Ŋwə kɨ nii gì tɨ́ Pɔɔl laa yi taa zɔ yigisə yi faŋ vɨɨ mbeenə vi taa jwi nɨzi. Ŋwə kɨ nii gì laa vɨ ndi Pɔɔl, nùŋsə ŋwə ntoꞌ Herod, kɨ shii ŋwə.

Faŋ goməna Feliks nə shoꞌtə nu Pɔɔl

¹Vəshi kɨ shɔɔ tee, wuu kwalə məfeꞌ Nwi Ananias, ghɔ vəshɨꞌ vəmɔ́ꞌ nə wuu məkɨɨ nə yigisə ntɨ mɔ́ꞌ, faŋ yizii yi nə luu Tertulɔs, jwi ntɨꞌ Sisaria maa mətɨŋ vɨsɨ goməna Feliks buꞌ nu Pɔɔl. ²Vɨ tii Pɔɔl taa ŋii nsɔꞌsə, Tertulɔs tey kɨ gisə vənu vəyaŋ buꞌ Pɔɔl, gì tɨ́ goməna Feliks laa, «Tɨta fwaŋwe, yia kìi məduꞌ bwaŋnə ghee nshə fɨ ghɔ ghɔ. Vənu vəjəəvə jwi shɨ nyə̀ fɨ ghɔ ghɔ. ³Maa vəshəŋ vənshə nə vənu vənshə nə jɨɨsə sənshə faŋ a gaŋtə yia, yia biŋ ghɔ nə məŋaytə. ⁴Mə kəə gi sheꞌ yigi yitɨtiꞌ tɨ́ ghɔ, kee bɨsə yighee yə me. Mə bùꞌ ghɔ tɨ́ ghɔ maa njɨɨnə yə yijəə laa a zɔ nu ŋkɨə faŋ yia gisə tɨ́ ghɔ. ⁵Yia ye laa wə ŋwə̀ lùu wuu nsɔꞌsə, kəə ntaysə taa ŋwaa vɨɨ Jus vənshə maa vəshəŋ vənshə fɨ taa mbi. Ŋwə baa luu nshɔɔ vɨsɨ fɨ taa nwaa vɨɨ Nazarini. ⁶Ŋwə nə baa kəə bɨsə taa ŋii Nwi yikwalə, yia kɨ nii jia ŋwə, [ ⁷kɨ kəə shia nsɔꞌ tɔ ŋwə fɨ maa nuŋsə yia. Luu nə, tɨɨ vəsogeꞌ Lisias jwi, ndi ŋwə fɨ ghɔ yia nə wutə, gi tɨ́ vɨɨ mbeenə vi laa vəŋ jwi ye ghɔ.] ⁸Faŋ a taa kɨ bitə vənu tɨ́ ŋwə, buu a taa kɨ nii yikɨɨ laa nu ŋkɨə faŋ yia kwaŋ ŋwə taa nsɔꞌ nə, luu sheꞌ nɨniŋ.» ⁹Ŋwə metə yigi yi yɔ́, vɨɨ Jus vɔ́ gi laa ŋkə lùu nɨniŋ.

¹⁰Goməna kɨ nii gì tɨ́ Pɔɔl laa ŋwə gi ŋkii. Pɔɔl gi laa, «Mə ŋaytə dɨdɨꞌ maa məfi tɔ kaŋ vɨsɨ ghɔ, kee fɨfee me. Mə kɔꞌ kɨɨ laa a duꞌtə a sɔꞌ shɨ kə̀ maa ŋuꞌsə səyaŋ. ¹¹A taa bitə, a kɨɨ laa mə nə kee ta shì ntɨꞌ Jerusalem tày me. Ŋkə kee ta shɔ̀ɔ vəshi njɔsə-bɔɔ me, faŋ mə nə koꞌ gə̀ Jerusalem maa məshɔꞌtə Nwi. ¹²Vɨɨ Jus nə kee bee ye mə tay ntay yia wə mɔ́ꞌ taa ŋii Nwi yikwalə me, tɨꞌnə me laa mə bàytə vɨɨ, kɨ buulə shɨ me, tɨꞌnə me laa mə buulə taa ndɔꞌ Nwi mɔ́ꞌ, tɨꞌnə me taa shɨ me. ¹³Gə fɨ maa nu ŋkɨə faŋ vəŋ jwi nə mə shɔ tɨ́ ghɔ feenə, kaꞌ vəŋ kee də̀ ŋiꞌ ki tɨ́ ghɔ laa ŋkə lùu nu yinsəŋ me. ¹⁴Luu nə, mə bìŋ nu kəmuꞌ tɨ́ ghɔ, laa mə bəŋsə Nwi vətɨɨ via maa jɨɨ yɔ́ faŋ vəŋ gì laa lùu jɨɨ təba. Mə biŋ vənu vənshə faŋ Mose nə nyɔ̀ꞌ taa ŋwaꞌlə Nwi, nə mbə taa vəŋwaꞌlə və nshiisə-ŋii sɔghɔ. ¹⁵Mə kìi məbiŋ maa Nwi sheꞌ yaa vəŋ kìi, laa vɨɨ vənshə, vɨɨ bwənə nə vɨɨ jəənə ndɔ ywey fɨ shɨ yiku. ¹⁶Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ mə faꞌ ŋkee nə wutə ghee nshə, laa vənu vaŋ vənshə luu sheꞌ vəloomə vəloomə vɨsɨ Nwi nə vɨsɨ vɨɨ vənshə. ¹⁷Mə nə ndɔ̀ fɨ ntɨꞌ Jerusalem ŋkə tày dɨdɨꞌ, ŋuꞌsə səyaŋ shɔɔ, buu mə baa gə̀ shɔ ndwə maa məgaŋtə vɨɨ Jus nə ka, baa nə maa məkɔ vəkɔ və Nwi. ¹⁸Nə luu maa yighee njyə faŋ mə nə gə kɔ̀ vəkɔ və Nwi taa ŋii Nwi yikwalə maa məleysə ŋwaa ŋwaa vɨsɨ Nwi, faŋ vɨ yè mə shɔ, kee bee yè mə taa nwaa vɨɨ me, tɨꞌnə me laa mə bɨbuulə nwaa vɨɨ me. ¹⁹Nə luu vɨɨ Jus mɔ́ꞌ fɨ nsi Asia faŋ vəŋ nə yè mə shɔ nə. Vɨɨ vɔ́ kɨ luu kìi nu kɔ̀ŋ mə, bàw vəŋ jwi feenə, nàysə tɨ́ ghɔ. ²⁰Gə fɨ maa vɨɨ və̀ faŋ vəŋ lùu feenə nə, bàw vəŋ naysə nu bwə ŋkɨə faŋ mə nə gù, faŋ mə yaa tɨŋ vɨsɨ vəŋ taa ŋii nsɔꞌsə vəŋ. ²¹Nu kee lùu shɔ me, tɨ̀ lɨꞌ yighee mɔ́ꞌ nu ŋkɨə faŋ mə yaa tɨŋ taa ŋwaa vəŋ, yùmə laa vəŋ kwàŋ mə taa nsɔꞌ luu buꞌ nu məywey vəŋku və nsisə fɨ shɨ yiku.»

²²Goməna Feliks nəə kɔꞌ kɨɨ nə jɨɨ məbiŋ Nwi yɔ́ ŋkee jəə. Nɨniŋ, ŋwə gi laa vəŋ gə, laa yi taa shia nsɔꞌ yɔ́ yighee njyə faŋ tɨɨ vəsogeꞌ kwalə Lisias taa jwi. ²³Ŋwə kɨ nii nàysə tɨ́ tɨɨ vəsogeꞌ mɔ́ꞌ, laa vɨ baa kwàŋ Pɔɔl taa ŋkɔꞌ, kee baa kɨ jia ŋwə bwə me, kee kɨ twey vɨɨmba Pɔɔl maa məjwi ye ŋwə, gàŋtə ŋwə me.

²⁴Mbusə vəshi kɨ shɔɔ, goməna Feliks jwì, ghɔ zu wi Drusila, faŋ nə luu wəzwi Jus, tɔŋ tìi Pɔɔl, kɨ zɔ faŋ Pɔɔl gi buꞌ nu məbiŋ Yeso Kristo. ²⁵Pɔɔl gi kɔ̀ŋ nu məyɨ nu loomə, nə nu məmeꞌtə vənu vəmɔ́ꞌ, baa kɔ̀ŋ shi nsɔꞌ Nwi faŋ ŋkə ndɔ jwi maa yighee yiba. Goməna ghɔ́ fee, gì laa bàw ŋwə gə ndwə, laa yi ndɔ baa kii yighee, buu baa tii ŋwə. ²⁶Ŋwə nə gì nɨniŋ, bɨꞌtə laa yighee mɔ́ꞌ Pɔɔl taa kɔ ka tɨ́ yi, laa yi meꞌtə ŋwə, ŋwə gə. Nɨniŋ, ŋwə tii Pɔɔl ghee yaŋ, ghɔ ŋwə gi vənu. ²⁷Ŋuꞌsə kɨ shɔɔ səbɔɔ, vɨ kwiinə Feliks, jìa Pɔrsiəs Festɔs tɔ ŋwə. Faŋ Feliks nə ndɔ nɨniŋ, ŋwə nə kəə yɨ̀ nu ŋkɨə faŋ ŋkə bàw tɨ́ vɨɨ Jus, mèꞌtə Pɔɔl taa ŋii mfiŋ.

Faŋ vɨ nə shòꞌtə nu Pɔɔl vɨsɨ goməna Festɔs

¹Goməna Festɔs gə ziꞌ kwiŋ yɔ́, vəshi kɨ shɔɔ vətia, ŋwə ndɔ fɨ ntɨꞌ Sisaria, koꞌ gə ntɨꞌ Jerusalem. ²Faŋ ŋwə nə luu Jerusalem nə, vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi ghɔ vəshɨꞌ və vɨɨ Jus jwi nə nsɔꞌ Pɔɔl tɨ́ ŋwə, buꞌ ghɔ tɨ́ ŋwə, ³laa ŋwə yɨsə Pɔɔl jwi Jerusalem maa nsɔꞌ yɔ́, tɨ́ vəŋ duꞌtə vəŋ ka yighaw, laa vəŋ taa dùꞌ jɨɨ maa məzwi ŋwə jɨɨ. ⁴Goməna Festɔs bəŋsə tɨ́ vəŋ laa Pɔɔl lùu taa ŋii mfiŋ Sisaria, nshɨ-tɔ wi taa bəŋ gə shɔ. ⁵Nɨniŋ, bàw vɨɨ fɨ taa ŋwaa vəŋ gə shɔ, yia vɨ vəŋ mɔ́ꞌ. Wə ghɔ́ kɨ luu yɨ̀ nu bwə, buu vɨ kwaŋ ŋwə taa nsɔꞌ. ⁶Faŋ ŋwə nə shi ghɔ vɨ vəŋ zìꞌ vəshi yifɔŋ, yighee mɔ́ꞌ ziꞌ vəshi yighuŋ, ŋwə bəŋ gə Sisaria. Fu kɨ lee ŋwə ŋii taa ŋii nsɔꞌsə duꞌ, gì laa vɨ jwi nə Pɔɔl. ⁷Faŋ vɨ nə jwi nə Pɔɔl taa ŋii nsɔꞌsə, vɨɨ Jus mbɨə faŋ vəŋ nə jwì fɨ Jerusalem nə, kia ŋwə, gì vənu və təba tɔ ŋwə ŋkee vəyaŋ. Luu nə, vəŋ nə kee kìi jɨɨ maa mədə laa vənu vɔ́ lùu yinsəŋ me? ⁸Pɔɔl gi maa məfi tɔ ki laa yi kee yɨ̀ nu bwə maa nuŋsə vɨɨ Jus me, tɨꞌnə me kɔ̀ŋ ŋii Nwi yikwalə me, tɨꞌnə me maa fwàŋ kwalə fɨ shɨ Rom me. ⁹Goməna Festɔs nəə kəə laa yi kii yizii yijəənə fɨ ghɔ vɨɨ Jus, bìtə tɨ́ Pɔɔl laa ŋwə bìŋ laa ghɔ ŋwə gə Jerusalem, yi sɔꞌ nsɔꞌ yi maa vənu vɔ́ ntɨꞌ Jerusalem mu? ¹⁰Pɔɔl gi laa, «Mə tɨ̀ŋnə taa ŋii nsɔꞌ fwàŋ kwalə Kaysa fɨ shɨ Rom, faŋ ghɔ lùu goməna tɨ́ ŋwə nə. Lùu shəŋ ŋkɨə faŋ vɨ taa ghaa sɔꞌ nsɔꞌ nyaa. Mə kee yɨ̀ nu bwə tɨ́ vɨɨ Jus me. A kɔꞌ kɨɨ ŋkee jəə. ¹¹Kɨ ghaŋ laa mə luu yɨ-kəbwə, faŋ mə yɨ̀ nu, tɨ́ kaꞌ vɨ zwì mə shɔ, buu mə kee nyɨŋ yiku me. Luu nə, nu yinsəŋ kee luu taa vənu mbɨə faŋ vɨ kwàŋ mə taa nsɔꞌ me, buu kaꞌ wə kee kɔ̀ mə tɨ́ vəŋ me. Mə taa naysə tɨ́ fwàŋ kwalə ŋwaa-nsiŋ Kaysa.»

¹²Goməna Festɔs zɔ nu kɔ́, gə̀ gì ghɔ vɨ vəshɨꞌ vi, bə̀ŋ jwì gì tɨ́ Pɔɔl laa, «A nii tìi yizii fwàŋ kwalə ŋwaa-nsiŋ Kaysa nə, a ndɔ gə ye fwàŋ kwalə ghɔ́.»

Faŋ Pɔɔl nə fì tɔ ki vɨsɨ fwàŋ Agripa

¹³Vəshi vəmɔ́ꞌ baa kɨ shɔɔ, fwàŋ Agripa ghɔ Bernis, weenshu wi wəzwi, ziꞌ ntɨꞌ Sisaria maa məshɔꞌtə goməna Festɔs. ¹⁴Faŋ vəŋ nə shì shɔ vəshi vəyaŋ, goməna Festɔs mɔꞌ nsɔꞌ Pɔɔl nsi tɨ́ fwàŋ Agripa, gì laa, «Wə mɔ́ꞌ lùu feenə faŋ Feliks nə mèꞌtə mfiŋ. ¹⁵Mə yaa gə Jerusalem, vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi ghɔ vɨ vəshɨꞌ və vɨɨ Jus jwi nàysə nu wə ghɔ́ shee, kɨ kəə laa vɨ shia nsɔꞌ yi. ¹⁶Mə bəŋsə tɨ́ vəŋ laa kee luu nuŋsə vɨɨ Rom maa məkɔ wə laa vɨ zwi ŋwə, maa laa vɨ bɨ dùꞌ nsi kwiŋ bɔɔ me, tɨ́ kaꞌ wə ntɨə faŋ vɨ gì nu tɔ ŋwə, kìi yighee maa məfi tɔ ki fɨ maa nu ŋkɨə faŋ vɨ gì tɔ ŋwə nə me. ¹⁷Nɨniŋ, vəŋ jwi feenə, mə kee baa bɨ̀sə yighee me, fu kɨ lee mə kɨ nii kòꞌ fuu ŋkaw məshia nsɔꞌ, tìi wə ghɔ́ ŋwə jwi. ¹⁸Vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ nə nùŋ nu tɔ wə ghɔ́ nə, ndɔ yizɔ, kee bee nàysə nu bwə faŋ ŋwə yɨ̀ me, yuu mə nəə bɨꞌtə laa vəŋ taa naysə me. ¹⁹Vəŋ gi sheꞌ vənu vəmɔ́ꞌ buꞌ nu Nwi vəŋ, faŋ ntaysə nə fùu shɔ, baa nə nu kɔ̀ŋ ŋku wə mɔ́ꞌ faŋ yizii yi lùu Yeso, faŋ Pɔɔl gisə laa ŋwə mbi. ²⁰Mə nə kee kɨ̀ɨ nə jɨɨ, tɨ́ kaꞌ mə sɔ̀ꞌ kəŋ nsɔꞌ ghɔ́ me. Nɨniŋ, mə gi tɨ́ wə ghɔ́ laa ŋwə biŋ maa məgə Jerusalem, vɨ sɔꞌ nsɔꞌ yi yɔ́ yifi mu? ²¹Pɔɔl kɨ nii tìi yizii fwàŋ kwalə ŋwaa-nsiŋ Kaysa, gì laa vɨ nùŋ nsɔꞌ yi sheꞌ ghɔ fwàŋ Kaysa. Mə kɨ nii shìa laa ŋwə duꞌ feenə, zìꞌ tɨ́ yighee njyə faŋ mə ndɔ tɔŋ ŋwə tɨ́ fwàŋ Kaysa.» ²²Fwàŋ Agripa gi tɨ́ goməna Festɔs laa yi kəə zɔ nu wə ghɔ́ maa nshɨ-tɔ wi. Goməna Festɔs bəŋsə tɨ́ ŋwə laa ŋwə taa zɔ wə ghɔ́ mbisɨ.

²³Fu lee fwàŋ Agripa ghɔ Bernis jwi nə məmwa, ŋìi taa ŋii nsɔꞌsə, ghɔ vɨ vətɨɨ vəsogeꞌ vəkwalə nə vəshɨꞌ fɨ taa shɨ. Goməna Festɔs gi laa vɨ ŋii jwì nə Pɔɔl. ²⁴Pɔɔl jwi, goməna Festɔs gi laa, «Fwàŋ Agripa, nə vɨɨ vənshə faŋ viŋ jwì feenə, viŋ ye wə ŋwə̀, faŋ ŋgwisə vɨɨ Jus yinshə jwì yè mə buꞌ ŋwə ntɨꞌ Jerusalem, nə fɨ feenə nɨzi, yùmə nəŋay laa kɨ vɨ meꞌtə maa məzwi ŋwə me. ²⁵Luu nə, mə kee ye tuu nu faŋ ŋwə nə yɨ̀sə kəbwə, tɨ́ kaꞌ vɨ zwi ŋwə shɔ me. Luu nə, ŋwə nə gì laa yi kəə laa fwàŋ kwalə ŋwaa-nsiŋ ndɔ shia nsɔꞌ yi. Nɨniŋ, mə ndɔ tɔŋ ŋwə shɔ. ²⁶Mə bəə ŋkee muꞌlə nu faŋ kaꞌ mə taa nyɔꞌ tɨ́ tii ŋwaa-nsiŋ. Nɨniŋ, mə jwì nə ŋwə vɨsɨ viŋ ndwə, ŋkee vɨsɨ ghɔ fwàŋ Agripa, laa viŋ taa kəə nu nsɔꞌ ki jəə, buu mə kii nu nyɔ̀ꞌ. ²⁷Mə bɨꞌtə laa ŋkə lùu nu tɔ kukə, faŋ vɨ tɔ̀ŋ wə tɨ́ fwàŋ kwalə, kee nyɔ̀ꞌ ŋiꞌ nu nsɔꞌ ki me.»

¹Fwàŋ Agripa gi tɨ́ Pɔɔl laa vɨ biŋ ŋwə gi nu maa məfi tɔ ki shɔ. Pɔɔl shaꞌsə ghɔ ki, gì laa, ²«Fwàŋ Agripa, lùu nu jəə tɨ́ mə ndee maa məfi tɔ kaŋ fɨ ghɔ ghɔ, buꞌ vənu vənshə faŋ vɨɨ Jus gì kɔ̀ŋ mə, ³buꞌ faŋ ghɔ kɔꞌ kɨɨ nə nuŋsə vɨɨ Jus vənshə, nə ntaysə vəŋ buꞌ nuŋsə yɔ́. Nɨniŋ, mə bùꞌ ghɔ laa a jia fwi yə, zɔ̀ nu ŋkɨə faŋ mə taa gi. ⁴Mə nəə toꞌ fɨ taa ŋwaa vɨɨ Jus, ŋkee ntɨꞌ Jerusalem, shù fɨ weembwa. Vɨɨ Jus vənshə faŋ vəŋ nəə kɨɨ nə mə fɨshi, kɔꞌ kɨɨ nə nshinə nyaa. ⁵Vəŋ nii toꞌ kee kɨ kaw kiasə nu kɔ́ me, buu vəŋ taa biŋ laa mə nəə shi luu ŋkee nshinə vɨɨ Farisii, faŋ vəŋ wèꞌ maa nu Nwi kaŋ-nsiŋ shɔ̀ɔ vɨɨ vənshə. ⁶Mə lùu maa nsɔꞌ ndwə, buꞌ laa mə biŋ laa Nwi ndɔ yɨ nu ŋkɨə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ vətɨɨ vaŋ-nsiŋ. ⁷Ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ vɨɨ Jus kwàŋ mə taa nsɔꞌ, mɔɔ fwàŋ, luu sheꞌ ŋkɔꞌnə njyə faŋ məshɨ maa-nsiŋ njɔsə-bɔɔ kəə kii, faŋ vəŋ bəŋsə Nwi vətuꞌ nə shɨshwi nə, kee bwa me. ⁸Sii yɨ̀ kə ŋkə lùu kəweꞌ tɨ́ viŋ maa məbiŋ laa Nwi yweysə vɨɨ fɨ shɨ yiku? ⁹Nshɨ-tɔ ŋwaa nəə bɨꞌtə laa bàw mə yɨsə vənu vəyaŋ maa Yeso, wuu Nazaret, maa məndisə yizii yi. ¹⁰Mə nəə yɨsə nɨniŋ Jerusalem, jiatə vɨɨ ley Nwi vəyaŋ, kwaŋ taa ŋii mfiŋ, faŋ nə bìŋ vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi laa mə yɨ nɨniŋ. Vɨ zwilə vəmɔ́ꞌ, gi yia vəŋ. ¹¹Mə nə sɔꞌ vəŋ taa ndɔꞌ Nwi nshə, yɨ̀sə laa vɨ kɨ saŋ vəŋ laa vəŋ ndɔ ndasə Yeso. Mə beenə fɨ yiba vəŋ nə wutə, toꞌ shoꞌ ghuu vəŋ ŋkee taa məshɨ məday.

Pɔɔl naysə faŋ yi nə kwìinə fwi yi

(Akts 9.1-19; 22.6-16)

¹²Maa yighee yɔ́, mə nə gə ntɨꞌ Damaskɔs (fɨ shɨ Siria) sheꞌ maa nu kɔ́, faŋ nə bìŋ vɨɨ kwalə məfeꞌ Nwi shee, ndɔ̀ kɔ̀ wutə shee. ¹³Mə nə toꞌ fɨ jɨɨ faŋ yizɔ luu buꞌtə, yè məley fɨ yizɔ, ŋwə bee shɔ̀ɔ shɨshwi, bee kìa mə yia vɨ vɨɨ mbɨə faŋ yia vɨ vəŋ nə luu mɔ́ꞌ nə. ¹⁴Yia vənshə gukə nsi, mə zɔ gɨ yimɔ́ꞌ gi tɨ́ mə maa ghaŋ Hibru laa, «Sɔɔl, Sɔɔl, a shoꞌ ghuu kaŋ buꞌ kə? A taa ndɨəsə ŋwaa wə maa mbay faŋ tɔ ki lùu kəswiitə, faŋ a ndì ghuu kə, tùŋ maa tɔ swiitə kɔ́.» ¹⁵Mə gi laa, «A lùu ndə, Tɨta?» Ŋwə gi laa, «Lùu mə, Yeso, faŋ a shòꞌ ghuu ŋaa nə. ¹⁶Ndɔ yizɔ ndwə, tɨ̀ŋnə. Mə fùu yikəꞌ ghɔ buꞌ laa mə shòꞌ ghɔ maa wuu faꞌ ŋwaa. A taa kɨ naysə nu kaŋ tɨ́ vɨɨ, kɨ naysə nu ŋkɨə faŋ a ye kɔ̀ŋ mə ndee, baa nə nu ŋkɨə faŋ mə ndɔ də tɨ́ ghɔ. ¹⁷Mə taa gaŋtə ghɔ fɨ ghɔ vɨɨ Isirayl, nə fɨ ghɔ vɨɨ tɔmə day, faŋ mə taa tɔŋ ghɔ tɨ́ vəŋ. ¹⁸Mə taa tɔŋ ghɔ tɨ́ vɨɨ tɔmə day laa a taa ŋaꞌsə sɨ vəŋ, vəŋ fuu fɨ taa mfiŋsə, ŋìi taa məley Nwi. A fuusə vəŋ fɨ ghɔ wutə zwitə bwə, kwaŋ vəŋ taa wutə Nwi, laa məbiŋ vəŋ yɨsə vənu vəbwəvə vəŋ ndi, vəŋ ndɔ fi shəŋ vəŋ taa ŋwaa vaŋ ley Nwi, faŋ vəŋ nùŋ fwisə vəŋ maa mə.» ¹⁹Nɨniŋ, fwàŋ Agripa, mə nə kee kìi wutə maa mətwey nu wə ntɨə faŋ ŋwə nə jwì fɨ yizɔ nə me. ²⁰Mə kɨ nii gə fɨ̀ꞌtə nu Nwi tɨ́ vɨɨ ntɨꞌ Damaskɔs, laa vəŋ kwiinə fwisə vəŋ, nùŋ maa Nwi, kɨ yɨsə vənu faŋ mbə kùꞌnə maa vɨɨ, faŋ vəŋ nə kwìinə fwisə vəŋ. Mə kɨ nii baa shɔ̀ɔ gə̀ maa vɨɨ fɨ ntɨꞌ Jerusalem, nə maa vɨɨ vənshə faŋ vəŋ lùu shɨ Judia, baa nə vɨɨ fɨ taa məshɨ məday. ²¹Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ vɨɨ Jus nə jìa mə taa ŋii Nwi yikwalə, kɨ kəə zwi mə shɔ nə. ²²Jwi kɔ tɔ və-ndee, gaŋtə Nwi gaŋtə mə, laa mə kɨ tɨtɨŋnə, fɨꞌtə nu Nwi tɨ́ vɨɨ kwalə nə tɨ́ vɨɨ tɨtiꞌ, fɨꞌtə sheꞌ nu ŋkɨə faŋ nshiisə-ŋii sɔghɔ nə Mose nə fɨ̀ꞌtə laa ŋkə ndɔ gay nə. ²³Vəŋ nə duꞌtə vəŋ naysə laa Kristo, wuu məbweysə vɨɨ, ŋgwə faŋ Nwi kɔ̀ꞌnə nə, ndɔ ye ŋɨꞌ, baa luu mfɔŋ wə maa məywey fɨ shɨ yiku, kɨ fɨꞌtə nu məley Nwi tɨ́ ŋgwisə nyaa-nsiŋ nə tɨ́ vɨɨ tɔmə day, laa sɨ vəŋ ley.»

²⁴Pɔɔl nə gì nɨniŋ maa məfi tɔ ki, goməna Festɔs gi tɨ́ ŋwə ŋkee nəŋay laa, «A ghɨghenə! Nu məzwetə ŋwaꞌlə dɨdɨꞌ, yɨ̀sə a nə ghenə.» ²⁵Pɔɔl bəŋsə tɨ́ ŋwə laa, «Mə kee ghɨghenə me, tɨta fwaŋwe. Nu ŋkɨə faŋ mə gisə, luu yinsəŋ. Mə ywiitə nu ŋkɨə faŋ mə gisə. ²⁶Mə gisə vənu vɔ́ tɨ́ fwàŋ Agripa faŋ ŋwə kɔꞌ kɨɨ nə vənu vɔ́. Kaꞌ mə gì tɨ́ ŋwə nə fwi yiweꞌ, buꞌ laa mə kɔꞌ kɨɨ laa ŋwə nə duꞌtə ŋwə zɔ kɔ̀ŋ vənu vɔ́, buꞌ laa vənu vɔ́ nə kee gày taa shəŋ ndenə me. ²⁷Fwàŋ Agripa, a biŋ yigisə nshiisə-ŋii sɔghɔ mu? Mə kɔꞌ kɨɨ laa a biŋ.» ²⁸Fwàŋ Agripa bəŋsə tɨ́ ŋwə laa, «Bəə sheꞌ tɨtiꞌ fɨ ghɔ a kiasə mə nə shuu wə, mə gu wuu Kristo.» ²⁹Pɔɔl gi laa, «Mə taa shɔꞌtə Nwi laa, kɨ ŋkə taa luu kədə, tɨꞌnə me kətuŋsə, laa ghɔ, viŋ vɨ vɨɨ vənshə faŋ viŋ zɔ yigisə nyaa ndee, taa kiasə lùu yaa mə, goꞌ sheꞌ vəsumə və̀.» ³⁰Fwàŋ ndɔ yizɔ, ghɔ goməna nə Bernis nə vɨɨ mbɨə faŋ ghɔ vɨ vəŋ nə dùꞌ mɔ́ꞌ nə. ³¹Faŋ vəŋ nə kɨ ndɔ̀, wə nə wə gi tɨ́ liŋ wi laa, wə ŋwə̀ kee yɨ̀ nu bwə, tɨ́ kɨ kaꞌ vɨ zwi ŋwə me, tɨꞌnə me kwàŋ ŋwə mfiŋ me. ³²Fwàŋ Agripa gi tɨ́ goməna Festɔs laa, «Wə ŋwə̀ nəə toꞌ kee tii yizii fwàŋ kwalə Kaysa me, buu kaꞌ vɨ meꞌtə ŋwə, ŋwə gə.»

Faŋ vɨ nə ndì Pɔɔl, gə̀ nə ŋwə shɨ Rom

¹Kɨ lùu shi mɔ́ꞌ vɨ gi laa Pɔɔl ŋii taa bay, gə Itali. Nɨniŋ, vɨ kɔ Pɔɔl ghɔ vɨ vɨɨ ŋii mfiŋ vəmɔ́ꞌ tɨ́ tɨɨ vəsogeꞌ mɔ́ꞌ, faŋ yizii yi nə luu Julius. Ŋwə nə luu fɨ taa nwaa vəsogeꞌ vɨ fwàŋ kwalə Kaysa. ²Pɔɔl ghɔ wə ntɨə faŋ ŋwə nyɔ̀ꞌ ŋwaꞌlə ŋwə̀, ŋii bay kwalə kəmɔ́ꞌ, faŋ ŋkə nə ndɔ̀ fɨ Adramitiəm, kɨ kəə gə ziꞌ kwiŋ shɨ Asia. Lùu faŋ yia nə ndɔ fɨ ntɨꞌ Sisaria, yia vɨ Aristarkɔs, wuu Makedonia mɔ́ꞌ fɨ ntɨꞌ Tesalonika. ³Fu kɨ lee yia ziꞌ Sidon. Fwi Julius nə luu yijəə maa Pɔɔl. Ŋwə biŋ tɨ́ Pɔɔl laa ŋwə gə yè vɨɨmba vi, tɨ́ kaꞌ vəŋ gaŋtə ŋwə nə vətɔ mbɨə faŋ ŋwə nəə bəə maa yitoꞌ yɔ́. ⁴Yia baa ndɔ fɨ fuŋ, kɨ toꞌ fɨ taa bay kɔ́, shɔɔ sheꞌ fɨ nshənə fɨ shɨ Sayprɔs, buꞌ faŋ fɨɨ nə fə̀ŋ yia. ⁵Yia kɨ nii shɔ̀ɔ fɨ taa mamuu ŋgwə faŋ ŋwə lùu yɨ Saylisia nə Pamfilia nə, gə̀ zìꞌ Mira faŋ luu ntɨꞌ yimɔ́ꞌ fɨ shɨ Lisia. ⁶Tɨɨ vəsogeꞌ ghɔ́ ye bay kwalə kəmɔ́ꞌ faŋ ŋkə nə ndɔ̀ fɨ shɨ Alesandria, kɨ kəə tɔŋ gə Itali. Ŋwə gi yia fuu, ŋìi taa bay yiŋkii. ⁷Yia kɨ nii tòꞌ sheꞌ bwaŋnə bwaŋnə maa vəshi vəyaŋ, buꞌ faŋ fɨɨ nəə shɔɔ dɨdɨꞌ. Nɨniŋ, yia gə zìꞌ yɨ shɨ Snidɔs ŋkee nə wutə. Yia nə kəə ŋii shɨ yɔ́, fɨɨ fəŋ yia, yia kɨ nii kìasə, gə̀ fɨ kwiŋ shɨ Kriit, shɔ̀ɔ fɨ yɨ kwiŋ Salmoni, ⁸kɨ tɨtoꞌ sheꞌ nə wutə, gə̀ zìꞌ maa shəŋ kəmɔ́ꞌ faŋ vɨ tii nə twey yibwaŋnə, faŋ shɨ Lasea luu yɨ yi.

⁹Maa yighee yɔ́ yia nə duꞌtə yia tay jɨɨ dɨdɨꞌ. Shi məbaŋ fazɨ vɨɨ Jus nə duꞌtə ŋkə shɔɔ. Nə lùu maa yighee njyə faŋ nu mətoꞌ nə bay fuu mamuu kɨ nii luu ŋkee nu ghɔꞌ. Nɨniŋ, Pɔɔl kɔ ntɨ tɨ́ vɨɨ məsuŋ bay kɔ́, ¹⁰gì laa, «Vətɨɨ vaŋ, mə ye laa tey fɨ feenə yitoꞌ nyaa-nsiŋ taa luu ŋkee yiweꞌ. Vətɔ ndɔ bɨsə. Kee taa bɨsə luu sheꞌ vəbiꞌ nə bay kə̀ me; kaꞌ nshɨ-tɔ ŋwaa-nsiŋ taa ndi.» ¹¹Pɔɔl nə gì nɨniŋ, tɨɨ vəsogeꞌ kee biŋ me, biŋ sheꞌ yigisə tɨɨ bay, nə wə ntɨə faŋ ŋwə nəə dɔŋsə bay kɔ́ nə. ¹²Shəŋ kɔ́ nə kee lùu kəjəə maa məduꞌ shɔ maa yighee gwə me. Vɨɨ vəyaŋ gi laa bàw vɨ fuu fɨ yifi, mɔ̀ŋ maa məgə zìꞌ ntɨꞌ Fiinis, dùꞌ yifi maa yighee bwə. Shəŋ kɔ́ luu shəŋ mətɨŋnə bay shɨ Kriit maa kwiŋ mfiŋ-shɨshwi, faŋ jɨɨsə bay maa məŋii shəŋ kɔ́ nə luu shɔ səbɔɔ.

Faŋ vɨ Pɔɔl nə yè ŋɨꞌ fuu mamuu

¹³Fɨɨ zutə koꞌ fɨ yitəŋ, vəŋ bɨꞌtə laa bàw vɨ yɨ nu ŋkɨə faŋ vəŋ nii kɔ̀ꞌnə nə, vəŋ keꞌtə bay gə̀, tòꞌ sheꞌ nshənə fɨ mbɔꞌ Kriit. ¹⁴Ŋkə kee tày me, fɨŋ kwalə kəmɔ́ꞌ faŋ vɨ tii nə fɨŋ fɨ yikwi, gwəkə siꞌ jwì fɨ kwiŋ shɨ Kriit, ¹⁵fwàŋ bay kɔ́, gə̀ nə ŋkə. Yia nə kee kìi wutə maa məyɨ nu shɔ me, kɨ nii gày, mèꞌtə laa fɨŋ kɔ́ gə nə bay kɔ́. ¹⁶Yia shɔɔ nɨniŋ, shɔ̀ɔ yɨ shəŋ nsi kəmɔ́ꞌ fɨ nɨntəŋ muu, faŋ vɨ tii nə Klɔɔda. Maa shəŋ kɔ́ yia nə jìa wee-bay ŋgwə faŋ vɨ yaa kɨ suŋ yiba bay kwalə nə, sheꞌ nə wutə. ¹⁷Vɨ kɨ nii kòꞌsə wee-bay ghɔ́ fuu bay kwalə, ndɔ̀ kà bay kwalə kɔ́ nə kuusə weꞌsə, buꞌ faŋ vəŋ nəə kɨꞌ laa ŋkə taa seenə. Vɨ nə sùꞌsə njwisə mədɔŋsə bay nɨzi, buꞌ laa vəŋ nəə fee laa vəŋ gə ŋii taa muu məghoꞌlə kwiŋ Serti. Lùu faŋ yia nə tòꞌ nɨniŋ taa mamuu. ¹⁸Faŋ fɨɨ nəə kɔ ŋɨꞌ tɨ́ yia dɨdɨꞌ nə, fu kɨ lee vɨ fuusə waytə vəbiꞌ fɨ taa bay, mèꞌ taa muu. ¹⁹Fu mɔ́ꞌ baa kɨ lee vəŋ ŋii ŋkee maa vətɔ və bay, meꞌ taa muu.

²⁰Maa vəshi vəmɔ́ꞌ, shɨshwi nə məjwiŋ kee baa bee me, fɨɨ kɨ shɨshɔɔ nəŋay, yia kee baa bɨ̀ꞌtə laa yia taa bwey me. ²¹Vɨɨ vənshə kee baa zɨ̀ fa me, maa vəshi vəyaŋ me, Pɔɔl tɨŋnə nɨntəŋ ŋwaa vəŋ, gì laa, «Vətɨta vaŋ, viŋ nəə toꞌ biŋ gɨ nyaa, kee ndɔ̀ fɨ shɨ Kriit me, buu nsiŋ kee yè ŋɨꞌ nyə̀ me, vətɔ vaŋ-nsiŋ kee ndì me. ²²Nɨniŋ, mə tɨsə viŋ ndwə, laa viŋ jia fwi siŋ, buꞌ laa tuu kee wə muꞌ fɨ taa ŋwaa viŋ kee taa ndi me, taa ndi sheꞌ bay. ²³Nshiiŋii Nwi nii jwì maa mə vətuꞌ ndee. Nə luu nshiiŋii Nwi, faŋ kìi Nwi ghɔ́ kìi mə. Mə baa luu bəŋsə ŋwə. ²⁴Ŋwə gì shee laa kɨ mə fee me, buꞌ laa mə ndɔ ghaa tɨŋnə vɨsɨ fwàŋ kwalə Kaysa, baa nə laa Nwi bìŋ məshɔꞌtə ŋwaa, ndɔ bwèysə vɨɨ vənshə faŋ nsiŋ lùu taa bay mɔ́ꞌ nə. ²⁵Nɨniŋ, vətɨta, viŋ jia fwi siŋ. Mə nùŋ fwi nyaa maa Nwi, laa ŋkə ndɔ luu nɨniŋ, faŋ ŋwə nii nàysə shee nə. ²⁶Fɨɨ taa ndi nsiŋ, gə̀ nə nsiŋ maa shəŋ nsi kəmɔ́ꞌ nɨntəŋ muu.»

²⁷Faŋ fu nə jɨ lwesə vəshi njɔsə-yishwe, faŋ yia nə luu taa muu, fɨɨ ndi yia fɨ taa mamuu mə Adria, kɨ luu nɨntəŋ vətuꞌ, vɨɨ mədɔŋsə bay bɨꞌtə laa vɨ tey kɨ ziꞌ maa shəŋ nsi. ²⁸Vəŋ suꞌsə fa məfɨꞌ muu taa muu, ye laa ŋkə lùu kwiŋ muu-mbɔɔ. Vəŋ baa shəŋtə gə̀, baa kii suꞌsə, ye laa lùu kwiŋ njɔsə-tee, ²⁹kɨ ye nɨniŋ, fee laa bay kɔ́ taa koꞌ fuu ŋoꞌ taa muu, vəŋ suꞌsə vəbwey və mətə bay yishwe yiba, tɨ́ kaꞌ bay kɔ́ tɨŋnə, kɨ kɨꞌ laa fu lee. ³⁰Vɨɨ mədɔŋsə bay fɨꞌnə maa məfuu fɨ taa bay, nyɨŋkə. Nɨniŋ, vəŋ suꞌsə bay tɨtiꞌ taa muu, kɨ bwələ sɨ vɨɨ laa vəŋ kəə suꞌsə vəbwey və mətə bay taa muu fɨ vɨsɨ bay kwalə nɨzi. ³¹Pɔɔl gi tɨ́ tɨɨ vəsogeꞌ nə vəsogeꞌ laa, «Vɨɨ mədɔŋsə bay kee taa goꞌ taa bay me, buu viŋ kee taa bwey me.» ³²Vəsogeꞌ shiatə kuusə nsɨə faŋ nsə nə jìa bay tɨtiꞌ kɔ́ nə, mèꞌtə ŋkə nə gə. ³³Faŋ fu nə kee ta lee me, Pɔɔl buꞌ ghɔ tɨ́ vɨɨ vənshə laa vəŋ zɨ fa. Ŋwə gi tɨ́ vəŋ laa, «Ndee lùu vəshi njɔsə-yishwe faŋ viŋ dùꞌ nə məlaꞌ, kee zɨ̀ fa me. ³⁴Mə bùꞌ ghɔ tɨ́ viŋ laa viŋ zɨ fa, buꞌ laa ŋkə taa kɔ wutə tɨ́ viŋ, viŋ taa bwey vənshə. Viŋ yɨ̀ nɨniŋ, buu tuu ŋkee mbuu nyuŋ yimuꞌ kee taa shoꞌnə fɨ tɔ wə fɨ wiŋ me.» ³⁵Ŋwə nə gì nɨniŋ, ndì bee, shɔ̀ꞌtə Nwi vɨsɨ vəŋ vənshə, kɨ nii yibɨꞌ, kɨ zɨ. ³⁶Vəŋ ka fwisə vəŋ, wə tɨ̀ me wə fɨ vəŋ kɨ nii yizɨ. ³⁷Vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nə luu taa bay kɔ́, nə luu wə yiwa yibɔɔ nə njɔsə-ntɔfə muu-ŋkwatia. ³⁸Faŋ vɨɨ vənshə nə zɨ zwə̀kə, yia fuusə say ghinə fɨ taa bay, mɔ̀ꞌ taa muu, maa məyɨsə laa bay fɨɨsə.

³⁹Fu kɨ lee vəŋ ye shəŋ nsi kɔ́, kee kɨ̀ɨ nə ŋkə me. Luu nə, vəŋ ye shuu muu mɔ́ꞌ shɔ, mbɔꞌ bia gheesə. Vəŋ gi laa, bàw vəŋ mɔŋ maa məshɔɔ gə̀ shɔ. ⁴⁰Nɨniŋ, vəŋ shetə kuusə vəbwey və mətə bay, nsə fiŋkə taa muu, kèꞌtə kuusə fɨ maa vəsoo və mədɔŋsə bay, ŋàꞌsə njwi mədɔŋsə bay fɨ vɨsɨ, kà maa kwiŋ fɨɨ, laa fɨɨ dɔŋsə bay kɔ́, gə̀ nə ŋkə shuu muu, vəŋ fuu. ⁴¹Faŋ vəŋ nə gə̀ nɨniŋ, ŋiꞌ bay kɔ́ kɔŋ nsi maa shəŋ ghoꞌlə, shuu bay fɨ vɨsɨ tweꞌ, kee baa kɨɨ tòꞌ me, fɨɨ weꞌ nə vəba və muu kɨ nii tey kɨ bɨꞌtə bay fɨ yiba. ⁴²Vəsogeꞌ ka yighaw maa məzwilə vɨɨ ŋii mfiŋ vənshə, tɨ́ kaꞌ wə fɨ fuŋ kee sàŋ muu, gə̀ mbɔꞌ bia me, yuu koꞌ nyɨŋ me. ⁴³Luu nə, tɨɨ vəsogeꞌ nə kəə bweysə Pɔɔl , twey laa kɨ vɨ zwilə vəŋ me. Ŋwə gi laa bàw vɨɨ mbɨə faŋ vəŋ kɨɨ saŋ muu, vəŋ fuu, fì vɨsɨ, shə̀ŋ taa muu, sàŋ muu, gə̀ mbɔꞌ bia, koꞌ, ⁴⁴buu bətə vɨɨ taa beꞌsə, faŋ vəŋ taa jia vəway və məŋkɔꞌ nə vətɔ vəmɔ́ꞌ fɨ taa bay. Lùu faŋ yia nə gə zìꞌ mbɔꞌ-bia vənshə nə.

Faŋ zɔ nə ndɔ̀ŋ Pɔɔl, Nwi bweysə ŋwə

¹Faŋ yia nə bwèy vənshə, kɨ nii zɔ laa shəŋ nsi ŋkɨə faŋ yia nə fùu, lùu shɔ nə, vɨ tii nə Mɔlta. ²Vɨɨ shɨ vɔ́ nə sàylə maa yia, kèe gəŋ sia, twàŋ məŋkɔꞌ tɨ́ kaꞌ yia zwà wisə, buꞌ laa yighuu nəə sɨsiꞌ, gwə koo yia. ³Pɔɔl baytə vaŋ-məŋkɔꞌ, mɔ̀ꞌ taa wi, ŋkakɨ fuu buꞌ faŋ wi ghɔ́ yɨsə nsi ndɔŋ. Ŋkə nə fùu, ndɔ̀ŋ ghɔ Pɔɔl, ghàytə shɔ. ⁴Faŋ vɨɨ shɨ vɔ́ nə yè faŋ zɔ yɔ́ nə ghàytə maa ghɔ Pɔɔl, vəŋ gi wə nə wə laa, «Wə ŋwə̀ lùu wuu məzwi wə, faŋ ŋwə bwèy fɨ ghɔ mamuu, Nwi kee biŋ laa ŋwə bwey me.» ⁵Pɔɔl mɔꞌ zɔ yɔ́, nyə fiŋ taa wi, nu bwə kee gày maa ŋwə me. ⁶Vɨɨ vɔ́ duꞌ kɨ kɨꞌ laa ghɔ ki taa mwa, kɨꞌ laa ŋwə taa gwəkə gu nsi ku. Vəŋ kɨꞌ kɨꞌ, nu kee gày maa ŋwə me, vəŋ kɨ nii kwìinə fwisə vəŋ, gì laa, «Wə ŋwə̀ lùu nwi.»

Faŋ Pɔɔl nə shùꞌ vɨɨ shɨ Mɔlta

⁷Goməna mɔ́ꞌ nə luu shɔ maa shɨ kɔ́, yizii yi luu Pɔbliɔs. Ŋwə nə kìi fu wi mɔ́ꞌ yɨ shəŋ ŋkɨə faŋ vɨ Pɔɔl nə koꞌ mbɔꞌ-bia nə. Goməna ghɔ́ ndi yia ŋkee jəə, zə̀ yia maa vəshi vətia. ⁸Tɨɨ Pɔbliɔs nə luu fuu fwaŋ nə nshɨꞌ, baa nə njyoꞌ yisuunə. Pɔɔl ŋii gə̀ yè ŋwə, shɔ̀ꞌtə Nwi tɔ ŋwə, mɔ̀ꞌ ghɔ ghi tɔ ŋwə, ŋwə bwaŋnə. ⁹Faŋ nu kɔ́ nə gày nɨniŋ nə, vɨɨ vəza fɨ shɨ yɔ́ jwi yè Pɔɔl, ŋwə yɨsə vəŋ bwaŋnə. ¹⁰Vəŋ kɔ feenə tɨ́ yia ŋkee dɨdɨꞌ. Yighee məgə yia kuꞌnə, vəŋ kɔ vətɔ və yitoꞌ tɨ́ yia ŋkee jəə.

Faŋ Pɔɔl nə gə zìꞌ shɨ Rom

¹¹Təŋuu shɔɔ tətia, yia ŋii bay kəmɔ́ꞌ faŋ ŋkə nə ndɔ̀ fɨ ntɨꞌ Alesandria (fɨ shɨ Ijip). Ŋkə nə dùꞌ shɨ yɔ́ maa yighee yibwə nɨzi. Mənyia mə mfasə nwi nə luu fuu bay kɔ́ məbɔɔ. ¹²Yia ŋii taa bay kɔ́, gə̀ zìꞌ shɨ Sayrəkius, shì shɔ vəshi vətia, ¹³baa kii ndɔ fɨ fuŋ, ŋìi bay, kìalə zìꞌ ntɨꞌ Regiɔn (fɨ shɨ Itali). Fu kɨ lee fɨɨ jəə tey kɨ shɔɔ, jwi fɨ kwiŋ yitəŋ. Nɨniŋ, vəshi kɨ shɔɔ sheꞌ vəbɔɔ, yia ziꞌ ntɨꞌ Putioli, faŋ lùu shəŋ ŋkɨə faŋ yia fùu fɨ taa bay shɔ. ¹⁴Faŋ yia nə zìꞌ yifi, yè vɨɨ məbiŋ nu Kristo vəmɔ́ꞌ. Vəŋ buꞌ ghɔ tɨ́ yia laa yia vɨ vəŋ shi vəshi kwatia. Nɨniŋ, yia shi shɔ, buu baa ndɔ̀ gə̀ shɨ Rom.

¹⁵Vɨɨ məbiŋ nu Kristo fɨ shɨ Rom kɨ zɔ laa yia jɨjwi, vɨɨ mɔ́ꞌ ndɔ jwì ndì yia ŋkee fɨ maa shəŋ yiwiŋ Apiu, nə vəmɔ́ꞌ maa shəŋ kəmɔ́ꞌ faŋ vɨ tii nə Ndɔꞌ-məzɨ-fazɨ-tia. Vəshəŋ vɔ́ nəə kɨ bii ntaŋ fɨ shɨ Rom. Nə luu yitoꞌ vəshi vəbɔɔ. Faŋ Pɔɔl nə yè vɨɨ vɔ́, faŋ vəŋ jwi ndì ŋwə ŋkee fɨ ntaŋ nə, ŋwə bwaŋ Nwi, fwi yi shəŋtə. ¹⁶Nɨniŋ, yia gə ŋìi taa shɨ Rom. Faŋ yia nə zìꞌ Rom, vɨ nə shòꞌtə fɨ maa Pɔɔl, biŋ laa ŋwə fuu fɨ taa ŋkɔꞌ vəsogeꞌ, shi ŋgɨɨ-ŋwə ghɔ sogeꞌ mɔ́ꞌ, faŋ ŋwə nəə shiinə ŋwə.

Faŋ Pɔɔl nə fɨ̀ꞌtə nu Nwi tɨ́ vɨɨ Jus shɨ Rom

¹⁷Vəshi kɨ shɔ̀ɔ vətia, Pɔɔl tii vəshɨꞌ və vɨɨ Jus, faŋ vəŋ nəə shi shɨ Rom, laa vəŋ jwi faynə taa ŋii ŋwə. Vəŋ jwi, ŋwə gi tɨ́ vəŋ laa, «Vaŋ-nshwi vaŋ, mə nə kee yɨ̀ tuu nu bwə maa vɨɨ shɨ kaŋ-nsiŋ me, tɨꞌnə me maa nuŋsə vətɨɨ vaŋ-nsiŋ me. Luu nə, vɨɨ jia mə ntɨꞌ Jerusalem, kɔ̀ tɨ́ vɨɨ Rom, mə gu wuu ŋii mfiŋ. ¹⁸Vɨɨ Rom ndeynə nsɔꞌ nyaa, ye laa mə kee gù nu me, kɨ kəə meꞌtə mə, buꞌ laa mə nə kee yɨ̀ nu bwə, tɨ́ kaꞌ vɨ zwì mə shɔ me. ¹⁹Faŋ vəŋ nəə kəə meꞌtə mə nɨniŋ nə, vɨɨ Jus twey. Mə kɨ nii gì laa bàw fwàŋ kwalə Kaysa sɔꞌ nsɔꞌ nyaa. Mə kee kìi nu kɔ̀ŋ shɨ kaŋ-nsiŋ me. ²⁰Lùu ŋiꞌ nu ŋkɨə faŋ mə tìi viŋ shɔ nə, laa mə naysə nu kɔ́ tɨ́ viŋ. Vɨ kà mə nə vəsumə və̀, luu buꞌ laa mə biŋ ŋkɔꞌnə njyə faŋ Nwi nə kɔ̀ꞌnə tɨ́ vɨɨ Isirayl nə.» ²¹Vəŋ gi tɨ́ ŋwə laa vəŋ kee yè tuu ŋwaꞌlə fɨ shɨ Judia faŋ vɨ nyɔ̀ꞌ kɔ̀ŋ ŋwə me, baa nə laa tuu wə fɨ maa vaŋ-nshwi vəŋ nə kee jwì, gì nu bwə kɔ̀ŋ ŋwə me. ²²Vəŋ baa gì laa vəŋ kəə zɔ nu ŋkɨə faŋ ŋwə bɨ̀ꞌtə kɔ̀ŋ nu Nwi fɨ ghɔ ŋwə, buꞌ laa vəŋ nə duꞌtə vəŋ zɔ kɔ̀ŋ jɨɨ məbiŋ Nwi yɔ́, laa vɨ gisə bwə kɔ̀ŋ jɨɨ yɔ́ maa vəshəŋ vənshə. ²³Vəŋ kɨ nii tə̀ shi tɨ́ ŋwə, jwì maa shəŋ ŋkɨə faŋ ŋwə nəə shi shɔ ŋkee vəyaŋ. Ŋwə fɨꞌtə nu yifwàŋ Nwi tɨ́ vəŋ, zì fɨ nshia-ndoo-mbisɨ, ziꞌ tɨ́ vətuꞌ, gisə tɨ́ vəŋ ntee laa lùu nu yinsəŋ, baa twelə nu Yeso tɨ́ vəŋ fɨ taa ŋwaꞌlə nuŋsə Mose, nə fɨ taa vəŋwaꞌlə və nshiisə-ŋii sɔghɔ. ²⁴Vɨɨ mɔ́ꞌ biŋ nu ŋkɨə faŋ Pɔɔl nə gi, vɨɨ mɔ́ꞌ twey. ²⁵Faŋ vəŋ nə kee kɨɨ faynə yigisə vəŋ yimuꞌ nə me, kɨ nii yiwaꞌkə, tɨ́ Pɔɔl gi yigi yimɔ́ꞌ laa, «Zwitə Ley Nwi nə kwàŋ yigi yijəənə shuu nshiiŋii-sɔghɔ Aysaya, ŋwə nə gi tɨ́ vətɨɨ vaŋ-nsiŋ, faŋ Nwi nə gì tɨ́ ŋwə nə laa,

²⁶«Gə yè ŋgwisə vɨɨ və, gì tɨ́ vəŋ laa,

vəŋ taa kɨ zɔ nə tuulə vəŋ, kee kɨɨ nə ŋiꞌ ki me,

baa nə laa vəŋ taa kɨ ye nə sɨ, kee ye me,

²⁷buꞌ laa fwisə vɨɨ shɨ və̀ fɨ, tuulə vəŋ shii.

Vəŋ shitə sɨ vəŋ, laa kɨ vəŋ ye vədɨꞌ nə sɨ vəŋ me,

kee zɔ nu nə tuulə vəŋ me,

kee kɨ̀ɨ nə ŋiꞌ nu fɨ taa fwisə vəŋ me,

kee kɨ kwiinə fwisə vəŋ,

tɨ́ kaꞌ Nwi bwèysə vəŋ me.» 28.27 Aysaya 6.9-10.

²⁸Nɨniŋ, bàw laa viŋ kɨɨ laa Nwi tɔ̀ŋ nu məbweysə vɨɨ kɔ́, kɔ̀ tɨ́ vɨɨ faŋ kee lùu vɨɨ Jus me, vəŋ zɔ.» [ ²⁹Faŋ ŋwə nə gì nɨniŋ nə, vɨɨ Jus vɔ́ waꞌkə, kìi ntaysə taa ŋwaa vəŋ dɨdɨꞌ.]

³⁰Pɔɔl kɨ nii shì shɨ Rom maa ŋuꞌsə bɔɔ sheꞌ taa ŋii yɔ́, faŋ ŋwə nəə shi tey yi nɨndɔꞌ. Vɨɨ vənshə faŋ vəŋ nə jwi yè ŋwə yifi, ŋwə ndi vəŋ, ³¹fɨꞌtə nu yifwàŋ Nwi tɨ́ vəŋ, baa deesə vəŋ nə vənu və tɨta Yeso Kristo, gi nə fwi yiweꞌ, wə kee fə̀ŋ ŋwə me.