MARKA

¹ Kibaru Duman min bɛ Ala Denkɛ Yesu Krisita ko fɔ, o daminɛ filɛ nin ye. ² A sɛbɛnnen bɛ kira Esayi ka kitabu la ko: «A filɛ, ne bɛ ne ka ciden ci i ɲɛ, ka i ka sira labɛn. ³ Pɛrɛnkan bɛ bɔ kungokolon kɔnɔ ko: `A’ ye Matigi ka sira labɛn, ka a ka sira misɛnw latilen.’ » ⁴ O cogo la Yuhana y’i jira kungokolon kɔnɔ. A tun bɛ batiseli kɛ ka mɔgɔw waaju ko u ka nimisa u ka jurumu la ka batise, walisa u ka jurumuw yafa sɔrɔ, ⁵ Jerusalɛmkaw ani Jude jamana mɔgɔw bɛɛ tun bɛ taa a sɛgɛrɛ. U tun bɛ u jɔ u ka jurumuw la. Yuhana tun bɛ u batise Jurdɛn baji la. ⁶ Yuhana ka fini tun dilara ni ɲaamɛ si ye, a cɛsirilan tun ye wolo ye. A ka dumuni tun ye ntɔn ni wo kɔnɔ di ye. ⁷ A tun bɛ waajuli kɛ ko: «Min bɛ na ne kɔ, o fanga ka bon ni ne ta ye. Hali ka ne majigin ka a ka sabara juruw foni, ne man kan ni o ye. ⁸ Ne ye aw batise ji la, nka ale kɔni na aw batise Ni Senu de la.» ⁹ O tuma la Yesu nana ka bɔ Galile Nazarɛti, Yuhana y’a batise Jurdɛn baji la. ¹⁰ Yesu bɔtɔ ji la, o yɔrɔnin kelen a ye sankolo dayɛlɛlen ye ka Ni Senu jigintɔ ye a kan i ko jɛnɛntuban. ¹¹ Kumakan dɔ bɔra sankolo la ko: «I ye ne Denkɛ kanulen ye, i ko ka di ne ye haali.» ¹² O yɔrɔnin bɛɛ Ni Senu ye Yesu ɲɔni ka taa kungokolon kɔnɔ. ¹³ A ye tile binaani kɛ kungokolon kɔnɔ. A tun bɛ kɔrɔbɔ Sitanɛ fɛ yen. A tun bɛ waraw cɛma, mɛlɛkɛw tun bɛ a mago ɲɛ. ¹⁴ Yuhana bilalen kɔ kaso la, Yesu taara Galile jamana la. A tun bɛ Ala ka Kibaru Duman waajuli kɛ. ¹⁵ A tun b’a fɔ ko: «Waati dafara sa, Ala ka masaya surunyara. A’ ye nimisa aw ka jurumuw la ka da Kibaru Duman la.» ¹⁶ Yesu taamatɔ Galile ba kɛrɛ fɛ, a ye mɔnnikɛla fila ye, olu tun ye Simɔn ni a balimakɛ Andre ye, u tun bɛ jɔ filifili la baji la. ¹⁷ Yesu y’a fɔ u ye ko: «A’ ye tugu ne la, ne na aw kɛ mɔgɔ ɲininaw ye.» ¹⁸ U sinna ka u ka jɔw to yen ka tugu Yesu nɔfɛ. ¹⁹ A taara ɲɛfɛ dɔɔnin, a ye Zebede denkɛ fila Yakuba ni Yuhana ye. U tun bɛ kurun kɔnɔ ka u ka jɔw kala. ²⁰ O yɔrɔnin bɛɛ Yesu ye u wele. U ye u fa Zebede ni baarakɛlaw to kurun kɔnɔ yen ka tugu a la. ²¹ Yesu ni a ka kalandenw taara Kapɛrnaum. Yesu donna Alabatoso kɔnɔ lafiɲɛ don na ka mɔgɔw kalan. ²² U kabakoyara a ka mɔgɔ kalan cogo la, k’a masɔrɔ a tun tɛ u kalan i ko sariya karamɔgɔw, nka a tun bɛ u kalan ni fanga ye. ²³ O waati yɛrɛ la cɛ jinɛtɔ dɔ tun bɛ Alabatoso kɔnɔ. O pɛrɛnna ko: ²⁴ «I bɛ mun ɲini an fɛ, Yesu Nazarɛtika? I nana an halaki wa? I ye min ye, ne bɛ o dɔn, Ala ka senuma!» ²⁵ Yesu ye jinɛ kɔrɔfɔ ko: «I makun ka bɔ nin cɛ la.» ²⁶ Jinɛ ye cɛ yigiyigi kosɛbɛ, ka kulokanba ci ka bɔ a la. ²⁷ Mɔgɔw bɛɛ kabakoyara fo u ye ɲɔgɔn ɲininka ko: «Nin ye mun ye? Nin ye kalan kura ye dɛ! A bɛ kuma jinɛw fɛ ni fanga ye, olu b’a kan minɛ.» ²⁸ O yɔrɔnin bɛɛ Yesu tɔgɔ bɔra Galile jamana yɔrɔ bɛɛ la. ²⁹ Yesu bɔlen kɔ Alabatoso kɔnɔ, a ni Yakuba ni Yuhana taara Simɔn ni Andre ka so. ³⁰ Simɔn muso bange ba dalen tun bɛ farigan bolo. Yesu selen, u ye o ko fɔ a ye. ³¹ A y’i madon o la ka a bolo minɛ k’a lawuli. Farigan y’a bila. A wulila ka u mago ɲɛ. ³² Wula fɛ, tile bilen kɔ, mɔgɔw taara Yesu sɛgɛrɛ ni banabaatɔw bɛɛ ye ani jinɛtɔw. ³³ Dugu kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ lajɛlen tun bɛ so da la. ³⁴ Minnu tɔɔrɔlen tun don bana sifa caman fɛ, Yesu ye olu kɛnɛya, ka jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔ caman na. A ma sɔn jinɛw ka kuma, katuguni u y’a dɔn. ³⁵ Sɔgɔma da joona fɛ sani kɛnɛ ka tigɛ, Yesu wulila. A bɔra ka taa kungo kɔnɔ yɔrɔ dɔ la ka Ala deli. ³⁶ Simɔn ni a tɔɲɔgɔnw taara a ɲini. ³⁷ U y’a ye tuma min na, u y’a fɔ a ye ko: «Mɔgɔw bɛɛ b’i ɲini.» ³⁸ Yesu y’a fɔ u ye ko: «An ka taa yan dafɛ duguw la, walisa ne ka waajuli kɛ o yɔrɔw la fana, k’a masɔrɔ o de ye ne nakun ye.» ³⁹ A tun bɛ waajuli kɛ u ka Alabatosow kɔnɔ Galile jamana yɔrɔ bɛɛ, ka jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la. ⁴⁰ Kunatɔ dɔ taara Yesu sɛgɛrɛ k’i ɲɔngiri a kɔrɔ k’a deli ko: «Ni i bɛ sɔn, i bɛ se ka ne saniya.» ⁴¹ A hinɛ donna Yesu la, a y’a bolo mɔɔnɔbɔ ka maga o cɛ la k’a fɔ a ye ko: «Ne sɔnna. I ka saniya.» ⁴² O yɔrɔnin bɛɛ kuna ye o cɛ bila, a saniyara. ⁴³ O kɔ, Yesu y’a bila ka taa, k’a gɛlɛya a ma kosɛbɛ ko: ⁴⁴ «A filɛ, i kana o ko fɔ mɔgɔ si ye, nka taa i yɛrɛ jira sarakalasebaa la. Musa ye saraka min ko fɔ, i ka o bɔ i saniyali kosɔn. O na kɛ seereya ye i kɛnɛyali ko la.» ⁴⁵ Nka o cɛ taara ka bin o welewele dali la, fo Yesu tun tɛ se k’a yɛrɛ jira mɔgɔw la dugu si kɔnɔ tun, nka a tora kɛnɛma kungo kɔnɔ. Mɔgɔw bɔra yɔrɔ bɛɛ la ka taa a sɛgɛrɛ yen.

¹ Tile dama tɛmɛnnen kɔ, Yesu taara Kapɛrnaum ko kura. Mɔgɔw y’a mɛn ko a bɛ so kɔnɔ. ² Mɔgɔ caman y’u lajɛ fo u ma jɔ yɔrɔ sɔrɔ, hali so da la. Yesu ye Ala ka kuma fɔ u ye. ³ O tuma la mɔgɔ dɔw nana ni cɛ fanfilasalen dɔ ye, o tun bɛ cɛ naani bolo. ⁴ U ma se ka gɛrɛ Yesu la jama kosɔn minkɛ, Yesu tun bɛ bon min kɔnɔ, u ye o so sanfɛla wɔrɔn ka cɛ fanfilasalen ni a ka dalan lajigin o wo fɛ. ⁵ Yesu ye o mɔgɔw ka dannaya ye minkɛ, a y’a fɔ cɛ fanfilasalen ye ko: «Ne denkɛ, i ka jurumuw yafara i ma.» ⁶ Sariya karamɔgɔ minnu sigilen tun bɛ yen, olu tun bɛ miiri u yɛrɛw kɔnɔw ko: ⁷ «Mun na nin cɛ bɛ kuma ten? A bɛ Ala tɔgɔ tiɲɛ. Jɔn bɛ se ka jurumuw yafa Ala kelen kɔ?» ⁸ O yɔrɔnin bɛɛ Yesu ye u ka miirili dɔn, a ko: «Mun y’a to aw bɛ o kow miiri aw kɔnɔ? ⁹ Nin kuma fila la, jumɛn fɔli ka nɔgɔn? K’a fɔ cɛ fanfilasalen ye ko: `I ka jurumuw yafara i ma,’ wala k’a fɔ ko: `Wuli ka i ka dalan ta ka taama’? ¹⁰ Nka walisa aw k’a dɔn ko fanga bɛ Mɔgɔ Denkɛ fɛ k’a to dugukolo kan ka jurumuw yafa,» a y’a fɔ o cɛ fanfilasalen ye ko: ¹¹ «Ne b’a fɔ i ye, wuli ka i ka dalan ta ka taa so.» ¹² O cɛ wulila ka a ka dalan ta ka bɔ yen ka taa u bɛɛ ɲɛ na. U bɛɛ kabakoyara kosɛbɛ ka Ala bonya k’a fɔ ko: «An ma nin bɔɲɔgɔnko ye abada.» ¹³ Yesu bɔra yen ka taa Galile ba da la ko kura. Jamaba taara a sɛgɛrɛ, a ye u kalan. ¹⁴ A tɛmɛntɔ, a ye Alifɛ denkɛ Levi sigilen ye faama wari minɛ yɔrɔ la. Yesu y’a fɔ a ye ko: «Tugu ne la.» Levi wulila ka tugu a nɔfɛ. ¹⁵ Ka Yesu to dumuni la Levi ka so, faama wari minɛbaa caman ni jurumutɔ caman fana ye u sigi dumuni la Yesu ni a ka kalandenw fɛ, sabu u tun ka ca, u tugulen tun bɛ Yesu nɔfɛ. ¹⁶ Farisiɛnw ka sariya karamɔgɔ dɔw y’a ye ko Yesu ni faama wari minɛbaaw ni jurumutɔw bɛ dumuni kɛ ɲɔgɔn fɛ minkɛ, u y’a fɔ Yesu ka kalandenw ye ko: «Mun y’a to a ni faama wari minɛbaaw ni jurumutɔw bɛ dumuni kɛ ɲɔgɔn fɛ?» ¹⁷ Yesu ye o kuma mɛn minkɛ, a ko: «Mɔgɔ minnu ka kɛnɛ, olu mago tɛ furakɛla la, banabaatɔw de mago b’a la. Ne ma na mɔgɔ tilennenw wele, fɔ jurumukɛlaw.» ¹⁸ Yuhana Batiselikɛla ka kalandenw ni Farisiɛnw tun bɛ sun. Mɔgɔ dɔw nana ka Yesu ɲininka ko: «Mun na Yuhana ka kalandenw ni Farisiɛnw ka kalandenw bɛ sun, k’a sɔrɔ e ka kalandenw tɛ sun?» ¹⁹ Yesu ye u jaabi ko: «Kɔɲɔcɛ tɔɲɔgɔnw bɛ se ka sun ka u ni kɔɲɔcɛ to ɲɔgɔn fɛ wa? Ka u ni kɔɲɔcɛ to ɲɔgɔn fɛ, u tɛ se ka sun. ²⁰ Nka donw bɛ na, kɔɲɔcɛ na bɔsi u la. Ni o donw sera, u na sun. ²¹ «Mɔgɔ si tɛ fini kunkurun kura bari fini kɔrɔlen na. Ni o kɛra, kunkurun kura bɛ fini kɔrɔ sama k’a fara. A fara da bɛ bonya kosɛbɛ. ²² Mɔgɔ si tɛ diwɛn kɛnɛ kɛ foroko kɔrɔw kɔnɔ. Ni o kɛra, diwɛn na forokow fara. Diwɛn ni forokow fila bɛɛ na tiɲɛ. Nka diwɛn kɛnɛ bɛ kɛ foroko kuraw de kɔnɔ.» ²³ Lafiɲɛ don dɔ la Yesu tɛmɛnna ɲɔforo dɔw fɛ. A ka kalandenw taamatɔ ye sira da la ɲɔtinsan dɔw tigɛ. ²⁴ Farisiɛnw y’a fɔ Yesu ye ko: «A filɛ, ko min dagalen tɛ lafiɲɛ don na, mun na i ka kalandenw bɛ o kɛ?» ²⁵ Yesu ye u jaabi ko: «Kɔngɔ ye Dawuda ni a nɔfɛ mɔgɔw minɛ tuma min na, k’a sɔrɔ dumunifɛn tun tɛ u fɛ, a ye min kɛ, aw ma o kalan wa? ²⁶ A donna Ala ka so kɔnɔ sarakalasebaaw kuntigi Abiyatar tile la ka jirali nbuurukun dɔw dun, ka dɔ di a nɔfɛ mɔgɔw fana ma. O dumuni dagalen tun tɛ mɔgɔ si ye, fɔ sarakalasebaaw dama.» ²⁷ O kɔ, Yesu y’a fɔ u ye ko: «Lafiɲɛ don kɛra mɔgɔ de kosɔn, mɔgɔ ma kɛ lafiɲɛ don kosɔn. ²⁸ O de kosɔn, Mɔgɔ Denkɛ ye lafiɲɛ don fana Matigi ye.»

¹ Yesu donna Alabatoso kɔnɔ ko kura. Cɛ bolojalen dɔ tun bɛ yen. ² Minnu tun bɛ yen, u tun bɛ Yesu kɔlɔsi k’a filɛ ni a na o cɛ kɛnɛya lafiɲɛ don na, walisa u k’a sendon sababu sɔrɔ. ³ Yesu y’a fɔ o cɛ bolojalen ye ko: «Wuli k’i jɔ mɔgɔw cɛma.» ⁴ O kɔ, a y’a fɔ u ye ko: «A dagalen bɛ ka ko ɲuman kɛ lafiɲɛ don na wa, wala ka ko jugu kɛ? Ka mɔgɔ kisi wa, wala ka mɔgɔ faga?» U ye u makun. ⁵ Yesu diminnen ye a ɲɛ yaala ka u filɛ, a ɲɛnasisilen tun don u ka dusukun gɛlɛya kosɔn. A y’a fɔ o cɛ ye ko: «I bolo mɔɔnɔbɔ.» A y’a mɔɔnɔbɔ, a bolo kɛnɛyara. ⁶ O yɔrɔnin bɛɛ Farisiɛnw bɔra ka taa, u ni Hɛrɔde ka mɔgɔw ye ɲɔgɔn ye ka cogo ɲini Yesu fagali ko la. ⁷ Yesu ni a ka kalandenw bɔra yen ka taa Galile ba da la. Jamaba tugura a nɔfɛ. Dɔw bɔra Galile jamana ni Jude jamana la, ⁸ ani Jerusalɛm ni Idumɛ jamana ni Jurdɛn ba kɔfɛ jamanaw ani Tir ni Sidɔn kɛrɛfɛ duguw. O jamaba taara Yesu sɛgɛrɛ, katuguni u tun ye a ka ko kɛlenw kibaru mɛn. ⁹ Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko u ka kurun misɛn bila a ye walisa jama kana a ɲɔni k’a degun. ¹⁰ A ye mɔgɔ caman kɛnɛya. O de kosɔn banabaatɔw bɛɛ tun bɛ girin a nɔfɛ walisa u ka maga a la. ¹¹ Jinɛw y’a ye tuma min na, u tun bɛ bin a sen kɔrɔ ka pɛrɛn ko: «I ye Ala Denkɛ ye!» ¹² Nka ale yɛrɛ ye min ye, a y’a gɛlɛya u ma ko u kana o fɔ mɔgɔ si ye. ¹³ O kɔ, Yesu yɛlɛnna kulu kan ka a sagola mɔgɔw wele. U taara a fɛ. ¹⁴ A ye tan ni fila ɲɛnatɔmɔ ka to a fɛ ani ka u ci ka taa waajuli kɛ. ¹⁵ A ye fanga di u ma ka jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la. ¹⁶ A ye tan ni fila minnu ɲɛnatɔmɔ, olu filɛ ninnu ye: ¹⁷ Simɔn (Yesu ye o wele Piɛrɛ), ani Zebede denkɛ fila Yakuba ni Yuhana (Yesu ye olu wele Boanɛrjɛs, o kɔrɔ, u ka fari i ko sanpɛrɛn), ¹⁸ ani Andre, ni Filipe ani Bartɛlɛmi ni Matiyu ani Tɔma ni Alifɛ denkɛ Yakuba, ani Tade ni Simɔn Zelote ¹⁹ ani Juda Isikariɔti, o de ye Yesu don bolo la. ²⁰ O kɛlen kɔ, Yesu jiginna so dɔ kɔnɔ. Jamaba y’u lajɛ ko kura fo a ni a ka kalandenw ma se ka dumuni kɛ yɛrɛ. ²¹ A so mɔgɔw ye o kibaru mɛn minkɛ, u ye sira minɛ ko u bɛ taa a minɛ. U ko: «A hakili wulila.» ²² Sariya karamɔgɔ minnu nana ka bɔ Jerusalɛm, olu ko: «Bɛlzebul b’a la, a bɛ jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la jinɛw kuntigi de barika la.» ²³ O fɔlen, Yesu ye u wele ka ntalen da u ye ko: «Sitanɛ bɛ se ka Sitanɛ gɛn cogo di? ²⁴ Masaya o masaya, ni a fan kelen wulila a fan dɔ kama, o masaya bɛ tiɲɛ. ²⁵ So o so, ni a ka mɔgɔw wulila ɲɔgɔn kama, o so tɛna se ka sigi. ²⁶ Ayiwa, ni Sitanɛ wulila a yɛrɛ kama, a ka masaya tilalen don, a tɛ se ka sigi, nka o masaya na ban. ²⁷ «Mɔgɔ si tɛ se ka don cɛ barikama ka so kɔnɔ ka a bolofɛnw cɛ, ni a ma o cɛ barikama siri fɔlɔ. Nka n’a y’a siri tuma min na, a bɛ se ka so kɔnɔ fɛnw bɛɛ cɛ. ²⁸ «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye, mɔgɔw ka jurumuw ani u ka Ala tɔgɔ tiɲɛni kow bɛɛ bɛ se ka yafa u ma. ²⁹ Nka mɔgɔ min mana Ni Senu tɔgɔ tiɲɛ, o tɛna yafa a ma, a ka jurumu bɛ to a kun badaa-badaa.» ³⁰ Yesu y’o fɔ katuguni u ko: «Jinɛ b’a la.» ³¹ Yesu ba ni a balimakɛw nana ka u jɔ kɛnɛma, ka mɔgɔ bila ka Yesu wele. ³² Mɔgɔ caman sigilen tun bɛ Yesu kɔrɔ ka a lamini. Dɔw y’a fɔ a ye ko: «I ba ni i balimakɛw filɛ kɛnɛma. U b’i ɲini.» ³³ Yesu y’u jaabi ko: «Jɔn ni jɔn ye ne ba ni ne balimakɛw ye?» ³⁴ O kɔ, a ye a lamini mɔgɔ sigilenw filɛ, a ko: «Ne ba ni ne balimakɛw filɛ yan. ³⁵ Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ Ala sago kɛ, o de ye ne balimakɛ ni ne balimamuso ani ne ba ye.»

¹ Yesu ye mɔgɔ kalan daminɛ ko kura Galile ba da la. Jamaba y’u lajɛ a fɛ, fo a donna kurun dɔ kɔnɔ k’i sigi. Kurun tun bɛ ji kan, jama bɛɛ tun bɛ gele kan ba da la. ² A tun bɛ u kalan fɛn caman na ni ntalenw ye. A y’a fɔ u ye a ka kalan na ko: ³ «A’ ye lamɛnni kɛ. Cɛ dɔ bɔra ka taa serili kɛ. ⁴ Ka a to serili la, a ka kisɛ dɔw binna sira da la, kɔnɔw nana olu sogin. ⁵ Kisɛ dɔw binna farama yɔrɔ la, bɔgɔ mugu bɛrɛ tun tɛ yen. Olu falenna joona, katuguni bɔgɔ tun man ca yen. ⁶ Tile gannen, u fɔsɔnfɔsɔnna ka ja, k’a masɔrɔ dili bɛrɛ tun tɛ u la. ⁷ Kisɛ dɔw binna ɛɔniw cɛma. Íɔniw wulila ka u degun, u ma den. ⁸ Kisɛ dɔw binna dugukolo ɲuman la, olu falenna ka bonya ka kisɛ caman kɛ. Dɔ ye a ɲɔgɔn bisaba kɛ, dɔ biwɔɔrɔ, dɔ kɛmɛ.» ⁹ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Tulo bɛ min fɛ ka lamɛnni kɛ, o ka lamɛnni kɛ dɛ.» ¹⁰ Yesu mabɔlen jama la, a kɛrɛfɛ mɔgɔw ni kalanden tan ni fila y’a ɲininka o ntalen kɔrɔ la. ¹¹ A y’u jaabi ko: «Ala ka masaya gundow dɔnniya dira aw de ma, nka minnu bɛ kɛnɛma, fɛn bɛɛ bɛ fɔ olu ye ntalenw de la, ¹² walisa `U filɛli kɛtɔ k’a filɛ, nka u kana a ye. U mɛnni kɛtɔ k’a mɛn, nka u kana a faamu. N’o tɛ, u na u cogo yɛlɛma ka u ɲɛ sin Ala ma, Ala na yafa u ma.’ » ¹³ O kɔ, Yesu ye u ɲininka ko: «Aw ma nin ntalen faamu wa? Aw dun na ntalen tɔw bɛɛ faamu cogo di? ¹⁴ Serilikɛla bɛ Ala ka kuma de seri. ¹⁵ Dɔw ye sira da yɔrɔ ye, kuma serila yɔrɔ min na. O mɔgɔw ye o kuma mɛn minkɛ, o yɔrɔnin bɛɛ, Sitanɛ bɛ na ka o kuma serilen bɔ u kɔnɔ. ¹⁶ O cogo la farama yɔrɔ taw ye minnu ye, olu bɛ o kuma mɛn k’a minɛ joona ni ɲagali ye. ¹⁷ Nka dili tɛ u la, u tɛ mɛn a la. Ni u degunna, wala ni mɔgɔw bɛ tugu u nɔfɛ ka u tɔɔrɔ o kuma kosɔn, u bɛ sin ka kunnatiɲɛ. ¹⁸ Íɔniw cɛma taw ye minnu ye, olu bɛ o kuma mɛn, ¹⁹ nka nin diɲɛ hami kow ni nafolo lafilibanciya ani fɛn wɛrɛw nege bɛ o kuma degun, fo a tɛ den. ²⁰ Dugukolo ɲuman taw ye minnu ye, olu bɛ o kuma mɛn k’a minɛ ka den. Dɔ bɛ a ɲɔgɔn bisaba kɛ, dɔ biwɔɔrɔ, dɔ kɛmɛ.» ²¹ O kɔ, Yesu y’a fɔ u ye ko: «Mɔgɔ bɛ lanpa mana ka minɛn dɔ biri a da la wala k’a bila dalan dɔ jukɔrɔ wa? A t’a sigi fɛn dɔ kan wa? ²² Foyi dogolen tɛ min tɛna bɔ kɛnɛ kan. Gundo si tɛ ni a tɛna dɔn. ²³ Tulo bɛ min fɛ ka lamɛnni kɛ, o ka lamɛnni kɛ dɛ.» ²⁴ Yesu y’a fɔ u ye ko kura ko: «Aw bɛ ko min mɛn, a’ ye aw cogo dɔn o la. Aw bɛ tɔw ta suma ni minɛn min ye, aw ta na suma ni o minɛn yɛrɛ de ye, dɔ na fara aw ta kan. ²⁵ Fɛn bɛ min bolo, dɔ na di o ma ka fara a ta kan, nka fɛn tɛ min bolo, hali o dɔɔnin min b’a bolo, o na bɔsi a la.» ²⁶ Yesu y’a fɔ tun ko: «Ala ka masaya bɔlen bɛ ko min fɛ, o filɛ. Cɛ dɔ bɛ serili kɛ a ka foro la. ²⁷ Ka a to sunɔgɔ la su fɛ ka wuli tile fɛ don o don, kisɛw bɛ falen ka bonya k’a sɔrɔ a ma a cogo dɔn. ²⁸ Kisɛ bɛ falen ka bɔ duguma ka sun sɔrɔ, tinsan bɛ bɔ sun na ka kisɛ kosɛbɛ. ²⁹ A mana kɔgɔ, cɛ bɛ a kan ni a ka wɔlɔsɔ ye, k’a masɔrɔ suman tigɛ tuma sera.» ³⁰ Yesu y’a fɔ tun ko: «An bɛ se ka Ala ka masaya kɛɲɛ ni mun ye? An na ntalen jumɛn da ka a ko jira? ³¹ A bɔlen bɛ mutarde kisɛ fɛ. Ni i bɛ a seri duguma, a ka dɔgɔ ni dugukolo kan kisɛ serita tɔw bɛɛ ye. ³² Nka a serilen kɔ, a bɛ falen ka bonya ka tɛmɛn nakɔ ɲugu tɔw bɛɛ kan. A bolow bɛ bonya fo kɔnɔw bɛ se ka u ka ɲaaw da a suma la.» ³³ Yesu ye mɔgɔw kalan ni o bɔɲɔgɔnko ntalen caman ye. A lamɛnbaaw tun bɛ se ka min faamu, a tun bɛ u kalan ka kɛɲɛ ni o ye. ³⁴ A tun tɛ kuma u fɛ ni ntalenw tɛ. Ni a ni a ka kalandenw tun bɛ u dan na, a tun bɛ o ntalenw bɛɛ kɔrɔ fɔ olu ye. ³⁵ O don yɛrɛ wula da fɛ, Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «An ka taa ba kɔ.» ³⁶ U ye jama labila. Yesu tun bɛ kurun min kɔnɔ, a ka kalandenw taara n’a ye o kɔnɔ. Kurun dɔw fana taara a fɛ. ³⁷ Fiɲɛba wulila, jikuruw tun bɛ bin kurun kɔnɔ fo kurun tun bɛ ɲini ka fa ji la. ³⁸ Yesu tun bɛ sunɔgɔ kurun kɔfɛla la, a kun dalen tun bɛ kunkɔrɔ dalan kan. A ka kalandenw y’a kunun k’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, an tɔ to filɛ ji la, i tɛ o jate fɛn ye wa?» ³⁹ Yesu kununna ka fiɲɛ kɔrɔfɔ k’a fɔ baji ye ko: «I mada ka sumaya.» O fɔlen, fiɲɛ jɔra, ji madara. ⁴⁰ O kɔ, Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Mun na aw siranna? Mun y’a to dannaya tɛ aw fɛ?» ⁴¹ Nka u siranna kosɛbɛ k’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Nin cɛ ye jɔn ye, fo fiɲɛ ni ji b’a kan minɛ?»

¹ O kɔ, Yesu ni a ka kalandenw sera Galile ba kɔ, Gadarakaw ka jamana la. ² Yesu bɔlen kɔ kurun kɔnɔ, o yɔrɔnin bɛɛ, cɛ jinɛtɔ dɔ bɔra kaburudo dɔ la ka na a kunbɛn. ³ O cɛ sigi yɔrɔ tun ye kaburudo de ye. Mɔgɔ si tun tɛ se ka a siri, hali ni nɛgɛjɔlɔkɔ ye. ⁴ A tun bɛ don nɛgɛ la siɲɛ caman ka siri ni nɛgɛjɔlɔkɔw ye, nka a tun bɛ o jɔlɔkɔw tigɛ ka a sennanɛgɛw kari. Mɔgɔ si tun ma se k’a kolo. ⁵ A tun bɛ yaalayaala kaburudo la ani kuluw kan su fara tile kan. A tun bɛ pɛrɛn ka a yɛrɛ jogin ni kabakurunw ye. ⁶ A ye Yesu ye k’a to yɔrɔ jan minkɛ, a bolila ka taa i ɲɔngiri a kɔrɔ, ⁷ ka pɛrɛn kosɛbɛ ko: «I bɛ mun ɲini ne fɛ, Yesu, Ala Kɔrɔtalenba Denkɛ? Ne b’i deli Ala kosɔn, i kana ne tɔɔrɔ.» ⁸ A ye o kuma fɔ katuguni Yesu tun y’a fɔ ko jinɛ ka bɔ o cɛ la. ⁹ O tuma la Yesu y’a ɲininka ko: «I tɔgɔ bɛ di?» A y’a jaabi ko: «Ne tɔgɔ ko jamaba, sabu an ka ca.» ¹⁰ A y’a deli kosɛbɛ ko a kana u gɛn ka bɔ o jamana la. ¹¹ Ayiwa, lɛkuluba tun bɛ dumuni la kulu kɛrɛ la. ¹² O tuma la jinɛw ye Yesu deli ko: «An bila ka taa don nin lɛw la.» ¹³ Yesu sɔnna. O yɔrɔnin bɛɛ, jinɛw bɔra o cɛ la ka taa don lɛw la. Lɛkulu bɛɛ girinna ka jigin kulu jiginjigin jugu fɛ ka don baji la, u sara. O lɛw tun bɛ waa fila ɲɔgɔn bɔ. ¹⁴ O lɛgɛnnaw bolila ka taa o kibaru fɔ dugu kɔnɔ ani a dafɛ bugufyɛw la. Mɔgɔw bɔra ka taa o ko kɛlenw filɛ. ¹⁵ U selen Yesu yɔrɔ, u ye o jinɛtɔ sigilen ye, finiw tun b’a kan na, a hakili sigilen tun don. Jinɛ caman tun bɛ cɛ min na, o yɛrɛ tun don. U siranna. ¹⁶ Ko min kɛra jinɛtɔ ni o lɛw ko la, o yebaaw ye o lakali o mɔgɔw ye. ¹⁷ O tuma la u binna Yesu delili la ko a ka taa ka bɔ u ka jamana la. ¹⁸ Yesu dontɔ kurun kɔnɔ, o jinɛtɔ kɔrɔ y’a deli ko a b’a fɛ ka to a fɛ. ¹⁹ Yesu ma sɔn, nka a y’a fɔ a ye ko: «I ka taa so. Matigi makarila i la ka koba minnu kɛ i ye, i ka olu bɛɛ lakali i so mɔgɔw ye.» ²⁰ Yesu ye koba minnu kɛ o cɛ ye, a taara ka o kow lakali Dekapole kɔnɔ. O ko mɛnbaaw bɛɛ kabakoyara. ²¹ Yesu kɔseginna kurun kɔnɔ. K’a to ba da la, jamaba y’u lajɛ k’a lamini. ²² Alabatoso kuntigi dɔ nana, o tɔgɔ ko Jayirus. A ye Yesu ye tuma min na, a y’i bin a sen kɔrɔ ²³ k’a deli kosɛbɛ ko: «Ne denmuso bɛ ɲini ka sa. Ne b’i deli, i ka na ka i bolo da a kan walisa a ka kɛnɛya ka ɲɛnamaya.» ²⁴ Yesu taara a fɛ. Jamaba tugura Yesu nɔfɛ k’a degun. ²⁵ Muso dɔ tun bɛ yen, jolibɔbana tun b’a la kabini san tan ni fila. ²⁶ A tɔɔrɔla kosɛbɛ furakɛla caman fɛ. A bolofɛnw bɛɛ banna. A ka bana ma nɔgɔya, nka a tun bɛ juguya ka ta’a fɛ. ²⁷ A ye Yesu kibaru mɛn. A nana jama cɛma Yesu kɔfɛ ka maga a ka finiw la. ²⁸ A tun bɛ miiri ko: «Ni ne bɛ se ka maga a ka fini la dɔrɔn, ne na kɛnɛya.» ²⁹ O yɔrɔnin bɛɛ a ka jolibɔ jɔra. A y’a dɔn a fari la ko a kɛnɛyara. ³⁰ O yɔrɔnin bɛɛ Yesu y’a dɔn a yɛrɛma ko sebaaya dɔ bɔra a la. A y’i yɛlɛma jama cɛma k’a fɔ ko: «Jɔn magara ne ka finiw la?» ³¹ A ka kalandenw y’a jaabi ko: «I ɲɛ b’a la ko jama b’i degun, e dun b’a fɔ cogo di ko jɔni magara i la?» ³² Nka Yesu tun bɛ a lamini mɔgɔw filɛ, walisa a ka o kɛbaa ye. ³³ Ko min kɛra o muso la, a yɛrɛ ye o dɔn. A sirannen yɛrɛyɛrɛtɔ nana i bin Yesu sen kɔrɔ ka o ko bɛɛ fɔ a ye k’a jɛya. ³⁴ Yesu y’a fɔ a ye ko: «Ne denmuso, i ka dannaya ye i kɛnɛya. I ka taa hɛrɛ la, i kɛnɛyalen ka to.» ³⁵ Ka Yesu to o kuma la, mɔgɔ dɔw nana ka bɔ Alabatoso kuntigi ka so, u ko: «I denmuso sara. Mun na i bɛ karamɔgɔ sɛgɛn tun?» ³⁶ Nka Yesu ma a tulo majɔ u ka kumaw la. A y’a fɔ Jayirus ye ko: «I kana siran, dannaya kɛ dɔrɔn.» ³⁷ A ma sɔn mɔgɔ si ka taa a fɛ fɔ Piɛrɛ ani Yakuba ni Yakuba balimakɛ Yuhana. ³⁸ U selen Alabatoso kuntigi ka so, Yesu ye jamaba ye yen, u tun bɛ mankan ci ka kasi ka kulo. ³⁹ A donna so kɔnɔ k’a fɔ u ye ko: «Mun na aw bɛ kasi ten ka mankanba ci? Den ma sa, a bɛ sunɔgɔ.» ⁴⁰ U ye yɛlɛ bɔ a ma. O tuma la a ye u bɛɛ labɔ kɛnɛma. Denmuso tun bɛ bon min kɔnɔ, a donna yen ni den fa ni a ba ani a ka kalanden saba ye. ⁴¹ A ye dennin ta a bolo ma k’a fɔ a ye ko: «Talita, kumi,» o kɔrɔ, «Dennin, ne b’a fɔ i ye, wuli.» ⁴² O yɔrɔnin bɛɛ, dennin wulila ka taama. A si tun ye san tan ni fila de ye. U kabakoyara kosɛbɛ haali. ⁴³ Nka Yesu y’a fɔ u ye k’a gɛlɛya u ma ko mɔgɔ si kana o dɔn. O kɔ, a y’a fɔ u ye ko u ka dumuni di a ma.

¹ Yesu bɔra o yɔrɔ la, a mɔna dugu min na, a taara yen. A ka kalandenw taara a fɛ. ² A donna Alabatoso kɔnɔ lafiɲɛ don na k’a daminɛ ka mɔgɔw kalan. Mɔgɔ caman y’a lamɛn, u kabakoyara. U tun b’a fɔ ko: «A ye nin kow sɔrɔ min? Nin hakilitigiya min dira a ma, o ye mun ye? Nin kabakow bɛ kɛ a fɛ cogo di? ³ Mariyama denkɛ jiridɛsɛla tɛ nin ye wa? A balimakɛw tɛ Yakuba ni Jose ni Jude ani Simɔn ye wa? A balimamusow tɛ an fɛ yan wa?» O miirili de y’a to u ma da a la. ⁴ Nka Yesu y’a fɔ u ye ko: «Kira bɛ bonya yɔrɔ bɛɛ, fɔ a yɛrɛ ka dugu kɔnɔ ani a balimaw cɛma ani a yɛrɛ ka so.» ⁵ Yesu ma se ka kabako si kɛ yen nin kɔ, a y’a bolow da banabaatɔ dɔw kan ka u kɛnɛya. ⁶ U ka dannabaliya ye Yesu kabakoya. O kɔ, Yesu taara mɔgɔw kalan dafɛ duguw la. ⁷ A ye a ka kalanden tan ni fila wele ka u ci fila-fila. A ye fanga di u ma jinɛw kan. ⁸ A ye nin ci fɔ u ye ko: «Aw kana foyi ta fɔ bere dama. Aw kana sirafana ta, wala dugutaa minɛn. Aw kana wari bila aw kun. ⁹ Aw ka sabara don aw senw na, nka aw kana dulɔki fila don.» ¹⁰ A y’a fɔ u ye ko: «Ni aw ye jatigila sɔrɔ yɔrɔ o yɔrɔ, a’ ye to yen fo aw taa tuma ka se. ¹¹ Ni yɔrɔ dɔ mɔgɔw ma sɔn ka aw ladon, wala ka aw lamɛn, aw bɔtɔ ka aw senna buguri yuguyugu yen. O na kɛ seereya ye ka u lasɔmi.» ¹² Kalandenw taara ka waajuli kɛ ko mɔgɔw ka nimisa u ka jurumuw la. ¹³ U ye jinɛ caman gɛn ka bɔ mɔgɔw la, ka tulu mun banabaatɔ caman la ka u kɛnɛya. ¹⁴ Masakɛ Hɛrɔde ye Yesu ko mɛn, katuguni Yesu tɔgɔ tun bɔra yɔrɔ bɛɛ la. Mɔgɔ dɔw tun b’a fɔ ko: «Yuhana Batiselikɛla kununna ka bɔ suw cɛma. O de y’a to a bɛ se ka o kabakow kɛ.» ¹⁵ Dɔw tun b’a fɔ ko Eli don. Dɔw fana ko kira dɔ don, i ko fɔlɔ kiraw la kelen. ¹⁶ Hɛrɔde ye o mɛn tuma min na, a ko: «Ne ye Yuhana min kunkolo tigɛ, o don. A kununna ka bɔ suw cɛma.» ¹⁷ Hɛrɔde yɛrɛ tun ye ci bila ka Yuhana minɛ k’a siri k’a bila kaso la, katuguni Yuhana tun ye a kɔrɔfɔ ko: «A dagalen tɛ i ye ka i balimakɛ muso furu.» ¹⁸ Yuhana tun y’o fɔ, katuguni Hɛrɔde ye a yɛrɛ balimakɛ Filipe muso Hɛrɔdiyas furu. ¹⁹ Hɛrɔdiyas diminna Yuhana kɔrɔ kosɛbɛ, a tun b’a fɛ k’a faga, nka a tun tɛ se Hɛrɔde kosɔn. ²⁰ Hɛrɔde tun bɛ siran Yuhana ɲɛ, k’a masɔrɔ a y’a dɔn ko mɔgɔ ɲuman senuma don. A y’a mara koɲuman. Ka Yuhana to kuma la, Hɛrɔde hakili tun bɛ ɲaami, nka a tun ka di a ye ka Yuhana lamɛn. ²¹ Nka Hɛrɔdiyas ye don bɛnnen sɔrɔ. Hɛrɔde bangedon kunbɛn na, Hɛrɔde ye dumuniba dila a ka gɔfɛrɛnaman mɔgɔw ye, ani a ka sɔrɔdasi kuntigiw ani Galile mɔgɔbaw ye. ²² Hɛrɔdiyas denmuso donna u yɔrɔ ka dɔn kɛ. O diyara Hɛrɔde ni a ka mɔgɔ welelenw ye. O kɛlen, masakɛ y’a fɔ o denmuso ye ko: «I bɛ fɛn o fɛn fɛ, o fɔ ne ye, ne na o di i ma.» ²³ A y’i kali ko: «Ni i ye fɛn o fɛn ɲini ne fɛ, ne na o di i ma, hali ne ka masaya tilancɛ.» ²⁴ Denmuso bɔra ka taa a ba ɲininka ko: «Ne ka mun deli?» A y’a jaabi ko: «Yuhana Batiselikɛla kunkolo.» ²⁵ O yɔrɔnin bɛɛ denmuso y’i teliya ka kɔsegin masakɛ yɔrɔ k’a fɔ a ye ko: «Ne b’a fɛ i ka Yuhana Batiselikɛla kunkolo di ne ma minɛn dɔ kɔnɔ sisan.» ²⁶ Masakɛ ɲɛnasisira kosɛbɛ, nka a ma sɔn k’i ban a ma a ka kalilikan kosɔn a ka mɔgɔ welelenw ɲɛ na. ²⁷ O yɔrɔnin bɛɛ a ye sɔrɔdasi kelen ci ko a ka na ni Yuhana kunkolo ye. Sɔrɔdasi bɔra ka taa kaso la ka Yuhana kunkolo tigɛ. ²⁸ A nana n’o ye minɛn dɔ kɔnɔ k’a di denmuso ma. O taara a di a ba ma. ²⁹ Yuhana ka kalandenw ye o ko mɛn minkɛ, u taara ka a su ta k’a don kaburu kɔnɔ. ³⁰ Cidenw ye mɔgɔw kalan ka ko minnu kɛ, u kɔseginna ka o kow bɛɛ lakali Yesu ye. ³¹ Nabaaw ni taabaaw tun ka ca, fo Yesu ni a ka kalandenw ma waati sɔrɔ ka dumuni kɛ. O de kosɔn a y’a fɔ u ye ko: «A’ ye na an ka taa kungo kɔnɔ yɔrɔ dɔ la an dan na walisa aw ka lafiya dɔɔnin.» ³² U donna kurun dɔ kɔnɔ ka taa kungokolon yɔrɔ dɔ la u dan na. ³³ Nka mɔgɔ caman ye u taatɔ ye ka u dɔn. Olu bolila ka taa yen u sen na ka bɔ duguw bɛɛ la, ka kɔn Yesu ni a ka kalandenw ɲɛ yen. ³⁴ Yesu bɔra kurun kɔnɔ tuma min na, a ye o jamaba ye. U hinɛ donna a la, k’a masɔrɔ o mɔgɔw tun bɛ i ko gɛnbaa tɛ saga minnu la. A y’a daminɛ ka u kalan fɛn caman na. ³⁵ Tile jiginnen kɔ, Yesu ka kalandenw gɛrɛla a la k’a fɔ a ye ko: «Tile bɛ ɲini ka ban. An bɛ kungokolon la yan. ³⁶ Mɔgɔw labila walisa u ka taa an dafɛ bugufyɛw la ani duguw kɔnɔ ka dumunifɛn san.» ³⁷ Yesu ye u jaabi ko: «Aw yɛrɛw ka dumuni di u ma.» U y’a fɔ a ye ko: «An ka taa nbuuru san ni wari dɛɲɛ kɛmɛ fila ye k’a di u ma wa?» ³⁸ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Nbuurukun joli bɛ aw fɛ? A’ ye taa a lajɛ.» U taara a filɛ minkɛ, u y’a fɔ a ye ko: «Nbuurukun duuru ani jɛgɛ fila.» ³⁹ O kɔ, Yesu y’a fɔ u ye ko u ka jama lasigi kulu-kulu bin kɛnɛ kan. ⁴⁰ U ye u sigi kɛmɛ-kɛmɛ ni biduuru-duuru. ⁴¹ O kɔ, Yesu ye o nbuurukun duuru ni jɛgɛ fila ta ka a ɲɛ kɔrɔta san fɛ ka barika da Ala ye. O kɛlen, a ye o nbuurukunw karikari ka u di a ka kalandenw ma ko u ka u sigi mɔgɔw kɔrɔ. A ye jɛgɛ fila fana tila u bɛɛ cɛ. ⁴² U bɛɛ ye dumuni kɛ k’u fa. ⁴³ Nbuuru kunkurunw ni jɛgɛ minnu tora, kalandenw ye o cɛ ka segi tan ni fila fa. ⁴⁴ O nbuuru dunbaaw tun ye cɛ waa duuru de ye. ⁴⁵ O yɔrɔnin bɛɛ, Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye k’a gɛlɛya ko u ka don kurun kɔnɔ ka ba tigɛ a ɲɛ ka taa Bɛtisayida, sani a yɛrɛ ka jama labila. ⁴⁶ A ye u labila minkɛ, a taara ka Ala deli kulu dɔ kan. ⁴⁷ Su kolen, kurun tun sera ba cɛmancɛ la, Yesu kelen tun bɛ gele kan. ⁴⁸ A y’a ye ko a ka kalandenw tɔɔrɔlen tun bɛ jufa bere fɛ, katuguni fiɲɛ tun bɛ u kunbɛn. Donon kasi tuma la, Yesu taamana ji kan ka taa a ka kalandenw yɔrɔ. A tun bɛna tɛmɛn u kan. ⁴⁹ U y’a taamatɔ ye ji kan minkɛ, a tun bɛ u kɔnɔ ko mɔgɔ ja dɔ don. U kulola, ⁵⁰ k’a masɔrɔ u bɛɛ ɲɛ tun b’a la, u ja tigɛra. O yɔrɔnin kelen Yesu kumana u fɛ ko: «A’ ye aw ja gɛlɛya, ne don. Aw kana siran.» ⁵¹ O kɔ, a donna kurun kɔnɔ u fɛ, fiɲɛ jɔra. A ka kalandenw kabakoyara kosɛbɛ haali, ⁵² katuguni kabako min kɛra nbuurukunw ko la, u ma o faamu. U hakili gerennen tun don. ⁵³ Yesu ni a ka kalandenw ye ba tigɛ ka se gele ma Jenɛsarɛti jamana la ka u ka kurun bɛlɛn yen. ⁵⁴ U bɔlen kurun kɔnɔ, o yɔrɔnin bɛɛ mɔgɔw ye Yesu dɔn. ⁵⁵ U ye o jamana bɛɛ boliboli. Ni u y’a mɛn ko a bɛ yɔrɔ o yɔrɔ, u ye banabaatɔw ni u ka dalanw ta ka taa a sɛgɛrɛ yen. ⁵⁶ Yesu taara yɔrɔ o yɔrɔ, dugubaw wo, dugu misɛnw wo, bugufyɛw wo, mɔgɔw tun bɛ na ni banabaatɔw ye sugufyɛw la, k’a deli ko a k’a to u ka maga a ka fini dawolo dama la. Mɔgɔ minnu magara a la, olu bɛɛ kɛnɛyara.

¹ Farisiɛnw ni sariya karamɔgɔ dɔw nana ka bɔ Jerusalɛm k’u lajɛ Yesu yɔrɔ. ² U y’a kɔlɔsi ko a ka kalanden dɔw tun bɛ dumuni kɛ ni u tɛgɛ nɔgɔlen ye, o kɔrɔ, u ma u tɛgɛ ko. ³ Farisiɛnw ni Yahutu tɔw kɔni tun tɛ dumuni kɛ ni u ma u tɛgɛ ko kosɛbɛ ka kɛɲɛ ni u bɛnbaw ka laadaw ye. ⁴ Ni u kɔseginna ka bɔ sugu la, u tun tɛ dumuni kɛ ni u ma ko fɔlɔ. U tun bɛ laada ko caman wɛrɛw kɛ, i n’a fɔ jifilen koli ni daga ni nsiranɛgɛ minɛnw ani kalaka koli. ⁵ Farisiɛnw ni sariya karamɔgɔw ye Yesu ɲininka ko: «Mun na i ka kalandenw tɛ sɔn an bɛnbaw ka laadaw ma, nka u bɛ dumuni kɛ ni u bolo nɔgɔlen ye?» ⁶ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Esayi ye kiraya min kɛ aw filankafow ko la, o bɛnna kosɛbɛ. A y’a sɛbɛn ko: `Nin mɔgɔw bɛ ne bonya u da la dɔrɔn, nka u dusukun ka jan ne la haali. ⁷ U bɛ ne bato fu. U ka kalan ye mɔgɔw ka ci fɔlenw dama ye.’ ⁸ Aw bɛ Ala ka ci fɔlenw bila ka mɔgɔw ka laadaw kɛ.» ⁹ O kɔ, Yesu y’a fɔ ko: «Cogo kɔni bɛ aw bolo ka ban Ala ka ci fɔlenw ma walisa ka aw faw ka laada kow kɛ! ¹⁰ Musa ko: `I ka i fa ni i ba bonya.’ A ko fana: `Min ye kuma jugu fɔ a fa wala a ba ma, o tigi ka kan ka faga.’ ¹¹ Nka aw kɔni b’a fɔ ko ni mɔgɔ dɔ b’a fɔ a fa wala a ba ye ko a tun bɛ se ka u dɛmɛ ni a ka nafolo min ye, o ye kɔrban ye, (o kɔrɔ, a dira Ala ma), ¹² aw t’a to a ka a fa ni a ba dɛmɛ tun. ¹³ O cogo la aw bɛ Ala ka kuma kɛ fu ye ni aw ka laadaw ye. Aw bɛ o bɔɲɔgɔnko caman kɛ.» ¹⁴ Yesu ye jama wele ko kura k’a fɔ u ye ko: «Aw bɛɛ ka ne lamɛn ka faamuli kɛ. ¹⁵ Fɛn o fɛn bɛ don mɔgɔ kɔnɔ, o si tɛ se k’a nɔgɔ. Nka min bɛ bɔ a dusu la, o de b’a nɔgɔ. [ ¹⁶ Tulo bɛ min fɛ ka lamɛnni kɛ, o ka lamɛnni kɛ dɛ.]» ¹⁷ Yesu bɔra jama kɔrɔ ka don so kɔnɔ. A ka kalandenw y’a ɲininka o ntalen kɔrɔ la. ¹⁸ A y’a fɔ u ye ko: «Aw fana, aw ma hakili sɔrɔ wa? Aw m’a faamu ko min bɛ don mɔgɔ kɔnɔ, o tɛ se k’a nɔgɔ, ¹⁹ k’a masɔrɔ o tɛ don a dusu la, nka a bɛ don a kɔnɔbara la, o kɔ, a bɛ taa banakɔ?» O kuma de fɛ Yesu y’a jira ko dumunifɛn bɛɛ jɛlen don. ²⁰ A y’a fɔ fana ko: «Min bɛ bɔ mɔgɔ kɔnɔ, o de b’a nɔgɔ. ²¹ Mɔgɔ kɔnɔ, o kɔrɔ, a dusukun, miirili juguw bɛɛ bɛ bɔ yen, ani kakalaya ni sonyali ni mɔgɔfaga ²² ni jatɔya ni wasabaliya ni juguya ni mɔgɔ lafilili ni janburuya ni keleya ni tɔgɔ tiɲɛni ni yɛrɛjiranciya ani hakilintanya. ²³ O fɛn juguw bɛɛ bɛ bɔ mɔgɔ kɔnɔ, olu de b’a nɔgɔ.» ²⁴ O kɔ, Yesu wulila ka bɔ o yɔrɔ la ka taa Tir dugu da fɛ. A donna so dɔ kɔnɔ. A tun t’a fɛ mɔgɔ si k’a dɔn ko a bɛ yen, nka a ma se ka dogo. ²⁵ Muso dɔ y’a kibaru mɛn, jinɛ tun bɛ o denmuso la. O muso nana ka i bin Yesu sen kɔrɔ. ²⁶ O muso tun ye dunan ye, a bangera Sirɔ-Fenisi jamana la. A ye Yesu deli ko a ka jinɛ gɛn ka bɔ a denmuso la. ²⁷ Nka Yesu y’a fɔ a ye ko: «A to denw ka dumuni kɛ k’u fa fɔlɔ, katuguni a tɛ bɛn ka denw ka dumuni fili wuludenw kɔrɔ.» ²⁸ Muso y’a jaabi ko: «Tiɲɛ don, Matigi, nka wuluden minnu bɛ tabali kɔrɔ, olu bɛ denw ka dumuni murumuru dɔw dun.» ²⁹ O la Yesu y’a fɔ a ye ko: «O kuma kosɔn i ka kɔsegin so, jinɛ bɔra i denmuso la.» ³⁰ A kɔseginna so ka a den dalen ye kalaka kan, jinɛ tun bɔra a la. ³¹ Yesu bɔra Tir da fɛ ka tɛmɛn Sidɔn fɛ ka Dekapole jamana cɛtigɛ ka se Galile ba da la. ³² Mɔgɔ dɔw taara Yesu sɛgɛrɛ ni cɛ sigisigitɔ tulogeren dɔ ye ka a deli ko a ka a bolo da o kan. ³³ O tuma la Yesu taara ni o cɛ ye a dan na ka i mabɔ jama la. A ye a bolonkɔniw don o cɛ tulow rɔ ka daji tu ka maga a nɛnkun na. ³⁴ O kɔ, Yesu ye a ɲɛ kɔrɔta san fɛ ka a ninakili sama k’a fɔ o cɛ ye ko: «Efata,» o kɔrɔ ko, «Da yɛlɛ.» ³⁵ O yɔrɔnin bɛɛ, cɛ tulow da yɛlɛla, a nɛnjuru fonina, a kumana k’a jɛya. ³⁶ Yesu y’a fɔ u bɛɛ ye k’a gɛlɛya ko u kana o ko fɔ mɔgɔ si ye, nka a y’a gɛlɛya u ma cogo o cogo, u ye dɔ fara u ka welewele dali kan. ³⁷ Mɔgɔw kabakoyara kosɛbɛ, u tun b’a fɔ ko: «A ka ko kɛlenw bɛɛ ka ɲi haali. A b’a to tulogerenw bɛ mɛnni kɛ, bobow bɛ kuma.»

¹ O donw la, jamaba y’u lajɛ ko kura. Dumunifɛn tun tɛ u fɛ. Yesu ye a ka kalandenw wele k’a fɔ u ye ko: ² «Nin mɔgɔw hinɛ bɛ ne la, k’a masɔrɔ bi ye u tile saba ye ne fɛ yan, dumunifɛn si tɛ u fɛ tun. ³ Ni ne bɛ u dumunikɛbali labila ka taa, u barika na dɛsɛ sira la, k’a masɔrɔ u dɔw bɔ yɔrɔ ka jan.» ⁴ A ka kalandenw y’a jaabi ko: «An bɛ se ka dumuni sɔrɔ yɔrɔ jumɛn ka ninnu bɛɛ fa kungokolon kɔnɔ yan?» ⁵ Yesu ye u ɲininka ko: «Nbuurukun joli bɛ aw fɛ?» U y’a jaabi ko: «Woloɛula.» ⁶ Ayiwa, a ko jama k’i sigi duguma. A ye o nbuurukun woloɛula ta ka barika da Ala ye k’u karikari k’u di a ka kalandenw ma, olu k’u tila jama cɛ. Kalandenw y’u tila jama cɛ. ⁷ Jɛgɛ misɛn dɔw tun bɛ u fɛ fana. Yesu ye barika da Ala ye olu kosɔn k’a fɔ a ka kalandenw ye ko u ka olu fana tila u cɛ. ⁸ Bɛɛ ye dumuni kɛ k’u fa. Kalandenw ye segi woloɛula fa dumuni kunkurun tɔ tolenw la. ⁹ O dumunikɛlaw tun ye mɔgɔ waa naani ɲɔgɔn ye. O kɔ, Yesu ye u labila. ¹⁰ O yɔrɔnin bɛɛ, a ni a ka kalandenw donna kurun dɔ kɔnɔ ka taa Dalmanuta jamana la. ¹¹ Farisiɛnw taara ka sɔsɔli daminɛ Yesu fɛ. U ko Yesu ka taamashyɛn kabakoma dɔ jira ka bɔ sankolo la. U ye o fɔ walisa u ka a kɔrɔbɔ. ¹² Yesu ye a ninakili sama kosɛbɛ k’a fɔ ko: «Mun na bi mɔgɔw bɛ kabako ɲini? Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye, kabako si tɛna jira u la.» ¹³ O kɔ, a bɔra u kɔrɔ ka don kurun kɔnɔ ko kura ka taa ba kɔ. ¹⁴ Kalandenw tun ɲinɛna, u ma dumunifɛn ta. Foyi tun tɛ u fɛ kurun kɔnɔ fɔ nbuurukun kelenpe. ¹⁵ Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye k’a gɛlɛya ko: «A’ ye hakili sɔrɔ ka aw yɛrɛw kɔlɔsi Farisiɛnw ka buurufunun fɛn ni Hɛrɔde ka buurufunun fɛn na.» ¹⁶ U y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «A y’o fɔ k’a masɔrɔ nbuuru tɛ an fɛ.» ¹⁷ U tun bɛ min fɔ, Yesu ye o dɔn. A ye u ɲininka ko: «Mun y’a to aw bɛ kuma ɲɔgɔn fɛ ko nbuuru tɛ aw fɛ? Hakili tɛ aw fɛ ka faamuli kɛ fɔlɔ wa? Aw hakili gerennen don wa? ¹⁸ Ɲɛ bɛ aw fɛ, aw tɛ yeli kɛ wa? Tulo bɛ aw fɛ, aw tɛ mɛnni kɛ wa? Aw hakili tɛ to fɛn na wa? ¹⁹ Ne ye nbuurukun duuru karikari k’u di mɔgɔ waa duuru ma tuma min na, aw ye segi joli fa ni o nbuuru kunkurun tɔ tolenw ye?» U y’a jaabi ko: «Tan ni fila.» ²⁰ «Ne ye nbuurukun woloɛula karikari k’u di mɔgɔ waa naani ma tuma min na, aw ye segi joli fa ni o nbuuru kunkurun tɔ tolenw ye?» U y’a jaabi ko: «Woloɛula.» ²¹ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Aw dun tɛ faamuli kɛ halibi wa?» ²² U selen Bɛtisayida, o yɔrɔ la mɔgɔ dɔw taara Yesu sɛgɛrɛ ni fiyentɔ dɔ ye k’a deli ko a ka maga o la. ²³ Yesu ye fiyentɔ minɛ a bolo ma, ka taa n’a ye dugu kɔfɛ. A ye daji kɛ o cɛ ɲɛw la k’a bolo da a kan k’a ɲininka ko: «I bɛ fɛn ye wa?» ²⁴ Fiyentɔ ye a ɲɛ kɔrɔta k’a fɔ ko: «Ne bɛ mɔgɔw ye i n’a fɔ jirisunw taamatɔ.» ²⁵ Yesu ye a bolow da o cɛ ɲɛ kan ko kura, a ye filɛli kɛ kosɛbɛ. A kɛnɛyara, a ye fɛn bɛɛ ye ka lasaa. ²⁶ Yesu y’a bila ka taa so k’a fɔ a ye ko: «I kana don dugu kɔnɔ.» ²⁷ Yesu ni a ka kalandenw taara Sesare Filipe dafɛ dugu la. Ka u to sira kan, Yesu ye a ka kalandenw ɲininka ko: «Mɔgɔw b’a fɔ ko ne ye jɔn ye?» ²⁸ U y’a jaabi ko: «Dɔw ko Yuhana Batiselikɛla. Dɔ wɛrɛw ko Eli. Dɔ wɛrɛw fana ko kiraw la kelen.» ²⁹ Yesu ye u ɲininka ko: «Nka aw dun, aw yɛrɛw ɲɛ na ne ye jɔni ye?» Piɛrɛ y’a jaabi ko: «I ye Krisita de ye.» ³⁰ Yesu y’a gɛlɛya u ma ko u kana o ko fɔ mɔgɔ si ye. ³¹ O kɔ, Yesu y’a daminɛ ka a ka kalandenw kalan k’a fɔ u ye ko: «Wajibi don Mɔgɔ Denkɛ ka tɔɔrɔ kosɛbɛ. Cɛkɔrɔbaw ni sarakalasebaaw kuntigiw ani sariya karamɔgɔw ka ban a la. A na faga, tile saba tɛmɛnnen kɔ, a na kunun.» ³² A ye o fɔ u ye k’a jɛya. Piɛrɛ taara n’a ye kɛrɛ fɛ k’a daminɛ k’a kɔrɔfɔ. ³³ Nka Yesu y’i yɛlɛma ka a ka kalandenw filɛ ka Piɛrɛ kɔrɔfɔ ko: «Taa ka bɔ ne kɔrɔ, Sitanɛ, katuguni i ka miiriliw tɛ Ala ka kow la, fɔ mɔgɔw ka kow.» ³⁴ O kɔ, Yesu ye jama ni a ka kalandenw wele k’a fɔ u ye ko: «Ni mɔgɔ dɔ b’a fɛ ka ne nɔ minɛ, o ka ban a yɛrɛ la ka a gengenjiri ta ka tugu ne la. ³⁵ Mɔgɔ min b’a fɛ ka a yɛrɛ ni kisi, o na bɔnɛ a la, nka min bɛ bɔnɛ a ni la ne kosɔn ani Kibaru Duman kosɔn, o de na a ni kisi. ³⁶ A bɛ mun ɲɛ mɔgɔ ye ka diɲɛ bɛɛ sɔrɔ, ni a bɛ bɔnɛ a yɛrɛ ni la? ³⁷ Mɔgɔ bɛ se ka a yɛrɛ ni kunmabɔ ni mun ye? ³⁸ Ni mɔgɔ min ye ne ni ne ka kuma maloya kɛ a la bi mɔgɔ jatɔw jurumutɔw cɛma, Mɔgɔ Denkɛ fana na o tigi maloya kɛ a la ni a nana a Fa nɔɔrɔ la ni a ka mɛlɛkɛ senumaw ye.»

¹ Yesu y’a fɔ u ye tun ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ minnu bɛ yan, u dɔw tɛna sa sani u ka Ala ka masaya natɔ ye ni sebaaya ye.» ² O kɔ tile wɔɔrɔ, Yesu taara ni Piɛrɛ ni Yakuba ani Yuhana ye kulu jan dɔ kan u dan na. A cogo yɛlɛmana u ɲɛ na. ³ A ka finiw manamanana ka jɛya cogo min na, mɔgɔ si tɛ dugukolo kan min bɛ se ka fɛn jɛya ka o bɔ. ⁴ Kalandenw ye Eli ni Musa ye, olu tun bɛ kuma Yesu fɛ. ⁵ O la, Piɛrɛ kumana k’a fɔ Yesu ye ko: «Karamɔgɔ, an bɛ yan, o ka ɲi. An ka bugu saba jɔ, e ta kelen, Musa ta kelen, Eli ta kelen.» ⁶ A tun ka kan ka min fɔ, a ma o dɔn, katuguni u tun siranna kosɛbɛ. ⁷ Sankaba dɔ nana u datugu. Kumakan dɔ bɔra o sankaba la ko: «Nin ye ne Denkɛ kanulen ye, a’ ye a lamɛn.» ⁸ O yɔrɔnin bɛɛ, kalandenw ye u kɛrɛfɛlaw filɛ, nka u ma mɔgɔ si ye tun Yesu kelen kɔ. ⁹ U jigintɔ ka bɔ kulu kan, Yesu y’a fɔ u ye k’a gɛlɛya ko: «Aw ye ko min ye, aw kana o fɔ mɔgɔ si ye sani Mɔgɔ Denkɛ ka kunun ka bɔ suw cɛma tuma min na.» ¹⁰ O kuma tora u kɔnɔ, u ye ɲɔgɔn ɲininka ko: «Ka kunun ka bɔ suw cɛma, o kɔrɔ ye mun ye?» ¹¹ Kalandenw ye Yesu ɲininka ko: «Mun y’a to sariya karamɔgɔw b’a fɔ ko Eli ka kan ka na fɔlɔ?» ¹² A ye u jaabi ko: «Tiɲɛ don, Eli ka kan ka na fɔlɔ ka fɛn bɛɛ labɛn ko kura. Nka mun na a sɛbɛnnen bɛ ko Mɔgɔ Denkɛ na tɔɔrɔ kosɛbɛ, ko u na ban a la? ¹³ O bɛɛ n’a ta ne b’a fɔ aw ye ko Eli nana ka ban, mɔgɔw y’a kɛ u yɛrɛw sago ye, i ko a sɛbɛnnen bɛ a ko la cogo min na.» ¹⁴ U nalen kɔ kalanden tɔw kɔrɔ, u ye u lamininen ye jamaba fɛ. Sariya karamɔgɔw tun b’a la ka sɔsɔli kɛ kalandenw fɛ. ¹⁵ Mɔgɔw ye Yesu ye minkɛ, u kabakoyara, u bolila ka taa a fo. ¹⁶ Yesu ye a ka kalandenw ɲininka ko: «Aw ni u bɛ sɔsɔli kɛ mun ko la?» ¹⁷ Jama la cɛ kelen y’a jaabi ko: «Karamɔgɔ, ne nana i sɛgɛrɛ ni ne denkɛ ye, katuguni jinɛ bobo b’a la. ¹⁸ Jinɛ mana a minɛ yɔrɔ o yɔrɔ, a b’a fili duguma, kanga bɛ bɔ den da la. A b’a ɲinw ɲimi, a fari bɛ ja. Ne y’a fɔ i ka kalandenw ye ko u ka jinɛ gɛn ka bɔ a la, nka u ma se.» ¹⁹ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Aw kɔni, siya dannabali, ne na to aw fɛ yan fo tuma jumɛn? Ne na aw ka ko muɲu fo tuma jumɛn? Na ni i den ye yan.» ²⁰ U taara n’a ye a yɔrɔ. Jinɛ ye Yesu ye minkɛ, a ye den yigiyigi kosɛbɛ. A binna duguma ka kolonkolon, kanga bɔra a da la. ²¹ Yesu ye den fa ɲininka ko: «Nin y’a sɔrɔ kabini tuma jumɛn?» Den fa y’a jaabi ko: «Kabini a denmisɛnma. ²² Ko caman jinɛ y’a bin tasuma la ani ji la walisa a ka a faga. Ni i bɛ se fɛn na, hinɛ an na ka an dɛmɛ.» ²³ Yesu y’a fɔ a ye ko: «Ni i bɛ se. Fɛn bɛɛ bɛ se ka kɛ dannabaa ye.» ²⁴ O yɔrɔnin bɛɛ, cɛnin fa pɛrɛnna ko: «Ne bɛ dannaya kɛ. Na ne dɛmɛ, ka dannabaliya bɔ ne kɔnɔ.» ²⁵ Yesu y’a ye ko jama girinna ka na u kɔrɔ minkɛ, a ye jinɛ kɔrɔfɔ ko: «Jinɛ bobo tulogeren, ne b’a fɔ i ye, bɔ a la. I kana don a la tun abada.» ²⁶ Jinɛ ye mankan ci ka cɛnin yigiyigi kosɛbɛ ka bɔ a la. Cɛnin tun bɛ i n’a fɔ a salen don, fo mɔgɔ caman tun ko: «A sara.» ²⁷ Nka Yesu ye cɛnin bolo minɛ k’a lawuli. A wulila ka i jɔ. ²⁸ Yesu donnen so kɔnɔ, ka a ni a ka kalandenw to u dan na, u y’a ɲininka ko: «Mun na anw ma se ka o jinɛ gɛn ka bɔ den na?» ²⁹ Yesu ye u jaabi ko: «Nin jinɛ sifa tɛ se ka bɔ cogo si ni Ala delili tɛ.» ³⁰ U wulila ka bɔ yen ka Galile jamana cɛtigɛ. Yesu tun t’a fɛ a yɔrɔ ka dɔn, ³¹ katuguni a tun bɛ a ka kalandenw kalan k’a fɔ u ye ko: «Mɔgɔ Denkɛ na don mɔgɔw bolo, u n’a faga. A fagali tile sabanan don, a na kunun.» ³² Nka kalandenw ma o kuma kɔrɔ dɔn, u sirannen ma se k’a ɲininka o ko la. ³³ U sera Kapɛrnaum. Yesu donnen kɔ so kɔnɔ, a ye a ka kalandenw ɲininka ko: «Aw tun bɛ mun kuma la sira kan?» ³⁴ Nka u ye u makun, sabu u tun bɛ ɲɔgɔn ɲininka sira kan ko u la jumɛn ka bon tɔw bɛɛ ye. ³⁵ O tuma la Yesu y’i sigi ka a ka kalanden tan ni fila wele k’a fɔ u ye ko: «Ni dɔ b’a fɛ ka kɛ ɲɛ mɔgɔ ye, o ka kan ka kɛ bɛɛ kɔmɔgɔ ani bɛɛ ka baaraden ye.» ³⁶ A ye denmisɛn dɔ ta k’a jɔ u cɛma, k’a ta a kɔnkɔn na, k’a fɔ u ye ko: ³⁷ «Mɔgɔ o mɔgɔ mana nin ɲɔgɔn denmisɛn minɛ koɲuman ne kosɔn, o bɛ ne minɛ koɲuman. Min bɛ ne minɛ koɲuman, o tɛ ne minɛ koɲuman, nka a bɛ ne cibaa de minɛ koɲuman.» ³⁸ Yuhana y’a fɔ Yesu ye ko: «Karamɔgɔ, an ye cɛ dɔ ye, a bɛ jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la i tɔgɔ la. An y’a fɔ a ye ko a kana o kɛ, katuguni a ma kɛ an dɔ ye.» ³⁹ Yesu y’a jaabi ko: «Aw kana a bali, katuguni mɔgɔ si tɛ se ka kabako kɛ ne tɔgɔ la, o kɔ, ka taa kuma jugu fɔ ne ma joona. ⁴⁰ Min tɛ an jugu ye, o ye an ɲin ye. ⁴¹ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ o mɔgɔ mana jifilen ɲɛ kelen ji di aw ma k’a min, katuguni aw ye Krisita ta ye, o tigi tɛna dɛsɛ o baraji la. ⁴² «Nin denmisɛn minnu bɛ da ne la, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ olu dɔ kunnatiɲɛ, a tun ka fisa o ma ni kabakurun belebeleba sirila a kan na, k’a fili kɔgɔji la. ⁴³ Ni i bolo bɛ kɛ sababu ye ka jurumu lase i ma, a tigɛ. I bolo kelen tigi ka don ɲɛnamaya la, o ka fisa i ma i bolo fila tigi ka taa bila jahanama kɔnɔ tasuma dufabali la. [ ⁴⁴ O yɔrɔ la, `u ntumu tɛ sa, o tasuma tɛ dufa.’] ⁴⁵ Ni i sen bɛ kɛ sababu ye ka jurumu lase i ma, a tigɛ. I senkelen tigi ka don ɲɛnamaya la, o ka fisa i ma i sen fila tigi fililen ye jahanama kɔnɔ. [ ⁴⁶ O yɔrɔ la, `u ntumu tɛ sa, o tasuma tɛ dufa.’] ⁴⁷ Ni i ɲɛ bɛ kɛ sababu ye ka jurumu lase i ma, a wɔgɔbɛ. I ɲɛ kelen tigi ka don Ala ka masaya la, o ka fisa i ma i ɲɛ fila tigi fililen ye jahanama kɔnɔ. ⁴⁸ O yɔrɔ la, `u ntumu tɛ sa, o tasuma tɛ dufa.’ ⁴⁹ Mɔgɔw bɛɛ na kɔrɔbɔ tasuma fɛ, i ko kɔgɔ bɛ kɛ sarakaw bɛɛ la cogo min na. ⁵⁰ «Kɔgɔ ka ɲi, nka ni a timiya bɔra a la, i na mun kɛ ka a timiya tun? Kɔgɔ ka kɛ aw yɛrɛw la, hɛrɛ ka kɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ.»

¹ Yesu wulila ka bɔ yen ka taa Jude jamana la ani Jurdɛn ba kɔfɛ. Jama nana u lajɛ a kɔrɔ tun. A ye u kalan i ko a delila ka a kɛcogo min na. ² Farisiɛn dɔw gɛrɛla a la k’a ɲininka walisa u ka a dakɔrɔbɔ, u ko: «A dagalen bɛ cɛ ka a muso furu sa wa?» ³ Yesu ye u jaabi ko: «Musa ye mun ci fɔ aw ye?» ⁴ U ko: «Musa sɔnna an ka furu sa sɛbɛn kɛ, o kɔ ka muso bila.» ⁵ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Musa ye o ci sɛbɛn aw ye aw ka dusukun gɛlɛya de kosɔn. ⁶ Nka kabini diɲɛ daminɛ, Ala ye u kɛ cɛ ni muso ye, ⁷ o de kosɔn cɛ na a fa ni a ba bila ka nɔrɔ a muso la. ⁸ U fila na kɛ farisogo kelen ye. O cogo la u tɛ fila ye tun, fɔ kelen. ⁹ Ala ye min kɛ kelen ye, mɔgɔ si kana o fara.» ¹⁰ U donnen so kɔnɔ, kalandenw ye Yesu ɲininka furu sa ko la tun. ¹¹ A y’a fɔ u ye ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a muso furu sa ka dɔ wɛrɛ furu, o bɛ jatɔya kɛ. ¹² O cogo la ni muso bɛ a cɛ bila ka furu cɛ wɛrɛ ma, o bɛ jatɔya kɛ.» ¹³ Mɔgɔw nana Yesu yɔrɔ ni denmisɛn dɔw ye walisa a ka maga u la, nka kalandenw ye u kɔrɔfɔ. ¹⁴ Yesu ye o ye minkɛ, a diminna. A y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «A’ y’a to denmisɛnw ka na ne ma, aw kana u bali, katuguni Ala ka masaya ye olu bɔɲɔgɔnkow de ta ye. ¹⁵ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye, mɔgɔ min tɛ Ala ka masaya minɛ i ko denmisɛn, o tɛna don a la fewu.» ¹⁶ O kɔ, a ye denmisɛnw ta a kɔnkɔn na, ka a bolow da u kan ka dubaw kɛ u ye. ¹⁷ Yesu taatɔ sira fɛ, cɛ dɔ bolila ka i ɲɔngiri a kɔrɔ, k’a ɲininka ko: «Karamɔgɔ ɲuman, ne ka kan ka mun kɛ walisa ne ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ?» ¹⁸ Yesu y’a fɔ a ye ko: «Mun na i bɛ ne wele ɲuman? Ɲuman si tɛ, Ala kelen kɔ. ¹⁹ I bɛ ci fɔlenw dɔn ko: `I kana mɔgɔ faga. I kana jatɔya kɛ. I kana sonyali kɛ. I kana nkalon da i mɔgɔ ɲɔgɔn na. I kana mɔgɔ si tɔɲɔ. I ka i fa ni i ba bonya.’ » ²⁰ O cɛ ko: «Karamɔgɔ, ne ye o ci fɔlenw bɛɛ mara kabini ne denmisɛnma.» ²¹ Yesu y’a mafilɛ ni kanuya ye k’a fɔ a ye ko: «Fɛn kelen b’i jɛ. Taa i bolofɛnw bɛɛ feere ka o wari di faantanw ma. O tuma la, i na nafoloba sɔrɔ sankolo la. O kɔ, na tugu ne la.» ²² O cɛ ɲɛ kumuna o kuma kosɔn. A ɲɛnasisilen taara, k’a masɔrɔ nafoloba tun b’a fɛ. ²³ Yesu ye a kɛrɛw filɛ, k’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Nafolobatigi donni ka gɛlɛn Ala ka masaya la kosɛbɛ.» ²⁴ Kalandenw kabakoyara o kuma kosɔn, nka Yesu y’a fɔ u ye tun ko: «Ne denw, a ka gɛlɛn kosɛbɛ ka don Ala ka masaya la. ²⁵ Ɲaamɛ donni ka nɔgɔn miseli wo fɛ ka tɛmɛn nafolobatigi donni kan Ala ka masaya la.» ²⁶ Kalandenw kabakoyara fo ka dama tɛmɛn. U tun b’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «A. O tuma la jɔni dun bɛ se ka kisi?» ²⁷ Yesu ye u filɛ k’a fɔ u ye ko: «O tɛ se ka kɛ mɔgɔw fɛ, nka o bɛ se ka kɛ Ala fɛ, katuguni Ala tɛ kɛɲɛ foyi la.» ²⁸ Piɛrɛ y’a fɔ a ye ko: «A filɛ, an jɛna fɛn bɛɛ kɔ ka tugu i la.» ²⁹ Yesu y’a jaabi ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ o mɔgɔ jɛna a ka so kɔ, wala a balimakɛw, wala a balimamusow, wala a ba, wala a fa, wala a denw, wala a ka forow kɔ, ne ni Kibaru Duman kosɔn, ³⁰ o tigi na olu bɛɛ ɲɔgɔn kɛmɛ-kɛmɛ sɔrɔ nin diɲɛ la, sow ni balimakɛw ni balimamusow ni baw ni denw ani forow, ka tɔɔrɔ fana sɔrɔ. A na ɲɛnamaya banbali sɔrɔ sini. ³¹ Nka ɲɛ mɔgɔ caman na kɛ kɔmɔgɔw ye, kɔmɔgɔ caman na kɛ ɲɛ mɔgɔw ye.» ³² U tun bɛ sira kan ka taa Jerusalɛm. Yesu tun bɛ a ka kalandenw ɲɛfɛ, kalandenw hakili ɲaaminen tun don. U nɔfɛ mɔgɔw sirannen tun don. Yesu taara ni a ka tan ni fila ye u dan na ko kura. Ko min bɛna kɛ a la, a y’a daminɛ ka o fɔ u ye. ³³ A y’a fɔ u ye ko: «An taatɔ filɛ Jerusalɛm, Mɔgɔ Denkɛ na don sarakalasebaaw kuntigiw ani sariya karamɔgɔw bolo yen. U na a jalaki ko a ka kan ni saya ye k’a don Ala dɔnbaliw bolo. ³⁴ Olu na yɛlɛ bɔ a ma ka daji tu a kan k’a bugɔ ni gɛɲɛ ye k’a faga. A tile sabanan don, a na kunun.» ³⁵ Zebede denkɛw Yakuba ni Yuhana gɛrɛla Yesu la k’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, an bɛna fɛn min deli i fɛ, an b’a fɛ i ka o kɛ an ye.» ³⁶ Yesu ye u ɲininka ko: «Aw b’a fɛ ne ka mun kɛ aw ye?» ³⁷ U y’a jaabi ko: «I ka sɔn an kelen ka sigi i kinin fɛ, kelen ka sigi i numan fɛ i ka masaya nɔɔrɔma la.» ³⁸ Nka Yesu y’a fɔ u ye ko: «Aw bɛ fɛn min deli, aw tɛ o dɔn. Ne bɛna minni kɛ tɔɔrɔ jifilen min na, aw bɛ se ka minni kɛ o la wa? Ne bɛna batise cogo min na, aw bɛ se ka batise ten wa?» ³⁹ U y’a jaabi ko: «An bɛ se.» Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ne na minni kɛ jifilen min na, tiɲɛ don, aw na minni kɛ o la. Ne na batise cogo min na, aw fana na batise ten, ⁴⁰ nka ka sigi ne kinin ni ne numan fɛ, ne tɛ o dibaa ye. Ala ye o yɔrɔw labɛn minnu ye, u na di olu de ma.» ⁴¹ Kalanden tɔ tan y’o mɛn minkɛ, olu diminna Yakuba ni Yuhana kɔrɔ. ⁴² O la, Yesu ye u bɛɛ wele k’a fɔ u ye ko: «Aw y’a dɔn ko minnu bɛ jate kuntigiw ye siyaw kun na, olu bɛ u mara ni kuntigiya ye. Mɔgɔbaw bɛ u fanga jira u la. ⁴³ Nka a tɛna kɛ ten aw cɛma. Ni dɔ b’a fɛ ka kɛ mɔgɔba ye aw cɛma, o ka kɛ tɔw ka baaraden ye. ⁴⁴ Ni dɔ b’a fɛ ka kɛ aw cɛma ɲɛ mɔgɔ ye, o ka kɛ tɔw ka jɔn ye. ⁴⁵ Katuguni Mɔgɔ Denkɛ ma na mɔgɔw ka baara kɛ a ye, nka a nana ka baara kɛ mɔgɔw ye, ka a yɛrɛ ni di ka kɛ mɔgɔ caman kunmabɔ sara ye.» ⁴⁶ U sera Jeriko. Yesu ni a ka kalandenw ani jamaba bɔtɔ Jeriko, fiyentɔ dɔ sigilen tun bɛ sira da la ka saraka deli. O tun ye Timɛ denkɛ Bartimɛ ye. ⁴⁷ A y’a mɛn ko Yesu Nazarɛtika don minkɛ, a pɛrɛnna k’a fɔ ko: «Dawuda Bɔnsɔn Yesu, makari ne la.» ⁴⁸ Mɔgɔ caman y’a kɔrɔfɔ ko a ka i makun, nka a tun bɛ dɔ fara a ka pɛrɛnni kan ko: «Dawuda Bɔnsɔn, makari ne la.» ⁴⁹ Yesu y’i jɔ ko u ka a wele. U ye fiyentɔ wele k’a fɔ a ye ko: «I hakili sigi. Wuli, a b’i wele.» ⁵⁰ A y’a ka dulɔki fili k’i pan ka gɛrɛ Yesu la. ⁵¹ Yesu y’a ɲininka ko: «I b’a fɛ ne ka mun kɛ i ye?» Fiyentɔ y’a jaabi ko: «Karamɔgɔ, ne ka yeli kɛ.» ⁵² Yesu y’a fɔ a ye ko: «Taa, i ka dannaya ye i kɛnɛya.» O yɔrɔnin bɛɛ a ye yeli kɛ, a tugura Yesu nɔfɛ sira la.

¹ U surunyalen Jerusalɛm ka se Bɛtɛfajɛ ni Bɛtani, Oliviye kulu kɛrɛ fɛ, Yesu ye a ka kalandenw la fila ci ka taa u ɲɛ, ² k’a fɔ olu ye ko: «A’ ye taa aw ɲɛfɛ dugu la. Aw dontɔ dugu kɔnɔ, aw na faliden dɔ sirilen sɔrɔ yen, mɔgɔ si ma yɛlɛn min kan fɔlɔ. A’ ye o foni ka na n’a ye yan. ³ Ni mɔgɔ dɔ ye aw ɲininka ko mun na aw b’a foni, aw k’a fɔ o ye ko, `Matigi mago b’a la, ko a n’a kɔsegin i ma sisan.’ » ⁴ U taara ka faliden sirilen ye bɔlɔn da la, u y’a foni. ⁵ Mɔgɔ minnu tun bɛ yen, olu dɔw ye u ɲininka ko: «Mun y’a to aw bɛ nin faliden foni?» ⁶ Yesu tun ye min fɔ u ye, u ye olu jaabi ni o ye. O mɔgɔw sɔnna u ka taa n’a ye. ⁷ U taara ni faliden ye Yesu yɔrɔ. U ye u ka finiw da a kan, Yesu yɛlɛnna a kan. ⁸ Mɔgɔ caman ye u ka finiw fɛnsɛ sira kan. Dɔw fana ye fura kɛnɛw tigɛ ka olu fɛnsɛ sira kan. ⁹ U taatɔ, Yesu ɲɛfɛ mɔgɔw ani a kɔfɛ mɔgɔw tun bɛ pɛrɛn ko: «Ala tanu! Min natɔ filɛ Matigi tɔgɔ la, o ye dubaden ye! ¹⁰ An fa Dawuda ka masaya min natɔ don, Ala ka duba o ye. Tanuli ka kɛ Ala ye sanfɛ yɔrɔ kɔrɔtalenbaw la.» ¹¹ Yesu donna Jerusalɛm ka taa Alabatosoba kɔnɔ k’a fan bɛɛ filɛ. O kɔ, a ni a ka kalandenw bɔra ka taa Bɛtani, katuguni fitiri donda tun sera ka ban. ¹² O dugusajɛ, u bɔtɔ Bɛtani, kɔngɔ ye Yesu minɛ. ¹³ K’a to yɔrɔ jan, a ye torosun dɔ ye, fura tun b’a la. A taara a filɛ yala ni a bɛ den sɔrɔ o la, nka a selen jirisun kɔrɔ, a ma foyi ye o la fura kɔ, k’a masɔrɔ toro den tuma tun ma se fɔlɔ. ¹⁴ O la, Yesu y’a fɔ torosun ye ko: «Mɔgɔ si tɛna i den dun tun abada.» A ka kalandenw y’o mɛn. ¹⁵ U sera Jerusalɛm tuma min na, Yesu donna Alabatosoba kɔnɔ. Minnu tun bɛ sannifeere kɛ yen, a y’a daminɛ ka olu gɛn ka bɔ yen. A ye wari falennaw ka tabaliw ni ntubanni feerelaw ka sigilanw dabiri. ¹⁶ A ma sɔn minɛntigi si ka tɛmɛn Alabatosoba kɔnɔ. ¹⁷ A ye mɔgɔw kalan ko: «A sɛbɛnnen tɛ wa ko: `Ne ka so na wele siyaw ka Aladeliso’? Nka aw kɔni y’a kɛ binkannikɛlaw dogo yɔrɔ ye.» ¹⁸ Sarakalasebaaw kuntigiw ani sariya karamɔgɔw ye o mɛn, o de kosɔn u ye cogo ɲini ka Yesu faga. U siranna a ɲɛ k’a masɔrɔ a ka kalan tun ye mɔgɔw kun minɛ kosɛbɛ. ¹⁹ Wula selen, Yesu ni a ka kalandenw bɔra dugu kɔnɔ. ²⁰ O dugusajɛ sɔgɔma da joona fɛ, u tɛmɛntɔ sira kan, u ye o torosun jalen ye fo ka se a dili ma. ²¹ Ko min tun kɛra, Piɛrɛ hakili jiginna o la, a y’a fɔ Yesu ye ko: «Karamɔgɔ, i ye torosun min danga, o jalen filɛ.» ²² Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «A’ ye da Ala la. ²³ Tiɲɛ la, ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ o mɔgɔ mana a fɔ nin kulu ye ko: `Bɔ yan ka taa i fili kɔgɔji la’, ni a ma sigasiga a dusukun na, ni a dara a la ko a bɛ min fɔ, o na kɛ, o na kɛ a ye. ²⁴ O de kosɔn ne b’a fɔ aw ye ko aw mana Ala deli fɛn o fɛn na, a’ ye da a la ko aw ye o sɔrɔ, o na kɛ. ²⁵ Aw mana jɔ ka Ala deli, k’a sɔrɔ dɔ ye aw hakɛ ta, a’ ye yafa o ma, walisa aw sankolola Fa ka aw ka hakɛw yafa aw ma fana. [ ²⁶ Ni aw ma yafa tɔw ma, aw sankolola Fa tɛna aw ka hakɛw yafa aw ma fana.]» ²⁷ U taara Jerusalɛm ko kura. Ka Yesu to yaalayaala la Alabatosoba kɔnɔ, sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw ani cɛkɔrɔbaw taara Yesu sɛgɛrɛ. ²⁸ U y’a ɲininka ko: «Sebaaya jumɛn b’a to i bɛ nin kow kɛ? Jɔni ye o fanga di i ma?» ²⁹ Yesu ye u jaabi ko: «Ne bɛ aw ɲininka ko kelen na. Ni aw ye ne jaabi, o tuma la sebaaya min b’a to ne bɛ nin kow kɛ, ne na o fɔ aw ye. ³⁰ Jɔni de ye Yuhana ci ko a ka batiseli kɛ, Ala wa, wala mɔgɔw? A’ ye ne jaabi.» ³¹ O tuma la, u kumana ɲɔgɔn fɛ ko: «Ni an ko Ala y’a ci, a n’a fɔ ko mun y’a to an ma da a la? ³² Nka ni an ko mɔgɔw y’a ci» U tun bɛ siran jama ɲɛ, katuguni mɔgɔw bɛɛ tun bɛ Yuhana jate kira yɛrɛ de ye. ³³ O de kosɔn u ye Yesu jaabi ko: «Anw ma o dɔn.» Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ayiwa, sebaaya min b’a to ne bɛ nin kow kɛ, ne fana tɛna o fɔ aw ye.»

¹ O kɔ, Yesu y’a daminɛ ka ntalen da u ye ko: «Cɛ dɔ ye rezɛn nakɔ bin ka sinsan kɛ ka o lamini. A ye dingɛ sen ka rezɛn ji bɔ yɔrɔ dila, ka sankanso jan jɔ kɔlɔsili kama. O kɔ, a ye o nakɔ kalifa rezɛn sɛnɛkɛla dɔw ma ka taa jamana wɛrɛ la. ² Rezɛn mɔ tuma selen, a ye baaraden dɔ ci o rezɛn sɛnɛkɛlaw ma, ko o ka rezɛn mɔ minɛ u fɛ. ³ U ye baaraden minɛ k’a bugɔ k’a bolo lankolon bila ka taa. ⁴ Nakɔtigi ye baaraden wɛrɛ ci ka taa. U ye o kunkolo jogin k’a minɛ ko juguya. ⁵ Nakɔtigi ye dɔ wɛrɛ ci, u y’o faga. O kɔ, a ye baaraden caman wɛrɛw ci. U ye dɔw bugɔ ka dɔw faga. ⁶ Denkɛ kelenpe tun bɛ nakɔtigi fɛ, a tun bɛ o kanu kosɛbɛ. A ye o ci u ma olu bɛɛ kɔ, a ko: `U na ne denkɛ kɔni bonya.’ ⁷ Nka rezɛn sɛnɛkɛlaw y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: `A ciyɛntala filɛ nin ye. A’ ye na an ka a faga, a ciyɛn na kɛ an ta ye.’ ⁸ U ye a denkɛ minɛ k’a faga k’a fili nakɔ kɔfɛ. ⁹ «Ayiwa, rezɛn nakɔtigi na mun de kɛ sa? A na na ka o rezɛn sɛnɛkɛlaw bɛɛ faga, ka rezɛn nakɔ kalifa mɔgɔ wɛrɛw ma. ¹⁰ Aw ma nin kalan Kitabu la wa, ko: `Sojɔlaw banna kabakurun min na, o kɛra so selekela kabakurun lakika ye. ¹¹ A filɛ, Matigi de ye o kɛ, kabako don an ɲɛ na.’ » ¹² Yahutuw kuntigiw ye Yesu minɛ cogo ɲini, k’a masɔrɔ u y’a dɔn ko Yesu ye o ntalen da u yɛrɛw de kama, nka u siranna jama ɲɛ. O tuma la u y’a to yen ka taa. ¹³ U ye Farisiɛn dɔw ni Hɛrɔde ka mɔgɔ dɔw ci Yesu ma, walisa ka a minɛ a yɛrɛ da la kuma fɛ. ¹⁴ U nana k’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, an y’a dɔn ko i ye tiɲɛtigi ye, ko i tɛ siran mɔgɔ si ɲɛ, katuguni mɔgɔw bɛɛ ka kan i ɲɛ na, ko i bɛ mɔgɔw kalan Ala sira la k’a jɛya. A dagalen bɛ an ka nisɔngɔ sara Romɛ masakɛ ye wa, wala o dagalen tɛ? An ka kan k’a sara wa, wala an man kan k’a sara?» ¹⁵ Nka Yesu ye u ka filankafoya dɔn, a y’a fɔ u ye ko: «Mun y’a to aw bɛ ne dakɔrɔbɔ? A’ ye na ni wari dɛɲɛ kelen ye, ne k’a filɛ.» ¹⁶ U ye kelen jira a la. Yesu ye u ɲininka ko: «Jɔni ja ni a ka sɛbɛnni bɛ nin kan?» U y’a jaabi ko: «Romɛ masakɛ.» ¹⁷ O tuma la Yesu y’a fɔ u ye ko: «A’ ye masakɛ ta sara masakɛ ye, ka Ala ta di Ala ma.» U kabakoyara o la kosɛbɛ. ¹⁸ Saduseɛnw tun b’a fɔ ko su kununli tɛna kɛ. U dɔw taara Yesu sɛgɛrɛ k’a ɲininka ko: ¹⁹ «Karamɔgɔ, Musa ye nin ci sɛbɛn k’a di an ma ko: `Ni cɛ dɔ sara k’a sɔrɔ a muso ma den sɔrɔ, a balimakɛ ka o muso furu ka bɔnsɔn sɔrɔ o cɛ salen ye.’ ²⁰ Ayiwa, balimakɛ woloɛula tun bɛ yen. Fɔlɔ ye muso furu, o sara k’a sɔrɔ a ma den sɔrɔ. ²¹ A filanan ye o muso kelen furu, a sara, a ma den to. A sabanan fana kɛra ten. ²² U woloɛula bɛɛ ye o muso furu, u bɛɛ denntan sara. O kɔ, o muso fana sara. ²³ Ayiwa su kununli don na, o muso na kɛ u la jumɛn kelen ta ye? K’a sɔrɔ u woloɛula bɛɛ y’a furu.» ²⁴ Yesu ye u jaabi ko: «Aw ka filili sababu tɛ nin ye wa, ko aw ma Kitabu kuma faamu, aw ma Ala ka sebaaya fana dɔn. ²⁵ Suw mana kunun, cɛw tɛna musow furu, musow tɛna di cɛw ma, nka u na kɛ i ko sankolola mɛlɛkɛw. ²⁶ Su kununli ko ta fan fɛ, aw ma a kalan Musa ka Kitabu la jirinin ko la wa, ko Ala y’a fɔ Musa ye ko: `Ne ye Ibrahima ka Ala ye, ani Isaka ka Ala ani Yakuba ka Ala.’ ²⁷ Ala tɛ suw ka Ala ye, ɲɛnamaw ta don. Aw fililen bɛ kosɛbɛ.» ²⁸ Sariya karamɔgɔ dɔ ye o sɔsɔli kuma mɛn. A y’a ye ko Yesu ye Saduseɛnw jaabi koɲuman. A gɛrɛla a la k’a ɲininka ko: «Ci fɔlenw bɛɛ la fɔlɔfɔlɔ ye jumɛn ye?» ²⁹ Yesu y’a jaabi ko: «Ci fɔlenw fɔlɔfɔlɔ filɛ nin ye ko: `Israɛl, lamɛnni kɛ. Matigi an ka Ala ye Matigi kelenpe de ye. ³⁰ I ka i Matigi Ala kanu ni i dusukun bɛɛ ye, ani i ni bɛɛ, ni i hakili bɛɛ ni i barika bɛɛ.’ ³¹ A filanan filɛ nin ye: `I ka i mɔgɔ ɲɔgɔn kanu i ko i yɛrɛ.’ Ci fɔlen si man bon ni olu ye.» ³² O sariya karamɔgɔ y’a fɔ Yesu ye ko: «Tiɲɛ don, karamɔgɔ. I ye min fɔ, o ye tiɲɛ ye, katuguni Ala kelenpe bɛ yen, dɔ wɛrɛ si tɛ ale kɔ. ³³ Ka Ala kanu ni i dusukun bɛɛ ye, ni i hakili bɛɛ, ani i barika bɛɛ, ka i mɔgɔ ɲɔgɔn kanu i ko i yɛrɛ, o ka bon ni saraka jenitaw ani saraka sifa bɛɛ ye.» ³⁴ Yesu y’a ye ko a ye jaabili kɛ ni hakilitigiya ye. A y’a fɔ a ye ko: «I ni Ala ka masaya cɛ man jan.» O kɔ, mɔgɔ si ma a ja gɛlɛya k’a ɲininka foyi la tun. ³⁵ Ka Yesu to mɔgɔ kalan na Alabatosoba kɔnɔ, a ye u ɲininka ko: «Sariya karamɔgɔw b’a fɔ cogo di ko Krisita ye Dawuda Bɔnsɔn ye? ³⁶ Dawuda yɛrɛ y’a fɔ Ni Senu barika la ko: `Matigi y’a fɔ ne Matigi ye: I sigi ne kinin fɛ, fo ne ka i juguw kɛ i senkɔrɔ dalan ye.’ ³⁷ Dawuda yɛrɛ bɛ Krisita wele Matigi. Ale dun ye Dawuda Bɔnsɔn ye cogo di?» Yesu ka kuma lamɛnni diyara jama bɛɛ ye kosɛbɛ. ³⁸ A y’a fɔ u ye a ka kalan na ko: «A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi sariya karamɔgɔw la. Ka dulɔki janw don ka yaala ani mɔgɔw ka u mɔgɔba fo fɛrɛkɛnɛw la, o de ka di u ye. ³⁹ Alabatoso kɔnɔ ɲɛfɛ sigiyɔrɔw ani dumunibaw la sigi yɔrɔ ɲumanw fana ka di u ye. ⁴⁰ U bɛ muso cɛ salenw bolofɛnw bɛɛ minɛ u la, o kɔ, ka taa mɛn Ala delili la, walisa ka u yɛrɛw mɔgɔ sɛbɛ jira. U jalaki tɔɔrɔ na juguya.» ⁴¹ Yesu y’i sigi Alabatosoba kɔnɔ, nilifɛnw bila kɛsu kuntilenna la. A tun bɛ mɔgɔw ka wari bila cogo filɛ. Nafolotigi caman tun bɛ wari caman bila kɛsu kɔnɔ. ⁴² Muso faantan cɛ salen dɔ nana ka wari misɛn fila bila kɛsu kɔnɔ. O wari tun tɛ tɛmɛn tama kelen ɲɔgɔn kan. ⁴³ O tuma la Yesu ye a ka kalandenw wele k’a fɔ u ye ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko nin muso faantan cɛ salen ye min bila kɛsu kɔnɔ, o ka ca u tɔw bɛɛ ta ye, ⁴⁴ k’a masɔrɔ olu bɛɛ ye dɔ di ka bɔ u ka nafolow la. Ale kɔni ni a ka faantanya, a ye a balo fɛn bɛɛ di. Balo wari si ma to a bolo.»

¹ Yesu bɔtɔ Alabatosoba kɔnɔ, a ka kalandenw la kelen y’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, nin kabakurunbaw ni nin sow jɔ cogo filɛ dɛ!» ² Yesu y’a jaabi ko: «I ɲɛ bɛ nin sobaw la wa? Kabakurun si tɛna to ɲɔgɔn kan yan, u bɛɛ na bin.» ³ Ka Yesu sigilen to Oliviye kulu kan Alabatosoba kuntilenna la, Piɛrɛ ni Yakuba ni Yuhana ani Andre nana ka a ɲininka u dan na. ⁴ U ko: «I tɛ o kow kɛ tuma fɔ an ye wa? Ni o kow kɛ tuma sera, mun taamashyɛn na kɛ fɔlɔ?» ⁵ O tuma la Yesu ye kuma daminɛ k’a fɔ u ye ko: «A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi, mɔgɔw si kana aw lafili. ⁶ Mɔgɔ caman bɛna na ne tɔgɔ la k’a fɔ ko u yɛrɛw ye Krisita de ye. U na mɔgɔ caman lafili. ⁷ Ni aw ye kɛlɛ kow kibaru mɛn, ka kɛlɛ kow ɛunuɛunukan mɛn tuma min na, aw hakili kana ɲaami. Wajibi don o kow ka kɛ, nka o tɛ a laban ye fɔlɔ. ⁸ Siya dɔ na wuli siya dɔ wɛrɛ kama. Masaya dɔ na wuli masaya dɔ wɛrɛ kama. Dugukolo yɛrɛyɛrɛw na kɛ yɔrɔ caman na. Kɔngɔbaw na kɛ. Olu ye tɔɔrɔ kow daminɛ dama ye. ⁹ «Nka a’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi, katuguni mɔgɔw na aw don kiritigɛ jama bolo. U na aw bugɔ Alabatosow kɔnɔ. U na taa ni aw ye gɔfɛrɛnɛrɛw ni masakɛw ɲɛ kɔrɔ ne tɔgɔ kosɔn. O n’a to aw ka seereya kɛ u ɲɛ kɔrɔ. ¹⁰ Sani o kow ka kɛ, wajibi don Kibaru Duman waajuli ka kɛ siyaw bɛɛ ye. ¹¹ Ni u bɛ aw minɛ ka aw don bolo la tuma min na, aw kana kɔnɔgan aw ka fɔta la, nka kuma min mana jigin aw hakili la o waati yɛrɛ la, aw ka o fɔ, katuguni aw yɛrɛw tɛna kɛ kumabaaw ye, fɔ Ni Senu. ¹² Balima na a balima don bolo la walisa a ka faga. Fa na o ɲɔgɔn kɛ a den na. Denw fana na wuli u bangebaaw kama walisa u ka faga. ¹³ Mɔgɔw bɛɛ na aw koniya ne tɔgɔ kosɔn. Nka min bɛ muɲuli kɛ fo a laban na, o na kisi. ¹⁴ «Fɛn haramulen min bɛ tiɲɛni kɛ, o man kan ka kɛ yɔrɔ min na, aw na o jɔlen ye yen. (Min bɛ nin kalan, o k’a faamu.) O tuma la, Jude jamana mɔgɔw ka boli ka taa kuluma yɔrɔw la. ¹⁵ Min bɛ a ka so kun na, o kana jigin ka don so kɔnɔ ka fɛn ta. ¹⁶ Min bɛ foro la, o kana kɔsegin ka a ka dulɔki ta. ¹⁷ Muso kɔnɔmaw ani minnu bɛ sin di den ma, olu na tɔɔrɔ o donw la kosɛbɛ! ¹⁸ A’ ye Ala deli ko o kow kana kɛ fonɛnɛ tuma la, ¹⁹ katuguni tɔɔrɔ kow na bonya o donw la, o bɔɲɔgɔnko tɔɔrɔ ma kɛ kabini Ala ye diɲɛ da fo ka na se bi ma! O bɔɲɔgɔnko tɔɔrɔ tɛna kɛ tun abada. ²⁰ Ni Matigi tun ma dɔ bɔ o donw dama la, mɔgɔ si tun tɛna kisi, nka a ye dɔ bɔ u la a ka mɔgɔ ɲɛnatɔmɔlenw kosɔn. ²¹ «Ni mɔgɔ dɔ b’a fɔ aw ye o tuma la ko: `A filɛ, Krisita bɛ yan,’ wala `a bɛ yen,’ aw kana da o la. ²² Sabu Krisita nkalontigɛlaw ni kira nkalontigɛlaw na wuli. U na taamashyɛnw ni kabakow kɛ walisa ka mɔgɔw lafili. Ni u tun bɛ se ka Ala ka ɲɛnatɔmɔlenw lafili, u tun na o kɛ. ²³ Aw kɔni ka aw yɛrɛw kɔlɔsi dɛ. Ne ye o kow bɛɛ suda aw la. ²⁴ «O donw na, o tɔɔrɔ tɛmɛnnen kɔ, tile na dibi, kalo tɛna yeelen bɔ. ²⁵ Dolow na bin ka bɔ sankolo la, sankolola sebaayaw na yɛrɛyɛrɛ. ²⁶ O tuma la, u na Mɔgɔ Denkɛ natɔ ye sankabaw kan ni fangaba ni nɔɔrɔ ye. ²⁷ A na mɛlɛkɛw ci ka a ka ɲɛnatɔmɔlenw lajɛ ka bɔ diɲɛ fan naani la, k’a daminɛ dugukolo dan na ka taa bila sankolo dan na. ²⁸ « Ɲɛjirali dɔ filɛ nin ye torosun ko la: Ni a bolow bɛ daminɛ ka nugu, aw b’a dɔn ko samiyɛ surunyara. ²⁹ O cogo la, aw mana o kow kɛtɔ ye tuma min na, aw k’a dɔn ko a surunyara, a sera da la yɛrɛ. ³⁰ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ minnu ɲɛnama don sisan, olu bɛɛ tɛna sa sani o kow bɛɛ ka dafa. ³¹ Sankolo ni dugukolo na tɛmɛn, nka ne ka kumaw tɛna tɛmɛn abada. ³² «Nka mɔgɔ si tɛ o don ni o waati dɔn, hali sankolola mɛlɛkɛw t’a dɔn. Ala Denkɛ fana t’a dɔn, Fa Ala kelenpe de b’a dɔn. ³³ A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi ka to aw ɲɛ na, k’a masɔrɔ aw tɛ o ko se tuma dɔn. ³⁴ A na kɛ i ko cɛ dɔ taatɔ dugu la, o bɔtɔ ye a ka fɛn bɛɛ kalifa a ka jɔnw ma. A ye bɛɛ kelen-kelen ka baara jira u la k’a fɔ so da kɔlɔsibaa ye ko a ka to a ɲɛ na. ³⁵ O de la a’ ye to aw ɲɛ na, k’a masɔrɔ sotigi bɛ na wula fɛ wala dugutila fɛ, wala donon kasi tuma, wala sɔgɔma fɛ, aw ma o dɔn. ³⁶ A kana na bala aw la ka aw sunɔgɔlen sɔrɔ dɛ. ³⁷ Ne bɛ min fɔ aw ye, ne bɛ o fɔ mɔgɔw bɛɛ ye: A’ ye to aw ɲɛ na.»

¹ Tile fila tun bɛ u ni Tɛmɛnkan ni nbuuru fununbali seli cɛ. Sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw tun bɛ cogo ɲini ka Yesu minɛ keguya la k’a faga. ² U ko: «An kana a minɛ seli la, walisa balawu kana wuli mɔgɔw cɛma.» ³ Ka Yesu to dumuni la Simɔn kunatɔ ka so kɔnɔ Bɛtani, muso dɔ nana ni daganin dɔ ye, o tun dilara ni kabakurun sɔngɔ gɛlɛn ye. O falen tun bɛ tulu suma duman yɛrɛwolo dɔ la min tɔgɔ ko nar, o sɔngɔ tun ka gɛlɛn kosɛbɛ. A ye o daga da walon ka a kɔnɔ tulu kɛ Yesu kun na. ⁴ Mɔgɔ minnu tun bɛ yen, olu dɔw diminna k’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Nin tulu suma duman tiɲɛ kun ye mun ye? ⁵ O tulu suma duman tun bɛ se ka feere wari dɛɲɛ kɛmɛ saba la ka o di faantanw ma.» U ye o muso kɔrɔfɔ kosɛbɛ. ⁶ Nka Yesu ko: «A’ y’a to yen. Mun y’a to aw b’a dusu kasi? A ye min kɛ, o ka ɲi dɛ. ⁷ Faantanw bɛ aw cɛma tuma bɛɛ. Tuma min ka di aw ye, aw bɛ se ka ko ɲuman kɛ u ye. Nka ne kɔni tɛna kɛ aw cɛma tuma bɛɛ. ⁸ A ye a se ko de kɛ. A ye ne kasanke tulu suma duman kɛ ne kan sani ne ka sa. ⁹ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Kibaru Duman mana fɔ diɲɛ yɔrɔ o yɔrɔ la, nin muso ye min kɛ, o fana na lakali yen, ka mɔgɔw hakili jigin a ko la.» ¹⁰ Juda Isikariɔti min tun ye a ka tan ni fila la kelen ye, o taara sarakalasebaaw kuntigiw sɛgɛrɛ, ko a bɛ Yesu don u bolo. ¹¹ U ye a ka kuma mɛn minkɛ, o diyara u ye kosɛbɛ. U y’a latigɛ ko u na wari di a ma. Juda tun bɛ cogo bɛnnen ɲini ka Yesu don u bolo. ¹² Nbuuru fununbali seli don fɔlɔ, Tɛmɛnkan saraka sagaden bɛna faga don min na, Yesu ka kalandenw y’a ɲininka ko: «I b’a fɛ an ka Tɛmɛnkan seli dumuni labɛn i ye yɔrɔ jumɛn?» ¹³ Yesu ye a ka kalandenw la fila ci, k’a fɔ u ye ko: «A’ ye taa dugu kɔnɔ. Aw ni cɛ dɔ na bɛn, daga jima b’a kun. Aw ka tugu o nɔfɛ. ¹⁴ A mana don yɔrɔ min na, aw k’a fɔ o sotigi ye ko Karamɔgɔ ko, a ni a ka kalandenw bɛna Tɛmɛnkan seli dumuni kɛ bon min kɔnɔ, ko o bɛ min? ¹⁵ A na bonba dɔ jira aw la sankanso la, minɛnw b’a kɔnɔ, a labɛnnen bɛ. Aw ka Tɛmɛnkan seli dumuni labɛn an ye yen.» ¹⁶ O kalandenw taara ka don dugu kɔnɔ, u y’a sɔrɔ i ko a tun y’a fɔ u ye cogo min na. U ye Tɛmɛnkan seli dumuni labɛn yen. ¹⁷ Su kolen, Yesu ni a ka kalanden tan ni fila nana. ¹⁸ Ka u sigilen to dumuni la, Yesu y’a fɔ ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko aw la kelen min bɛ dumuni la ne fɛ, o na ne don bolo la.» ¹⁹ Kalandenw ɲɛnasisilen, u bɛɛ kelen-kelen y’a ɲininka ko: «Ne don wa?» ²⁰ Yesu ye u jaabi ko: «Aw tan ni fila la kelen don, min bɛ a bolo don ne fɛ minɛn kɔnɔ, o don. ²¹ Mɔgɔ Denkɛ na sa i ko a sɛbɛnnen bɛ a ko la cogo min na, nka min bɛ Mɔgɔ Denkɛ don bolo la, bɔnɛ bɛ o tigi ye. Ni o cɛ tun ma bange yɛrɛ, o tun ka fisa a ma.» ²² Ka u to dumuni la, Yesu ye nbuuru ta ka barika da Ala ye, ka o karikari k’a di a ka kalandenw ma. A y’a fɔ u ye ko: «A’ ye nin dɔ ta. Nin ye ne farikolo ye.» ²³ O kɔ, a ye jifilen ta ka barika da Ala ye k’a di u ma, u bɛɛ ye dɔ min. ²⁴ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Nin ye ne joli ye, Ala ka layidu sigili joli. A bɔnna mɔgɔ caman kosɔn. ²⁵ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko ne tɛna rezɛn ji min tun, fo ne ka a kɛnɛ min Ala ka masaya la don min na.» ²⁶ Ala tanuli dɔnkili dalen kɔ, u bɔra yen ka taa Oliviye kulu la. ²⁷ Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Aw bɛɛ na boli ka ne kelen to, katuguni a sɛbɛnnen bɛ ko: `Ne na sagagɛnna faga, sagaw bɛɛ na jɛnsɛn.’ ²⁸ Nka ne mana kunun ka bɔ suw cɛma, ne na taa aw ɲɛ Galile jamana la.» ²⁹ Piɛrɛ y’a fɔ a ye ko: «Hali ni tɔw bɛɛ bolila k’i to, ne tɛna i bila abada.» ³⁰ Yesu y’a jaabi ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ i ye ko bi su in na, sani donon ka kasi siɲɛ fila, i na i dalacɛ ne la siɲɛ saba ko i tɛ ne dɔn.» ³¹ Nka Piɛrɛ y’a fɔ a ye tun k’a gɛlɛya kosɛbɛ ko: «Ne bɛ sa i fɛ dɛ, ne tɛna ne dalacɛ i la fewu.» U tɔw bɛɛ fana ko ten. ³² O kɔ, u taara yɔrɔ dɔ la min tɔgɔ ko Jetisɛmanɛ. Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «A’ ye aw sigi yan, sani ne ka taa Ala deli.» ³³ A taara ɲɛ ni Piɛrɛ ni Yakuba ani Yuhana ye. Hakili ɲaami y’a sɔrɔ, a dusu kasilen tun don kosɛbɛ. ³⁴ A y’a fɔ u ye ko: «Ne dusu tɔɔrɔlen bɛ, fo ne bɛ ɲini ka sa. A’ ye to yan ka to aw ɲɛ na.» ³⁵ A taara ɲɛfɛ dɔɔnin ka i bin duguma ka Ala deli ko ni a bɛ se ka kɛ, o waati tɔɔrɔ ka tɛmɛn a kan. ³⁶ A y’a fɔ ko: «Ne Fa, i tɛ kɛɲɛ foyi la. I ka nin tɔɔrɔ jifilen mabɔ ne la. O bɛɛ n’a ta, ne sago kana kɛ, fɔ e sago.» ³⁷ A kɔseginna ka na kalandenw yɔrɔ ka u sunɔgɔlen sɔrɔ. A y’a fɔ Piɛrɛ ye ko: «Simɔn, i bɛ sunɔgɔ wa? I ma se ka to i ɲɛ na, hali ka lɛrɛ kelen kɛ wa? ³⁸ A’ ye to aw ɲɛ na ka Ala deli walisa aw ka tanga kɔrɔbɔli ma. Mɔgɔ ni sɔnnen bɛ, nka a farisogo barika ka dɔgɔ.» ³⁹ A bɔra u kɔrɔ tun ka Ala deli ka segin o kuma kelen kan. ⁴⁰ O kɔ, a kɔseginna a ka kalandenw yɔrɔ ka u sunɔgɔlen sɔrɔ ko kura, sabu sunɔgɔ tun bɛ u la kosɛbɛ. U ma a jaabi cogo dɔn. ⁴¹ A nana a siɲɛ sabanan la k’a fɔ u ye ko: «Aw bɛ sunɔgɔ halisa ka aw lafiya wa? O b’a bɔ. Waati sera. A filɛ, Mɔgɔ Denkɛ bɛna don jurumukɛlaw bolo. ⁴² A’ ye wuli, an ka taa. Min bɛ ne don bolo la, o selen filɛ.» ⁴³ Ka Yesu to o kuma la, o yɔrɔnin bɛɛ Juda sera. Kalanden tan ni fila la kelen don. A nana ni jamaba ye. Npanw ni berew tun bɛ u bolo. Olu cilen tun bɛ sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw ani cɛkɔrɔbaw fɛ. ⁴⁴ Juda min tun bɛna Yesu don bolo la, o tun ye taamashyɛn jira jama la, ko: «Ne mana cɛ min da susu, o don. A’ ye o minɛ k’a kɔlɔsi kosɛbɛ ka taa n’a ye.» ⁴⁵ Juda selen, a sinna Yesu la k’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ.» O kɔ, a ye Yesu da susu. ⁴⁶ O kɛlen, u ye Yesu minɛ. ⁴⁷ Yesu fɛ mɔgɔw la kelen ye a ka npan foosi ka sarakalasebaaw kuntigi ka jɔnkɛ tulo caron. ⁴⁸ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Aw nana ni npan ni berew ye ne minɛli kama, i n’a fɔ ne ye binkannikɛla ye wa? ⁴⁹ Ne tun bɛ aw fɛ don o don ka mɔgɔw kalan Alabatosoba kɔnɔ. Aw dun ma ne minɛ. Nka o kɛra walisa Kitabuw kuma ka dafa.» ⁵⁰ A ka kalandenw bɛɛ bolila ka a to yen. ⁵¹ Kamalen dɔ tugulen tun bɛ Yesu nɔfɛ, birifini dɔrɔn melekelen tun b’a la. Jama la mɔgɔ dɔw y’a minɛ. ⁵² A ye a ka birifini to u bolo, a lankolon bolila ka taa. ⁵³ U taara ni Yesu ye sarakalasebaaw kuntigi ka so. Sarakalasebaaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw ani sariya karamɔgɔw bɛɛ ye u lajɛ yen. ⁵⁴ Piɛrɛ y’i to yɔrɔ jan ka tugu Yesu nɔfɛ fo ka don sarakalasebaaw kuntigi ka du kɔnɔ. A y’i sigi garadiw kɛrɛ fɛ ka i laja tasuma la. ⁵⁵ Sarakalasebaaw kuntigiw ani kiritigɛ jamakulu tun bɛ seereya ɲini Yesu kama walisa ka a faga, nka u ma a sɔrɔ. ⁵⁶ Mɔgɔ caman ye nkalon seereya kɛ Yesu kama, nka u ka kumaw tun bɛ ɲɔgɔn sɔsɔ. ⁵⁷ Mɔgɔ dɔw wulila ka nkalon da Yesu la ko: ⁵⁸ «A y’a fɔ an ɲɛ na ko: `Mɔgɔw ye nin Alabatosoba min jɔ, ne na o ci ka dɔ wɛrɛ jɔ tile saba kɔnɔ, mɔgɔw bolo ma min jɔ.’ » ⁵⁹ O bɛɛ n’a ta u ka seereya kuma ma kɛ kelen ye. ⁶⁰ O tuma la sarakalasebaaw kuntigi wulila k’i jɔ jama cɛma ka Yesu ɲininka ko: «Nin mɔgɔw bɛ seereya min kɛ i kama, o bɛ di? I tɛ o si jaabi wa?» ⁶¹ Nka Yesu y’i makun, a ma jaabili si kɛ. Sarakalasebaaw kuntigi y’a ɲininka ko kura ko: «E de ye Krisita, Dubatigi Ala Denkɛ ye wa?» ⁶² Yesu y’a jaabi ko: «Ɔwɔ, ne ye o ye. Aw na Mɔgɔ Denkɛ sigilen ye Ala Sebaayabɛɛtigi kinin fɛ. Aw na a natɔ ye fana sankabaw kan ka bɔ sankolo la.» ⁶³ O la, sarakalasebaaw kuntigi ye a yɛrɛ ka finiw fara k’a fɔ ko: «An mago bɛ mun na seerew fɛ tun? ⁶⁴ Aw tulo bɛ a ka Ala tɔgɔ tiɲɛni kuma la. Mun bɛ aw kɔnɔ?» U bɛɛ y’a jalaki ko a ka kan ni saya ye. ⁶⁵ Dɔw ye daji tu Yesu kan. U ye a ɲɛ siri k’a bugɔ ni u bolokurunw ye k’a fɔ a ye ko: «I bugɔbaa tɔgɔ fɔ an ye.» Garadiw fana ye Yesu bugɔ ni u bolow ye. ⁶⁶ Ka Piɛrɛ to sarakalasebaaw kuntigi ka dukɛnɛ la duguma, sarakalasebaaw kuntigi ka baarakɛ muso dɔ nana. ⁶⁷ A ye Piɛrɛ ye, a tun b’i laja tasuma la, a y’a mafilɛ kosɛbɛ k’a fɔ a ye ko: «E fana tun bɛ Yesu Nazarɛtika fɛ.» ⁶⁸ Nka a y’i dalacɛ a la ko: «I bɛ min fɔ, ne ma o dɔn, ne ma a kɔrɔ dɔn.» O kɔ, a bɔra ka taa so da la. Donon kasira. ⁶⁹ Baarakɛ muso y’a ye ko kura k’a fɔ o yɔrɔ mɔgɔw ye ko: «Nin cɛ in ye u dɔ ye.» ⁷⁰ Piɛrɛ y’i dalacɛ a la ko kura. Waati dɔɔnin tɛmɛnnen kɔ, mɔgɔ minnu tun bɛ yen, olu y’a fɔ Piɛrɛ ye fana ko: «Siga t’a la, i ye u dɔ ye, katuguni e fana ye Galileka ye.» ⁷¹ Nka Piɛrɛ y’i kali k’a yɛrɛ danga ko: «Aw bɛ kuma cɛ min ko la, ne tɛ o dɔn.» ⁷² O yɔrɔnin kelen donon kasira a siɲɛ filanan la. Piɛrɛ hakili jiginna Yesu ka kuma fɔlen na ko: «Sani donon ka kasi siɲɛ fila, i na i dalacɛ ne la siɲɛ saba ko i tɛ ne dɔn.» A miirila o la ka kasi.

¹ Sɔgɔma da joona fɛ, sarakalasebaaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw ni sariya karamɔgɔw ani kiritigɛ jamakulu y’u lajɛ ka ɲɔgɔn ye. U ye Yesu siri ka taa n’a ye k’a don gɔfɛrɛnɛrɛ Pilate bolo. ² Pilate y’a ɲininka ko: «I ye Yahutuw ka masakɛ ye wa?» Yesu y’a jaabi ko: «Ɔwɔ, ne ye o ye.» ³ Sarakalasebaaw kuntigiw y’a sendon ni kuma caman ye. ⁴ Pilate y’a ɲininka ko kura ko: «I tɛ jaabili si kɛ wa? U bɛ i sendon ko minnu na, i tulo tɛ olu la wa?» ⁵ Nka Yesu ma jaabili si kɛ tun, o ye Pilate kabakoya. ⁶ Tɛmɛnkan seli o seli, Yahutuw mana kasolamɔgɔ min ɲini Pilate fɛ, a tun bɛ o bila. ⁷ Cɛ min tɔgɔ ko Barabasi, o ni a murutiɲɔgɔnw tun bɛ kaso la o waati la. Olu tun ye mɔgɔ faga u ka murutili sen fɛ. ⁸ Jama taara Pilate yɔrɔ k’a deli ko a delila ka ko min kɛ u ye, a ka o kɛ. ⁹ Pilate ye u jaabi ko: «Aw b’a fɛ ne ka Yahutuw ka masakɛ bila wa?» ¹⁰ Pilate tun y’a dɔn ko Yesu keleya de y’a to sarakalasebaaw kuntigiw y’a don bolo la. ¹¹ Nka sarakalasebaaw kuntigiw ye jama kɔnɔnasu, ko u ka Pilate deli ko a ka Barabasi bila. ¹² Pilate kumana jama fɛ ko kura k’a fɔ ko: «Aw bɛ min wele Yahutuw ka masakɛ, ne ka mun kɛ o la?» ¹³ U pɛrɛnna ko kura ko: «A gengen jiri la!» ¹⁴ Pilate ye u ɲininka ko: «A ye mun ko jugu kɛ?» Nka u pɛrɛnna kosɛbɛ ka tɛmɛn fɔlɔ kan ko: «A gengen jiri la!» ¹⁵ Pilate tun b’a fɛ ka jama sago kɛ. O de kosɔn a ye Barabasi bila ka Yesu bugɔ ni gɛɲɛ ye, ka a don sɔrɔdasiw bolo, a ka gengen jiri la. ¹⁶ Sɔrɔdasiw taara ni Yesu ye gɔfɛrɛnɛrɛ ka du kɔnɔ ka u ka kulu mɔgɔw bɛɛ lajɛ yen. ¹⁷ U ye lomaasa fini don Yesu kan na ka ɛɔni dɛfɛ k’o kɛ jalamugu ye k’a don Yesu kun na. ¹⁸ U ye foli di a ma ko: «I ni se, Yahutuw ka masakɛ!» ¹⁹ U tun bɛ a bugɔ a kun na ni bere ye, ka daji tu a kan, k’u biri a kɔrɔ i n’a fɔ u b’a bonya. ²⁰ Yɛlɛ bɔlen kɔ a ma, u ye o lomaasa fini bɔ a kan na, ka a yɛrɛ ka finiw don a la. U bɔra ka taa n’a ye, a ka gengen jiri la. ²¹ Sirɛnɛka dɔ bɔtɔ a ka foro la, sɔrɔdasiw y’o karaba ka Yesu gengenjiri ta. O cɛ tɔgɔ ko Simɔn, Alɛkisandre ni Rufus fa don. ²² U taara ni Yesu ye yɔrɔ dɔ la min tɔgɔ ko Golgota, o kɔrɔ, kunkolo yɔrɔ. ²³ U ye diwɛn ni mirɛ kolonsolen di a ma ko a k’o min, nka Yesu ma sɔn k’a min. ²⁴ O kɔ, u y’a gengen jiri la, ka kala da, ka a ka finiw tilatila u cɛ ka kɛɲɛ n’o ye, walisa u bɛɛ kelen-kelen ka u ka sɔrɔta dɔn. ²⁵ U y’a gengen jiri la tuma min na, o kɛra sani tile ka gan kosɛbɛ. ²⁶ U y’a jalaki kun min na, u ye o sɛbɛn ko: «Yahutuw ka masakɛ.» ²⁷ U ye binkannikɛla fila gengen jiri la Yesu kɛrɛ fɛ. Kelen tun bɛ a kinin fɛ, dɔ tun bɛ a numan fɛ. [ ²⁸ O cogo la Kitabu ye min fɔ, ko a jatera kojugukɛlaw dɔ ye, o dafara.] ²⁹ Tɛmɛnbaaw tun bɛ u kun kɔmi ka Yesu neni, k’a fɔ ko: «Ɔnhɔn, e min ko i bɛ Alabatosoba ci ka a jɔ ko kura tile saba kɔnɔ, ³⁰ i yɛrɛ kisi sa. Jigin ka bɔ jiri la!» ³¹ O cogo la, sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw fana tun bɛ yɛlɛ bɔ Yesu ma k’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «A ye mɔgɔ wɛrɛw kisi, nka a tɛ se ka a yɛrɛ kisi. ³² Krisita, Israɛl ka masakɛ ka jigin ka bɔ jiri la, walisa an k’a ye ka da a la.» Cɛ fila minnu gengenna jiri la a kɛrɛ fɛ, olu fana tun b’a neni. ³³ Tile selen kuncɛ, dibi donna jamana yɔrɔ bɛɛ la ka lɛrɛ saba kɛ. ³⁴ O lɛrɛ saba dafara tuma min na, Yesu pɛrɛnna ni kanba ye ko: «Eloi, Eloi, lama sabakatani?» O kɔrɔ, «Ne ka Ala, ne ka Ala, mun na i ye ne bila?» ³⁵ Minnu jɔlen tun bɛ yen, olu dɔw ye o pɛrɛnkan mɛn minkɛ, u ko: «A filɛ, a bɛ Eli wele.» ³⁶ U la kelen bolila ka fukuru ta ka o su diwɛn kumu la ka a don bere jan dɔ kun na, ka o di Yesu ma a k’a susu. O cɛ ko: «A’ y’a jɔ, an k’a filɛ yala ni Eli bɛ na a lajigin.» ³⁷ Nka Yesu ye kulokanba ci ka sa. ³⁸ Alabatosoba cɛtigɛfini farala fila ye k’a daminɛ san fɛ fo duguma. ³⁹ Jalasabatigi min jɔlen tun bɛ Yesu kuntilenna la, o y’a ye minkɛ ko a pɛrɛnna ka sa ten, o ko: «Tiɲɛ la, nin cɛ tun ye Ala Denkɛ yɛrɛ de ye.» ⁴⁰ Muso dɔw fana jɔlen tun bɛ yɔrɔ jan ka o kow filɛ. U dɔw tun ye ninnu ye: Magadala Mariyama, Yakuba dɔgɔmannin ni Jose ba Mariyama, ani Salomɛ. ⁴¹ Ka Yesu to Galile jamana la, o musow tun tugura a nɔfɛ ka a dɛmɛ. U ni muso caman wɛrɛw fana tun bɛ yen minnu taara a fɛ Jerusalɛm. ⁴² Wula da sera. O don tun ye ɲɛsigi don ye, o kɔrɔ, o dugusajɛ tun ye lafiɲɛ don de ye. ⁴³ Arimate Yusufu nana, kiritigɛ jamakulu la mɔgɔba dɔ tun don. Ale yɛrɛ fana tun bɛ Ala ka masaya makɔnɔ. A y’i ja gɛlɛya ka taa Pilate sɛgɛrɛ ka Yesu su deli a fɛ. ⁴⁴ Pilate kabakoyara k’a mɛn ko Yesu sara joona ten. A ye jalasabatigi wele k’a ɲininka yala ni Yesu sa tuma mɛnna. ⁴⁵ A ye jaabili sɔrɔ ka bɔ jalasabatigi fɛ minkɛ, a sɔnna Yusufu ka Yesu su ta. ⁴⁶ Yusufu ye lenfu fini dɔ san, ka Yesu su lajigin ka o fini meleke a la k’a don kaburu dɔ kɔnɔ, o sennen tun bɛ fara la. O kɔ, a ye kabakurunba dɔ kolonkolon ka kaburu da tugu n’o ye. ⁴⁷ Magadala Mariyama ani Jose ba Mariyama tun bɛ yen ka Yesu su don yɔrɔ filɛ.

¹ Lafiɲɛ don tɛmɛnnen, Magadala Mariyama ni Yakuba ba Mariyama ani Salomɛ ye suma diyalanw san ko u bɛ taa Yesu su mun ni olu ye. ² U taara kaburu la dɔgɔkun don fɔlɔ sɔgɔma da joona fɛ, tile bɔ tuma la. ³ U tun b’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Jɔn na kabakurun kolonkolon an ye ka bɔ kaburu da la?» ⁴ U ye u ɲɛw kɔrɔta k’a ye ko o kabakurun belebeleba tun kolonkolonna ka bɔ kaburu da la. ⁵ U donna kaburu kɔnɔ, u ye kamalen dɔ ye yen, a sigilen tun bɛ kinin yanfan fɛ, dulɔki jamanjan jɛman tun bɛ a kan na. U sirannen kabakoyara kosɛbɛ. ⁶ Nka a y’a fɔ u ye ko: «Aw kana siran. Yesu Nazarɛtika min gengenna jiri la, aw bɛ o de ɲini. A tɛ yan, a kununna. U y’a da yɔrɔ min na, a’ ye o filɛ. ⁷ Aw ka taa a fɔ a ka kalandenw ye ani Piɛrɛ fana ko a bɛ taa aw ɲɛ Galile. Aw na a ye yen i ko a tun y’a fɔ aw ye cogo min na.» ⁸ U sirantɔ yɛrɛyɛrɛtɔ bɔra kaburu kɔnɔ ka boli. U ma foyi fɔ mɔgɔ si ye, k’a masɔrɔ u tun siranna. [ ⁹ Yesu kununlen kɔ ka bɔ suw cɛma, dɔgɔkun don fɔlɔ sɔgɔma da joona fɛ, a y’i jira Magadala Mariyama fɔlɔ la. A tun ye jinɛ woloɛula gɛn ka bɔ o de la. ¹⁰ Mariyama taara o kibaru fɔ Yesu taamaɲɔgɔn kɔrɔw ye. Olu ɲɛnasisilen tun bɛ kosɛbɛ, u tun bɛ kasi. ¹¹ U y’a mɛn minkɛ ko Yesu ɲɛnama don, ko Mariyama y’a ye, u ma da a la fewu. ¹² O kɔ, u la mɔgɔ fila dugu taatɔ, Yesu cogo yɛlɛmalen y’i jira u la. ¹³ U kɔseginna ka o fɔ kalanden tɔw ye, olu fana ma da a la. ¹⁴ O kɔ, Yesu y’i jira a ka kalanden tan ni kelen na, u dumuni kɛtɔ. A ye u kɔrɔfɔ u ka dannabaliya ni u dusukun gɛlɛya kosɔn, k’a masɔrɔ minnu y’a ye a kununlen kɔ, u ma da olu la. ¹⁵ A y’a fɔ u ye ko: «A’ ye taa diɲɛ yɔrɔ bɛɛ ka Kibaru Duman waajuli kɛ mɔgɔw bɛɛ ye. ¹⁶ Ni mɔgɔ min dara a la ka batise, o na kisi, nka ni min ma da a la, o na jalaki. ¹⁷ Minnu bɛ dannaya kɛ, olu na nin taamashyɛnw kɛ: U na jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la ne tɔgɔ la. U na kan wɛrɛw fɔ. ¹⁸ U na saw minɛ u bolow la. Ni u ye mɔgɔfagafɛn min, o tɛna foyi kɛ u la. U na u bolow da banabaatɔw kan, olu na kɛnɛya.» ¹⁹ Matigi Yesu tilalen kɔ kuma la u fɛ, a kɔrɔtara ka taa sankolo kɔnɔ k’i sigi Ala kinin fɛ. ²⁰ Olu kɔni taara ka waajuli kɛ yɔrɔ bɛɛ. Matigi tun bɛ u fɛ u ka baara bɛɛ la ka taamashyɛnw kɛ minnu y’a jira ko u ka waajuli kumaw ye tiɲɛ ye.]