ROMƐKAW
11 Ne Paul min ye Krisita Yesu ka jɔn ye, Ala ye ne ɲɛnatɔmɔ ka ne wele ka kɛ a ka ciden ye, ka a ka Kibaru Duman fɔ. 2 Ala tun ye o Kibaru Duman ko fɔ ka kɔrɔ Kitabu Senumaw kɔnɔ a ka kiraw da la. 3 O Kibaru Duman bɛ a Denkɛ ko fɔ, o min kɛra Dawuda bɔnsɔn ye farisogo ta fan fɛ. 4 A kununli ka bɔ suw cɛma, o y’a jira ko Ala Denkɛ don ka kɛɲɛ ni senuya Ni ye, ko sebaayaba b’a fɛ, Yesu Krisita an Matigi. 5 Ne ye nɛɛma ni cidenya sɔrɔ ale fɛ, walisa mɔgɔw ka dannaya kɛ ka a kan minɛ siyaw bɛɛ cɛma a tɔgɔ kosɔn. 6 Aw minnu welelen bɛ Yesu Krisita fɛ ka kɛ a taw ye, aw fana ye olu dɔw ye. 7 Ala ka kanulen minnu bɛɛ bɛ Romɛ, Ala ye aw minnu wele ka kɛ a ka mɔgɔ senumaw ye, ne bɛ nin sɛbɛn ci aw ma. An Fa Ala ni an Matigi Yesu Krisita ka nɛɛma ni dususuma di aw ma. 8 Fɔlɔfɔlɔ ne bɛ barika da ne ka Ala ye Yesu Krisita barika la aw bɛɛ kosɔn, katuguni aw ka dannaya kibaru fɔra diɲɛ fan bɛɛ la. 9 Ne bɛ baara kɛ Ala ye ni ne dusu bɛɛ ye a Denkɛ Kibaru Duman ko la. Ala ye ne seere ye ko ne bɛ aw tɔgɔ fɔ ne ka Ala delili la tuma bɛɛ, ne tɛ o dabila. 10 Ne bɛ to ka Ala deli ko ni a sago don, sisan ne ka waati sɔrɔ ka taa bɔ aw ye. 11 Ne b’a fɛ kosɛbɛ ka aw ye, walisa ne ka Ni Senu ka nilifɛn dɔ lase aw ma, walisa aw ka sabati, 12 o kɔrɔ, an ka ɲɔgɔn jija dannaya la, aw ka dannaya ni ne ta. 13 Ne b’a fɛ aw k’a dɔn, balimaw, ko ne tun y’a latigɛ ko caman ka taa aw yɔrɔ, walisa ne ka ne ka baara nɔ dɔ sɔrɔ aw cɛma fana, i ko ne y’a sɔrɔ siya wɛrɛw cɛma cogo min na, nka halisa ne ma se ka taa. 14 Mɔgɔw bɛɛ ka juru bɛ ne la, Grɛkiw ni siya tɔw, mɔgɔ kalannenw ani mɔgɔ kalanbaliw. 15 O de kosɔn ne b’a fɛ kosɛbɛ ka Kibaru Duman fɔ aw fana ye, aw minnu sigilen bɛ Romɛ. 16 Kibaru Duman maloya tɛ ne la fewu, k’a masɔrɔ o ye Ala ka sebaaya ye ka dannabaaw bɛɛ kisi, Yahutuw fɔlɔ, o kɔ, siya tɔw. 17 Kibaru Duman bɛ Ala ka tilennenya jira, a bɛ sɔrɔ dannaya fɛ kabini a daminɛ fo a laban, i ko Kitabu y’a fɔ cogo min na ko: «Mɔgɔ tilennen na ɲɛnamaya dannaya de barika la.» 18 Ala ka diminya y’i jira ka bɔ sankolo la mɔgɔw ka Ala ɲɛsiranbaliya ni u ka tilenbaliya kow bɛɛ kama, olu minnu bɛ tiɲɛ bali ni u ka tilenbaliya kow ye. 19 Katuguni min bɛ se ka faamu Ala ko la, o jɛlen don u cɛma, Ala yɛrɛ y’a jira u la. 20 Kabini diɲɛ da tuma, Ala ka ko yebaliw bɛ ye ka lasaa, o kɔrɔ, a ka sebaaya banbali ni a ka Alaya. Olu bɛ faamu a ka fɛn danenw fɛ. O de kosɔn josɔrɔ sababu tɛ mɔgɔw fɛ. 21 Hali ni u ye Ala dɔn, u ma a bonya i ko Ala, u ma barika da a ye fana. Nka u miiriliw kɛra fu ye, dibi donna u dusukun hakilintanw na. 22 U ye u yɛrɛw jate hakilitigiw ye, nka u kɛra nalonmaw ye. 23 Ala min tɛ sa, u ye o nɔɔrɔ falen mɔgɔ sataw ni kɔnɔw ni sen naanima fɛnw ani fɛn fofotaw jaw la. 24 O de kosɔn Ala ye u to ko nɔgɔlenw kɛli la ka kɛɲɛ ni u dusukun negew ye, fo u ye tanga bɔ u yɛrɛw farikolow kan. 25 U ye Ala ka tiɲɛ falen nkalon na, ka danfɛnw bato ka baara kɛ olu ye, ka Dabaa Ala to yen, tanuli bɛ o min ye badaa-badaa. Amiina. 26 O de kosɔn Ala ye u to u farisogo nege tolilenw bolo. Ala ye cɛ ni muso ko min labɛn, u ka musow ye o yɛlɛma ka ko bɛnbaliw kɛ. 27 O cogo la cɛw fana ye musow to yen, u cɛɲɔgɔnw nege ganna u la. Cɛw ye malobaliya ko kɛ u cɛɲɔgɔnw la ka u ka juguya sara sɔrɔ u yɛrɛw farikolow la. 28 U ma sɔn ka Ala dɔnniya to u kɔnɔ, o de kosɔn Ala ye u to u hakili fililenw bolo, walisa u ka ko bɛnbaliw kɛ. 29 U dusuw falen bɛ tilenbaliya sifa bɛɛ ni kɔnɔna juguya ni wasabaliya ni ɲɛngoya la. U falen bɛ keleya ni mɔgɔ fagali ni kɛlɛ ni nanbara ni sɔnkolonya ani naafigiya la. 30 Tɔgɔ tiɲɛbaaw, Ala juguw don. U tɛ malo, kuncɛbaaw ni yɛrɛ bonyabaaw don. Ko jugu kura dabɔbaaw, bangebaa kan bilabaaw, 31 hakilintanw, kanntanw, mɔgɔ gɛlɛnw, hinɛntanw don. 32 Hali ni u bɛ Ala ka kiri ko dɔn k’a jɛya, ko o kow kɛbaaw ka kan ni saya ye, u tɛ dan o kow kɛli ma, nka o kow kɛbaaw fana ko ka di u ye.
21 O de y’a to, e mɔgɔ o mɔgɔ bɛ tɔw jalaki, josɔrɔ sababu tɛ i fɛ. Tɔw jalakitɔ, i bɛ i yɛrɛ jalaki, katuguni e min bɛ tɔw jalaki, i yɛrɛ bɛ o kow kɛ. 2 An y’a dɔn ko minnu bɛ o kow kɛ, Ala bɛ kiri tigɛ olu kan ka kɛɲɛ ni tiɲɛ ye. 3 E min bɛ o kow kɛbaaw jalaki, k’a sɔrɔ i yɛrɛ bɛ o kow kɛ, i bɛ miiri ko i na kisi Ala ka kiri ma wa? 4 I bɛ Ala ka ɲumaya ni a ka sabali ni a ka muɲuli dama dɔnbaliw mafiɲɛya wa? I m’a dɔn ko Ala ka ɲumaya bɛ i sama ko i ka nimisa i ka jurumuw la wa? 5 I ka tulo gɛlɛya ni i dusu nimisabaliya fɛ, i bɛ diminya lajɛ i yɛrɛ ye kiri don ɲɛ, Ala bɛna a ka diminya ni a ka kiri tilennen jira don min na. 6 Ala na mɔgɔw bɛɛ kelen-kelen sara ka kɛɲɛ ni u ka kɛwalew ye. 7 Minnu bɛ to ka nɔɔrɔ ni bonya ni tolibaliya ɲini ni ko ɲuman kɛli ye, a na ɲɛnamaya banbali di olu ma. 8 Nka minnu bɛ sɔsɔli kɛ ka ban tiɲɛ la ka sɔn tilenbaliya ma, diminya ni dusu bɔ na olu sɔrɔ. 9 Tɔɔrɔba ni ɲɛgan belebeleba na bin kojugukɛlaw bɛɛ kelen-kelen kan, Yahutuw fɔlɔ, o kɔ, siya tɔw. 10 Nka nɔɔrɔ ni bonya ani hɛrɛ na di koɲumankɛlaw bɛɛ kelen-kelen ma, Yahutuw fɔlɔ, o kɔ, siya tɔw. 11 Ala tɛ mɔgɔ bɔ mɔgɔ la. 12 Minnu ye jurumu kɛ k’a sɔrɔ sariya tɛ yen, olu na halaki ni sariya tɛ. Nka minnu ye jurumu kɛ ka u to sariya kɔrɔ, kiri na tigɛ olu kan ni sariya ye. 13 Sariya mɛnbaaw tilennen tɛ Ala ɲɛ kɔrɔ, sariya sira taamabaaw de na jo sɔrɔ. 14 Siya tɔw kɔni, sariya tɛ minnu fɛ, ni olu bɛ taama ka kɛɲɛ ni sariya ye u yɛrɛma, olu kɛra sariya ye u yɛrɛw ye, hali k’a sɔrɔ sariya tɛ u fɛ. 15 U b’a jira ten ko sariya bɛ min fɔ, ko o sɛbɛnna u hakili la. U dusukunw bɛ o seereya kɛ. U miiriliw bɛ u jalaki tuma dɔw la, wala u bɛ jo di u ma tuma dɔw la. 16 O na jira ni Ala bɛ mɔgɔw ka ko dogolenw kiri tigɛ Krisita Yesu bolo don min na ka kɛɲɛ ni ne ka Kibaru Duman fɔlen ye. 17 E koni, i bɛ i yɛrɛ wele Yahutu, i bɛ i jigi da sariya kan ka i yɛrɛ bonya Ala ko la. 18 I bɛ Ala sago dɔn, i bɛ ko ɲumanw faranfasi ka u dɔn, k’a masɔrɔ i kalannen bɛ sariya la. 19 I bɛ i yɛrɛ jate ko i ye fiyentɔw ka bereminɛbaa ye, ani dibila mɔgɔw ka kɛnɛyeelen. 20 I ko i ye ko dɔnbaliw kalanfa ani denmisɛnw karamɔgɔ ye, k’a masɔrɔ i ye dɔnniya ni tiɲɛ bɛɛ sɔrɔ ka bɔ sariya la. 21 E dun, e min bɛ mɔgɔ tɔw kalan, i tɛ i yɛrɛ kalan wa? E min bɛ waajuli kɛ ko sonyali kana kɛ, i bɛ sonyali kɛ wa? 22 E min b’a fɔ ko jatɔya kana kɛ, i bɛ jatɔya kɛ wa? E min bɛ boliw haramu, i bɛ u ka bato yɔrɔw ka fɛn ta wa? 23 E min bɛ i yɛrɛ bonya sariya ko la, i dun bɛ Ala dɔgɔya ni sariya tiɲɛni ye! 24 Ala tɔgɔ bɛ tiɲɛ siya tɔw cɛma aw Yahutuw de kosɔn, i ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na. 25 Nafa bɛ bolokoli la ni i bɛ sariya sira taama, nka ni i kɛra sariya tiɲɛnbaa ye, i ka bolokoli kɛra bolokobaliya ye. 26 Mɔgɔ min ma boloko, ni o bɛ sariya sira taama, o ka bolokobaliya tɛna jate bolokoli ye wa? 27 Min ma boloko farisogo la, nka a bɛ sariya sira taama, e min ye sariya tiɲɛnbaa ye, k’a sɔrɔ sariya sɛbɛnnen ani bolokoli bɛ e fɛ, o tɛna i jalaki wa? 28 Min ye Yahutu ye a kɔkanna kow la, o tɛ Yahutu sɛbɛ ye. Bolokoli min kɛra farisogo la, o tɛ bolokoli sɛbɛ ye. 29 Nka min ye Yahutu ye a kɔnɔna kow la, o de ye Yahutu sɛbɛ ye. Dusukun bolokoli min bɛ kɛ ni la, n’a tɛ kɛ farikolo la, o ye bolokoli sɛbɛ ye. O tanuli tɛ bɔ mɔgɔw la, a bɛ bɔ Ala de la.
31 Ayiwa Yahutuw fisaya sababu ye mun ye? Mun nafa bɛ bolokoli fana la? 2 A ka bon fan bɛɛ la. Ala ye a ka kuma kalifa Yahutuw fɔlɔ de ma. 3 A bɛ di sa? Ni mɔgɔ dɔw ma dannaya kɛ, olu ka dannabaliya bɛ Ala ka kantigiya tiɲɛ wa? 4 Ayi dɛrɛ! Ala ka sɔrɔ tiɲɛ fɔla ye, hali ni mɔgɔw bɛɛ bɛ sɔrɔ nkalontigɛlaw ye. I ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «Walisa i ka jo sɔrɔ i ka kumaw fɛ. I ka se sɔrɔ ni kiri tigɛra i kan tuma min na.» 5 Nka ni an ka tilenbaliya bɛ Ala ka tilennenya jira, an na mun fɔ sa? Ni Ala bɛ a ka diminya bin kojugukɛlaw kan tuma min na, yala a ye tilenbali ye wa? Ne bɛ kuma mɔgɔ cogo de la. 6 Ayi dɛrɛ! Ni Ala tun ye tilenbali ye, a tun na kiri tigɛ diɲɛ kan cogo di? 7 Ni Ala ka tiɲɛ jiidira ne ka nkalon fɔlen fɛ, fo ka nɔɔrɔ da Ala kan, mun y’a to kiri bɛ tigɛ ne kan ko ne ye jurumukɛla ye? 8 Ayiwa, o cogo la mun na an kana fɔ ko: «An ka ko jugu kɛ walisa ko ɲuman ka bɔ o la»? Mɔgɔ dɔw bɛ ne tɔgɔ tiɲɛ ko ne bɛ o fɔ. Olu jalakili bɛnna. 9 Ayiwa, a bɛ di sa? An Yahutuw ka fisa mɔgɔ tɔw ye wa? Ayi dɛrɛ! Ne y’a jira ka ban ko Yahutuw ni siya tɔw bɛɛ bɛ jurumu kɔrɔ. 10 I ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «Mɔgɔ tilennen si tɛ, hali kelenpe. 11 Hakilitigi si tɛ. Mɔgɔ si tɛ Ala ɲini. 12 U bɛɛ jɛngɛna. U bɛɛ kɛra nafantanw ye ɲɔgɔn fɛ. Koɲumankɛla si tɛ, hali kelenpe. 13 U ngɔnɔw bɔlen bɛ kaburu dayɛlɛlen fɛ. U bɛ mɔgɔw lafili ni u nɛnkunw ye. U dala kumaw bɛ i ko fɔnfɔnnin baga. 14 U daw falen bɛ dangali ni kuma kunamanw la. 15 U ka teli ka mɔgɔ faga. 16 Tiɲɛni ni bɔnɛ bɛ u ka siraw la. 17 U ma hɛrɛ sira dɔn fewu. 18 U tɛ taama ka kɛɲɛ ni Ala ɲɛsiran ye fewu.» 19 Ayiwa, an y’a dɔn ko sariya bɛ fɛn o fɛn fɔ, a bɛ o fɔ sariya kɔrɔ mɔgɔw de ye, walisa mɔgɔw bɛɛ da ka tugu, diɲɛ mɔgɔw bɛɛ ka jalaki Ala ɲɛ kɔrɔ. 20 O de kosɔn Hadamaden si tɛna jo sɔrɔ Ala ɲɛ kɔrɔ sariya ka kɛwalew barika la, k’a masɔrɔ mɔgɔ bɛ jurumu dɔn sariya de fɛ. 21 Nka sisan, Ala ka tilennenya jirala ni sariya tɛ. Sariya ni kiraw bɛ a seereya kɛ. 22 O ye Ala ka tilennenya ye dannaya barika la Yesu Krisita la a dannabaaw bɛɛ ye. 23 Faranfasi si tɛ, mɔgɔw bɛɛ ye jurumu kɛ, u bɛɛ dɛsɛra Ala nɔɔrɔ la. 24 Jo bɛ di u ma gansan Ala ka nɛɛma barika la, Krisita Yesu ka kunmabɔli fɛ. 25 Ala ye Yesu Krisita jira ko a joli bɔnna ka kɛ mɔgɔw ka jurumu yafa saraka ye, olu minnu dara a la. O kɛra ka a ka tilennenya jira, katuguni jurumu minnu kɛra ka kɔrɔ, a ye olu muɲu, a ma u sara. 26 O de kosɔn, a ye a ka tilennenya jira nin waati la, walisa a tilennen ka to, hali k’a sɔrɔ a bɛ jo di Yesu dannabaaw ma. 27 Yɛrɛbonya sababu bɛ min? A tɛ yen. O ye sariya jumɛn nɔ ye? Kɛwalew sariya wa? Ayi dɛrɛ! Dannaya sariya nɔ don. 28 An b’a jate ko mɔgɔ bɛ jo sɔrɔ dannaya de barika la, ni sariya kɛwalew tɛ. 29 Ala ye Yahutuw dama ka Ala ye wa? A tɛ siya tɔw fana ka Ala ye wa? Ɔwɔ, siyaw fana ka Ala don, 30 k’a masɔrɔ min bɛ jo di bolokolenw ma dannaya fɛ, ka jo di bolokobaliw fana ma dannaya barika la, o ye Ala kelenpe de ye. 31 An bɛ sariya kɛ fu ye dannaya fɛ wa? Ayi dɛrɛ! An bɛ sariya bonya.
41 Ibrahima min ye an fa ye farisogo ta fan fɛ, an n’a fɔ ko ale ye mun sɔrɔ? 2 Ni Ibrahima tun ye jo sɔrɔ kɛwalew fɛ, a tun bɛ se ka a yɛrɛ bonya, nka o tɛ kɛ Ala ɲɛ kɔrɔ dɛ. 3 Kitabu bɛ mun fɔ? A ko: «Ibrahima dara Ala ka kuma la, o dannaya jatera a ye tilennenya ye.» 4 Kɛwalekɛla sara tɛ jate nilifɛn ye, a bɛ jate juru sara de ye. 5 Nka min bɛ jo di Ala ɲɛsiranbaliw ma, ni kɛwalekɛbali dara o tigi la, a ka dannaya bɛ jate a ye tilennenya ye. 6 O cogo la, Ala ye mɔgɔ min jate tilennen ye ni kɛwalew tɛ, Dawuda kumana o tigi ka dubadenya ko la. 7 A ko: «Minnu ka tilenbaliya kow yafara, ni u ka jurumuw datugura, olu ye dubadenw ye. 8 Matigi tɛ mɔgɔ min ka jurumu jate a kun, o ye dubaden ye.» 9 O dubadenya ye bolokolenw dama ta ye wa, wala bolokobaliw fana sen b’a la? An y’a fɔ ko: «Ibrahima ka dannaya jatera a ye tilennenya ye.» 10 O kɛra tuma jumɛn? A bolokolen kɔ wa, wala sani a ka boloko? A ma kɛ a bolokolen kɔ, nka o kɛra sani a ka boloko. 11 O bolokoli kɛra taamashyɛn ye Ibrahima ye, k’a jira ko Ala y’a jate tilennen ye a ka dannaya kosɔn, sani a ka boloko. O cogo la Ibrahima ye dannabaa bolokobaliw bɛɛ fa ye, walisa olu fana ka jate tilennenw ye. 12 A ye bolokolenw fana fa ye, olu minnu ma dan bolokoli dama ma, nka u taamana dannaya sira kan i ko an fa Ibrahima, o min ye dannaya kɛ sani a ka boloko. 13 Ala ye layidu min ta Ibrahima ni a bɔnsɔn ye ko u na diɲɛ sɔrɔ ciyɛn ye, o ma sɔrɔ sariya sira taama barika la, fɔ tilennenya barika la, o min bɛ sɔrɔ dannaya fɛ. 14 Ni sariya sira taamabaaw tun bɛ o ciyɛn sɔrɔ, nafa tun tɛna kɛ dannaya la, layidu tun na kɛ fu ye. 15 Sariya bɛ diminya lawuli. Sariya tɛ yɔrɔ min na, sariya tiɲɛni fana tɛ yen. 16 O de y’a to o ciyɛn tali bɛ kɛ dannaya fɛ, walisa a ka kɛ nilifɛn ye min bɛ kɛ Ibrahima bɔnsɔnw bɛɛ ta ye. Minnu bɛ sariya sira taama, olu dama ta tɛ, fɔ minnu bɛ dannaya kɛ i ko Ibrahima. Ale ye an bɛɛ fa ye, 17 i ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «Ne ye i kɛ siya caman fa ye.» A ye an fa ye Ala ɲɛ kɔrɔ, a dara o min na, ko Ala bɛ suw lakunun, ko fɛn minnu ma kɛ fɔlɔ, a bɛ kuma olu ko la i n’a fɔ u kɛra ka ban. 18 Jigida yɔrɔ tun tɛ ko min na, a ye dannaya kɛ k’i jigi da o kan. O la, a kɛra siya caman fa ye, i ko a fɔra ko: «I bɔnsɔn na caya ten.» 19 Ibrahima tun bɛ miiri a yɛrɛ farikolo ko la i n’a fɔ a sara, a ka san kɛmɛ sɔrɔli kosɔn. A tun bɛ miiri Saran ka bangekɛbaliya ko la fana, hali o, a jigi ma misɛnya. 20 A ma sigasiga Ala ka layidu la dannabaliya fɛ, nka a ka dannaya barika bonyara, a ye Ala tanu. 21 Ibrahima tun y’a dɔn k’a jɛya ko Ala ye layidu ta ko min na, ko Ala bɛ se ka o kɛ. 22 O de y’a to a ka dannaya jatera a ye tilennenya ye. 23 O kuma ma sɛbɛn ale kelen kosɔn, ko a jatera a ye, 24 nka a sɛbɛnna an fana kosɔn, a na jate an ye tilennenya ye, katuguni min ye an Matigi Yesu lakunun ka bɔ suw cɛma, an dara o la. 25 Ale donna kiri la fo ka sa an ka hakɛw kosɔn, a kununna an jo sɔrɔli kosɔn.
51 Jo dira an ma dannaya barika la. O de kosɔn hɛrɛ donna an ni Ala cɛ an Matigi Yesu Krisita barika la. 2 An bɛ nɛɛma min na sisan, an donna o la dannaya fɛ ale de barika la. An bɛ ɲagali Ala nɔɔrɔ sɔrɔli jigi la. 3 O dɔrɔn tɛ, nka an bɛ ɲagali tɔɔrɔ kow la fana. An y’a dɔn ko tɔɔrɔ bɛ muɲuli di mɔgɔ ma. 4 Mɔgɔ bɛ se sɔrɔ kɔrɔbɔli la muɲuli fɛ. O se sɔrɔli bɛ mɔgɔ jigi sigi. 5 Jigi tɛ mɔgɔ maloya fewu, katuguni Ala ye a ka kanuya jigin an dusukunw na ka caya a Ni Senu barika la, a ye o min di an ma. 6 Ka an barikantan to, Krisita sara Ala ɲɛsiranbaliw ye waati bɛnnen na. 7 Mɔgɔ min bɛ sɔn ka sa mɔgɔ tilennen kosɔn, o sɔrɔ ka gɛlɛn. A dɔrɔ mɔgɔ dɔ bɛ sɔn k’a ja gɛlɛya fo ka sa mɔgɔ ɲuman kosɔn, 8 nka Ala ye an kanu cogo min na, a ye o jira nin de fɛ, ka an jurumutɔ to, Krisita sara an ye. 9 Janko jo dilen kɔ an ma Yesu joli barika la, an na kisi Ala ka diminya ma ale barika la. 10 K’an to Ala juguw ye, an ni ale cɛ bɛnna a Denkɛ saya fɛ, janko an ni Ala cɛ bɛnnen kɔ, an na kisi a Denkɛ ɲɛnamaya barika la. 11 O dɔrɔn tɛ, nka an bɛ ɲagali kosɛbɛ Ala la an Matigi Yesu Krisita barika la, o min ye an ni Ala cɛ bɛn sisan. 12 Jurumu donna diɲɛ la mɔgɔ kelen barika la, saya fana donna jurumu barika la. Saya sera Hadamadenw bɛɛ ma ten, k’a masɔrɔ u bɛɛ ye jurumu kɛ. 13 Jurumu tun bɛ diɲɛ la sani sariya ka sigi, nka jurumu tɛ jate ni sariya tɛ yen. 14 O bɛɛ n’a ta, kabini Hadama fo ka se Musa ma, saya ye se sɔrɔ mɔgɔw bɛɛ kan, hali minnu ma jurumu kɛ Hadama ka sariya tiɲɛni cogo la. Min tun ka kan ka na, Hadama kɛra o de bisigi ye. 15 Nka o hakɛ ko ni Ala ka nilifɛn tɛ cogo kelen na. Ni mɔgɔ kelen ka hakɛ y’a to mɔgɔ caman sara, a jɛlen don ko Ala ka nɛɛma ni nilifɛn min bɛ bɔ mɔgɔ kelen ka nɛɛma la, Yesu Krisita kɔni, olu jiginna mɔgɔ caman kan ka caya ka tɛmɛn o hakɛ ko kan. 16 Ala ka nilifɛn nɔ ani o mɔgɔ kelen ka hakɛ nɔ tɛ kelen ye. Jalaki bɛ sɔrɔ o hakɛ kelen kosɔn, nka hakɛ caman kɛlen kɔ, jo bɛ sɔrɔ o nilifɛn barika la. 17 Mɔgɔ kelen ka hakɛ de y’a to saya ye kuntigiya kɛ o mɔgɔ kelen barika la, janko minnu ye nɛɛmaba ni tilennenya nilifɛn sɔrɔ, olu na kuntigiya kɛ ɲɛnamaya la, mɔgɔ kelen Yesu Krisita barika la. 18 Mɔgɔw bɛɛ jalakira hakɛ kelen kosɔn cogo min na, o cogo la jo dira mɔgɔw bɛɛ ma ɲɛnamaya kama tilennenya ko kelen barika la. 19 Mɔgɔ kelenpe ka kan bilali y’a to mɔgɔ caman kɛra jurumukɛlaw ye cogo min na, o cogo la fana mɔgɔ kelenpe ka kan minɛli n’a to mɔgɔ caman ka kɛ tilennenw ye. 20 Ayiwa sariya sigira walisa hakɛw ka caya, nka hakɛw cayara yɔrɔ min na, Ala ka nɛɛma cayara yen ka tɛmɛn o kan kosɛbɛ, 21 walisa jurumu ye kuntigiya kɛ saya barika la cogo min na, o cogo la Ala ka nɛɛma ka kuntigiya kɛ tilennenya barika la ɲɛnamaya banbali kama, Yesu Krisita an Matigi barika la.
61 An na mun fɔ sa? An ka to jurumu la walisa nɛɛma ka caya wa? 2 Ayi dɛrɛ! An minnu sara jurumu ta fan fɛ, an na to ka jurumu kɛcogo di? 3 Aw m’a dɔn ko an minnu batisera Krisita Yesu la, ko an bɛɛ batisera a saya de la wa? 4 Ayiwa an ni ale su donna ɲɔgɔn fɛ batiseli fɛ saya la, walisa Krisita kununna ka bɔ suw cɛma a Fa nɔɔrɔ barika la cogo min na, o cogo la an fana ka taama ɲɛnamaya kuraya la. 5 Ni an ni ale kɛra kelen ye a saya bisigi la, a jɛlen don ko an ni ale na kɛ kelen ye a kununli fana bisigi la. 6 An y’a dɔn ko an mɔgɔ kɔrɔ ni Krisita gengenna jiri la ɲɔgɔn fɛ, walisa an mɔgɔ kɔrɔ jurumuma fanga ka ban, an kana to jurumu ka jɔnya la tun. 7 Katuguni min sara, o hɔrɔnyara jurumu ma. 8 Ni an ni Krisita sara ɲɔgɔn fɛ, an dara a la ko an ni ale na ɲɛnamaya ɲɔgɔn fɛ fana. 9 An y’a dɔn ko Krisita kununlen kɔ ka bɔ suw cɛma, a tɛna sa tun abada. Saya tɛna se sɔrɔ a kan tun. 10 A sara saya min na, a sara jurumu ta fan fɛ siɲɛ kelenpe. A bɛ ɲɛnamaya min na, a ɲɛnama don Ala ta fan fɛ. 11 O cogo la aw fana ka aw yɛrɛw jate suw ye jurumu ta fan fɛ, ka aw jate ɲɛnamaw ye Ala ta fan fɛ Krisita Yesu la. 12 Jurumu kana sigi aw farikolo sataw kun na tun, fo aw ka farikolo negew kan minɛ. 13 Aw kana to ka aw farikolo yɔrɔw bila jurumu bolo ka u kɛ tilenbaliya baarakɛ minɛnw ye. Nka aw ka aw yɛrɛw di Ala ma i ko mɔgɔ minnu ɲɛnamayara ka bɔ suw cɛma, ka aw farikolo yɔrɔw di a ma ka kɛ tilennenya baarakɛ minɛnw ye. 14 Jurumu tɛna sigi aw kun na tun, k’a masɔrɔ aw tɛ sariya kɔrɔ, aw bɛ nɛɛma de kɔrɔ. 15 A bɛ di sa? An tɛ sariya kɔrɔ fɔ nɛɛma kɔrɔ, o de kosɔn an ka jurumu kɛ wa? Ayi dɛrɛ! 16 Aw bɛ aw yɛrɛw don min bolo ka kɛ o ka jɔn ye ka o kan minɛ, aw bɛ min kan minɛ, aw m’a dɔn ko aw ye o tigi ka jɔn ye wa? Ni jurumu ka jɔnya don, o laban ye saya ye. Ni kan minɛli ta don, o laban ye tilennenya de ye. 17 Nka barika Ala ye, hali k’a sɔrɔ aw tun ye jurumu ka jɔnw ye ka kɔrɔ, aw kalanna kalan cogo min na, aw sɔnna o ma ni aw dusukunw bɛɛ ye. 18 Aw hɔrɔnyalen kɔ jurumu ma, aw kɛra tilennenya ka jɔnw ye. 19 Ne bɛ kuma ka kɛɲɛ ni mɔgɔya cogo ye aw farisogo barikantanya kosɔn. Aw tun ye aw farikolo yɔrɔw don nɔgɔlenya ni juguya ka jɔnya la ko jugu kama cogo min na, o cogo la sisan aw ka aw farikolo yɔrɔw don tilennenya ka jɔnya la saniyali kama. 20 Aw tun ye jurumu ka jɔnw ye tuma min na, aw tun ye hɔrɔnw ye tilennenya ta fan fɛ. 21 Aw bɛ maloya ko minnu na sisan aw tun bɛ mun nafa sɔrɔ o kow kɛli la? Olu laban ye saya de ye. 22 Nka sisan aw hɔrɔnyalen kɔ jurumu ma ka kɛ Ala ka jɔnw ye, aw bɛ nafa min sɔrɔ, o ye saniyali ye. O laban ye ɲɛnamaya banbali de ye. 23 Jurumu sara ye saya ye, nka Ala ka nilifɛn ye ɲɛnamaya banbali de ye Yesu Krisita an Matigi la.
71 Balimaw, ne bɛ kuma aw fɛ i ko sariya dɔnbaaw. Aw m’a dɔn wa ko ka mɔgɔ ɲɛnama to, sariya bɛ a kun na? 2 O cogo la muso min furulen don, o sirilen bɛ a cɛ la sariya fɛ k’a cɛ ɲɛnama to, nka ni a cɛ sara, a hɔrɔnyara a cɛ ka sariya ma. 3 O de kosɔn ni a kɛra cɛ wɛrɛ muso ye ka a cɛ ɲɛnama to, a na wele jatɔmuso. Nka ni a cɛ sara, a hɔrɔnyara o sariya ma. O tuma la ni a kɛra cɛ wɛrɛ muso ye, a tɛ jatɔmuso ye tun. 4 Aw fana bɛ ten, balimaw. Aw sara sariya ta fan fɛ Krisita farikolo fɛ, walisa aw ka kɛ dɔ wɛrɛ ta ye, o min kununna ka bɔ suw cɛma, walisa an ka den kɛ Ala ye. 5 Ayiwa k’an to an jogo kɔrɔ la, sariya ye nege jugu minnu lawuli an kɔnɔ, olu tun bɛ baara kɛ an farikolo yɔrɔw la ka den kɛ saya ye. 6 Sisan kɔni, an hɔrɔnyara sariya ma, katuguni an tun bɛ min ka jɔnya la, an sara o ta fan fɛ. O de kosɔn an bɛ baara kɛ Ala ye ni jogo kura ye Ni Senu la, an tɛ a kɛ an jogo kɔrɔ la sariya sɛbɛnni kɔrɔ. 7 An na mun fɔ sa? Sariya ye jurumu ye wa? Ayi dɛrɛ! Ne tun tɛna jurumu dɔn, ni sariya tun tɛ yen. Ne tun tɛna ɲɛbɔfɛnfɛli ko dɔn ni sariya tun m’a fɔ ko: «I ɲɛ kana bɔ fɛn fɛ.» 8 Jurumu ye cogo sɔrɔ ci fɔlen barika la ka ɲɛbɔfɛnfɛ ko sifa bɛɛ lawuli ne kɔnɔ, k’a masɔrɔ ni sariya tɛ yen, jurumu salen don. 9 Ne ɲɛnama tun don fɔlɔ k’a sɔrɔ sariya tɛ yen, nka kabini ci fɔlen nana, jurumu ɲɛnamayara, ne kɔni sara. 10 Ayiwa ci fɔlen min dira ɲɛnamaya kama, o kɛra ne fɛ saya sababu ye. 11 Jurumu ye cogo sɔrɔ ci fɔlen barika la ka ne lafili, ka ne faga o fɛ. 12 O cogo la sariya ka senu, ci fɔlen fana ka senu, a tilennen don, a ka ɲi. 13 Fɛn ɲuman kɛra ne faga sababu ye wa? Ayi dɛrɛ! Jurumu de y’a kɛ. A ye a yɛrɛ ka jurumuya jira ten, a ye fɛn ɲuman kɛ ka saya lase ne ma, walisa jurumu juguya ka bonya ci fɔlen barika la fo ka dama tɛmɛn. 14 An y’a dɔn ko sariya ye ni ka fɛn ye, nka ne ye farisogoma barikantan ye, ne feerelen bɛ jurumu ma. 15 Ne bɛ min kɛ, ne tɛ o faamu. Ne b’a fɛ ka min kɛ, ne tɛ o kɛ. Ko minnu man di ne ye fewu, ne bɛ olu de kɛ. 16 Ayiwa ne t’a fɛ ka min kɛ, ni ne bɛ o kɛ, ne sɔnnen bɛ sariya ma ko a ka ɲi. 17 Ne kɔni tɛ o kɛbaa ye sa. Jurumu min sigilen bɛ ne kɔnɔ, o de ye a kɛbaa ye. 18 Ne y’a dɔn ko fɛn ɲuman si sigilen tɛ ne kɔnɔ, o kɔrɔ, ne yɛrɛ la. Ne b’a fɛ ka ko ɲuman kɛ, nka o kɛli se tɛ ne ye. 19 Ne b’a fɛ ka ko ɲuman min kɛ, ne tɛ o kɛ, nka ne t’a fɛ ka ko jugu min kɛ, ne bɛ o de kɛ. 20 Ne bɛ min kɛ, ni ne t’a fɛ ka o kɛ, ne tɛ o kɛbaa ye tun. Jurumu min sigilen bɛ ne kɔnɔ, o de ye a kɛbaa ye. 21 Ne bɛ nin cogo sɔrɔ ne yɛrɛ la, ne b’a fɛ ka ko ɲuman kɛ tuma min na, ko jugu kɛ nege bɛ ne la. 22 Ala ka sariya ko ka di ne ye kosɛbɛ ne yɛrɛ kɔnɔ. 23 Nka ne bɛ cogo wɛrɛ ye ne farikolo yɔrɔw la, o bɛ ne hakili la cogo kɛlɛ, ka ne bila jurumu ka baarakɛ cogo ka jɔnya la, o jurumu min sigilen bɛ ne kɔnɔ. 24 E! Ne ɲɛnibaatɔ filɛ! Jɔni na ne tila nin saya farikolo la? 25 Barika Ala ye, Yesu Krisita an Matigi la! O cogo la, ne bɛ baara kɛ Ala ka sariya ye ne hakili la, nka ne farisogo bɛ baara kɛ jurumu ka sariya ye.
81 Sisan kɔni, minnu bɛ Krisita Yesu la, jalaki yɔrɔ si tɛ olu la tun. 2 Ɲɛnamaya min bɛ Krisita Yesu la, o ɲɛnamaya Ni ka baarakɛ cogo ye ne hɔrɔnya jurumu ni saya ka baarakɛ cogo de ma. 3 Sariya ma se ka min kɛ farisogo barikantanya kosɔn, Ala ye o kɛ. A ye a yɛrɛ Denkɛ ci ka na Hadamaden jurumuma bisigi la ka kɛ jurumu yafa saraka ye, ka jurumu jalaki farisogo la, 4 walisa sariya ka tilennenya ka dafa an na, an minnu tɛ taama nin diɲɛ kow la, fɔ Ni Senu kow de la. 5 Katuguni minnu bɛ farisogo diyaɲe siraw taama, olu bɛ miiri farisogo kow de la, nka minnu bɛ Ni Senu diyaɲe siraw taama, olu bɛ miiri Ni Senu kow de la. 6 Farisogo kow miirili ye saya de ye nka Ni Senu ko miirili ye ɲɛnamaya ni hɛrɛ de ye: 7 Farisogo kow miirili ye Ala juguya ye, sabu a kololen tɛ Ala ka sariya ye. A tɛ se ka o kɛ fana. 8 O de kosɔn, minnu bɛ farisogo diyaɲe siraw taama, olu ko tɛ se ka diya Ala ye. 9 Aw kɔni tɛ taama farisogo diyaɲekow sira fɛ, nka aw bɛ taama Ni Senu barika la, ni a y’a sɔrɔ Ala Ni sigilen bɛ aw kɔnɔ. Krisita Ni tɛ min kɔnɔ, o tigi tɛ Krisita ta ye fewu. 10 Ni Krisita bɛ aw la, hali ni aw farikolow salen don jurumu kosɔn, aw niw ɲɛnama don tilennenya kosɔn. 11 Ala min ye Yesu lakunun ka bɔ suw cɛma, ni o Ni sigilen bɛ aw kɔnɔ, ale min ye Krisita Yesu lakunun ka bɔ suw cɛma, o na aw farikolo sataw ɲɛnamaya a Ni barika la, o min sigilen bɛ aw kɔnɔ. 12 O de kosɔn balimaw, farisogo ka juru tɛ an na tun, fo an ka taama farisogo kow la. 13 Ni aw bɛ taama farisogo kow la, aw na sa. Nka ni aw bɛ farisogo ka kɛwalew faga Ni Senu barika la, aw na ɲɛnamaya. 14 Ala Ni Senu bɛ minnu ɲɛminɛ, olu bɛɛ ye Ala denw ye. 15 Aw ye Ni min sɔrɔ, o tɛ jɔnya ni ye, fo aw ka siran tun, nka aw ye denya Ni sɔrɔ. O de barika la, an bɛ pɛrɛn ko: «Aba, an Fa!» 16 Ala Ni ka seereya ani an ni ka seereya bɛ bɛn ɲɔgɔn ma ko an ye Ala denw ye. 17 Ayiwa ni an ye a denw ye, an ye ciyɛntalaw fana ye. Ala ka ciyɛntalaw ani Krisita ciyɛntaɲɔgɔnw, ni a y’a sɔrɔ an ni Krisita bɛ tɔɔrɔ ɲɔgɔn fɛ, walisa nɔɔrɔ ka da an ni Krisita kan ɲɔgɔn fɛ. 18 Ne b’a jate ko sisan tɔɔrɔ kow tɛ foyi ye ni u ni sini nɔɔrɔ bɛ suma ɲɔgɔn ma, o nɔɔrɔ min na jira an ko la. 19 Dafɛnw bɛɛ kɔrɔtɔlen bɛ ka Ala denw jirali makɔnɔ. 20 Dafɛnw bɛɛ bilara nafantanya fanga kɔrɔ. O ma kɛ u yɛrɛw sago ye, u bilabaa nɔ don. U jigi bɛ a kan, 21 ko dafɛnw bɛɛ fana na hɔrɔnya tolilenya ka jɔnya ma ka Ala denw ta hɔrɔnya nɔɔrɔ sɔrɔ. 22 An y’a dɔn ko dafɛnw bɛɛ bɛ ɛunan ɲɔgɔn fɛ ka tɔɔrɔ i n’a fɔ muso tintɔ, fo ka na se bi ma. 23 O dɔrɔn tɛ, nka an minnu ye Ni Senu ka nilifɛn fɔlɔw sɔrɔ, an fana bɛ ɛunan an yɛrɛw kɔnɔ ka an ka denya don makɔnɔ, an farikolow kunmabɔli kɔni. 24 An kisira jigi de fɛ. An jigi bɛ min kan, ni an ye o ye, o tɛ jigi ye tun, k’a masɔrɔ mɔgɔ ye min ye, mun na a b’a jigi da o sɔrɔli kan tun? 25 Nka an ma min ye, ni an jigi bɛ o kan, an bɛ o makɔnɔ ni muɲuli ye. 26 O cogo la Ni Senu bɛ an dɛmɛ an ka barikantanya kow la fana, katuguni an ka kan ka Ala deli ko min na, an tɛ o dɔn. Ni Senu yɛrɛ bɛ delili kɛ an ye ni ɛunanw ye, u tɛ se ka fɔ. 27 Min bɛ dusukunw sɛgɛsɛgɛ, o bɛ Ni ka miiriliw dɔn, k’a masɔrɔ a bɛ delili kɛ Ala ka mɔgɔ senumaw ye ka kɛɲɛ ni Ala sago ye. 28 An y’a dɔn ko fɛn bɛɛ bɛ baara kɛ ɲɔgɔn fɛ ka ko ɲuman kɛ Ala kanubaaw ye, olu minnu welela ka kɛɲɛ ni a ka ko latigɛlen ye. 29 Katuguni Ala kɔnna ka minnu dɔn, a kɔnna ka olu ko latigɛ fana, ko u ka kɛɲɛ ni a yɛrɛ Denkɛ ja ye, walisa ale ka kɛ den fɔlɔ ye balima caman cɛma. 30 Ala kɔnna ka minnu ko latigɛ, a ye olu wele. A ye minnu wele, a ye jo di olu ma fana. A ye jo di minnu ma, a ye nɔɔrɔ da olu kan fana. 31 An na mun fɔ o kow la sa? Ni Ala bɛ an fɛ, jɔn na kɛ an kama? 32 Min ma hinɛ a yɛrɛ Denkɛ la, nka a y’a don saya la an bɛɛ kosɔn, o tɛna fɛn bɛɛ di an ma a Denkɛ fɛ wa? 33 Jɔni bɛ Ala ka ɲɛnatɔmɔlenw sendon? Ala bɛ jo di. 34 Jɔni na jalakili kɛ? Krisita Yesu de sara. O dɔrɔn tɛ, a kununna ka bɔ suw cɛma. A sigilen bɛ Ala kinin fɛ. A bɛ Ala deli an ye fana. 35 Jɔni na an fara ka bɔ Krisita ka kanuya la? Bɔnɛba, wala ɲɛni, wala mɔgɔ ka tɔɔrɔ, wala kɔngɔba, wala fɛɛrɛ, wala siran kow wala fagali wa? 36 I ko Kitabu y’a fɔ cogo min na ko: «U bɛ tile ka an faga i kosɔn. An jatera saga fagataw ye.» 37 Nka o kow bɛɛ la, an tɛmɛnna se sɔrɔbaaw bɛɛ kan an kanubaa barika la. 38 Ne y’a dɔn k’a jɛya ko saya wo, ɲɛnamaya wo, mɛlɛkɛw wo, kuntigiyaw wo, sisan fɛnw wo, fɛn nataw wo, 39 sebaayaw wo, sankolola fɛnw wo, dugukolo kan fɛnw wo, wala dafɛn sifa o sifa, olu si tɛna se ka an fara ka bɔ Ala ka kanuya la min bɛ Krisita Yesu an Matigi la.
91 Ne bɛ tiɲɛ fɔ Krisita la, nkalon t’o la fewu, ne dusukun ye ne seere ye Ni Senu la, 2 ko ɲɛnasisiba ni dusukasiba bɛ ne la tuma bɛɛ. 3 Ne yɛrɛ tun b’a fɛ ka danga ka fara ka bɔ Krisita la ne balimaw kosɔn, ne siyaɲɔgɔnw kɔni farisogo ta fan fɛ. 4 Olu ye Israɛl mɔgɔw ye. Ala ye u kɛ a denw ye. A ye nɔɔrɔ da u kan ka layiduw ni sariya ni Ala bato cogo ani a ka ko fɔlenw fana kɛ u ta ye. 5 U bɔra fɔlɔ faw la, Krisita fana bɔra u la farisogo ta fan fɛ. Ale de bɛ fɛn bɛɛ kun na, Ala tanulen badaa-badaa. Amiina. 6 A tɛ ko Ala ka kuma ma foyi ɲɛ, katuguni Israɛl bɔnsɔn bɛɛ tɛ Israɛl ye. 7 Ibrahima bɔnsɔn bɛɛ tɛ a denw ye. A fɔra ko: «I bɔnsɔn na jate Isaka de la.» 8 O kɔrɔ, den minnu sɔrɔla farisogo barika la, olu tɛ jate Ala denw ye. Nka minnu ye layidudenw ye, olu bɛ jate Ibrahima bɔnsɔn sɛbɛw ye. 9 A ka layidu kuma filɛ nin ye: «San wɛrɛ ɲan tuma, ne bɛ na, Saran na denkɛ sɔrɔ.» 10 O dɔrɔn tɛ, Rebɛka fana ye kɔnɔ ta a cɛ fɛ, an bɛnba Isaka kɔni. 11 Denw tun ma bange fɔlɔ, janko u ka ko ɲuman wala ko jugu kɛ, nka a fɔra Rebɛka ye ko: «Kɔrɔkɛ na kɛ a dɔgɔnin ka jɔn ye.» O kɛra walisa Ala ka ko latigɛlen ka to ten, ka kɛɲɛ ni Ala ka ɲɛnatɔmɔli ye, o ma kɛ kɛwalew nɔ ye, fɔ a welebaa sago. 13 I ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «Ne ye Yakuba kanu ka Esau koniya.» 14 An na mun fɔ sa? Tilenbaliya bɛ Ala la wa? Ayi dɛrɛ! 15 K’a masɔrɔ a y’a fɔ Musa ye ko: «Ne b’a fɛ ka makari min na, ne na makari o la. Ne b’a fɛ ka hinɛ min na, ne na hinɛ o la.» 16 O de kosɔn, a tɛ kɛ ka kɛɲɛ ni mɔgɔ sago ye wala a boli cogo. A bɛ kɛ ka kɛɲɛ ni makarikɛla Ala sago ye. 17 Ala y’a fɔ Faraon ye Kitabu la ko: «Ne ye i lawuli nin yɛrɛ de kama, walisa ne ka ne ka sebaaya jira i ko la, walisa ne tɔgɔ ka bɔ dugukolo yɔrɔ bɛɛ la.» 18 O de kosɔn, Ala b’a fɛ ka makari min na, a bɛ makari o la. A b’a fɛ ka min dusukun gɛlɛya, a bɛ o dusukun gɛlɛya. 19 A dɔrɔ mɔgɔ dɔ n’a fɔ ko: «Mun y’a to a bɛ to ka kɔrɔfɔli kɛ? Jɔni banna a sago ma?» 20 E mɔgɔ, i ye jɔni ye ka Ala sɔsɔ? Daga b’a fɔ a dilabaa ye wa ko: «Mun na i ye ne dila ten?» 21 Yala daga dilabaa tɛ a sago kɛ bɔgɔ la wa? A bɛ baaraɲumankɛ minɛn ani baarajugukɛ minɛn bɔ bɔgɔkun kelen na. 22 Diminya minɛn minnu dilara halakili kama, mun na fɔ Ala ta fan fɛ ni a ye muɲuliba kɛ olu ko la, hali k’a sɔrɔ a tun b’a fɛ ka a ka diminya jira ka a ka sebaaya fana jira? 23 Ala tun ye makari minɛn minnu dila nɔɔrɔ kama ka kɔrɔ, n’a diyara a ye ka a ka nɔɔrɔ dama dɔnbali jira olu la dun? 24 Anw kɔni, a ye an minnu wele, an ma bɔ Yahutuw dama cɛma, fɔ siya wɛrɛw fana cɛma. 25 I ko Ala y’a fɔ Ose Kitabu la cogo min na ko: «Minnu tun tɛ ne ka mɔgɔw ye, ne na olu wele ne ka mɔgɔw. Ne tun ma siya min kanu, ne na o wele ne ka kanulen. 26 A fɔra u ye yɔrɔ min na ko: `Aw tɛ ne ka mɔgɔw ye,’ o yɔrɔ yɛrɛ la u na wele Ala ɲɛnama denw.» 27 Esayi kɔni pɛrɛnna Israɛl ta fan fɛ ko: «Hali ni Israɛl bɔnsɔn kɛra i ko kɔgɔji dala cɛncɛn, a tɔ tolenw dama na kisi, 28 katuguni Matigi na a ka kuma fɔlen kɛ dugukolo kan k’a dafa k’a ban joona.» 29 I ko Esayi kɔnna k’a fɔ ko: «Ni kɛlɛbolow Matigi tun ma an dɔw bila si ye, an tun na kɛ i ko Sodɔmɛ, an tun na bɔ Gomɔrɛ fɛ.» 30 An na mun fɔ sa? Ko siya wɛrɛ minnu ma tilennenya ɲini, olu ye tilennenya sɔrɔ, tilennenya min bɛ sɔrɔ dannaya fɛ kɔni. 31 Nka Israɛl tun bɛ tilennenya sariya ɲini, nka u ma o sɔrɔ. 32 Mun na? Katuguni u ma a ɲini dannaya sira fɛ, fɔ kɛwalew. U talonna o sen talon kabakurun la, 33 i ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «A filɛ, ne bɛ sen talon kabakurun da Sion, ani mɔgɔ labin fara. Min dara o la, o tigi tɛna maloya fewu.»
101 Balimaw, ne bɛ min fɛ kosɛbɛ ne dusu la, ne bɛ min deli Ala fɛ Israɛl ko la, o ye u kisili de ye. 2 Ne ye u seere ye ko u dusu bɛɛ bɛ Ala ko la, nka u ma a cogo dɔn. 3 U ma Ala ka tilennenya faamu. U tun b’a fɛ ka u yɛrɛw kɛ tilennenw ye, u ma kolo Ala ka tilennenya ye. 4 Krisita ye sariya dafali ye, walisa a dannabaaw bɛɛ ka tilennenya sɔrɔ. 5 Tilennenya min bɛ sɔrɔ sariya la, Musa y’o cogo sɛbɛn ko: «Min bɛ sariya tilennenya sira taama, o na ɲɛnamaya o fɛ.» 6 Tilennenya min bɛ sɔrɔ dannaya la, o ko bɛ fɔ tan, ko: «I kana a fɔ i yɛrɛ kɔnɔ ko: `Jɔni na yɛlɛn ka taa sankolo kɔnɔ?’ (O kɔrɔ, ka Krisita lajigin.) 7 Wala, `Jɔni na jigin o dingɛ dunba kɔnɔ?’ (O kɔrɔ, ka Krisita lawuli ka bɔ suw cɛma.)» 8 Ayiwa, a bɛ mun fɔ? A ko: «O kuma ka surun i la, a bɛ i da la ani i dusu la,» o kɔrɔ, dannaya kuma, an bɛ o min waajuli kɛ. 9 Ni i bɛ i jɔ a la i da la ko Yesu ye Matigi ye, ka da a la fana i dusu la ko Ala y’a lakunun ka bɔ suw cɛma, i na kisi. 10 K’a masɔrɔ mɔgɔ bɛ dannaya kɛ a dusukun na ka tilennenya sɔrɔ, a b’i jɔ a la a da la ka kisili sɔrɔ. 11 Kitabu ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ dara ale la, o tigi tɛna maloya fewu.» 12 Faranfasi tɛ Yahutuw ni siya tɔw cɛ. Matigi kelenpe bɛ u bɛɛ kun na. A ye fɛntigi ye ka a tɔgɔ welebaaw bɛɛ mago ɲɛ. 13 Katuguni, «Mɔgɔ o mɔgɔ mana Matigi tɔgɔ wele, o na kisi.» 14 U na a tɔgɔ wele cogo di, ni u ma da a la? U na da a la cogo di, ni u ma a ko mɛn? U na a ko mɛn cogo di, ni mɔgɔ ma u waaju? 15 U na waajuli kɛcogo di, ni u ma ci? I ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «Minnu bɛ na ni Kibaru Duman ye, olu senw cɛ ka ɲi.» 16 O bɛɛ n’a ta, mɔgɔw bɛɛ ma sɔn o Kibaru Duman ma. Esayi y’a fɔ ko: «Matigi, jɔni dara an ka kibaru fɔlen na?» 17 Dannaya bɛ sɔrɔ lamɛnni fɛ, lamɛnni bɛ sɔrɔ Krisita ka kuma de fɛ. 18 Nka ne ko: Yala u m’a mɛn wa? U y’a mɛn dɛ. «U kumakan bɔra ka taa dugukolo yɔrɔ bɛɛ la. U ka kuma sera fo diɲɛ dan bɛɛ ma.» 19 Nka ne b’a fɔ ko: Yala Israɛl ma o dɔn wa? Musa fɔlɔ y’a fɔ ko: «Min tɛ siya ye, ne na o keleya don aw la. Ne na siya hakilintan koniya don aw la.» 20 Esayi y’a ja gɛlɛya k’a fɔ fana ko: «Minnu tun tɛ ne ɲini, olu ye ne ye. Minnu tun tɛ ne ɲininkali kɛ, ne ye ne jira olu la.» 21 Israɛl ta fan fɛ, a ko: «Ne tilena ka ne bolo mɔɔnɔbɔ siya kan minɛbali sɔsɔlikɛlaw ye.»
111 Ne ko: Ala ye a ka mɔgɔw fili wa? Ayi dɛrɛ! Katuguni ne fana ye Israɛl mɔgɔ ye, Ibrahima bɔnsɔn, Benjamɛn siya. 2 Ala ye a ka mɔgɔ minnu dɔn kabini fɔlɔfɔlɔ, a ma olu fili. Eli ye Ala deli Israɛl kama cogo min na, Kitabu ye min fɔ o ko la, aw ma o kalan wa? 3 A ko: «Matigi, u ye i ka kiraw faga, ka i ka saraka bɔlanw ci. Ne kelenpe tora, u b’a fɛ ka ne fana faga.» 4 Nka Ala y’a jaabi cogo di? A ko: «Ne ye cɛ waa woloɛula mara ne yɛrɛ ye, olu si ma u ɲɔngiri Baal kɔrɔ.» 5 O cogo la sisan fana, u tɔ tolenw bɛ yen, Ala ye olu minnu ɲɛnatɔmɔ ka kɛɲɛ ni a ka nɛɛma ye. 6 Ni o ɲɛnatɔmɔli kɛra ka kɛɲɛ ni a ka nɛɛma ye, o ma kɛ kɛwalew nɔ ye. N’o tɛ, nɛɛma tɛ nɛɛma ye tun. 7 A bɛ di sa? Israɛl bɛ min ɲini, a ma o sɔrɔ, nka ɲɛnatɔmɔlenw y’a sɔrɔ. Mɔgɔ tɔw dusuw gɛlɛyara, 8 i ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «Ala ye sunɔgɔ ni di u ma, ani ɲɛ minnu tɛ yeli kɛ, ani tulo minnu tɛ mɛnni kɛ, fo ka na se bi ma.» 9 Dawuda fana y’a fɔ ko: «U ka dumunikɛ tabali ka kɛ u minɛli jan ni u minɛli juru ye, ani u kunnatiɲɛ fɛn ni u sara. 10 U ɲɛw ka lafin, u kana yeli kɛ, i ka u kɔw kuru tuma bɛɛ.» 11 Ayiwa ne ko: U talonna fo ka bin wa? Ayi dɛrɛ! Nka siya tɔw ye kisili sɔrɔ u ka filili fɛ, walisa ka olu keleya don Israɛl la. 12 Ayiwa, ni Israɛl ka filili y’a to diɲɛ ye nafaba sɔrɔ, ni u dɔgɔyali y’a to siya tɔw ye nafaba sɔrɔ, u dafali tɛna koba kɛ ka tɛmɛn o kan kosɛbɛ wa? 13 Ne bɛ kuma aw de fɛ, siya tɔw. Ne ye ciden ye ka taa siyaw ma, ne bɛ ne ka baara bonya, 14 walisa ni o bɛ se ka kɛ, ne ka olu keleya don ne siyaɲɔgɔnw la fo u dɔw ka kisi. 15 Ni u ka filili kɛra diɲɛ ni Ala cɛ labɛnni sababu ye, ni sɔn kɛra u ma, o na kɛ mun ye? O na kɛ suw ɲɛnamaya sababu ye. 16 Ni sumankun fɔlɔ dira Ala ma, a tɔw fana ka senu. Ni jiri dili dira Ala ma, a bolow fana ka senu. 17 Ni jiribolo dɔw karila ka bɔ sun na, e min tun ye kungo kɔnɔ olivesun ye, ni i nɔrɔla o bolo tɔw cɛma, i ni olu ka jɛ olu dili ni a tulu la, 18 i kana i yɛrɛ bonya o jiribolow ma. Ni i bɛ i yɛrɛ bonya, i k’a dɔn ko i tɛ dili tabaa ye, nka dili ye e de tabaa ye. 19 I n’a fɔ ko o bolow karila ka bɔ yen walisa i ka nɔrɔ u nɔ na. 20 Tiɲɛ don. U kari sababu ye u ka dannabaliya de ye, i bɛ to yen i ka dannaya kosɔn. I kana waso o la, i ka siran dɛ. 21 Ni Ala ma hinɛ olivesun yɛrɛ bolow la, a tɛna hinɛ e fana la. 22 Ala ka ɲumaya ni a ka gɛlɛya filɛ. Minnu binna, a ka gɛlɛya bɛ se olu ma. E kɔni, Ala ka ɲumaya bɛ i kan, ni i tora a ka ɲumaya la. N’o tɛ, i fana na caron. 23 Ni olu fana ma to u ka dannabaliya la, u na nɔrɔ u yɛrɛw ba sun na, katuguni Ala bɛ se ka u nɔrɔ a la ko kura. 24 E kɔni tigɛra ka bɔ kungo olivesun na ka nɔrɔ olive sɛbɛ sun na, k’a sɔrɔ e cogo ni o cogo tɛ kelen ye. Olu minnu ye olive sɛbɛ bolow ye, olu tɛna nɔrɔ u yɛrɛw ba sun na ko kura ka tɛmɛn i ta kan kosɛbɛ wa? 25 Ayiwa balimaw, ne t’a fɛ aw ka kɛ nin gundo dɔnbaliw ye, walisa aw kana aw yɛrɛw jate hakilitigiw ye, ko Israɛl mɔgɔ dɔw dusu gɛlɛyara fo siya tɔw la kisilenw dama ka dafa. 26 O cogo la Israɛl bɛɛ na kisi, i ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «Kisibaa bɛna na ka bɔ Sion. A na Ala ɲɛsiranbaliya bɔ Yakuba la. 27 O de ye ne ka layidu ye u ye, ne mana u ka jurumuw ta ka bɔ yen tuma min na.» 28 Kibaru Duman ta fan fɛ, u ye Ala juguw ye aw kosɔn. Ɲɛnatɔmɔli ta fan fɛ, Ala bɛ u kanu u bɛnbaw kosɔn, 29 katuguni Ala tɛ nimisa a ka nili ni a ka weleli la fewu. 30 Aw tun tɛ Ala kan minɛ fɔlɔ, nka aw ye makari sɔrɔ sisan olu ka kan bilali kosɔn. 31 O cogo la, olu kɛra Ala kan bilabaaw ye sisan, walisa aw ye makari sɔrɔ cogo min na, olu fana ka makari sɔrɔ ten sisan. 32 Ala ye mɔgɔw bɛɛ jate kan bilabaaw ye, walisa a ka makari u bɛɛ la. 33 E! Ala ka nafolotigiya ni a ka hakilitigiya ni a ka dɔnniya ka dun kosɛbɛ haali! A ka kiri kow ka bon ka tɛmɛn hakili dan bɛɛ kan. A ka siraw tɛ se ka dɔn. 34 I ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «Jɔni bɛ Matigi ka miirili dɔn? Jɔni kɛra ɲɛjirabaa ye a la?» 35 «Jɔni ye fɛn dɔ di a ma fɔlɔ, walisa a ka o juru sara?» 36 Fɛn bɛɛ bɔra Ala la, fɛn bɛɛ bɛ ale barika la. Fɛn bɛɛ ye ale de ta ye. Nɔɔrɔ ka da ale kan badaa-badaa. Amiina.
121 O de y’a to balimaw, ne bɛ aw deli Ala ka makari kow kosɔn, ko aw ka aw farikolo bɛɛ di Ala ma saraka ɲɛnama ye, a senuma, o ka di Ala ye. O de ye aw ka batoli hakiliman ye. 2 Aw kana aw ka ko kɛtaw kɛɲɛ ni nin diɲɛ ka ko kɛtaw ye tun, nka aw cogo ka yɛlɛma aw hakili kurayali fɛ, walisa Ala sago ɲuman, a duman, a dafalen ye min ye, aw ka o faranfasi. 3 Ka kɛɲɛ ni Ala ka nɛɛma dilen ye ne ma, ne b’a fɔ aw bɛɛ kelen-kelen ye ko aw kana aw yɛrɛw bonya ka dama tɛmɛn, nka Ala ye dannaya dama min di mɔgɔw bɛɛ kelen-kelen ma, aw ka aw yɛrɛw jate ni hakili sigilen ye ka kɛɲɛ ni o ye. 4 Farikolo yɔrɔ caman bɛ an farikolo kelen na, nka o yɔrɔw baara tɛ kelen ye. 5 O cogo la an ka ca, nka an kɛra farikolo kelen ye Krisita la, an bɛɛ kelen-kelen ye ɲɔgɔn farikolo yɔrɔ dɔw ye. 6 Nilifɛn minnu dira an ma ka kɛɲɛ ni Ala ka nɛɛma ye, olu sifa ka ca, an ka baara kɛ ni olu ye. Ni kiraya don, an ka kiraya kɛ ka kɛɲɛ ni an ka dannaya dama ye. 7 Ni baara don, an ka baara kɛ. Min bɛ mɔgɔ kalan, o ka to mɔgɔ kalanni la. 8 Min bɛ waajuli kɛ, o ka waajuli kɛ. Min bɛ nili kɛ, o ka a tɛgɛ labila. Min bɛ ɲɛminɛli kɛ, o k’i jija o la. Min bɛ makari, o k’a kɛ ni ɲagali ye. 9 Kanuya kana kɛ filankafoya kan. Aw ka ko jugu haramu ka nɔrɔ ko ɲuman de la. 10 Aw ka ɲɔgɔn kanu i n’a fɔ balimaw. Aw ka ɲɔgɔn dan ɲɔgɔn bonyali la. 11 A’ ye aw jija, aw kana kɛ salabaatɔw ye. A’ ye aw dusuw kalaya ka baara kɛ Matigi ye. 12 Aw ka ɲagali jigi la, ka muɲuli kɛ tɔɔrɔ la, ka timinandiya Ala delili la. 13 Aw ka balima senumaw mago ɲɛ, ka dunanw ladon. 14 Minnu bɛ tugu aw la ka aw tɔɔrɔ, aw ka duba ta olu ye. Aw ka duba ta, aw kana dangali kɛ. 15 A’ ye ɲagali ɲagalitɔw fɛ, ka kasi kasitɔw fɛ. 16 Aw miirili ka kɛ kelen ye. Aw kana aw yɛrɛw bonya, nka aw ka fara mɔgɔ majiginlenw kan. Aw kana aw yɛrɛw jate hakilitigiw ye. 17 Aw kana mɔgɔ si ka ko jugu sara ni ko jugu ye. Aw ka ko tilennenw kɛ mɔgɔw bɛɛ ɲɛ na. 18 Aw yɛrɛw ta fan fɛ, hɛrɛ ka to aw ni mɔgɔw bɛɛ cɛ, ni o bɛ se ka kɛ. 19 Ne ka kanulenw, aw kana aw yɛrɛw hakɛ bɔ, nka aw ka yɔrɔ to Ala ka diminya ye, katuguni a sɛbɛnnen bɛ ko: «Hakɛ bɔ ko ye ne ta ye, ne na a sara, Matigi ko ten.» 20 «Ni kɔngɔ bɛ i jugu la, dumuni di a ma. Ni minnɔgɔ b’a la, ji di a ma. Ni i ye o kɛ, i na takami ton a kun na.» 21 I kana a to juguya ka se sɔrɔ i kan, nka i ka se sɔrɔ juguya kan ko ɲuman fɛ.
131 Mɔgɔw bɛɛ ka kolo an kunna fangaw ye, katuguni fanga si tɛ ni o tɛ Ala nɔ ye. Fanga minnu bɛ yen, olu sigira Ala de fɛ. 2 O de y’a to min tɛ kolo fanga ye, o tɛ kolo Ala ka ko latigɛlen ye. Minnu tɛ kolo a ye, olu na jalaki bin u yɛrɛw kan. 3 Kuntigi tɛ koɲumankɛlaw lasiranbaa ye, fɔ kojugukɛlaw. I t’a fɛ ka siran fanga ɲɛ wa? Ko ɲuman kɛ, i na tanuli sɔrɔ a fɛ. 4 Kuntigi ye Ala ka baarakɛla ye i nafa kama. Nka ni i bɛ ko jugu kɛ, i ka siran dɛ, k’a masɔrɔ a tɛ npan ta gansan. A ye Ala ka baarakɛla ye, hakɛ bɔbaa don, ka Ala ka diminya lase kojugukɛlaw ma. 5 O de y’a to wajibi don i ka kolo a ye, diminya ɲɛsiran dama ko tɛ, nka dusukun ɲuman kosɔn fana. 6 O de kosɔn aw bɛ nisɔngɔ sara fana, katuguni kuntigiw ye Ala ka baarakɛlaw ye, u bɛ u yɛrɛw di o baara ma. 7 Mɔgɔw bɛɛ ka kan ni min ye, aw ka o di u ma. Aw ka nisɔngɔ sara nisɔngɔ minɛlaw ye, ka sale sara sale minɛlaw ye. I ka kan ka siran min ɲɛ, i ka siran o ɲɛ. I ka kan ka min bonya, i ka o bonya. 8 Mɔgɔ si ka juru kana to aw la ɲɔgɔn kanuli kɔ. Min ye a mɔgɔ ɲɔgɔn kanu, o ye sariya dafa. 9 Katuguni ci minnu fɔra ko: «I kana jatɔya kɛ, i kana mɔgɔ faga, i kana sonyali kɛ, i ɲɛ kana bɔ walifɛn fɛ,» ani ci fɔlen tɔw bɛɛ dulonnen bɛ nin kuma de la ko: «I ka i mɔgɔ ɲɔgɔn kanu i ko i yɛrɛ.» 10 Kanuya tɛ ko jugu kɛ a mɔgɔ ɲɔgɔn na, o de y’a to kanuya ye sariya dafali de ye. 11 Aw ka o kɛ k’a sɔrɔ aw b’a dɔn ko an kunun waati sera ka bɔ sunɔgɔ la ka ban, k’a masɔrɔ an ye dannaya kɛ waati min na, an kisili surunyara sisan ka tɛmɛn o waati kan. 12 Su bɛ ɲini ka tɛmɛn, dugujɛ surunyara. O de y’a to an ka dibi kɛwalew bɔ an na ka kɛnɛ kɛlɛkɛ minɛnw don an na. 13 An ka taama sɛbɛya la i ko tilefɛla cogo. An ka an yɛrɛw tanga juguya ni dɔlɔtɔya ni jatɔya ni kakalaya ni kɛlɛw ni keleya ma. 14 Aw ka Matigi Yesu Krisita don aw kan na i ko dulɔki. Aw kana aw farisogo nege kow ɲɛsigi.
141 Mɔgɔ min ka dannaya ka dɔgɔ, aw ka o minɛ koɲuman, aw kana sɔsɔli kɛ sigasiga kow la. 2 Mɔgɔ dɔ dara a la ko a bɛ se ka fɛn bɛɛ dun, nka dɔ wɛrɛ min barika ka dɔgɔ, o bɛ sɛnɛfɛnw dama dun. 3 Dumunikɛla kana dumunikɛbali mafiɲɛya. Dumunikɛbali fana kana dumunikɛla jalaki, katuguni Ala y’a minɛ koɲuman. 4 E ye jɔn ye ka dɔ wɛrɛ ka baaraden jalaki? A jɔra wo, a binna wo, o ye a kuntigi kun ko de ye. Nka a na jɔ, katuguni se bɛ Matigi ye ka a lajɔ. 5 Mɔgɔ dɔ bɛ don dɔ bonya ka tɛmɛn don dɔ kan, k’a sɔrɔ dɔ wɛrɛ bɛ miiri ko donw bɛɛ ka kan. Bɛɛ kelen-kelen ka sɔn u yɛrɛw dusukun miirili ma. 6 Min bɛ don dɔ bonya, o bɛ a bonya Matigi ye. Min bɛ dumuni kɛ, o bɛ dumuni kɛ Matigi ye, k’a masɔrɔ a bɛ barika da Ala ye. Min tɛ dumuni kɛ, o ka dumunikɛbaliya bɛ kɛ Matigi ye, a fana bɛ barika da Ala ye. 7 An si tɛ ɲɛnamaya an yɛrɛ ye, an si tɛ sa an yɛrɛ ye. 8 Ni an ɲɛnama don, an ɲɛnama don Matigi ye. Ni an bɛ sa, an bɛ sa Matigi ye. O de kosɔn an ɲɛnama don wo, an sara wo, an ye Matigi de ta ye. 9 Nin de y’a to Krisita sara ka ɲɛnamaya ko kura, walisa a ka kɛ mɔgɔ salenw ni mɔgɔ ɲɛnamaw bɛɛ Matigi ye. 10 E kɔni, mun y’a to i bɛ i balima jalaki? E fana, mun y’a to i bɛ i balima mafiɲɛya? An bɛɛ na jɔ Ala ka kiritigɛ yɔrɔ la. 11 A sɛbɛnnen bɛ ko: «Ne ɲɛnama don, Matigi ko ten. Mɔgɔw bɛɛ na u ɲɔngiri ne ɲɛ kɔrɔ. Mɔgɔw bɛɛ na Ala tanu ni u nɛnkunw ye.» 12 O cogo la an bɛɛ kelen-kelen na an yɛrɛw ka koɲɛw jate Ala ɲɛ kɔrɔ. 13 O de kosɔn, an si kana ɲɔgɔn jalaki tun, nka aw ka a latigɛ aw yɛrɛw kɔnɔ ko aw si tɛna foyi kɛ min b’a to aw balima sen bɛ talon wala a bɛ bin. 14 Ne y’a dɔn k’a jɛya Matigi Yesu la, ko fɛn si nɔgɔlen tɛ a yɛrɛma, nka ni mɔgɔ dɔ ye fɛn dɔ jate nɔgɔlen ye, a nɔgɔlen bɛ o tigi ye. 15 Ni i balima ɲɛnasisira i ka dumunifɛn kosɔn, i tɛ kanuya sira kan tun. Krisita sara mɔgɔ min kosɔn, i kana kɛ o halaki sababu ye ni i ka dumunifɛn ye. 16 Aw kana a to aw ka ko ɲuman ka lagosi, 17 k’a masɔrɔ Ala ka masaya tɛ dumuni ni minni ko ye, fɔ tilennenya ni dususuma ni ɲagali Ni Senu barika la. 18 Min bɛ baara kɛ Krisita ye o cogo la, o ko ka di Ala ye. A bɛ tɔgɔ ɲuman sɔrɔ mɔgɔw fɛ fana. 19 O de y’a to an ka tugu hɛrɛ kow nɔfɛ, ani minnu bɛ dɔ fara an ni an mɔgɔ ɲɔgɔn barika kan. 20 I kana Ala ka baara tiɲɛ dumunifɛn kosɔn. Tiɲɛ don, fɛn bɛɛ ka senu, nka min ka dumuni bɛ mɔgɔ wɛrɛ kunnatiɲɛ, o ka jugu o tigi ma. 21 Sogo dunni ni diwɛn minni ani fɛn o fɛn b’a to i balima bɛ kunnatiɲɛ, ni i bɛ o to yen, o de ka ɲi. 22 Dannaya min bɛ i fɛ, i ka o mara i yɛrɛ ye Ala ɲɛ kɔrɔ. Mɔgɔ min bɛ fɛn jate fɛn ɲuman ye, ni a dusu tɛ a jalaki o la, o ye dubaden ye. 23 Nka min bɛ dumuni kɛ ni siga ye, o jalakira, sabu a ma o kɛ ni dannaya ye. Fɛn o fɛn ma kɛ ni dannaya ye, o ye jurumu ye.
151 An minnu barika ka bon dannaya la, mɔgɔ minnu barika ka dɔgɔ, an ka olu ka barikantanya kow doni ta. An kana an yɛrɛ diyaɲekow kɛ. 2 An bɛɛ kelen-kelen ka an mɔgɔ ɲɔgɔn diyaɲekow kɛ a nafa kama, walisa dɔ ka fara a barika kan. 3 Hali Krisita ma a yɛrɛ diyaɲekow kɛ, i ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «I mafiɲɛyabaaw ka mafiɲɛyali binna ne kan.» 4 Ko minnu sɛbɛnna ka kɔrɔ, olu bɛɛ sɛbɛnna an kalanni de kosɔn, walisa an jigi ka sigi muɲuli ni Kitabu ka laadili barika la. 5 Muɲuli ni dususaalotigi Ala ka miirili kelen don aw la ɲɔgɔn fɛ ka kɛɲɛ ni Krisita Yesu cogo ye, 6 walisa aw bɛɛ ka an Matigi Yesu Krisita Fa Ala bonya ni dusu kelen ni kan kelen ye. 7 Krisita ye aw minɛ koɲuman cogo min na, aw ka ɲɔgɔn minɛ koɲuman o cogo la ka Ala bonya. 8 Ayiwa, ne ko Krisita kɛra Yahutuw ka baarakɛla ye ka Ala ka kantigiya jira, walisa Ala ye layidu minnu ta an bɛnbaw ye, a ka olu sinsin, 9 ani siya tɔw fana ka Ala bonya a ka makari kosɔn, i ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «O de y’a to ne na i tanu siyaw cɛma. Ne na i tɔgɔ tanu dɔnkili la.» 10 A ko fana: «Siyaw, aw ni Ala ka mɔgɔw ka ɲagali ɲɔgɔn fɛ.» 11 A ko fana: «Aw siyaw bɛɛ ka Matigi tanu. Mɔgɔw bɛɛ ka a tanu.» 12 Esayi fana y’a fɔ ko: «Isayi dili na kɛ yen. O na nugu ka wuli ka sigi siyaw kun na. Siyaw na u jigi da o kan.» 13 Jigitugubaa Ala ka aw fa ɲagali ni dususuma bɛɛ la dannaya barika la, walisa aw jigi ka bonya kosɛbɛ Ni Senu ka sebaaya barika la. 14 Ne balimaw, ne y’a dɔn k’a jɛya aw ta fan fɛ ko aw falen bɛ ja gɛlɛya ani dɔnniya bɛɛ la, ko aw bɛ se ka ɲɔgɔn laadi. 15 Nka ne ye ne ja gɛlɛya ka ko dɔw sɛbɛn aw ye ka aw hakili jigin o kow la. Ne y’o kɛ, katuguni Ala ye nɛɛma di ne ma, 16 walisa ne ka kɛ Krisita Yesu ka baaraden ye siyaw cɛma, ka sarakalasebaaya baara kɛ Ala ka Kibaru Duman ko la, walisa siyaw sarakali ka diya Ala ye, u bilara Ala ye ka saniya Ni Senu fɛ. 17 O de y’a to yɛrɛbonya sababu bɛ ne fɛ Krisita Yesu la Ala ka baara kow la. 18 Ne tɛ ne ja gɛlɛya ka kuma fɛn si ko la, ni Krisita ma o kɛ ne bolo, walisa siyaw ka Ala kan minɛ. A ye o kɛ kuma ni kɛwalew fɛ, 19 ani taamashyɛnw ni kabakow fɛ Ni Senu ka sebaaya barika la. O cogo la ne ye Krisita Kibaru Duman waajuli kɛ ka a dafa, ka daminɛ Jerusalɛm ni a dafɛ jamanaw bɛɛ la, fo ka taa bila Iliri jamana la. 20 Krisita tɔgɔ ma fɔ yɔrɔ min na fɔlɔ, ne ye ne jija ka Kibaru Duman fɔ yen, walisa ne kana so jɔ mɔgɔ wɛrɛ ka ju sigilen kan, 21 nka i ko a sɛbɛnnen bɛ cogo min na ko: «A kibaru ma fɔ minnu ye, olu n’a ye. Minnu ma a ko mɛn, olu na a faamu.» 22 O de ye ne bali ko caman ka taa bɔ aw ye, 23 nka sisan, ne ye ne ka baara dafa nin jamanaw la. Kabini san dama dɔ ne tun b’a fɛ kosɛbɛ ka taa bɔ aw ye. 24 Ni ne bɛ taa Espaɲe tuma min na, ne tɛmɛntɔ, ne jigi b’a kan ka aw ye. Ni an ɲɛnafin bɔra ɲɔgɔn na tuma min na, aw na ne bilasira ka taa yen. 25 Nka sisan ne bɛ taa Jerusalɛm yen dannabaaw mago kow kosɔn, 26 katuguni a diyara Masadwanɛ ni Akayi jamanaw dannabaaw ye ka wari dɔ lajɛ ka o di dannabaa faantanw ma Jerusalɛm. 27 A diyara u ye, olu ka juru bɛ u la fana k’a masɔrɔ ni siyaw kɛra jɛɲɔgɔnw ye u ka Ala sira kow la, siyaw ka kan ka olu dɛmɛ fana ni u bolo fɛn dɔw ye. 28 Ni ne ye o ko ɲɛnabɔ ka o wari di u ma tuma min na, ne na tɛmɛn aw fɛ yen ka taa Espaɲe. 29 Ne y’a dɔn ko ni ne sera aw fɛ yen tuma min na, ne na se yen ni Krisita ka duba dafalen ye. 30 Ne bɛ aw deli, balimaw, Matigi Yesu Krisita ni Ni Senu ka kanuya kosɔn aw ka aw jija ka ne dɛmɛ ni aw ka Ala deliliw ye ne ye, 31 walisa ne ka tila Jude jamana dannabaliw la, ani ne bɛ taa ni nilifɛn minnu ye Jerusalɛm, olu ka diya yen dannabaaw ye. 32 O cogo la ne ɲagalitɔ na se aw fɛ yen ka kɛɲɛ ni Ala sago ye, ani ne na lafiya dɔ sɔrɔ aw cɛma. 33 Hɛrɛtigi Ala ka kɛ aw bɛɛ fɛ. Amiina.
161 Ne bɛ an balimamuso Fɛbɛ tɔgɔ ɲuman fɔ aw ye, Sankrɛ egilisi baarakɛla dɔ don. 2 Aw ka a minɛ koɲuman Matigi la ka kɛɲɛ ni dannabaaw cogo ye. A mago bɛ aw la o ko la, aw ka a dɛmɛ o bɛɛ la, katuguni ale ye mɔgɔ caman dɛmɛ, a ye ne yɛrɛ fana dɛmɛ. 3 A’ ye Prisiye ni Akilas fo. Olu ye ne baarakɛɲɔgɔnw ye Krisita Yesu la. 4 U faratira u yɛrɛw ni la walisa u ka ne kisi. Ne kelen tɛ barika da u ye, siyaw cɛma egilisiw bɛɛ fana bɛ barika da u ye. 5 Egilisi min bɛ u ka so, aw ka o fana fo. A’ ye ne ka kanulen Epayinɛtɛ fo, ale fɔlɔ ye dannaya kɛ Krisita la Asi jamana la. 6 Mariyama min ye baaraba kɛ aw ye, aw ka o fo. 7 A’ ye Andronikus ni Juniyas fo, olu ye ne balimaw ye, an tun bɛ kaso la ɲɔgɔn fɛ fana. U tɔgɔw bɔra cidenw cɛma. U kɛra Krisita taw ye ne ɲɛ. 8 A’ ye Anpliyas fo, ne bɛ a kanu kosɛbɛ Matigi la. 9 A’ ye Urbɛn fo, o ye an baarakɛɲɔgɔn ye Krisita la. Aw ka ne ka kanulen Sitasis fana fo. 10 A’ ye Apɛlɛs fo, o ye tɔgɔ ɲuman sɔrɔ Krisita la. A’ ye Arisitobule so mɔgɔw fo. 11 Aw ka ne balima Hɛrɔdion fo. Narsise so mɔgɔ minnu bɛ Matigi la, aw ka olu fo. 12 Trifɛnɛ ni Trifosɛ minnu bɛ Matigi ka baara la, aw ka olu fo, ani kanulen Pɛrside, ale ye baaraba kɛ Matigi ye. 13 A’ ye Matigi ka ɲɛnatɔmɔlen Rufus fo, ani a ba, ne bɛ o fana jate ne ba ye. 14 Asɛnkrite ni Flegɔn ni Hɛrmɛs ni Patrobas ni Hɛrmas ani balima tɔ minnu bɛ u fɛ, aw ka olu fo. 15 Filoloje ni Juli ani Nɛrɛ ni a balimamuso, ani Olɛnpe ani dannabaa minnu bɛ u fɛ yen, aw ka olu bɛɛ fo. 16 A’ ye ɲɔgɔn fo ni da susuli senuma ye. Krisita ka egilisiw bɛɛ bɛ aw fo. 17 Mɔgɔ minnu bɛ farali kɛ ka dannabaaw lafili, ka aw ka kalan sɔrɔlen sɔsɔ, ne bɛ aw deli, balimaw, ko aw ka aw yɛrɛw kɔlɔsi olu la. A’ ye fara u la, 18 k’a masɔrɔ o mɔgɔ sifaw tɛ baara kɛ an Matigi Krisita ye, fɔ u yɛrɛw kɔnɔbara. U bɛ ko dɔnbaliw dusu yɛlɛma ni kuma duman ni kuma nugulenw ye. 19 Aw bɛ Matigi kan minɛ cogo min na, o kibaru sera mɔgɔw bɛɛ ma. O de y’a to ne bɛ ɲagali aw ko la, nka ne b’a fɛ aw ka kɛ hakilitigiw ye ko ɲuman ta fan fɛ, ka kɛ mɔgɔ jɛlenw ye ko jugu ta fan fɛ. 20 Hɛrɛtigi Ala na Sitanɛ cɔngɔ aw senw kɔrɔ sɔɔni. An Matigi Yesu ka nɛɛma ka kɛ aw bɛɛ fɛ. 21 Ne baarakɛɲɔgɔn Timote bɛ aw fo, ani ne balimaw Lusius ni Jasɔn ani Sosipatɛr fana. 22 Ne Tɛrsius min ye nin lɛtɛrɛ sɛbɛn, ne fana bɛ aw fo Matigi la. 23 Ne jatigi Gayus bɛ aw fo, egilisi bɛɛ jatigi fana don. Dugu wari marabaa Erasite ani an balimakɛ Kartus bɛ aw fo. [ 24 An Matigi Yesu Krisita ka nɛɛma ka kɛ aw bɛɛ fɛ. Amiina.] 25 An ka Ala tanu! Se bɛ ale ye ka aw banba ka kɛɲɛ ni ne ka Kibaru Duman fɔlen ye, o ye Yesu Krisita ko waajuli ye. O bɛ kɛɲɛ ni gundo jirali ye, o min dogolen tun bɛ sani diɲɛ ka da. 26 Nka a jirala sisan kiraw ka sɛbɛnw fɛ, ka kɛɲɛ ni Ala banbali ka ci fɔlen ye, ka siyaw bɛɛ ladɔnniya o ko la, walisa u bɛɛ ka da a la ka a kan minɛ. 27 Ala, o min kelenpe ye hakilitigi ye, nɔɔrɔ ka da ale kan Yesu Krisita barika la badaa-badaa. Amiina.