MATIYU

¹ Nin ye Yesu Krisita buruju sɛbɛn ye. Yesu bɔra Dawuda bɔnsɔn na, Dawuda bɔra Ibrahima bɔnsɔn na. ² Ibrahima ye Isaka bange. Isaka ye Yakuba bange. Yakuba ye Juda ni a balimakɛw bange. ³ Juda ye Farɛs ni Zara bange. Tamar tun ye olu ba ye. Farɛs ye Esrɔm bange. Esrɔm ye Aram bange. ⁴ Aram ye Aminadab bange. Aminadab ye Nasɔn bange. Nasɔn ye Salmɔn bange. ⁵ Salmɔn ye Boaz bange. Rahab tun ye o ba ye. Boaz ye Obɛd bange. Ruti tun ye o ba ye. Obɛd ye Isayi bange. ⁶ Isayi ye masakɛ Dawuda bange. Masakɛ Dawuda ye Solomani bange. Ale ba tun ye Uri muso ye fɔlɔ. ⁷ Solomani ye Roboam bange. Roboam ye Abiya bange. Abiya ye Asaf bange. ⁸ Asaf ye Josafat bange. Josafat ye Joram bange. Joram ye Oziyasi bange. ⁹ Oziyasi ye Joatam bange. Joatam ye Akaz bange. Akaz ye Ezekiyasi bange. ¹⁰ Ezekiyasi ye Manase bange. Manase ye Amɔn bange. Amɔn ye Josiyasi bange. ¹¹ Josiyasi ye Jekoniyasi ni a balimakɛw bange. O tuma la Israɛl mɔgɔw cɛra ka taa Babilonɛ jamana la. ¹² O mɔgɔ cɛli kɛlen kɔ ka taa Babilonɛ, Jekoniyasi ye Salatiɛl bange. Salatiɛl ye Zorobabɛl bange. ¹³ Zorobabɛl ye Abiudi bange. Abiudi ye Eliyakim bange. Eliyakim ye Azɔr bange. ¹⁴ Azɔr ye Sadɔk bange. Sadɔk ye Akim bange. Akim ye Eliudi bange. ¹⁵ Eliudi ye Eleazar bange. Eleazar ye Matan bange. Matan ye Yakuba bange. ¹⁶ Yakuba ye Yusufu bange. Yusufu kɛra Mariyama cɛ ye. Yesu min bɛ wele Krisita, Mariyama ye o bange. ¹⁷ Bɔnsɔn yɛlɛma ko tan ni naani kɛra Ibrahima ni Dawuda cɛ. O kɔ, bɔnsɔn yɛlɛma ko tan ni naani kɛra Dawuda ni Israɛl mɔgɔw cɛli waati cɛ ka taa Babilonɛ. Bɔnsɔn yɛlɛma ko tan ni naani kɛra o tuma ni Krisita bange tuma cɛ. ¹⁸ Yesu Krisita bange cogo filɛ. A ba Mariyama maminɛlen tun bɛ Yusufu fɛ. Sani u ka jɛ, Mariyama y’a sɔrɔ ko a ye kɔnɔ ta Ni Senu ka sebaaya la. ¹⁹ A cɛ Yusufu tun ye mɔgɔ tilennen ye, a tun t’a fɛ ka Mariyama tɔgɔ tiɲɛ. A y’a latigɛ a yɛrɛ kɔnɔ ko a na o furu ko dabila dogo la. ²⁰ Ka Yusufu to o miirili la, Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ y’i jira a la sugo la k’a fɔ a ye ko: «Dawuda bɔnsɔn Yusufu, i kana siran ka Mariyama furu, k’a masɔrɔ a ye kɔnɔ ta Ni Senu ka sebaaya la. ²¹ A na denkɛ bange, i na o tɔgɔ da Yesu, katuguni ale na a ka mɔgɔw kisi u ka jurumuw ma.» ²² O kow bɛɛ kɛra ten walisa Matigi tun ye min fɔ kira dɔ da la, o ka dafa, ko: ²³ «A filɛ, npogotigi cɛ dɔnbali na kɔnɔ ta ka denkɛ bange, o tɔgɔ na da ko Emanuɛl,» o kɔrɔ ko Ala bɛ an cɛma. ²⁴ Yusufu wulila ka bɔ sunɔgɔ la, a y’a kɛ ka kɛɲɛ ni Matigi ka mɛlɛkɛ ka kuma fɔlen ye. A ye Mariyama furu siri, ²⁵ nka u ma jɛ sani Mariyama ka jigin a denkɛ fɔlɔ la. Yusufu ye den tɔgɔ da Yesu.

¹ Yesu bangera Jude jamana la Bɛtilɛhɛm, masakɛ Hɛrɔde tile la. A bangelen kɔ, dɔnbaa dɔw nana ka bɔ kɔrɔn fɛ ka se Jerusalɛm. ² U ye ɲininkali kɛ ko: «Yahutuw ka masakɛ min bangera sisan, o bɛ min? An ye a ka dolo ye k’an to kɔrɔn fɛ, an nana a bato.» ³ Masakɛ Hɛrɔde y’o mɛn minkɛ, a ni Jerusalɛmkaw bɛɛ kɔnɔnafilila o kuma kosɔn. ⁴ Hɛrɔde ye sarakalasebaaw kuntigiw ni a ka mɔgɔw ka sariya karamɔgɔw bɛɛ lajɛ ka u ɲininka ko: «Krisita ka kan ka bange min?» ⁵ U y’a jaabi ko: «Jude jamana Bɛtilɛhɛm katuguni a sɛbɛnnen bɛ kira dɔ fɛ ko: ⁶ `E Bɛtilɛhɛm min bɛ Jude jamana la, i tɛ Jude faamaduguw bɛɛ la dɔgɔmannin ye dɛ, k’a masɔrɔ kuntigi dɔ na bɔ i la, o na ne ka siya Israɛl mara.’ » ⁷ O kɔ, Hɛrɔde ye o dɔnbaaw wele dogo la ka u ɲininka kosɛbɛ o dolo ye waati ko la. ⁸ O kɛlen, a ye u ci ka taa Bɛtilɛhɛm. A ko: «A’ ye taa o denyɛnin ɲini kosɛbɛ. Aw mana a ye, a’ ye na o fɔ ne ye, walisa ne fana ka taa a bato.» ⁹ Dɔnbaaw ye masakɛ ka kuma mɛn minkɛ, u taara. U tun ye dolo min ye k’u to kɔrɔn fɛ, o filɛ, o taara u ɲɛ fo ka se denyɛnin yɔrɔ la, a y’i jɔ o yɔrɔ kun na. ¹⁰ Dɔnbaaw ye o dolo ye tuma min na, u ɲagalila kosɛbɛ. ¹¹ U donnen so kɔnɔ, u ye denyɛnin ni a ba Mariyama ye. U y’u bi duguma ka denyɛnin bato. U ye u ka minɛnw dayɛlɛ ka denyɛnin sɔn ni sanu ni suma diyalan mana ani fɛn suma duman dɔ ye, min tɔgɔ ko mirɛ. ¹² O kɔ, dɔnbaaw lasɔminen Ala fɛ sugo la ko u kana kɔsegin Hɛrɔde yɔrɔ, u taara u ka jamana la sira wɛrɛ fɛ. ¹³ Dɔnbaaw taalen kɔ, Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ y’i jira Yusufu la sugo la k’a fɔ a ye ko: «Wuli ka boli ka taa ni den ni a ba ye Misira, ka to yen fo ne ka kuma i fɛ tuma min na, katuguni Hɛrɔde na den ɲini ko a b’a faga.» ¹⁴ Yusufu wulila o su yɛrɛ la ka boli ka taa ni den ni a ba ye Misira. ¹⁵ U tora yen fo ka taa Hɛrɔde sa. O kow kɛra walisa min fɔra Matigi fɛ a ka kira dɔ da la, o ka dafa, ko: «Ne ye ne denkɛ wele ka bɔ Misira.» ¹⁶ Hɛrɔde y’a ye ko dɔnbaaw y’a janfa minkɛ, a diminna kosɛbɛ. A ye mɔgɔw ci ka taa Bɛtilɛhɛm ni a dafɛ duguw denmisɛn cɛmanw bɛɛ faga, minnu si ma tɛmɛn san fila kan, ka kɛɲɛ ni dɔnbaaw ka waati fɔlen ye. ¹⁷ Kira Jeremi ye min fɔ, o dafara ten. A tun ko: ¹⁸ «Mɔgɔw ye kasikan mɛn ka bɔ Rama, kulo ni kasikanba. Rasɛl bɛ a ka denmisɛnw su kasi. A tɛ sɔn a dusu ka saalo, k’a sɔrɔ u sara ka ban.» ¹⁹ Hɛrɔde salen kɔ, Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ y’i jira Yusufu la sugo la k’a to Misira. ²⁰ O mɛlɛkɛ ko: «Wuli ka kɔsegin ni den ni a ba ye Israɛl jamana la, sabu minnu tun b’a fɛ ka den faga, olu sara.» ²¹ Yusufu wulila ka kɔsegin ni den ni a ba ye Israɛl jamana la. ²² A y’a mɛn minkɛ ko Arkɛlaus sigira a fa Hɛrɔde nɔ na ka kɛ Jude jamana masakɛ ye, Yusufu siranna, a ma sɔn ka taa yen. A lasɔminen Ala fɛ sugo la, a taara Galile jamana la. ²³ A sigira dugu dɔ la yen min tɔgɔ ko Nazarɛti, walisa kiraw tun ye min fɔ ko Yesu na wele Nazarɛtika, o ka dafa.

¹ O donw na, Yuhana Batiselikɛla nana Jude kungokolon kɔnɔ ka waajuli daminɛ. ² A tun bɛ welewele da ko: «A’ ye nimisa aw ka jurumuw la, katuguni sankolo masaya surunyara.» ³ Kira Esayi tun kumana mɔgɔ min ko la, Yuhana don. Esayi ko: «Pɛrɛnkan bɛ bɔ kungokolon kɔnɔ ko: `A’ ye Matigi ka sira labɛn, ka a ka sira misɛnw latilen.’ » ⁴ Yuhana ka fini tun dilara ni ɲaamɛ si ye, a ka cɛsirilan tun ye wolo ye. A ka dumuni tun ye ntɔn ni wo kɔnɔ di ye. ⁵ Mɔgɔw tun bɛ taa Yuhana sɛgɛrɛ ka bɔ Jerusalɛm ni Jurdɛn ba da la ani Jude jamana bɛɛ la. ⁶ U tun bɛ u jɔ u ka jurumuw la. Yuhana tun bɛ u batise Jurdɛn baji la. ⁷ Yuhana y’a ye tuma min na ko Farisiɛn caman ni Saduseɛn caman nana a fɛ ka batise, a y’a fɔ u ye ko: «Fɔnfɔnnindenw, jɔni ye aw lasɔmi ko aw ka boli Ala ka diminya nata ɲɛ? ⁸ Kɛwale minnu b’a jira ko aw nimisara aw ka jurumuw la, a’ ye olu kɛ. ⁹ Aw kana a fɔ aw yɛrɛw kɔnɔ ko Ibrahima ye aw fa ye. Tiɲɛ la ne b ’a fɔ aw ye ko Ala bɛ se ka nin kabakurunw yɛlɛma ka u kɛ Ibrahima bɔnsɔnw ye. ¹⁰ Hali sisan, jele talen bɛ jiriw dili tigɛli kama ka ban. Jiri o jiri tɛ den ɲuman kɛ o bɛ tigɛ ka fili tasuma la. ¹¹ Ne kɔni bɛ aw batise ji la k’a jira ko aw nimisara aw ka jurumuw la, nka dɔ bɛ na ne kɔ, o fanga ka bon ni ne ta ye, hali ne man kan ni a ka sabara bɔli yɛrɛ ye a sen na, o na aw batise Ni Senu ni tasuma la. ¹² A ka ɲɔfyɛ minɛn bɛ a bolo. A na a ka ɲɔ gosilen fyɛ ka bɔ ɲaga la. A na a ka ɲɔkisɛ kɛ jiginɛ kɔnɔ ka a ɛɛɲɛ jeni tasuma sabali la.» ¹³ O tuma la Yesu bɔra Galile jamana la ka taa Yuhana sɛgɛrɛ Jurdɛn ba da la ko Yuhana ka a batise. ¹⁴ Ale tun b’a fɛ ka ban, a y’a fɔ Yesu ye ko: «Ne ka kan ka batise e fɛ, i bɛ na ne ma wa?» ¹⁵ Yesu y’a jaabi ko: «A to a ka kɛ sisan. A ka ɲi an ka Ala sago dafa ten.» Ayiwa Yuhana sɔnna. ¹⁶ Yesu batiselen kɔ, a bɔra ji la. O yɔrɔnin kelen, sankolo dayɛlɛla. A ye Ala Ni jigintɔ ye i ko jɛnɛntuban, ka na sigi a kan. ¹⁷ Kumakan dɔ bɔra sankolo la ko: «Nin ye ne Denkɛ kanulen ye, a ko ka di ne ye haali.»

¹ O kɔ, Ni Senu ye Yesu ɲɛminɛ ka taa kungokolon kɔnɔ walisa Sitanɛ k’a kɔrɔbɔ. ² Yesu ye tile binaani ni su binaani kɛ sun na, a ma dumuni kɛ, o kɔ, kɔngɔ y’a minɛ. ³ Kɔrɔbɔlikɛla gɛrɛla a la k’a fɔ a ye ko: «Ni i ye Ala Denkɛ ye, a fɔ ko nin kabakurunw ka yɛlɛma ka kɛ nbuurukunw ye.» ⁴ Yesu y’a jaabi ko: «A sɛbɛnnen bɛ ko: `Dumunifɛn dama tɛ mɔgɔ balo, nka kuma minnu bɛɛ bɛ bɔ Ala da la, a bɛ balo olu de la.’ » ⁵ O kɔ, Sitanɛ taara ni Yesu ye dugu senuma kɔnɔ k’a bila Alabatosoba kuncɛ ma, ⁶ k’a fɔ a ye ko: «Ni i ye Ala Denkɛ ye, i cun duguma, katuguni a sɛbɛnnen bɛ ko: `Ala na i ko fɔ a ka mɛlɛkɛw ye, u na i minɛ u bolow la, walisa i sen kana na gosi kabakurun si la.’ » ⁷ Yesu y’a fɔ a ye ko: «A sɛbɛnnen bɛ fana ko: `I kana i Matigi Ala kɔrɔbɔ.’ » ⁸ Sitanɛ taara ni Yesu ye ko kura ka taa kulu jamanjan kan ka diɲɛ masayaw ni u bonya bɛɛ jira a la, ⁹ k’a fɔ a ye ko: «Ni i b’i ɲɔngiri ne kɔrɔ ka ne bato, ne na ninnu bɛɛ di i ma.» ¹⁰ Nka Yesu ko: «Taa ka bɔ yan, Sitanɛ, katuguni a sɛbɛnnen bɛ ko: `I ka i Matigi Ala bato ka baara kɛ o kelenpe ye.’ » ¹¹ O kɔ, Sitanɛ taara. Mɛlɛkɛ dɔw nana Yesu mago ɲɛ. ¹² Yesu y’a mɛn tuma min na ko Yuhana bilara kaso la, a bɔra yen ka taa Galile jamana la. ¹³ A bɔra Nazarɛti dugu la, a taara i sigi Kapɛrnaum, o tun ye Galile ba da la dugu dɔ ye, Zabulɔn ni Nefitali jamana la. ¹⁴ O kɛra walisa kira Esayi ye min fɔ, o ka dafa, a ko: ¹⁵ «Zabulɔn jamana ni Nefitali jamana, baji da la, Jurdɛn ba kɔfɛ, siya wɛrɛw ka Galile. ¹⁶ Minnu sigilen tun bɛ dibi la, olu ye kɛnɛyeelenba ye. Minnu sigilen tun bɛ dibi la saya yɔrɔ la, kɛnɛyeelen bɔra olu ye.» ¹⁷ Kabini o tuma la Yesu ye waajuli daminɛ. A tun b’a fɔ ko: «A’ ye nimisa aw ka jurumuw la katuguni sankolo masaya surunyara.» ¹⁸ Yesu taamatɔ Galile ba kɛrɛ fɛ, a ye balimakɛ fila ye minnu tun ye mɔnnikɛlaw ye, Simɔn min bɛ wele Piɛrɛ ani a balimakɛ Andre. U tun bɛ jɔ fili la baji la. ¹⁹ Yesu y’a fɔ u ye ko: «A’ ye tugu ne la, ne na aw kɛ mɔgɔ ɲininaw ye.» ²⁰ U sinna ka u ka jɔw to yen ka tugu Yesu la. ²¹ A taara ɲɛfɛ tun ka balimakɛ fila wɛrɛ ye. Olu tun ye Zebede denkɛw Yakuba ni Yuhana ye. U ni u fa Zebede tun bɛ kurun kɔnɔ ka u ka jɔw kala. Yesu ye u wele. ²² U sinna ka kurun ni u fa to yen ka tugu Yesu la. ²³ Yesu tun bɛ yaala Galile jamana yɔrɔ bɛɛ la ka mɔgɔw kalan u ka Alabatosow kɔnɔ. A tun bɛ sankolo masaya Kibaru Duman fɔ. A tun bɛ bana sifa bɛɛ kɛnɛya ani mɔgɔw ka barikantanya bɛɛ. ²⁴ Yesu tɔgɔ tun bɛ fɔ Siri jamana yɔrɔ bɛɛ la, o de la, mɔgɔw nana Yesu sɛgɛrɛ ni u ka banabaatɔw ye. Mɔgɔ minnu tɔɔrɔla bana sifa caman ni dimin caman fɛ, jinɛtɔw, kirikirimashyɛntɔw ani mɔgɔ fan fila salenw, u nana ni olu bɛɛ ye. Yesu ye u bɛɛ kɛnɛya. ²⁵ Jamaba tugura a nɔfɛ ka bɔ Galile jamana ni Dekapole ni Jerusalɛm ni Jude jamana ani Jurdɛn ba kɔfɛ.

¹ Yesu ye jama ye tuma min na, a yɛlɛnna kulu kan k’i sigi. A ka kalandenw gɛrɛla a la, ² a y’a daminɛ ka u kalan ko: ³ «Minnu y’a dɔn ko u ye faantanw ye Ala ta fan fɛ, olu ye dubadenw ye, katuguni sankolo masaya ye u ta ye. ⁴ «Minnu dusu kasilen don, olu ye dubadenw ye, katuguni u dusuw na saalo. ⁵ «Minnu sabalilen don, olu ye dubadenw ye, katuguni u na dugukolo sɔrɔ ciyɛn ye. ⁶ «Tilennenya nege bɛ minnu na i n’a fɔ kɔngɔ ni minnɔgɔ, olu ye dubadenw ye, katuguni u na wasa. ⁷ «Makarikɛlaw ye dubadenw ye, katuguni makari na kɛ u la. ⁸ «Minnu dusukunw jɛlen don, olu ye dubadenw ye, katuguni u na Ala ye. ⁹ «Minnu b’a ɲini hɛrɛ ka to mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ, olu ye dubadenw ye, katuguni u na wele Ala denw. ¹⁰ «Minnu tɔɔrɔla tilennenya kosɔn, olu ye dubadenw ye, katuguni sankolo masaya ye u ta ye. ¹¹ «Ni mɔgɔw bɛ aw neni, ka tugu aw nɔfɛ ka aw tɔɔrɔ, ka ko jugu caman nkalon da aw la ne kosɔn, o tuma la aw ye dubadenw ye. ¹² Aw ka ɲagali ka nisɔndiya kosɛbɛ haali, katuguni aw ka baraji ka bon sankolo la. Kira minnu tun bɛ aw ɲɛ, mɔgɔw ye olu fana tɔɔrɔ ten. ¹³ «Aw ye kɔgɔ ye diɲɛ la, nka ni kɔgɔ timiya bɔra a la, mun na a timiya tun? A tɛ foyi ɲɛ tun fɔ ka fili kɛnɛma, mɔgɔw bɛ taama a kan. ¹⁴ «Aw ye kɛnɛyeelen ye diɲɛ la. Dugu min sigilen bɛ kulu kan, o tɛ se ka dogo. ¹⁵ Mɔgɔ tɛ lanpa mana ka minɛn dɔ biri a da la, nka a b’a sigi fɛn dɔ kan, walisa a ka yeelen bɔ so kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ ye. ¹⁶ Aw ka yeelen ka bɔ mɔgɔw ɲɛ na o cogo la, walisa u ka aw ka kɛwale ɲumanw ye ka aw sankolola Fa bonya. ¹⁷ «Aw kana miiri ko ne nana sariya ni kiraw ka kalan ban. Ne ma na u ban, ne nana olu de dafa. ¹⁸ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko, ka sankolo ni dugukolo to yen, hali sariya sɛbɛnden ncinin wala a ko misɛnmannin, o si tɛna ban, fo ka se fɛn bɛɛ laban tuma ma. ¹⁹ O de kosɔn, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ nin sariyaw bɛɛ la dɔgɔmannin kelen tiɲɛ ka mɔgɔw kalan ten, o na kɛ sankolo masaya la mɔgɔw bɛɛ la dɔgɔmannin ye. Nka min bɛ nin sariyaw mara ka mɔgɔw kalan ten, o na kɛ sankolo masaya la mɔgɔba ye. ²⁰ Ne b’a fɔ aw ye ko ni aw ka tilennenya ma tɛmɛn sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ta kan, aw tɛ se ka don sankolo masaya la fewu. ²¹ «Aw y’a mɛn ko a fɔra aw bɛnbaw ye ko: `I kana mɔgɔ faga. Ko mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a mɔgɔ ɲɔgɔn faga, o ka kan ni kiri ye.’ ²² Nka ne kɔni b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ o mɔgɔ diminna a balima kɔrɔ, o ka kan ni kiri ye. Min bɛ a balima wele nalonma, kiritigɛ jamakulu ka kan ka kiri tigɛ o kan. Min b’a wele fatɔ, o ka kan ni jahanama tasuma ye. ²³ I nalen saraka bɔ yɔrɔ la ka i ka saraka bɔ Ala ye, ni i hakili jiginna a la yen ko i ye i balima hakɛ ta, ²⁴ ayiwa, i ka i ka saraka fɛn to saraka bɔ yɔrɔ la ka taa i ni i balima cɛ bɛn fɔlɔ. O kɔ, i ka kɔsegin ka i ka saraka bɔ Ala ye. ²⁵ «Ni mɔgɔ dɔ bɛ taa ni i ye kiri la, i k’i teliya ka i ni ale cɛ bɛn k’aw to sira kan, walisa i kiriɲɔgɔn kana na i don kiritigɛla bolo, o kana na i don garadikɛ bolo ka i bila kaso la. ²⁶ Tiɲɛ la ne b’a fɔ i ye ko i tɛna bɔ yen sani i ka o juru bɛɛ sara, hali wari misɛn kelen tɛna to. ²⁷ «Aw y’a mɛn ko a fɔra ko: `I kana jatɔya kɛ.’ ²⁸ Nka ne kɔni b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ o mɔgɔ bɛ muso filɛ ka ɲɛbɔ a fɛ, o tigi ye jatɔya kɛ a fɛ a dusukun na ka ban. ²⁹ Ayiwa ni i kinin fɛ ɲɛ bɛ kɛ sababu ye ka jurumu lase i ma, a wɔgɔbɛ k’a fili. Ka bɔnɛ i farikolo yɔrɔ kelen na, o ka fisa i ma ni a bɛɛ fililen ye jahanama kɔnɔ. ³⁰ Ni i kininbolo bɛ kɛ sababu ye ka jurumu lase i ma, a tigɛ k’a fili. Ka bɔnɛ i farikolo yɔrɔ kelen na, o ka fisa i ma ni a bɛɛ fililen ye jahanama kɔnɔ. ³¹ «A fɔra fana ko: `Min bɛ a muso furu sa, o ka furu sa sɛbɛn di a ma.’ ³² Nka ne kɔni b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a muso furu sa ni jatɔya sababu tɛ, o bɛ a muso bila jatɔya la. Cɛ min bɛ muso furu salen furu, o fana bɛ jatɔya kɛ. ³³ «Aw y’a mɛn fana ko a fɔra aw bɛnbaw ye ko: `I kana i kalikan tiɲɛ, nka i ye kalili fɛn o fɛn kɛ Matigi ɲɛ kɔrɔ, i ka o bɛɛ dafa.’ ³⁴ Nka ne kɔni b’a fɔ aw ye ko aw kana kalili kɛ fewu. Aw kana aw kali sankolo la, k’a masɔrɔ o ye Ala ka masasigilan ye. ³⁵ Aw kana aw kali dugukolo la, k’a masɔrɔ o ye Ala senkɔrɔ dalan de ye. Aw kana aw kali Jerusalɛm la, k’a masɔrɔ masaba ka dugu don. ³⁶ I kana i kali i yɛrɛ kunkolo fana la, k’a masɔrɔ i tɛ se ka i kunsigi kelen jɛya wala k’a fin. ³⁷ Aw ka kuma ka kɛ ɔwɔ, ɔwɔ, wala ayi, ayi. Ni dɔ farala o kan, o bɛ bɔ Sitanɛ de la. ³⁸ «Aw y’a mɛn ko a fɔra ko: ` Ɲɛ ye ɲɛ sara ye, ɲin ye ɲin sara ye.’ ³⁹ Ne kɔni b’a fɔ aw ye ko aw kana aw yɛrɛw bila mɔgɔ jugu fɛ. Ni mɔgɔ dɔ ye tɛgɛ ci i kinin fɛ taman na, i ka fan dɔ jɔ a ye. ⁴⁰ Ni mɔgɔ dɔ b’a fɛ ka i wele fanga la ka i ka dulɔki ta, i ka i ka dulɔkiba fana di a ma. ⁴¹ Ni fangatigi dɔ ye i karaba ka a ka doni ta ka kilomɛtɛrɛ kelen ɲɔgɔn kɛ, i ka a ta ka kilomɛtɛrɛ fila kɛ. ⁴² Min ye fɛn dɔ deli i fɛ, i ka o sɔn. Min bɛ juru ɲini i fɛ, i kana ban o ma. ⁴³ «Aw y’a mɛn ko a fɔra ko: `I ka i ɲinw kanu ka i juguw koniya’. ⁴⁴ Ne kɔni b’a fɔ aw ye ko aw ka aw juguw kanu. Minnu bɛ tugu aw nɔfɛ ka aw tɔɔrɔ, aw ka Ala deli olu ye. ⁴⁵ Aw ka o kɛ walisa aw ka kɛ aw sankolola Fa denw ye. Ale bɛ a ka tile bɔ mɔgɔ juguw ni mɔgɔ ɲumanw bɛɛ ye. A bɛ sanji di mɔgɔ tilennenw ni mɔgɔ tilenbaliw bɛɛ ma. ⁴⁶ Ni aw bɛ aw kanubaaw dɔrɔn kanu, aw ka kan ni mun baraji ye? Hali faama wari minɛbaaw tɛ o kɛ wa? ⁴⁷ Ni aw bɛ aw balimaw dɔrɔn fo, o ye koba ye wa? Ala dɔnbaliw fana tɛ o kɛ wa? ⁴⁸ Aw kɔni ka kɛ mɔgɔ dafalenw ye i ko aw sankolola Fa dafalen bɛ cogo min na.

¹ «A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi. Aw kana aw ka Ala sira taama kow kɛ ka aw yɛrɛw jira mɔgɔw la. Ni aw y’o kɛ, aw tɛna baraji sɔrɔ aw sankolola Fa fɛ. ² «N’i bɛ fɛn dɔ di faantanw ma, i kana buru fyɛ i ɲɛ walisa mɔgɔw k’i ye ka lasaa. Filankafow b’a kɛ ten Alabatosow kɔnɔ ani nbɛdaw la. U bɛ o kɛ walisa u ka tanuli sɔrɔ mɔgɔw fɛ. Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko u ye u ka bonya sɔrɔ ka ban. ³ Nka ni e bɛ fɛn dɔ di faantanw ma, i numanbolo kana i kininbolo ka kɛta dɔn, ⁴ walisa o ka kɛ nili dogolen ye. N’i y’a kɛ ten, i Fa min bɛ ko dogolenw ye, o de na i baraji. ⁵ «Ni aw bɛ Ala deli, aw kana kɛ filankafow bɔɲɔgɔnko ye. A ka di olu ye ka jɔ ka Ala deli Alabatosow kɔnɔ ani nbɛdaw la, walisa mɔgɔw bɛɛ ka u ye. Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko u ye u ka bonya sɔrɔ ka ban. ⁶ Nka ni i bɛ delili kɛ, don i ka bon kɔnɔ ka da tugu i da la. I Fa min bɛ yɔrɔ dogolen na, o deli yen. I Fa min bɛ ko dogolenw ye, o na i baraji. ⁷ «Ni aw bɛ Ala deli tuma min na, aw kana segin kumaw kan ko caman fu, i ko Ala dɔnbaliw b’a kɛcogo min na. Olu b’a bisigi ko u ka kuma caman b’a to Ala ka u lamɛn. ⁸ Aw kana kɛ olu bɔɲɔgɔnkow ye, katuguni aw Fa bɛ aw mago fɛnw bɛɛ dɔn sani aw ka u deli a fɛ. ⁹ Aw ka kan ka Ala deli tan ko: `An Fa min bɛ sankolo la, i tɔgɔ ka saniya. ¹⁰ I ka masaya ka na. I sago ka kɛ dugukolo kan i ko a bɛ kɛ sankolo la cogo min na. ¹¹ An ka bi dumuni di an ma. ¹² An ka hakɛw yafa an ma, i ko an fana bɛ yafa an hakɛ tabaaw ma cogo min na. ¹³ I kana an don kɔrɔbɔli la, nka an kisi Sitanɛ ma. [Katuguni masaya ni sebaaya ni nɔɔrɔ ye e de ta ye badaa-badaa. Amiina.]’ ¹⁴ «Ni aw bɛ mɔgɔ tɔw ka hakɛw yafa u ma, aw sankolola Fa na yafa aw ma fana. ¹⁵ Nka ni aw tɛ mɔgɔ tɔw ka hakɛw yafa u ma, aw sankolola Fa tɛna aw ka hakɛw yafa aw ma fana. ¹⁶ «Ni aw bɛ sun tuma min na, aw kana aw ɲɛ kumu i ko filankafow b’a kɛcogo min na. Olu bɛ u ɲɛda cogo yɛlɛma, walisa mɔgɔw k’a dɔn ko u sunnen don. Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko u ye u ka bonya sɔrɔ ka ban. ¹⁷ E kɔni, n’i bɛ sun tuma min na, i ɲɛ ko ka tulu suma duman kɛ i kun na ka a saalo, ¹⁸ walisa mɔgɔw kana a dɔn ko i sunnen don, fɔ i Fa min bɛ yɔrɔ dogolen na. I Fa min bɛ ko dogolenw ye, o na i baraji. ¹⁹ «Aw kana nafolo lajɛ k’a mara aw yɛrɛw ye nin diɲɛ la yan, ntumuw ni nson bɛ tiɲɛni kɛ, sonyalikɛlaw fana bɛ daw kari ka tali kɛ. ²⁰ Nka a’ ye nafolo lajɛ aw yɛrɛw ye sankolo la. Ntumuw ni nson tɛ se ka tiɲɛni kɛ yen, sonyalikɛlaw tɛ se ka daw kari ka tali kɛ yen fana. ²¹ K’a masɔrɔ i ka nafolo bɛ yɔrɔ min na, i dusukun miirili fana bɛ yen. ²² «Mɔgɔ ɲɛw ye a farikolo lanpa ye. Ni i ɲɛkisɛw ka kɛnɛ, i farikolo bɛɛ bɛ yeelen na. ²³ Nka ni i ɲɛw man ɲi, i farikolo bɛɛ bɛ dibi la. Ayiwa ni i kɔnɔna yeelen kɛra dibi ye, o dibi ka bon dɛ. ²⁴ «Mɔgɔ si tɛ se ka baara kɛ kuntigi fila ye, katuguni a na dɔ koniya k’a tɔ kelen kanu, wala a na i nɔrɔ kelen na k’i mago bɔ dɔ la. Aw tɛ se ka baara kɛ Ala ye k’a kɛ nafolo fana ye. ²⁵ «O de kosɔn ne b’a fɔ aw ye ko: Aw kana hami aw balo ko la, ko aw na mun dun ka mun min? Aw kana hami aw fɛɛrɛbɔ ko la, ko aw na mun fini don? Ni man girin dumuni ma wa? Farikolo man girin fini ma wa? ²⁶ A’ ye sanfɛ kɔnɔw filɛ, olu tɛ danni kɛ, u tɛ suman tigɛ, u tɛ suman lajɛ jiginɛ kɔnɔ, o bɛɛ n’a ta aw sankolola Fa bɛ u balo. Aw man fisa ni kɔnɔw ye kosɛbɛ wa? ²⁷ Aw la mɔgɔ jumɛn bɛ se ka hali dɔɔnin fara a yɛrɛ si dama kan ni hami ye? ²⁸ «Sababu jumɛn b’a to aw bɛ hami aw fɛɛrɛbɔ ko la? A’ ye miiri kungo kɔnɔ bagaw fɛɛrɛbɔ cogo la. U tɛ baara kɛ, u tɛ paratali kɛ. ²⁹ O bɛɛ n’a ta, ne b’a fɔ aw ye ko masa Solomani ni a ka faamaya bɛɛ, a ka finiw ma o baga feerew la kelen bɔ cɛɲɛ la. ³⁰ Bin min bɛ kungo kɔnɔ bi, k’a sɔrɔ tasuma na a jeni sini, ni Ala bɛ o fɛɛrɛ bɔ ten, a tɛna aw fɛɛrɛ bɔ ka tɛmɛn o kan kosɛbɛ wa? Aw ka dannaya ka dɔgɔ. ³¹ O de kosɔn aw kana hami ko aw na mun dun ka mun min? Ko aw ka fɛɛrɛbɔ ko na kɛ di? ³² Ala dɔnbaliw bɛ o fɛnw bɛɛ ɲini. Aw sankolola Fa kɔni b’a dɔn ko aw mago bɛ u bɛɛ la. ³³ A’ ye Ala ka masaya ni a ka tilennenya ɲini fɔlɔ. O mana kɛ, Ala na o fɛnw bɛɛ di aw ma ka fara olu kan. ³⁴ Aw kana hami sini kow la, sini ni a ka hamina kow don. Degun min bɛ don kelen kɔnɔ, o bɛ labɔli kɛ o don na.

¹ «Aw kana mɔgɔ tɔw jalaki, walisa aw kana jalaki. ² K’a masɔrɔ aw bɛ tɔw jalaki cogo min na, aw na jalaki o cogo yɛrɛ de la. Aw bɛ tɔw ta suma ni minɛn min ye, aw ta na suma ni o minɛn yɛrɛ de ye. ³ Kalanin min bɛ i balima ɲɛ kan, mun na i bɛ o filɛ? K’a sɔrɔ so cɛtigɛ jiri bɛ i yɛrɛ ɲɛ kan, i ma o ye. ⁴ So cɛtigɛ jiri bɛ e min ɲɛ kan, i bɛ se k’a fɔ i balima ye cogo di ko: `Kalanin min bɛ i ɲɛ kan, a to ne ka o bɔ’? ⁵ Filankafo, so cɛtigɛ jiri bɔ i yɛrɛ ɲɛ kan fɔlɔ. Ni o kɛra, i na se ka yeli kɛ koɲuman ka kalanin bɔ i balima ɲɛ kan. ⁶ «Aw kana fɛn senumaw fili wuluw kɔrɔ, u kana na yɛlɛma aw kama ka aw farafara. Aw kana aw ka kɔnɔnkisɛ sɔngɔ gɛlɛnw fili lɛw kɔrɔ, u kana na u cɔngɔ u senw kɔrɔ. ⁷ «A’ ye delili kɛ, aw na sɔrɔli kɛ. A’ ye ɲinili kɛ, aw na yeli kɛ. A’ ye da kɔnkɔn, da na yɛlɛ aw ye. ⁸ Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ delili kɛ, o bɛ sɔrɔli kɛ. Min bɛ ɲinili kɛ, o bɛ yeli kɛ. Min bɛ da kɔnkɔn, da na yɛlɛ o ye. ⁹ Ni aw fɛn o fɛn denkɛ bɛ nbuuru deli a fɛ, mɔgɔ bɛ aw la min bɛ sɔn ka kabakurun di a den ma nbuuru nɔ na wa? ¹⁰ Walima ni aw dɔ den ye jɛgɛ deli, o bɛ sɔn ka sa di a den ma jɛgɛ nɔ na wa? ¹¹ Aw minnu ka jugu, ni aw bɛ fɛn ɲumanw di cogo dɔn aw denw ma, aw sankolola Fa tɛna fɛn ɲumanw di a delibaaw ma ka tɛmɛn aw ta di cogo kan kosɛbɛ wa? ¹² «Aw b’a fɛ mɔgɔw ka fɛn o fɛn kɛ aw ye, aw ka o ɲɔgɔn kɛ u ye, sabu o ye sariya ni kiraw ka kalan de ye. ¹³ «A’ ye don da dɔgɔmannin fɛ, katuguni sira min bɛ taa halaki yɔrɔ la, o donda ni a kɔnɔ bɛɛ ka bon, a taabaaw ka ca. ¹⁴ Nka sira min bɛ taa ɲɛnamaya la, o donda ni a kɔnɔ bɛɛ ka dɔgɔ, a sɔrɔbaaw man ca. ¹⁵ «A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi kira nkalontigɛlaw la. U bɛ na aw ma i n’a fɔ sagaw, nka u kɔnɔna la u ye wara juguw de ye. ¹⁶ Aw na u dɔn u ka kɛwalew de fɛ. Rezɛn mɔ bɛ kari ɛɔni sunw la wa? Toro mɔ fana bɛ kari ɲaamɛ ɛɔni sunw la wa? ¹⁷ Jiri ɲuman bɛ den ɲumanw kɛ, nka jiri jugu bɛ den juguw de kɛ. ¹⁸ Jiri ɲuman tɛ se ka den juguw kɛ, jiri jugu tɛ se ka den ɲumanw kɛ. ¹⁹ Jiri o jiri tɛ den ɲuman kɛ, o bɛ tigɛ ka fili tasuma la. ²⁰ O cogo de la, aw na o kira nkalontigɛlaw dɔn u ka kɛwalew fɛ. ²¹ «Mɔgɔ minnu b’a fɔ ne ma, `Matigi, Matigi,’ olu bɛɛ tɛna don sankolo masaya la, fɔ ne sankolola Fa sago kɛbaaw. ²² O don mana se, mɔgɔ caman n’a fɔ ne ye ko: `Matigi, Matigi, a fɔ, anw ma kiraya kɛ i tɔgɔ la, ka jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la, ka kabako caman kɛ i tɔgɔ la wa?’ ²³ O la, ne n’a fɔ u ye ko: Ne ma aw dɔn fewu. A’ ye bɔ ne kɔrɔ, aw kojugukɛlaw. ²⁴ «O cogo la, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ne ka kuma ninnu lamɛn ka u kɛ, o tigi bɛ se ka kɛɲɛ ni mɔgɔ hakilitigi dɔ ye, min ye a ka so jɔ farakolo kan. ²⁵ Sanjiba nana, baw karila, fiɲɛba cira, olu bɛɛ ye o so gosi, nka a ma bin, katuguni a ju sigira farakolo kan. ²⁶ Nka ni mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ne ka kuma ninnu lamɛn, ni a ma u kɛ, o bɛ se ka kɛɲɛ ni hakilintan dɔ ye min ye a ka so jɔ cɛncɛn kan. ²⁷ Sanjiba nana, baw karila, fiɲɛba cira, olu bɛɛ ye o so gosi. A binna, a tiɲɛ ko juguyara.» ²⁸ Yesu tilara nin mɔgɔ kalanni la tuma min na, jama kabakoyara a ka mɔgɔ kalan cogo la, ²⁹ k’a masɔrɔ ale tun tɛ u kalan i ko u ka sariya karamɔgɔw, nka a tun bɛ u kalan ni fanga ye.

¹ Yesu jiginnen ka bɔ kulu kan, jamaba tugura a nɔfɛ. ² Kunatɔ dɔ gɛrɛla k’i ɲɔngiri Yesu ɲɛ kɔrɔ k’a fɔ ko: «Matigi, ni i bɛ sɔn, i bɛ se ka ne saniya.» ³ Yesu y’a bolo mɔɔnɔbɔ ka maga o la k’a fɔ ko: «Ne sɔnna, i ka saniya.» O cɛ saniyara o yɔrɔnin kelen na, kuna banna. ⁴ O kɔ, Yesu y’a fɔ a ye ko: «A filɛ, i kana o ko fɔ mɔgɔ si ye, nka taa i yɛrɛ jira sarakalasebaa la. Musa ye saraka ko min fɔ, i ka o bɔ, o na kɛ seereya ye i kɛnɛyali ko la.» ⁵ Yesu donna Kapɛrnaum minkɛ, jalasabatigi dɔ gɛrɛla a la k’a deli, ⁶ ko: «Matigi, ne ka baaraden dalen bɛ so kɔnɔ, a fanfilasalen don, a tɔɔrɔlen bɛ kosɛbɛ.» ⁷ Yesu ko: «Ne bɛ taa a kɛnɛya.» ⁸ Nka o jalasabatigi ko: «Matigi, e ka don ne ka so, ne man kan n’o ye. Nka kuma kelen fɔ dɔrɔn, o na ne ka baaraden kɛnɛya. ⁹ Kuntigi dɔw bɛ ne kun na, sɔrɔdasi dɔw fana bɛ ne bolo. Ne b’a fɔ u dɔ ye ko `Taa’, o bɛ taa. Ne b’a fɔ dɔ wɛrɛ ye ko `Na’, o bɛ na, k’a fɔ ne ka baaraden ye ko `Nin kɛ’, a bɛ o kɛ.» ¹⁰ O kuma mɛnnen Yesu fɛ, a kabakoyara. A y’a fɔ a nɔfɛ mɔgɔw ye ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko ne ma nin bɔɲɔgɔnko dannaya ye mɔgɔ si fɛ, hali Israɛl cɛma. ¹¹ Ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ caman bɛ na ka bɔ kɔrɔn ni tilebin fɛ, olu ni Ibrahima ni Isaka ani Yakuba na u sigi dumuni la sankolo masaya kɔnɔ. ¹² Nka sankolo masaya denw na fili kɛnɛma dibi la. Kasi ni ɲin ɲimi na kɛ yen.» ¹³ O kɔ, Yesu y’a fɔ jalasabatigi ye ko: «Taa i ka so, a ka kɛ i ye ka kɛɲɛ ni i ka dannaya ye.» Jalasabatigi ka baaraden kɛnɛyara o waati yɛrɛ la. ¹⁴ Yesu taara Piɛrɛ ka so. A ye Piɛrɛ muso bange ba dalen sɔrɔ farigan bolo. ¹⁵ Yesu magara o bolo la, farigan y’a bila, a wulila ka baara daminɛ ka Yesu mago ɲɛ. ¹⁶ Wula da selen, mɔgɔw nana Yesu sɛgɛrɛ ni jinɛtɔ caman ye. Yesu ye o jinɛw gɛn ka bɔ u la a ka kuma fɛ, ka banabaatɔw bɛɛ kɛnɛya. ¹⁷ A ye o kɛ walisa kira Esayi tun ye min fɔ, o ka dafa, ko: «A ye a kun don an ka barikantanyaw kɔrɔ, ka an ka banaw ta.» ¹⁸ Yesu y’a lamininen ye jama fɛ minkɛ, a y’a fɔ ko: «An ka taa ba kɔ.» ¹⁹ Sariya karamɔgɔ dɔ y’i madon Yesu la k’a fɔ ko: «Karamɔgɔ, i taara yɔrɔ o yɔrɔ, ne na tugu i la.» ²⁰ Yesu y’o jaabi ko: «Wow bɛ kungo wuluw fɛ, ɲaaw bɛ sanfɛ kɔnɔw fɛ, nka da yɔrɔ tɛ Mɔgɔ Denkɛ fɛ min ye a yɛrɛ ta ye.» ²¹ A ka kalanden dɔ fana y’a fɔ a ye ko: «Matigi, a to ne ka taa ne fa su don fɔlɔ.» ²² Yesu y’o jaabi ko: «A to mɔgɔ salenw ka u ka mɔgɔw su don, e kɔni ka tugu ne la.» ²³ Yesu ni a ka kalandenw donna kurun dɔ kɔnɔ. ²⁴ Fiɲɛba sinna ka wuli baji kan, fo jikuruw tun bɛ ɲini ka kurun datugu. Yesu tun bɛ sunɔgɔ. ²⁵ A ka kalandenw gɛrɛla a la ka a lakunun ko: «Matigi, anw tɔ to filɛ ji la, an kisi!» ²⁶ Yesu y’u jaabi ko: «Mun na aw siranna? Aw ka dannaya ka dɔgɔ.» O kɔ, a wulila ka fiɲɛ ni ji kɔrɔfɔ, u madara. ²⁷ O mɔgɔw kabakoyara k’a fɔ ko: «Mɔgɔ sifa jumɛn ye nin ye, fo fiɲɛ ni ji b’a kan minɛ?» ²⁸ Yesu selen ba kɔ Gadarakaw ka jamana la, cɛ jinɛtɔ fila bɔra kaburudo dɔ la ka na a kunbɛn. U tun ka farin kosɛbɛ, fo mɔgɔ si tun tɛ sɔn ka tɛmɛn o sira fɛ tun. ²⁹ O jinɛtɔw y’a daminɛ ka pɛrɛn ko: «Ala Denkɛ, i bɛ mun ɲini anw fɛ? I nana ka an tɔɔrɔ sani a tuma latigɛlen ka se wa?» ³⁰ Lɛkuluba dɔ tun bɛ dumuni ɲinili la fanan fɛ yen. ³¹ Jinɛw ye Yesu deli ko: «Ni i bɛ an gɛn ka bɔ nin cɛw la, an bila ka taa don nin lɛkulu la.» ³² Yesu ko: «A’ ye taa.» U bɔra o cɛw la ka taa don lɛw la. A filɛ, o lɛkulu bɛɛ girinna ka jigin kulu jiginjigin jugu fɛ ka don baji la ka sa yen. ³³ O lɛgɛnnaw bolila ka taa don dugu kɔnɔ ka o ko kɛlenw bɛɛ lakali, ani min kɛra jinɛtɔw la. ³⁴ O kɛlen, dugu mɔgɔw bɛɛ bɔra ka taa Yesu kunbɛn. U y’a ye minkɛ, u y’a deli ko a ka taa ka bɔ u ka jamana la.

¹ Yesu donna kurun dɔ kɔnɔ ka ba tigɛ ka segin a yɛrɛ ka dugu la. ² Mɔgɔw nana a sɛgɛrɛ ni cɛ fanfilasalen dɔ ye dalan kan. Yesu ye o mɔgɔw ka dannaya ye minkɛ, a y’a fɔ o cɛ fanfilasalen ye ko: «Ne denkɛ, i ja gɛlɛya, i ka jurumuw yafara i ma.» ³ O de la, sariya karamɔgɔ dɔw y’a fɔ u yɛrɛw kɔnɔ ko: «Nin cɛ bɛ Ala tɔgɔ tiɲɛ dɛ.» ⁴ U tun bɛ miiri min na, Yesu ye o dɔn, a ko: «Mun y’a to miirili juguw bɛ aw kɔnɔ? ⁵ Nin kuma fila la, jumɛn fɔli ka nɔgɔn? K’a fɔ ko: `I ka jurumuw yafara i ma,’ wala k’a fɔ ko: `Wuli ka taama’? ⁶ Nka walisa aw k’a dɔn ko fanga bɛ Mɔgɔ Denkɛ fɛ k’a to dugukolo kan ka jurumuw yafa,» a y’a fɔ o cɛ fanfilasalen ye ko: «Wuli ka i ka dalan ta ka taa so.» ⁷ O cɛ wulila ka a ka dalan ta ka taa so. ⁸ Jama y’o ye minkɛ, u siranna kosɛbɛ. U ye Ala bonya ko a ye o ɲɔgɔn fanga di mɔgɔw ma. ⁹ Yesu taara ka bɔ yen, a tɛmɛntɔ ye cɛ dɔ sigilen ye faama wari minɛ yɔrɔ la, o tɔgɔ ko Matiyu. A y’a fɔ o ye ko: «Tugu ne la.» Matiyu wulila ka tugu a nɔfɛ. ¹⁰ Yesu taara i sigi dumuni la so kɔnɔ minkɛ, faama wari minɛbaaw ni jurumutɔ caman donna ka u sigi a ni a ka kalandenw fɛ dumuni la. ¹¹ Farisiɛnw y’o ye minkɛ, u y’a fɔ Yesu ka kalandenw ye ko: «Mun y’a to aw karamɔgɔ ni faama wari minɛbaaw ni jurumutɔw bɛ dumuni kɛ ɲɔgɔn fɛ?» ¹² Yesu ye o kuma mɛn minkɛ, a ko: «Mɔgɔ minnu ka kɛnɛ, olu mago tɛ furakɛla la, banabaatɔw de mago b’a la. ¹³ A’ ye taa aw miiri nin kuma kɔrɔ la ko: `Ne bɛ min fɛ, makari don, saraka tɛ.’ Katuguni ne ma na mɔgɔ tilennenw wele, fɔ jurumukɛlaw.» ¹⁴ O la, Yuhana Batiselikɛla ka kalandenw y’u madon Yesu la k’a ɲininka ko: «Mun na anw ni Farisiɛnw bɛ sun ko caman, k’a sɔrɔ i ka kalandenw tɛ sun?» ¹⁵ Yesu y’u jaabi ko: «Kɔɲɔcɛ tɔɲɔgɔnw bɛ se ka ɲɛnasisi ka u ni kɔɲɔcɛ to ɲɔgɔn fɛ wa? Nka waati bɛ na, kɔɲɔcɛ na bɔsi u la, o mana kɛ, u na sun. ¹⁶ «Mɔgɔ si tɛ fini kunkurun kura bari fini kɔrɔlen na. Ni o kɛra, kunkurun kura na fini yɔrɔ dɔ sama ka o fara, o fara ko bɛna juguya dɛ. ¹⁷ Diwɛn kɛnɛ fana tɛ kɛ foroko kɔrɔw kɔnɔ. Ni o kɛra, forokow na fara, diwɛn na bɔn, forokow fana na tiɲɛ. Diwɛn kɛnɛ kɔni bɛ kɛ foroko kuraw de kɔnɔ, u bɛɛ bɛ mara koɲuman ten.» ¹⁸ Ka Yesu to o kuma la, Yahutuw ka kuntigi dɔ nana i ɲɔngiri a ɲɛ kɔrɔ k’a fɔ a ye ko: «Ne denmuso sara sisan-sisan, nka na i bolo da a kan, a na ɲɛnamaya tun.» ¹⁹ Yesu ni a ka kalandenw wulila ka tugu o kuntigi nɔfɛ. ²⁰ Muso dɔ tɔɔrɔlen tun bɛ jolibɔbana fɛ kabini san tan ni fila. O gɛrɛla Yesu la a kɔfɛ ka maga a ka fini dawolo la. ²¹ O muso tun b’a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: «Ni ne bɛ se ka maga a ka fini la dɔrɔn, ne na kɛnɛya.» ²² Yesu y’i yɛlɛma ka o muso ye k’a fɔ a ye ko: «I ja gɛlɛya, ne denmuso, i ka dannaya ye i kɛnɛya.» O yɔrɔnin kelen, muso kɛnɛyara. ²³ Yesu sera o kuntigi ka so ka buru fyɛlaw ye ka jama ye mankan na minkɛ, ²⁴ a ko: «A’ ye bɔ yan, k’a masɔrɔ dennin ma sa, a bɛ sunɔgɔ.» U ye yɛlɛ bɔ a ma. ²⁵ Jama bɔlen kɔ, Yesu donna bon kɔnɔ, a ye dennin ta a bolo ma, dennin wulila. ²⁶ O kibaru jɛnsɛnna o jamana yɔrɔw bɛɛ la. ²⁷ Yesu taara ka bɔ yen, a tɛmɛntɔ, fiyentɔ fila y’a nɔ minɛ ka pɛrɛn ko: «Dawuda Bɔnsɔn, makari anw na.» ²⁸ Yesu selen so, o fiyentɔw gɛrɛla a la, a ye u ɲininka ko: «Aw dara a la ko ne bɛ se ka aw ɲɛw yɛlɛ wa?» U ko: «Ɔwɔ, Matigi.» ²⁹ O kɛlen kɔ, Yesu magara u ɲɛw la k’a fɔ ko: «A ka kɛ aw ye ka kɛɲɛ ni aw ka dannaya ye.» ³⁰ U ɲɛw yɛlɛla. Yesu y’a gɛlɛya u ma ko: «A filɛ, aw kana a to mɔgɔ si ka nin dɔn.» ³¹ Nka u taara ka kuma Yesu ko la o jamana yɔrɔw bɛɛ la. ³² U tun bɛ taa tuma min na, mɔgɔw nana Yesu yɔrɔ ni cɛ jinɛtɔ bobo dɔ ye. ³³ Kabini Yesu ye o jinɛ gɛn, o cɛ y’a daminɛ ka kuma. Jama bɛɛ kabakoyara k’a fɔ ko: «Nin bɔɲɔgɔnko ma ye Israɛl la fɔlɔ dɛ.» ³⁴ Nka Farisiɛnw tun b’a fɔ ko: «A bɛ jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la jinɛw kuntigi de barika la.» ³⁵ Yesu tun bɛ dugubaw ni dugu misɛnw bɛɛ yaala ka mɔgɔw kalan u ka Alabatosow kɔnɔ. A tun bɛ sankolo masaya Kibaru Duman waajuli kɛ, ka mɔgɔw ka banaw ni u ka barikantanya bɛɛ kɛnɛya. ³⁶ A ye jama ye minkɛ, u hinɛ donna a la, k’a masɔrɔ u sɛgɛnnen jigi tigɛlen tun bɛ, i ko gɛnbaa tɛ saga minnu la. ³⁷ A y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Suman tigɛta ka ca, nka baarakɛlaw ka dɔgɔ. ³⁸ O de kosɔn aw ka Sumantigi deli ko a ka baarakɛlaw ci ka taa a ka suman tigɛ.»

¹ Yesu ye a ka kalanden tan ni fila wele ka fanga di u ma ka jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la ani ka banaw ni barikantanya bɛɛ kɛnɛya. ² Yesu ka ciden tan ni fila tɔgɔw filɛ: Fɔlɔ, Simɔn, o bɛ wele Piɛrɛ, ani o balimakɛ Andre ani Zebede denkɛw Yakuba ni Yuhana, ³ Filipe ni Bartɛlɛmi, Tɔma ni Matiyu min tun ye faama wari minɛbaa ye fɔlɔ, Alifɛ denkɛ Yakuba ni Tade ⁴ ani Simɔn Zelote, ani Juda Isikariɔti, o de ye Yesu don bolo la. ⁵ Yesu ye a fɛ taw fɔ a ka tan ni fila ye ka u ci, a ko: «Siya minnu tɛ Yahutuw ye, aw kana taa olu fan fɛ, aw kana don Samarikaw ka duguw si kɔnɔ fana. ⁶ A’ ye taa Israɛl mɔgɔw fan fɛ, olu minnu kɛra i ko saga tununnenw. ⁷ Aw taatɔ ka to ka waajuli kɛ ko sankolo masaya surunyara. ⁸ A’ ye banabaatɔw kɛnɛya ka suw lakunun. A’ ye kunatɔw saniya ka jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la. Aw y’a sɔrɔ gansan, aw fana k’a di gansan. ⁹ Aw kana sanu wala warijɛ wala wari misɛn bila aw kun. ¹⁰ Aw kana dugutaa minɛn ta fana, wala dulɔki fila wala sabara wala bere. Baarakɛla kɔni ka kan ni a ka dumuni ye. ¹¹ «Aw mana se dugu o dugu la, duguba wala dugu misɛn, aw ka mɔgɔ sɛbɛ ɲini ka jigin o fɛ fo aw taa tuma ka se. ¹² Aw dontɔ o du kɔnɔ, aw ka foli kɛ. ¹³ Ni o du kɔnɔ mɔgɔw ka kan ni o hɛrɛ ye, o ka to u fɛ, nka ni u man kan n’a ye, aw ka hɛrɛ ka kɔsegin aw ma. ¹⁴ Ni u ma sɔn ka aw ladon wala ka aw ka kuma lamɛn, du o du kɔnɔ, wala dugu dɔ kɔnɔ, aw bɔtɔ, a’ ye aw senna buguri yuguyugu yen ka taa. ¹⁵ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko Sodɔmɛ ni Gomɔrɛ jamana mɔgɔw ka tɔɔrɔ tɛna o dugu mɔgɔw ta bɔ kiritigɛ don na. ¹⁶ «A filɛ, ne bɛ aw ci ka taa i n’a fɔ sagaw bɛ taa waraw cɛma. A’ ye keguya i ko saw, ka kɛ mɔgɔ jɛlenw ye i ko jɛnɛntubanw. ¹⁷ A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi mɔgɔw la dɛ, k’a masɔrɔ u na aw don kiritigɛ jamaw bolo ka aw gosi ni gɛɲɛw ye u ka Alabatosow kɔnɔ. ¹⁸ U na taa ni aw ye gɔfɛrɛnɛrɛw ni masakɛw ɲɛ kɔrɔ ne tɔgɔ kosɔn. O n’a to aw ka seereya kɛ olu ni siya tɔw ɲɛ kɔrɔ. ¹⁹ Ni u bɛ aw don bolo la tuma min na, aw hakili kana ɲaami aw ka fɔta wala aw ka kuma cogo la. Aw na kuma minnu fɔ, olu na jigin aw hakili la o waati yɛrɛ de la, ²⁰ katuguni aw yɛrɛw tɛna kɛ kumabaaw ye, nka aw Fa Ala Ni de na kuma aw da la. ²¹ «Balima na a balima don bolo la, walisa a ka faga. Fa na o ɲɔgɔn kɛ a den na. Denw fana na wuli u bangebaaw kama walisa u ka faga. ²² Mɔgɔw bɛɛ na aw koniya ne tɔgɔ kosɔn, nka min bɛ muɲuli kɛ fo a laban na, o na kisi. ²³ Ni u ye aw tɔɔrɔ dugu dɔ la, a’ ye boli ka taa dugu wɛrɛ la. Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko aw tɛna tɛmɛn Israɛl duguw bɛɛ kɔnɔ sani Mɔgɔ Denkɛ ka na. ²⁴ «Kalanden man bon ni a karamɔgɔ ye. Baaraden man bon ni a ka baara kuntigi ye. ²⁵ Kalanden dan ye ka kɛ i ko a karamɔgɔ. Baaraden fana dan ye ka kɛ i ko a ka baara kuntigi. Ni gatigi welela Bɛlzebul, tɔgɔ min na fɔ a ka so mɔgɔw ma, o na juguya ni Bɛlzebul ye dɛ. ²⁶ «Aw kana siran mɔgɔw ɲɛ, sabu foyi dogolen tɛ min tɛna bɔ kɛnɛ kan, gundo si tɛ ni a tɛna dɔn. ²⁷ Ne bɛ min fɔ aw ye dibi la, a’ ye o fɔ kɛnɛ kan. Aw bɛ dogodogonin kuma min mɛn, a’ ye o welewele da so san fɛ. ²⁸ Minnu bɛ farikolo faga k’a sɔrɔ u tɛ se ka foyi kɛ ni la, aw kana siran olu ɲɛ. Min bɛ se ka farikolo ani ni halaki jahanama kɔnɔ, aw ka siran o de ɲɛ. ²⁹ Cɔrɔnin fila tɛ feere wari misɛn kelen na wa? O bɛɛ n’a ta, hali u kelen tɛ bin duguma ni aw Fa Ala ma sɔn. ³⁰ Aw kɔni, hali aw kunsigi bɛɛ dama dɔnnen don. ³¹ O la, aw kana siran, aw ka fisa ni cɔrɔnin caman ye. ³² «Mɔgɔ o mɔgɔ mana jɔ a la mɔgɔw ɲɛ na ko a ye ne ta ye, ne fana na jɔ a la ne sankolola Fa ɲɛ kɔrɔ ko o tigi ye ne ta ye. ³³ Nka min bɛ i dalacɛ ne la mɔgɔw ɲɛ na, ne fana na ne dalacɛ o tigi la ne sankolola Fa ɲɛ kɔrɔ. ³⁴ «Aw kana miiri ko ne nana hɛrɛ kɛ dugukolo kan dɛ, ne ma na hɛrɛ kɛ fɔ npan. ³⁵ Ne nana bɛnbaliya don cɛ ni a fa cɛ, ani denmuso ni a ba, ani furumuso ni a biranmuso. ³⁶ Mɔgɔ so mɔgɔw yɛrɛ na kɛ a juguw ye. ³⁷ «Mɔgɔ min bɛ a fa wala a ba kanu ka tɛmɛn ne kan, o man kan ni ne ye. Mɔgɔ min bɛ a denkɛ wala a denmuso kanu ka tɛmɛn ne kan, o man kan ni ne ye. ³⁸ Mɔgɔ min tɛ a gengenjiri ta ka tugu ne la, o man kan ni ne ye. ³⁹ Mɔgɔ min bɛ a yɛrɛ ni mara, o na bɔnɛ a ni la, nka min bɛ bɔnɛ a ni la ne kosɔn, o de na a ni sɔrɔ. ⁴⁰ «Mɔgɔ min bɛ aw ladon, o bɛ ne ladon. Mɔgɔ min bɛ ne ladon, o bɛ ne cibaa ladon. ⁴¹ Mɔgɔ min bɛ kira dɔ ladon k’a masɔrɔ Ala ka kira don, o na kira ka baraji ɲɔgɔn sɔrɔ. Min bɛ mɔgɔ tilennen ladon a ka tilennenya kosɔn, o na mɔgɔ tilennen ka baraji ɲɔgɔn sɔrɔ. ⁴² Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Mɔgɔ o mɔgɔ mana hali jifilen ɲɛ kelen ji suma dama di nin denmisɛnw dɔ ma k’a masɔrɔ a ye ne ka kalanden ye, o tigi tɛna dɛsɛ o baraji la.»

¹ Yesu ye nin ciw fɔ a ka kalanden tan ni fila ye ka ban tuma min na, a bɔra yen ka taa u ka dugubaw la ka mɔgɔw kalan ka u waaju yen. ² Ka Yuhana Batiselikɛla to kaso la, a ye Krisita ka ko kɛtaw kibaru mɛn. O tuma la a ye a ka kalanden dɔw ci Yesu ma ³ ka o ɲininka ko: «A fɔra ko min bɛ na, e don wa, wala an ka dɔ wɛrɛ ɲɛnafilɛ?» ⁴ Yesu y’u jaabi ko: «Aw bɛ min mɛn ka min ye, a’ ye taa o fɔ Yuhana ye ko, ⁵ fiyentɔw bɛ yeli kɛ, nabaraw bɛ taama, kunatɔw bɛ saniya, tulogerenw bɛ mɛnni kɛ, suw bɛ kunun, Kibaru Duman bɛ fɔ faantanw ye. ⁶ Mɔgɔ min kunna ma tiɲɛ ne kosɔn, o tigi ye dubaden ye.» ⁷ Yuhana ka cidenw taalen kɔ, Yesu y’a daminɛ ka kuma jama fɛ Yuhana ko la ko: «Aw taara mun de filɛ kungokolon kɔnɔ? Fiɲɛ bɛ kala min lamaga wa? ⁸ Ayiwa aw dun taara mun filɛ? Finisaramatigi don wa? Nka minnu bɛ fini saramaw don, olu bɛ sɔrɔ masakɛw ka sow de kɔnɔ. ⁹ Aw dun taara mun filɛ? Kira don wa? Ɔwɔ, ne b’a fɔ aw ye ko a ka bon ni kira ye. ¹⁰ A sɛbɛnnen bɛ Kitabu la min ko la ko: `A filɛ, ne bɛ ne ka ciden ci i ɲɛ, ka i ka sira labɛn i ɲɛ,’ o ye Yuhana de ye. ¹¹ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ si ma bange Hadamadenw cɛma min ka bon ni Yuhana Batiselikɛla ye. O bɛɛ n’a ta sankolo masaya la mɔgɔw bɛɛ la dɔgɔmannin ka bon ni Yuhana ye. ¹² Kabini Yuhana Batiselikɛla ka waajuli tuma fo sisan, sankolo masaya bɛ sɔrɔ ni jijali ye, mɔgɔ jijalenw de b’a sɔrɔ. ¹³ Kiraw bɛɛ ni sariya ye kiraya kɛ fo ka na se Yuhana ka waati ma. ¹⁴ Ni aw bɛ sɔn ka da nin na, Eli min nali ko tun fɔra, o ye Yuhana de ye. ¹⁵ Tulo bɛ min fɛ ka lamɛnni kɛ, o ka lamɛnni kɛ dɛ. ¹⁶ «Ne bɛ se ka bi mɔgɔw ni jɔnw de kɛɲɛ? U bɔlen bɛ denmisɛnw sigilen fɛ fɛrɛkɛnɛ la ka u kan lase ɲɔgɔn ma, k’a fɔ ko: ¹⁷ `Anw ye dunun fɔ aw kun, aw ma dɔn kɛ. Anw ye sangabon da la dɔnkili da aw ye, aw ma kasi.’ ¹⁸ Katuguni Yuhana nana, a tɛ dumuni kɛ, a tɛ minni kɛ, u ko jinɛ b’a la. ¹⁹ Mɔgɔ Denkɛ nana, a bɛ dumuni kɛ ka minni kɛ, u ko: `Nin cɛ ye nuguma ni minnikɛla ye, faama wari minɛbaaw ni jurumutɔw teri don.’ Nka jo bɛ di Ala ka hakilitigiya ma a ka kɛtaw fɛ.» ²⁰ O tuma la, Yesu y’a ka kabakobaw kɛ dugu minnu kɔnɔ, a y’a daminɛ ka olu kɔrɔfɔ, k’a masɔrɔ o duguw mɔgɔw ma sɔn ka nimisa u ka jurumuw la. A ko: ²¹ «Bɔnɛ bɛ i ye, Kɔrazɛn! Bɔnɛ bɛ i ye, Bɛtisayida! K’a masɔrɔ kabako minnu kɛra aw kɔnɔ, ni olu tun kɛra Tir ni Sidɔn kɔnɔ, sisan tun b’a sɔrɔ olu nimisara u ka jurumuw la a mɛnna. U tun na cafu fini don u la ka bugurijɛ kɛ u kun na. ²² O de la, ne b’a fɔ aw ye ko Tir ni Sidɔn tɔɔrɔ ko na nɔgɔya kiritigɛ don na ka tɛmɛn aw ta kan. ²³ E dun, Kapɛrnaum? I bɛ miiri ko i na kɔrɔta fo sankolo la wa? Ayi, i na jigin fo jahanama kɔnɔ, k’a masɔrɔ kabako minnu kɛra i kɔnɔ, ni olu tun kɛra Sodɔmɛ dugu kɔnɔ, a tun na to yen fo bi. ²⁴ O de la, ne b’a fɔ aw ye ko Sodɔmɛ tɔɔrɔ ko na nɔgɔya kiritigɛ don na ka tɛmɛn e ta kan.» ²⁵ O waati la Yesu ko: «Ne Fa, sankolo ni dugukolo Matigi, ne bɛ barika da i ye, k’a masɔrɔ i ye nin kow dogo hakilitigiw ni mɔgɔ kalannenbaw la, ka u jira denmisɛnw la. ²⁶ Ɔwɔ, ne Fa, katuguni o de diyara i ye. ²⁷ «Fɛn bɛɛ donna ne bolo ne Fa fɛ. Mɔgɔ si tɛ Ala Denkɛ dɔn fɔ a Fa Ala kelenpe. Mɔgɔ si fana tɛ Fa Ala dɔn fɔ a Denkɛ kelenpe, ani a Denkɛ b’a fɛ ka a Fa jira mɔgɔ min na. ²⁸ «A’ ye na ne ma, aw minnu bɛɛ sɛgɛnnen bɛ, ni aw doninen bɛ, ne na lafiya di aw ma. ²⁹ A’ ye ne ka tɔnna jiri da aw kan na, ka ne cogo ta, k’a masɔrɔ ne sabalilen bɛ, ne dusu majiginlen bɛ, aw dusuw na lafiya sɔrɔ. ³⁰ Ne ka tɔnna jiri man gɛlɛn, ne ka doni ka fiɲɛ.»

¹ O tuma la Yesu tɛmɛnna ɲɔforo dɔw fɛ lafiɲɛ don dɔ la. Kɔngɔ tun bɛ a ka kalandenw la, u ye ɲɔtinsan dɔw tigɛ ka olu kisɛ ɲimi. ² Farisiɛnw y’o ye tuma min na, olu y’a fɔ Yesu ye ko: «A filɛ, ko min dagalen tɛ lafiɲɛ don na, i ka kalandenw bɛ o kɛ.» ³ Yesu y’u jaabi ko: «Kɔngɔ ye Dawuda ni a nɔfɛ mɔgɔw minɛ tuma min na, a ye min kɛ, aw ma o kalan wa? ⁴ A donna Ala ka so kɔnɔ ka jirali nbuurukunw dun. O dumuni dagalen tun tɛ ale ni a fɛ mɔgɔw si ye, fɔ sarakalasebaaw dama. ⁵ Walima aw ma a kalan o sariya la ko sarakalasebaaw bɛ lafiɲɛ don sariya tiɲɛ Alabatosoba baara la lafiɲɛ don o don, k’a sɔrɔ u tɛ jalaki wa? ⁶ Ne b’a fɔ aw ye ko dɔ bɛ yan min ka bon Alabatosoba ye. ⁷ `Ne bɛ min fɛ, makari don, saraka tɛ,’ ni aw tun ye o kumaw kɔrɔ dɔn, aw tun tɛna mɔgɔ jalakibaliw jalaki. ⁸ K’a masɔrɔ Mɔgɔ Denkɛ ye lafiɲɛ don Matigi de ye.» ⁹ Yesu bɔra yen ka taa don u ka Alabatoso dɔ kɔnɔ. ¹⁰ Cɛ bolojalen dɔ tun bɛ yen. Mɔgɔw ye Yesu ɲininka ko: «A dagalen bɛ ka mɔgɔ kɛnɛya lafiɲɛ don na wa?» U ye o fɔ, katuguni u tun b’a fɛ ka sendon sababu sɔrɔ Yesu la. ¹¹ Yesu ye u jaabi ko: «Ni saga kelenpe bɛ aw dɔ fɛ, ni o saga binna dingɛ kɔnɔ lafiɲɛ don na, o tigi tɛna taa ka o labɔ wa? ¹² Mɔgɔ dun ka fisa saga ye kosɛbɛ. Ayiwa a dagalen bɛ ka ko ɲuman kɛ lafiɲɛ don na.» ¹³ O la, Yesu y’a fɔ o cɛ ye ko: «I bolo mɔɔnɔbɔ.» Cɛ y’a mɔɔnɔbɔ, a kɛnɛyara i ko dɔ. ¹⁴ Farisiɛnw bɔra ka taa ɲɔgɔn ye ka cogo ɲini Yesu fagali ko la. ¹⁵ Yesu y’o mɛn minkɛ, a bɔra o yɔrɔ la. Mɔgɔ caman tugura a nɔfɛ. Yesu ye u bɛɛ kɛnɛya, ¹⁶ nka ale yɛrɛ ye min ye, a y’a gɛlɛya u ma ko u kana o fɔ mɔgɔ si ye. ¹⁷ A kɛra ten, walisa Ala ye min fɔ kira Esayi da la, o ka dafa ko: ¹⁸ «Ne ye ne ka baaraden min ɲɛnatɔmɔ, o filɛ. Ne b’a kanu, a ko ka di ne ye haali. Ne na ne Ni da a kan. A na kiri kow fɔ siyaw ye. ¹⁹ A tɛna sɔsɔli kɛ, a tɛna pɛrɛn. Mɔgɔ si tɛna a kan mɛn nbɛdaw la. ²⁰ A tɛna kala kurulen kari. A tɛna fitinɛ mana satɔ dufa. A n’a kɛ ten fo tilennenya ka se sɔrɔ. ²¹ Siyaw na u jigi da a kan.» ²² O la, mɔgɔw taara Yesu sɛgɛrɛ ni cɛ jinɛtɔ fiyennen dɔ ye. Bobo tun don fana. Yesu y’o kɛnɛya, a sera ka kuma ka yeli kɛ. ²³ Jama bɛɛ kabakoyara k’a fɔ ko: «Nin tɛ Dawuda Bɔnsɔn ye wa?» ²⁴ Farisiɛnw ye o kuma mɛn tuma min na, u ko: «Nin cɛ bɛ jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la jinɛw kuntigi Bɛlzebul de barika la.» ²⁵ Yesu tun bɛ u ka miirili dɔn, a y’a fɔ u ye ko: «Masaya o masaya, ni a fan kelen wulila a fan dɔ kama, o masaya bɛ tiɲɛ. Dugu o dugu, wala du o du, ni a ka mɔgɔw wulila ɲɔgɔn kama, o bɛ tiɲɛ. ²⁶ Ni Sitanɛ bɛ a yɛrɛ taw gɛn, a bɛ a yɛrɛ kɛlɛ, a ka masaya na sigi cogo di? ²⁷ Ni ne bɛ jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la Bɛlzebul barika la, aw ka mɔgɔ dun bɛ u gɛn jɔni barika la? Olu yɛrɛw na kiri tigɛ aw kan. ²⁸ Ni ne bɛ jinɛw gɛn Ala Ni barika la, o b’a jira ko Ala ka masaya sera aw ma! ²⁹ «Mɔgɔ bɛ se ka don cɛ barikama ka so kɔnɔ ka a bolo fɛnw cɛ cogo di, ni a ma o cɛ barikama siri fɔlɔ? O sirilen kɔ, a bɛ se ka o cɛ ka so kɔnɔ fɛnw cɛ. ³⁰ «Min tɛ ne ɲin ye, o ye ne jugu de ye. Min tɛ ne dɛmɛ ka ɲɛni kɛ, o bɛ tiɲɛni de kɛ. ³¹ O de y’a to ne b’a fɔ aw ye ko jurumuw bɛɛ ani Ala tɔgɔ tiɲɛni kow bɛɛ na yafa mɔgɔw ma, nka Ni Senu tɔgɔ tiɲɛni tɛna yafa abada. ³² Min bɛ kuma jugu fɔ Mɔgɔ Denkɛ ma, o na yafali sɔrɔ, nka min bɛ kuma jugu fɔ Ni Senu ma, o tɛna yafali sɔrɔ nin diɲɛ la, a tɛna a sɔrɔ lahara fana. ³³ «A’ y’a fɔ jiri ka ɲi, a den fana ka ɲi, walima a’ y’a fɔ jiri man ɲi, a den fana man ɲi, k’a masɔrɔ jiri bɛ dɔn a den de fɛ. ³⁴ Fɔnfɔnnindenw, aw minnu ka jugu, aw bɛ se ka ko ɲuman fɔ cogo di? Mɔgɔ dusukun falen bɛ min na, a da bɛ o de fɔ. ³⁵ Mɔgɔ ɲuman bɛ fɛn ɲumanw bɔ a ka nafolo ɲuman na. Nka mɔgɔ jugu bɛ fɛn juguw bɔ a ka nafolo jugu la. ³⁶ Ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔw ye kuma lankolon fɛn o fɛn fɔ, u na ɲininka olu la kiritigɛ don na. ³⁷ I na jo sɔrɔ wala i na jalaki ka kɛɲɛ ni i ka kumaw ye.» ³⁸ Ayiwa, sariya karamɔgɔ dɔw ni Farisiɛn dɔw y’a fɔ Yesu ye ko: «Karamɔgɔ, an b’a fɛ i ka taamashyɛn kabakoma dɔ kɛ an ɲɛ na.» ³⁹ Yesu y’u jaabi tan ko: «Bi mɔgɔ juguw jatɔw bɛ taamashyɛn ɲini, nka taamashyɛn si tɛna jira u la ni kira Jonasi ta tɛ. ⁴⁰ Jonasi ye tile saba ni su saba kɛ jɛgɛba kɔnɔ cogo min na, o cogo la Mɔgɔ Denkɛ na tile saba ni su saba kɛ dugukolo kɔnɔ. ⁴¹ Kiritigɛ don na Ninivɛkaw na wuli ka bi mɔgɔw jalaki, k’a masɔrɔ Ninivɛkaw nimisara u ka jurumuw la Jonasi ka waajuli kosɔn. Dɔ bɛ yan min ka bon ni Jonasi ye. ⁴² Kiritigɛ don na, worodugu yanfan masa musoman na wuli ka bi mɔgɔw jalaki, katuguni ale nana ka bɔ dugukolo dan na walisa ka Solomani ka hakilitigiya kumaw lamɛn. Dɔ bɛ yan min ka bon ni Solomani ye. ⁴³ «Ni jinɛ bɔra mɔgɔ la tuma min na, a bɛ yaala yɔrɔ jintanw la ka lafiya yɔrɔ ɲini, a t’a sɔrɔ. ⁴⁴ O tuma la a b’a fɔ ko: `Ne bɔra ne ka so min kɔnɔ, ne na kɔsegin ka taa yen.’ A bɛ kɔsegin ka o so lankolon furalen labɛnnen sɔrɔ. ⁴⁵ O tuma la a bɛ taa ka na ni jinɛ woloɛula wɛrɛw ye minnu ka jugu ni a yɛrɛ ye, a ni olu bɛ don o so kɔnɔ k’u sigi yen. O cogo la o mɔgɔ laban ko na juguya ka tɛmɛn fɔlɔ ta kan. A na kɛ ten fana bi mɔgɔ juguw ta fan fɛ.» ⁴⁶ Ka Yesu to kuma la jama fɛ, a ba ni a balimakɛw jɔlen tun bɛ kɛnɛma, u tun b’a fɛ ka kuma a fɛ. ⁴⁷ Mɔgɔ dɔ y’a fɔ Yesu ye ko: «I ba ni i balimakɛw jɔlen filɛ kɛnɛma, u b’a fɛ ka kuma i fɛ.» ⁴⁸ Yesu y’o jaabi ko: «Jɔn ni jɔn ye ne ba ni ne balimakɛw ye?» ⁴⁹ A ye a bolo sin a ka kalandenw na ko: «Ne ba ni ne balimakɛw filɛ yan. ⁵⁰ Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ne sankolola Fa sago kɛ, o de ye ne balimakɛ ni ne balimamuso ani ne ba ye.»

¹ O don yɛrɛ la Yesu bɔra so kɔnɔ ka taa i sigi ba da la. ² Jamaba y’a lamini fo k’a degun, a donna kurun dɔ kɔnɔ k’i sigi. Jama bɛɛ jɔlen tora ba da la. ³ A tun bɛ fɛn caman fɔ u ye ntalenw la, a ko: «Cɛ dɔ bɔra ka taa serili kɛ. ⁴ K’a to serili la, a ka kisɛ dɔw binna sira da la, kɔnɔw nana olu sogin. ⁵ Kisɛ dɔw binna farama yɔrɔ la, bɔgɔ mugu bɛrɛ tun tɛ yen. Olu falenna joona, katuguni bɔgɔ tun man ca yen. ⁶ Tile gannen, u fɔsɔnfɔsɔnna ka ja, k’a masɔrɔ dili bɛrɛ tun tɛ u la. ⁷ Kisɛ dɔw binna ɛɔniw cɛma. Íɔniw wulila ka u degun, u ma den. ⁸ Kisɛ dɔw binna dugukolo ɲuman na, u denna. Dɔw ye kisɛ kɛmɛ kɛ, dɔw biwɔɔrɔ, dɔw bisaba. ⁹ Tulo bɛ min fɛ ka lamɛnni kɛ, o ka lamɛnni kɛ dɛ.» ¹⁰ Yesu ka kalandenw gɛrɛla a la k’a ɲininka ko: «Mun y’a to i bɛ ntalenw da u ye?» ¹¹ Yesu ye u jaabi ko: «Sankolo masaya gundow dɔnniya dira aw de ma, a ma di olu ma. ¹² Fɛn bɛ min bolo, dɔ na di o ma ka fara a ta kan, nka fɛn tɛ min bolo, hali o dɔɔnin min b’a bolo, o na bɔsi a la. ¹³ O de y’a to ne bɛ ntalenw da u ye, sabu u bɛ filɛli kɛ, u tɛ foyi ye. U bɛ u tulow majɔ ka mɛnni kɛ, nka u tɛ foyi faamu. ¹⁴ Esayi ye kiraya kuma min fɔ, o dafara ninnu ta fan fɛ, ko: `Aw tulow majɔlen na mɛnni kɛ, nka aw tɛna faamuli kɛ. Aw ɲɛw jɔlen na filɛli kɛ, nka aw tɛna yeli kɛ. ¹⁵ K’a masɔrɔ nin mɔgɔw hakili goyara. U ye u tulow tugu, u ye u ɲɛw tugu, walisa u ɲɛw kana na yeli kɛ, u tulow kana na mɛnni kɛ, u hakili kana na faamuli kɛ, u kana na u yɛlɛma ne fan fɛ, walisa ne ka u kɛnɛya.’ ¹⁶ Aw kɔni, aw ye dubadenw ye, k’a masɔrɔ aw ɲɛw bɛ yeli kɛ, aw tulow bɛ mɛnni kɛ. ¹⁷ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko kira caman ni mɔgɔ tilennen caman tun b’a fɛ ka aw ka yetaw ye, nka u ma u ye, ka aw ka mɛntaw mɛn, nka u ma u mɛn. ¹⁸ «A’ ye aw tulo majɔ serilikɛla ko ntalen kɔrɔ la. ¹⁹ Ni mɔgɔ dɔ bɛ Ala ka masaya kuma mɛn, nka a t’a faamu, Sitanɛ bɛ na ka o kuma mɛnnen bɔ a kɔnɔ. O tigi ta ye serilifɛn bilen ye sira da la. ²⁰ Farama yɔrɔ ta ye min ye, o tigi bɛ o kuma mɛn k’a minɛ joona ni ɲagali ye. ²¹ Nka dili tɛ a la, a tɛ mɛn o la. Ni a degunna wala ni mɔgɔw bɛ tugu a nɔfɛ k’a tɔɔrɔ o kuma kosɔn, a bɛ sin ka kunnatiɲɛ. ²² Íɔni cɛma ta ye min ye, o tigi bɛ o kuma mɛn, nka nin diɲɛ hami kow ni nafolo lafilibanciya bɛ o kuma degun, fo a tɛ den. ²³ Dugukolo ɲuman ta ye min ye, o tigi bɛ o kuma mɛn k’a faamu, a bɛ den caman kɛ. Kisɛ dɔ bɛ a ɲɔgɔn kɛmɛ kɛ, dɔ biwɔɔrɔ, dɔ bisaba.» ²⁴ Yesu ye ntalen wɛrɛ da u ye ko: «Sankolo masaya bɔlen bɛ min fɛ, o filɛ. Cɛ dɔ ye kisɛ ɲuman seri a ka foro la. ²⁵ Su fɛ, ka mɔgɔw to sunɔgɔ la, bin min bɔlen bɛ alikama fɛ, o cɛ jugu dɔ nana ka o bin jugu kisɛ seri alikama cɛma ka taa. ²⁶ Alikama falenna ka tinsan bɔ, o bin jugu fana dɔnna. ²⁷ Forotigi ka baaradenw nana k’a fɔ a ye ko: `Kuntigi, i ma kisɛ ɲuman seri i ka foro la wa? Nin bin jugu dun bɔra min?’ ²⁸ A y’u jaabi ko: `Ne jugu dɔ y’a kɛ.’ Baaradenw y’a ɲininka ko: `I b’a fɛ an ka taa o bin jugu bɔbɔ wa?’ ²⁹ A ko: `Ayi, ne bɛ siran ko bin bɔtɔ, aw na alikama fana bɔ. ³⁰ A’ y’a to yen, u ka kɔgɔ ɲɔgɔn fɛ fo suman tigɛ tuma ka se. O tuma la, ne n’a fɔ sumantigɛlaw ye ko u ka bin bɔ fɔlɔ k’a siri, a ka jeni, o kɔ, ka alikama lajɛ ne ka jiginɛ kɔnɔ.’ » ³¹ Yesu ye ntalen wɛrɛ da u ye ko: «Sankolo masaya bɔlen bɛ mutarde kisɛ fɛ. Cɛ dɔ ye o seri a ka foro la. ³² Kisɛ seritaw bɛɛ la dɔgɔmannin don, nka ni a falenna tuma min na, a bɛ bonya ka tɛmɛn nakɔ ɲugu tɔw bɛɛ kan. A bɛ kɛ jiri ye, fo kɔnɔw bɛ u ka ɲaaw da a bolow la.» ³³ Yesu ye ntalen wɛrɛ da u ye tun ko: «Sankolo masaya bɔlen bɛ buurufunun fɛn dɔ fɛ. Muso dɔ ye o kɛ farinimugu kilo mugan ni duuru la ka u nɔɔni fo a bɛɛ fununna.» ³⁴ Yesu ye o kow bɛɛ fɔ jama ye ntalenw de la. A ma kuma u fɛ ni ntalenw tɛ. ³⁵ A ye o kɛ walisa kira ye min fɔ, o ka dafa, ko: «Ne na kuma u fɛ ntalenw la. Ko minnu dogolen tun bɛ kabini diɲɛ da tuma, ne na olu fɔ u ye.» ³⁶ Ayiwa Yesu ye jama to yen ka taa so kɔnɔ. A ka kalandenw nana a sɛgɛrɛ k’a fɔ a ye ko: «Ntalen min dara foro la bin jugu ko la, o kɔrɔ fɔ an ye.» ³⁷ Yesu ko: «Min ye kisɛ ɲuman seri, o ye Mɔgɔ Denkɛ ye. ³⁸ Foro, o ye diɲɛ ye. Kisɛ ɲuman, o ye sankolo masaya denw ye. Bin jugu, o ye Sitanɛ denw ye. ³⁹ O jugu min ye bin jugu kisɛ seri, o ye Sitanɛ yɛrɛ ye. Suman tigɛ tuma, o ye diɲɛ laban ye. Sumantigɛlaw, olu ye mɛlɛkɛw de ye. ⁴⁰ Mɔgɔ bɛ bin jugu bɔ k’a fili tasuma la cogo min na, a na kɛ ten diɲɛ laban tuma la. ⁴¹ Mɔgɔ Denkɛ na a ka mɛlɛkɛw ci. Fɛn o fɛn bɛ mɔgɔ kunnatiɲɛ ani minnu bɛ ko juguw kɛ, mɛlɛkɛw na olu labɔ a ka masaya la. ⁴² U na olu fili gantugu tasuma la, u na kasi k’u ɲinw ɲimi yen. ⁴³ Nka mɔgɔ tilennenw na manamana u Fa ka masaya la i n’a fɔ tile. Tulo bɛ min fɛ ka lamɛnni kɛ, o ka lamɛnni kɛ dɛ. ⁴⁴ «Sankolo masaya bɔlen bɛ nafoloba dogolen fɛ foro la. Cɛ dɔ y’a ye, a y’a dogo tun, a ɲagalilen taara a bolofɛnw bɛɛ feere ka na o foro san. ⁴⁵ «Sankolo masaya bɔlen bɛ kɔnɔnkisɛ jagokɛla dɔ fana fɛ min bɛ kɔnɔnkisɛ ɲumanw ɲini. ⁴⁶ A ye kɔnɔnkisɛ sɔngɔ gɛlɛn dɔ ye minkɛ, a ye a bolofɛnw bɛɛ feere ka o kɔnɔnkisɛ san. ⁴⁷ «Sankolo masaya bɔlen bɛ jɛgɛminɛ jɔ fɛ fana, mɔgɔw bɛ a fili baji la ka jɛgɛ sifa bɛɛ minɛ. ⁴⁸ Jɔ mana fa, mɔnnikɛlaw b’a sama k’a da ba da la k’u sigi ka jɛgɛw tɔmɔ. U bɛ jɛgɛ ɲumanw kɛ u ka minɛnw kɔnɔ ka jugumanw fili. ⁴⁹ A na kɛ ten diɲɛ laban tuma la. Mɛlɛkɛw bɛna mɔgɔ juguw fara ka bɔ mɔgɔ tilennenw la, ⁵⁰ ka mɔgɔ juguw fili gantugu tasuma la. U na kasi ka u ɲinw ɲimi yen.» ⁵¹ Yesu ye u ɲininka ko: «Aw ye o kow bɛɛ faamu wa?» U ko: «Ɔwɔ.» ⁵² A y’a fɔ u ye tun ko: «O cogo la sariya karamɔgɔ fɛn o fɛn kalannen bɛ sankolo masaya ko la, o bɔlen bɛ sotigi dɔ fɛ min bɛ fɛn kuraw ni fɛn kɔrɔw sɔrɔ ka bɔ a ka nafolo mara yɔrɔ la.» ⁵³ Yesu tilalen kɔ a ka ntalen dali la, a bɔra o yɔrɔ la. ⁵⁴ A mɔna dugu min na, a taara yen ka mɔgɔ kalanni daminɛ u ka Alabatoso kɔnɔ. O mɔgɔw kabakoyara. U ko: «A ye nin hakilitigiya sɔrɔ min? A bɛ se ka nin kabakow kɛcogo di? ⁵⁵ Jiridɛsɛla denkɛ tɛ wa? Mariyama tɛ a ba ye wa? A balimakɛw tɛ Yakuba ni Yusufu ni Simɔn ani Juda ye wa? ⁵⁶ A balimamusow bɛɛ tɛ sigi an cɛma yan wa? A dun ye nin fanga bɛɛ sɔrɔ min?» ⁵⁷ O miirili de y’a to u ma da a la. Ayiwa Yesu y’a fɔ u ye ko: «Kira bɛ bonya yɔrɔ bɛɛ, fɔ a yɛrɛ ka dugu kɔnɔ ani a yɛrɛ ka so.» ⁵⁸ Yesu ma kabako caman kɛ yen u ka dannabaliya kosɔn.

¹ O tuma la gɔfɛrɛnɛrɛ Hɛrɔde ye Yesu kibaru mɛn. ² Hɛrɔde y’a fɔ a ka baaradenw ye ko: «Yuhana Batiselikɛla don, a kununna ka bɔ suw cɛma. O de y’a to a bɛ se ka o kabakow kɛ.» ³ Ayiwa, Hɛrɔde tun ye Yuhana minɛ k’a siri k’a bila kaso la. A ye o kɛ a balimakɛ Filipe muso Hɛrɔdiyas kosɔn. ⁴ Katuguni Yuhana tun y’a fɔ Hɛrɔde ye ko: «A dagalen tɛ i ye ka o muso furu.» ⁵ Hɛrɔde tun b’a fɛ ka Yuhana faga, nka a siranna jama ɲɛ, k’a masɔrɔ olu tun bɛ Yuhana jate kira ye. ⁶ Hɛrɔde bangedon kunbɛn na, Hɛrɔdiyas denmuso ye dɔn kɛ mɔgɔ welelenw ɲɛ kɔrɔ. O diyara Hɛrɔde ye, ⁷ fo a y’i kali o denmuso ye ko a mana fɛn o fɛn deli a fɛ, a na o di a ma. ⁸ O denmuso ba ka kɔnɔnasuli kosɔn, a y’a fɔ Hɛrɔde ye ko: «I ka Yuhana Batiselikɛla kunkolo di ne ma minɛn dɔ kɔnɔ yan.» ⁹ Masakɛ ɲɛnasisira, nka a ka kalili kosɔn a ka mɔgɔ welelenw ɲɛ na, a ko Yuhana kunkolo ka di a ma. ¹⁰ A ye mɔgɔ ci ka taa ka Yuhana kunkolo tigɛ kasobon kɔnɔ. ¹¹ U nana n’o ye minɛn dɔ kɔnɔ k’a di denmuso ma, ale taara o di a ba ma. ¹² Yuhana ka kalandenw nana a su don. O kɔ, u taara o kibaru fɔ Yesu ye. ¹³ Yesu ye o mɛn tuma min na, a donna kurun dɔ kɔnɔ ka bɔ yen ka taa kungokolon yɔrɔ dɔ la a dan na, nka jama y’o dɔn. U bɔra dugu kɔnɔ ka taa Yesu nɔfɛ u sen na. ¹⁴ Yesu bɔtɔ kurun kɔnɔ, a ye o jamaba ye. U hinɛ donna a la, a ye u ka banabaatɔw kɛnɛya. ¹⁵ Wula selen, Yesu ka kalandenw gɛrɛla a la k’a fɔ a ye ko: «Su bɛ ɲini ka ko, an bɛ kungokolon la yan. Jama labila walisa u ka taa an dafɛ duguw la ka dumuni san.» ¹⁶ Yesu y’u jaabi ko: «U man kan ka taa, aw yɛrɛw ka dumuni di u ma.» ¹⁷ Nka u y’a fɔ a ye ko: «Nbuurukun duuru ni jɛgɛ fila dɔrɔn de bɛ an bolo.» ¹⁸ Yesu ko: «A’ ye na ni olu ye yan.» ¹⁹ O kɔ Yesu y’a fɔ ko mɔgɔw k’u sigi bin kan. A ye o nbuurukun duuru ni jɛgɛ fila ta, k’a ɲɛ kɔrɔta san fɛ ka barika da Ala ye. O kɛlen, a ye o nbuurukunw karikari k’u di a ka kalandenw ma, olu y’u di jama ma. ²⁰ U bɛɛ ye dumuni kɛ k’u fa. Dumuni kunkurun minnu tora, kalandenw ye olu cɛ ka segi tan ni fila fa. ²¹ O dumunikɛlaw tun ye cɛ waa duuru ɲɔgɔn ye, musow ni denmisɛnw sen t’o la. ²² O yɔrɔnin bɛɛ, Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye k’a gɛlɛya ko u ka don kurun kɔnɔ ka ba tigɛ a ɲɛ, sani a ka jama labila. ²³ U labilalen kɔ, Yesu yɛlɛnna kulu kan a kelen na ka Ala deli. Su kora k’a kelen to yen. ²⁴ Kurun yɔrɔ janyara dankan na, jikuruw y’a gosi, katuguni fiɲɛ tun bɛ u kunbɛn. ²⁵ Dononkasi tuma la Yesu taamana ji kan ka taa a ka kalandenw yɔrɔ. ²⁶ U ye Yesu taamatɔ ye ji kan minkɛ, u ja wulila kosɛbɛ, u ko: «Mɔgɔ ja don!» U siranna fo u bɛ kulo. ²⁷ O yɔrɔnin kelen, Yesu kumana u fɛ ko: «A’ ye aw ja gɛlɛya, ne don, aw kana siran.» ²⁸ Piɛrɛ ko: «Matigi, ni e don, a fɔ ko ne ka taa i fɛ ji kan.» ²⁹ Yesu y’a jaabi ko: «Na.» Piɛrɛ bɔra kurun kɔnɔ ka taama ji kan ko a bɛ taa Yesu yɔrɔ. ³⁰ Nka a y’a ye tuma min na ko fiɲɛ ka bon, a siranna. A daminɛna ka jigin ji la, a pɛrɛnna ko: «Matigi, ne kisi!» ³¹ O yɔrɔnin bɛɛ, Yesu y’a bolo mɔɔnɔbɔ k’a minɛ k’a fɔ a ye ko: «I ka dannaya ka dɔgɔ dɛ. Mun na i sigara?» ³² U yɛlɛnna kurun kɔnɔ, fiɲɛ jɔra. ³³ Ayiwa minnu tun bɛ kurun kɔnɔ, olu y’u ɲɔngiri Yesu kɔrɔ k’a fɔ a ye ko: «Tiɲɛ la, i ye Ala Denkɛ ye!» ³⁴ Yesu ni a ka kalandenw ye ba tigɛ ka se gele ma Jenɛsarɛti jamana la. ³⁵ O yɔrɔ la mɔgɔw ye Yesu dɔn. U y’a kibaru jɛnsɛn o yɔrɔw bɛɛ la, fo mɔgɔw nana ni u ka banabaatɔw ye. ³⁶ U ye Yesu deli ko a k’a to u ka maga a ka fini dawolo la dɔrɔn. Mɔgɔ minnu magara a la, olu bɛɛ kɛnɛyara.

¹ Farisiɛn dɔw ni sariya karamɔgɔ dɔw bɔra Jerusalɛm ka taa Yesu sɛgɛrɛ. U y’a ɲininka ko: ² «Mun y’a to i ka kalandenw bɛ an bɛnbaw ka laadaw tiɲɛ? U tɛ u tɛgɛw ko sani u ka dumuni kɛ.» ³ Yesu y’u jaabi ko: «Aw dun? Mun y’a to aw bɛ Ala ka ci fɔlen tiɲɛ aw ka laadaw kosɔn? ⁴ Ala ko i ka i fa ni i ba bonya. A ko fana ko min bɛ kuma jugu fɔ a fa wala a ba ma, o tigi ka kan ka faga. ⁵ Nka aw kɔni, aw ko ni mɔgɔ dɔ y’a fɔ a fa wala a ba ye ko a tun bɛ se ka u dɛmɛ ni a ka nafolo min ye, ko o dira Ala ma, ⁶ o tuma la wajibi tɛ ko a ka a fa dɛmɛ tun. O cogo la aw bɛ Ala ka kuma kɛ fu ye ka tugu aw yɛrɛw ka laadaw la. ⁷ Filankafow. Esayi ye kiraya min kɛ aw ko la, o bɛnna kosɛbɛ, ko: ⁸ `Nin mɔgɔw bɛ ne bonya u da la dɔrɔn, k’a sɔrɔ u dusukunw ka jan ne la haali. ⁹ U bɛ ne bato fu. U ka kalan ye mɔgɔw ka ci fɔlenw dama ye.’ » ¹⁰ Yesu ye jama wele k’a fɔ u ye ko: «A’ ye aw tulow majɔ ka nin faamu. ¹¹ Fɛn min bɛ don mɔgɔ da la ka taa a kɔnɔ, o tɛ a nɔgɔ. Nka min bɛ bɔ mɔgɔ da la, o de b’a nɔgɔ.» ¹² Yesu ka kalandenw gɛrɛla a la k’a fɔ ko: «I y’a dɔn ko i ka kuma digira Farisiɛnw la wa?» ¹³ A y’u jaabi ko: «Sun o sun ma turu ne sankolola Fa fɛ, o bɛɛ na bɔ ka bɔ yen. ¹⁴ A’ ye u to yen. Bereminɛbaa fiyennenw don. Ni fiyentɔ bɛ fiyentɔ ka bere minɛ, u fila bɛɛ na bin dingɛ kɔnɔ.» ¹⁵ Piɛrɛ ko: «I ka o ntalen kɔrɔ fɔ an ye.» ¹⁶ Yesu ko: «Aw fana, halisa aw ma hakili sɔrɔ wa? ¹⁷ Aw m’a faamu ko fɛn o fɛn bɛ don mɔgɔ da la, o bɛ taa a kɔnɔbara la, o kɔ, a bɛ taa banakɔ. ¹⁸ Nka min bɛ bɔ mɔgɔ da la, o bɛ bɔ a dusukun de la, o de bɛ mɔgɔ nɔgɔ. ¹⁹ Min bɛ bɔ mɔgɔ dusukun na, o ye miirili juguw ye, ani mɔgɔ faga ni jatɔya ni kakalaya ni sonyali ni nkalon ani tɔgɔ tiɲɛni. ²⁰ O kow de bɛ mɔgɔ nɔgɔ, nka ka dumuni kɛ ni tɛgɛ kobali ye, o tɛ mɔgɔ nɔgɔ.» ²¹ Yesu bɔra yen ka taa Tir ni Sidɔn jamana la. ²² Kananka muso dɔ sigilen tun bɛ o yɔrɔ la, o nana Yesu sɛgɛrɛ ka pɛrɛn ni kanba ye ko: «Matigi, Dawuda Bɔnsɔn, makari ne la. Jinɛ bɛ ne denmuso la, a b’a tɔɔrɔ kosɛbɛ.» ²³ Nka Yesu ma a jaabi hali kuma kelen na. A ka kalandenw gɛrɛla a la k’a deli ko a ka o muso labila, a kana to ka pɛrɛn u nɔfɛ. ²⁴ Yesu y’u jaabi ko: «Ne ma ci mɔgɔ si ma, fɔ Israɛl mɔgɔw, olu minnu tununna i ko sagaw.» ²⁵ O muso nana i ɲɔngiri Yesu kɔrɔ k’a deli ko: «Matigi, ne dɛmɛ.» ²⁶ Yesu y’a jaabi ko: «Ka denw ka dumuni fili wuludenw kɔrɔ, o tɛ bɛn.» ²⁷ Muso ko: «Tiɲɛ don, Matigi, o bɛɛ n’a ta, dumuni murumuru minnu bɛ bin ka bɔ u tigiw ka tabali kan, wuludenw bɛ olu dun.» ²⁸ Ayiwa Yesu y’a jaabi ko: «Muso, i ka dannaya ka bon dɛ. A ka kɛ i ye ka kɛɲɛ ni i sago ye.» A denmuso kɛnɛyara o yɔrɔnin kelen. ²⁹ Yesu bɔra yen ka taa Galile ba da la. A yɛlɛnna kulu dɔ kan k’i sigi yen. ³⁰ Jama kulubaw tun bɛ na ni u ka banabaatɔ sifa bɛɛ ye, mɔgɔ senkelenw, fiyentɔw, mɔgɔ fiɲɛmaw, bobow, ani banabaatɔ caman wɛrɛw. U ye o banabaatɔw bila Yesu sen kɔrɔ, a ye u kɛnɛya. ³¹ Jama y’a ye tuma min na ko bobow bɛ kuma, mɔgɔ fiɲɛmaw bɛ kɛnɛya, senkelenw bɛ taama, fiyentɔw bɛ yeli kɛ, u kabakoyara ka Israɛl ka Ala tanu. ³² Yesu ye a ka kalandenw wele k’a fɔ u ye ko: «Nin mɔgɔw hinɛ bɛ ne la, k’a masɔrɔ bi ye u tile saba ye ne fɛ yan, dumunifɛn si tɛ u fɛ tun. Ne t’a fɛ ka u kɔngɔtɔ labila ka taa, u barika kana na dɛsɛ sira la.» ³³ A ka kalandenw y’a ɲininka ko: «An bɛ se ka dumuni sɔrɔ yɔrɔ jumɛn kungokolon kɔnɔ yan ka nin jamaba fa?» ³⁴ Yesu ko: «Nbuurukun joli bɛ aw fɛ?» U y’a jaabi ko: «Woloɛula ani jɛgɛ misɛn dɔw.» ³⁵ Ayiwa a ko jama k’u sigi duguma. ³⁶ O kɔ, a ye o nbuurukun woloɛula ni jɛgɛ misɛnw ta, a ye barika da Ala ye ka u karikari ka u di a ka kalandenw ma. Olu y’u di jama ma. ³⁷ Mɔgɔw bɛɛ ye dumuni kɛ k’u fa. Kalandenw ye segi woloɛula fa dumuni kunkurun tɔ tolenw la. ³⁸ Minnu ye dumuni kɛ, olu tun ye cɛ waa naani ye, musow ni denmisɛnw sen t’o la. ³⁹ Yesu ye jama labila, o kɔ, a donna kurun kɔnɔ ka taa Magadan jamana la.

¹ Farisiɛn dɔw ni Saduseɛn dɔw gɛrɛla Yesu la. U tun b’a fɛ ka a kɔrɔbɔ. U y’a fɔ a ye ko a ka taamashyɛn kabakoma dɔ kɛ u ɲɛ na ka bɔ sankolo la. ² Yesu y’u jaabi ko: «Tilebin tuma, aw b’a fɔ ko sanji tɛna na, k’a masɔrɔ sankolo bilenyalen don. ³ Dugujɛ da fɛ, aw b’a fɔ ko san fiɲɛba bɛ wuli bi, k’a masɔrɔ sankolo bilenna fo ka fin. Aw bɛ sankolo ɲɛ faranfasi dɔn, nka aw tɛ se ka nin waati taamashyɛnw kɔrɔ dɔn! ⁴ Bi mɔgɔ jugu jatɔw bɛ taamashyɛn ɲini, nka taamashyɛn si tɛna jira u la ni kira Jonasi ta tɛ.» O la, a ye u to yen ka taa. ⁵ Yesu ka kalandenw taara ba kɔ tuma min na, u tun ɲinɛna, u ma nbuuru ta. ⁶ Yesu y’a fɔ u ye ko: «A’ ye hakili sɔrɔ ka aw yɛrɛw kɔlɔsi Farisiɛnw ni Saduseɛnw ka buurufunun fɛn na.» ⁷ A ka kalandenw y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «A bɛ o fɔ k’a masɔrɔ an ma nbuuru ta an bolo.» ⁸ U tun bɛ min fɔ, Yesu ye o dɔn, a ko: «Mun na aw bɛ kuma ɲɔgɔn fɛ ko aw ma nbuuru ta? Aw ka dannaya ka dɔgɔ dɛ. ⁹ Hakili tɛ aw fɛ fɔlɔ wa? Ne ye nbuurukun duuru karikari mɔgɔ waa duuru cɛ, aw ye segi dama min fa ni o kunkurun tɔ tolenw ye, o bɔra aw kɔnɔ wa? ¹⁰ Ne ye nbuurukun woloɛula karikari mɔgɔ waa naani cɛ, aw ye segi dama min fa, aw ɲinɛna o kɔ wa? ¹¹ Mun na aw m’a faamu ko ne ma kuma nbuuru ko la? A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi Farisiɛnw ni Saduseɛnw ka buurufunun fɛn na.» ¹² O la, a ka kalandenw y’a faamu ko a tun m’a fɔ ko u ka u yɛrɛw kɔlɔsi buurufunun fɛn na, nka u ka u yɛrɛw kɔlɔsi Farisiɛnw ni Saduseɛnw ka kalan na. ¹³ Yesu selen Sesare Filipe jamana la, a ye a ka kalandenw ɲininka ko: «Mɔgɔw b’a fɔ ko Mɔgɔ Denkɛ ye jɔn ye?» ¹⁴ U y’a jaabi ko: «Dɔw b’a fɔ ko i ye Yuhana Batiselikɛla ye, dɔw ko Eli, dɔ wɛrɛw ko Jeremi wala kira dɔ wɛrɛ.» ¹⁵ Yesu y’u ɲininka tun ko: «Nka aw dun, aw yɛrɛw ɲɛ na ne ye jɔni yɛ?» ¹⁶ Simɔn Piɛrɛ y’a jaabi ko: «I ye Krisita, Ala ɲɛnama Denkɛ de ye.» ¹⁷ O de la Yesu y’a fɔ a ye ko: «Jonasi denkɛ Simɔn, i ye dubaden ye, k’a masɔrɔ min ye o tiɲɛ jira i la, o tɛ Hadamaden ye, fɔ ne Fa min bɛ sankolo la. ¹⁸ Ne b’a fɔ i ye ko i ye Piɛrɛ ye, o kɔrɔ, farakurun. Ne na ne ka egilisi jɔ nin fara kan. Hadɛsi dondaw tɛna se sɔrɔ a kan fewu. ¹⁹ Ne na sankolo masaya konnɛgɛw di i ma. Ni i ma jɛn ni fɛn o fɛn ye dugukolo kan, jɛn tɛna kɛ ni o ye sankolo la. I mana jɛn ni fɛn o fɛn ye dugukolo kan, jɛn na kɛ ni o ye sankolo la.» ²⁰ O kɔ, Yesu y’a gɛlɛya a ka kalandenw ma ko u kana fɔ mɔgɔ si ye ko ale ye Krisita ye. ²¹ Kabini o tuma la, Yesu y’a daminɛ ka kuma a ka kalandenw fɛ k’a jɛya ko wajibi don a ka taa Jerusalɛm ka tɔɔrɔ kosɛbɛ cɛkɔrɔbaw ni sarakalasebaaw kuntigiw ani sariya karamɔgɔw fɛ yen, ko a na faga, nka o tile sabanan don a na kunun tun. ²² Piɛrɛ taara n’a ye kɛrɛ fɛ ka daminɛ k’a kɔrɔfɔ ko: «Ayi, Matigi, o tɛna kɛ i la dɛ! Ala ma i kisira o ma.» ²³ Nka Yesu y’i yɛlɛma k’a fɔ Piɛrɛ ye ko: «Taa ka bɔ ne kɔrɔ, Sitanɛ. I ye ne kunnatiɲɛni fɛn ye, katuguni i ka miiriliw tɛ Ala ka kow la, fɔ mɔgɔw ka kow.» ²⁴ O kɔ, Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Ni mɔgɔ dɔ b’a fɛ ka ne nɔ minɛ, o ka ban a yɛrɛ la ka a gengenjiri ta ka tugu ne la. ²⁵ Mɔgɔ min b’a fɛ k’a yɛrɛ ni kisi, o na bɔnɛ a la, nka min bɛ bɔnɛ a ni la ne kosɔn, o de na a ni sɔrɔ. ²⁶ A bɛ mun ɲɛ mɔgɔ ye ka diɲɛ bɛɛ sɔrɔ, ni a bɛ bɔnɛ a yɛrɛ ni la? Mɔgɔ bɛ se k’a yɛrɛ ni kunmabɔ ni mun ye? ²⁷ Mɔgɔ Denkɛ kɔni bɛna na a Fa nɔɔrɔ la, a ni a ka mɛlɛkɛw. O mana kɛ, a na mɔgɔw bɛɛ kelen-kelen sara ka kɛɲɛ ni u ka kɛwalew ye. ²⁸ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ minnu bɛ yan, olu dɔw tɛna sa sani u ka Mɔgɔ Denkɛ ni a ka masaya natɔ ye.»

¹ O kɔ tile wɔɔrɔ, Yesu taara ni Piɛrɛ ni Yakuba ni Yakuba balimakɛ Yuhana ye kulu jan dɔ kan u dan na. ² A cogo yɛlɛmana u ɲɛ na, a ɲɛda manamanana i ko tile. A ka finiw fana jɛyara i ko kɛnɛyeelen. ³ A filɛ, u ye Musa ni Eli ye, olu tun bɛ kuma Yesu fɛ. ⁴ O la, Piɛrɛ y’a fɔ Yesu ye ko: «Matigi, an bɛ yan, o ka ɲi. Ni i b’a fɛ, ne na bugu saba jɔ, e ta kelen, Musa ta kelen, Eli ta kelen.» ⁵ Ka a to o kuma la, sankaba manamanatɔ dɔ nana u datugu. Kumakan dɔ bɔra o sankaba la ko: «Nin ye ne Denkɛ kanulen ye, a ko ka di ne ye haali. A’ ye a lamɛn.» ⁶ Kalandenw y’o kuma mɛn minkɛ, u siranna fo ka bin duguma u ɲɛdaw kan. ⁷ Yesu gɛrɛla ka maga u la k’a fɔ ko: «Aw kana siran, a’ ye wuli.» ⁸ U ye u ɲɛw kɔrɔta, nka u ma mɔgɔ si ye Yesu kelen kɔ. ⁹ U jigintɔ ka bɔ kulu kan, Yesu y’a gɛlɛya u ma ko: «Aw kana nin jiralifɛn ɲɛfɔ mɔgɔ si ye sani Mɔgɔ Denkɛ ka kunun ka bɔ suw cɛma.» ¹⁰ O kɔ, kalandenw ye Yesu ɲininka ko: «Mun na sariya karamɔgɔw b’a fɔ ko Eli ka kan ka na fɔlɔ?» ¹¹ A y’u jaabi ko: «Ɔwɔ, Eli ka kan ka na fɔlɔ ka fɛn bɛɛ labɛn ko kura. ¹² Nka ne b’a fɔ aw ye ko Eli nana ka ban, mɔgɔw de m’a dɔn. U y’a kɛ u yɛrɛw sago ye. U na Mɔgɔ Denkɛ fana tɔɔrɔ o cogo la.» ¹³ O kɔ, kalandenw y’a faamu ko a tun bɛ kuma Yuhana Batiselikɛla ko la. ¹⁴ U nalen jama la, cɛ dɔ gɛrɛla Yesu la k’i ɲɔngiri a kɔrɔ ¹⁵ k’a fɔ ko: «Matigi, makari ne denkɛ la, katuguni kirikirimashyɛn b’a la, a tɔɔrɔlen bɛ kosɛbɛ. O bɛ to ka wuli a fɛ k’a bin tasuma la wala ji la. ¹⁶ Ne nana n’a ye i ka kalandenw sɛgɛrɛ, nka olu ma se ka a kɛnɛya.» ¹⁷ Yesu ye jaabili kɛ ko: «E, aw kɔni, siya dannabali, mɔgɔ dulenw, ne na to aw fɛ yan fo tuma jumɛn? Ne na aw ka ko muɲu fo tuma jumɛn? Na ni i den ye yan.» ¹⁸ Yesu ye jinɛ kɔrɔfɔ, o bɔra cɛnin na, den kɛnɛyara o yɔrɔnin kelen na. ¹⁹ Kalandenw gɛrɛla Yesu la u dan na k’a fɔ ko: «Mun na anw ma se ka o jinɛ gɛn ka bɔ den na?» ²⁰ Yesu y’u jaabi ko: «Katuguni aw ka dannaya ka dɔgɔ kojugu. Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko ni aw ka dannaya bɛ hali mutarde kisɛ bɔ bonya la, aw n’a fɔ nin kulu ye ko a ka bɔ yan ka taa yen fɛ, a na taa. Aw tɛna kɛɲɛ foyi la. [ ²¹ Nka nin jinɛ sifa tɛ bɔ ni sun ni Ala delili tɛ.]» ²² Don dɔ la, ka kalandenw lajɛlen to ɲɔgɔn fɛ Galile, Yesu y’a fɔ u ye ko: «Mɔgɔ Denkɛ bɛna don mɔgɔw bolo. ²³ U na a faga, nka a fagali tile sabanan don, a na kunun tun.» Kalandenw ɲɛnasisira kosɛbɛ haali. ²⁴ Yesu ni a ka kalandenw sera Kapɛrnaum tuma min na, Alabatosoba la wari minɛlaw gɛrɛla Piɛrɛ la ka o ɲininka ko: «Aw karamɔgɔ tɛ Alabatosoba wari sikle tila sara wa?» ²⁵ Piɛrɛ y’a jaabi ko: «Ɔwɔ, a b’a sara.» Piɛrɛ donna so kɔnɔ tuma min na, Yesu fɔlɔ ye kuma ta ko: «Simɔn, e bɛ miiri cogo di? Jɔni de ka kan ka nisɔngɔ ni faama wari sara nin diɲɛ masakɛw ye? Jamanadenw wa, wala dunanw?» ²⁶ Piɛrɛ y’a jaabi ko: «Dunanw.» Yesu y’a fɔ ko: «O nasira la, jamanadenw sen t’a la dɛ. ²⁷ O bɛɛ n’a ta, walisa an kana nin mɔgɔ ninnu dusu kasi, taa dolen fili baji la. Jɛgɛ fɔlɔ min mana i ka dolen ta, o sama ka bɔ ka o da yɛlɛ. I na wari sikle kelen sɔrɔ a da la. O wari ta, ka i ta ni ne ta sara.»

¹ Kalandenw gɛrɛla Yesu la o tuma la ka a ɲininka ko: «Jɔni de ka bon bɛɛ ye sankolo masaya la?» ² Yesu ye denmisɛn dɔ wele k’a jɔ u cɛma, ³ k’a fɔ ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye, ni aw ma yɛlɛma ka kɛ i ko denmisɛnw, aw tɛna don sankolo masaya la fewu. ⁴ Min b’a yɛrɛ majigin ka kɛ i ko nin denmisɛn, o de ka bon bɛɛ ye sankolo masaya la. ⁵ Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ nin ɲɔgɔn denmisɛn minɛ koɲuman ne kosɔn, o bɛ ne minɛ koɲuman. ⁶ «Nin denmisɛn minnu bɛ da ne la, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ olu dɔ kunnatiɲɛ, a tun ka fisa o tigi ma kabakurun belebele ka siri a kan na ka a fili kɔgɔji dun na. ⁷ Bɔnɛ bɛ diɲɛ ye mɔgɔw kunnatiɲɛni kosɔn. Kunnatiɲɛni kɔni tɛ to kɛbali ye, nka bɔnɛ bɛ u kɛbaaw ye. ⁸ «Ni i bolo wala i sen bɛ kɛ sababu ye ka jurumu lase i ma, a tigɛ ka a fili. I senkelen tigi wala i bolo kelen tigi ka don ɲɛnamaya la, o ka fisa i ma i sen fila tigi ni i bolo fila tigi fililen ye tasuma banbali la. ⁹ Ni i ɲɛ fana bɛ kɛ sababu ye ka jurumu lase i ma, a wɔgɔbɛ ka a fili. I ɲɛ kelen tigi ka don ɲɛnamaya la, o ka fisa i ma i ɲɛ fila tigi fililen ye jahanama tasuma la. ¹⁰ «A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi, aw kana nin denmisɛnw si mangoya. Ne b’a fɔ aw ye ko u ka mɛlɛkɛw jɔlen bɛ ne Fa ɲɛ kɔrɔ sankolo la tuma bɛɛ. [ ¹¹ Min tununna, Mɔgɔ Denkɛ nana ka o kisi.] ¹² «Aw b’a miiri cogo di? Ni saga kɛmɛ bɛ mɔgɔ dɔ fɛ, ni olu la kelen tununna, a fɔ, a tɛna a tɔ bikɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn to kulu kan ka taa o tununnen ɲini wa? ¹³ Ni a y’a ye, ne b’a fɔ aw ye k’a jɛya ko a na ɲagali o saga yelen ko la ka tɛmɛn o bikɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn kan, olu minnu ma tunun. ¹⁴ O cogo la aw sankolola Fa sago tɛ nin denmisɛnw si ka tunun. ¹⁵ «Ni i balima ye i hakɛ ta, taa a fɔ a ye i kelen ni a kelen. Ni a ye i lamɛn, aw na kɛ ɲɔgɔn ka mɔgɔ ye tun. ¹⁶ Nka ni a banna ka i lamɛn, mɔgɔ kelen wala fila wɛrɛ wele ka fara i kan, walisa kuma bɛɛ ka kɛ seere fila wala seere saba ɲɛ na. ¹⁷ Nka ni a banna ka olu lamɛn tun, a fɔ egilisi ye. Ni a banna ka egilisi lamɛn, a jate i ko jurumutɔ wala faama wari minɛbaa dɔ. ¹⁸ «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko ni aw ma jɛn ni fɛn o fɛn ye dugukolo kan, jɛn tɛna kɛ ni o ye sankolo la. Aw mana jɛn ni fɛn o fɛn ye dugukolo kan, jɛn na kɛ ni o ye sankolo la. ¹⁹ «Ne b’a fɔ aw ye fana ko ni aw la fila bɛnna fɛn o fɛn na dugukolo kan yan, ka o deli ne sankolola Fa fɛ, a na o di aw ma, ²⁰ k’a masɔrɔ mɔgɔ fila wala saba mana u lajɛ ne tɔgɔ la yɔrɔ min na, ne bɛ u cɛma yen.» ²¹ O la, Piɛrɛ gɛrɛla Yesu la ka a ɲininka ko: «Matigi, ni ne balimakɛ tɛ ne hakɛ tali dabila, ne ka kan ka yafa a ma ka se siɲɛ joli ma? Fo siɲɛ woloɛula wa?» ²² Yesu y’a jaabi ko: «Ne t’a fɔ i ye fo siɲɛ woloɛula, nka fo siɲɛ woloɛula sigiyɔrɔma biwoloɛula. ²³ O de la, sankolo masaya bɔlen bɛ min fɛ, o filɛ: Masakɛ dɔ y’a latigɛ ka a ka wari ko jate ɲɛnabɔ a ka jɔnw fɛ. ²⁴ A ye jate daminɛ. U nana ni dɔ ye, masakɛ ka wari talan waa tan juru tun bɛ o la. ²⁵ O juru sara fɛn tun tɛ o cɛ fɛ. Masakɛ ko a ni a muso ni a denw ni a bolofɛnw bɛɛ ka feere ka kɛ ka o wari sara. ²⁶ O jɔn y’i ɲɔngiri a kuntigi kɔrɔ k’a deli ko: `I muɲu ne ye, ne bɛna a bɛɛ sara.’ ²⁷ O jɔn makari ye kuntigi minɛ, a ye a bila ka o juru bɛɛ yafa a ma. ²⁸ «O jɔn bɔlen yen, a ni a jɔnɲɔgɔn dɔ kunbɛnna, a ka wari dɛɲɛ kɛmɛ juru tun bɛ o la. A ye o minɛ ka a kan cɔrin, a ko: `Ne ka juru sara.’ ²⁹ A tɔɲɔgɔn y’i bin a sen kɔrɔ ka a deli ko: `I muɲu ne ye, ne bɛna a bɛɛ sara.’ ³⁰ Nka a ma sɔn. A ye a bila kaso la fo a ka o wari sara tuma min na. ³¹ Jɔn tɔw y’o ye minkɛ, o ye u ɲɛnasisi kosɛbɛ haali. U taara ka o ɲɛfɔ u kuntigi ye. ³² O la, kuntigi ye o cɛ wele k’a fɔ a ye ko: `Jɔn jugu, ne ye i ka juru bɛɛ bila i ye, katuguni i ye ne deli kosɛbɛ. ³³ E fana tun man kan ka makari i tɔɲɔgɔn na i ko ne makarila i la cogo min na wa?’ ³⁴ Kuntigi tun diminna kosɛbɛ, a ye o jɔn ci k’a bila kaso la, a ka tɔɔrɔ kosɛbɛ yen fo a ka kuntigi ka juru bɛɛ sara. ³⁵ O cogo la, ni aw bɛɛ kelen-kelen ma yafa aw balima ma ni aw dusukun bɛɛ ye, ne sankolola Fa na aw kɛ ten.»

¹ Yesu tilalen kɔ o mɔgɔ kalanni la, a bɔra Galile ka taa Jude jamana yɔrɔ dɔ la min bɛ Jurdɛn ba kɔfɛ. ² Jamaba tugura a nɔfɛ yen, a ye u ka banabaatɔw kɛnɛya. ³ Farisiɛn dɔw gɛrɛla a la k’a ɲininka walisa k’a dakɔrɔbɔ. U ko: «A dagalen bɛ cɛ ka a muso furu sa sababu bɛɛ la wa?» ⁴ Yesu ye u jaabi ko: «Aw ma a kalan wa ko: `Min ye u da, o ye u kɛ cɛ ni muso ye kabini fɔlɔfɔlɔ?’ ⁵ Ko: `O de kosɔn, cɛ na a fa ni a ba bila ka nɔrɔ a muso la, u fila na kɛ farisogo kelen ye.’ ⁶ O cogo la u tɛ fila ye tun, fɔ kelen. Ala ye min kɛ kelen ye, mɔgɔ kana o fara.» ⁷ Farisiɛnw y’a ɲininka ko: «Mun na Musa ye ci fɔ ko cɛ ka furu sa sɛbɛn di a muso ma ka a bila?» ⁸ Yesu ko: «Musa ye o ci fɔ aw ka dusukun gɛlɛya kosɔn, nka a tun tɛ kɛ ten a daminɛ tuma la. ⁹ Ne kɔni b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a muso furu sa, ni jatɔya sababu tɛ, ka muso wɛrɛ furu, o cɛ bɛ jatɔya kɛ.» ¹⁰ A ka kalandenw y’a fɔ a ye ko: «Ni cɛ ka kɛta ye nin ye muso ta fan fɛ, o tuma la furu kɛbaliya de ka fisa.» ¹¹ Yesu y’u jaabi ko: «Se tɛ mɔgɔ bɛɛ ye ka nin kalan minɛ, fɔ Ala y’o se di minnu ma. ¹² Nasira caman bɛ yen minnu bɛ cɛ bali ka furu kɛ. Dɔw ta, kabini u bange tuma u tɛ cɛya la. Dɔw kɔbɔlen bɛ mɔgɔw fɛ. Dɔw y’a ɲini u ka kɛ ten sankolo masaya kosɔn. Nin kalan minɛli se bɛ mɔgɔ min ye, o k’a minɛ.» ¹³ Mɔgɔw nana Yesu yɔrɔ ni denmisɛn dɔw ye walisa a ka a bolo da u kan ka Ala deli u ye, nka kalandenw ye u kɔrɔfɔ. ¹⁴ Nka Yesu ko: «A’ y’a to denmisɛnw ka na ne ma, aw kana u bali, katuguni sankolo masaya ye olu bɔɲɔgɔnkow de ta ye.» ¹⁵ A y’a bolow da o denmisɛnw kan, o kɔ, a taara ka bɔ yen. ¹⁶ Cɛ dɔ gɛrɛla ka Yesu ɲininka ko: «Karamɔgɔ, ne ka kan ka ko ɲuman jumɛn kɛ walisa ne ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ?» ¹⁷ Yesu y’a fɔ a ye ko: «Mun na i bɛ ne ɲininka ɲuman ko la? Kelen dɔrɔn de ka ɲi. Ni i b’a fɛ ka ɲɛnamaya sɔrɔ, i ka ci fɔlenw mara.» ¹⁸ O cɛ ye ɲininkali kɛ ko: «Ci fɔlen jumɛnw de?» Yesu y’a jaabi ko: «I kana mɔgɔ faga, i kana jatɔya kɛ, i kana sonyali kɛ, i kana nkalon da i mɔgɔ ɲɔgɔn na. ¹⁹ I ka i fa ni i ba bonya, ka i mɔgɔ ɲɔgɔn kanu i ko i yɛrɛ.» ²⁰ O kamalen ko: «Ne ye o ci fɔlenw bɛɛ mara. Mun bɛ ne jɛ tun?» ²¹ Yesu y’a fɔ a ye ko: «Ni i b’a fɛ ka dafa, taa i bolo fɛn bɛɛ feere ka o wari di faantanw ma. O tuma la, i na nafoloba sɔrɔ sankolo la. O kɔ, na tugu ne la.» ²² O kamalen ye nin kumaw mɛn tuma min na, a ɲɛnasisilen taara, k’a masɔrɔ nafoloba tun b’a fɛ. ²³ O la, Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko nafolobatigi donni ka gɛlɛn sankolo masaya la. ²⁴ Ne bɛ nin fɔ aw ye fana, ko ɲaamɛ donni ka nɔgɔn miseli wo fɛ ka tɛmɛn nafolobatigi donni kan Ala ka masaya la.» ²⁵ Kalandenw ye o kuma mɛn minkɛ, u kabakoyara kosɛbɛ fo u y’a fɔ ko: «A. O tuma la jɔni dun bɛ se ka kisi?» ²⁶ Yesu ye u mafilɛ k’a fɔ u ye ko: «O tɛ se ka kɛ mɔgɔw fɛ, nka Ala bɛ se ka fɛn bɛɛ kɛ.» ²⁷ O tuma la Piɛrɛ ye kuma ta, a ko: «A filɛ, an jɛnna fɛn bɛɛ kɔ ka tugu i la. Mun de bɛna kɛ anw ye?» ²⁸ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko, ni Mɔgɔ Denkɛ sigira a ka masasigilan nɔɔrɔma kan diɲɛ kura la tuma min na, aw mɔgɔ tan ni fila minnu tugura ne nɔfɛ, aw fana na sigi masasigilan tan ni fila kan ka kiri tigɛ Israɛl siya tan ni fila kan. ²⁹ Mɔgɔ minnu bɛɛ jɛnna u ka sow kɔ, wala u balimakɛw, wala u balimamusow, wala u fa, wala u ba, wala u denw, wala u ka forow, ne kosɔn, olu na o fɛnw ɲɔgɔn kɛmɛ sɔrɔ, ka u niyɔrɔ fana sɔrɔ ɲɛnamaya banbali la. ³⁰ Nka ɲɛ mɔgɔ caman na kɛ kɔmɔgɔw ye, kɔmɔgɔ caman na kɛ ɲɛ mɔgɔw ye.

¹ «A filɛ, sankolo masaya bɔlen bɛ fɛntigi dɔ fɛ. O bɔra sɔgɔma da joona fɛ ka baaraden dɔw ta ka bila a ka rezɛn nakɔ la. ² A ni u bɛnna a la ko tile kelen sara na kɛ wari dɛɲɛ kelen ye don o don. A ye u ci ka taa baara kɛ a ka nakɔ la. ³ A bɔra ko kura tile yɛlɛnnen dɔɔnin, ka mɔgɔ dɔw jɔlen sɔrɔ fɛrɛkɛnɛ la, olu tun tɛ foyi la. ⁴ A y’a fɔ olu ye ko: `Aw fana ka taa baara kɛ ne ka rezɛn nakɔ la, ne na sara bɛnnen di aw ma.’ ⁵ Olu taara a ka nakɔ la. Tile selen kuncɛ, nakɔtigi bɔra ko kura ka o ɲɔgɔn kɛ, ka bɔ wula tile fɛ k’a kɛ ten fana. ⁶ A bɔra ko kura wula da nin fɛ ka dɔ wɛrɛw ye minnu jɔlen tun bɛ fɛrɛkɛnɛ la yen dɔrɔn. A ye olu ɲininka ko: `Mun na aw ma baara kɛ, fɔ ka jɔ yan ka tile bɛɛ kɛ ten?’ ⁷ Olu y’a jaabi ko: `Sabu mɔgɔ si ma anw ta baara la.’ A y’a fɔ olu ye ko: `Aw fana ka taa baara kɛ ne ka rezɛn nakɔ la.’ ⁸ «Wula fɛ baara jigin selen, nakɔtigi y’a fɔ a ka ko ɲɛnabɔla ye ko: `Baaradenw wele ka u sara k’a daminɛ kosafɛ taw la fo ka se fɔlɔ taw ma.’ ⁹ Minnu ye baara daminɛ wula da nin fɛ, olu fɔlɔ gɛrɛla, u bɛɛ ye wari dɛɲɛ kelen sɔrɔ. ¹⁰ Fɔlɔ taw nalen, a tun bɛ olu kɔnɔ ko u ta na caya wari dɛɲɛ kelen ye, nka wari dɛɲɛ kelen-kelen dira olu fana ma. ¹¹ O wari dɛɲɛ kelen-kelen dira u ma minkɛ, u ye dajukɔrɔ kumaw fɔ nakɔtigi kama. U ko: ¹² `Ninnu minnu taara kɔfɛ, olu ma baaraba kɛ fɔ lɛrɛ kelen dama, i ye olu sara ni anw ta kɛɲɛ, k’a sɔrɔ anw ye baara kɛ tile bɛɛ la, anw ye sɛgɛn ni tile muɲu.’ ¹³ Nka nakɔtigi ye u la kelen jaabi ko: `Ne teri, ne ma ko bɛnbali si kɛ i la. Yala e ni ne ma bɛn a la ko tile kelen sara na kɛ wari dɛɲɛ kelen ye wa? Ko di? ¹⁴ Ayiwa, i ka sara ta, i ka taa. Nin min tara kɔfɛ, ni a diyara ne ye ka o sara ni e ta kɛɲɛ, ¹⁵ yala jo tɛ ne fɛ ka ne yɛrɛ sago kɛ ni ne ka wari ye wa? I bɛ ne filɛ ni ɲɛ jugu ye ne ka ɲumaya kosɔn wa?’ ¹⁶ O cogo la minnu ye kɔmɔgɔw ye, olu na kɛ ɲɛ mɔgɔw ye. Minnu ye ɲɛ mɔgɔw ye, olu na kɛ kɔmɔgɔw ye.» ¹⁷ Yesu tun bɛna taa Jerusalɛm minkɛ, a taara ni a ka kalanden tan ni fila ye u dan na. U taamatɔ, a y’a fɔ u ye ko: ¹⁸ «A filɛ, an bɛ taa Jerusalɛm. Mɔgɔ Denkɛ na don sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw bolo yen. U n’a jalaki ko a ka kan ni saya ye, ¹⁹ k’a don Ala dɔnbaliw bolo, olu na yɛlɛ bɔ a ma. U na a bugɔ ni gɛɲɛ ye ka a gengen jiri kan. Tile saba o kɔ, a na kunun.» ²⁰ O la, Zebede muso gɛrɛla Yesu la ni a denkɛw ye. O muso y’i ɲɔngiri Yesu kɔrɔ ka a deli ko o ka ɲɛ a ma. ²¹ Yesu y’a ɲininka ko a bɛ mun de fɛ? A y’a fɔ Yesu ye ko: «Ne denkɛ fila minnu filɛ ninnu ye, a latigɛ ko kelen ka sigi i kinin fɛ, ko dɔ ka sigi i numan fɛ i ka masaya nata la.» ²² Yesu y’a jaabi ko: «Aw bɛ fɛn min deli, aw tɛ o dɔn. Ne bɛna minni kɛ tɔɔrɔ jifilen min na, aw na se ka minni kɛ o la wa?» U y’a jaabi ko: «An bɛ se.» ²³ Yesu ko: «Ɔwɔ, aw na minni kɛ ne ka jifilen na. Nka ka sigi ne kinin ni ne numan fɛ, ne tɛ o latigɛbaa ye. Ne Fa ye o yɔrɔw labɛn minnu ye, u na di olu de ma.» ²⁴ Kalanden tɔ tan y’o mɛn minkɛ, olu diminna o balimakɛ fila kɔrɔ. ²⁵ O la, Yesu ye u bɛɛ wele k’a fɔ u ye ko: «Aw y’a dɔn ko siyaw kuntigiw bɛ u mara ni kuntigiya ye. Mɔgɔbaw bɛ u fanga jira u la. ²⁶ Nka a tɛna kɛ ten aw cɛma. Ni aw dɔ b’a fɛ ka kɛ mɔgɔba ye aw cɛma, o ka kɛ tɔw ka baaraden ye. ²⁷ Ni dɔ b’a fɛ ka kɛ aw cɛma ɲɛ mɔgɔ ye, o ka kɛ tɔw ka jɔn ye. ²⁸ O cogo de la, Mɔgɔ Denkɛ ma na mɔgɔw ka baara kɛ a ye, nka a nana baara kɛ mɔgɔw ye, ka a yɛrɛ ni di ka kɛ mɔgɔ caman kunmabɔ sara ye.» ²⁹ U bɔtɔ Jeriko, jamaba tugura Yesu nɔfɛ. ³⁰ Fiyentɔ fila sigilen tun bɛ sira da la. U y’a mɛn ko Yesu bɛ tɛmɛn, u pɛrɛnna ko: «Matigi, Dawuda Bɔnsɔn, makari an na!» ³¹ Jama tun bɛ u kɔrɔfɔ k’a fɔ ko u ka u makun, nka u pɛrɛnna ka tɛmɛn fɔlɔ kan ko: «Matigi, Dawuda Bɔnsɔn, makari an na!» ³² Yesu y’i jɔ ka u wele ka u ɲininka ko: «Aw b’a fɛ ne ka mun de kɛ aw ye?» ³³ U ko: «Matigi, an ɲɛw ka yeli kɛ.» ³⁴ U hinɛ donna Yesu la, a magara u ɲɛw la, o yɔrɔnin bɛɛ u ye yeli kɛ. U tugura Yesu nɔfɛ.

¹ U surunyalen Jerusalɛm la ka se Bɛtɛfajɛ, Oliviye kulu kɛrɛ fɛ, Yesu ye a ka kalandenw la fila ci ka taa u ɲɛ, ² a ko: «A’ ye taa aw ɲɛfɛ dugu la. Ni aw sera dɔrɔn, aw na falimuso dɔ sirilen sɔrɔ yen, den b’a fɛ. A’ye o foni ka na n’u ye ne fɛ yan. ³ Ni mɔgɔ dɔ ye fɛn fɔ aw ye, aw k’a fɔ o ye ko Matigi mago bɛ u la. O mana kɛ, u na a to aw ka na n’u ye.» ⁴ O kɛra walisa kira ka nin kumaw ka dafa ko: ⁵ «A’ y’a fɔ Sion denmuso ye ko: A filɛ, i ka masakɛ bɛ na i sɛgɛrɛ. A sabalilen bɛ haali, a sigilen bɛ fali kan, faliden kan, falimusoden kɔni.» ⁶ Kalandenw taara k’a kɛ i ko Yesu y’a fɔ u ye cogo min na. ⁷ U nana ni falimuso ni a den ye. U ye u ka finiw da olu kan, Yesu yɛlɛnna. ⁸ Jamaba la mɔgɔ caman ye u ka finiw fɛnsɛ sira kan. Dɔw fana ye fura kɛnɛw tigɛ ka olu fɛnsɛ sira kan. ⁹ U taatɔ, Yesu ɲɛfɛ mɔgɔw ani a kɔfɛ mɔgɔw tun bɛ pɛrɛn ko: «Tanuli ka kɛ Dawuda Bɔnsɔn ye. Min natɔ filɛ Matigi tɔgɔ la, o ye dubaden ye. Tanuli ka kɛ Ala ye sanfɛ yɔrɔ kɔrɔtalenbaw la.» ¹⁰ Yesu donna Jerusalɛm minkɛ, dugu bɛɛ lamagara. U tun bɛ ɲininkali kɛ ko: « Nin cɛ in ye jɔni ye?» ¹¹ Jama ko: «Kira Yesu, Galile Nazarɛtika don.» ¹² Yesu donna Alabatosoba kɔnɔ. Mɔgɔ minnu tun bɛ sannifeere kɛ yen, a ye olu bɛɛ gɛn ka bɔ yen. A ye wari falennaw ka tabaliw ni ntubanni feerelaw ka sigilanw dabiri, ¹³ k’a fɔ u ye ko: «A sɛbɛnnen bɛ ko: `Ne ka so na wele Aladeliso,’ nka aw kɔni y’a kɛ binkannikɛlaw dogo yɔrɔ ye.» ¹⁴ Fiyentɔ dɔw ni sensalen dɔw gɛrɛla Yesu la Alabatosoba kɔnɔ, a ye u kɛnɛya. ¹⁵ Yesu ye kabako minnu kɛ, sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw ye olu ye minkɛ, ka denmisɛnw pɛrɛnkan mɛn Alabatosoba kɔnɔ ko: «Tanuli ka kɛ Dawuda Bɔnsɔn ye,» u diminna. ¹⁶ O la, u y’a fɔ Yesu ye ko: «Ninnu bɛ min fɔ, i tulo tɛ o la wa?» Yesu y’u jaabi ko: «Ɔwɔ. Aw ma nin kumaw kalan wa ko: `I ye tanuli labɛnnen bɔ denmisɛnw ni sinminnaw da la’?» ¹⁷ O fɔlen kɔ, a bɔra dugu kɔnɔ ka u to yen ka taa Bɛtani ka si yen. ¹⁸ O dugusajɛ sɔgɔma fɛ, Yesu kɔsegintɔ ka na dugu kɔnɔ, kɔngɔ y’a minɛ. ¹⁹ A ye torosun dɔ ye sira kɛrɛ fɛ, a gɛrɛla o la, nka a ma foyi ye o la fura kɔ. O la, a y’a fɔ o torosun ma ko: «I tɛna den tun abada.» O torosun sinna ka ja. ²⁰ Kalandenw y’o ye minkɛ, u kabakoyara kosɛbɛ. U ye Yesu ɲininka ko: «Nin torosun sinna ka ja ten cogo di?» ²¹ Yesu y’u jaabi ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye, ni dannaya bɛ aw fɛ, ni aw tɛ sigasiga fewu, ne ye min kɛ nin torosun na, aw tɛna dan o ma, nka aw na se k’a fɔ nin kulu ye ko: `Bɔ yan ka taa i fili kɔgɔji la,’ o na kɛ. ²² Aw mana fɛn o fɛn ɲini Ala delili la ni dannaya ye, aw na o sɔrɔ.» ²³ Yesu donna Alabatosoba kɔnɔ ka mɔgɔ kalanni daminɛ. K’a to o kalanni la, sarakalasebaaw kuntigiw ni Yahutu cɛkɔrɔbaw gɛrɛla a la k’a ɲininka ko: «Sebaaya jumɛn b’a to i bɛ nin kow kɛ? Jɔni ye o fanga di i ma?» ²⁴ Yesu ye u jaabi ko: «Ne fana bɛ aw ɲininka ko kelen na. Ni aw ye ne jaabi, o tuma la sebaaya min b’a to ne bɛ nin kow kɛ, ne fana na o fɔ aw ye. ²⁵ Jɔni de ye Yuhana ci ko a ka batiseli kɛ, Ala wa, wala mɔgɔw?» O tuma la, u kumana ɲɔgɔn fɛ ko: «Ni an ko Ala y’a ci, a n’a fɔ ko mun y’a to an ma da a la? ²⁶ Nka ni an ko mɔgɔw y’a ci, an bɛ siran jama ɲɛ, katuguni mɔgɔw bɛɛ bɛ Yuhana jate kira ye.» ²⁷ O de kosɔn u ye Yesu jaabi ko: «Anw ma o dɔn.» Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ayiwa, sebaaya min b’a to ne bɛ nin kow kɛ, ne fana tɛna o fɔ aw ye.» ²⁸ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Mun bɛ aw kɔnɔ nin ko la? Denkɛ fila tun bɛ cɛ dɔ fɛ. A y’a fɔ fɔlɔ ye ko: `Ne denkɛ, taa baara kɛ ne ka rezɛn nakɔ la bi.’ ²⁹ O y’a jaabi ko: `Ne tɛna taa.’ Nka a y’i miiri minkɛ, a taara. ³⁰ Fa ye o ci kelen fɔ denkɛ filanan ye. O y’a jaabi ko: `Ne bɛ taa, baba.’ Nka a ma taa. ³¹ Olu fila la jumɛn de ye u fa sago kɛ?» U ko: «Fɔlɔ.» O la, Yesu y’a fɔ u ye ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko faama wari minɛbaaw ni jatɔmusow bɛ don Ala ka masaya la aw ɲɛ. ³² Sabu Yuhana nana aw fɛ ka sira tilennen jira aw la, aw ma da ale la, nka faama wari minɛbaaw ni jatɔmusow dara a la. Aw y’o ye, hali o, aw ma sɔn ka nimisa ka da a la. ³³ «A’ ye ntalen wɛrɛ lamɛn: Dutigi dɔ ye rezɛn nakɔ bi ka sinsan kɛ ka o lamini. A ye dingɛ sen ka rezɛn ji bɔ yɔrɔ dila a kɔnɔ yen, ka sankanso jɔ kɔlɔsili kama. O kɔ, a ye o nakɔ kalifa rezɛn sɛnɛkɛla dɔw ma ka taa jamana wɛrɛ la. ³⁴ Rezɛn mɔ tuma surunyalen, a y’a ka baaraden dɔw ci o rezɛn sɛnɛkɛlaw ma ko olu ka rezɛn mɔ minɛ u fɛ. ³⁵ Nka rezɛn sɛnɛkɛlaw ye a ka baaradenw minɛ ka dɔ bugɔ ka dɔ faga, ka a sabanan bon ni kabakurunw ye. ³⁶ Nakɔtigi ye baaraden dɔ wɛrɛw ci minnu ka ca ni fɔlɔ taw ye. U ye olu minɛ i ko fɔlɔ taw. ³⁷ O bɛɛ kɛlen kɔ, nakɔtigi ye a yɛrɛ denkɛ ci, a ko: `U na ne denkɛ kɔni bonya.’ ³⁸ Nka kabini rezɛn sɛnɛkɛlaw ɲɛ dara nakɔtigi denkɛ kan, u y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: `A ciyɛntala filɛ. A’ ye na, an ka o faga. O mana kɛ, a ciyɛn na kɛ an ta ye.’ ³⁹ U ye a denkɛ minɛ ka o fili nakɔ kɔfɛ k’a faga. ⁴⁰ «Ni rezɛn nakɔtigi nana, a na mun de kɛ nin rezɛn sɛnɛkɛlaw la sa?» ⁴¹ U y’a jaabi ko: «A na o mɔgɔ juguw faga cogo juguya kosɛbɛ, ka rezɛn nakɔ kalifa mɔgɔ wɛrɛw ma, minnu na a ka rezɛn mɔ di a ma a waati la.» ⁴² O kɔ, Yesu y’a fɔ u ye ko: «Aw ma nin kalan Kitabu la wa, ko: `Sojɔlaw banna kabakurun min na, o kɛra so selekela kabakurun lakika ye. A filɛ, Matigi de ye o kɛ. Kabako don an ɲɛ na.’ » ⁴³ Yesu ko: «O de y’a to ne b’a fɔ aw ye ko Ala ka masaya na bɔsi aw la ka di siya wɛrɛ ma min na den bɛnnen kɛ o masaya ye. [ ⁴⁴ Mɔgɔ min mana bin o kabakurun kan, o tigi na karikari. O kabakurun mana bin min kan, a na o tigi ɲɔɲɔ.]» ⁴⁵ Sarakalasebaaw kuntigiw ni Farisiɛnw ye Yesu ka ntalen mɛn minkɛ, olu y’a faamu ko a kan bɛ u ma. ⁴⁶ O la, u tun bɛ a minɛ cogo ɲini, nka u siranna jama ɲɛ, katuguni olu tun bɛ Yesu jate kira ye.

¹ Yesu ye ntalen dɔw da a lamɛnbaaw ye ko kura ko: ² «Sankolo masaya bɔlen bɛ min fɛ, o filɛ. Masakɛ dɔ ye kɔɲɔ dumuni labɛn a denkɛ ye. ³ A ye a ka jɔnw ci k’a fɔ mɔgɔ welelenw ye ko u ka na kɔɲɔ dumuni la, olu ma sɔn ka na. ⁴ A ye jɔn wɛrɛw ci k’a fɔ olu ye ko: `A’ y’a fɔ mɔgɔ welelenw ye ko ne ka dumuni labɛnna sisan ka ban. Ne ka nturaw ni ne ka bagan tɔlɔlenw fagara. Fɛn bɛɛ labɛnna. A’ ye na kɔɲɔ dumuni la.’ ⁵ Nka mɔgɔ welelenw ma o si jate, u taara u magow la. Dɔ taara a ka foro la, dɔ taara a ka jago la. ⁶ U tɔw ye masakɛ ka jɔnw minɛ ka u tɔɔrɔ fo ka u faga. ⁷ O kɛlen, masakɛ diminna, a ye a ka sɔrɔdasiw ci ka taa o mɔgɔfagalaw faga ka u ka dugu jeni. ⁸ O kɔ, a y’a fɔ a ka jɔnw ye ko: `Kɔɲɔ dumuni labɛnna, nka welelenw man kan n’a ye. ⁹ A’ ye taa bɔlɔn kunbɛn yɔrɔw la. Aw mana mɔgɔ o mɔgɔ sɔrɔ, a’ ye na ni olu bɛɛ ye dumuni la.’ ¹⁰ Jɔnw taara bɔlɔn kunbɛn yɔrɔw la. U ye mɔgɔ minnu sɔrɔ, ɲuman fara juguman kan, u ye olu bɛɛ lajɛ fo kɔɲɔ so fara dumunikɛlaw la. ¹¹ «O kɛlen, masakɛ donna ka o mɔgɔw filɛ, a ye cɛ dɔ sɔrɔ yen min ma kɔɲɔ fini don. ¹² A ko: `Ne teri, i donna yan cogo di k’a sɔrɔ kɔɲɔ fini tɛ i kan na?’ O cɛ ma jaabili si kɛ. ¹³ O la, masakɛ y’a fɔ a ka baaradenw ye ko: `A’ ye a senw ni a bolow siri ka a fili kɛnɛma dibi la. Kasi ni ɲin ɲimi na kɛ yen.’ ¹⁴ Caman welelen bɛ, nka ɲɛnatɔmɔlenw man ca.» ¹⁵ O la, Farisiɛnw taara ɲɔgɔn ye ka cogo ɲini ko u bɛ Yesu minɛ a yɛrɛ da la kuma fɛ. ¹⁶ U ye u ka kalanden dɔw ni Hɛrɔde ka mɔgɔ dɔw ci k’a fɔ Yesu ye ko: «Karamɔgɔ, an y’a dɔn ko i ye tiɲɛtigi ye. I bɛ mɔgɔw kalan Ala sira la k’a jɛya. I tɛ siran mɔgɔ si ɲɛ, katuguni mɔgɔw bɛɛ ka kan i ɲɛ na. ¹⁷ I bɛ mun miiri nin ko la? A dagalen bɛ an ka nisɔngɔ sara Romɛ masakɛ ye wa, wala o dagalen tɛ?» ¹⁸ Yesu tun bɛ u ka juguya dɔn, a y’a fɔ u ye ko: «Filankafow, mun y’a to aw bɛ ne dakɔrɔbɔ? ¹⁹ Aw bɛ wari min kɛ ka nisɔngɔ sara, a’ ye o dɔ jira ne la.» U ye wari dɛɲɛ kelen jira a la. ²⁰ Yesu ye u ɲininka ko: «Jɔni ja ni a ka sɛbɛnni bɛ nin kan?» ²¹ U y’a jaabi ko: «Romɛ masakɛ.» O tuma la, Yesu y’a fɔ u ye ko: «A’ ye masakɛ ta sara masakɛ ye, ka Ala ta di Ala ma.» ²² U ye o jaabili mɛn minkɛ, u kabakoyara kosɛbɛ. U y’a to yen ka taa. ²³ Saduseɛnw tun b’a fɔ ko su kununli tɛna kɛ. O don yɛrɛ, u dɔw taara Yesu sɛgɛrɛ k’a ɲininka ²⁴ ko: «Karamɔgɔ, Musa ko ni cɛ dɔ sara k’a sɔrɔ a ma den sɔrɔ, a balimakɛ ka o muso furu ka bɔnsɔn sɔrɔ o cɛ salen ye. ²⁵ Ayiwa, balimakɛ woloɛula tun bɛ an fɛ yan. Fɔlɔ ye muso furu, o denntan sara ka o muso to a dɔgɔkɛ ye. ²⁶ Balimakɛ filanan ni a sabanan ta kɛra ten, fo ka taa se u woloɛulanan ma. ²⁷ U bɛɛ salen kɔ, o muso fana sara. ²⁸ Su kununli don na, o muso na kɛ u woloɛula la jumɛn ta ye, k’a sɔrɔ u bɛɛ y’a furu?» ²⁹ Yesu y’u jaabi ko: «Aw filila, k’a masɔrɔ aw ma Kitabu kuma faamu, aw ma Ala ka sebaaya fana dɔn. ³⁰ Suw mana kunun, cɛw tɛna musow furu, musow tɛna di cɛw ma, nka u na kɛ i ko sankolola mɛlɛkɛw. ³¹ Su kununli ko ta fan fɛ, Ala ye min fɔ, aw ma o kalan wa? A ko: ³² `Ne ye Ibrahima ka Ala ye, ani Isaka ka Ala ani Yakuba ka Ala.’ Ala tɛ suw ka Ala ye, ɲɛnamaw ta don.» ³³ Jama ye o kuma mɛn minkɛ, u kabakoyara a ka kalan na. ³⁴ Farisiɛnw y’a mɛn tuma min na ko Yesu ye kuma ban Saduseɛnw da la, u ye ɲɔgɔn lajɛ tun. ³⁵ U la kelen, sariya karamɔgɔ don, o tun b’a fɛ ka Yesu dakɔrɔbɔ, a y’a ɲininka ko: ³⁶ «Karamɔgɔ, sariya la ci fɔlenw jumɛn ka bon tɔw ye?» ³⁷ Yesu y’a jaabi ko: «I ka i Matigi Ala kanu ni i dusukun bɛɛ ye, ani i ni bɛɛ ni i hakili bɛɛ. ³⁸ O ye ci fɔlen fɔlɔfɔlɔ ni ciw bɛɛ la belebele de ye. ³⁹ A filanan bɔlen bɛ o fɛ ko, i ka i mɔgɔ ɲɔgɔn kanu i ko i yɛrɛ. ⁴⁰ Sariya bɛɛ ni kiraw ka kalan bɛɛ dulonnen bɛ o ci fɔlen fila de la.» ⁴¹ Ka Farisiɛnw lajɛlen to ɲɔgɔn fɛ, Yesu ye u ɲininka ko: ⁴² «Aw bɛ mun miiri Krisita ko la? Jɔni bɔnsɔn don?» U y’a jaabi ko: «Dawuda Bɔnsɔn don.» ⁴³ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ayiwa, mun na Dawuda y’a wele Ni Senu barika la ko Matigi? K’a masɔrɔ Dawuda ko: ⁴⁴ `Matigi y’a fɔ ne Matigi ye ko: I sigi ne kinin fɛ fo ne ka i juguw kɛ i senkɔrɔ dalan ye.’ ⁴⁵ Ni Dawuda bɛ Krisita wele Matigi, ale dun ye Dawuda Bɔnsɔn ye cogo di?» ⁴⁶ U si ma se ka Yesu jaabi hali ni kuma kelen ye. Ka bɔ o don na, mɔgɔ si m’a ja gɛlɛya ka Yesu ɲininka foyi la tun.

¹ Ayiwa, Yesu kumana a ka kalandenw ni jama fɛ. ² A ko: «Ka mɔgɔw kalan Musa ka sariya la, o ye sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ka baara de ye. ³ O de kosɔn, u bɛ fɛn o fɛn fɔ aw ye, aw ka u kan minɛ o la ka o kɛ. Nka aw kana u ka kɛtaw ladege, katuguni u bɛ mɔgɔw kalan cogo min na, u yɛrɛw tɛ o kɛ. ⁴ U bɛ donibaw siri ka da mɔgɔw kun, nka u tɛ sɔn ka u bolonkɔni kelen kɛ ka olu dɛmɛ o doniw tali la. ⁵ U ka kɛtaw bɛɛ bɛ kɛ walisa mɔgɔw ka u ye ka lasaa. O de y’a to u bɛ u tenna sɛbɛnw ni u bolola sɛbɛnw bonya ka u ka finiw bunsanw janya. ⁶ Dumunibaw la sigi yɔrɔ ɲumanw ani Alabatosow kɔnɔ ɲɛfɛ sigiyɔrɔw de ka di u ye. ⁷ Mɔgɔw ka u fo fɛrɛkɛnɛw la ka u wele karamɔgɔ, o fana ka di u ye kosɛbɛ. ⁸ Aw kɔni, aw kana wele karamɔgɔ, k’a masɔrɔ Karamɔgɔ kelenpe bɛ aw kun na, aw bɛɛ ye balimaw ye. ⁹ Aw kana dugukolo kan mɔgɔ si wele aw fa, k’a masɔrɔ Fa kelenpe bɛ aw fɛ, o min bɛ sankolo la. ¹⁰ Aw kana wele kuntigi, k’a masɔrɔ Kuntigi kelenpe bɛ aw fɛ, o ye Krisita de ye. ¹¹ Aw la mɔgɔba ka kɛ tɔw ka baaraden ye. ¹² Min bɛ a yɛrɛ kɔrɔta, o na majigin. Min bɛ a yɛrɛ majigin, o na kɔrɔta. ¹³ «Bɔnɛ bɛ aw sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ye, filankafow, k’a masɔrɔ aw bɛ sankolo masaya datugu mɔgɔw ɲɛ. Aw yɛrɛw tɛ don, minnu b’a fɛ ka don, aw bɛ olu bali. [ ¹⁴ «Bɔnɛ bɛ aw sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ye, filankafow, k’a masɔrɔ aw bɛ muso cɛ salenw bolofɛnw bɛɛ minɛ u la, o kɔ, ka taa mɛn Ala delili la walisa ka aw yɛrɛw mɔgɔ sɛbɛ jira. O de y’a to aw jalaki tɔɔrɔ na juguya.] ¹⁵ «Bɔnɛ bɛ aw sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ye, filankafow, k’a masɔrɔ aw bɛ dugukolo ni kɔgɔji yaala walisa aw ka tuubiden kelen sɔrɔ. Aw mana o sɔrɔ, aw b’a juguya, fo a ka kan ni jahanama ye ka tɛmɛn aw yɛrɛw kan siɲɛ fila. ¹⁶ «Bɔnɛ bɛ aw ye, ɲɛminɛbaa fiyennenw, k’a masɔrɔ aw b’a fɔ ko ni mɔgɔ b’i kali Alabatosoba la, o kalili tɛ jate, nka ni a b’i kali Alabatosoba sanu la, o kalili bɛ minɛ. ¹⁷ Hakilintanw, fiyentɔw. Jumɛn ka bon, sanu, walima Alabatosoba min bɛ sanu kɛ fɛn senuma ye? ¹⁸ Aw b’a fɔ fana ko ni mɔgɔ b’i kali saraka bɔlan na, o kalili tɛ jate, nka ni a b’i kali saraka bɔlan kan saraka la, o kalili bɛ minɛ. ¹⁹ Fiyentɔw. Jumɛn ka bon, saraka, walima saraka bɔlan min bɛ saraka kɛ fɛn senuma ye? ²⁰ Ayiwa, min b’i kali saraka bɔlan na, o b’i kali saraka bɔlan ni a kan fɛn bɛɛ la. ²¹ Min b’i kali Alabatosoba la, o b’i kali Alabatosoba ni Ala la, o min bɛ sigi a kɔnɔ. ²² Min b’i kali sankolo la, o b’i kali Ala ka masasigilan ni a kan sigibaa yɛrɛ la. ²³ «Bɔnɛ bɛ aw sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ye, filankafow, k’a masɔrɔ aw bɛ nakɔlafɛn misɛnw jaka bɔ, nanaye, fɛnɛlɛ, ani kumɛn, nka ciw bɛɛ la belebelebaw, tilennenya, makari, dannamɔgɔya, aw bɛ olu to yen. Aw tun ka kan ka nin belebelebaw kɛ, ka o fɛn misɛnw fana fara u kan. ²⁴ Ɲɛminɛbaa fiyennenw. Aw bɛ aw ka minniji sɛnsɛn ka dimɔgɔ bɔ a la, nka aw bɛ ɲaamɛ kunun! ²⁵ «Bɔnɛ bɛ aw sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ye, filankafow. Aw bɛ jifilenw ni tasaw kɔkannaw ko ka u jɛ, k’a sɔrɔ u kɔnɔnaw falen bɛ ni aw ka ko kɛtaw ye, sonyaliw ni aw nege juguw. ²⁶ Farisiɛn fiyentɔ, i ka minɛn kɔnɔna ko fɔlɔ. O mana kɛ, a kɔkanna fana na saniya. ²⁷ «Bɔnɛ bɛ aw sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ye, filankafow. Aw bɔlen bɛ kaburu jɛyalenw fɛ. U kɛnɛmalaw cɛ ka ɲi, nka suw kolow ni fɛn tolilen sifa bɛɛ bɛ u kɔnɔ. ²⁸ Aw fana bɛ ten. Aw kɔkanna la aw ye mɔgɔ sɛbɛw ye mɔgɔw ɲɛ na, nka aw dusukunw falen bɛ filankafoya ni juguya la. ²⁹ «Bɔnɛ bɛ aw sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ye, filankafow. Aw bɛ kaburu ɲumanw dila kiraw ye. Aw bɛ mɔgɔ tilennenw ka kaburuw cɛɲɛ. ³⁰ Aw b’a fɔ ko ni aw tun bɛ aw bɛnbaw tilew la, aw tun tɛna u dɛmɛ kiraw fagali la. ³¹ O la, aw bɛ seereya kɛ aw yɛrɛw kama ko aw ye kiraw fagabaaw bɔnsɔnw ye. ³² Ayiwa, aw ka taa ɲɛ. Aw bɛnbaw ye min daminɛ, aw ka o dafa. ³³ Saw, fɔnfɔnnindenw, aw bɛ se ka aw tanga jahanama ma cogo di? ³⁴ O de y’a to ne na kiraw ni mɔgɔ hakilimanw ni mɔgɔ kalannenw ci aw ma. Aw na u dɔw faga ka u dɔw gengen jiri la, ka dɔw gosi ni gɛɲɛ ye aw ka Alabatosow kɔnɔ, ka tugu u nɔfɛ ka u tɔɔrɔ dugu ni dugu, ³⁵ walisa mɔgɔ tilennenw joli min bɔnna dugukolo kan, o hakɛ ka bin aw kan, kabini Abɛl tilennen joli fo ka se Baraki denkɛ Zakari joli ma, aw ye o min faga Alabatosoba ni saraka bɔlan cɛ. ³⁶ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye, o fagali kow bɛɛ ka kan ka sara ni tɔɔrɔ min ye, o na bin sisan mɔgɔw kan. ³⁷ «Jerusalɛm, Jerusalɛm, e min bɛ kiraw faga, ka Ala ka cidenw bon ni kabakurunw ye ka u faga, ne tun b’a fɛ siɲɛ caman ka i ka mɔgɔw lajɛ i ko shɛ bɛ a denw lajɛ a kaman kɔrɔ cogo min na, nka aw ma sɔn. ³⁸ A filɛ, aw ka so lankolon na to aw ye. ³⁹ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko kabini sisan, aw tɛna ne ye tun sani aw k’a fɔ ko: `Min natɔ filɛ Matigi tɔgɔ la, o ye dubaden ye.’ »

¹ Yesu bɔra Alabatosoba kɔnɔ. A taatɔ, a ka kalandenw gɛrɛla a la ka o so ni a jɔ cogo jira a la. ² Yesu y’i kan to ko: «Aw ɲɛ bɛ o bɛɛ la wa? Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko kabakurun si tɛna to ɲɔgɔn kan yan, u bɛɛ na bin.» ³ Ka Yesu sigilen to Oliviye kulu kan, a ka kalandenw gɛrɛla a la u dan na, k’a fɔ a ye ko: «I tɛ o kow kɛ tuma fɔ an ye wa, ani min na kɛ i nali taamashyɛn ye, ani diɲɛ laban taamashyɛn?» ⁴ Yesu y’u jaabi ko: «A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi, mɔgɔ si kana aw lafili. ⁵ Mɔgɔ caman bɛna na ne tɔgɔ la k’a fɔ ko u yɛrɛw ye Krisita de ye. U na mɔgɔ caman lafili. ⁶ Aw na kɛlɛ kow kibaru mɛn ka kɛlɛ kow ɛunuɛunukan mɛn. Aw hakili kana ɲaami. Wajibi don o kow ka kɛ, nka o tɛ a laban ye fɔlɔ. ⁷ Siya dɔ na wuli siya dɔ wɛrɛ kama. Masaya dɔ na wuli masaya dɔ wɛrɛ kama. Kɔngɔba ni dugukolo yɛrɛyɛrɛw na kɛ yɔrɔ caman na. ⁸ O kow bɛɛ ye tɔɔrɔ kow daminɛ dama ye, i n’a fɔ muso ka tin wulitɔ. ⁹ «O la, mɔgɔw na aw don bolo la ka aw tɔɔrɔ ka aw faga. Siyaw bɛɛ na aw koniya ne tɔgɔ kosɔn. ¹⁰ O tuma la mɔgɔ caman na u ka dannaya bila, u na ɲɔgɔn koniya ka ɲɔgɔn janfa. ¹¹ Kira nkalontigɛla caman na wuli, u na mɔgɔ caman lafili. ¹² Juguya na caya yɔrɔ bɛɛ, fo mɔgɔ caman ka kanuya na sumaya. ¹³ Nka min bɛ muɲuli kɛ fo a laban na, o na kisi. ¹⁴ Nin Kibaru Duman waajuli na kɛ diɲɛ yɔrɔw bɛɛ la sankolo masaya ko la ka kɛ siyaw bɛɛ seere ye. O kɔ, a laban na se. ¹⁵ «Fɛn haramulen min bɛ tiɲɛni kɛ, kira Daniɛl ye min ko fɔ kɔni, aw na o jɔlen ye yɔrɔ senuma la. (Min bɛ nin kalan, o k’a faamu.) ¹⁶ O tuma la, Jude jamana mɔgɔw ka boli ka taa kuluma yɔrɔw la. ¹⁷ Min bɛ a ka so kun na, o kana jigin ka don so kɔnɔ ka a ka minɛnw ta. ¹⁸ Min bɛ foro la, o kana kɔsegin ka a ka dulɔki ta. ¹⁹ Muso kɔnɔmaw ani minnu bɛ sin di denw ma, olu na tɔɔrɔ o donw la kosɛbɛ! ²⁰ A’ ye Ala deli ko aw ka boli kana kɛ fonɛnɛ tuma la wala lafiɲɛ don na, ²¹ katuguni o waati tɔɔrɔ na bonya ka tɛmɛn tɔɔrɔ bɛɛ kan kabini diɲɛ da tuma fo ka na se bi ma. O bɔɲɔgɔnko tɔɔrɔ tɛna kɛ tun abada. ²² Ni Ala tun ma dɔ bɔ o donw dama la, mɔgɔ si tun tɛna kisi. Nka a ye dɔ bɔ u la a ka mɔgɔ ɲɛnatɔmɔlenw kosɔn. ²³ «Ni mɔgɔ dɔ b’a fɔ aw ye o tuma la ko: `A filɛ, Krisita bɛ yan,’ wala `A bɛ yen,’ aw kana da o la. ²⁴ Sabu Krisita nkalontigɛlaw ni kira nkalontigɛlaw na wuli. U na taamashyɛnbaw ni kabakow kɛ walisa ka mɔgɔw lafili. Ni u tun bɛ se ka hali Ala ka ɲɛnatɔmɔlenw lafili, u tun na o kɛ. ²⁵ Ne kɔni y’a suda aw la. ²⁶ «Ayiwa, ni mɔgɔ dɔ b’a fɔ aw ye ko: `A filɛ, a bɛ kungo kɔnɔ,’ aw kana taa. Wala ni dɔ b’a fɔ aw ye ko: `A filɛ, a bɛ soɲɛkɔnɔ la yan,’ aw kana da o la. ²⁷ San yɛgɛyɛgɛ bɛ ye ka bɔ kɔrɔn fɛ fo tilebin fɛ cogo min na, Mɔgɔ Denkɛ nali fana na kɛ ten. ²⁸ Fɛn su mana kɛ yɔrɔ min na, dugaw na u lajɛ yen. ²⁹ «O donw tɔɔrɔ tɛmɛnnen kɔ, o yɔrɔnin bɛɛ tile na dibi, kalo tɛna yeelen bɔ, dolow na bin ka bɔ sankolo la, sankolo sebaayaw na yɛrɛyɛrɛ. ³⁰ O tuma la Mɔgɔ Denkɛ ka taamashyɛn na ye sankolo la. Dugukolo kan siyaw bɛɛ na kasi. U na Mɔgɔ Denkɛ natɔ ye sankabaw kan ni fanga ni nɔɔrɔba ye. ³¹ Mɔgɔ Denkɛ na a ka mɛlɛkɛw ci ni burukanba ye, olu na a ka ɲɛnatɔmɔlenw lajɛ yɔrɔ kelen na ka bɔ diɲɛ fan naani la k’a daminɛ diɲɛ fan kelen na ka taa bila diɲɛ fan dɔ la. ³² « Ɲɛjirali dɔ filɛ nin ye torosun ko la. Ni a bolow bɛ daminɛ ka nugu, aw b’a dɔn ko samiyɛ surunyara. ³³ O cogo la, aw mana o kow bɛɛ ye tuma min na, aw k’a dɔn ko a surunyara, a sera da la yɛrɛ. ³⁴ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ minnu ɲɛnama don sisan, olu bɛɛ tɛna sa sani o kow bɛɛ ka dafa. ³⁵ Sankolo ni dugukolo na tɛmɛn, nka ne ka kumaw tɛna tɛmɛn abada. ³⁶ «Nka mɔgɔ si tɛ o don ni o waati dɔn, hali sankolola mɛlɛkɛw t’a dɔn, Ala Denkɛ fana t’a dɔn, Fa Ala kelenpe de b’a dɔn. ³⁷ Ko minnu tun bɛ kɛ Nuhun tile la, olu na kɛ Mɔgɔ Denkɛ na donw fana la. ³⁸ Sani sanjiba ka na, mɔgɔw tun bɛ dumuni kɛ, ka minni kɛ, ka musow furu, ka u denw di furu la, fo Nuhun donna kurun kɔnɔ don min na. ³⁹ U tun tɛ miiri foyi la fo sanjiba nana don min na ka taa n’u bɛɛ ye. Mɔgɔ Denkɛ bɛ na don min na, a na kɛ o cogo la. ⁴⁰ O tuma la, cɛ fila na kɛ foro la, kelen na minɛ ka kelen to. ⁴¹ Muso fila na kɛ sili la ɲɔgɔn fɛ, kelen na minɛ ka kelen to. ⁴² O de la, a’ ye to aw ɲɛ na, k’a masɔrɔ Matigi bɛ na don min na, aw t’o dɔn. ⁴³ Aw k’a dɔn ko ni sotigi tun ye sonyalikɛla na tuma dɔn su fɛ, a tun na to a ɲɛ na, walisa a ka so da kana kari. ⁴⁴ O de kosɔn aw fana labɛnnen ka to, k’a masɔrɔ aw tɛ miiri ko Mɔgɔ Denkɛ bɛ na waati min na, a bɛ na o waati yɛrɛ de la. ⁴⁵ «Jɔnkɛ dannamɔgɔ hakiliman min makɛ bɛ a bila jɔn tɔw kun na ka u ka dumuni ko ɲɛnabɔ a waati latigɛlen na, o ye jɔni ye? ⁴⁶ O jɔnkɛ min makɛ nalen y’a sɔrɔ a b’a kɛ a cogo la, o ye dubaden ye. ⁴⁷ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko o makɛ na o jɔnkɛ sigi a bolo fɛn bɛɛ kun na. ⁴⁸ Nka ni o jɔnkɛ ka jugu, a na miiri a yɛrɛ kɔnɔ ko a makɛ na mɛn yen. ⁴⁹ A n’a daminɛ ka a jɔnɲɔgɔnw gosi, ka dumuni kɛ ka minni kɛ dɔlɔtɔw fɛ. ⁵⁰ Ayiwa, o jɔnkɛ tɛ a ɲɛnafilɛ don min na, a tɛ waati min dɔn, a makɛ bɛ na o waati la. ⁵¹ A na o jɔnkɛ halaki ka a niyɔrɔ di a ma filankafow fɛ. Kasi ni ɲin ɲimi na kɛ yen.

¹ «Sankolo masaya na bɔ npogotigi tan fɛ. U ye u ka fitinɛw ta ka taa kɔɲɔcɛ kunbɛn. ² U la duuru tun ye hakilintanw ye, duuru tun ye hakilimanw ye. ³ Hakilintanw ye u ka fitinɛw ta, nka u ma tulu ta u fɛ minɛnw kɔnɔ. ⁴ Hakilimanw ye fitinɛw ta ka tulu fana ta tulu minɛnw kɔnɔ. ⁵ Kɔɲɔcɛ mɛnna, a ma na, u bɛɛ jingɔnna ka sunɔgɔ. ⁶ «Dugutila fɛ, pɛrɛnkanba bɔra ko: `Kɔɲɔcɛ nalen filɛ, a’ ye taa a kunbɛn.’ ⁷ O la, npogotigi tan wulila ka u ka fitinɛw dabɔ. ⁸ Hakilintanw y’a fɔ hakilimanw ye ko: `A’ ye tulu dɔɔnin di an ma, an ka fitinɛw bɛ ɲini ka sa.’ ⁹ Hakilimanw y’u jaabi ko: `Ayi. Min bɛ an bolo, o tɛ anw ni aw bɔ. A’ ye taa tulu feerebaaw yɔrɔ ka dɔ san aw yɛrɛw ye.’ ¹⁰ Hakilintanw taalen kɔ tulu san yɔrɔ la, kɔɲɔcɛ nana. Npogotigi duuru minnu labɛnnen tun bɛ, olu donna kɔɲɔso kɔnɔ a fɛ, da sɔgɔra. ¹¹ O kɔ, npogotigi tɔw nana ka pɛrɛn ko: `Matigi, matigi, da yɛlɛ an ye!’ ¹² Nka kɔɲɔcɛ y’u jaabi ko: `Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko ne tɛ aw dɔn.’ ¹³ «O de la, a’ ye to aw ɲɛ na, k’a masɔrɔ aw tɛ o don ni o waati dɔn. ¹⁴ «A na kɛ i ko cɛ dɔ taatɔ dugu la min ye a ka jɔnkɛw wele ka a bolofɛnw kalifa u ma. ¹⁵ A ye wari talan duuru di dɔ ma, ka talan fila di dɔ ma, ka talan kelen di a sabanan ma. U bɛɛ ta dira ka kɛɲɛ ni u se ko ye. O kɔ, a taara. ¹⁶ O yɔrɔnin bɛɛ talan duuru tigi taara jago kɛ ni a ka wari ye ka talan duuru wɛrɛ sɔrɔ a la. ¹⁷ O cogo la talan fila tigi fana ye jago kɛ ka talan fila wɛrɛ sɔrɔ. ¹⁸ Talan kelen tigi taara dingɛ sen duguma ka a makɛ ka wari dogo yen. ¹⁹ «O tuma mɛnnen kɔ, u makɛ nana. A ni a ka jɔnw ye jate kɛ. ²⁰ Talan duuru tigi gɛrɛla a la ni a ka talanw ye, a ko: `Ne makɛ, i ye talan duuru kalifa ne ma, ne ye talan duuru wɛrɛ sɔrɔ tɔnɔ ye, u filɛ.’ ²¹ A makɛ y’a fɔ a ye ko: `A ɲɛ na, jɔn ɲuman, dannamɔgɔ. I kɛra dannamɔgɔ ye ko fitinin na, ne na kobaw kalifa i ma. Na, an ka ɲagali ɲɔgɔn fɛ.’ ²² Talan fila tigi fana gɛrɛla a la k’a fɔ a ye ko: `Ne makɛ, i ye talan fila kalifa ne ma. Ne ye talan fila wɛrɛ sɔrɔ tɔnɔ ye, u filɛ.’ ²³ A makɛ ko: `A ɲɛ na, jɔn ɲuman, dannamɔgɔ. I kɛra dannamɔgɔ ye ko fitinin na, ne na kobaw kalifa i ma. Na, an ka ɲagali ɲɔgɔn fɛ.’ ²⁴ Ayiwa, o bɛɛ kɔ, talan kelen tigi gɛrɛla a la k’a fɔ a ye ko: `Ne makɛ, ne tun y’a dɔn ko i ye mɔgɔ gɛlɛn ye. I ma danni kɛ yɔrɔ min na, i bɛ suman tigɛ yen. I ma serili kɛ yɔrɔ min na, i bɛ suman kan yen. ²⁵ Ne sirannen taara i ka wari dogo dugukolo la. I ka wari filɛ.’ ²⁶ A makɛ y’a jaabi ko: `Jɔn jugu, salabaatɔ. I tun y’a dɔn ko ne ma danni kɛ yɔrɔ min na, ne bɛ suman tigɛ yen. Ko ne ma serili kɛ yɔrɔ min na, ne bɛ suman kan yen. ²⁷ Ayiwa, i tun ka kan ka ne ka wari bila banki la. Ne kɔseginnen tun na a ni a tɔnɔ sɔrɔ. ²⁸ A’ ye o talan kelen bɔsi a la k’a di talan tan tigi ma. ²⁹ Fɛn bɛ min bolo, dɔ na di o ma ka fara a ta kan, a na jiidi. Nka fɛn tɛ min bolo, hali fɛn fitinin min b’a bolo, o na bɔsi a la. ³⁰ Nin jɔn jugu kɔni, a’ ye o fili kɛnɛma dibi la. Kasi ni ɲin ɲimi na kɛ yen.’ ³¹ «Mɔgɔ Denkɛ mana na ni a nɔɔrɔ ni a ka mɛlɛkɛw bɛɛ ye, a na sigi a ka masasigilan nɔɔrɔma kan. ³² Siyaw bɛɛ na lajɛ a ɲɛ kɔrɔ. A na u fara ka bɔ ɲɔgɔn na, i ko bagangɛnna bɛ a ka sagaw ni a ka baw fara ka u bɔ ɲɔgɔn na cogo min na. ³³ A na sagaw bila a kinin fɛ ka baw bila a numan fɛ. ³⁴ O la, masakɛ n’a fɔ a kinin fɛ mɔgɔw ye ko: `A’ ye na, ne Fa ka dubadenw. Masaya min labɛnnen bɛ aw ye kabini diɲɛ da tuma, a’ ye don o la k’a kɛ aw ta ye. ³⁵ K’a masɔrɔ kɔngɔ tun bɛ ne la tuma min na, aw ye dumuni di ne ma. Minnɔgɔ tun bɛ ne la, aw ye ji di ne ma. Ne tun ye dunan ye, aw ye ne ladon. ³⁶ Ne fɛɛrɛtɔ tun don, aw ye ne fɛɛrɛ bɔ. Ne banabaatɔ tun don, aw ye ne mago ɲɛ. Ne tun bɛ kaso la, aw nana bɔ ne ye.’ ³⁷ O mɔgɔ tilennenw na a jaabi ko: `Matigi, an ye i kɔngɔtɔ ye tuma jumɛn, ka dumuni di i ma, walima i minnɔgɔtɔ, ni an ye ji di i ma? ³⁸ An ye i dunanman ye tuma jumɛn, ka i ladon? Walima ka i fɛɛrɛtɔ ye, ka i fɛɛrɛ bɔ? ³⁹ An ye i banabaatɔ wala kasolama ye tuma jumɛn, ni an taara bɔ i ye?’ ⁴⁰ Masakɛ na u jaabi ko: `Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko ni aw ye o kɛ hali ne balima ninnu la dɔgɔmannin kelen ye, aw ye o kɛ ne yɛrɛ de ye.’ ⁴¹ «O kɛlen kɔ, masakɛ n’a fɔ a numan fɛ mɔgɔw ye ko: `A’ ye aw mabɔ ne la, dangalenw. A’ ye taa tasuma banbali la, o min labɛnnen bɛ Sitanɛ ni a ka mɛlɛkɛw kama. ⁴² Sabu kɔngɔ tun bɛ ne la, aw ma dumuni di ne ma. Minnɔgɔ tun bɛ ne la, aw ma ji di ne ma. ⁴³ Ne dunanman tun don, aw ma ne ladon. Ne fɛɛrɛtɔ tun don, aw ma ne fɛɛrɛ bɔ. Ne banabaatɔ tun don, ne tun bɛ kaso la, aw ma ne mago ɲɛ.’ ⁴⁴ U n’a jaabi ko: `Matigi, an ye i kɔngɔtɔ ye tuma jumɛn, wala i minnɔgɔtɔ, wala i dunanman, wala i fɛɛrɛtɔ, wala i banabaatɔ, wala i kasolama, ni an ma i dɛmɛ?’ ⁴⁵ Masakɛ na u jaabi ko: `Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko ni aw ma o kɛ hali ne balima ninnu la dɔgɔmannin kelen ye, aw ma o kɛ ne ye.’ ⁴⁶ Olu na taa tɔɔrɔ banbali la, mɔgɔ tilennenw na taa ɲɛnamaya banbali la.»

¹ Yesu tilalen kɔ o kuma bɛɛ la, a y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: ² « Aw y’a dɔn ko tile fila bɛ an ni Tɛmɛnkan seli cɛ, ko Mɔgɔ Denkɛ na don bolo la ka gengen jiri la.» ³ O tuma la sarakalasebaaw kuntigiw ni Yahutuw cɛkɔrɔbaw ye ɲɔgɔn lajɛ sarakalasebaaw kuntigiba Kayifɛ ka du kɔnɔ. ⁴ U y’a latigɛ ko u na Yesu minɛ keguya la ka a faga. ⁵ Nka u ko: «An kana a minɛ seli la, walisa balawu kana wuli mɔgɔw cɛma.» ⁶ Ka Yesu to Simɔn kunatɔ ka so kɔnɔ Bɛtani, ⁷ muso dɔ gɛrɛla a la ni daganin dɔ ye, o tun dilara ni kabakurun sɔngɔ gɛlɛn ye. O falen tun bɛ tulu suma duman sɔngɔ gɛlɛn na. O muso ye o tulu kɛ Yesu kun na ka a to dumuni la. ⁸ Yesu ka kalandenw y’o ye minkɛ, u diminna. U y’a fɔ ko: «O tiɲɛni bɛ mun ɲɛ? ⁹ O tulu sɔngɔ gɛlɛn tun bɛ se ka feere wari caman na ka o di faantanw ma.» ¹⁰ Yesu ye o dɔn minkɛ, a ko: «Mun na aw bɛ nin muso dusu kasi? A ye min kɛ, o ka ɲi dɛ. ¹¹ Faantanw bɛ aw cɛma tuma bɛɛ, nka ne kɔni tɛna kɛ aw cɛma tuma bɛɛ. ¹² Muso ye nin tulu suma duman kɛ ne kun na ne kasankɛli kama. ¹³ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Kibaru Duman mana fɔ diɲɛ yɔrɔ o yɔrɔ la, nin muso ye min kɛ, o fana na lakali yen ka mɔgɔw hakili jigin a ko la.» ¹⁴ Yesu ka kalanden tan ni fila la kelen min bɛ wele Juda Isikariɔti, o taara sarakalasebaaw kuntigiw sɛgɛrɛ ¹⁵ k’a fɔ u ye ko: «Aw bɛ sɔn ka mun di ne ma, ne ka Yesu don aw bolo?» U ye warijɛ bisaba jate ka o di a ma. ¹⁶ Kabini o tuma, Juda ye cogo bɛnnen ɲini ka Yesu don u bolo. ¹⁷ Nbuuru fununbali seli don fɔlɔ, Yesu ka kalandenw gɛrɛla a la k’a ɲininka ko: «I b’a fɛ an ka Tɛmɛnkan seli dumuni labɛn i ye yɔrɔ jumɛn?» ¹⁸ Yesu y’u jaabi ko: «A’ ye taa cɛ dɔ fɛ dugu kɔnɔ k’a fɔ a ye ko: `Karisa, Karamɔgɔ ko ale ka waati sera, a ni a ka kalandenw na Tɛmɛnkan seli kɛ i ka so.’ » ¹⁹ Kalandenw ye Yesu ka ko fɔlen kɛ ka Tɛmɛnkan seli dumuni labɛn. ²⁰ Su kolen, Yesu ni a ka kalanden tan ni fila y’u sigi tabali la. ²¹ K’u to dumuni la, Yesu y’a fɔ u ye ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko aw la kelen na ne don bolo la.» ²² Kalandenw ɲɛnasisira kosɛbɛ, u bɛɛ kelen-kelen y’a daminɛ ka Yesu ɲininka ko: «Matigi, ne don wa?» ²³ Yesu y’u jaabi ko: «Min ye a bolo don minɛn kɔnɔ ne fɛ, o de na ne don bolo la. ²⁴ Mɔgɔ Denkɛ na sa i ko a sɛbɛnnen bɛ a ko la cogo min na, nka min bɛ Mɔgɔ Denkɛ don bolo la, bɔnɛ bɛ o tigi ye. Ni o cɛ tun ma bange yɛrɛ, o tun ka fisa a ma.» ²⁵ Juda, ale min tun bɛna a don bolo la, o y’i kan to ko: «Karamɔgɔ, ne don wa?» Yesu y’a jaabi ko: «E yɛrɛ de y’a fɔ.» ²⁶ Ka u to dumuni la, Yesu ye nbuuru ta ka barika da Ala ye, ka o karikari k’a di a ka kalandenw ma. A y’a fɔ u ye ko: «A’ ye dɔ ta ka a dun, nin ye ne farikolo ye.» ²⁷ O kɔ, a ye jifilen ta ka barika da Ala ye k’a di u ma, a ko: «Aw bɛɛ ka dɔ min nin na, ²⁸ sabu nin ye ne joli ye, Ala ka layidu sigili joli. A bɔnna mɔgɔ caman ka jurumuw yafa kama. ²⁹ Ne b’a fɔ aw ye ko kabini sisan, ne tɛna nin rezɛn ji min tun, fo ne ka a kɛnɛ min aw fɛ ne Fa ka masaya la don min na.» ³⁰ Ala tanuli dɔnkili dalen kɔ, u bɔra yen ka taa Oliviye kulu la. ³¹ O la, Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Bi su in na yɛrɛ, aw bɛɛ na boli ka ne kelen to, katuguni a sɛbɛnnen bɛ ko: `Ne na sagagɛnna faga, sagaw bɛɛ na jɛnsɛn.’ ³² Nka ne mana kunun ka bɔ suw cɛma, ne na taa aw ɲɛ Galile jamana la.» ³³ Piɛrɛ ye kuma ta ko: «Hali ni tɔw bɛɛ bolila k’i to, ne tɛna i bila abada.» ³⁴ Yesu y’a jaabi ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ i ye ko bi su in na yɛrɛ, sani donon ka kasi, i na i dalacɛ ne la siɲɛ saba ko i tɛ ne dɔn.» ³⁵ Piɛrɛ y’a fɔ a ye ko: «Hali ni ne bɛ sa i fɛ, ne tɛna ne dalacɛ i la fewu!» Kalanden tɔw bɛɛ fana ye o kuma kelen fɔ. ³⁶ O kɔ, Yesu ni a ka kalandenw taara yɔrɔ dɔ la min tɔgɔ ko Jetisɛmanɛ. A y’a fɔ u ye ko: «A’ ye aw sigi yan, sani ne ka taa yen fɛ ka Ala deli.» ³⁷ A taara ɲɛ ni Piɛrɛ ni Zebede denkɛ fila ye. Ɲɛnasisi y’a sɔrɔ, a dusu kasilen tun don kosɛbɛ. ³⁸ A y’a fɔ u ye ko: «Ne dusu tɔɔrɔlen bɛ, fo ne bɛ ɲini ka sa. A’ ye to yan ka to aw ɲɛ na nefɛ.» ³⁹ A taara ɲɛfɛ dɔɔnin ka i bin duguma ka Ala deli ko: «Ne Fa, ni a bɛ se ka kɛ, nin tɔɔrɔ jifilen ka mabɔ ne la. O bɛɛ n’a ta, ne sago kana kɛ, fɔ e sago.» ⁴⁰ Yesu kɔseginna a ka kalanden saba yɔrɔ ka u sunɔgɔlen sɔrɔ. A y’a fɔ Piɛrɛ ye ko: «Aw ma se ka to aw ɲɛ na ne fɛ hali ka lɛrɛ kelen kɛ wa? ⁴¹ A’ ye to aw ɲɛ na ka Ala deli walisa aw ka tanga kɔrɔbɔli ma. Mɔgɔ ni sɔnnen bɛ, nka a farisogo barika ka dɔgɔ.» ⁴² Yesu bɔra u kɔrɔ a siɲɛ filanan ka taa Ala deli tun ko: «Ne Fa, ni nin jifilen tɛ se ka mabɔ ne la fɔ ne ka minni kɛ a la, e sago de ka kɛ.» ⁴³ O kɔ, a kɔseginna a ka kalandenw yɔrɔ ka u sunɔgɔlen sɔrɔ ko kura, sabu sunɔgɔ tun bɛ u la. ⁴⁴ Yesu ye u to yen ka taa k’i mabɔ u la a siɲɛ sabanan na ka Ala deli ka segin o kuma kelen kan. ⁴⁵ O kɔ, a kɔseginna a ka kalandenw yɔrɔ k’a fɔ u ye ko: «Aw bɛ sunɔgɔ halisa ka aw lafiya wa? A filɛ, waati sera. Mɔgɔ Denkɛ bɛna don jurumukɛlaw bolo. ⁴⁶ A’ ye wuli, an ka taa. Min bɛ ne don bolo la, o selen filɛ.» ⁴⁷ Ka Yesu to o kuma la, Juda sera. Kalanden tan ni fila la kelen don. A nana ni jamaba ye, npanw ni berew tun bɛ olu bolo. U cilen tun bɛ sarakalasebaaw kuntigiw ni Yahutuw cɛkɔrɔbaw fɛ. ⁴⁸ Juda min tun bɛna Yesu don bolo la, o tun ye taamashyɛn jira jama la, ko: «Ne mana cɛ min da susu, o don. A’ ye o minɛ.» ⁴⁹ Juda sinna Yesu la, k’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, i ni se.» O kɔ, a ye Yesu da susu. ⁵⁰ Yesu y’a jaabi ko: «Ne teri, i nana min kama, o kɛ.» O la, u tɔw gɛrɛla Yesu la ka a minɛ. ⁵¹ Yesu nɔfɛ mɔgɔ dɔ ye a ka npan foosi ka sarakalasebaaw kuntigi ka jɔnkɛ tulo caron. ⁵² Yesu y’a fɔ o kalanden ye ko: «I ka npan don a tan na, k’a masɔrɔ minnu bɛ npan ta, olu na halaki npan fɛ. ⁵³ I m’a dɔn wa ko ne tun bɛ se ka ne Fa deli, a tun na mɛlɛkɛ waa tan sigiyɔrɔma tan ni fila ci ne ma sisan, ka dɔ fara olu kan yɛrɛ? ⁵⁴ Nka ni o kɛra, Kitabu kumaw tun na dafa cogo di, olu minnu y’a jira ko wajibi don nin kow ka kɛ?» ⁵⁵ O kɔ, Yesu y’a fɔ jama ye ko: «Aw nana ni npanw ni berew ye ne minɛli kama, i n’a fɔ ne ye binkannikɛla ye wa? Ne tun bɛ sigi Alabatosoba kɔnɔ don o don ka mɔgɔw kalan yen, aw dun ma ne minɛ. ⁵⁶ Nka nin kow bɛɛ kɛra walisa kiraw ye min sɛbɛn Kitabu la, o bɛɛ ka dafa.» O la, Yesu ka kalandenw bɛɛ bolila k’a to yen. ⁵⁷ Minnu ye Yesu minɛ, olu taara n’a ye sarakalasebaaw kuntigi Kayifɛ ka so. Sariya karamɔgɔw ni cɛkɔrɔbaw lajɛlen tun bɛ yen. ⁵⁸ Piɛrɛ y’i to yɔrɔ jan ka tugu Yesu nɔfɛ fo ka se sarakalasebaaw kuntigi ka so. A donna du kɔnɔ k’i sigi garadiw fɛ walisa a ka o ko laban ye. ⁵⁹ Sarakalasebaaw kuntigiw ni kiritigɛ jamakulu tun bɛ nkalon seereya ɲini Yesu kama, walisa u ka a faga. ⁶⁰ Nka u ma a sɔrɔ, hali k’a sɔrɔ seere nkalontigɛla caman nana ka u ta fɔ. A laban, seere nkalontigɛla fila wɛrɛ gɛrɛla, ⁶¹ olu ko: «Nin cɛ y’a fɔ ko a bɛ se ka Alabatosoba ci k’a jɔ ko kura tile saba kɔnɔ.» ⁶² Sarakalasebaaw kuntigi wulila k’i jɔ k’a fɔ Yesu ye ko: «Nin mɔgɔw bɛ seereya min kɛ i kama, o bɛ di? I tɛ o si jaabi wa?» ⁶³ Yesu ma kuma. Sarakalasebaaw kuntigi ko: «Ne b’i ɲininka Ala ɲɛnama tɔgɔ kosɔn, ni i ye Krisita, Ala Denkɛ ye, o fɔ an ye.» ⁶⁴ Yesu y’a jaabi ko: «I ye min fɔ, o don, nka ne b’a fɔ aw ye ko nin kɔ, aw na Mɔgɔ Denkɛ sigilen ye Ala Sebaayabɛɛtigi kinin fɛ. Aw na a natɔ ye fana sankabaw kan.» ⁶⁵ O la, sarakalasebaaw kuntigi ye a yɛrɛ ka finiw fara k’a fɔ ko: «A ye Ala tɔgɔ tiɲɛ dɛ. An mago bɛ mun na seerew fɛ tun? Aw tulo bɛ a ka Ala tɔgɔ tiɲɛni kuma la. ⁶⁶ Aw bɛ mun miiri?» U y’a jaabi ko: «A ka kan ni saya ye.» ⁶⁷ O kɔ, u ye daji tu Yesu ɲɛda la k’a bugɔ ni u bolokurunw ye. Dɔw ye tɛgɛ ci a ɲɛ kan, ⁶⁸ u ko: «Krisita, kiraya kɛ. I bugɔbaa tɔgɔ fɔ an ye!» ⁶⁹ Piɛrɛ sigilen tun bɛ kɛnɛma du kɔnɔ. Baarakɛ muso dɔ gɛrɛla a la k’a fɔ a ye ko: «E fana tun bɛ Yesu Galileka fɛ.» ⁷⁰ Nka Piɛrɛ y’i dalacɛ a la mɔgɔw bɛɛ ɲɛ na, a ko: «I bɛ min fɔ, ne ma o dɔn.» ⁷¹ O kɔ, Piɛrɛ taara du donda la. Baarakɛ muso dɔ wɛrɛ y’a ye k’a fɔ o yɔrɔ mɔgɔw ye ko: «Nin cɛ tun bɛ Yesu Nazarɛtika fɛ.» ⁷² Piɛrɛ y’i dalacɛ a la ko kura k’i kali, a ko: «Ne tɛ o cɛ dɔn.» ⁷³ O kɔ dɔɔnin, mɔgɔ minnu tun bɛ yen, olu gɛrɛla Piɛrɛ la k’a fɔ a ye ko: «Siga t’a la, i ye u dɔ ye, i kuma cogo bɛ i bɔ yɔrɔ jira.» ⁷⁴ Nka Piɛrɛ y’i kali k’a yɛrɛ danga ko: «Ne tɛ o cɛ dɔn.» O yɔrɔnin kelen, donon kasira. ⁷⁵ O tuma la Yesu tun ye min fɔ a ye, a hakili jiginna o la. Yesu tun ko: «Sani donon ka kasi, i na i dalacɛ ne la siɲɛ saba ko i tɛ ne dɔn.» Piɛrɛ bɔra ka taa kɛnɛma ka kasi kosɛbɛ.

¹ Sɔgɔma da joona fɛ, sarakalasebaaw kuntigiw ni Yahutuw cɛkɔrɔbaw bɛɛ bɛnna a la ko Yesu ka faga. ² U y’a siri ka taa n’a ye ka a don gɔfɛrɛnɛrɛ Pilate bolo. ³ Juda min ye Yesu don bolo la, o y’a ye tuma min na ko Yesu fagali ko latigɛra, a nimisara ka o warijɛ bisaba ta, ko a b’a kɔsegin sarakalasebaaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw ma. ⁴ A y’a fɔ u ye ko: «Ne ye jurumu kɛ ka mɔgɔ jalakibali lase fagali ma.» Nka olu y’a jaabi ko: «An ka mun bɛ o la? O ye e de kun ko ye.» ⁵ Juda ye o wari fili duguma Alabatosoba kɔnɔ ka bɔ yen ka taa a yɛrɛ dulon. ⁶ Sarakalasebaaw kuntigiw ye o wari cɛ, u ko: «A dagalen tɛ ka nin wari don Alabatosoba kɛsu kɔnɔ, sabu joli sɔngɔ don.» ⁷ U bɛnna a la ko u ka o wari kɛ ka daga dilala ka foro san k’a kɛ dunanw sudon yɔrɔ ye. ⁸ O de y’a to o foro bɛ wele joli foro fo bi. ⁹ Kira Jeremi tun ye kuma min fɔ, o dafara ten, ko: «U ye o warijɛ bisaba minɛ, Israɛl bɔnsɔn tun bɛnna ale sɔngɔ min na kɔni. ¹⁰ U ye o wari kɛ ka daga dilala ka foro san i ko Matigi y’a fɔ ne ye cogo min na.» ¹¹ Ayiwa, u ye Yesu lajɔ gɔfɛrɛnɛrɛ Pilate ɲɛ kɔrɔ, o y’a ɲininka ko: «I ye Yahutuw ka masakɛ ye wa?» Yesu y’a jaabi ko: «Ɔwɔ, ne ye o ye.» ¹² Sarakalasebaaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw y’a sendon tuma min na, Yesu ma jaabili si kɛ. ¹³ Ayiwa Pilate y’a fɔ a ye ko: «U bɛ i sendon ko minnu la, i tulo tɛ olu la wa?» ¹⁴ Nka Yesu ma a jaabi o si la, fo gɔfɛrɛnɛrɛ kabakoyara kosɛbɛ. ¹⁵ Laada tun bɛ gɔfɛrɛnɛrɛ fɛ ka kasolamɔgɔ kelen bila Tɛmɛnkan seli tuma la san o san, ka kɛɲɛ ni jama ka ɲɛnatɔmɔli ye. ¹⁶ Ayiwa o waati la, kasolamɔgɔ tɔgɔ bɔlen dɔ tun bɛ yen min tɔgɔ ko Barabasi. ¹⁷ Pilate ye jama ɲininka ko: «Aw b’a fɛ ne ka jumɛn bila? Barabasi, walima Yesu min bɛ wele Krisita?» ¹⁸ Pilate tun y’a dɔn ko Yesu keleya de y’a to u y’a don bolo la. ¹⁹ Ka Pilate sigilen to kiritigɛ yɔrɔ la, a muso ye ci bila a ma ko: «I kana i sen don o cɛ jalakibali ko la, sabu surɔ ne tɔɔrɔla kosɛbɛ sugo la a ko la.» ²⁰ O bɛɛ n’a ta sarakalasebaaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw ye jama lasu ko u ka Pilate deli a ka Barabasi bila ka Yesu faga. ²¹ Gɔfɛrɛnɛrɛ ye u ɲininka ko kura ko: «Aw b’a fɛ ne ka jumɛn bila?» U y’a jaabi ko: «Barabasi.» ²² Pilate ye u ɲininka ko: «Yesu min bɛ wele Krisita, ne ka mun kɛ o la?» U bɛɛ y’a jaabi ko: «A gengen jiri la!» ²³ Pilate ko: «A ye mun ko jugu kɛ?» Nka u pɛrɛnna kosɛbɛ ka tɛmɛn fɔlɔ ta kan ko: «A gengen jiri la!» ²⁴ Pilate y’a ye tuma min na ko a tɛ se ka foyi ɲɛ, ko murutili bɛ juguya, a ye ji ta ka a tɛgɛ ko jama ɲɛ na, a ko: «Ne sen tɛ nin mɔgɔ tilennen joli bɔnni la, o bɛ aw yɛrɛw ma.» ²⁵ Mɔgɔw bɛɛ y’a jaabi ko: «A joli hakɛ ka bin an ni an denw kan.» ²⁶ O la, Pilate ye Barabasi bila, a y’a to Yesu ka bugɔ ni gɛɲɛ ye ka a don u bolo, a ka gengen jiri la. ²⁷ Gɔfɛrɛnɛrɛ ka sɔrɔdasiw taara ni Yesu ye a ka du kɔnɔ, ka u ka kulu mɔgɔw bɛɛ lajɛ ka a lamini. ²⁸ U ye Yesu ka finiw bɔ a la ka dulɔki jan bilenman don a kan na. ²⁹ U ye ɛɔni dɛfɛ k’o kɛ jalamugu ye ka a don Yesu kun na. U ye kala don a kininbolo la. O kɔ, u y’u ɲɔngiri a kɔrɔ ka yɛlɛ bɔ a ma, u ko: «I ni se, Yahutuw ka masakɛ!» ³⁰ U ye daji tu Yesu kan ka kala ta ka a gosi a kunkolo la. ³¹ U tilalen yɛlɛ bɔli la a ma, u ye o dulɔki jan bilenman bɔ a kan na ka a yɛrɛ ka finiw don a la ka taa n’a ye, ka a gengen jiri la. ³² U bɔtɔ, u ni Sirɛnɛka dɔ kunbɛnna, o tɔgɔ ko Simɔn. U y’o karaba ka Yesu gengenjiri ta. ³³ U sera yɔrɔ dɔ la min tɔgɔ ko Golgota, o kɔrɔ, kunkolo yɔrɔ. ³⁴ U ye diwɛn ni fyɛ ɲaaminen di a ma ko a ka o min. A y’o nɛnɛ minkɛ, a ma sɔn ka o min. ³⁵ U ye Yesu gengen jiri la. O kɔ, u ye kala da ka a ka finiw tilatila u cɛ ka kɛɲɛ n’o ye. ³⁶ O kɔ, u y’u sigi ka a kɔlɔsi. ³⁷ Yesu jalaki kun sɛbɛnna ka dulon a kun na ko: «Nin ye Yesu ye, Yahutuw ka masakɛ.» ³⁸ Binkannikɛla fila gengenna jiri la Yesu kɛrɛ fɛ, kelen tun bɛ a kinin fɛ, a dɔ tun bɛ a numan fɛ. ³⁹ Tɛmɛnbaaw tun bɛ u kun kɔmi ka Yesu neni, ⁴⁰ k’a fɔ ko: «E min ko i bɛ Alabatosoba ci ka a jɔ ko kura tile saba kɔnɔ, i yɛrɛ kisi sa. Ni i ye Ala Denkɛ ye, jigin ka bɔ jiri la.» ⁴¹ O cogo la sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw ni cɛkɔrɔbaw tun bɛ yɛlɛ bɔ Yesu ma k’a fɔ ko: ⁴² «A ye mɔgɔ wɛrɛw kisi, nka a tɛ se ka a yɛrɛ kisi. A ye Israɛl ka masakɛ ye wa? A ka jigin ka bɔ jiri la, an na da a la. ⁴³ A ye a jigi da Ala kan. Ni a ko ka di Ala ye, Ala ka a tila sa, k’a masɔrɔ a ko a ye Ala Denkɛ ye.» ⁴⁴ Binkannikɛla minnu gengenna jiri la a kɛrɛ fɛ, olu fana tun b’a neni o cogo yɛrɛ la. ⁴⁵ Kabini tile bɛ kuncɛ, dibi donna jamana yɔrɔ bɛɛ la fo ka lɛrɛ saba kɛ. ⁴⁶ Lɛrɛ sabanan surunyalen, Yesu pɛrɛnna ni kanba ye ko: «Eli, Eli, lama sabakatani?» O kɔrɔ ko: «Ne ka Ala, ne ka Ala, mun na i ye ne bila?» ⁴⁷ Minnu jɔlen tun bɛ yen, olu dɔw ye o pɛrɛnkan mɛn minkɛ, u ko: «A bɛ Eli wele.» ⁴⁸ O yɔrɔnin kelen, u la kelen bolila ka fukuru ta ka o su diwɛn kumu la k’a kɛ bere jan dɔ kun na ka o di Yesu ma, a ka a susu. ⁴⁹ Nka u tɔw ko: «I jɔ, an k’a filɛ yala ni Eli bɛ na ka a kisi.» ⁵⁰ Yesu pɛrɛnna ko kura ka kulokanba ci ka a yɛrɛ ni bɔ. ⁵¹ O waati yɛrɛ la, Alabatosoba kɔnɔ cɛtigɛfini farala fila ye k’a daminɛ san fɛ fo duguma. Dugukolo yɛrɛyɛrɛla, faraw cira. ⁵² Kaburuw dayɛlɛla, Ala ka mɔgɔ salen caman kununna. ⁵³ U bɔra kaburuw la. Yesu kununlen kɔ, u donna dugu senuma kɔnɔ ka u jira mɔgɔ caman na. ⁵⁴ Jalasabatigi ani sɔrɔdasi minnu tun bɛ Yesu kɔlɔsi, olu ye dugukolo yɛrɛyɛrɛ ni o ko kɛlenw bɛɛ ye minkɛ, u ja tigɛra kosɛbɛ, u ko: «Tiɲɛ la, nin tun ye Ala Denkɛ yɛrɛ de ye.» ⁵⁵ Muso caman jɔlen tun bɛ yɔrɔ jan ka o kow filɛ. U tun tugura Yesu nɔfɛ ka bɔ Galile ka a mago ɲɛ. ⁵⁶ U dɔw tun ye ninnu ye: Magadala Mariyama, Yakuba ni Yusufu ba Mariyama, ani Zebede denkɛw ba. ⁵⁷ Wula da selen, Arimateka nafolotigi dɔ nana, o tɔgɔ ko Yusufu, a fana tun ye Yesu ka kalandenw dɔ ye. ⁵⁸ Ale taara Pilate sɛgɛrɛ ka Yesu su deli a fɛ. Pilate ko u ka a di. ⁵⁹ Yusufu ye Yesu su ta ka lenfu fini kura meleke a la, ⁶⁰ ka taa a don a yɛrɛ ka kaburu kura kɔnɔ, o sennen tun bɛ fara la. O kɔ, a ye kabakurun belebeleba dɔ kolonkolon ka kaburu datugu n’o ye ka taa. ⁶¹ Magadala Mariyama ni Mariyama dɔ sigilen tun bɛ yen kaburu kuntilenna la. ⁶² O dugusajɛ, lafiɲɛ don ɲɛsigi don dugusajɛ kɔni, sarakalasebaaw kuntigi ni Farisiɛn dɔw taara ɲɔgɔn fɛ Pilate yɔrɔ ⁶³ k’a fɔ a ye ko: «Kuntigi, an hakili tora a la ko ka o mɔgɔ lafilibaa ɲɛnama to, a y’a fɔ ko a salen kɔ tile saba, a na kunun. ⁶⁴ O de kosɔn, an b’a fɛ i ka ci fɔ ko garadiw ka bila kaburu da la fo ka o tile saba dafa, walisa a ka kalandenw kana na a su sonya k’a fɔ mɔgɔw ye ko a kununna ka bɔ suw cɛma. O mɔgɔ lafilili ko laban na juguya ka tɛmɛn fɔlɔ ta kan.» ⁶⁵ Pilate y’a fɔ u ye ko: «Sɔrɔdasiw filɛ aw kɔrɔ ka kɛ kɔlɔsibaaw ye. A’ ye taa ka aw se ko kɛ ka kaburu kɔlɔsi.» ⁶⁶ O la, u taara. U ye kaburu datugulan labɛn ka taamashyɛn da o kan, ka sɔrɔdasiw bila yen ka a kɔlɔsi.

¹ Lafiɲɛ don tɛmɛnnen kɔ, dɔgɔkun don fɔlɔ kɛnɛ tigɛlen, Magadala Mariyama ni Mariyama dɔ taara ka kaburu filɛ. ² O yɔrɔnin kelen, dugukolo yɛrɛyɛrɛba kɛra. Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ jiginna ka bɔ sankolo la ka kabakurun kolonkolon ka bɔ kaburu da la k’i sigi a kan. ³ Mɛlɛkɛ ɲɛda manamanana i n’a fɔ san yɛgɛyɛgɛ, a ka finiw jɛlen tun bɛ i n’a fɔ kɔɔrimugu. ⁴ Kɔlɔsibaaw ja tigɛra, u yɛrɛyɛrɛla ka kirin ka kɛ i n’a fɔ suw. ⁵ Mɛlɛkɛ y’a fɔ musow ye ko: «Aw kɔni, aw kana siran. Ne y’a dɔn ko Yesu min gengenna jiri la, aw bɛ o de ɲini. ⁶ A tɛ yan, a kununna, i ko a y’a fɔ aw ye cogo min na. A’ ye na Matigi da yɔrɔ filɛ. ⁷ O kɔ, aw ka teliya ka taa a fɔ a ka kalandenw ye ko Yesu kununna ka bɔ suw cɛma, ko a bɛ taa aw ɲɛ Galile, aw na a ye yen. Min tun bɛ ne fɛ k’a fɔ aw ye, o don.» ⁸ Musow tɛliyara ka bɔ kaburu yɔrɔ la, u dusu falen tun bɛ siran ni ɲagali fila bɛɛ la. U bolila ka taa o kibaru fɔ kalandenw ye. ⁹ A filɛ, Yesu y’u kunbɛn ka foli di u ma, a ko: «Aw ni se.» Musow gɛrɛla Yesu la ka a senw minɛ k’a bato. ¹⁰ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Aw kana siran. A’ ye taa a fɔ ne balimaw ye ko u ka taa Galile, u na ne ye yen.» ¹¹ Ka musow to sira la, sɔrɔdasi minnu tun bɛ kaburu kɔlɔsi, olu dɔw taara dugu kɔnɔ ka o ko kɛlen bɛɛ lakali sarakalasebaaw kuntigiw ye. ¹² O sarakalasebaaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw ye ɲɔgɔn lajɛ, u bɛnnen a la, u ye wariba di sɔrɔdasiw ma. ¹³ U ko: «Aw k’a fɔ ko Yesu ka kalandenw nana su fɛ k’aw to sunɔgɔ la ka a su sonya. ¹⁴ Ni gɔfɛrɛnɛrɛ ye o ko mɛn, anw na o ko ɲɛnabɔ ale fɛ k’a nɛgɛn walisa foyi kana kɛ aw la.» ¹⁵ Kɔlɔsibaaw ye o wari ta ka taa k’a kɛ ka kɛɲɛ ni o kuma ye. O kuma jɛnsɛnna Yahutuw cɛma fo ka na se bi ma. ¹⁶ Kalanden tan ni kelen taara Galile, Yesu tun ye kulu min ko fɔ u ye, u sera yen. ¹⁷ U ye Yesu ye tuma min na, u y’a bato, nka u dɔw sigasigara. ¹⁸ Yesu gɛrɛla u la k’a fɔ u ye ko: «Fanga bɛɛ dira ne ma sankolo la ani dugukolo kan. ¹⁹ O de kosɔn a’ ye taa siyaw bɛɛ la ka u kɛ ne ka kalandenw ye, ka u batise Fa ni Denkɛ ani Ni Senu tɔgɔ la. ²⁰ Ne ye ci minnu fɔ aw ye, aw ka u kalan ko u ka tugu o kow bɛɛ la. A filɛ, ne bɛ to aw fɛ don o don fo nin diɲɛ ka ban.»