LUKA

LUKA

¹ Ko minnu kɛra an cɛma, mɔgɔ caman y’a daminɛ ka olu kibaru sɛbɛn. ² O kow kɛra minnu ɲɛ na kabini u daminɛ tuma, nin ci dira u ma ka Ala ka kuma fɔ, olu ye o kow kibaru fɔ an ye. U sɛbɛnbaaw ye u sɛbɛn ka kɛɲɛ ni olu ka seereya ye. ³ Ko minnu bɛɛ kɛra kabini u daminɛ tuma, ne fana ye sɛgɛsɛgɛli kɛ olu ko la kosɛbɛ. O de kosɔn, a jɛlen don ko ne ka kan ka o kow sɛbɛn ka u tugutugu ɲɔgɔn na e ye, Teofile, ⁴ walisa i kalanna ko minnu na, i k’a dɔn ko olu ye tiɲɛ yɛrɛ de ye. ⁵ Ka Hɛrɔde to masaya la Jude kun na, sarakalasebaa dɔ tun bɛ yen, a tɔgɔ ko Zakari. Abiya ka jamakulu sarakalasebaa dɔ tun don. A muso tun ye sarakalasebaaw kuntigi Aron bɔnsɔn dɔ ye, o tɔgɔ ko Elisabɛti. ⁶ U fila bɛɛ tilennen tun bɛ Ala ɲɛ kɔrɔ, u jalakibali tun don Matigi ka sariyaw ni a ka ci fɔlenw bɛɛ ta fan fɛ. ⁷ Nka den si tun tɛ u fɛ, k’a masɔrɔ Elisabɛti tun ye kɔna ye, u fila bɛɛ tun kɔrɔla. ⁸ Don dɔ la, ka Zakari to sarakalasebaaya baara la Ala ɲɛ kɔrɔ a ka jamakulu ka waati la, ⁹ a ka kala tara, ka kɛɲɛ ni sarakalasebaaw ka laada ye, ko a ka don Alabatosoba kɔnɔ ka wusulan suma duman wusu. ¹⁰ Jama bɛɛ tun bɛ Ala delili la kɛnɛma wusuli kɛ tuma la. ¹¹ Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ y’i jira Zakari la, o mɛlɛkɛ jɔlen tun bɛ wusulan suma duman saraka bɔlan kinin yanfan fɛ. ¹² Zakari y’o ye tuma min na, a hakili ɲaamina, a siranna. ¹³ Nka mɛlɛkɛ y’a fɔ a ye ko: «Zakari, i kana siran, katuguni i ka Ala delili minɛna. I muso Elisabɛti na denkɛ bange i ye, i na o tɔgɔ da Yuhana. ¹⁴ I na ɲagali ka nisɔndiya, mɔgɔ caman na ɲagali a bangeli kosɔn. ¹⁵ A na kɛ mɔgɔba ye Matigi ɲɛ kɔrɔ. A tɛna diwɛn wala minnifɛn farinma si min, a na fa Ni Senu la kabini a bange tuma. ¹⁶ A na Israɛl mɔgɔ caman yɛlɛma u Matigi Ala fan fɛ. ¹⁷ A na taama Ala ɲɛ kɔrɔ kira Eli ni la ani a ka sebaaya la, walisa ka faw ni u denw cɛ labɛn, ka kan minɛbaliw yɛlɛma fo u ka mɔgɔ tilennenw hakili ɲɔgɔn sɔrɔ, walisa a ka siya labɛn k’a bila Matigi ye.» ¹⁸ Nka Zakari y’a fɔ mɛlɛkɛ ye ko: «Ne na o dɔn k’a jɛya cogo di? Katuguni ne kɔrɔla, ne muso fana ye si caman sɔrɔ.» ¹⁹ Mɛlɛkɛ y’a jaabi ko: «Ne ye Gabriɛl ye. Ne bɛ jɔ Ala ɲɛ kɔrɔ. Ne cira ka na kuma i fɛ ka nin kibaru duman fɔ i ye. ²⁰ A filɛ, i na kɛ bobo ye, i tɛna se ka kuma, fo nin kow ka dafa don min na, katuguni ne ka kuma minnu bɛna dafa u waati latigɛlen na, i ma da olu la.» ²¹ Mɔgɔw bɛɛ tun bɛ Zakari makɔnɔ, u kabakoyara ko a mɛnna Alabatosoba kɔnɔ. ²² A bɔra tuma min na, a ma se ka kuma u fɛ. U y’a faamu ko a ye jiralifɛn dɔ ye k’a to Alabatosoba kɔnɔ. A ye taamashyɛnw jira ni a bolow ye, k’a to boboya la. ²³ Zakari ka baarakɛ donw dafalen kɔ, a kɔseginna a ka so. ²⁴ O donw tɛmɛnnen kɔ, a muso Elisabɛti ye kɔnɔ ta, a y’i dogo kalo duuru, a ko: ²⁵ «Matigi y’a kɛ ne ye ten, ni a y’a ɲɛ da ne kan tuma min na ka ne mafiɲɛyali ko bɔ ne kun mɔgɔw cɛma.» ²⁶ O kalo wɔɔrɔnan la, mɛlɛkɛ Gabriɛl cira Ala fɛ ka taa Galile dugu dɔ la, o tɔgɔ ko Nazarɛti, ²⁷ ka se npogotigi dɔ yɔrɔ, o maminɛlen tun bɛ cɛ dɔ fɛ min tɔgɔ ko Yusufu, Dawuda bɔnsɔn dɔ don. Npogotigi tɔgɔ ko Mariyama. ²⁸ Mɛlɛkɛ donna a yɔrɔ k’a fɔ a ye ko: «I ni hɛrɛ, e min ye nɛɛma sɔrɔ. Matigi b’i fɛ.» ²⁹ Mariyama hakili ɲaamina o kuma kosɔn, a tun bɛ miiri ko o foli kɔrɔ bɛ se ka kɛ mun ye? ³⁰ Mɛlɛkɛ y’a fɔ a ye ko: «I kana siran, Mariyama, katuguni i ye nɛɛma sɔrɔ Ala fɛ. ³¹ A filɛ, i na kɔnɔ ta ka denkɛ bange, i na o tɔgɔ da Yesu. ³² A na kɛ mɔgɔba ye, a na wele Ala Kɔrɔtalenba Denkɛ. Matigi Ala na a bɛnba Dawuda ka masasigilan di a ma. ³³ A na kɛ masakɛ ye Yakuba bɔnsɔn kun na badaa-badaa. A ka masaya tɛna ban.» ³⁴ Mariyama y’a fɔ mɛlɛkɛ ye ko: «O na kɛcogo di, k’a masɔrɔ ne ma cɛ si dɔn fɔlɔ?» ³⁵ Mɛlɛkɛ y’a jaabi ko: «Ni Senu bɛ na i kan, Ala Kɔrɔtalenba ka sebaaya na biri i kun na. O de kosɔn i bɛna den senuma min bange, o na wele Ala Denkɛ. ³⁶ A filɛ, i balimamuso Elisabɛti min kɔrɔla, o fana ye kɔnɔ ta, a na denkɛ bange. Ale min tun bɛ wele kɔna, nin kalo ye a kɔnɔ ta kalo wɔɔrɔnan de ye. ³⁷ Katuguni foyi tɛ Ala kɛɲɛ.» ³⁸ Mariyama ko: «Matigi ka jɔnmuso filɛ ne ye. Ala m’a kɛra ne ye i ko i y’a fɔ cogo min na.» O kɔ, mɛlɛkɛ taara ka bɔ a kɔrɔ. ³⁹ O waati la, Mariyama wulila ka teliya ka taa kuluw jamana la ka se Jude dugu dɔ la. ⁴⁰ A donna Zakari ka so kɔnɔ ka Elisabɛti fo. ⁴¹ Elisabɛti ye Mariyama ka folikan mɛn tuma min na, den lamagara a kɔnɔ. Elisabɛti fara Ni Senu la. ⁴² A pɛrɛnna ni kanba ye ko: «I ye dubaden ye ka tɛmɛn musow bɛɛ kan! I bɛna den min bange, o ye dubaden ye! ⁴³ Ne ye jɔni ye, fo ne Matigi yɛrɛ ba ka na bɔ ne ye? ⁴⁴ A filɛ, ne ye i ka folikan mɛn tuma min na, den ɲagalilen lamagara ne kɔnɔ. ⁴⁵ Muso min dara a la ko min fɔra a ye Matigi fɛ, ko o na dafa, o ye dubaden ye!» ⁴⁶ Mariyama ko: «Ne bɛ Matigi bonya ne dusukun na, ⁴⁷ ne ɲagalilen don ne Kisibaa Ala la, ⁴⁸ k’a masɔrɔ a ye a ɲɛ da a ka jɔnmuso majiginlen kan. A filɛ, kabini sisan, bɔnsɔn nataw bɛɛ n’a fɔ ko ne ye dubaden ye. ⁴⁹ Katuguni Sebaayabɛɛtigi ye kobaw kɛ ne ye, a tɔgɔ ka senu. ⁵⁰ A bɛ makari a ɲɛsiranbaaw la fo ka se u bɔnsɔn nataw bɛɛ ma. ⁵¹ A ye sebaaya kow kɛ ni a bolo ye, a ye kuncɛbaya miirilitigiw jɛnsɛn, ⁵² a ye faamaw lajigin ka bɔ u ka masasigilanw kan, ka mɔgɔ majiginlenw kɔrɔta. ⁵³ A ye kɔngɔtɔw fa dumunifɛn ɲumanw la, a ye fɛntigiw bolo lankolon bila ka taab ⁵⁴ A ye a ka baaraden Israɛl dɛmɛ, a hakili tora a yɛrɛ ka makari kow la ⁵⁵ Ibrahima ni a bɔnsɔnw ta fan fɛ badaa-badaa, i ko a tun y’a fɔ an bɛnbaw ye cogo min na.» ⁵⁶ Mariyama tora Elisabɛti fɛ ka kalo saba ɲɔgɔn kɛ. O kɔ, a kɔseginna a ka so. ⁵⁷ Elisabɛti jigin tuma selen, a ye denkɛ bange. ⁵⁸ A sigiɲɔgɔnw ani a balimaw y’a mɛn ko Matigi ye a ka makari bonya a ta fan fɛ minkɛ, u ɲagalila a fɛ. ⁵⁹ Den bange tile seginnan, u nana a bolokoli la. U tun b’a fɛ k’a tɔgɔ da a fa Zakari tɔgɔ la, ⁶⁰ nka den ba y’a fɔ ko: «Ayi, a tɔgɔ bɛ da Yuhana.» ⁶¹ U y’a fɔ a ye ko: «Nka i ka mɔgɔ si tɔgɔ tɛ ten.» ⁶² U ye den fa ɲininka ni taamashyɛnw ye ko a b’a fɛ ka tɔgɔ jumɛn da den na. ⁶³ Zakari ye walaha ɲini u fɛ, a y’a sɛbɛn a kan ko: «A tɔgɔ ko Yuhana.» U bɛɛ kabakoyara. ⁶⁴ O yɔrɔnin kelen, Zakari da yɛlɛla, a nɛnjuru fonina, a kumana ka Ala tanu. ⁶⁵ U sigiɲɔgɔnw bɛɛ siranna. Mɔgɔw tun bɛ kuma o ko kɛlenw la Jude kuluw jamana yɔrɔ bɛɛ la. ⁶⁶ U mɛnbaaw bɛɛ tun bɛ o kow miiri u kɔnɔ, u ko: «Nin den na kɛ mun ye?» Katuguni Matigi ka sebaaya tun b’a kan. ⁶⁷ O tuma la den fa Zakari fara Ni Senu la, a ye kiraya kɛ ko: ⁶⁸ «Matigi Israɛl ka Ala ka tanu, k’a masɔrɔ a ye a ɲɛ da a ka mɔgɔw kan ka u kunmabɔ. A ye Kisibaa barikama lawuli an ye ka bɔ a ka baaraden Dawuda bɔnsɔn na. ⁶⁹ A ye Kisibaa barikama lawuli an ye ka baaraden Dawuda bɔnsɔn ma. ⁷⁰ A tun ye o ko fɔ kabini tuma jan a ka kira senumaw da la, ⁷¹ ko a na an kisi an juguw ma, ka an tila ka bɔ an koniyabaaw bɛɛ bolo, ⁷² ka a ka makari ko dafa an bɛnbaw ye, k’a hakili to a ka layidu senuma la. ⁷³ A tun y’i kali an bɛnba Ibrahima ye ⁷⁴ ko a na an tila ka bɔ an juguw bolo, walisa an ja gɛlɛyalen ka baara kɛ ale ye, ⁷⁵ walisa an ka kɛ senumaw tilennenw ye a ɲɛ kɔrɔ an si tilew bɛɛ la. ⁷⁶ E fana, ne den, i na wele Ala Kɔrɔtalenba ka kira, katuguni i na taama Matigi ɲɛ kɔrɔ k’a ka siraw labɛn. ⁷⁷ I na a ka mɔgɔw ladɔnniya ko a na u ka jurumuw yafa ka u kisi, ⁷⁸ an ka Ala ka makari ni a ka ɲumaya barika la. Olu de barika la dugujɛ sera an ma ka bɔ san fɛ. ⁷⁹ Minnu sigilen bɛ dibi la ani saya suma kɔrɔ, a ye kɛnɛ bɔ olu ye, ka an senw bila hɛrɛ sira kan.» ⁸⁰ Ayiwa, o denmisɛn tun bɛ bonya ka taa ɲɛ hakilitigiya la. A tora kungokolon kɔnɔ fo k’a jira tuma se Israɛl la.

¹ O waati la, Romɛ masakɛ Oguste ye ci fɔ ko a ka mɔgɔw bɛɛ tɔgɔ ka sɛbɛn. ² O sɛbɛnni fɔlɔ y’a sɔrɔ Kirinius tun ye Siri jamana gɔfɛrɛnɛrɛ ye. ³ Mɔgɔw bɛɛ taara u yɛrɛw ka dugu la, walisa u tɔgɔ ka sɛbɛn yen. ⁴ Yusufu fana bɔra Galile Nazarɛti, ka taa Jude dugu dɔ la, o tɔgɔ ko Bɛtilɛhɛm, masakɛ Dawuda bangera yen, katuguni Dawuda bɔnsɔn dɔ don. ⁵ A taara yen walisa a ni a muso maminɛlen Mariyama tɔgɔw ka sɛbɛn. Mariyama kɔnɔma tun don. ⁶ Ka u to Bɛtilɛhɛm, Mariyama jigin tuma sera. ⁷ A ye a denkɛ fɔlɔ bange, ka fini meleke a la k’a da so waaro kɔnɔ, katuguni u ma yɔrɔ sɔrɔ dunanjiginso kɔnɔ. ⁸ Sagagɛnna dɔw tun bɛ o jamana la, u tun bɛ si ɲɛ na kungo kɔnɔ ka u ka sagaw kɔlɔsi. ⁹ A filɛ, Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ y’i jɔ u da fɛ, Matigi nɔɔrɔ manamanana u fan bɛɛ la, u siranna kosɛbɛ. ¹⁰ Mɛlɛkɛ y’a fɔ u ye ko: «Aw kana siran, k’a masɔrɔ ne bɛ ɲagaliba kibaru duman fɔ aw ye, o na kɛ mɔgɔw bɛɛ ta ye. ¹¹ A filɛ, Kisibaa bangera aw ye bi Dawuda ka dugu la, o ye Matigi ni Krisita ye. ¹² A taamashyɛn filɛ nin ye: Aw na denyɛnin dɔ ye, fini melekelen bɛ o la, k’a da so waaro kɔnɔ.» ¹³ O yɔrɔnin kelen, mɛlɛkɛkulu caman kɛra o mɛlɛkɛ kɛrɛ fɛ ka bɔ sankolo la, u tun bɛ Ala tanu, u ko: ¹⁴ «Ala ka tanu sanfɛ yɔrɔ kɔrɔtalenbaw la, hɛrɛ ka kɛ dugukolo kan a diyaɲe mɔgɔw cɛma!» ¹⁵ O mɛlɛkɛw bɔlen kɔ sagagɛnnaw kɔrɔ ka taa sankolo kɔnɔ, u y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «A’ ye na, an ka taa Bɛtilɛhɛm. Matigi ye nin ko kɛlen min kibaru fɔ an ye, an ka taa o filɛ.» ¹⁶ U y’u teliya ka taa. U ye Mariyama ni Yusufu sɔrɔ yen, ani denyɛnin, o dalen tun bɛ so waaro kɔnɔ. ¹⁷ U ye denyɛnin ye minkɛ, kuma min fɔra u ye o den ta fan fɛ, u y’o lakali. ¹⁸ Sagagɛnnaw ka kuma mɛnbaaw bɛɛ kabakoyara. ¹⁹ Nka Mariyama ye o kow bɛɛ to a hakili la ka miiri u la. ²⁰ O kɔ, sagagɛnnaw seginna ka taa u ka yɔrɔ la. U tun bɛ Ala bonya k’a tanu u ka ko mɛnnenw ni u ka ko yelenw bɛɛ kosɔn. O bɛɛ kɛra ka kɛɲɛ ni mɛlɛkɛ ka kibaru fɔlen ye u ye. ²¹ Deɲɛni bange tile segin dafalen, u y’a boloko k’a tɔgɔ da Yesu. O tɔgɔ tun dara a la mɛlɛkɛ fɛ sani a ba k’a kɔnɔ ta. ²² Saniyali donw dafalen kɔ, ka kɛɲɛ ni Musa ka sariya ye, Yusufu ni Mariyama taara ni den ye Jerusalɛm k’a di Matigi ma, ²³ i ko a sɛbɛnnen bɛ Matigi ka sariya la ko: «Den fɔlɔw bɛɛ ka kɛ Matigi ta ye.» ²⁴ U ye saraka bɔ fana ka kɛɲɛ ni Matigi ka sariya ye ko «ntubanni fila wala jɛnɛntubanden fila.» ²⁵ Cɛ dɔ tun bɛ Jerusalɛm, o tɔgɔ ko Simeɔn. Mɔgɔ tilennen Ala ɲɛsiranbaa tun don. A tun bɛ Israɛl ɲɛsumali makɔnɔ, Ni Senu tun b’a kan. ²⁶ Ala tun y’a jira a la Ni Senu fɛ ko a tɛna sa sani a k’a ɲɛ da Matigi ka Krisita kan. ²⁷ Ni Senu y’a ɲɛminɛ ka don Alabatosoba kɔnɔ. Yesu bangebaaw donna n’a ye sariya ko dafali kama tuma min na, ²⁸ Simeɔn ye denyɛnin ta a bolo ka Ala tanu k’a fɔ ko: ²⁹ «Matigi, sisan i bɛ se ka i ka jɔnkɛ bila ka taa hɛrɛ la ka kɛɲɛ ni i ka kuma fɔlen ye, ³⁰ katuguni ne ɲɛ ye i ka kisili ko ye, ³¹ i ye o kisili min labɛn mɔgɔw bɛɛ ye. ³² O na kɛ kɛnɛ ye ka kɛnɛ bɔ siyaw ye, ka nɔɔrɔ da i ka mɔgɔw Israɛl kan.» ³³ Kuma minnu fɔra Simeɔn fɛ Yesu ko la, den fa ni a ba kabakoyara olu la. ³⁴ Simeɔn ye dubaw kɛ u ye k’a fɔ Yesu ba Mariyama ye ko: «A filɛ, nin den nana Israɛl mɔgɔ caman binni ni u lawulili kama. A na kɛ taamashyɛn ye, sɔsɔli na kɛ min ko la, ³⁵ walisa mɔgɔ caman ka miiriliw ka bɔ kɛnɛ kan. E kɔni, npan dɔ na i dusu jogin.» ³⁶ Kira musoman dɔ tun bɛ yen, o tɔgɔ ko Anɛ. Fanuɛl denmuso dɔ tun don, a bɔra Asɛr siya la. A tun ye si caman sɔrɔ. A npogotigilama furula cɛ ma ka san woloɛula kɛ, o kɔ, a cɛ sara. ³⁷ A tora ten. A si san bɛɛ lajɛlen tun bɛ san bisegin ni naani ɲɔgɔn bɔ. A tun tɛ bɔ Alabatosoba kɔnɔ, nka a tun bɛ baara kɛ Ala ye ni sun ni delili ye su fara tile kan. ³⁸ Ale sera u yɔrɔ o waati yɛrɛ la ka barika da Ala ye. A kumana o den ko la kunmabɔli makɔnɔbaaw bɛɛ fɛ Jerusalɛm. ³⁹ Matigi ye sariya minnu fɔ den dili ko la Ala ma, Yesu bangebaaw ye olu bɛɛ dafa tuma min na, u kɔseginna Galile jamana la ka taa u yɛrɛw ka dugu la Nazarɛti. ⁴⁰ Den tun bɛ bonya ka barika sɔrɔ. A fara hakilitigiya la, Ala ka nɛɛma tun b’a kan. ⁴¹ Yesu bangebaaw tun bɛ taa Jerusalɛm Tɛmɛnkan seli la san o san. ⁴² Yesu ye san tan ni fila sɔrɔ tuma min na, u taara Jerusalɛm ka kɛɲɛ ni seli laada cogo ye. ⁴³ Seli donw dafalen kɔ, u ye sira minɛ ka taa so, nka denmisɛn Yesu tora u kɔ Jerusalɛm, a bangebaaw tun ma o dɔn. ⁴⁴ U y’a bisigi ko Yesu tun bɛ sɔrɔ u taamaɲɔgɔnw fɛ. U ye tile kelen taama kɛ k’a ɲini u balimaw ni u dɔnbaaw cɛma. ⁴⁵ U m’a ye minkɛ, u kɔseginna ka taa a ɲini Jerusalɛm. ⁴⁶ Tile saba tɛmɛnnen kɔ, u y’a sɔrɔ Alabatosoba kɔnɔ, a sigilen tun bɛ karamɔgɔw cɛma ka olu lamɛn ani ka u ɲininka. ⁴⁷ Minnu tun b’a lamɛn, olu bɛɛ kabakoyara a ka hakilitigiya ni a ka jaabili cogo la. ⁴⁸ A bangebaaw y’a ye tuma min na, u kabakoyara. A ba y’a fɔ a ye ko: «Ne den, mun y’a to i ye nin ko kɛ an na? A filɛ, ne ni i fa hakili ɲaaminen tun b’i ɲini.» ⁴⁹ A y’a fɔ u ye ko: «Mun y’a to aw tun bɛ ne ɲini? Aw m’a dɔn ko ne ka kan ka sɔrɔ ne Fa ka so kɔnɔ wa?» ⁵⁰ Nka a ye kuma min fɔ u ye, u ma o faamu. ⁵¹ Ayiwa Yesu taara u fɛ Nazarɛti, a kolola u ye. A ba kɔni ye o kow bɛɛ to a hakili la. ⁵² Yesu tun bɛ bonya hakili ni farikolo la, a ko diyara Ala ni mɔgɔw bɛɛ ye.

¹ Romɛ masakɛ Tibɛrɛ ka masaya san tan ni duurunan la, o y’a sɔrɔ Pɔnse Pilate tun ye gɔfɛrɛnɛrɛ ye Jude kun na, Hɛrɔde tun bɛ Galile jamana kun na. A balimakɛ Filipe tun bɛ Iturɛ ni Trakonite jamanaw kun na. Lisaniyas tun bɛ Abilɛnɛ jamana kun na. ² Anɛ ni Kayifɛ tun ye sarakalasebaaw kuntigiw ye. O tuma la Ala ka kuma sera Zakari denkɛ Yuhana ma k’a to kungokolon kɔnɔ. ³ Yuhana taara Jurdɛn ba da la jamanaw bɛɛ la. A tun bɛ mɔgɔw waaju ko u ka nimisa u ka jurumuw la ka batise, walisa u ka jurumuw yafa sɔrɔ, ⁴ i ko a sɛbɛnnen bɛ kira Esayi ka kitabu la ko: «Pɛrɛnkan bɛ bɔ kungokolon kɔnɔ ko: A’ ye Matigi ka sira labɛn, ka a ka sira misɛnw latilen. ⁵ Kuluw furancɛw bɛɛ na lafa, kuluw ni tintinw bɛɛ na majigin ka dalakɛɲɛ. Sira dulenw na latilen, yɔrɔ dakɛɲɛbaliw na dakɛɲɛ. ⁶ Hadamadenw bɛɛ na Ala ka kisili ye.» ⁷ Jama minnu tun bɛ na ka batise Yuhana fɛ, a tun b’a fɔ olu ye ko: «Fɔnfɔnnindenw, jɔni ye aw lasɔmi ko aw ka boli Ala ka diminya nata ɲɛ? ⁸ Kɛwale minnu b’a jira ko aw nimisara aw ka jurumuw la, a’ ye olu kɛ. Aw kana fɔ aw yɛrɛw kɔnɔ ko Ibrahima ye aw fa ye, katuguni ne b’a fɔ aw ye ko, Ala bɛ se ka nin kabakurunw yɛlɛma ka u kɛ Ibrahima bɔnsɔnw ye. ⁹ Hali sisan, jele tara jiriw dili tigɛli kama ka ban. Jiri o jiri tɛ den ɲuman kɛ, o bɛ tigɛ ka fili tasuma la.» ¹⁰ Jama tun b’a ɲininka ko: «O tuma la an ka kan ka mun kɛ?» ¹¹ A y’u jaabi ko: «Dulɔki fila bɛ min fɛ, o ka kelen di fɛɛrɛtɔ ma. Dumunifɛn bɛ min fɛ, o fana k’a kɛ ten.» ¹² Faama wari minɛbaa dɔw fana nana walisa u ka batise, olu y’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, an ka kan ka mun kɛ?» ¹³ A y’u jaabi ko: «Dama min fɔra aw ye, aw kana fɛn minɛ ka tɛmɛn o kan.» ¹⁴ Sɔrɔdasi dɔw y’a ɲininka ko: «Anw dun, an ka kan ka mun kɛ?» A y’a fɔ u ye ko: «Aw kana mɔgɔ si ka wari minɛ ni diyagoya ye. Aw kana mɔgɔ si sendon ni nkalon ye. Aw ka sara ka aw wasa.» ¹⁵ Mɔgɔw tun bɛ ɲɛnafilɛli la, u bɛɛ tun bɛ miirili kɛ Yuhana ta fan fɛ, yala ni ale tɛ Krisita ye. ¹⁶ Yuhana ye u bɛɛ jaabi ko: «Ne kɔni bɛ aw batise ji la, nka dɔ bɛ na, o fanga ka bon ni ne ta ye. Ne man kan ni a ka sabara juru fonili ye. Ale de na aw batise Ni Senu ni tasuma la. ¹⁷ A ka ɲɔfyɛ minɛn b’a bolo ka a ka ɲɔ gosilen fyɛ ka bɔ ɲaga la. A na ɲɔkisɛ kɛ a ka jiginɛ kɔnɔ, nka a na ɛɛɲɛ jeni tasuma sabali la.» ¹⁸ Yuhana tun bɛ kuma wɛrɛ caman kɛ ka mɔgɔw waaju ka Kibaru Duman fɔ u ye. ¹⁹ Nka Yuhana ye gɔfɛrɛnɛrɛ Hɛrɔde kɔrɔfɔ a balimakɛ muso Hɛrɔdiyas furuli kosɔn, k’a kɔrɔfɔ fana a ka ko jugu kɛlenw bɛɛ kosɔn. ²⁰ O tuma la Hɛrɔde ye ko jugu wɛrɛ kɛ tun, a ye Yuhana bila kaso la. ²¹ Mɔgɔw bɛɛ batiselen kɔ, Yesu fana batisera. K’a to Ala delili la, sankolo dayɛlɛla, ²² Ni Senu farikoloma jiginna a kan i ko jɛnɛntuban. Kumakan dɔ bɔra sankolo la, ko: «I ye ne Denkɛ kanulen de ye, i ko ka di ne ye haali.» ²³ Yesu y’a ka baara daminɛ tuma min na, a si tun bɛ san bisaba ɲɔgɔn bɔ. Mɔgɔw tun bɛ miiri ko Yusufu den don. Yusufu tun ye Eli denkɛ ye. ²⁴ Eli bɔra Matat la. Matat bɔra Levi la. Levi bɔra Mɛlki la. Mɛlki bɔra Janayi la. Janayi bɔra Yusufu la. ²⁵ Yusufu bɔra Matitiya la. Matitiya bɔra Amɔs la. Amɔs bɔra Nahum la. Nahum bɔra Esili la. Esili bɔra Nagayi la. ²⁶ Nagayi bɔra Makati la. Makati bɔra Matitiya la. Matitiya bɔra Simɛyi la. Simɛyi bɔra Josɛk la. Josɛk bɔra Joda la. ²⁷ Joda bɔra Jokanan la. Jokanan bɔra Rɛsa la. Rɛsa bɔra Zorobabɛl la. Zorobabɛl bɔra Sealtiɛl la. Sealtiɛl bɔra Nɛr la. ²⁸ Nɛr bɔra Mɛlki la. Mɛlki bɔra Adi la. Adi bɔra Kɔsam la. Kɔsam bɔra Elmadam la. Elmadam bɔra Er la. ²⁹ Er bɔra Josue la. Josue bɔra Eliezɛr la. Eliezɛr bɔra Jorim la. Jorim bɔra Matati la. Matati bɔra Levi la. ³⁰ Levi bɔra Simeɔn la. Simeɔn bɔra Juda la. Juda bɔra Yusufu la. Yusufu bɔra Jɔnam la. Jɔnam bɔra Eliyakim la. ³¹ Eliyakim bɔra Mɛlɛa la. Mɛlɛa bɔra Mɛna la. Mɛna bɔra Matata la. Matata bɔra Natan la. Natan bɔra Dawuda la. ³² Dawuda bɔra Isayi la. Isayi bɔra Obɛd la. Obɛd bɔra Boaz la. Boaz bɔra Salmɔn la. Salmɔn bɔra Nakisɔn la. ³³ Nakisɔn bɔra Aminadab la. Aminadab bɔra Adamin la. Adamin bɔra Ram la. Ram bɔra Hɛzrɔn la. Hɛzrɔn bɔra Perɛz la. Perɛz bɔra Juda la. ³⁴ Juda bɔra Yakuba la. Yakuba bɔra Isaka la. Isaka bɔra Ibrahima la. Ibrahima bɔra Tɛrak la. Tɛrak bɔra Nakɔr la. Nakɔr bɔra Sɛrug la. ³⁵ Sɛrug bɔra Rehu la. Rehu bɔra Pelɛg la. Pelɛg bɔra Hebɛr la. Hebɛr bɔra Selak la. ³⁶ Selak bɔra Kainam la. Kainam bɔra Arpakisad la. Arpakisad bɔra Sɛm la. Sɛm bɔra Nuhun la. Nuhun bɔra Lemɛk la. ³⁷ Lemɛk bɔra Mɛtusela la. Mɛtusela bɔra Henɔk la. Henɔk bɔra Jerɛd la. Jerɛd bɔra Mahalaleɛl la. Mahalaleɛl bɔra Kenan la. ³⁸ Kenan bɔra Enɔs la. Enɔs bɔra Sɛti la. Sɛti bɔra Hadama la. Hadama bɔra Ala la.

¹ Yesu falen Ni Senu la, a kɔseginna ka bɔ Jurdɛn ba da la. Ni Senu y’a ɲɛminɛ ka taa kungokolon kɔnɔ, ² ka tile binaani kɛ. A tun bɛ kɔrɔbɔ Sitanɛ fɛ. A ma dumuni si kɛ o donw la. O donw tɛmɛnnen kɔ, kɔngɔ y’a minɛ. ³ O tuma la Sitanɛ y’a fɔ a ye ko: «Ni i ye Ala Denkɛ ye, a fɔ ko nin kabakurun ka yɛlɛma ka kɛ nbuuru ye.» ⁴ Yesu y’a jaabi ko: «A sɛbɛnnen bɛ Kitabu la ko: `Dumunifɛn dama tɛ mɔgɔ balo.’ » <sup>5</sup> O kɔ, Sitanɛ taara n’a ye san fɛ ka diɲɛ masayaw bɛɛ jira a la yɔrɔnin kelen na. <sup>6</sup> Sitanɛ y’a fɔ a ye ko: «Ne bɛ nin kuntigiya ni a nɔɔrɔ bɛɛ di i ma, katuguni a donna ne bolo. Ne b’a fɛ k’a di min ma, ne b’a di o ma. <sup>7</sup> N’i dun bɛ i biri ne kɔrɔ ka ne bato, o bɛɛ na kɛ i ta ye.» <sup>8</sup> Yesu y’a jaabi ko: «A sɛbɛnnen bɛ ko: `I ka i Matigi Ala bato, ka baara kɛ o kelenpe ye.’ » ⁹ Sitanɛ y’a ɲɛminɛ ko kura ka taa Jerusalɛm, k’a bila Alabatosoba kuncɛ ma, k’a fɔ a ye ko: «Ni i ye Ala Denkɛ ye, i cun duguma, ¹⁰ k’a masɔrɔ a sɛbɛnnen bɛ ko: `Ala n’a fɔ a ka mɛlɛkɛw ye ko u ka i mara. <sup>11</sup> U na i minɛ u bolow la walisa i sen kana na gosi kabakurun si la.’ » <sup>12</sup> Yesu y’a jaabi ko: «A sɛbɛnnen bɛ ko: `I kana i Matigi Ala kɔrɔbɔ.’ » ¹³ Sitanɛ tilalen kɔ o kɔrɔbɔliw bɛɛ la, a taara k’a to yen fɔlɔ. ¹⁴ Yesu kɔseginna ka taa Galile jamana la Ni Senu barika la. A tɔgɔ bɔra jamana yɔrɔ bɛɛ la. ¹⁵ A tun bɛ mɔgɔw kalan u ka Alabatosow kɔnɔ, mɔgɔw bɛɛ tun b’a bonya. ¹⁶ Yesu sera Nazarɛti, a lamɔna yɔrɔ min na. A donna Alabatoso kɔnɔ lafiɲɛ don na, i ko a tun delila k’a kɛcogo min na. A wulila k’i jɔ walisa ka Kitabu kalan. ¹⁷ Kira Esayi ka Kitabu dira a ma. A ye Kitabu dayɛlɛ ka yɔrɔ dɔ sɔrɔ, a sɛbɛnnen bɛ yen ko: ¹⁸ «Matigi Ni bɛ ne kan, katuguni a ye ne mun, walisa ne ka Kibaru Duman fɔ faantanw ye. A ye ne ci ko ne ka jɔnw ni kasolamɔgɔw hɔrɔnyali ani fiyentɔw ɲɛw yɛlɛli ko welewele da, ka mɔgɔ degunnenw bɔ tɔɔrɔ la ka u bila hɛrɛ sira kan, ¹⁹ ka Matigi ka nɛɛma san ko welewele da.» ²⁰ O kɔ, Yesu ye Kitabu datugu k’a di baaraden ma ka i sigi. Alabatoso kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ ɲɛw jɔlen tora a la. ²¹ O tuma la Yesu ye kuma daminɛ k’a fɔ u ye ko: «Bi kɔni, aw ye nin Kitabu kuma minnu mɛn, olu dafara.» ²² U bɛɛ tun b’a tɔgɔ ɲuman fɔ. Kuma ɲuman minnu fɔra a fɛ, u tun bɛ kabakoya olu la. U tun b’a fɔ ko: «Yusufu denkɛ tɛ nin ye wa?» ²³ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Siga t’a la, aw bɛna nin ntalen da ko: `Furakɛla, i yɛrɛ kɛnɛya.’ Aw n’a fɔ ko: `An y’a mɛn ko i ye ko minnu kɛ Kapɛrnaum, i ka o bɔɲɔgɔnkow kɛ i yɛrɛ ka dugu la yan fana.’ » ²⁴ A ko fana: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko, kira si tɛ minɛ koɲuman a yɛrɛ ka dugu la. ²⁵ Nka ne b’a fɔ aw ye tiɲɛ la ko muso cɛ salen caman tun bɛ Israɛl jamana la kira Eli tile la, sanji ma na san saba ni kalo wɔɔrɔ kɔnɔ tuma min na. Kɔngɔba tun bɛ o jamana yɔrɔ bɛɛ la. ²⁶ O bɛɛ n’a ta, Eli ma ci ka taa olu si sɛgɛrɛ, fɔ muso cɛ salen dɔ, o tun bɛ Sidɔn jamana dugu dɔ la, o tɔgɔ ko Sarɛpita. ²⁷ Kunatɔ caman tun bɛ Israɛl jamana la kira Elise tile la, o bɛɛ n’a ta u si ma kɛnɛya fɔ Siri jamana mɔgɔ dɔ min tɔgɔ ko Naaman.» ²⁸ Alabatoso kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ y’o kumaw mɛn minkɛ, u dusu bɔra kosɛbɛ. ²⁹ U wulila ka Yesu sama ka bɔ dugu kɔnɔ. U ka dugu jɔlen tun bɛ kulu min kan, u taara n’a ye o kun na, ko u b’a ɲɔni ka bin kulu dingɛ kɔnɔ. ³⁰ Nka ale kɔni tɛmɛnna u cɛmancɛ la ka taa. ³¹ Yesu taara Galile dugu dɔ la, o tɔgɔ ko Kapɛrnaum. A tun bɛ mɔgɔw kalan lafiɲɛdonw la yen. ³² Olu kabakoyara a ka mɔgɔ kalan cogo la, k’a masɔrɔ a tun bɛ kuma ni fanga ye. ³³ Cɛ jinɛtɔ dɔ tun bɛ Alabatoso kɔnɔ, o pɛrɛnna ni kanba ye ko: ³⁴ «E! I bɛ mun ɲini an fɛ, Yesu Nazarɛtika? I nana ka an halaki wa? I ye min ye, ne bɛ o dɔn, Ala ka Senuma.» ³⁵ Yesu ye jinɛ kɔrɔfɔ ko: «I makun ka bɔ nin cɛ la.» Jinɛ y’a labin duguma u cɛma ka bɔ a la, a ma foyi kɛ a la. ³⁶ Mɔgɔw bɛɛ kabakoyara, u tun bɛ kuma ɲɔgɔn fɛ ko: «Nin ye mun kuma ye? A bɛ kuma jinɛw fɛ ni fanga ni sebaaya ye, u bɛ bɔ mɔgɔw la!» ³⁷ O kosɔn, Yesu tɔgɔ bɔra o jamana yɔrɔ bɛɛ la. ³⁸ Yesu bɔlen kɔ Alabatoso kɔnɔ, a taara Simɔn ka so. A y’a sɔrɔ Simɔn muso ba tɔɔrɔlen tun bɛ farigan bolo. U ye Yesu deli ko a k’a kɛnɛya. ³⁹ Yesu taara i biri a kun na ka farigan kɔrɔfɔ. Farigan y’a bila. O yɔrɔnin bɛɛ, a wulila ka baara daminɛ k’u mago ɲɛ. ⁴⁰ Tilebin tuma la, mɔgɔw taara a sɛgɛrɛ ni u ka banabaatɔw bɛɛ ye. A y’a bolow da u bɛɛ kelen-kelen kan ka u kɛnɛya. ⁴¹ Jinɛw fana bɔra mɔgɔ caman na, u tun bɛ pɛrɛn ko: «I ye Ala Denkɛ ye!» Nka Yesu ye u kɔrɔfɔ, a ma sɔn u ka kuma, katuguni u y’a dɔn ko ale ye Krisita ye. ⁴² Dugu jɛlen, Yesu bɔra ka taa kungo kɔnɔ yɔrɔ dɔ la. Jama tun b’a ɲini. U sera a yɔrɔ ka a koori walisa a kana taa ka u to yen. ⁴³ Nka a y’a fɔ u ye ko: «Wajibi don ne ka Ala ka masaya Kibaru Duman fɔ dugu tɔw fana la, k’a masɔrɔ ne cira o de kosɔn.» ⁴⁴ A tun bɛ waajuli kɛ Alabatosow kɔnɔ Jude jamana la.

¹ Don dɔ, ka Yesu to Jenɛsarɛti ba da la, jama tun y’a degun walisa u ka Ala ka kuma lamɛn. ² A ye kurun fila ye ba da la, mɔnnikɛlaw tun bɔra u kɔnɔ, u tun bɛ u ka jɔw ko. ³ A donna o kurunw la kelen kɔnɔ, o tun ye Simɔn ta ye, k’a ɲini Simɔn fɛ ko o ka kurun terun ka mabɔ dankan na dɔɔnin. O kɛlen, a y’i sigi kurun kɔnɔ ka jama kalan. ⁴ Yesu tilalen kɔ kuma la, a y’a fɔ Simɔn ye ko: «I ka kurun madon dun na, ka aw ka jɔw fili ji la ka mɔnni kɛ.» ⁵ Simɔn y’a jaabi ko: «Karamɔgɔ, an sira baara la, an ma foyi minɛ, nka i ka kuma kosɔn, ne na jɔw fili ji la.» ⁶ O kɛlen kɔ u fɛ, u ye jɛgɛ caman minɛ, fo u ka jɔw binna tigɛli la. ⁷ U ye u bolow fili u tɔɲɔgɔnw ma kurun wɛrɛ kɔnɔ, ko olu ka na u dɛmɛ. Olu nana, u ye kurun fila bɛɛ fa, fo kurunw tun bɛ ɲini ka tunun ji la. ⁸ Simɔn Piɛrɛ y’o ye minkɛ, a y’i bin Yesu sen kɔrɔ k’a fɔ ko: «Matigi, i mabɔ ne la, katuguni ne ye jurumutɔ de ye.» ⁹ Ale ni a tɔɲɔgɔnw bɛɛ kabakoyara u ka jɛgɛ caman minɛlenw la. ¹⁰ Zebede denkɛw Yakuba ni Yuhana minnu tun ye Simɔn jɛɲɔgɔnw ye, olu fana kabakoyalen tun don. Yesu y’a fɔ Simɔn ye ko: «I kana siran. Kabini sisan, i na kɛ mɔgɔw ɲinina ye.» ¹¹ O tuma la u nana u ka kurunw jɔ dankan na, ka fɛn bɛɛ to yen ka tugu Yesu nɔfɛ. ¹² Ka Yesu to dugu dɔ la, cɛ dɔ tun bɛ yen, kuna tun b’a fari yɔrɔ bɛɛ la. O ye Yesu ye tuma min na, a y’i bin k’a ɲɛ biri duguma, k’a deli ko: «Matigi, ni i bɛ sɔn, i bɛ se ka ne saniya.» ¹³ Yesu y’a bolo mɔɔnɔbɔ ka maga a la, a ko: «Ne sɔnna, i ka saniya.» O yɔrɔnin bɛɛ a ka kuna kɛnɛyara. ¹⁴ Yesu y’a gɛlɛya a ma ko: «I kana o ko fɔ mɔgɔ si ye, nka taa i yɛrɛ jira sarakalasebaa la ka saraka bɔ i saniyali kosɔn i ko Musa y’a fɔ cogo min na, o na kɛ seereya ye i kɛnɛyali ko la.» ¹⁵ O bɛɛ n’a ta, Yesu tɔgɔ bɔra ka ta’a fɛ, fo jamaba tun bɛ u lajɛ a fɛ walisa k’a lamɛn ani u ka banaw ka kɛnɛya. ¹⁶ Nka Yesu tun bɛ to ka taa kungo kɔnɔ a kelen na ka Ala deli. ¹⁷ Don dɔ la ka Yesu to mɔgɔw kalan na, Farisiɛnw ni sariya karamɔgɔ dɔw sigilen tun bɛ yen. U tun nana ka bɔ Galile ani Jude duguw bɛɛ la, ani Jerusalɛm. Matigi ka sebaaya tun bɛ Yesu la ka banabaatɔw kɛnɛya. ¹⁸ Mɔgɔ dɔw nana ni cɛ fanfilasalen dɔ ye dalan kan. U ye cogo ɲini k’a ladon so kɔnɔ k’a da Yesu sen kɔrɔ. ¹⁹ U ma cogo sɔrɔ k’a ladon jama kosɔn minkɛ, u yɛlɛnna so san fɛ k’a sanfɛla dɔ wɔrɔn ka o cɛ ni a ka dalan lajigin o wo fɛ Yesu ɲɛ kɔrɔ jama cɛma. ²⁰ Yesu ye o mɔgɔw ka dannaya ye minkɛ, a ko: «Cɛ, i ka jurumuw yafara i ma.» ²¹ Sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw y’u miiri ko: «Nin cɛ ye jɔn ye, fo a bɛ Ala tɔgɔ tiɲɛ? Jɔn bɛ se ka jurumuw yafa, Ala kelen kɔ?» ²² Yesu ye u ka miiriliw dɔn, a y’a fɔ u ye ko: «Mun y’a to aw bɛ o kow miiri aw kɔnɔ? ²³ Nin kuma fila la jumɛn fɔli ka nɔgɔn? K’a fɔ ko: I ka jurumuw yafara i ma, wala k’a fɔ ko: Wuli ka taama? ²⁴ Nka walisa aw k’a dɔn ko fanga bɛ Mɔgɔ Denkɛ fɛ k’a to dugukolo kan ka jurumuw yafa,» a y’a fɔ o cɛ fanfilasalen ye ko: «Ne b’a fɔ i ye, wuli ka i ka dalan ta ka taa so.» ²⁵ O yɔrɔnin bɛɛ, a wulila u bɛɛ ɲɛ na k’a ka dalan ta ka taa so, a tun bɛ Ala bonya. ²⁶ U bɛɛ kabakoyara ka Ala bonya. U siranna kosɛbɛ k’a fɔ ko: «An ye kabakow ye bi.» ²⁷ O kow kɔ, Yesu bɔra yen, a ye faama wari minɛbaa dɔ ye, o tɔgɔ ko Levi. O sigilen tun bɛ faama wari minɛ yɔrɔ la. Yesu y’a fɔ a ye ko: «Tugu ne la.» ²⁸ Levi ye fɛn bɛɛ to yen ka wuli ka tugu a nɔfɛ. ²⁹ Levi ye dumuniba labɛn Yesu ye a ka so. Faama wari minɛbaa caman ni mɔgɔ caman wɛrɛw sigilen tun bɛ dumuni la. ³⁰ Farisiɛnw ni sariya karamɔgɔw tun bɛ dajukɔrɔ kuma la, u y’a fɔ Yesu ka kalandenw ye ko: «Mun y’a to aw bɛ dumuni kɛ ka minni kɛ faama wari minɛbaaw ani jurumutɔw fɛ?» ³¹ Yesu ye u jaabi ko: «Mɔgɔ minnu ka kɛnɛ, olu mago tɛ furakɛla la, banabaatɔw de mago b’a la. ³² Ne ma na mɔgɔ tilennenw wele ko u ka nimisa u ka jurumuw la, fɔ jurumukɛlaw.» ³³ Mɔgɔ dɔw kumana Yesu fɛ, ko: «Yuhana ka kalandenw ni Farisiɛnw ka kalandenw bɛ sun ko caman ka Ala deli, k’a sɔrɔ e ka kalandenw bɛ dumuni kɛ ka minni kɛ.» ³⁴ Yesu ye u jaabi ko: «Aw bɛ se ka kɔɲɔcɛ tɔɲɔgɔnw wajibiya ka sun, ka u ni kɔɲɔcɛ to ɲɔgɔn fɛ wa? ³⁵ Nka waati bɛ na, kɔɲɔcɛ na bɔsi u la, u na sun o donw la.» ³⁶ Yesu ye nin ntalen fana da u ye ko: «Mɔgɔ si tɛ fini kunkurun fara ka bɔ fini kura la ka fini kɔrɔ bari. Ni o kɛra, fini kura faralen na to, fini kunkurun fana tɛna bɛn fini kɔrɔ ma. ³⁷ Mɔgɔ si tɛ diwɛn kɛnɛ kɛ foroko kɔrɔw kɔnɔ. Ni o kɛra, diwɛn kɛnɛ na forokow fara ka bɔn, forokow na tiɲɛ. ³⁸ Nka diwɛn kɛnɛ ka kan ka kɛ foroko kuraw de kɔnɔ. ³⁹ Ayiwa, mɔgɔ min ye diwɛn kɔrɔlen min, o tɛna sɔn diwɛn kura ma, katuguni a b’a fɔ ko: `Kɔrɔlen de ka ɲi.’ »

¹ Lafiɲɛ don dɔ la, Yesu tun bɛ tɛmɛn ɲɔforo dɔw fɛ. A ka kalandenw ye ɲɔtinsan dɔw tigɛ ka u cɔngɔ u tɛgɛw kɔnɔ ka olu kisɛ ɲimi. ² Farisiɛn dɔw y’a fɔ u ye ko: «Ko min dagalen tɛ lafiɲɛ don na, mun na aw bɛ o kɛ?» ³ Yesu y’u jaabi ko: «Kɔngɔ ye Dawuda ni a nɔfɛ mɔgɔw minɛ tuma min na, a ye min kɛ, aw ma o kalan wa? ⁴ A donna Ala ka so kɔnɔ ka jirali nbuurukun dɔw ta ka u dun, ka dɔ di a nɔfɛ mɔgɔw fana ma. O dumuni dagalen tun tɛ mɔgɔ si ye fɔ sarakalasebaaw dama.» ⁵ Yesu y’a fɔ u ye fana ko: «Mɔgɔ Denkɛ ye lafiɲɛ don Matigi de ye.» ⁶ Yesu donna Alabatoso dɔ kɔnɔ lafiɲɛ don dɔ wɛrɛ la, ka mɔgɔw kalan. Cɛ dɔ tun bɛ yen, a kininbolo jalen tun don. ⁷ Sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw tun bɛ Yesu kɔlɔsi k’a filɛ yala ni a na mɔgɔ dɔ kɛnɛya lafiɲɛ don na, walisa u k’a sendon sababu sɔrɔ. ⁸ Nka Yesu tun bɛ u ka miiriliw dɔn. O tuma la a y’a fɔ cɛ bolojalen ye ko: «Wuli k’i jɔ mɔgɔw cɛma.» A wulila k’i jɔ. ⁹ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ne bɛ aw ɲininka yala a dagalen bɛ lafiɲɛ don na ka ko ɲuman kɛ wa, wala ka ko jugu kɛ? Ka mɔgɔ kisi wa, wala ka mɔgɔ faga?» ¹⁰ A y’a ɲɛ yaala ka mɔgɔw bɛɛ filɛ, o kɔ, a y’a fɔ o cɛ ye ko: «I bolo mɔɔnɔbɔ.» A y’a bolo mɔɔnɔbɔ, a kɛnɛyara. ¹¹ U dusu bɔra kosɛbɛ. U tun bɛ kuma ɲɔgɔn fɛ ko u bɛ se ka mun kɛ Yesu la. ¹² O kɔ, Yesu taara kulu kan don dɔ la ka Ala deli, a sira Ala delili la. ¹³ Dugu jɛlen, a ye a ka kalandenw wele, ka tan ni fila ɲɛnatɔmɔ u la, ka olu wele cidenw. ¹⁴ Olu filɛ ninnu ye: Simɔn, (a ye o tɔgɔ da Piɛrɛ), ani a balimakɛ Andre, Yakuba ni Yuhana, Filipe ni Bartɛlɛmi, ¹⁵ Matiyu ni Tɔma, Alifɛ denkɛ Yakuba ni Simɔn Zelote, ¹⁶ Yakuba denkɛ Jude ni Juda Isikariɔti, o de ye Yesu don bolo la. ¹⁷ Yesu ni a ka kalandenw jiginna ka bɔ kulu kan ka se kɛnɛba dɔ ma, a ka kalandenw caman tun bɛ yen ani jamaba. Olu tun nana ka bɔ Jude jamana bɛɛ la ani Jerusalɛm ni kɔgɔji da la jamana dugubaw Tir ni Sidɔn. ¹⁸ U tun nana walisa k’a ka kuma lamɛn ani a ka u kɛnɛya. Minnu tɔɔrɔlen tun bɛ jinɛw fɛ, olu fana kɛnɛyara. ¹⁹ Jama bɛɛ tun bɛ u jija ka maga a la, katuguni sebaaya tun bɛ bɔ a la ka u bɛɛ kɛnɛya. ²⁰ O tuma la Yesu y’a ɲɛ kɔrɔta ka a ka kalandenw filɛ, a ko: «Aw minnu ye faantanw ye, aw ye dubadenw ye, katuguni Ala ka masaya ye aw ta ye. ²¹ «Kɔngɔ bɛ aw minnu na sisan, aw ye dubadenw ye, katuguni aw na fa! «Aw minnu bɛ kasi sisan, aw ye dubadenw ye, katuguni aw na yɛlɛ ɲagali fɛ! ²² «Ni mɔgɔw bɛ aw koniya ka u mago bɔ aw la, ka aw neni, ka aw tɔgɔ jugu fɔ Mɔgɔ Denkɛ kosɔn, o tuma la aw ye dubadenw ye. ²³ O don na, aw na nisɔndiya ka ɲagali kosɛbɛ, katuguni aw ka baraji ka bon sankolo la. U bɛnbaw fana ye kiraw tɔɔrɔ ten. ²⁴ «Nka aw nafolobatigiw, bɔnɛ bɛ aw ye, katuguni aw ye aw ka ɲɛsuma sɔrɔ ka ban! ²⁵ «Aw minnu falen bɛ dumuni ɲumanw la sisan, bɔnɛ bɛ aw ye, katuguni kɔngɔ na aw minɛ! «Aw minnu bɛ yɛlɛ sisan, bɔnɛ bɛ aw ye, katuguni aw na ɲɛnasisi ka kasi! ²⁶ «Ni mɔgɔw bɛɛ bɛ aw tɔgɔ ɲuman fɔ tuma min na, bɔnɛ bɛ aw ye, katuguni u bɛnbaw ye kira nkalontigɛlaw bonya o cogo la! ²⁷ «Nka aw minnu bɛ ne lamɛn, ne b’a fɔ aw ye ko: A’ ye aw juguw kanu, ka ko ɲuman kɛ aw koniyabaaw ye. ²⁸ A’ ye dubaw kɛ aw dangabaaw ye. Minnu bɛ aw tɔɲɔ, a’ ye Ala deli olu ye. ²⁹ Ni mɔgɔ dɔ y’a tɛgɛ ci i taman kelen na, i ka fan dɔ jɔ a ye. Ni dɔ ye i ka dulɔkiba ta, i kana a bali ka i ka dulɔki misɛn fana ta. ³⁰ Mɔgɔ o mɔgɔ ye fɛn dɔ deli i fɛ, i ka o sɔn. Ni dɔ ye i ka fɛn dɔ ta, i kana a fɔ ko o tigi ka o kɔsegin. ³¹ Aw b’a fɛ mɔgɔw ka ko min kɛ aw ye, aw ka o ɲɔgɔn kɛ u ye. ³² «Ni aw bɛ aw kanubaaw kanu, aw na mun tanuli sɔrɔ o la? Hali jurumutɔw fana bɛ u kanubaaw kanu. ³³ Minnu bɛ ko ɲuman kɛ aw ye, ni aw bɛ ko ɲuman kɛ olu dama ye, aw na mun tanuli sɔrɔ o la? Hali jurumutɔw fana bɛ o de kɛ. ³⁴ Aw jigi b’a la ko aw nafɛn dɔ sɔrɔ minnu fɛ, ni aw bɛ juru don olu dama la, aw na mun tanuli sɔrɔ o la? Jurumutɔw fana bɛ juru don u tɔɲɔgɔnw la walisa u ka u ta ɲɔgɔn sɔrɔ ko kura. ³⁵ Nka a’ ye aw juguw kanu ka ko ɲuman kɛ u ye ka juru don u la, aw kana aw jigi da fɛn sɔrɔ kan. Aw na barajiba sɔrɔ, aw na kɛ Ala Kɔrɔtalenba denw ye, katuguni ale ka ɲi fitiriwalew ni mɔgɔ juguw ma. ³⁶ Aw ka kɛ makarikɛlaw ye i ko aw Fa ye makarikɛla ye cogo min na. ³⁷ «Aw kana kiri tigɛ tɔw kan, kiri tɛna tigɛ aw kan. Aw kana tɔw jalaki, aw tɛna jalaki. Aw ka yafali kɛ, yafa na kɛ aw ma. ³⁸ A’ ye mɔgɔw sɔn, mɔgɔw na aw sɔn. U na mure ta ka aw ta suma k’a digidigi k’a yigiyigi ka dɔ fara a kan fo a bɛ bɔn, ka o yɛlɛma aw ka dulɔki jufabaw kɔnɔ, k’a masɔrɔ aw bɛ tɔw ta suma ni minɛn min ye, aw ta na suma ni o minɛn yɛrɛ de ye.» ³⁹ Yesu ye ntalen da u ye fana, a ko: «Fiyentɔ bɛ se ka fiyentɔ ka bere minɛ wa? N’o kɛra, u fila bɛɛ tɛna bin dingɛ kɔnɔ wa? ⁴⁰ Kalanden man bon ni a karamɔgɔ ye, nka kalanden o kalanden kalanna ka se, o na kɛ i ko a karamɔgɔ. ⁴¹ «Kalanin min bɛ i balima ɲɛ kan, mun na i bɛ o filɛ? k’a sɔrɔ so cɛtigɛ jiri bɛ i yɛrɛ ɲɛ kan, i ma o ye. ⁴² E min tɛ so cɛtigɛ jiri ye i yɛrɛ ɲɛ kan, i bɛ se k’a fɔ i balima ye cogo di ko: `Ne balima, kalanin min bɛ i ɲɛ kan, a to ne ka o bɔ?’ Filankafo, so cɛtigɛ jiri bɔ i yɛrɛ ɲɛ kan fɔlɔ. Ni o kɛra, i na se ka yeli kɛ koɲuman ka kalanin bɔ i balima ɲɛ kan. <sup>43</sup> «Jiri ɲuman tɛ den jugu kɛ, jiri jugu tɛ den ɲuman kɛ. <sup>44</sup> Jiriw bɛɛ bɛ dɔn u den de fɛ, o kɔrɔ: Mɔgɔ tɛ toroden kari ɛɔnisun na, mɔgɔ tɛ rezɛn mɔ kari ɲaamɛɛɔni na. <sup>45</sup> Mɔgɔ ɲuman bɛ fɛn ɲumanw bɔ a ka fɛn ɲuman mara yɔrɔ la, o min ye a dusukun ye. Mɔgɔ jugu bɛ fɛn juguw bɔ a ka fɛn jugu mara yɔrɔ la. Mɔgɔ dusukun falen bɛ min na, a da bɛ o de fɔ. <sup>46</sup> «Mun y’a to aw bɛ ne wele `Matigi, Matigi,’ k’a sɔrɔ ne bɛ min fɔ aw tɛ o kɛ? ⁴⁷ Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ na ne ma, ka ne ka kumaw lamɛn ka u kɛ, o bɔlen bɛ min fɛ, ne bɛ o jira aw la. ⁴⁸ O bɔlen bɛ sojɔla dɔ fɛ min ye dugukolo sen k’a dunya, ka so ju sigi farakolo kan, ka so jɔ o kan. Ji cayara tuma min na, ba karila, a woyo ye o so gosi, nka a ma se k’a lamaga, katuguni a jɔlen tun bɛ koɲuman. ⁴⁹ Nka min bɛ ne ka kumaw mɛn, ni a ma u kɛ, o bɔlen bɛ cɛ dɔ fɛ min y’a ka so jɔ duguma, ni a ma jusigilan kɛ a kɔrɔ. Baji sera o so ma tuma min na, a binna o yɔrɔnin kelen, o so tiɲɛ ko juguyara.»

¹ Yesu tilalen kɔ o kumaw bɛɛ la mɔgɔw fɛ, a donna Kapɛrnaum. ² Jalasabatigi dɔ tun bɛ yen, o ka baaraden min ko tun ka di a ye kosɛbɛ, o tun man kɛnɛ, a tun bɛ ɲini ka sa. ³ O kuntigi ye Yesu kibaru mɛn minkɛ, a ye Yahutu cɛkɔrɔba dɔw ci ka taa Yesu deli ko a ka na a ka baaraden kɛnɛya. ⁴ Olu sera Yesu yɔrɔ k’a deli kosɛbɛ, u ko: «N’i bɛ o kɛ jalasabatigi ye, a ka kan n’a ye, ⁵ katuguni an siya ko ka di a ye, ale de ye an ka Alabatoso jɔ.» ⁶ Ayiwa Yesu taara u fɛ. A surunyalen jalasabatigi ka so la, o ye a teri dɔw ci ka taa a fɔ a ye ko: «Matigi, i kana i yɛrɛ sɛgɛn, k’a masɔrɔ e ka don ne ka so kɔnɔ, ne man kan n’o ye. ⁷ O de kosɔn, ne ka taa i sɛgɛrɛ, ne y’a jate fana ko ne ka dɔgɔ o ma. Nka i ka kuma kelen fɔ, o na ne ka baaraden kɛnɛya. ⁸ Kuntigi dɔw bɛ ne kun na, sɔrɔdasi dɔw fana bɛ ne bolo. Ne b’a fɔ u dɔ ye ko `Taa’, o bɛ taa. Ne b’a fɔ dɔ wɛrɛ ye ko `Na’, o bɛ na, k’a fɔ ne ka baaraden ye ko `Nin kɛ’, a b’a kɛ.» <sup>9</sup> Yesu ye o kuma mɛn tuma min na, a kabakoyara o cɛ ko la. A y’i yɛlɛma a nɔfɛ jama fan fɛ k’a fɔ olu ye ko: «Ne b’a fɔ aw ye ko ne ma nin bɔɲɔgɔnko dannaya ye mɔgɔ si fɛ, hali Israɛl cɛma.» <sup>10</sup> Cidenw kɔseginnen o kuntigi ka so, u ye o baaraden kɛnɛyalen sɔrɔ yen. <sup>11</sup> O kɛlen kɔ, Yesu taara dugu dɔ la, o tɔgɔ ko Nayin. A ka kalandenw ni jamaba taara a fɛ. <sup>12</sup> U surunyalen dugu donda la, u ni mɔgɔ dɔw bɛnna, olu tun bɛ taa ni cɛ dɔ su ye. O kelenpe tun bɛ a ba fɛ. A ba fana tun ye muso cɛ salen ye. Dugu kɔnɔ mɔgɔ caman taatɔ tun don o muso fɛ. <sup>13</sup> Matigi ye o muso ye tuma min na, a hinɛ donna a la. A y’a fɔ a ye ko: «I kana kasi!» <sup>14</sup> A gɛrɛla u la k’a bolo da su talan kan, su tabaaw y’u jɔ. Yesu ko: «Kamalen, ne b’a fɔ i ye, wuli!» <sup>15</sup> A wulila k’i sigi ka kuma daminɛ. Yesu y’a di a ba ma. <sup>16</sup> Mɔgɔw bɛɛ siranna ka kabakoya, u ye Ala tanu k’a fɔ ko: «Kiraba y’i jira an cɛma. Ala nana a ka mɔgɔw dɛmɛ.» <sup>17</sup> Yesu ye min kɛ, o kibaru jɛnsɛnna Jude jamana ni a dafɛ duguw bɛɛ la. <sup>18</sup> Yuhana ka kalandenw ye o kow bɛɛ lakali a ye. Yuhana ye a ka kalandenw la fila wele <sup>19</sup> ka u ci ka taa Matigi sɛgɛrɛ k’a ɲininka ko: «A fɔra ko min bɛ na, e don wa, wala an ka dɔ wɛrɛ ɲɛnafilɛ?» <sup>20</sup> O cɛw sera Yesu yɔrɔ tuma min na, u y’a fɔ a ye ko: «Yuhana Batiselikɛla ye an ci ka na i ɲininka ko: `A fɔra ko min bɛ na, e don wa wala an ka dɔ wɛrɛ ɲɛnafilɛ?’ » ²¹ O waati yɛrɛ la, Yesu ye mɔgɔ caman ka banaw ni u ka tɔɔrɔ kow kɛnɛya, ka jinɛw gɛn ka bɔ u la, ka fiyentɔ caman ɲɛw yɛlɛ. ²² O kɔ, a ye Yuhana ka cidenw jaabi ko: «Aw ye min ye ka min mɛn, a’ ye taa o lakali Yuhana ye ko: Fiyentɔw bɛ yeli kɛ, nabaraw bɛ taama, kunatɔw bɛ saniya, tulogerenw bɛ mɛnni kɛ, suw bɛ kunun, Kibaru Duman bɛ fɔ faantanw ye. ²³ Mɔgɔ min kunna ma tiɲɛ ne kosɔn, o tigi ye dubaden ye!» ²⁴ Yuhana ka cidenw taalen kɔ, Yesu y’a daminɛ ka kuma jama fɛ Yuhana ko la ko: «Aw taara mun de filɛ kungokolon kɔnɔ? Fiɲɛ bɛ kala min lamaga wa? ²⁵ Ayiwa aw dun taara mun filɛ? Finisaramatigi don wa? Nka minnu bɛ fini saramaw don ka faama dumuni kɛ, olu bɛ sɔrɔ masakɛw ka sow kɔnɔ. ²⁶ Aw dun taara mun filɛ? Kira don wa? Ɔwɔ, ne b’a fɔ aw ye ko a ka bon ni kira ye. ²⁷ A sɛbɛnnen bɛ Kitabu la min ko la ko: `A filɛ, ne bɛ ne ka ciden ci i ɲɛ ka i ka sira labɛn i ɲɛ,’ o ye Yuhana de ye. <sup>28</sup> Ne b’a fɔ aw ye ko: Mɔgɔ si ma bange Hadamadenw cɛma min ka bon ni Yuhana ye. O bɛɛ n’a ta, Ala ka masaya la mɔgɔw bɛɛ la dɔgɔmannin ka bon ni Yuhana ye.» <sup>29</sup> Mɔgɔ minnu bɛɛ y’a lamɛn ani faama wari minɛbaaw, olu y’a jira k’a jɛya ko Ala tilennen don, u tun batisera Yuhana fɛ. <sup>30</sup> Nka Farisiɛnw ni sariya karamɔgɔw banna Ala ka ko latigɛlenw ma u yɛrɛw ta fan fɛ, u tun ma sɔn ka batise Yuhana fɛ. <sup>31</sup> Yesu ko fana: «Ne bɛ se ka bi mɔgɔw ni jɔnw kɛɲɛ? U bɔlen bɛ jɔnw fɛ? <sup>32</sup> U bɔlen bɛ denmisɛnw sigilen fɛ fɛrɛkɛnɛ la ka u kan lase ɲɔgɔn ma ko: `Anw ye dunun fɔ aw kun, aw ma dɔn kɛ. Anw ye sangabon da la dɔnkili da aw ye, aw ma kasi.’ ³³ Katuguni Yuhana Batiselikɛla nana, a tɛ dumuni kɛ, a tɛ diwɛn min, aw ko jinɛ b’a la. ³⁴ Mɔgɔ Denkɛ nalen, a bɛ dumuni kɛ ka minni kɛ, aw ko: `Nin cɛ ye nuguma ni minnikɛla ye, faama wari minɛbaaw ni jurumutɔw teri don.’ ³⁵ Nka jo bɛ di Ala ka hakilitigiya ma a sira taamabaaw bɛɛ fɛ.» ³⁶ Farisiɛn dɔ ye Yesu deli ko a ka taa dumuni kɛ a fɛ. Yesu taara o ka so k’i sigi dumuni la. ³⁷ Jatɔmuso dɔ tun bɛ o dugu kɔnɔ. A y’a mɛn tuma min na ko Yesu tun bɛ dumuni la o Farisiɛn ka so, a nana ni daganin dɔ ye, o tun dilara ni kabakurun sɔngɔ gɛlɛn ye, o falen tun bɛ tulu suma duman la. ³⁸ A kasitɔ y’i jɔ Yesu kɔfɛ a sen yanfan fɛ. A ye Yesu senw ɲigin ni a ɲɛji ye, ka u jɔsi ni a kunsigi ye, ka a senw susu, ka tulu suma duman yɛlɛma u kan. ³⁹ Farisiɛn min ye Yesu wele dumuni la, o y’o ye minkɛ, o y’a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: «Ni nin cɛ tun ye kira ye, nin muso min magara a la, a tun n’a dɔn ko o ye jatɔmuso ye.» ⁴⁰ O tuma la, Yesu ye kuma ta k’a fɔ a ye ko: «Simɔn, fɛn dɔ bɛ ne fɛ k’a fɔ i ye.» Simɔn y’a jaabi ko: «Karamɔgɔ, a fɔ.» ⁴¹ Yesu ko: «Juru donna dɔ ka juru tun bɛ mɔgɔ fila la. A ka wari dɛɲɛ kɛmɛ duuru tun bɛ dɔ la, dɛɲɛ biduuru tun bɛ tɔ kelen na. ⁴² Cogo tun tɛ u si fɛ ka o sara, o tuma la a ye u fila bɛɛ ka juruw yafa u ma. A fɔ, o cɛ ko na diya jumɛn ye ka tɛmɛn jumɛn kan?» ⁴³ Simɔn y’a jaabi ko: «Ne bɛ miiri ko a ye caman yafa min ma.» Yesu y’a fɔ a ye ko: «I ye tiɲɛ fɔ.» ⁴⁴ O kɔ, Yesu y’i yɛlɛma muso fan fɛ k’a fɔ Simɔn ye ko: «I ɲɛ bɛ nin muso la wa? Ne donna i ka so kɔnɔ, i ma senko ji di ne ma, nka ale kɔni ye ne senw ɲigin ni a ɲɛji ye ka u jɔsi ni a kunsigi ye. ⁴⁵ I ma ne ladon ni da susuli ye, nka kabini ne donna so kɔnɔ, ale ma ne senw susuli dabila. ⁴⁶ I ma tulu yɛlɛma ne kun na, nka ale ye tulu suma duman yɛlɛma ne senw kan. ⁴⁷ O de y’a to ne b’a fɔ i ye ko: Nin muso ka kanuyaba b’a jira ko a ka jurumuw ni u caya bɛɛ yafara a ma. Nka dɔɔnin yafara min ma, o ka kanuya ka dɔgɔ.» ⁴⁸ O tuma la Yesu y’a fɔ o muso ye ko: «I ka jurumuw yafara i ma.» ⁴⁹ A dumunikɛɲɔgɔnw y’a daminɛ k’a fɔ u yɛrɛw kɔnɔ ko: «Nin ye jɔni ye, ni a bɛ jurumuw yafa fana?» ⁵⁰ Yesu y’a fɔ o muso ye ko: «I ka dannaya ye i kisi. I ka taa hɛrɛ la.»

¹ O kow kɔ, Yesu tun bɛ dugubaw ni dugu misɛnw yaala, a tun bɛ waajuli kɛ ka Ala ka masaya Kibaru Duman fɔ. A ka kalanden tan ni fila taara a fɛ, ² ani muso dɔw fana. A tun ye o musow ka banaw kɛnɛya ka jinɛw gɛn ka bɔ u la. Muso kelen tɔgɔ ko Mariyama, o tun bɛ wele Magadala Mariyama. Jinɛ woloɛula tun bɔra o la. ³ Dɔ tɔgɔ ko Janɛ, o tun ye Hɛrɔde ka sokunnasigibaa Kuza muso ye. Susanɛ ni muso caman wɛrɛw tun bɛ yen. Olu bɛɛ tun bɛ Yesu ni a ka kalandenw dɛmɛ ni u bolofɛnw ye. ⁴ Mɔgɔw tun bɛ bɔ duguw bɛɛ la ka taa Yesu sɛgɛrɛ. Jamaba y’u lajɛ a fɛ yen tuma min na, Yesu ye nin ntalen da u ye ko: ⁵ «Cɛ dɔ bɔra ka taa a ka serilifɛnw seri. K’a to serili la, a ka kisɛ dɔw binna sira da la. Mɔgɔw taamana u kan, kɔnɔw ye olu sogin. ⁶ Kisɛ dɔw binna farakolo kan. U falennen kɔ, u jara, katuguni sumaya tun tɛ yen. ⁷ Kisɛ dɔw binna ɛɔniw cɛma. U ni ɛɔniw wulila ɲɔgɔn fɛ, ɛɔniw y’u degun. ⁸ Kisɛ dɔw binna dugukolo ɲuman na. U falenna ka bonya ka kisɛ, ka u ɲɔgɔn kɛmɛ kɛ.» O kumaw fɔlen kɔ, Yesu pɛrɛnna ko: «Tulo bɛ min fɛ ka lamɛnni kɛ, o ka lamɛnni kɛ dɛ!» ⁹ Yesu ka kalandenw y’a ɲininka ko: «O ntalen kɔrɔ ye mun ye?» ¹⁰ A y’u jaabi ko: «Ala ka masaya gundow dɔnniya dira aw de ma, nka a ko bɛ fɔ mɔgɔ wɛrɛw ye ntalenw de la, walisa `u filɛli kɛtɔ kana a ye, u mɛnni kɛtɔ kana a faamu.’ ¹¹ «O ntalen kɔrɔ filɛ nin ye: Kisɛ minnu serila, olu ye Ala ka kuma de ye. ¹² Dɔw ye sira da la taw ye. O mɔgɔw ye o kuma mɛn minkɛ, Sitanɛ bɛ na o kuma bɔ u kɔnɔ, walisa u kana na dannaya kɛ ka kisi. ¹³ Farakolo kan taw ye minnu ye, olu bɛ o kuma mɛn k’a minɛ ni ɲagali ye. Nka dili tɛ u la, u bɛ dannaya kɛ ka waati dɔɔnin dɔrɔn kɛ. Kɔrɔbɔli mana u sɔrɔ, u bɛ dannaya bila. ¹⁴ Íɔniw cɛma taw ye minnu ye, olu bɛ o kuma mɛn, nka u taatɔ, nin diɲɛ hami kow ni nafolo kow ni ɲɛnajɛ kow bɛ u degun, fo u den tɛ kɔgɔ. ¹⁵ Dugukolo ɲuman taw ye minnu ye, olu bɛ o kuma mɛn k’a minɛ sɛbɛ la ni dusu ɲuman ye, ka to o kuma kan fo u bɛ den. ¹⁶ «Mɔgɔ si tɛ lanpa mana ka minɛn dɔ kɛ k’a datugu wala k’a bila dalan dɔ jukɔrɔ, nka a b’a sigi fɛn dɔ kan, walisa a ka yeelen bɔ so kɔnɔ donbaaw ye. ¹⁷ Fɛn si dogolen tɛ min tɛna bɔ kɛnɛ kan. Gundo si tɛ ni a tɛna dɔn. ¹⁸ «A’ ye aw ka lamɛnni cogo dɔn k’a masɔrɔ fɛn bɛ min bolo, dɔ na di o ma ka fara a ta kan, nka fɛn tɛ min bolo, a miirili bɛ a bolo ta min na, o na bɔsi a la.» ¹⁹ Yesu ba ni a balimakɛw taara a yɔrɔ, nka u ma se ka gɛrɛ a la jama kosɔn. ²⁰ Mɔgɔ dɔ y’a fɔ Yesu ye ko: «I ba ni i balimakɛw jɔlen filɛ kɛnɛma, u b’a fɛ ka i ye.» ²¹ Nka Yesu ko: «Minnu bɛ Ala ka kuma lamɛn k’a kɛ, olu de ye ne ba ni ne balimakɛw ye.» ²² Don dɔ la, Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «An ka taa ba kɔ.» U donna kurun dɔ kɔnɔ ka ba tigɛ daminɛ. ²³ Ka u to ji kan, Yesu sunɔgɔra. Fiɲɛba wulila baji kan, kurun tun bɛ ɲini ka fa ji la, fo u tun bɛ ɲini ka tunun. ²⁴ O tuma la kalandenw gɛrɛla Yesu la, k’a lakunun k’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, Karamɔgɔ, an tɔ to filɛ ji la!» Yesu wulila ka fiɲɛ ni jikuruw kɔrɔfɔ, fiɲɛ jɔra, ji madara. ²⁵ Yesu y’a fɔ kalandenw ye ko: «Aw ka dannaya bɛ min?» U sirannen kabakoyalen tun b’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Nin cɛ ye jɔn ye? fo a bɛ kuma fɔ fiɲɛ ni ji ye, u b’a kan minɛ!» ²⁶ U sera Gadarakaw ka jamana la, o bɛ ba kɔ, Galile kuntilenna la. ²⁷ Yesu bɔlen kurun kɔnɔ, dugu kɔnɔ cɛ dɔ nana a kunbɛn, jinɛw tun b’a la. Kabini tuma jan, a tun tɛ sɔn ka fini don, a tun tɛ sɔn ka to so kɔnɔ. A sigi yɔrɔ tun ye kaburudo de ye. ²⁸ A ye Yesu ye minkɛ, a ye kulokanba ci ka i bin Yesu sen kɔrɔ k’a fɔ ni kanba ye ko: «I bɛ mun ɲini ne fɛ, Yesu, Ala Kɔrɔtalenba Denkɛ? Ne b’i deli, i kana ne tɔɔrɔ!» ²⁹ A ye o fɔ katuguni Yesu tun y’a fɔ jinɛ ye ko a ka bɔ o cɛ la. O jinɛ tun b’a bin ko caman na. Mɔgɔw tun b’a siri ni nɛgɛjɔlɔkɔw ye, k’a senw don nɛgɛ la walisa k’a kɔlɔsi, nka a tun bɛ o sirilanw tigɛ. Jinɛ tun b’a gɛn ka taa n’a ye kungokolon kɔnɔ. ³⁰ Yesu y’a ɲininka ko: «I tɔgɔ bɛ di?» A ko: «Jamaba.» A y’o fɔ katuguni jinɛ caman tun donna a la. ³¹ O jinɛw ye Yesu deli ko a kana u ci ka taa halaki dingɛ kɔnɔ. ³² Lɛkuluba tun bɛ dumuni la kulu kɛrɛ la. O jinɛw ye Yesu deli ko a ka sɔn u ka taa don o lɛw la. A sɔnna. ³³ O tuma la jinɛw bɔra cɛ la ka taa don o lɛw la. Lɛkulu bɛɛ girinna ka jigin kulu jiginjigin jugu fɛ ka don baji la, u sara yen. ³⁴ O lɛgɛnnaw ye o ko kɛlen ye minkɛ, u bolila ka taa o kibaru fɔ dugu kɔnɔ ani a dafɛ bugufyɛw la. ³⁵ Mɔgɔw bɔra ka taa o ko kɛlen filɛ. U selen Yesu yɔrɔ, u ye o cɛ ye, jinɛw tun bɔra a la, a sigilen tun bɛ Yesu sen kɔrɔ, finiw tun b’a kan na, a hakili sigilen tun don. U siranna. ³⁶ Cɛ jinɛtɔ kɛnɛyara minnu ɲɛ na, olu ye o kow bɛɛ lakali u ye. ³⁷ O tuma la, Gadarakaw ka jamana mɔgɔw bɛɛ ye Yesu deli ko a ka taa ka bɔ u ka jamana la, katuguni u sirannenba tun don. Yesu donna kurun kɔnɔ, ko a bɛ taa. ³⁸ O jinɛtɔ kɔrɔ ye Yesu deli ko a b’a fɛ ka to a fɛ. Nka Yesu y’a lasegin, a ko: ³⁹ «Segin ka taa so. Ala ye koba minnu kɛ i ye, i ka olu bɛɛ lakali.» Yesu ye koba minnu kɛ o cɛ ye, a taara ka o kow bɛɛ lakali dugu kɔnɔ yɔrɔ bɛɛ. ⁴⁰ Yesu kɔseginna ka bɔ ba kɔ tuma min na, a na ko diyara mɔgɔw bɛɛ ye, katuguni u bɛɛ tun b’a makɔnɔ. ⁴¹ O tuma la cɛ dɔ nana, o tɔgɔ ko Jayirus, Alabatoso kuntigi tun don. O y’i bin Yesu sen kɔrɔ k’a deli ko a ka taa a ka so, ⁴² katuguni denmuso kelenpe tun b’a bolo, o si tun bɛ san tan ni fila la, o tun bɛ ɲini ka sa. Yesu taatɔ yen, jama y’a lamini k’a degun. ⁴³ Muso dɔ tun bɛ yen, jolibɔbana b’a la kabini san tan ni fila. A tun ye a bolofɛnw bɛɛ di furakɛlaw ma, nka u si ma se k’a kɛnɛya. ⁴⁴ O muso gɛrɛla Yesu la a kɔfɛ ka maga a ka fini dawolo la. O yɔrɔnin bɛɛ, a ka jolibɔ jɔra. ⁴⁵ Yesu ko: «Jɔn magara ne la?» U bɛɛ y’u dalacɛ a la tuma min na, Piɛrɛ ko: «Karamɔgɔ, jama b’i lamini k’i degun dɛ!» ⁴⁶ Nka Yesu ko: «Mɔgɔ dɔ magara ne la, katuguni ne bɔra a seere ma ko sebaaya dɔ bɔra ne la.» ⁴⁷ O muso y’a ye ko a tɛ se ka dogo minkɛ, a yɛrɛyɛrɛtɔ nana i bin Yesu sen kɔrɔ. Sababu min y’a to a magara Yesu la, ani a kɛnɛyara o yɔrɔnin kelen cogo min na, a y’o lakali a ye mɔgɔw bɛɛ ɲɛ na. ⁴⁸ Yesu y’a fɔ a ye ko: «Ne denmuso, i ka dannaya ye i kɛnɛya. I ka taa hɛrɛ la.» ⁴⁹ Ka Yesu to o kuma la, ciden dɔ nana ka bɔ Alabatoso kuntigi Jayirus ka so, k’a fɔ a ye ko: «I denmuso sara. I kana karamɔgɔ sɛgɛn tun.» ⁵⁰ Nka Yesu y’o mɛn minkɛ, a y’a fɔ Jayirus ye ko: «I kana siran. Dannaya kɛ dɔrɔn, i denmuso na kɛnɛya.» ⁵¹ Yesu sera a ka so tuma min na, a ma sɔn mɔgɔ si ka don a fɛ yen, fɔ Piɛrɛ ni Yuhana ni Yakuba ani den fa ni a ba. ⁵² Mɔgɔw bɛɛ tun bɛ denmuso su kasi ka kulo. Yesu ko: «Aw kana kasi, k’a masɔrɔ den ma sa, a bɛ sunɔgɔ.» ⁵³ U ye yɛlɛ bɔ a ma, katuguni u y’a dɔn ko a sara ka ban. ⁵⁴ Nka Yesu y’a ta a bolo ma k’a fɔ ni kanba ye ko: «Dennin, wuli!» ⁵⁵ A ni seginna a ma, o yɔrɔnin bɛɛ, a wulila. Yesu ko u ka dumuni di a ma. ⁵⁶ Den bangebaaw kabakoyara haali. Yesu y’a fɔ u ye k’a gɛlɛya ko u kana o ko kɛlen fɔ mɔgɔ si ye.

¹ Yesu ye a ka kalanden tan ni fila wele ka sebaaya ni fanga di u ma jinɛw bɛɛ kan, ani ka banaw kɛnɛya. ² O kɔ, a ye u ci ka taa Ala ka masaya waajuli kɛ ani ka banabaatɔw kɛnɛya. ³ A y’a fɔ u ye ko: «Aw taatɔ kana foyi ta aw bolo, bere wo, dugutaa minɛn wo, dumunifɛn wo, wari wo. Aw si kana dulɔki fila ta. ⁴ Ni aw ye jatigila sɔrɔ yɔrɔ o yɔrɔ, a’ ye to yen fo aw taa tuma ka se. ⁵ Ni mɔgɔw ma sɔn ka aw ladon yɔrɔ min na, aw bɔtɔ o dugu kɔnɔ, aw ka aw senna buguri yuguyugu yen, o na kɛ u seere ye ka u lasɔmi.» ⁶ Kalandenw taara. U tɛmɛnna duguw bɛɛ la ka Kibaru Duman fɔ ka banabaatɔw kɛnɛya yɔrɔw bɛɛ la. ⁷ Gɔfɛrɛnɛrɛ Hɛrɔde ye o ko kɛlenw bɛɛ kibaru mɛn tuma min na, a hakili ɲaamina, katuguni mɔgɔ dɔw y’a fɔ ko: «Yuhana Batiselikɛla kununna ka bɔ suw cɛma.» ⁸ Dɔ wɛrɛw ko: «Eli nana.» Dɔ wɛrɛw fana ko: «Fɔlɔ kiraw la kelen kununna ka bɔ suw cɛma.» ⁹ Nka Hɛrɔde ko: «Ne ye Yuhana kunkolo tigɛ. Ayiwa ne bɛ nin kow mɛn min ta fan fɛ, o ye jɔn ye?» A tun bɛ cogo ɲini ka Yesu ye. ¹⁰ Cidenw kɔseginna Yesu yɔrɔ ka u ka ko kɛlenw bɛɛ lakali a ye. Yesu taara n’u ye u dan na ka se dugu dɔ da fɛ, o tɔgɔ ko Bɛtisayida. ¹¹ Jama y’o dɔn tuma min na, u tugura a nɔfɛ. Yesu y’u minɛ koɲuman ka kuma u fɛ Ala ka masaya ko la. Minnu mago tun bɛ kɛnɛyali la, a ye olu kɛnɛya. ¹² Tile tun bɛ ɲini ka jigin tuma min na, kalanden tan ni fila gɛrɛla Yesu la k’a fɔ a ye ko: «Jama labila, walisa u ka taa an dafɛ duguw ni bugufyɛw la ka dumuni ni siyɔrɔ ɲini, katuguni an bɛ kungokolon la yan.» ¹³ Nka Yesu y’a fɔ u ye ko: «Aw yɛrɛw ka dumuni di u ma.» U y’a jaabi ko: «Foyi tɛ an bolo nbuurukun duuru ni jɛgɛ fila kɔ, fo n’i b’a fɛ an ka taa dumuni san nin mɔgɔw bɛɛ ye.» ¹⁴ U tun bɛ cɛ waa duuru ɲɔgɔn bɔ. Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «A’ ye nin mɔgɔw lasigi biduuru-duuru ɲɔgɔn.» ¹⁵ Kalandenw ye jama bɛɛ lasigi o cogo la. ¹⁶ Yesu ye o nbuurukun duuru ni jɛgɛ fila ta k’a ɲɛ kɔrɔta san fɛ ka barika da Ala ye u kosɔn. O kɔ, a y’u karikari ka u di kalandenw ma, ko kalandenw k’u sigi jama kɔrɔ. ¹⁷ U bɛɛ ye dumuni kɛ k’u fa. U ye segi tan ni fila fa dumuni kunkurunw tɔ tolenw la. ¹⁸ Don dɔ la, ka Yesu to Ala delili la a dan na, a ka kalandenw tun bɛ a kɛrɛ fɛ. Yesu ye u ɲininka ko: «Mɔgɔw b’a fɔ ko ne ye jɔn ye?» ¹⁹ U y’a jaabi ko: «Dɔw ko Yuhana Batiselikɛla, dɔ wɛrɛw ko Eli, dɔ wɛrɛw fana ko fɔlɔ kiraw la kelen kununna ka bɔ suw cɛma.» ²⁰ Yesu ye u ɲininka ko: «Nka aw dun, aw yɛrɛw ɲɛ na, ne ye jɔni ye?» Piɛrɛ y’a jaabi ko: «Ala ka Krisita.» ²¹ Yesu y’a gɛlɛya u ma ko u kana o fɔ mɔgɔ si ye. ²² Yesu y’a fɔ fana ko: «Wajibi don Mɔgɔ Denkɛ ka tɔɔrɔ kosɛbɛ, cɛkɔrɔbaw ni sarakalasebaaw kuntigiw ani sariya karamɔgɔw ka ban a la. A na faga, a saya tile sabanan don, a na kunun.» ²³ O kɔ, a y’a fɔ u bɛɛ ye ko: «Ni mɔgɔ dɔ b’a fɛ ka ne nɔ minɛ, o ka ban a yɛrɛ la, ka a gengenjiri ta don o don, ka tugu ne la. ²⁴ Mɔgɔ min b’a fɛ ka a yɛrɛ ni kisi, o na bɔnɛ a la, nka min bɛ bɔnɛ a ni la ne kosɔn, o de na a ni kisi. ²⁵ A bɛ mun ɲɛ mɔgɔ ye ka diɲɛ bɛɛ sɔrɔ, ni a bɛ bɔnɛ a yɛrɛ ni la ka halaki? ²⁶ Ni mɔgɔ min maloyara ne ni ne ka kumaw ma, Mɔgɔ Denkɛ na maloya o tigi ma, ni a nana ni a yɛrɛ nɔɔrɔ ye tuma min na, ani a Fa nɔɔrɔ, ani mɛlɛkɛ senumaw nɔɔrɔ. ²⁷ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko, minnu bɛ yan, olu dɔw tɛna sa fewu, sani u ka Ala ka masaya ye.» ²⁸ O kumaw fɔ tile segin ɲɔgɔn, Yesu taara ni Piɛrɛ ni Yuhana ni Yakuba ye kulu kan walisa ka Ala deli. ²⁹ K’a to delili la, a ɲɛda cogo yɛlɛmana, a ka finiw jɛyara ka manamana. ³⁰ O yɔrɔnin bɛɛ, cɛ fila kɛra yen ka kuma Yesu fɛ, olu tun ye Musa ni Eli ye. ³¹ U y’u jira ni nɔɔrɔba ye. Yesu bɛna a ka baara dafa sɔɔni ka sa cogo min na Jerusalɛm, u tun bɛ kuma a fɛ o kow la. ³² Sunɔgɔba tun bɛ Piɛrɛ ni a fɛ mɔgɔw ɲɛ la, nka u kununlen ye Yesu nɔɔrɔma ye, ka o cɛ fila jɔlen ye a kɛrɛ fɛ. ³³ O cɛw taatɔ ka bɔ Yesu kɔrɔ, Piɛrɛ y’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, an bɛ yan, o ka ɲi. An ka bugu saba jɔ, e ta kelen, Musa ta kelen, Eli ta kelen.» A tun ka kan ka min fɔ, a ma o dɔn. ³⁴ K’a to o kuma la, sankaba nana ka u datugu. Kalandenw dontɔ sankaba kɔrɔ, u siranna. ³⁵ Kumakan dɔ bɔra o sankaba la ko: «Nin ye ne Denkɛ ɲɛnatɔmɔlen de ye. A’ ye a lamɛn.» ³⁶ O kumakan bɔlen kɔ, u ma mɔgɔ si ye Yesu kelen kɔ. Kalandenw ye u makun, u ma u ka ko yelenw lakali mɔgɔ si ye o waati la. ³⁷ O dugusajɛ, u jiginnen ka bɔ kulu kan, jamaba taara Yesu kunbɛn. ³⁸ Cɛ dɔ tun bɛ jama la, o pɛrɛnna ko: «Karamɔgɔ, ne b’i deli, i ka ne denkɛ filɛ, ne denkɛ kelenpe don. ³⁹ Jinɛ dɔ b’a minɛ, o yɔrɔnin bɛɛ a bɛ kulo, jinɛ b’a yigiyigi, fo kanga bɛ bɔ a da la. O jinɛ bɔ ko ka gɛlɛn a la, a bɔtɔ b’a fari birindi kosɛbɛ. ⁴⁰ Ne ye i ka kalandenw deli ko u k’a gɛn, nka u ma se.» ⁴¹ Yesu y’a jaabi ko: «Aw kɔni, siya dannabali, mɔgɔ dulenw, ne na to aw fɛ yan ka aw ko muɲu fo tuma jumɛn? Na ni i denkɛ ye yan.» ⁴² Den gɛrɛla a la tuma min na, jinɛ y’a bin duguma k’a yigiyigi kosɛbɛ. Nka Yesu ye jinɛ kɔrɔfɔ ka cɛnin kɛnɛya k’a segin a fa ma. ⁴³ Ala ka sebaayaba ye mɔgɔw bɛɛ kabokoya. Ka u bɛɛ kabakoyalen to Yesu ka ko kɛlenw bɛɛ la, a y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: ⁴⁴ «A’ ye aw tulo majɔ ka nin kuma lamɛn: Mɔgɔ Denkɛ bɛna don mɔgɔw bolo.» ⁴⁵ Nka u ma o kuma kɔrɔ dɔn. O dogolen tun bɛ u la walisa u kana o kɔrɔ faamu. U sirannen ma se k’a ɲininka o ko la. ⁴⁶ Kalandenw tun bɛ ɲɔgɔn ɲininka ko u la jumɛn ka bon tɔw bɛɛ ye. ⁴⁷ Yesu ye u ka miirili dɔn. A ye denmisɛn dɔ ta k’a jɔ a kɛrɛ fɛ, ⁴⁸ k’a fɔ u ye ko: «Min bɛ nin denmisɛn minɛ koɲuman ne kosɔn, o bɛ ne minɛ koɲuman. Min bɛ ne minɛ koɲuman, o bɛ ne cibaa de minɛ koɲuman. Min ye aw bɛɛ la dɔgɔmannin ye, o de ye aw la mɔgɔba ye.» ⁴⁹ Yuhana ye kuma ta, a ko: «Karamɔgɔ, an ye cɛ dɔ ye, o tun bɛ jinɛw gɛn i tɔgɔ la, an y’a bali k’a kɛ, katuguni a tɛ an dɔ ye.» ⁵⁰ Yesu y’a fɔ a ye ko: «Aw kana a bali, katuguni min tɛ aw jugu ye, o ye aw ɲin ye.» ⁵¹ Yesu tun ka kan ka bɔ diɲɛ la ka taa sankolo la waati min na, o surunyalen, a y’i kun da Jerusalɛm kan. ⁵² A ye cidenw bila ka taa a ɲɛ. Olu taatɔ, u donna Samari dugu dɔ kɔnɔ ko u bɛ jatigila ɲini a ye. ⁵³ Nka o dugu mɔgɔw ma sɔn k’a ladon, k’a masɔrɔ a kun dalen tun bɛ Jerusalɛm kan. ⁵⁴ Kalanden Yakuba ni Yuhana y’o ye minkɛ, u ko: «Matigi, i b’a fɛ an k’a fɔ ko tasuma ka jigin ka bɔ sankolo la ka u halaki wa?» ⁵⁵ Nka Yesu y’i yɛlɛma u fan fɛ ka u kɔrɔfɔ kosɛbɛ. ⁵⁶ O kɔ, u taara dugu wɛrɛ la. ⁵⁷ Ka u to sira kan ka taa, cɛ dɔ y’a fɔ Yesu ye ko: «I taara yɔrɔ o yɔrɔ, ne na tugu i la.» ⁵⁸ Yesu y’a jaabi ko: «Wow bɛ kungo wuluw fɛ, ɲaaw bɛ sanfɛ kɔnɔw fɛ, nka yɔrɔ tɛ Mɔgɔ Denkɛ fɛ min ye a yɛrɛ ta ye.» ⁵⁹ A y’a fɔ mɔgɔ wɛrɛ ye ko: «Tugu ne la.» Nka o cɛ ko: «Matigi, a to ne ka taa ne fa su don fɔlɔ.» ⁶⁰ Yesu y’a jaabi ko: «A to mɔgɔ salenw ka u ka mɔgɔw suw don, e kɔni ka taa ka Ala ka masaya kibaru fɔ.» ⁶¹ Cɛ dɔ wɛrɛ fana y’a fɔ ko: «Matigi, ne na tugu i la, nka i ka sɔn ne ka taa ne sara ne so mɔgɔw la fɔlɔ.» ⁶² Yesu y’a jaabi ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ misidaba minɛ k’a kɔ filɛ, o man kan ni Ala ka masaya ye.»

¹ O kow kɔ, Matigi ye mɔgɔ biwoloɛula ni fila wɛrɛw ɲɛnatɔmɔ. A yɛrɛ tun bɛna se dugubaw ni yɔrɔ minnu bɛɛ la, a ye u fila-fila ci ka taa a ɲɛ o yɔrɔw la. ² A y’a fɔ u ye ko: «Suman tigɛta ka ca, nka baarakɛlaw ka dɔgɔ. O de kosɔn aw ka Sumantigi deli ko a ka baarakɛlaw ci ka taa a ka suman tigɛ. ³ A’ ye taa! Ne bɛ aw ci ka taa i n’a fɔ sagadenw bɛ taa waraw cɛma. ⁴ Aw kana wari bilalan ta, wala dugutaa minɛn wala sabara. Aw kana jɔ ka mɔgɔ si fo sira la. ⁵ Ni aw donna so min kɔnɔ, aw k’a fɔ fɔlɔ ko: `Hɛrɛ ka kɛ nin so kɔnɔ.’ <sup>6</sup> Ni hɛrɛden dɔ sɔrɔla yen, aw ka hɛrɛ na to a kan, n’o tɛ, aw ka hɛrɛ na segin aw ma. <sup>7</sup> Aw ka to o so kɔnɔ. U mana min di aw ma, a’ ye o dun ka o min, katuguni baarakɛla ka kan ni a sara ye. Aw kana yɛlɛma sow ni ɲɔgɔn cɛ. <sup>8</sup> Ni aw donna dugu dɔ kɔnɔ, ni olu ye aw minɛ koɲuman, u bɛ dumuni minnu sigi aw kɔrɔ, a’ ye olu dun. <sup>9</sup> A’ ye o dugu kɔnɔ banabaatɔw kɛnɛya, k’a fɔ o dugu mɔgɔw ye ko Ala ka masaya surunyalen bɛ u la. <sup>10</sup> Nka ni aw donna dugu dɔ kɔnɔ, ni olu ma aw minɛ koɲuman, aw ka taa u ka nbɛdaw la k’a fɔ ko, <sup>11</sup> hali u ka dugu buguri min nɔrɔla aw senw la, aw bɛ o furafura u kama. O bɛɛ n’a ta, u ka nin dɔn ko Ala ka masaya surunyalen bɛ u la. <sup>12</sup> Ne b’a fɔ aw ye ko: Sodɔmɛ tɔɔrɔ ko na nɔgɔya ka tɛmɛn o dugu ta kan kiritigɛ don na. <sup>13</sup> «Bɔnɛ bɛ i ye, Kɔrazɛn! Bɔnɛ bɛ i ye, Bɛtisayida! K’a masɔrɔ kabako minnu kɛra aw kɔnɔ, ni olu tun kɛra Tir ni Sidɔn kɔnɔ, sisan tun b’a sɔrɔ olu nimisara u ka jurumuw la a mɛnna, ka cafu fini don u la ka bugurijɛ kɛ u kun na. <sup>14</sup> O de la, Tir ni Sidɔn tɔɔrɔ ko na nɔgɔya ka tɛmɛn aw ta kan kiritigɛ don na. <sup>15</sup> E dun, Kapɛrnaum, i bɛ miiri ko i na kɔrɔta fo sankolo la wa? Ayi, i na jigin fo jahanama kɔnɔ.» <sup>16</sup> A y’a fɔ a ka kalandenw ye fana ko: «Min bɛ aw lamɛn, o bɛ ne lamɛn. Min banna aw la, o banna ne la. Min banna ne la, o banna ne cibaa la.» <sup>17</sup> O ciden biwoloɛula ni fila ɲagalilen kɔseginna, u ko: «Matigi, hali jinɛw bɛ kolo an ye i tɔgɔ barika la!» <sup>18</sup> Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ne ye Sitanɛ bintɔ ye ka bɔ sankolo la, i n’a fɔ san yɛgɛyɛgɛ. <sup>19</sup> A filɛ, ne ye se di aw ma ka taama saw ni bunteniw kan, ani ka an juguba ka sebaayaw bɛɛ cɔngɔ aw senw kɔrɔ. Foyi tɛna se ka ko jugu kɛ aw la. <sup>20</sup> O bɛɛ n’a ta, aw kana ɲagali ko jinɛw kolola aw ye, nka a’ ye ɲagali katuguni aw tɔgɔw sɛbɛnnen bɛ sankolo la.» <sup>21</sup> O waati la, Yesu ɲagalila kosɛbɛ Ni Senu barika la, a ko: «Ne Fa, sankolo ni dugukolo Matigi, ne bɛ barika da i ye, k’a masɔrɔ i ye nin kow dogo hakilitigiw ni mɔgɔ kalannenbaw la, ka u jira denmisɛnw na. Ɔwɔ, ne Fa, katuguni o de diyara i ye. <sup>22</sup> «Fɛnw bɛɛ donna ne bolo ne Fa fɛ. Ala Denkɛ ye min ye, mɔgɔ si tɛ o dɔn, fɔ ne Fa kelenpe. Ne Fa ye min ye, mɔgɔ si tɛ o dɔn, fɔ a Denkɛ kelenpe, ani a Denkɛ b’a fɛ k’a Fa jira mɔgɔ min na.» <sup>23</sup> O kɔ, Yesu y’i yɛlɛma a ka kalandenw fan fɛ k’a fɔ olu dama ye ko: «Aw ye dubadenw ye aw ka fɛn yetaw kosɔn. <sup>24</sup> Katuguni ne b’a fɔ aw ye ko, kira caman ni masakɛ caman tun b’a fɛ ka aw ka yetaw ye, nka u ma u ye, ka aw ka mɛntaw mɛn, nka u ma u mɛn.» <sup>25</sup> O tuma la sariya karamɔgɔ dɔ wulila k’i jɔ ka Yesu dakɔrɔbɔ, ko: «Karamɔgɔ, ne ka mun kɛ walisa ne ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ?» <sup>26</sup> Yesu y’a jaabi ko: «Mun sɛbɛnnen bɛ sariya la? I bɛ mun kalan a la?» <sup>27</sup> O cɛ y’a jaabi ko: « `I ka i Matigi Ala kanu ni i dusukun bɛɛ ye, ni i ni bɛɛ, ni i barika bɛɛ, ni i hakili bɛɛ ye,’ ani: `I ka i mɔgɔ ɲɔgɔn kanu i ko i yɛrɛ.’ » <sup>28</sup> Yesu y’a fɔ a ye ko: «I ka jaabili ɲɛ na. I ka o kɛ, i na ɲɛnamaya.» <sup>29</sup> Nka o sariya karamɔgɔ tun b’a fɛ ka jo di a yɛrɛ ma. A ye Yesu ɲininka ko: «Jɔn dun ye ne mɔgɔ ɲɔgɔn ye?» <sup>30</sup> Yesu y’a jaabi ko: «Cɛ dɔ bɔra Jerusalɛm, ko a bɛ jigin ka taa Jeriko. Binkannikɛlaw binna o kan k’a wɔrɔn k’a jogin haali, k’a kirinnen to yen ka taa. <sup>31</sup> O tuma la sarakalasebaa dɔ tɛmɛnna o sira fɛ. A y’o cɛ ye tuma min na, a tɛmɛnna sira fan dɔ fɛ. <sup>32</sup> O cogo la fana, Levite dɔ sera o yɔrɔ la k’a ye, o fana tɛmɛnna sira fan dɔ fɛ. <sup>33</sup> Nka Samarika dɔ dugu taatɔ sera a ma k’a ye, a hinɛ donna o la. <sup>34</sup> O gɛrɛla a la ka tulu ni diwɛn kɛ a jogindaw la ka u siri. O kɔ, a y’a layɛlɛn a yɛrɛ ka bagan kan ka taa n’a ye dunanjigin yɔrɔ dɔ la, k’i janto a la. <sup>35</sup> O dugusajɛ, o Samarika ye wari dɛɲɛ fila bɔ ka u di jatigikɛ ma k’a fɔ a ye ko: `I janto o cɛ la. Ni i ye min kɛ a ye ka tɛmɛn o kan, ne kɔsegintɔ na o sara.’ ³⁶ E ɲɛ na, binkannikɛlaw binna cɛ min kan, o cɛ saba la jumɛn kɛra a mɔgɔ ɲɔgɔn ye?» ³⁷ Sariya karamɔgɔ y’a jaabi ko: «Min makarila a la.» Yesu y’a fɔ a ye ko: «I yɛrɛ ka taa o ɲɔgɔn kɛ.» ³⁸ Ka Yesu ni a ka kalandenw to sira kan, a donna dugu dɔ kɔnɔ. Muso dɔ y’a ladon a ka so, o tɔgɔ ko Marte. ³⁹ Balimamuso dɔ tun bɛ Marte fɛ, ko Mariyama. O y’i sigi Matigi sen kɔrɔ k’a ka kumaw lamɛn. ⁴⁰ Marte hakili ɲaaminen tun don a ka so kɔnɔ baara caman kosɔn. A taara k’a fɔ Yesu ye ko: «Matigi, ne balimamuso ye ne kelenpe to baara la, o tɛ i ɲɛnafɛn ye wa? A fɔ a ye ko a ka ne dɛmɛ.» ⁴¹ Matigi y’a jaabi ko: «Marte, Marte, i b’i yɛrɛ sɛgɛn k’i kɔnɔgan fɛn caman na. ⁴² Mɔgɔ mago bɛ fɛn kelenpe de la. Mariyama ye niyɔrɔ ɲuman de ɲɛnatɔmɔ, o tɛna bɔsi a la.»

¹ Don dɔ la, Yesu tun bɛ Ala deli yɔrɔ dɔ la. A tilalen kɔ, a ka kalanden dɔ y’a fɔ a ye ko: «Matigi, an dege Ala delili la, i ko Yuhana fana ye a ka kalandenw dege cogo min na.» ² Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ni aw bɛ Ala deli tuma min na, aw k’a fɔ ko: `An Fa, i tɔgɔ ka saniya, i ka masaya ka na. <sup>3</sup> An ka don o don dumuni di an ma. <sup>4</sup> An ka jurumuw yafa an ma, katuguni an fana bɛ yafa an hakɛ tabaaw ma. I kana an don kɔrɔbɔli la.’ » <sup>5</sup> Yesu y’a fɔ u ye fana ko: «Aw la mɔgɔ jumɛn, ni teri dɔ b’a fɛ, ni a taara o sɛgɛrɛ dugutila fɛ k’a fɔ a ye ko: `Ne teri, i ka nbuurukun saba juru don ne la, ⁶ katuguni ne teri dɔ nana sisan ka bɔ taama la, foyi tɛ ne bolo ka di a ma.’ ⁷ Ni o y’i to so kɔnɔ k’a jaabi ko: `I kana ne sɛgɛn. Da sɔgɔra, ne ni ne denw dalen don. Ne tɛ se ka wuli ka nbuuru di i ma.’ <sup>8</sup> Ne b’a fɔ aw ye ko, ni a ma wuli ka u di a ma teriya kosɔn, a na wuli k’a mago nbuuru bɛɛ di a ma a ka misɛnya kɔni kosɔn. <sup>9</sup> Ne kɔni b’a fɔ aw ye ko: A’ ye delili kɛ, aw na sɔrɔli kɛ. A’ ye ɲinili kɛ, aw na yeli kɛ. A’ ye da kɔnkɔn, da na yɛlɛ aw ye. <sup>10</sup> Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ delili kɛ, o bɛ sɔrɔli kɛ. Min bɛ ɲinili kɛ, o bɛ yeli kɛ. Min bɛ da kɔnkɔn, da na yɛlɛ o ye. <sup>11</sup> Ni aw fɛn o fɛn denkɛ bɛ jɛgɛ deli a fɛ, mɔgɔ bɛ aw la min bɛ sɔn ka sa di a den ma jɛgɛ nɔ na wa? <sup>12</sup> Walima ni aw dɔ den ye shɛfan deli, o bɛ sɔn ka bunteni di a den ma shɛfan nɔ na wa? <sup>13</sup> Aw minnu ka jugu, ni aw bɛ fɛn ɲumanw di cogo dɔn aw denw ma, aw sankolola Fa tɛna Ni Senu di a delibaaw ma ka tɛmɛn aw ta di cogo kan kosɛbɛ wa?» <sup>14</sup> Yesu tun bɛ jinɛ bobo gɛn ka bɔ cɛ dɔ la. Jinɛ bɔlen kɔ, o cɛ sera ka kuma. Jama bɛɛ kabakoyara. <sup>15</sup> Nka u dɔw ko: «A bɛ jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la jinɛw kuntigi Bɛlzebul de barika la.» <sup>16</sup> Dɔ wɛrɛw tun b’a fɛ k’a kɔrɔbɔ, olu ye taamashyɛn kabakoma dɔ deli a fɛ ka bɔ sankolo la. <sup>17</sup> Nka Yesu ye u ka miiriliw dɔn, a y’a fɔ u ye ko: «Masaya o masaya, ni a fan kelen wulila a fan dɔ kama, o bɛ tiɲɛ. So o so, ni a ka mɔgɔw wulila ɲɔgɔn kama, o bɛ tiɲɛ. <sup>18</sup> Sitanɛ fana, ni a wulila a yɛrɛ kama, a ka masaya na sigi cogo di? K’a masɔrɔ aw ko ne bɛ jinɛw gɛn Bɛlzebul barika la. <sup>19</sup> Ni ne bɛ jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la Bɛlzebul barika la, aw ka mɔgɔw dun bɛ u gɛn jɔn barika la? Olu yɛrɛw na kiri tigɛ aw kan. <sup>20</sup> Nka ni ne bɛ jinɛw gɛn ni Ala bolo ye, o b’a jira ko Ala ka masaya sera aw ma. <sup>21</sup> «Ni cɛ barikama dɔ bɛ a ka so kɔlɔsi, kɛlɛkɛ minɛnw b’a bolo, a ka fɛnw bɛɛ maralen bɛ koɲuman. <sup>22</sup> Nka cɛ min barika ka bon ni a ta ye, ni o nana ka se sɔrɔ a kan, a jigi tun bɛ a ka minɛn minnu kan, a na olu bɔsi a la ka a bolofɛnw bɛɛ cɛ. <sup>23</sup> «Min tɛ ne ɲin ye, o ye ne jugu de ye. Min tɛ ne dɛmɛ ka ɲɛni kɛ, o bɛ tiɲɛni de kɛ. <sup>24</sup> «Ni jinɛ bɔra mɔgɔ la tuma min na, a bɛ yaala yɔrɔ jintanw la ka lafiya yɔrɔ ɲini. Ni a m’a sɔrɔ, a b’a fɔ a yɛrɛ ye ko: `Ne bɔra ne ka so min kɔnɔ, ne na kɔsegin ka taa yen.’ ²⁵ A kɔseginnen b’a sɔrɔ o so furalen labɛnnen don. ²⁶ O tuma la a bɛ taa ka na ni jinɛ woloɛula wɛrɛw ye minnu ka jugu ni a yɛrɛ ye, a ni olu bɛ don o so kɔnɔ k’u sigi yen. O cogo la o mɔgɔ laban ko na juguya ka tɛmɛn a fɔlɔ ta kan.» ²⁷ Ka Yesu to o kuma la, muso dɔ y’i to jama cɛma ka pɛrɛn ko: «Muso min ye i kɔnɔ ta ka sin di i ma, o ye dubaden ye!» ²⁸ Yesu ko: «Ɔwɔ, nka minnu bɛ Ala ka kuma lamɛn k’a kɛ, olu ye dubadenw de ye!» ²⁹ Ka Yesu lamininen to jama fɛ fo k’a degun, a ye kuma daminɛ, a ko: «Bi mɔgɔw ka jugu. U bɛ taamashyɛn kabakoma dɔ ɲini, nka taamashyɛn si tɛna jira u la ni kira Jonasi ta tɛ. ³⁰ Jonasi kɛra taamashyɛn ye ka jira Ninivɛkaw la cogo min na, o cogo la Mɔgɔ Denkɛ fana na kɛ taamashyɛn ye ka jira bi mɔgɔw la. ³¹ Kiritigɛ don na worodugu yanfan masa musoman na wuli ka bi mɔgɔw jalaki, katuguni ale nana ka bɔ dugukolo dan na walisa ka Solomani ka hakilitigiya kumaw lamɛn. Dɔ bɛ yan min ka bon ni Solomani ye! ³² Kiritigɛ don na, Ninivɛkaw na wuli ka bi mɔgɔw jalaki, k’a masɔrɔ Ninivɛkaw nimisara u ka jurumuw la Jonasi ka waajuli kosɔn. Dɔ bɛ yan min ka bon ni Jonasi ye! ³³ «Mɔgɔ si tɛ lanpa mana k’a dogo wala ka minɛn dɔ biri a da la, nka a b’a sigi so kɔnɔ, walisa so kɔnɔ donbaaw ka a yeelen ye. ³⁴ Mɔgɔ ɲɛw ye a farikolo lanpa ye. Ni i ɲɛkisɛw ka kɛnɛ, i farikolo bɛɛ bɛ yeelen na, nka n’i ɲɛw man ɲi, i farikolo bɛɛ bɛ dibi la. ³⁵ I yɛrɛ kɔlɔsi, walisa i kɔnɔna yeelen kana kɛ dibi ye. ³⁶ O cogo la, ni i farikolo bɛɛ bɛ kɛnɛ la, ni dibi tɛ a yɔrɔ si la, a yɔrɔw bɛɛ na kɛnɛ bɔ, i ko lanpa yeelen bɛ kɛnɛ bɔ i ye cogo min na.» ³⁷ Ka Yesu to o kuma la, Farisiɛn dɔ y’a deli ko a ka na tilerɔfana dun ale ka so. Yesu donna o ka so kɔnɔ k’i sigi dumuni la. ³⁸ O Farisiɛn y’a ye ko Yesu ma a tɛgɛ ko sani a ka dumuni kɛ minkɛ, a kabakoyara. ³⁹ Nka Matigi y’a fɔ a ye ko: «Aw Farisiɛnw kɔni bɛ jifilenw ni tasaw kɔkanna ko ka u jɛ, k’a sɔrɔ aw kɔnɔw falen bɛ binkanni kow ni juguya sifa bɛɛ la. ⁴⁰ Hakilintanw! Ala min ye fɛnw kɔkanna dila, o ma u kɔnɔ fana dila wa? ⁴¹ Nka aw ka u kɔnɔ fɛnw di faantanw ma, o cogo la fɛnw bɛɛ na saniya aw ye. ⁴² «Bɔnɛ bɛ aw Farisiɛnw ye, k’a masɔrɔ aw bɛ nanaye ni nafɛnw ani nakɔfɛn tɔw bɛɛ jaka bɔ, nka aw bɛ tilennenya kow ni Ala kanuya to yen. Aw tun ka kan ka nin belebelebaw kɛ, ka o fɛn misɛnw fana fara u kan. ⁴³ «Bɔnɛ bɛ aw Farisiɛnw ye, k’a masɔrɔ Alabatoso kɔnɔ sigi yɔrɔ fɔlɔw ani mɔgɔw ka aw fo fɛrɛkɛnɛw la, olu de ka di aw ye. ⁴⁴ Bɔnɛ bɛ aw ye, k’a masɔrɔ aw bɔlen bɛ kaburu dogolenw fɛ, mɔgɔw bɛ taama u kan k’a sɔrɔ u m’a dɔn.» ⁴⁵ Sariya karamɔgɔ dɔ y’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, o kumaw fɔtɔ, i bɛ an fana lagosi.» ⁴⁶ Yesu y’a jaabi ko: «Bɔnɛ bɛ aw sariya karamɔgɔw fana ye, k’a masɔrɔ doni minnu tali ka gɛlɛn, aw bɛ olu da mɔgɔw kun, aw tɛ sɔn ka aw bolonkɔni kelen kɛ ka u dɛmɛ. ⁴⁷ Bɔnɛ bɛ aw ye, katuguni aw bɛ kiraw ka kaburuw dila koɲuman, k’a sɔrɔ aw bɛnbaw de ye u faga. ⁴⁸ O b’a jira ko aw sɔnna aw bɛnbaw ka kɛwalew ma, katuguni olu de ye kiraw faga, aw kɔni ye u ka kaburuw dila. ⁴⁹ O de kosɔn fana Ala ka hakilitigiya ko: `Ne na kiraw ni cidenw ci u ma. U na u dɔw faga, ka tugu dɔ wɛrɛw nɔfɛ ka u tɔɔrɔ.’ ⁵⁰ O bɛɛ na kɛ walisa kira minnu fagara kabini diɲɛ da tuma, olu joli ɲininkali ka kɛ bi mɔgɔw la, ⁵¹ k’a daminɛ Abɛl joli la fo ka taa bila Zakari joli ma, o min fagara saraka bɔlan ni Alabatosoba cɛ. Ɔwɔ, ne b’a fɔ aw ye, o joliw bɛɛ ɲininkali na kɛ bi mɔgɔw la. ⁵² «Bɔnɛ bɛ aw sariya karamɔgɔw ye, k’a masɔrɔ aw ye dɔnniya konnɛgɛ ta. Aw yɛrɛw ma don. Minnu tun b’a fɛ ka don, aw ye olu bali.» ⁵³ Yesu bɔlen kɔ o yɔrɔ la, sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw y’a daminɛ ka digi a la k’a dalaɲini cogo bɛɛ la. ⁵⁴ U tun b’a kɔlɔsi, walisa u k’a sendon sababu sɔrɔ ka bɔ a yɛrɛ da la kumaw la.

¹ O waati la, jamaba y’u lajɛ, u tun bɛ mɔgɔ waa caman bɔ, fo u tun bɛ yɛlɛn ɲɔgɔn senw kan. Yesu ye kuma daminɛ a ka kalandenw fɛ fɔlɔ, a ko: «A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi Farisiɛnw ka buurufunun fɛn na, o kɔrɔ, u ka filankafoya. ² Foyi dogolen tɛ min tɛna bɔ kɛnɛ kan. Gundo si tɛ ni a tɛna dɔn. ³ O de kosɔn aw ye fɛn o fɛn fɔ su fɛ dibi la, o na mɛn kɛnɛ kan tile fɛ. Ni aw ye fɛn o fɛn fɔ mɔgɔ tulo kɔrɔ soɲɛkɔnɔ na, o welewele na da sow san fɛ. ⁴ «Ne teriw, ne b’a fɔ aw ye ko, minnu bɛ mɔgɔ farikolo faga ni u tɛ se ka foyi kɛ o kɔ, aw kana siran olu ɲɛ. ⁵ Aw ka kan ka siran min ɲɛ, ne bɛ o jira aw la. Fanga bɛ Ala min fɛ ka mɔgɔ faga, o kɔ, k’a ni fili jahanama kɔnɔ, a’ ye siran o de ɲɛ. Ɔwɔ, ne b’a fɔ aw ye, a’ ye siran o de ɲɛ. ⁶ «Cɔrɔnin duuru tɛ feere wari misɛn fila la wa? O bɛɛ n’a ta, Ala tɛ ɲinɛ hali u kelen kɔ. ⁷ Aw kɔni, hali aw kunsigi bɛɛ dama dɔnnen don. Aw kana siran, aw ka fisa cɔrɔnin caman ye! ⁸ «Ne b’a fɔ aw ye ko, mɔgɔ o mɔgɔ mana jɔ a la mɔgɔw ɲɛ na ko a ye ne ta ye, Mɔgɔ Denkɛ fana na jɔ a la Ala ka mɛlɛkɛw ɲɛ kɔrɔ ko o tigi ye ale ta ye. ⁹ Nka min bɛ i dalacɛ ne la mɔgɔw ɲɛ na, Mɔgɔ Denkɛ fana na i dalacɛ o la Ala ka mɛlɛkɛw ɲɛ kɔrɔ. ¹⁰ «Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ kuma jugu fɔ Mɔgɔ Denkɛ ma, o na yafa a ma, nka ni min ye Ni Senu tɔgɔ tiɲɛ, yafa tɛna kɛ o ma. ¹¹ «Ni mɔgɔw taara ni aw ye Alabatosow kɔnɔ ani kiritigɛlaw ni fangatigiw ɲɛ kɔrɔ, aw hakili kana ɲaami aw ka jaabili ni aw ka fɔta la, ¹² k’a masɔrɔ aw ka kan ka kuma minnu fɔ, Ni Senu na aw kalan olu la o waati yɛrɛ la.» ¹³ Cɛ dɔ y’i to jama la k’a fɔ Yesu ye ko: «Karamɔgɔ, a fɔ ne balimakɛ ye ko a ka an fa ciyɛn tila an cɛ.» ¹⁴ Yesu y’a jaabi ko: «Ne teri, jɔn ye ne sigi ka kɛ aw ka kiritigɛla wala aw ka ciyɛntilabaa ye?» ¹⁵ A y’a fɔ u bɛɛ ye ko: «A’ ye aw janto aw yɛrɛw la ka aw yɛrɛw kɔlɔsi wasabaliya bɛɛ ma, katuguni mɔgɔ ka nafolo caya o caya, a ka ɲɛnamaya tɛ bɔ o la dɛ.» ¹⁶ O tuma la a ye nin ntalen da u ye, ko: «Cɛ nafolotigi dɔ ka sɛnɛ diyara kosɛbɛ. ¹⁷ A y’i miiri ko: `Ne na mun kɛ sa, katuguni ne ka suman bɛɛ lasagon yɔrɔ tɛ yen?’ <sup>18</sup> A ko: `A filɛ, ne na nin de kɛ. Ne na ne ka jiginɛw ci ka dɔ wɛrɛw jɔ ka u bonya fɔlɔ taw ye. Ne na ne ka suman ni ne bolofɛnw bɛɛ lajɛ u kɔnɔ. ¹⁹ O kɔ, ne n’a fɔ ne yɛrɛ ye ko fɛn caman maralen bɛ ne ye san caman ɲɛ. Ne na ne lafiya, ka dumuni kɛ ka minni kɛ ka n’ɲɛnajɛ.’ ²⁰ Nka Ala y’a fɔ a ye ko: `Nalonma! Bi su fɛ i ni na minɛ i la. O tuma la, i ye nin fɛn minnu lajɛ, olu dun na kɛ jɔn ta ye?’ ²¹ Ayiwa mɔgɔ o mɔgɔ bɛ nafoloba lajɛ a yɛrɛ diyaɲekow kama, k’a sɔrɔ a tɛ nafolotigi ye Ala ta fan fɛ, o bɛ ten.» ²² O tuma la Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «O de kosɔn ne b’a fɔ aw ye ko: Aw kana hami aw balo ko la, ko aw na mun dun? Aw kana hami aw fɛɛrɛbɔ ko la ko aw na mun fini don? ²³ K’a masɔrɔ mɔgɔ ni ka girin dumuni ma, farikolo ka girin fini ma. ²⁴ A’ ye miiri nkankan kɔnɔw ko la. U tɛ danni kɛ, u tɛ suman tigɛ. Fɛn mara yɔrɔ wala jiginɛ yɛrɛ tɛ u fɛ, o bɛɛ n’a ta, Ala bɛ u balo. Aw man fisa kɔnɔw ye kosɛbɛ wa? ²⁵ Aw la mɔgɔ jumɛn bɛ se ka hali dɔɔnin fara a yɛrɛ si dama kan ni hami ye? ²⁶ O de kosɔn, ni aw tɛ se ka o fɛn fitinin kɛ, mun y’a to aw bɛ hami ko tɔw la? ²⁷ A’ ye miiri kungo kɔnɔ bagaw falen cogo la. U tɛ baara kɛ, u tɛ paratali kɛ, o bɛɛ n’a ta ne b’a fɔ aw ye ko masa Solomani ni a ka faamaya bɛɛ, a ka finiw si ma o baga feerew la kelen bɔ cɛɲɛ la. ²⁸ Bin min bɛ kungo kɔnɔ bi, k’a sɔrɔ tasuma na a jeni sini, ni Ala bɛ o fɛɛrɛ bɔ ten, a tɛna aw fɛɛrɛ bɔ ka tɛmɛn o kan kosɛbɛ wa? Aw ka dannaya ka dɔgɔ. ²⁹ Aw na min dun ka min min, aw kana hami olu ɲinili la, aw kana sigasiga u sɔrɔli la. ³⁰ Siya minnu tɛ Ala dɔn, olu bɛɛ bɛ o fɛnw bɛɛ ɲini, nka aw Fa b’a dɔn ko aw mago bɛ olu la. ³¹ Aw kɔni ka Ala ka masaya de ɲini. O kɔ, Ala na o fɛnw bɛɛ di aw ma ka fara o kan. ³² «Aw kana siran, sagakuluninn, k’a masɔrɔ a diyara aw Fa ye ka a ka masaya di aw ma. ³³ A’ ye aw bolofɛnw feere ka o wari di faantanw ma. A’ ye foroko kɔrɔbaliw dila aw yɛrɛw ye ka nafolo banbali lajɛ sankolo la, nson tɛ se yen, ntumu tɛ se ka a tiɲɛ. ³⁴ K’a masɔrɔ i ka nafolo bɛ yɔrɔ min na, i dusukun miirili fana bɛ yen. ³⁵ «Aw cɛsirilen ni aw ka lanpa manalenw ka to. ³⁶ Aw ka kɛ i ko baaraden minnu bɛ u kuntigi makɔnɔ, ni a bɛ na ka bɔ kɔɲɔ yɔrɔ la tuma min na, walisa ni a nana ka da kɔnkɔn, u ka da yɛlɛ a ye joona. ³⁷ Ni kuntigi nana ka baaraden minnu sɔrɔ a ɲɛnafilɛli la, olu ye dubadenw ye. Ne b’a fɔ aw ye tiɲɛ la ko a na a cɛsiri ka u lasigi dumuni la ka dumuni tilatila u cɛ. ³⁸ Ni a nana dugutila fɛ wala dugujɛ da fɛ ka u sɔrɔ a ɲɛnafilɛli la, olu ye dubadenw ye. ³⁹ Aw k’a dɔn ko ni sotigi tun ye nson na tuma dɔn, a tun na to a ɲɛ na walisa a ka so daw kana kari. ⁴⁰ Aw fana labɛnnen ka to, k’a masɔrɔ aw tɛ miiri ko Mɔgɔ Denkɛ bɛ na waati min na, a bɛ na o waati yɛrɛ de la.» ⁴¹ Piɛrɛ y’a fɔ a ye ko: «Matigi, i bɛ nin ntalen da an dama kosɔn wa, wala mɔgɔw bɛɛ kosɔn?» ⁴² Matigi y’a jaabi ko: «Sokunnasigibaa dannamɔgɔ hakiliman min kuntigi b’a bila a ka jɔn tɔw kun na ka u ka dumuni ko ɲɛnabɔ a waati latigɛlen na, o ye jɔni ye? ⁴³ O jɔnkɛ min makɛ nalen y’a sɔrɔ a b’a kɛ a cogo la, o ye dubaden ye. ⁴⁴ Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko o makɛ na o jɔnkɛ sigi a bolo fɛn bɛɛ kun na. ⁴⁵ Nka ni o jɔnkɛ y’i miiri a yɛrɛ kɔnɔ ko a makɛ na mɛn yen, ni a y’a daminɛ ka a jɔnɲɔgɔn cɛmanw ni musomanw gosi, ka dumuni kɛ ka minni kɛ k’i fa dɔlɔ la, ⁴⁶ ayiwa o jɔnkɛ tɛ a ɲɛnafilɛ don min na, a tɛ waati min dɔn, a makɛ bɛ na o waati yɛrɛ de la. A na o jɔnkɛ halaki ka a niyɔrɔ di a ma dannabaliw fɛ. ⁴⁷ «Jɔnkɛ min ye a makɛ sago dɔn, ni a ma labɛnni kɛ ka baara kɛ ka kɛɲɛ ni o sago ye, o na gosi kosɛbɛ. ⁴⁸ Nka jɔnkɛ min ma a makɛ sago dɔn, ni a ye ko dɔw kɛ minnu ka kan ni gosili ye, o na gosi dɔɔnin. Fɛn caman dira min ma, fɛn caman na ɲini o fɛ. Fɛn caman kalifara min ma, fɛn caman ɲininkali na kɛ o tigi la ka tɛmɛn o kan. ⁴⁹ «Ne nana tasuma kerun dugukolo kan. Ni sisan tun y’a sɔrɔ a manana ka ban, o tun na diya ne ye. ⁵⁰ Batiseli dɔ bɛ yen, wajibi don ne ka tɛmɛn o fɛ. Ne kɔrɔtɔlen bɛ kosɛbɛ sani o ka kɛ ka dafa. ⁵¹ Aw bɛ miiri ko ne nana hɛrɛ kɛ dugukolo kan wa? Ayi dɛrɛ, ne b’a fɔ aw ye, fɔ tilali. ⁵² Kabini sisan, mɔgɔ duuru na sɔrɔ so kelen kɔnɔ, u na tila. Mɔgɔ saba na kɛ mɔgɔ fila kama, mɔgɔ fila na kɛ mɔgɔ saba kama. ⁵³ Fa na kɛ a denkɛ kama, denkɛ na kɛ a fa kama. Ba na kɛ a denmuso kama, denmuso na kɛ a ba kama. Muso na kɛ a denkɛ muso kama, furumuso na kɛ a biranmuso kama.» ⁵⁴ Yesu y’a fɔ jama ye fana ko: «Ni aw bɛ sankaba wulitɔ ye tilebin yanfan fɛ tuma min na, aw b’a fɔ o yɔrɔnin bɛɛ ko sanji bɛ na, a bɛ kɛ ten. ⁵⁵ Ni fiɲɛ bɛ ci ka bɔ worodugu yanfan fɛ, aw b’a fɔ ko funteni na kɛ, a bɛ kɛ ten. ⁵⁶ Filankafow! Aw bɛ dugukolo ni sankolo ɲɛ faranfasi dɔn, mun y’a to aw tɛ nin waati kow faranfasi? ⁵⁷ «Mun y’a to aw tɛ sira tilennen faranfasi aw yɛrɛw ma? ⁵⁸ Ka i ni i kiriɲɔgɔn taatɔ to kiri yɔrɔ la, i jija i ka tila a la ka aw to sira kan, walisa a kana taa ni i ye kiritigɛla ɲɛ kɔrɔ, kiritigɛla kana na i don garadikɛ bolo, garadikɛ kana na i bila kaso la. ⁵⁹ Ne b’a fɔ i ye ko i tɛna bɔ yen fewu sani i ka o juru bɛɛ sara, hali dɔrɔmɛ kelen tɛna to.»

¹ O waati la, Pilate tun ye Galileka minnu faga ka u to saraka baganw fagali la, ka u joli ni u ka saraka baganw joli ɲaami ɲɔgɔn na, mɔgɔ dɔw taara o kow kibaru fɔ Yesu ye. ² Yesu y’a fɔ u ye ko: «Aw bɛ miiri ko o Galilekaw tun ye jurumukɛlaw ye ka tɛmɛn Galileka tɔw bɛɛ kan, ko o de kosɔn u tɔɔrɔla ten wa? ³ Ne b’a fɔ aw ye ko ayi dɛrɛ, nka ni aw ma nimisa aw ka jurumuw la, aw bɛɛ na halaki ten. ⁴ Siloɛ sankanso jan binna mɔgɔ tan ni segin minnu kan ka u faga, aw bɛ miiri ko olu tun ye kojugukɛlaw ye ka tɛmɛn Jerusalɛmka tɔw bɛɛ kan wa? ⁵ Ne b’a fɔ aw ye ko ayi dɛrɛ, nka ni aw ma nimisa aw ka jurumuw la, aw bɛɛ na halaki ten.» ⁶ Yesu ye nin ntalen da ko: «Torosun dɔ turulen tun bɛ cɛ dɔ ka rezɛn nakɔ la. A taara den ɲini a la, nka a ma den sɔrɔ. ⁷ O tuma la a y’a fɔ a sɛnɛkɛla ye ko: `Ne san saba filɛ nin ye, ne bɛ den ɲini nin torosun na, ne ma dɔ sɔrɔ. A tigɛ. Mun y’a to a bɛ dugukolo la ten fu?’ <sup>8</sup> Nka sɛnɛkɛla y’a jaabi ko: `Ne kuntigi, a to yan ka san kelen kɛ fɔlɔ. Ne na dingɛ sen k’a lamini ka nɔgɔ don a la. ⁹ Ni a denna, o na ɲɛ. N’o tɛ, i n’a tigɛ.’ » ¹⁰ Lafiɲɛ don dɔ la, Yesu tun bɛ mɔgɔ kalan na Alabatoso dɔ kɔnɔ. ¹¹ Muso dɔ tun bɛ yen, jinɛbana tun b’a la kabini san tan ni segin. A kurulen tun bɛ o fɛ, a tun tɛ se k’i latilen. ¹² Yesu y’a ye minkɛ, a y’a wele k’a fɔ a ye ko: «Muso, i tilara ka bɔ i ka bana bolo bi.» ¹³ Yesu y’a bolow da a kan. O yɔrɔnin bɛɛ, a latilenna, a ye Ala bonya. ¹⁴ Nka Alabatoso kuntigi diminna katuguni Yesu ye banabaatɔ dɔ kɛnɛya lafiɲɛ don na. A y’a fɔ jama ye ko: «Baara ka kan ka kɛ tile wɔɔrɔ de kɔnɔ. Aw ka na o donw la walisa aw ka kɛnɛya. Aw kana na lafiɲɛ don na.» ¹⁵ Matigi y’a jaabi ko: «Filankafow! Aw bɛɛ kelen-kelen tɛ aw ka misi wala aw ka fali foni lafiɲɛ don na ka taa a lamin wa? ¹⁶ Nin muso min ye Ibrahima bɔnsɔn dɔ ye, ni a sirilen tun bɛ Sitanɛ fɛ kabini san tan ni segin, o tun man kan ka hɔrɔnya lafiɲɛ don na wa?» ¹⁷ Yesu y’o fɔ tuma min na, a juguw bɛɛ maloyara, nka jama bɛɛ ɲagalila a ka koba kɛlenw kosɔn. ¹⁸ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ala ka masaya ni mun bɔlen bɛ ɲɔgɔn fɛ? Ne bɛ a ni mun kɛɲɛ? ¹⁹ A bɔlen bɛ mutarde kisɛ fɛ. Mɔgɔ dɔ y’a ta k’a seri a ka nakɔ la. A bonyara ka kɛ jirisunba ye. Kɔnɔw nana ka u ka ɲaaw da a bolow la.» ²⁰ Yesu y’a fɔ fana ko: «Ne bɛ Ala ka masaya ni mun kɛɲɛ? ²¹ A bɔlen bɛ buurufunun fɛn dɔ fɛ. Muso dɔ y’o kɛ farinimugu kilo mugan ni duuru la k’a nɔɔni fo a bɛɛ fununna.» ²² Yesu tun bɛ dugubaw ni dugu misɛnw yaala, a kun dalen tun bɛ Jerusalɛm kan. A taatɔ tun bɛ mɔgɔw kalan. ²³ Mɔgɔ dɔ y’a ɲininka ko: «Matigi, mɔgɔ minnu na kisi, olu dama ka dɔgɔ wa?» Yesu y’a jaabi ko: ²⁴ «A’ y’a jija ka don da dɔgɔmannin fɛ, katuguni ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ caman na cogo ɲini ka don, nka u tɛna se. ²⁵ «Ni dutigi wulila ka da sɔgɔ tuma min na, ka aw to kɛnɛma, aw n’a daminɛ ka jɔ da la ka da kɔnkɔn k’a fɔ ko: `Matigi, da yɛlɛ an ye.’ A na aw jaabi ko a ma aw bɔ yɔrɔ dɔn. <sup>26</sup> O tuma la aw n’a daminɛ k’a fɔ a ye ko: `An ye dumuni kɛ ka minni kɛ i ɲɛ na, i ye an kalan an ka duguw bɔlɔnw la.’ ²⁷ Ale na aw jaabi ko a ma aw bɔ yɔrɔ dɔn, ko aw ka bɔ a kɔrɔ, aw kojugukɛlaw bɛɛ. ²⁸ O yɔrɔ la aw na kasi ka aw ɲinw ɲimi yen, ni aw ye Ibrahima ni Isaka ni Yakuba ani kiraw bɛɛ ye Ala ka masaya la tuma min na, k’a sɔrɔ aw fililen bɛ kɛnɛma. ²⁹ Mɔgɔ dɔw bɛ na ka bɔ kɔrɔn ni tilebin ani saheli ni worodugu yanfan fɛ, ka u sigi dumuni la Ala ka masaya la. ³⁰ O tuma la, kɔmɔgɔ dɔw na kɛ ɲɛ mɔgɔw ye. Ɲɛmɔgɔ dɔw na kɛ kɔmɔgɔw ye.» ³¹ O tuma la, Farisiɛn dɔw gɛrɛla Yesu la k’a fɔ a ye ko: «Taa ka bɔ yan, katuguni Hɛrɔde b’a fɛ ka i faga.» ³² Yesu ye u jaabi ko: «A’ ye taa a fɔ o waraninkalan ye ko: Bi ani sini, ne bɛ jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la, ka banabaatɔw kɛnɛya. A tile sabanan don, ne na tila o la. ³³ O bɛɛ n’a ta, wajibi don ne ka to sira kan ka taa, bi ani sini ani sinikɛnɛ, katuguni a bɛnnen tɛ kira dɔ ka faga yɔrɔ wɛrɛ ni Jerusalɛm tɛ. ³⁴ «Jerusalɛm, Jerusalɛm, e min bɛ kiraw faga, ka Ala ka cidenw bon ni kabakurunw ye ka u faga, ne tun b’a fɛ siɲɛ caman ka i ka mɔgɔw lajɛ ne fɛ i ko shɛ bɛ a denw lajɛ a kaman kɔrɔ cogo min na, nka aw ma sɔn! ³⁵ A filɛ, aw ka so lankolon na to aw ye. Ne b’a fɔ aw ye ko, aw tɛna ne ye tun sani aw k’a fɔ ko: `Min natɔ filɛ Matigi tɔgɔ la, o ye dubaden ye!’ »

¹ Lafiɲɛ don dɔ la, Yesu taara Farisiɛnw la mɔgɔba dɔ ka so ka dumuni kɛ yen. Farisiɛn minnu tun bɛ yen, olu tun b’a kɔlɔsi. ² Cɛ dɔ tun bɛ yen, farikolo fununbana tun b’a la. ³ Yesu ye kuma ta ka sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ɲininka ko: «Ka kɛɲɛ ni sariya ye, a dagalen bɛ ka banabaatɔ kɛnɛya lafiɲɛ don na wa, wala a dagalen tɛ?» ⁴ Nka u m’a jaabi. O tuma la, Yesu ye o banabaatɔ ta k’a kɛnɛya k’a bila ka taa. ⁵ O kɔ, a y’a fɔ u ye ko: «Ni aw dɔ denkɛ wala a ka misi binna kɔlɔn kɔnɔ, a tɛna teliya ka o labɔ, hali lafiɲɛ don na wa?» ⁶ U ma se k’a jaabi o ko la. ⁷ Mɔgɔ minnu welela dumuni la, Yesu ye ntalen da olu ye, katuguni a y’a kɔlɔsi ko u tun bɛ ɲɛfɛ sigiyɔrɔw ɲɛnatɔmɔ. A y’a fɔ u ye ko: ⁸ «Ni mɔgɔ dɔ y’i wele kɔɲɔ dumuni la, i kana taa i sigi ɲɛfɛ sigi yɔrɔ la. I t’a dɔn yala ni mɔgɔ min jɔyɔrɔ ka bon ni i ta ye, ko o fana welelen bɛ. ⁹ Min ye aw fila bɛɛ wele, ni o nana k’a fɔ i ye ko i ka sigi yɔrɔ di nin cɛ ma, o tuma la i maloyalen na taa i sigi kɔfɛ sigi yɔrɔ la. ¹⁰ Nka ni i welela, taa i sigi kɔfɛ sigi yɔrɔ la, walisa i welebaa mana na, a k’a fɔ i ye ko: `Ne teri, taa i sigi ɲɛfɛ sigi yɔrɔ la.’ O tuma la i na bonyali sɔrɔ i dumunikɛɲɔgɔnw ɲɛ na. <sup>11</sup> Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a yɛrɛ kɔrɔta, o na majigin. Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a yɛrɛ majigin, o na kɔrɔta.» <sup>12</sup> Min ye Yesu wele dumuni la, a y’a fɔ o fana ye ko: «Ni i bɛ dumuniba labɛn tile fɛ wala su fɛ, i kana i teriw wele, wala i badenw, wala i balimaw, wala i sigiɲɔgɔn nafolotigiw. Olu fana bɛ se ka i wele dumuni la ka i ka weleli juru sara. <sup>13</sup> Nka n’i bɛ dumuniba labɛn, i ka faantanw ni mɔgɔ fiɲɛmaw ni nabaraw ani fiyentɔw wele. <sup>14</sup> I na duba sɔrɔ, katuguni olu tɛna se ka i ka weleli juru sara. I na o sara sɔrɔ mɔgɔ tilennenw suw kununli don na.» <sup>15</sup> O dumunikɛlaw la kelen ye o kuma mɛn minkɛ, a ko: «Min na dumuni kɛ Ala ka masaya la, o ye dubaden ye.» <sup>16</sup> Nka Yesu y’a fɔ a ye ko: «Cɛ dɔ ye sula fanaba labɛn ka mɔgɔ caman wele. <sup>17</sup> Dumuni waati selen, a ye a ka baaraden ci ka taa a fɔ mɔgɔ welelenw ye ko: `A’ ye na, katuguni fɛn bɛɛ labɛnna ka ban.’ ¹⁸ U bɛɛ kelen-kelen binna yafa ɲini na ni dusu kelen ye. Fɔlɔ y’a fɔ a ye ko: `Ne ye foro dɔ san, ne ka kan ka taa o filɛ. Ne b’i deli, i ka yafa ne ma.’ <sup>19</sup> Dɔ wɛrɛ y’a fɔ a ye ko: `Ne ye ntura tan san, ne bɛ taa u kɔrɔbɔ. Ne b’i deli, i ka yafa ne ma.’ ²⁰ Dɔ wɛrɛ fana y’a fɔ ko: `Ne ye muso furu sisan, o de y’a to ne tɛ se ka taa.’ <sup>21</sup> Baaraden seginna ka taa o kuntigi fɛ ka o kow bɛɛ lakali a ye. Dutigi diminna, a y’a fɔ a ka baaraden ye ko: `I teliya ka taa dugu fɛrɛkɛnɛw ni nbɛdaw la ka faantanw ni mɔgɔ fiɲɛmaw ni fiyentɔw ani nabaraw wele ka na n’u ye yan.’ ²² O kɛlen, baaraden y’a fɔ a ye ko: `Ne kuntigi, i ye min fɔ, o kɛra, nka hali o, so ma fa.’ <sup>23</sup> Kuntigi y’a fɔ baaraden ye ko: `Taa sirabaw ani sinsan kɛrɛfɛlaw la ka mɔgɔw karaba ka na, walisa ne ka so ka fa. ²⁴ Ne b’a fɔ aw ye ko, mɔgɔ minnu tun welela, olu si tɛna ne ka surɔfana nɛnɛ!’ » ²⁵ Jamaba tugulen tun bɛ Yesu nɔfɛ. A y’i yɛlɛma u fan fɛ k’a fɔ u ye ko: ²⁶ «Ni mɔgɔ dɔ nana ne nɔfɛ, ni o ma a fa koniya, ani a ba, ni a muso ni a denw, ni a balimakɛw ni a balimamusow, ani a yɛrɛkun fana, a tɛ se ka kɛ ne ka kalanden ye. ²⁷ Min tɛ a gengenjiri ta ka tugu ne la, o tɛ se ka kɛ ne ka kalanden ye. ²⁸ Aw la jumɛn, ni a b’a fɛ ka sankanso jan jɔ, a tɛna i sigi fɔlɔ k’a jɔ sɔngɔ jate k’a filɛ ni fɛn b’a bolo k’a laban wa? ²⁹ A bɛ siran ko ni a y’a ju bɔ, n’a ma se k’a tɔ laban, o yebaaw bɛɛ n’a daminɛ ka yɛlɛ bɔ a ma, ³⁰ k’a fɔ ko: `Nin cɛ ye so jɔli daminɛ, nka a ma se k’a laban.’ ³¹ Wala masakɛ jumɛn, n’a bɛ taa masakɛ wɛrɛ kɛlɛ, a tɛna i sigi fɔlɔ k’i miiri ni a ni cɛ waa tan bɛ se ka masakɛ wɛrɛ ni cɛ waa mugan kunbɛn wa? ³² Ni a tɛ se, ka masakɛ dɔ to yɔrɔ jan, a na cidenw bila ka taa u cɛ labɛn cogo ɲini. ³³ O cogo la, aw la mɔgɔ o mɔgɔ tɛ jɛn a bolofɛnw bɛɛ kɔ, o tɛ se ka kɛ ne ka kalanden ye. ³⁴ «Kɔgɔ ka ɲi, nka ni a timiya bɔra a la, mun na a timiya tun? ³⁵ A tɛ foyi ɲɛ dugukolo la, a tɛ se ka kɛ nɔgɔ ye foro la fana, mɔgɔ b’a fili kɛnɛma. Tulo bɛ min fɛ ka lamɛnni kɛ, o ka lamɛnni kɛ dɛ!»

¹ Faama wari minɛbaaw ni jurumutɔw bɛɛ gɛrɛla Yesu la k’a ka kuma lamɛn. ² Farisiɛnw ni sariya karamɔgɔw tun bɛ dajukɔrɔ kuma fɔ, u ko: «Nin cɛ bɛ jurumutɔw minɛ koɲuman, a ni u bɛ dumuni kɛ ɲɔgɔn fɛ.» ³ Yesu ye nin ntalen da u ye ko: ⁴ «Aw la mɔgɔ jumɛn, ni saga kɛmɛ b’a fɛ, ni olu la kelen tununna, a tɛna a tɔ bikɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn to kungokolon kɔnɔ, ka taa o tununnen ɲini, fo ka a ye wa? ⁵ Ni a y’a ye tuma min na, a ɲagalitɔ b’a da a kamankun kan. ⁶ A selen so, a bɛ a teriw ni a sigiɲɔgɔnw wele k’a fɔ u ye ko: `An ka ɲagali ɲɔgɔn fɛ, k’a masɔrɔ ne ye ne ka saga tununnen ye.’ <sup>7</sup> O cogo la, ne b’a fɔ aw ye, ni jurumukɛla kelen nimisara a ka jurumuw la, ɲagali bɛ kɛ sankolo kɔnɔ o tigi kosɔn ka tɛmɛn mɔgɔ tilennen bikɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn kan, minnu mago tɛ nimisali la. <sup>8</sup> «Muso jumɛn, ni warijɛ tan b’a fɛ, ni o kelen tununna, a tɛna lanpa mana ka so furan k’a ɲini kosɛbɛ, fo k’a ye wa? <sup>9</sup> Ni a y’a ye tuma min na, a b’a terimusow ni a sigiɲɔgɔn musow wele k’a fɔ u ye ko: `An ka ɲagali ɲɔgɔn fɛ, k’a masɔrɔ ne ye ne ka warijɛ tununnen ye.’ ¹⁰ O cogo la ne b’a fɔ aw ye, ni jurumukɛla kelen nimisara a ka jurumuw la, ɲagali bɛ kɛ Ala ka mɛlɛkɛw cɛma o tigi kosɔn.» ¹¹ Yesu y’a fɔ fana ko: «Denkɛ fila tun bɛ cɛ dɔ fɛ. ¹² Denkɛ dɔgɔmannin y’a fɔ a fa ye ko: `Ne fa, i ka ne niyɔrɔ di ne ma ka bɔ i ka nafolo la.’ O tuma la fa ye a ka nafolo tila a denkɛ fila cɛ. <sup>13</sup> Tile dama dɔ tɛmɛnnen kɔ, denkɛ dɔgɔmannin y’a niyɔrɔ wari bɛɛ lajɛ ka taa jamana jan dɔ la, k’a bɛɛ tiɲɛ yen kakalaya la. <sup>14</sup> A ka wari bɛɛ bannen kɔ, kɔngɔba donna o jamana la, a ka balo dɛsɛra. <sup>15</sup> A taara don baara la o jamana mɔgɔ dɔ fɛ, o y’a bila ka taa a ka forow la ka lɛw kɔlɔsi. <sup>16</sup> Lɛw tun bɛ jiriden minnu dun, a tun b’a fɛ ka a yɛrɛ kɔnɔ fa ni olu ye, nka mɔgɔ si ma foyi di a ma. <sup>17</sup> A ye hakili sɔrɔ minkɛ, a ko: `Baaraden caman bɛ ne fa ka so, u bɛ dumuni kɛ fo k’a tɔ to, ne kɔni bɛ sa kɔngɔ bolo yan. ¹⁸ Ne na wuli ka taa ne fa ka so, k’a fɔ a ye ko: Ne fa, ne ye Ala hakɛ ta, ne ye e fana hakɛ ta. ¹⁹ Ne man kan ka wele i denkɛ tun. I ka ne minɛ i ko i ka baaraden dɔ.’ ²⁰ A wulila ka taa a fa ka so. K’a to yɔrɔ jan, a fa y’a natɔ ye, a hinɛ donna a la. A bolila ka taa i meleke a denkɛ kan na k’a da susu. ²¹ Denkɛ y’a fɔ a fa ye ko: `Ne fa, ne ye Ala hakɛ ta, ne ye e fana hakɛ ta, ne man kan ka wele i denkɛ tun.’ <sup>22</sup> Nka a fa y’a fɔ a ka baaradenw ye ko: `A’ y’aw teliya ka na ni dulɔki bɛɛ la ɲuman ye, ka o don a kan na, ka bololanɛgɛ don a bolo la, ka sabara don a sen na. ²³ A’ ye na ni misiden tɔlɔlen ye k’a faga. An ka dumuni kɛ ka ɲagali, ²⁴ k’a masɔrɔ ne denkɛ min filɛ nin ye, o salen tun bɛ, a ɲɛnamayara. A tun tununna, a yera.’ U ye ɲɛnajɛ daminɛ. ²⁵ «A denkɛ fɔlɔ tun bɛ foro la. O surunyalen so la, a ye fɔlikan ni dɔnkɛkan mɛn. ²⁶ A ye baaraden dɔ wele ka o ɲininka o ɲɛnajɛkan sababu la. ²⁷ O y’a jaabi ko: `I dɔgɔkɛ nana, i fa ye misiden tɔlɔlen faga a ye, katuguni a y’a kɛnɛma sɔrɔ.’ <sup>28</sup> Denkɛ fɔlɔ diminna, a ma sɔn ka don so kɔnɔ. A fa bɔra ka taa a deli. <sup>29</sup> Nka a y’a fɔ a fa ye ko: `Ne san caman filɛ nin ye, ne bɛ baara kɛ i ye. Ne ma i kan bila tuma si. O bɛɛ n’a ta, i ma hali baden kelen di ne ma, walisa ne ni ne teriw ka ɲagali ɲɔgɔn fɛ. ³⁰ Nka i denkɛ min filɛ nin ye, a ye i ka nafolo bɛɛ tiɲɛ jatɔmusow la. A nalen, i ye misiden tɔlɔlen faga a ye!’ ³¹ A fa y’a jaabi ko: `Ne den, i bɛ ne fɛ yan tuma bɛɛ, ne ka fɛnw bɛɛ ye i ta ye. ³² Nka an ka kan ka ɲagali ka an ɲɛnajɛ, k’a masɔrɔ i dɔgɔkɛ min filɛ nin ye, o salen tun bɛ, a ɲɛnamayara. A tun tununna, a yera.’ »

¹ Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye fana ko: «Cɛ nafolobatigi dɔ tun bɛ yen, kunnasigibaa dɔ tun b’a fɛ, mɔgɔw ye o sendon ko o bɛ a kuntigi ka nafolo tiɲɛ. ² Kuntigi ye o kunnasigibaa wele k’a fɔ a ye ko: `Ne bɛ min mɛn i ko la, o ye mun ye? An ka jate minɛ, katuguni i tɛ se ka to ne ka nafolo kun na tun.’ <sup>3</sup> O tuma la, kunnasigibaa y’a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: `Ne na mun kɛ sa? Ne kuntigi bɛ ne bɔ a ka nafolo kun na. Ne tɛ se ka sɛnɛ kɛ. Delili maloya bɛ ne la. ⁴ Ɔnhɔn! Ne na min kɛ, ne bɛ o dɔn, walisa ni ne bɔra nafolo kun na, mɔgɔ dɔw ka ne ladon u ka so.’ ⁵ O tuma la minnu ye juru ta a kuntigi fɛ, a ye u kelen-kelen wele. A y’a fɔ fɔlɔ ye ko: `Ne kuntigi ka joli b’i la?’ <sup>6</sup> O y’a jaabi ko: `Tulu bidon kɛmɛ.’ A y’a fɔ a ye ko: `I ka sɛbɛn ta k’i sigi joona ka tulu bidon biduuru sɛbɛn.’ <sup>7</sup> O kɔ, a y’a fɔ dɔ wɛrɛ ye ko: `E dun, i ta ye joli ye?’ O y’a jaabi ko: ` Ɲɔ bɔrɛ kɛmɛ.’ A y’a fɔ o ye ko: `I ka sɛbɛn ta ka ɲɔ bɔrɛ bisegin sɛbɛn.’ ⁸ Kuntigi ye o kunnasigibaa tilenbali tanu a ka keguya kosɔn, k’a masɔrɔ nin diɲɛ mɔgɔw bɛ kow kɛ ni keguya ye u ni ɲɔgɔn cɛ, ka tɛmɛn kɛnɛyeelendenw kan. ⁹ «Ne kɔni b’a fɔ aw ye ko: A’ ye teriw sɔrɔ aw yɛrɛw ye ni tilenbaliya nafolo ye, walisa ni o banna, u ka aw ladon sigi yɔrɔ banbaliw la. ¹⁰ Min ye dannamɔgɔ ye ko fitininw ko la, o ye dannamɔgɔ ye kobaw fana ko la. Min ye tilenbali ye ko fitininw ko la, o ye tilenbali ye kobaw fana ko la. ¹¹ O de kosɔn, ni aw tɛ dannamɔgɔw ye nin tilenbaliya nafolo kow la, jɔni na nafolo sɛbɛ kalifa aw ma? ¹² Ni aw ma kɛ dannamɔgɔw ye mɔgɔ wɛrɛw ka nafolo ko la, jɔni na aw yɛrɛw ta di aw ma? ¹³ «Baaraden si tɛ se ka baara kɛ kuntigi fila ye, katuguni a na dɔ koniya k’a tɔ kelen kanu, wala a na i nɔrɔ kelen na k’i mago bɔ dɔ la. Aw tɛ se ka baara kɛ Ala ye k’a kɛ nafolo fana ye.» ¹⁴ Farisiɛnw fana ye o kumaw bɛɛ mɛn minkɛ, u ye yɛlɛ bɔ Yesu ma, k’a masɔrɔ nafolo ko tun ka di u ye. ¹⁵ A y’a fɔ u ye ko: «Minnu bɛ u yɛrɛw jate tilennenw ye mɔgɔw ɲɛ na, o ye aw de ye, nka Ala bɛ aw dusukunw dɔn, katuguni ko min bɛ bonya Hadamadenw fɛ, o haramulen bɛ Ala fɛ. ¹⁶ «Sariya ni kiraw ka kitabuw tun bɛ yen fo ka na se Yuhana Batiselikɛla ka waati ma. Kabini o tuma la, Ala ka masaya Kibaru Duman bɛ fɔ, mɔgɔw bɛɛ bɛ u jija ka don a la. ¹⁷ Sankolo ni dugukolo bɛ se ka tɛmɛn, nka sariya sɛbɛnden si tɛna bɔ a la. ¹⁸ «Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a muso furu sa ka dɔ wɛrɛ furu, o bɛ jatɔya kɛ. Min bɛ muso furu salen furu, o bɛ jatɔya kɛ. ¹⁹ «Cɛ nafolobatigi dɔ tun bɛ yen, a tun bɛ lomaasa fini don ka faama dumuni kɛ k’i ɲɛnajɛ don o don. ²⁰ Cɛ sɛgɛnbaatɔ dɔ dalen tun bɛ o ka so da la, o tɔgɔ ko Lazarɛ. Joliw tun bɛ a fari yɔrɔ bɛɛ la. ²¹ Dumuni murumuru minnu tun bɛ bin ka bɔ nafolobatigi ka tabali la, a tun b’a fɛ ka olu dun. Wuluw tun bɛ na ka a ka joliw lanɔ. ²² Ayiwa o sɛgɛnbaatɔ sara, mɛlɛkɛw y’a ta k’a bila Ibrahima kɛrɛ fɛ. Nafolobatigi fana sara, a su donna. ²³ «K’a tɔɔrɔlen to Hadɛsi kɔnɔ, a y’a ɲɛ kɔrɔta ka Ibrahima ye yɔrɔ jan, ka Lazarɛ fana ye o kɛrɛ fɛ. ²⁴ O tuma la a pɛrɛnna ko: `Ne fa Ibrahima, makari ne la! I ka Lazarɛ bila ka taa a bolonkɔni nun su ji la ka na ne nɛnkun sumaya, katuguni ne tɔɔrɔlen bɛ nin tasuma kɔnɔ kosɛbɛ.’ <sup>25</sup> Ibrahima y’a jaabi ko: `Ne den, i hakili jigin a la ko i ye i ka fɛn ɲumanw bɛɛ sɔrɔ k’i to diɲɛ la, o cogo la Lazarɛ ye ko jugu de sɔrɔ. Sisan ale bɛ ɲɛsuma na, e kɔni bɛ ɲɛgan na. ²⁶ Ka fara o bɛɛ kan, folon dingɛba bɛ an ni aw cɛ, fo minnu b’a fɛ ka bɔ yan ka taa aw fɛ yen, olu tɛ se. Minnu b’a fɛ ka bɔ yen ka na yan, olu fana tɛ se.’ ²⁷ O tuma la nafolobatigi ko: `Ne fa, ne b’i deli, i ka Lazarɛ bila ka taa ne fa ka so, <sup>28</sup> katuguni ne balimakɛ duuru bɛ yen. A ka taa u lasɔmi, walisa u fana kana na nin tɔɔrɔ yɔrɔ la.’ <sup>29</sup> Ibrahima y’a jaabi ko: `Musa ni kiraw ka kumaw bɛ u bolo, u ka olu lamɛn.’ ³⁰ Nka a ko: `Ayi, ne fa Ibrahima, nka ni mɔgɔ kelen su kununna ka taa u fɛ yen, u na nimisa u ka jurumuw la.’ <sup>31</sup> Ibrahima y’a fɔ a ye ko: `Ni u tɛ Musa ni kiraw ka kumaw lamɛn, hali ni mɔgɔ dɔ kununna ka bɔ suw cɛma, u tɛna dannaya kɛ.’ »

¹ Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Kunnatiɲɛni kow tɛ se ka to kɛbali ye, nka mɔgɔ min bɛ olu kɛ, bɔnɛ bɛ o tigi ye. ² Min bɛ nin denmisɛnw la kelen kunnatiɲɛ, ni kabakurunba tun sirila o kan na ka a fili kɔgɔji la, o tun ka fisa a ma ni o kɛli ye. ³ A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi o kow ma. «Ni i balima ye jurumu kɛ, a kɔrɔfɔ. Ni a nimisara, yafa a ma. ⁴ Ni a ye i hakɛ ta siɲɛ woloɛula tile kelen kɔnɔ, ni a seginna i ma siɲɛ woloɛula k’a fɔ ko i ka hakɛ to, i ka yafa a ma.» ⁵ Cidenw y’a fɔ Matigi ye ko: «Dɔ fara an ka dannaya kan.» ⁶ Matigi y’a fɔ ko: «Ni aw ka dannaya tun bɛ hali mutarde kisɛ bɔ bonya la, aw tun n’a fɔ nin torosun ye ko a ni a diliw bɛɛ ka bɔ ka taa turu kɔgɔji la, o tun na aw kan minɛ. ⁷ «Ni baaraden bɛ aw dɔ fɛ, ni o bɛ sɛnɛ kɛ wala ka baganw kɔlɔsi, ni o nana ka bɔ kungo la tuma min na, a n’a fɔ o baaraden ye ko o ka na i sigi dumuni la wa? ⁸ Nka a tɛna a fɔ o baaraden ye ko a ka dumuni dila ka a cɛsiri ka ale mago ɲɛ, fo ni ale tilara dumuni ni minni la tuma min na wa, o kɔ, o na sɔrɔ ka dumuni kɛ ka minni kɛ. ⁹ A bɛ barika da o baaraden ye k’a masɔrɔ o ye a ka ko fɔlenw kɛ wa? ¹⁰ O cogo la aw fana, ci minnu fɔra aw ye, ni aw ye olu bɛɛ kɛ ka dafa, aw k’a fɔ ko, aw ye baaraden gansanw ye, ko aw ye aw niyɔrɔ baara dama de kɛ.» ¹¹ Ka Yesu to sira kan ka taa Jerusalɛm, a tɛmɛnna Samari jamana ni Galile jamana cɛ. ¹² A dontɔ dugu dɔ kɔnɔ, kunatɔ cɛ tan nana a kunbɛn. U ye u jɔ yɔrɔ jan ¹³ ka pɛrɛn ko: «Karamɔgɔ Yesu, makari an na!» ¹⁴ A y’u ye minkɛ, a y’a fɔ u ye ko: «A’ ye taa aw yɛrɛw jira sarakalasebaaw la.» Ka u to sira kan ka taa, u saniyara. ¹⁵ U la kelen y’a ye ko a kɛnɛyara minkɛ, o kɔseginna ka Ala bonya ni kanba ye. ¹⁶ A y’i bin Yesu sen kɔrɔ k’a ɲɛ biri duguma ka barika da a ye. Samarika tun don. ¹⁷ Yesu ko: «Mɔgɔ tan ma saniya wa? U tɔ kɔnɔntɔn bɛ mini? ¹⁸ U si ma kɔsegin ka Ala bonya, nin dunankɛ kelen kɔ wa?» ¹⁹ O tuma la Yesu y’a fɔ a ye ko: «Wuli ka taa. I ka dannaya ye i kisi.» ²⁰ Farisiɛnw ye Yesu ɲininka ko: «Ala ka masaya bɛ na tuma jumɛn?» A y’u jaabi ko: «Ala ka masaya tɛna na ka kɛɲɛ ni mɔgɔw ka kɔlɔsili ye. ²¹ U tɛna fɔ fana ko: `A filɛ yan,’ wala `A filɛ yen fɛ,’ katuguni Ala ka masaya bɛ aw cɛma.» ²² O kɔ, a y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Donw bɛ na, a tun na diya aw ye ka Mɔgɔ Denkɛ ka donw la kelen ye, nka aw tɛna a ye. ²³ Mɔgɔw n’a fɔ aw ye ko: `A filɛ, a bɛ yan,’ wala `A filɛ, a bɛ yen,’ nka aw kana taa yen, aw kana tugu u nɔfɛ. ²⁴ San yɛgɛyɛgɛ bɛ kɛnɛ bɔ sankolo fan kelen na ka se sankolo fan dɔ ma cogo min na, Mɔgɔ Denkɛ fana na kɛ ten a na don na. ²⁵ Nka sani o don ka se, wajibi don a ka tɔɔrɔ kosɛbɛ, bi mɔgɔw ka ban a la. ²⁶ Ko minnu tun bɛ kɛ Nuhun tile la, olu na kɛ Mɔgɔ Denkɛ ka donw fana la. ²⁷ Mɔgɔw tun bɛ dumuni kɛ ka minni kɛ, ka musow furu ka u denw di furu la, fo Nuhun donna kurunba kɔnɔ don min na. O tuma la jiba nana ka u bɛɛ halaki. ²⁸ Lɔti ka waati kɛra cogo min na, a na kɛ ten fana. Mɔgɔw tun bɛ dumuni kɛ ka minni kɛ, ka sanni kɛ ka fɛnw feere, ka sɛnɛ kɛ, ka sow jɔ, ²⁹ nka Lɔti bɔra Sodɔmɛ dugu kɔnɔ don min na, o don na, tasuma ni kiribi binna ka bɔ sankolo la i ko sanji, ka u bɛɛ halaki. ³⁰ Mɔgɔ Denkɛ na i jira don min na, a na kɛ ten o don na. ³¹ «O don na, min bɛ a ka so kun na, ni a bolofɛnw bɛ so kɔnɔ, o kana jigin ka olu ta. Min bɛ foro la, o kana kɔsegin a ka ton bila yɔrɔ la. ³² A’ ye aw hakili jigin Lɔti muso ko la! ³³ Ni min b’a fɛ k’a ni kisi, o na bɔnɛ a la. Min bɔnɛna a ni la, o na a ni kisi. ³⁴ Ne b’a fɔ aw ye ko, o don su fɛ, mɔgɔ fila na kɛ dalan kelen kan, kelen na minɛ ka kelen to. ³⁵ Muso fila na kɛ sili la ɲɔgɔn fɛ, kelen na minɛ ka kelen to. [ ³⁶ Cɛ fila na kɛ foro la, kelen na minɛ ka kelen to.]» ³⁷ Kalandenw y’a ɲininka ko: «Matigi, o na kɛ yɔrɔ jumɛn?» A y’u jaabi ko: «Fɛn su mana kɛ yɔrɔ min na, dugaw na u lajɛ yen.»

¹ Yesu ye ntalen dɔ da u ye k’a jira u la ko mɔgɔw ka kan ka Ala deli tuma bɛɛ la, u kana sɛgɛn. ² A ko: «Kiritigɛla dɔ tun bɛ dugu dɔ la, o tun tɛ siran Ala ɲɛ, a tun tɛ mɔgɔ si jate. ³ Muso cɛ salen dɔ tun bɛ o dugu la, o tun bɛ to ka taa a fɛ k’a fɔ a ye ko a ka ale hakɛ bɔ a jugu la. ⁴ A mɛnna, kiritigɛla tun ma sɔn. O kɔ, a y’a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: `Hali ni ne tɛ siran Ala ɲɛ, hali ni ne tɛ mɔgɔ si jate, <sup>5</sup> o bɛɛ n’a ta nin muso cɛ salen bɛ ne sɛgɛn, o de kosɔn ne na a hakɛ bɔ a jugu la, walisa a kana to ka na ne tɔɔrɔ tuma bɛɛ.’ » <sup>6</sup> Matigi ko: «Kiritigɛla tilenbali bɛ min fɔ, a’ ye o lamɛn. <sup>7</sup> Ala ka ɲɛnatɔmɔlen minnu bɛ kasi a nɔfɛ su fara tile kan, a tɛna u hakɛ bɔ u juguw la, hali k’a sɔrɔ a bɛ muɲuli kɛ u ta fan fɛ wa? <sup>8</sup> Ne b’a fɔ aw ye ko a na u hakɛ bɔ joona. Nka ni Mɔgɔ Denkɛ nana tuma min na, a na dannaya sɔrɔ dugukolo kan wa?» <sup>9</sup> Mɔgɔ minnu jigi tun bɛ u yɛrɛw kan ko u tilennen don, k’a sɔrɔ u tun bɛ tɔw jate ko u tɛ foyi ye, Yesu ye nin ntalen da olu ta fan fɛ, a ko: <sup>10</sup> «Cɛ fila taara Alabatosoba kɔnɔ ka Ala deli. Kelen tun ye Farisiɛn ye, a tɔ kelen tun ye faama wari minɛbaa ye. <sup>11</sup> Farisiɛn y’i jɔ a dan na ka Ala deli a yɛrɛ kɔnɔ tan, ko: `Ala, ne bɛ barika da i ye, k’a masɔrɔ ne ni mɔgɔ tɔw tɛ kelen ye, binkannikɛlaw, kojugukɛlaw, jatɔw. Ne tɛ i ko hali nin faama wari minɛbaa. ¹² Dɔgɔkun o dɔgɔkun, ne bɛ tile fila sun. Ne bɛ tɔnɔ min sɔrɔ, ne bɛ o bɛɛ jaka bɔ.’ ¹³ Faama wari minɛbaa kɔni jɔlen tora yɔrɔ jan. A ma sɔn hali k’a ɲɛ kɔrɔta san fɛ, nka a ɲɛnasisilen y’a disi gosigosi k’a fɔ ko: `Ala, makari ne la, ne ye jurumukɛla ye.’ <sup>14</sup> Ne b’a fɔ aw ye ko: Nin cɛ jo sɔrɔlen taara so, nka Farisiɛn m’a sɔrɔ, katuguni mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a yɛrɛ kɔrɔta, o na majigin. Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a yɛrɛ majigin, o na kɔrɔta.» <sup>15</sup> Mɔgɔw nana Yesu yɔrɔ ni denmisɛn dɔw ye, walisa a ka maga u la. A ka kalandenw y’o ye minkɛ, u ye u kɔrɔfɔ. <sup>16</sup> Nka Yesu ye o denmisɛnw madon a la, a ko: «A’ y’a to denmisɛnw ka na ne ma, aw kana u bali, katuguni Ala ka masaya ye olu bɔɲɔgɔnkow de ta ye. <sup>17</sup> Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Mɔgɔ o mɔgɔ ma Ala ka masaya minɛ i ko denmisɛn, o tɛna don a la fewu.» <sup>18</sup> Yahutuw ka kuntigi dɔ ye Yesu ɲininka ko: «Karamɔgɔ ɲuman, ne ka kan ka mun kɛ walisa ne ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ?» <sup>19</sup> Yesu y’a fɔ a ye ko: «Mun na i bɛ ne wele ɲuman? Ɲuman si tɛ, Ala kelen kɔ. <sup>20</sup> I bɛ ci fɔlenw dɔn: `I kana jatɔya kɛ, i kana mɔgɔ faga, i kana sonyali kɛ, i kana nkalon da i mɔgɔ ɲɔgɔn na, i ka i fa ni i ba bonya.’ » ²¹ O cɛ ko: «Ne ye o ci fɔlenw bɛɛ mara kabini ne denmisɛnma.» ²² Yesu y’o mɛn minkɛ, a y’a fɔ a ye ko: «Fɛn kelen b’i jɛ fɔlɔ. I ka i bolofɛnw bɛɛ feere ka o wari tilatila faantanw cɛ. O tuma la, i na nafoloba sɔrɔ sankolo la. O kɔ, na tugu ne la.» ²³ O cɛ y’o mɛn minkɛ, a ɲɛnasisira kosɛbɛ, k’a masɔrɔ nafoloba tun b’a fɛ. ²⁴ Yesu y’a ɲɛnasisilen ye minkɛ, a ko: «Nafolobatigi donni ka gɛlɛn Ala ka masaya la kosɛbɛ. ²⁵ Ɲaamɛ donni ka nɔgɔn miseli wo fɛ ka tɛmɛn nafolobatigi donni kan Ala ka masaya la.» ²⁶ O kuma lamɛnbaaw ko: «A. O tuma la, jɔni dun bɛ se ka kisi?» ²⁷ Yesu y’u jaabi ko: «Min bɛ mɔgɔw kɛɲɛ, o tɛ Ala kɛɲɛ.» ²⁸ O tuma la Piɛrɛ ko: «A filɛ, an jɛna fɛn bɛɛ kɔ ka tugu i la.» ²⁹ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Mɔgɔ o mɔgɔ jɛna a ka so kɔ, wala a muso wala a balimaw, wala a bangebaaw wala a denw, Ala ka masaya kosɔn ³⁰ o tigi na o ɲɔgɔn caman sɔrɔ k’a to diɲɛ la, a na ɲɛnamaya banbali sɔrɔ sini.» ³¹ Yesu ye a ka ciden tan ni fila wele k’a fɔ u ye ko: «An taatɔ filɛ Jerusalɛm. Fɛn minnu sɛbɛnna kiraw fɛ Mɔgɔ Denkɛ ko la, olu bɛɛ na kɛ ka dafa. ³² A na don Ala dɔnbaliw bolo, u na yɛlɛ bɔ a ma k’a neni, ka daji tu a kan, ³³ ka a bugɔ ni gɛɲɛ ye, o kɔ, u n’a faga. A fagali tile sabanan don, a na kunun.» ³⁴ Nka cidenw ma foyi faamu o kow la. O kuma kɔrɔ dogolen tun don u la. Min fɔra u ye, u ma o si kɔrɔ dɔn. ³⁵ Yesu surunyalen Jeriko la, o y’a sɔrɔ fiyentɔ dɔ sigilen tun bɛ sira da la ka saraka deli. ³⁶ O ye jama tɛmɛntɔ mankan mɛn minkɛ, a ye ɲininkali kɛ ko: «O ye mun ye?» ³⁷ U y’a fɔ a ye ko: «Yesu Nazarɛtika tɛmɛntɔ don.» ³⁸ O tuma la a pɛrɛnna ko: «Dawuda Bɔnsɔn Yesu, makari ne la!» ³⁹ Jama ɲɛfɛ mɔgɔw y’a kɔrɔfɔ ko a k’i makun, nka a ye dɔ fara pɛrɛnni kan ko: «Dawuda Bɔnsɔn, makari ne la!» ⁴⁰ Yesu y’i jɔ k’a fɔ ko u ka na n’a ye. Fiyentɔ gɛrɛla a la minkɛ, Yesu y’a ɲininka ko: ⁴¹ «I b’a fɛ ne ka mun kɛ i ye?» A y’a jaabi ko: «Matigi, ne ka yeli kɛ.» ⁴² Yesu y’a fɔ a ye ko: «I ka yeli kɛ. I ka dannaya ye i kɛnɛya.» ⁴³ O yɔrɔnin bɛɛ, a ye yeli kɛ. A tugura Yesu nɔfɛ, a tun bɛ Ala bonya. Mɔgɔw bɛɛ y’o ye tuma min na, u ye Ala tanu.

¹ Yesu donna Jeriko ka tɛmɛn dugu kɔnɔ. ² Cɛ dɔ tun bɛ yen, o tɔgɔ ko Zankɛ. O tun ye faama wari minɛbaaw kuntigi nafolobatigi dɔ ye. ³ A tun b’a fɛ ka Yesu ye ka a dɔn, nka a ma se k’a ye jama kosɔn, katuguni a tun ka surun. ⁴ O tuma la a bolila ka taa ɲɛfɛ ka yɛlɛn torosun na, walisa a ka Yesu ye, k’a masɔrɔ a bɛna tɛmɛn yen. ⁵ Yesu selen o yɔrɔ la, a y’a ɲɛ kɔrɔta ka sanfɛla filɛ ka Zankɛ ye k’a fɔ a ye ko: «Zankɛ, i teliya ka jigin. Wajibi don ne ka jigin i ka so kɔnɔ bi.» ⁶ Zankɛ jiginna joona, a ɲagalilen taara n’a ye a ka so. ⁷ Mɔgɔw bɛɛ y’o ye minkɛ, u binna dajukɔrɔ kuma la, ko: «Nin cɛ taara jigin jurumutɔ ka so!» ⁸ Nka Zankɛ wulila k’i jɔ k’a fɔ Matigi ye ko: «Matigi, a filɛ, ne bɛ ne ka nafolo tilancɛ di faantanw ma. Ni ne ye mɔgɔ dɔ ka fɛn dɔ nanbara, ne na o ɲɔgɔn naani segin o tigi ma.» ⁹ Yesu y’a fɔ a ye ko: «Kisili sera nin so kɔnɔ bi, k’a masɔrɔ nin cɛ fana ye Ibrahima bɔnsɔn dɔ ye. ¹⁰ Min tununna, Mɔgɔ Denkɛ nana o ɲini k’a kisi.» ¹¹ Ka mɔgɔw to o kumaw lamɛnni la, Yesu ye nin ntalen da u ye, katuguni a surunyalen Jerusalɛm la, u tun b’a miiri ko Ala ka masaya na i jira o yɔrɔnin kelen. ¹² A ko: «Masakɛden dɔ taara jamana jan na, ko a bɛ taa masaya ɲini a yɛrɛ ye ka kɔsegin. ¹³ A taatɔ, a ye a ka jɔn tan wele ka wari manɛ kelen-kelen di u bɛɛ kelen-kelen ma k’a fɔ u ye ko: `A’ ye jago kɛ ni ninnu ye sani ne ka kɔsegin.’ <sup>14</sup> Nka a ka siya mɔgɔw y’a koniya, u ye ci bila a nɔfɛ k’a fɔ ko: `An t’a fɛ nin cɛ ka sigi an kun na.’ ¹⁵ «A ka masaya sɔrɔlen kɔ, a kɔseginna. A tun ye wari di jɔn minnu ma, a ye olu wele walisa u ye tɔnɔ min sɔrɔ jago la, a ka o dɔn. ¹⁶ Fɔlɔ nana k’a fɔ ko: `Ne kuntigi, i ka wari manɛ ye a ɲɔgɔn tan tɔnɔ sɔrɔ.’ <sup>17</sup> Masakɛ y’a fɔ o ye ko: `A ɲɛ na, jɔn ɲuman. I kɛra dannamɔgɔ ye ko fitinin la, o de kosɔn ne bɛ i sigi dugu tan kun na.’ ¹⁸ Jɔnkɛ filanan nana k’a fɔ ko: `Ne kuntigi, i ka wari manɛ ye a ɲɔgɔn duuru tɔnɔ sɔrɔ.’ <sup>19</sup> Masakɛ y’a fɔ o fana ye ko: `Ne bɛ i sigi dugu duuru kun na.’ ²⁰ O kɔ, jɔn dɔ wɛrɛ nana k’a fɔ ko: `Ne kuntigi, i ka wari manɛ filɛ nin ye. Ne ye fini meleke a la ka a mara. <sup>21</sup> Ne siranna i ɲɛ, katuguni i ye mɔgɔ gɛlɛn ye. I ma fɛn min bila, i bɛ o ta. I ma suman min dan, i bɛ o tigɛ.’ <sup>22</sup> Masakɛ y’a fɔ a ye ko: `Jɔn jugu, ne bɛ i ka kiri tigɛ ka kɛɲɛ n’i yɛrɛ da la kumaw ye. I tun b’a dɔn ko ne ye mɔgɔ gɛlɛn ye, ko ne ma fɛn min bila, ne bɛ o ta, ko ne ma suman min dan, ne bɛ o tigɛ. ²³ Mun y’a to i ma ne ka wari bila banki la, walisa ne kɔseginnen ka o wari ni a tɔnɔ sɔrɔ?’ ²⁴ Minnu jɔlen tun bɛ yen, a y’a fɔ olu ye ko: `A’ ye a ka wari bɔsi a la k’a di wari manɛ tan tigi ma.’ <sup>25</sup> U y’a fɔ a ye ko: `An kuntigi, wari tan b’a bolo ka ban!’ ²⁶ A y’u jaabi ko: `Ne b’a fɔ aw ye ko: Fɛn bɛ min bolo, dɔ na di o ma, nka fɛn tɛ min bolo, hali fɛn fitinin min b’a bolo, o na bɔsi a la. <sup>27</sup> Ne juguw kɔni, minnu tun t’a fɛ ne ka sigi u kun na, a’ ye na n’u ye yan, ka u faga ne ɲɛ kɔrɔ.’ » <sup>28</sup> Yesu tilalen kɔ o kumaw la, a ye u ɲɛminɛ ka taa Jerusalɛm. <sup>29</sup> A surunyara Bɛtɛfajɛ ni Bɛtani la tuma min na, ka se kulu dɔ kɛrɛ fɛ, o tɔgɔ ko Oliviye kulu, a ye a ka kalandenw la fila ci ka taa u ɲɛ, <sup>30</sup> a ko: «A’ ye taa aw ɲɛfɛ dugu la. Ni aw donna dugu kɔnɔ tuma min na, aw na faliden dɔ sirilen sɔrɔ yen, mɔgɔ si ma yɛlɛn min kan fɔlɔ. A’ ye o foni ka na n’a ye yan. <sup>31</sup> Ni mɔgɔ dɔ ye aw ɲininka ko: `Mun na aw b’a foni,’ aw k’a fɔ o ye ko: `Matigi mago b’a la.’ » <sup>32</sup> Cidenw taalen, Yesu y’a fɔ u ye cogo min na, u y’a sɔrɔ ten. <sup>33</sup> Ka u to faliden fonili la, falitigiw y’a fɔ u ye ko: «Mun y’a to aw bɛ nin faliden foni?» <sup>34</sup> U ko: «Matigi mago b’a la.» <sup>35</sup> O kɔ, u taara ni faliden ye Yesu yɔrɔ. U ye u ka finiw da a kan ka Yesu layɛlɛn a kan. <sup>36</sup> A taatɔ, mɔgɔw ye u ka finiw fɛnsɛ sira kan. <sup>37</sup> Yesu surunyalen Jerusalɛm la, Oliviye kulu jigin sira fɛ, a ka kalandenw jamakulu bɛɛ ɲagalitɔ binna Ala tanuli la ni kanba ye, u ka kabako yelenw bɛɛ kosɔn. <sup>38</sup> U ko: «Masakɛ min natɔ filɛ Matigi tɔgɔ la, o ye dubaden ye! Hɛrɛ ka kɛ sankolo la, tanuli ka kɛ Ala ye sanfɛ yɔrɔ kɔrɔtalenbaw la!» <sup>39</sup> Farisiɛn dɔw tun bɛ jama la, olu y’a fɔ Yesu ye ko: «Karamɔgɔ, i ka kalandenw kɔrɔfɔ.» <sup>40</sup> A y’u jaabi ko: «Ne b’a fɔ aw ye ko, ni ninnu ye u makun, hali kabakurunw na pɛrɛnkan bɔ!» <sup>41</sup> Yesu surunyalen Jerusalɛm la, a ye dugu filɛ ka kasi a kosɔn. <sup>42</sup> A ko: «E kɔni, n’i tun ye hɛrɛ sɔrɔ sira dɔn bi don na! Nka sisan o dogora i la, i ɲɛw tɛ se ka o ye! <sup>43</sup> Katuguni donw bɛ na, i juguw na folon dingɛba sen k’i lamini, k’i degun i fan bɛɛ la. <sup>44</sup> U na i ci, ka i kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ halaki, u tɛna kabakurun si to ɲɔgɔn kan, katuguni Ala nana i dɛmɛni kama tuma min na, i ma o dɔn!» <sup>45</sup> Yesu donna Alabatosoba kɔnɔ ka jagokɛlaw gɛn ka bɔ yen. <sup>46</sup> A y’a fɔ u ye ko: «A sɛbɛnnen bɛ ko: `Ne ka so na kɛ Aladeliso ye,’ nka aw kɔni y’a kɛ binkannikɛlaw dogo yɔrɔ ye!» ⁴⁷ Yesu tun bɛ mɔgɔw kalan don o don Alabatosoba kɔnɔ. Sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw ani dugu mɔgɔbaw tun bɛ cogo ɲini k’a faga, ⁴⁸ nka u m’a sɔrɔ ka foyi kɛ a la, katuguni a ka kumaw ye mɔgɔw bɛɛ kun minɛ.

¹ Don dɔ la Yesu tun bɛ mɔgɔw kalan Alabatosoba kɔnɔ, ka Kibaru Duman waajuli kɛ. O tuma la sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw ani Yahutu cɛkɔrɔbaw taara a sɛgɛrɛ, ² k’a ɲininka ko: «Sebaaya min b’a to i bɛ nin kow kɛ, i ka o fɔ an ye. Jɔni ye o fanga di i ma?» ³ Yesu ye u jaabi ko: «Ne fana bɛ aw ɲininka ko kelen na. ⁴ Jɔni ye Yuhana ci ka batiseli kɛ, Ala wa, wala mɔgɔw?» ⁵ O tuma la, u kumana ɲɔgɔn fɛ ko: «Ni an ko Ala y’a ci, a n’a fɔ ko mun y’a to an ma da a la? ⁶ Nka ni an ko mɔgɔw y’a ci, mɔgɔw bɛɛ na an bon ni kabakurunw ye ka an faga, katuguni u dalen b’a la kosɛbɛ ko Yuhana tun ye kira ye.» ⁷ O de kosɔn u y’a jaabi ko u ma o dɔn. ⁸ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ayiwa, sebaaya min b’a to ne bɛ nin kow kɛ, ne fana tɛna o fɔ aw ye.» ⁹ O tuma la, Yesu ye nin ntalen da mɔgɔw ye, a ko: «Cɛ dɔ ye rezɛn nakɔ bin k’a kalifa rezɛn sɛnɛkɛla dɔw ma, ka taa jamana wɛrɛ la ka mɛn yen. ¹⁰ Rezɛn mɔ tuma selen, a y’a ka baaraden dɔ ci o rezɛn sɛnɛkɛlaw ma ko olu ka rezɛn mɔ di a ma. Nka rezɛn sɛnɛkɛlaw ye a ka baaraden bugɔ, k’a bolo lankolon bila ka taa. ¹¹ Dutigi ye baaraden dɔ wɛrɛ ci, nka u ye o fana bugɔ, k’a minɛ ko juguya kosɛbɛ, k’a bolo lankolon bila ka taa. ¹² A ye baaraden sabanan ci, u ye o fana jogin k’a gɛn ka taa. ¹³ Rezɛn nakɔtigi y’a fɔ ko: `Ne na mun kɛ? Ne na ne denkɛ kanulen ci. A dɔrɔ u na o bonya.’ <sup>14</sup> Nka kabini rezɛn sɛnɛkɛlaw ɲɛ dara o kan, u y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: `A ciyɛntala filɛ nin ye. A’ ye na an k’a faga, walisa an k’a ciyɛn sɔrɔ.’ ¹⁵ U ye a denkɛ fili rezɛn nakɔ kɔfɛ k’a faga. «Ayiwa, rezɛn nakɔtigi na mun de kɛ u la sa? ¹⁶ A na na ka o rezɛn senɛkɛlaw faga, ka a ka rezɛn nakɔ kalifa mɔgɔ wɛrɛw ma.» Mɔgɔw ye o kuma mɛn minkɛ, u y’a fɔ ko: «Ala m’an kisira o ma!» ¹⁷ Nka Yesu ye u filɛ k’a fɔ ko: «Min sɛbɛnnen bɛ ko: `Sojɔlaw banna kabakurun min na, o kɛra so selekela kabakurun lakika ye, o kuma kɔrɔ ye mun ye? <sup>18</sup> Ni mɔgɔ o mɔgɔ binna o kabakurun kan, o tigi na karikari. O kabakurun mana bin mɔgɔ min kan, a na o tigi ɲɔɲɔ.» <sup>19</sup> Sariya karamɔgɔw ni sarakalasebaaw kuntigiw ye Yesu minɛ cogo ɲini o waati yɛrɛ la, k’a masɔrɔ u y’a dɔn ko Yesu ye o ntalen da u yɛrɛw de kama, nka u siranna jama ɲɛ. <sup>20</sup> O tuma la u ye Yesu kɔlɔsili daminɛ. U ye naafigi dɔw ci ko u ka u yɛrɛw kɛ mɔgɔ tilennenw ye, fo ka Yesu minɛ a yɛrɛ da la kuma la, walisa u k’a don fangatigiw ni gɔfɛrɛnɛrɛ bolo. <sup>21</sup> O mɔgɔw y’a ɲininka ko: «Karamɔgɔ, an y’a dɔn ko i bɛ kuma ka mɔgɔw kalan ko minnu na, olu tilennen don, ko i tɛ mɔgɔ bɔ mɔgɔ la, nka i bɛ mɔgɔw kalan Ala sira la k’a jɛya. <sup>22</sup> A dagalen bɛ an ka nisɔngɔ sara Romɛ masakɛ ye wa, wala o dagalen tɛ?» <sup>23</sup> Nka Yesu ye u ka keguya dɔn, a y’a fɔ u ye ko: <sup>24</sup> «A’ ye wari dɛɲɛ kelen jira ne la. Jɔni ja ni a ka sɛbɛnni bɛ nin kan?» U ko: «Romɛ masakɛ.» <sup>25</sup> O tuma la a y’a fɔ u ye ko: «A’ ye masakɛ ta sara masakɛ ye, ka Ala ta di Ala ma.» <sup>26</sup> U ma se k’a minɛ a da la kumaw la mɔgɔw ɲɛ na, nka a ka jaabili ye u kabakoya, u ye u makun. <sup>27</sup> Saduseɛnw tun b’a fɔ ko su kununli tɛna kɛ. U dɔw taara Yesu sɛgɛrɛ k’a ɲininka ko: <sup>28</sup> «Karamɔgɔ, Musa ye nin ci sɛbɛn k’a di an ma ko: `Ni cɛ dɔ sara k’a sɔrɔ a muso ma den sɔrɔ, a balimakɛ ka o muso furu ka bɔnsɔn sɔrɔ o cɛ salen ye.’ ²⁹ Ayiwa, balimakɛ woloɛula tun bɛ yen, fɔlɔ ye muso furu, o sara k’a sɔrɔ a ma den sɔrɔ. ³⁰ Filanan ye o muso furu, ³¹ o kɔ, sabanan y’a furu. O cogo la, o cɛ woloɛula bɛɛ ye o muso furu, u bɛɛ denntan sara. ³² O kɔ, o muso fana sara. ³³ Su kununli don na, o muso na kɛ u la jumɛn ta ye? K’a sɔrɔ u woloɛula bɛɛ y’a furu!» ³⁴ Yesu ye u jaabi ko: «Nin diɲɛ la, cɛw bɛ furu kɛ, musow bɛ di furu la. ³⁵ Nka cɛw ni musow minnu ka kan ni o diɲɛ nata sɔrɔli ani su kununli ye, o don na, cɛ tɛna muso furu, muso tɛna di cɛ ma. ³⁶ U tɛna sa tun, nka u bɛ kɛ i ko mɛlɛkɛw. U ye Ala denw ye, katuguni u ye su kununli denw ye. ³⁷ Musa yɛrɛ y’a jira ko mɔgɔw suw na kunun, katuguni jirinin ko bɛ fɔ yɔrɔ min na, o yɔrɔ la a ye Matigi wele Ibrahima ka Ala ani Isaka ka Ala ani Yakuba ka Ala. ³⁸ Ala tɛ suw ka Ala ye, mɔgɔ ɲɛnamaw ta don, k’a masɔrɔ Ala fɛ, bɛɛ ɲɛnama don.» ³⁹ Sariya karamɔgɔ dɔw y’a jaabi ko: «Karamɔgɔ, i kumana koɲuman.» ⁴⁰ O kɔ, u ma u ja gɛlɛya k’a ɲininka foyi la tun. ⁴¹ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Mun kosɔn mɔgɔw b’a fɔ ko Krisita ye Dawuda Bɔnsɔn ye? ⁴² K’a masɔrɔ Dawuda yɛrɛ y’a fɔ Zaburuw Kitabu la ko: Matigi y’a fɔ ne Matigi ye ko: `I sigi ne kinin fɛ, ⁴³ fo ne ka i juguw kɛ i senkɔrɔ dalan ye.’ ⁴⁴ O tuma la, Dawuda bɛ Krisita wele Matigi, ale dun ye a bɔnsɔn ye cogo di?» ⁴⁵ Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye u bɛɛ ɲɛ na ko: ⁴⁶ «A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi sariya karamɔgɔw la. U bɛ dulɔki janw don ka yaala. A ka di u ye mɔgɔw ka u mɔgɔba fo fɛrɛkɛnɛw la. Alabatoso kɔnɔ ɲɛfɛ sigiyɔrɔw ni dumuniba la sigi yɔrɔ ɲumanw fana ka di u ye. ⁴⁷ U bɛ muso cɛ salenw bolofɛnw bɛɛ minɛ u la, o kɔ, ka taa mɛn Ala delili la walisa k’u yɛrɛw mɔgɔ sɛbɛ jira. U jalaki tɔɔrɔ na juguya.»

¹ Yesu y’a ɲɛ kɔrɔta ka nafolotigiw ye. Nilifɛnw tun bɛ bila kɛsu min kɔnɔ Alabatosoba kɔnɔ, u tun bɛ u ka nilifɛnw bila o kɔnɔ. ² A ye muso faantan cɛ salen dɔ ye, o ye wari misɛn fila bila o kɔnɔ. ³ Yesu ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Nin muso faantan cɛ salen ye wari min bila kɛsu kɔnɔ, o ka ca u tɔw bɛɛ ta ye, ⁴ katuguni olu bɛɛ ye dɔ di ka bɔ u ka nafolow la, nka nin muso ni a ka faantanya bɛɛ, a ye a balofɛn bɛɛ di.» ⁵ Mɔgɔ dɔw tun bɛ kuma Alabatosoba ko la ko a masirilen bɛ ni kabakurun ɲumanw ye, ani fɛn sɔngɔ gɛlɛn minnu tun dira Ala ma. O tuma la Yesu ko: ⁶ «Aw ɲɛ bɛ nin fɛn minnu na, donw bɛ na, kabakurun si tɛna to ɲɔgɔn kan yan, u bɛɛ na bin.» ⁷ U y’a ɲininka ko: «Karamɔgɔ, o kow na kɛ tuma jumɛn? Ni o kow kɛ tuma sera, mun taamashyɛn na kɛ fɔlɔ?» ⁸ Yesu ye u jaabi ko: «A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi, aw kana lafili, katuguni mɔgɔ caman bɛna na ne tɔgɔ la k’a fɔ ko u yɛrɛw ye Krisita de ye, ko waati sera. Aw kana tugu u nɔfɛ. ⁹ Ni aw ye kɛlɛw ni murutiliw kibaru mɛn tuma min na, aw kana siran. Wajibi don o kow ka kɛ fɔlɔ, nka a laban tɛna se o yɔrɔnin kelen.» ¹⁰ O kɔ, a y’a fɔ u ye ko: «Siya dɔ na wuli siya dɔ wɛrɛ kama. Masaya dɔ na wuli masaya dɔ wɛrɛ kama. ¹¹ Dugukolo yɛrɛyɛrɛbaw na kɛ yɔrɔ dɔw la, fiɲɛbanaw ni kɔngɔbaw na kɛ yɔrɔ caman na. Siran kobaw ni taamashyɛnbaw na ye ka bɔ sankolo la. ¹² «Nka sani o kow bɛɛ ka se, u na aw minɛ ka aw tɔɔrɔ kosɛbɛ. U na aw don Alabatoso kuntigiw bolo ka aw bila kaso la. U na taa ni aw ye masakɛw ni gɔfɛrɛnɛrɛw ɲɛ kɔrɔ ne tɔgɔ kosɔn. ¹³ O na cogo di aw ma ka seereya kɛ. ¹⁴ Aw kɔni ka a latigɛ ko aw tɛna aw yɛrɛw lafasali kuma labɛn sani o tuma ka se, ¹⁵ katuguni ne na da ni hakilitigiya di aw ma, fo aw juguw si tɛna se ka aw sɔsɔ wala ka aw ka kumaw kɔ kari. ¹⁶ Hali aw bangebaaw ni aw fadenmaw ni aw balimaw ni aw teriw na aw don bolo la, u na aw dɔw faga. ¹⁷ Mɔgɔw bɛɛ na aw koniya ne tɔgɔ kosɔn, ¹⁸ nka hali aw kunsigi kelen tɛna tunun. ¹⁹ Aw ka muɲuli de n’a to aw ka aw yɛrɛw niw sɔrɔ. ²⁰ «Ni aw y’a ye ko kɛlɛbolow ye Jerusalɛm lamini tuma min na, a’ y’a dɔn ko a ci tuma sera. ²¹ O tuma la, Jude jamana mɔgɔw ka boli ka taa kuluma yɔrɔw la. Minnu bɛ Jerusalɛm dugu kɔnɔ, olu ka bɔ yen. Minnu bɛ kungo la, olu kana don dugu kɔnɔ, ²² katuguni o donw na kɛ hakɛ bɔ donw ye, walisa kuma sɛbɛnnenw bɛɛ ka dafa. ²³ Muso kɔnɔmaw ani minnu bɛ sin di denw ma, olu na tɔɔrɔ o donw la kosɛbɛ, katuguni tɔɔrɔba na kɛ dugukolo kan, Ala ka diminya kow na bin nin siya mɔgɔw kan. ²⁴ U na faga ni npan ye, u na minɛ jɔnya la ka jɛnsɛn siya wɛrɛw cɛma. Siya wɛrɛw na Jerusalɛm cɔngɔ u sen kɔrɔ, fo o siyaw ka waati ka dafa. ²⁵ «Taamashyɛnw na ye tile ni kalo ni dolow la. Ɲɛgan na siyaw sɔrɔ dugukolo kan, u na kɔnɔnafili kɔgɔji ni a jikurubaw mankan kosɔn. ²⁶ Mɔgɔw na kirin siranba ni dugukolo kan ko nataw ɲɛnafilɛli kosɔn, katuguni sankolo sebaayaw na yɛrɛyɛrɛ. ²⁷ O tuma la u na Mɔgɔ Denkɛ natɔ ye sankaba kan ni fangaba ni nɔɔrɔba ye. ²⁸ Ni o kow daminɛna tuma min na, a’ ye aw kɔ lawuli ka aw kun kɔrɔta, katuguni aw kunmabɔli surunyara.» ²⁹ Yesu ye ntalen dɔ da u ye ko: «A’ ye torosun ni jiri tɔw bɛɛ lajɛ. ³⁰ Ni aw b’a ye ko u daminɛna ka nugu tuma min na, aw yɛrɛw b’a dɔn ko samiyɛ surunyara. ³¹ O cogo la, aw mana o kow kɛtɔ ye tuma min na, aw k’a dɔn ko Ala ka masaya surunyara. ³² Tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko mɔgɔ minnu ɲɛnama don sisan, olu bɛɛ tɛna sa sani o kow bɛɛ ka dafa. ³³ Sankolo ni dugukolo na tɛmɛn, nka ne ka kumaw tɛna tɛmɛn abada. ³⁴ «A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi, walisa aw dusuw kana degun ni nugumaya ni dɔlɔtɔya ani nin diɲɛ hami kow ye, fo o don bɛna bala aw la, i n’a fɔ sogo bɛ minɛ jan na cogo min na, ³⁵ katuguni o don na dugukolo kan mɔgɔw bɛɛ sɔrɔ. ³⁶ Nka a’ ye to aw ɲɛ na ka Ala deli tuma bɛɛ la, walisa aw ka barika sɔrɔ ka kisi o ko nataw bɛɛ ma, ani aw ka se ka jɔ Mɔgɔ Denkɛ ɲɛ kɔrɔ.» ³⁷ Yesu tun bɛ mɔgɔw kalan Alabatosoba kɔnɔ don o don tile fɛ. A tun bɛ taa si Oliviye kulu kan. ³⁸ Kɛnɛbɔda fɛ mɔgɔ bɛɛ tun bɛ taa a sɛgɛrɛ Alabatosoba kɔnɔ k’a lamɛn.

¹ Nbuuru fununbali seli min bɛ wele Tɛmɛnkan, o surunyalen, ² sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw tun bɛ cogo ɲini ka Yesu faga, nka u siranna jama ɲɛ. ³ O tuma la Juda min bɛ wele Isikariɔti, Sitanɛ donna o kɔnɔ, ciden tan ni fila la kelen tun don. ⁴ Juda taara sarakalasebaaw kuntigiw ni garadiw kuntigiw sɛgɛrɛ. A bɛ se ka Yesu don u bolo cogo min na, a kumana u fɛ o ko la. ⁵ O diyara u ye kosɛbɛ, u bɛnna a la ko u na wari di a ma. ⁶ Juda ye a kan di u ma, o kɔ, a ye cogo bɛnnen ɲini ka Yesu don u bolo jama kɔ. ⁷ Nbuuru fununbali don sera. Tɛmɛnkan saraka sagaden ka kan ka faga o don na. ⁸ Yesu ye Piɛrɛ ni Yuhana ci k’a fɔ u ye ko: «A’ ye taa Tɛmɛnkan dumuni labɛn an ye, walisa an ka dumuni kɛ.» ⁹ U y’a ɲininka ko: «I b’a fɛ an ka o labɛn yɔrɔ jumɛn?» ¹⁰ A y’a fɔ u ye ko: «A filɛ, aw dontɔ dugu kɔnɔ, aw ni cɛ dɔ na bɛn, daga jima b’a kun. Aw ka tugu o nɔfɛ. Ni a donna du min kɔnɔ, aw ka don yen. ¹¹ Aw k’a fɔ o sotigi ye ko: `Karamɔgɔ ko, a ni a ka kalandenw bɛna Tɛmɛnkan seli dumuni kɛ bon min kɔnɔ, ko o bɛ min?’ <sup>12</sup> O cɛ na sankanso bonba dɔ jira aw la, minɛnw b’a kɔnɔ. A’ ye labɛnni kɛ yen.» <sup>13</sup> U taara k’a sɔrɔ i ko a y’a fɔ u ye cogo min na. U ye Tɛmɛnkan seli dumuni labɛn yen. <sup>14</sup> Dumuni waati selen, Yesu n’a ka ciden tan ni fila y’u sigi tabali la. <sup>15</sup> A y’a fɔ u ye ko: «Ne b’a fɛ kosɛbɛ ka nin Tɛmɛnkan seli dumuni kɛ aw fɛ sani ne ka tɔɔrɔ, <sup>16</sup> katuguni ne b’a fɔ aw ye ko ne tɛna o dumuni kɛ tun fo o ko ka dafa Ala ka masaya la.» <sup>17</sup> O tuma la a ye jifilen ta ka barika da Ala ye k’a fɔ ko: «A’ ye nin minɛ k’a tila aw cɛ. <sup>18</sup> Ne b’a fɔ aw ye ko ne tɛna rezɛn ji min tun, fo Ala ka masaya ka na.» <sup>19</sup> O kɔ, a ye nbuuru ta ka barika da Ala ye, ka o karikari k’a di u ma, a ko: «Nin ye ne farikolo ye, [a dira aw kosɔn. A’ ye nin kɛ walisa ka aw hakili to ne la.» <sup>20</sup> Dumuni kɛlen kɔ, a ye jifilen fana ta k’a di u ma k’a fɔ ko: «Nin jifilen ye Ala ka layidu kura ye, o layidu tara ne joli la, o bɔnna aw kosɔn.] <sup>21</sup> «Nka min bɛna ne don bolo la, o bolo filɛ ne fɛ minɛn kɔnɔ dumuni la! <sup>22</sup> Tiɲɛ don, Mɔgɔ Denkɛ bɛ taa i ko a latigɛra cogo min na, nka min b’a don bolo la, bɔnɛ bɛ o tigi ye!» <sup>23</sup> U y’a daminɛ ka ɲɔgɔn ɲininka ko u la jumɛn bɛna o kɛ. <sup>24</sup> Sɔsɔli donna u ni ɲɔgɔn cɛ ko u la jumɛn bɛ jate u bɛɛ la mɔgɔba ye. <sup>25</sup> Yesu ko: «Siyaw ka masakɛw bɛ u mara ni kuntigiya ye. U ka kuntigiw b’a to mɔgɔw ka u wele `Koɲumankɛlaw.’ ²⁶ A kana kɛ ten aw fɛ, nka aw la mɔgɔba ka kɛ i n’a fɔ bɛɛ la dɔgɔmannin. Min bɛ kuntigiya la, o ka kɛ i n’a fɔ baaraden. ²⁷ Jumɛn ka bon? Min sigilen bɛ dumuni na wa, wala min bɛ baara kɛ? Min sigilen bɛ dumuni na, o tɛ wa? O bɛɛ n’a ta, ne bɛ aw cɛma i n’a fɔ baaraden! ²⁸ «Minnu tora ne fɛ ne ka kɔrɔbɔliw la, o ye aw de ye. ²⁹ Ne Fa ye ne sigi masaya kun na cogo min na, ne fana bɛ aw sigi masaya kun na o cogo la, ³⁰ walisa aw ka dumuni kɛ ka minni kɛ ne ka tabali la ne ka masaya la, ka sigi masasigilanw kan ka kiri tigɛ Israɛl siya tan ni fila kan.» ³¹ Matigi ko: «Simɔn, Simɔn, a filɛ, Sitanɛ y’a ɲini kosɛbɛ ko a bɛ aw tɛntɛn i n’a fɔ ɲɔ bɛ tɛntɛn cogo min na, ³² nka ne ye Ala deli i ye walisa i ka dannaya kana dɛsɛ. Ni i yɛlɛmana tuma min na, i ka i balimaw sabati.» ³³ Piɛrɛ y’a fɔ a ye ko: «Matigi, ne labɛnnen bɛ ka taa kaso ni saya fila bɛɛ la i fɛ!» ³⁴ Nka Yesu ko: «Piɛrɛ, ne b’a fɔ i ye ko: Donon tɛna kasi bi, sani i ka i dalacɛ ne la siɲɛ saba ko i ma ne dɔn.» ³⁵ O kɔ, Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ne ye aw ci ka taa k’a sɔrɔ wari bilalan ni dugutaa minɛn ni sabara tun tɛ aw bolo tuma min na, fɛn dɔ dɛsɛra aw la wa?» U ko: «Foyi ma dɛsɛ.» ³⁶ A y’a fɔ u ye ko: «Nka sisan, wari bilalan bɛ min fɛ, o ka o ta, ani dugutaa minɛn fana. Npan tɛ min fɛ, o ka a ka dulɔki feere ka dɔ san. ³⁷ Ne b’a fɔ aw ye ko kuma min sɛbɛnnen bɛ ko: `A jatera kojugukɛlaw dɔ ye,’ wajibi don o ka dafa ne ko la, k’a masɔrɔ ko minnu fɔra ne ko la, olu dafa waati surunyara.» ³⁸ Kalandenw ko: «Matigi, npan fila filɛ nin ye.» A y’u jaabi ko: «O b’a bɔ.» ³⁹ Yesu bɔra ka taa Oliviye kulu la i ko a tun delila k’a kɛcogo min na. A ka kalandenw tugura a nɔfɛ. ⁴⁰ A selen o yɔrɔ la, a y’a fɔ u ye ko: «A’ ye Ala deli ko aw kana don kɔrɔbɔli la.» ⁴¹ O kɔ, a y’i mabɔ u la ka u furancɛ kɛ gɔngɔrɔ kerun ko kelen janya ye, ka i ɲɔngiri ka Ala deli ⁴² k’a fɔ ko: «Ne Fa, ni i bɛ sɔn, i ka nin tɔɔrɔ jifilen mabɔ ne la, nka ne sago kana kɛ, fɔ e sago.» [ ⁴³ O tuma la sankolola mɛlɛkɛ dɔ y’i jira a la, ka barika don a la. ⁴⁴ Yesu dusu tɔɔrɔlenba tun don, a ye dɔ fara Ala delili kan. A wɔsijiw kɛra i n’a fɔ joli tonitɔ duguma.] ⁴⁵ A wulila ka bɔ Ala delili la ka taa kalandenw yɔrɔ, a ye u sunɔgɔlen sɔrɔ sɛgɛn kosɔn, ɲɛnasisi bolo. ⁴⁶ A y’a fɔ u ye ko: «Mun y’a to aw bɛ sunɔgɔ? A’ ye wuli ka Ala deli, walisa aw ka tanga kɔrɔbɔli ma.» ⁴⁷ Ka Yesu to o kuma la, jama sera a yɔrɔ, Juda tun ye u ɲɛminɛbaa ye, a ka ciden tan ni fila la kelen tun don. O gɛrɛla Yesu la ko a b’a da susu. ⁴⁸ Nka Yesu y’a fɔ a ye ko: «Juda, i bɛ Mɔgɔ Denkɛ don bolo la ni da susuli ye wa?» ⁴⁹ Ko min bɛna kɛ, Yesu nɔfɛ mɔgɔw y’o ye minkɛ, u ko: «Matigi, an ka npanw ta u kama wa?» ⁵⁰ U la kelen ye sarakalasebaaw kuntigi ka jɔnkɛ gosi k’a kinin fɛ tulo caron. ⁵¹ Nka Yesu ko: «A’ y’a to ten.» A magara o cɛ tulo la k’a kɛnɛya. ⁵² O kɔ, sarakalasebaaw kuntigiw ni Alabatosoba garadiw kuntigiw ni cɛkɔrɔba minnu tun nana a minɛli kama, Yesu y’a fɔ olu ye ko: «Aw nana ne nɔfɛ ni npanw ni berew ye, i n’a fɔ ne ye binkannikɛla ye wa? ⁵³ Ne tun bɛ aw fɛ Alabatosoba kɔnɔ don o don, aw dun ma aw bolo da ne kan ko aw bɛ ne minɛ, nka nin ye aw ka waati ye, ani dibi fanga waati.» ⁵⁴ O kɔ, u ye Yesu minɛ ka taa n’a ye k’a ladon sarakalasebaaw kuntigi ka so kɔnɔ. Piɛrɛ y’i to yɔrɔ jan ka tugu a nɔfɛ. ⁵⁵ Mɔgɔw tun ye tasuma mana du cɛmancɛ la k’u sigi o kɔrɔ. Piɛrɛ y’i sigi u fɛ. ⁵⁶ Baarakɛ muso dɔ y’a sigilen ye tasuma kɛrɛ fɛ. A y’a ɲɛ jɔ a la k’a fɔ ko: «Nin cɛ fana tun bɛ a fɛ.» ⁵⁷ Nka Piɛrɛ y’i dalacɛ a la ko: «Muso, ne tɛ o cɛ dɔn.» ⁵⁸ O mɛnnen kɔ dɔɔnin, dɔ wɛrɛ y’a ye k’a fɔ ko: «E fana ye u dɔ ye.» Nka Piɛrɛ ko: «Cɛ, ne tɛ o ye.» ⁵⁹ Lɛrɛ kelen ɲɔgɔn tɛmɛnnen kɔ, cɛ dɔ wɛrɛ y’a fɔ k’a gɛlɛya ko: «Siga t’a la, nin cɛ fana tun b’a fɛ, katuguni Galileka don.» ⁶⁰ Nka Piɛrɛ y’a jaabi ko: «Cɛ, i bɛ min fɔ, ne tɛ o dɔn.» K’a to o kuma la, o yɔrɔnin kelen donon kasira. ⁶¹ Matigi y’i yɛlɛma ka a ɲɛ jɔ Piɛrɛ la. Piɛrɛ hakili jiginna Matigi ka kuma fɔlen na a ye ko: «Sani donon ka kasi bi su in na, i na i dalacɛ ne la siɲɛ saba ko i tɛ ne dɔn.» ⁶² Piɛrɛ bɔra kɛnɛma ka kasi kosɛbɛ. ⁶³ Yesu tun bɛ cɛ minnu bolo, olu ye yɛlɛ bɔ a ma k’a bugɔ. ⁶⁴ U ye fini siri a ɲɛ la k’a fɔ ko: «Kiraya kɛ. I bugɔbaa tɔgɔ fɔ an ye.» ⁶⁵ U ye kuma jugu caman wɛrɛw fɔ a ma k’a lakari. ⁶⁶ Dugu jɛlen, cɛkɔrɔbaw ni sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw y’u lajɛ ka taa ni Yesu ye u ka kiritigɛ jamakulu ɲɛ kɔrɔ ⁶⁷ k’a fɔ a ye ko: «Ni i ye Krisita ye, o fɔ an ye.» A y’u jaabi ko: «Ni ne y’o fɔ aw ye, aw tɛna da a la. ⁶⁸ Ni ne bɛ aw ɲininka, aw tɛna ne jaabi. ⁶⁹ Nka kabini sisan, Mɔgɔ Denkɛ na sigi Ala Sebaayabɛɛtigi kinin fɛ.» ⁷⁰ U bɛɛ ko: «O tuma la i ye Ala Denkɛ ye wa?» A y’u jaabi ko: «Aw ye min fɔ, ne y’o ye.» ⁷¹ U ko: «An mago bɛ mun seereya la tun? An yɛrɛw y’a mɛn a da la.»

¹ Jama bɛɛ wulila ka taa ni Yesu ye gɔfɛrɛnɛrɛ Pilate ɲɛ kɔrɔ. ² U binna a sendonni la ko: «An y’a sɔrɔ nin cɛ bɛ an ka siya lamuruti, ka u bali ko u kana nisɔngɔ sara Romɛ masakɛ ye, ko ale yɛrɛ ye Krisita ye, ko masakɛ don.» ³ Pilate y’a ɲininka ko: «I ye Yahutuw ka masakɛ ye wa?» A y’a jaabi ko: «Ne ye o ye.» ⁴ Pilate y’a fɔ sarakalasebaaw kuntigiw ni jama ye ko: «Ne ma jalaki yɔrɔ si ye nin cɛ la.» ⁵ Nka u tora a kan k’a fɔ ko: «A bɛ mɔgɔw kɔnɔnasu n’a ka kalan ye Jude jamana yɔrɔ bɛɛ la, k’a daminɛ Galile fo ka na se yan.» ⁶ Pilate ye Galile tɔgɔ mɛn minkɛ, a ye ɲininkali kɛ yala ni a ye Galileka ye. ⁷ A y’a mɛn ko a bɛ Hɛrɔde ka mara la tuma min na, a ye mɔgɔw bila ka taa n’a ye Hɛrɔde yɔrɔ. O y’a sɔrɔ Hɛrɔde fana tun bɛ Jerusalɛm o donw la. ⁸ Hɛrɔde ye Yesu ye minkɛ, o diyara a ye kosɛbɛ. A tun y’a ko mɛn, a tun b’a fɛ k’a ye kabini tuma jan, katuguni a jigi tun b’a kan ko a na kabako dɔ kɛtɔ ye a fɛ. ⁹ A y’a sɛgɛsɛgɛ ni kuma caman ye, nka Yesu m’a jaabi foyi la. ¹⁰ Sarakalasebaaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw jɔlen tun bɛ yen k’a sendon ni kuma caman ye. ¹¹ Hɛrɔde ni a ka sɔrɔdasiw y’a dɔgɔya ka yɛlɛ bɔ a ma, ka fini ɲuman don a kan na, k’a kɔsegin ka taa Pilate yɔrɔ. ¹² O don na, Hɛrɔde ni Pilate kɛra teriw ye, katuguni u tun ye ɲɔgɔn juguw ye fɔlɔ. ¹³ Pilate ye sarakalasebaaw kuntigiw ni fangatigiw ni mɔgɔw wele ¹⁴ k’a fɔ u ye ko: «Aw nana ni nin cɛ ye ne yɔrɔ, ko a bɛ mɔgɔw lamuruti. O bɛɛ n’a ta, ne y’a sɛgɛsɛgɛ aw ɲɛ na. Aw y’a sendon ko jugu minnu na, ne ma o si sɔrɔ a la. ¹⁵ Hɛrɔde fana ma fɛn sɔrɔ a la, katuguni a y’a kɔsegin an ma. Ko min ka kan ni saya ye, a ma o si kɛ. ¹⁶ O de kosɔn ne n’a bugɔ k’a bila.» [ ¹⁷ Pilate tun bɛ kasolamɔgɔ kelen bila Tɛmɛnkan seli la san o san.] ¹⁸ Nka u bɛɛ pɛrɛnna ɲɔgɔn fɛ ko: «Nin cɛ faga, ka Barabasi bila.» ¹⁹ Barabasi tun bilara kaso la murutili dɔ kosɔn dugu kɔnɔ ani mɔgɔ fagali. ²⁰ Pilate tun b’a fɛ ka Yesu bila, a kumana jama fɛ ko kura. ²¹ Nka u pɛrɛnna ko: «A gengen jiri la! A gengen jiri la!» ²² Pilate kumana u fɛ a siɲɛ sabanan la k’a fɔ u ye ko: «A ye mun ko jugu kɛ? Ne ma fagali sababu si ye a la, o de kosɔn ne n’a bugɔ k’a bila.» ²³ Nka u tora k’a fɔ ni kanba ye ko a ka gengen jiri la. U ka pɛrɛnkan ye Pilate sago kɛɲɛ. ²⁴ O tuma la Pilate y’a latigɛ ko u bɛ min ɲini, o ka kɛ. ²⁵ Min tun bilara kaso la murutili ni mɔgɔ fagali kosɔn, u ye o min ɲini, a y’o bila, ka Yesu kɛ u sago ye. ²⁶ U taatɔ ni Yesu ye, Sirɛnɛka dɔ tun bɛ bɔ a ka foro la, o tɔgɔ ko Simɔn. U y’a minɛ ka Yesu gengenjiri da a kun, ko a ka taa n’a ye Yesu nɔfɛ. ²⁷ Jamaba tugura a nɔfɛ, ani muso caman minnu tun bɛ ɲɛnasisi ka kasi a kosɔn. ²⁸ Yesu y’i yɛlɛma u fan fɛ k’a fɔ u ye ko: «Jerusalɛm musow, aw kana kasi ne kosɔn. A’ ye kasi aw yɛrɛw ni aw denw kosɔn, ²⁹ katuguni donw bɛ na, mɔgɔw n’a fɔ ko: `Muso minnu tɛ se ka bange kɛ, ani minnu ma denw bange fɔlɔ ani minnu ma sin di denw ma, olu ye dubadenw ye.’ <sup>30</sup> O tuma la mɔgɔw n’a daminɛ k’a fɔ kuluw ye ko: `A’ ye bin an kan!’ k’a fɔ tintinw ye ko: `A’ ye an datugu!’ ³¹ Ni u ye nin kow kɛ jiri kɛnɛ la, mun na kɛ jiri jalen na?» ³² U taara ni kojugukɛla cɛ fila fana ye, olu ni Yesu ka faga ɲɔgɔn fɛ. ³³ U selen yɔrɔ dɔ la min tɔgɔ ko Kunkolo Yɔrɔ, u y’a gengen jiri la yen, ani o kojugukɛla fila. Kelen tun b’a kinin yanfan fɛ, dɔ tun b’a numan yanfan fɛ. ³⁴ O tuma la Yesu ko: «Ne Fa, yafa u ma. U bɛ min kɛ, u ma o dɔn.» U ye kala da ka a ka finiw tilatila u cɛ ka kɛɲɛ n’o ye. ³⁵ Mɔgɔw bɛɛ jɔlen tun bɛ yen ka filɛli kɛ. U ni kuntigiw tun bɛ yɛlɛ bɔ a ma k’a fɔ ko: «A ye mɔgɔ dɔw kisi, a k’a yɛrɛ kisi, ni a ye Krisita, Ala ka ɲɛnatɔmɔlen ye.» ³⁶ Sɔrɔdasiw fana ye yɛlɛ bɔ a ma. U gɛrɛla a la ka diwɛn kumu di a ma ³⁷ k’a fɔ ko: «Ni i ye Yahutuw ka masakɛ ye, i yɛrɛ kisi!» ³⁸ A sɛbɛnnen tun bɛ a kun na tan ko: «Nin ye Yahutuw ka masakɛ ye.» ³⁹ Kojugukɛla gengennenw la kelen tun b’a lagosi ko: «I tɛ Krisita ye wa? I yɛrɛ kisi, ka an fana kisi.» ⁴⁰ Nka kojugukɛla tɔ kelen y’o kɔrɔfɔ, ko: «E min bɛ o ɲɔgɔn tɔɔrɔ la, i tɛ siran Ala ɲɛ wa? ⁴¹ An kɔni ka kan ni nin tɔɔrɔ ye, katuguni an bɛ an ka ko jugu kɛlenw tɔɔrɔ de la, nka nin cɛ ma ko jugu si kɛ.» ⁴² O kɔ, a y’a fɔ Yesu ye ko: «Yesu, i hakili to ne la, ni i nana i ka masaya la tuma min na.» ⁴³ Yesu y’a jaabi ko: «Tiɲɛ la ne b’a fɔ i ye, bi i na kɛ ne fɛ alijɛnɛ la.» ⁴⁴ Tile selen kuncɛ, dibi donna jamana yɔrɔ bɛɛ la ka lɛrɛ saba ɲɔgɔn kɛ. ⁴⁵ Tile ma kɛnɛ bɔ. Alabatosoba cɛtigɛfini farala fila ye a cɛmancɛ la. ⁴⁶ Yesu pɛrɛnna ni kanba ye ko: «Ne Fa, ne bɛ ne ni bila i bolo.» O fɔlen kɔ, a sara. ⁴⁷ Jalasabatigi y’o ye minkɛ, a ye Ala bonya, a ko: «Tiɲɛ la, nin cɛ tun ye mɔgɔ tilennen ye.» ⁴⁸ Jama minnu bɛɛ lajɛlen tun bɛ ka o filɛ, u ye o ko kɛlenw ye minkɛ, u kɔseginna, u ɲɛnasisilen tun bɛ u disi gosigosi. ⁴⁹ Yesu dɔnbaaw bɛɛ jɔlen tora yɔrɔ jan ka o kow filɛ, ani muso minnu tun tugura a nɔfɛ ka bɔ Galile jamana la. ⁵⁰ Kiritigɛ jamakulu la mɔgɔ dɔ tun bɛ yen, o tɔgɔ ko Yusufu. Mɔgɔ ɲuman tilennen tun don, ⁵¹ a tun ma sɔn mɔgɔ tɔw ka kuma ni u ka kɛwalew ma. A bɔra Yahutuw ka dugu dɔ la, o tɔgɔ ko Arimate. A tun bɛ Ala ka masaya makɔnɔ. ⁵² O cɛ taara Pilate sɛgɛrɛ ka Yesu su deli a fɛ. ⁵³ O kɔ, a ye a su lajigin ka bɔ gengenjiri la ka lenfu fini meleke a la k’a don kaburu dɔ kɔnɔ, o sennen tun bɛ fara la. Mɔgɔ si su tun ma don yen fɔlɔ. ⁵⁴ Lafiɲɛ don ɲɛsigi don tun don, lafiɲɛ don tun bɛ ɲini ka daminɛ. ⁵⁵ Muso minnu tun tugura Yesu nɔfɛ ka bɔ Galile jamana la, olu taara Yusufu fɛ ka kaburu filɛ, ani Yesu su donna cogo min na. ⁵⁶ O kɔ, u kɔseginna u ka so ka suma diyalanw ni tulu suma dumanw labɛn. U ye u lafiya lafiɲɛ don na ka kɛɲɛ ni Ala ka ci fɔlen ye.

¹ Dɔgɔkun don fɔlɔ, sɔgɔma da joona fɛ, o musow taara ni u ka suma diyalan labɛnnenw ye kaburu la. ² U y’a sɔrɔ o kabakurunba tun kolonkolonna ka bɔ kaburu da la. ³ U donna kaburu kɔnɔ, nka u ma Matigi Yesu su ye. ⁴ Ka u hakili ɲaaminen to o ko la, a filɛ, cɛ fila fini manamanalen tigiw y’u jɔ u da fɛ. ⁵ Musow siranna ka u ɲɛ biri duguma. Cɛw y’a fɔ u ye ko: «Mun y’a to aw bɛ mɔgɔ ɲɛnama ɲini suw cɛma? ⁶ A tɛ yan, a kununna. A ye min fɔ aw ye k’a to Galile, a’ ye aw hakili jigin o la. ⁷ A ko: `Wajibi don Mɔgɔ Denkɛ ka don mɔgɔ juguw bolo, ka gengen jiri la, ka kunun a tile sabanan don.’ » ⁸ U hakili jiginna a ka kumaw la. ⁹ U kɔseginna ka bɔ kaburu yɔrɔ la ka o kibaru bɛɛ fɔ ciden tan ni kelen ani mɔgɔ tɔw bɛɛ ye. ¹⁰ Minnu ye o fɔ cidenw ye, olu tun ye Magadala Mariyama ni Janɛ ni Yakuba ba Mariyama ye, ani muso tɔw. ¹¹ Nka u ka kumaw kɛra cidenw ɲɛ na i n’a fɔ nsiirinw, olu ma da a la. ¹² Piɛrɛ kɔni wulila ka boli ka taa kaburu la. A y’i biri ka lenfu finiw dɔrɔn ye. O kɔ, a kɔseginna so, a kabakoyalen tun don o ko kɛlenw na. ¹³ O don yɛrɛ, u la mɔgɔ fila taatɔ tun don dugu dɔ la, o tɔgɔ ko Emayus. O dugu ni Jerusalɛm cɛ tun ye kilomɛtɛrɛ tan ni fila ɲɔgɔn ye. ¹⁴ U tun bɛ o ko kɛlenw bɛɛ baro la ɲɔgɔn fɛ. ¹⁵ Ka u to kuma la ɲɔgɔn fɛ, Yesu yɛrɛ gɛrɛla u la ka taama u fɛ, ¹⁶ nka a kɛra i n’a fɔ fɛn dɔ tun bɛ u bali ka Yesu dɔn. ¹⁷ A y’u ɲininka ko: «Aw taamatɔ bɛ mun kuma fɔ ɲɔgɔn ye?» U ɲɛnasisilen ye u jɔ. ¹⁸ U la kelen min tun bɛ wele Klopasi, o y’a jaabi ko: «E ye dunan ye i dan ma Jerusalɛm, fo ko minnu kɛra yen nin tile dama kɔnɔ, i ma olu dɔn wa?» ¹⁹ A y’u ɲininka ko: «Mun kow?» U y’a jaabi ko: «Yesu Nazarɛtika kow. O tun ye kira barikama ye kɛwalew ni kuma la Ala ni mɔgɔw bɛɛ ɲɛ kɔrɔ. ²⁰ Sarakalasebaaw kuntigiw ni an ka fangatigiw y’a don bolo la k’a jalaki kɛ saya ye, k’a gengen jiri la. ²¹ Nka an jigi dalen tun b’a kan ko ale de na Israɛl kunmabɔ. Ka fara o kan, nin kow kɛli tile sabanan ye bi ye. ²² O bɛɛ n’a ta, an ka muso dɔw ye an kabakoya, u tun taara kaburu la sɔgɔma joona fɛ. ²³ U ma a su sɔrɔ yen minkɛ, u nana k’a fɔ ko mɛlɛkɛ dɔw y’u jira u la k’a fɔ ko a ɲɛnama don. ²⁴ An dɔw taara kaburu la. U y’a sɔrɔ i ko musow tun y’a fɔ cogo min na, nka u ma a yɛrɛ ye.» ²⁵ O tuma la Yesu y’a fɔ u ye ko: «Mɔgɔ hakilintanw, aw kɔni tɛ da kiraw ka kumaw bɛɛ la joona! ²⁶ Wajibi tun tɛ Krisita ka tɔɔrɔ o cogo la, ka don a nɔɔrɔ la wa?» ²⁷ O kɔ, fɛn minnu sɛbɛnnen bɛ a ko la Kitabuw bɛɛ la, a ye o kɔrɔ jira u la, k’a daminɛ Musa ka kitabuw la ka se kiraw bɛɛ taw ma. ²⁸ U surunyara u taa yɔrɔ la minkɛ, Yesu y’a kɛ i n’a fɔ a bɛ tɛmɛn ka taa ɲɛ. ²⁹ Nka u y’a deli ko: «To an fɛ, katuguni tile jiginnen don, su bɛ ɲini ka ko.» A donna so kɔnɔ ka jigin u fɛ. ³⁰ A ni u sigira dumuni la tuma min na, a ye nbuuru dɔ ta, ka barika da Ala ye, k’a karikari k’a di u ma. ³¹ O tuma la u ɲɛw yɛlɛla, u y’a dɔn, nka a tununna ka bɔ u ɲɛ kɔrɔ. ³² U y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «A kumana an fɛ sira la ka Kitabuw kɔrɔw jira an na tuma min na, an dusukun ɲagalilenba tun tɛ wa?» ³³ O yɔrɔnin kelen, u wulila ka kɔsegin Jerusalɛm ka ciden tan ni kelen ni u fɛ mɔgɔw lajɛlen sɔrɔ. ³⁴ Olu ko: «Tiɲɛ la Matigi kununna! A y’i jira Simɔn na!» ³⁵ Min kɛra u la sira la, ani u ye Yesu dɔn nbuuru karikarili fɛ cogo min na, o mɔgɔ fila ye o lakali u ye. ³⁶ Ka u to o kuma la, Yesu yɛrɛ y’i jɔ u cɛma k’a fɔ u ye ko: «Hɛrɛ ka kɛ aw ye.» ³⁷ Nka u hakili ɲaamina, u sirannen tun bɛ miiri ko u ye ja dɔ ye. ³⁸ Yesu y’a fɔ u ye ko: «Mun y’a to aw hakili ɲaamina? Mun y’a to filanfilan bɛ aw la? ³⁹ A’ ye ne bolow ni ne senw filɛ k’a dɔn ko ne yɛrɛ don. A’ ye maga ne la k’a filɛ, k’a masɔrɔ sogo ni kolow tɛ ja la, i ko aw b’a ye ne la cogo min na.» ⁴⁰ O fɔlen kɔ, a y’a bolow ni a senw jira u la. ⁴¹ Ɲagali ni kabakoya de y’a to u ma dannaya kɛ fɔlɔ, o de kosɔn a y’a fɔ u ye ko: «Dumuni dɔ bɛ aw fɛ yan wa?» ⁴² U ye jɛgɛ wusulen kunkurun dɔ di a ma. ⁴³ A y’a ta k’a dun u ɲɛ na. ⁴⁴ O kɔ, a y’a fɔ u ye ko: «Ne ye kuma minnu fɔ aw ye ka ne to aw fɛ, olu filɛ ninnu ye ko: Ko minnu sɛbɛnna ne ko la Musa ka sariya ni kiraw ka kitabuw ni Zaburuw la, wajibi don olu bɛɛ ka dafa.» ⁴⁵ O tuma la a ye u hakili diya walisa u ka Kitabuw kumaw faamu. ⁴⁶ A y’a fɔ u ye ko: «A sɛbɛnnen bɛ ten ko Krisita na tɔɔrɔ ka faga, ka kunun ka bɔ suw cɛma a saya tile sabanan don, ⁴⁷ ko waajuli na kɛ a tɔgɔ la siyaw bɛɛ cɛma k’a daminɛ Jerusalɛm, ko mɔgɔw ka nimisa u ka jurumuw la walisa u ka jurumu yafa sɔrɔ. ⁴⁸ Aw ye o kow seerew ye. ⁴⁹ A filɛ, ne Fa ye layidu ta min ko la, ne bɛna o ci ka na aw kan, nka a’ ye to nin dugu kɔnɔ fo aw ka sebaaya sɔrɔ ka bɔ sankolo la.» ⁵⁰ O kɔ, Yesu taara ni u ye dugu kɔfɛ fo ka se Bɛtani da fɛ. A y’a bolow kɔrɔta ka duba ta u ye. ⁵¹ K’a to duba tali la u ye, a farala u la ka kɔrɔta ka taa sankolo kɔnɔ. ⁵² U y’a bato. U ɲagalilenba kɔseginna Jerusalɛm. ⁵³ U tun bɛ Alabatosoba kɔnɔ tuma bɛɛ, ka Ala bato.