YUHANA
11 Fɔlɔfɔlɔ, sani diɲɛ ka da, min bɛ wele Kuma, o tun bɛ yen. O Kuma tun bɛ Ala da fɛ, o Kuma tun ye Ala de ye. 2 O tun bɛ Ala da fɛ kabini fɔlɔfɔlɔ. 3 Fɛn bɛɛ dara ale de fɛ. Fɛn o fɛn dara, o si ma da ni ale nɔ tɛ. 4 Ɲɛnamaya tun bɛ ale de la, o ɲɛnamaya tun ye mɔgɔw ka kɛnɛ ye. 5 O kɛnɛ bɛ yeelen bɔ dibi la, nka dibi ma sɔn a ma. 6 Ala ye cɛ dɔ ci, o tɔgɔ ko Yuhana. 7 O de nana ka kɛ seere ye ka o kɛnɛ seereya kɛ, walisa mɔgɔw bɛɛ ka dannaya kɛ a ka seereya barika la. 8 Ale yɛrɛ tun tɛ o kɛnɛ ye, nka a nakun tun ye o kɛnɛ seereya de ye. 9 O kɛnɛ tun ye kɛnɛ sɛbɛ ye, a nana diɲɛ la, a bɛ yeelen bɔ mɔgɔw bɛɛ ye. 10 O Kuma tun bɛ diɲɛ la. Diɲɛ dara a fɛ, nka diɲɛ ma ale dɔn. 11 A nana a yɛrɛ ka siya ma, nka a yɛrɛ ka mɔgɔw ma sɔn a ma. 12 O bɛɛ n’a ta, minnu sɔnna a ma ka da a la, a ye fanga di olu bɛɛ ma ka kɛ Ala denw ye. 13 U ma bange mɔgɔ bange cogo la, wala Hadamaden sago barika la, wala cɛ sago barika la, Ala de ye u bange. 14 O Kuma kɛra mɔgɔ ye ka sigi an cɛma. An y’a nɔɔrɔ lajɛ, o nɔɔrɔ bɛ i ko Denkɛ kelenpe ta min bɔra a Fa Ala la, a falen bɛ nɛɛma ni tiɲɛ la. 15 Yuhana y’a seereya kɛ, a pɛrɛnna ko: «Ne kumana cɛ min ko la ko min bɛ na ne kɔ, o kɛra ne ɲɛ, katuguni a tun bɛ yen sani ne ka bange, nin don.» 16 A falen bɛ min na, an bɛɛ ye o dɔ sɔrɔ, ani duba faralen duba kan. 17 Ala ye sariya di an ma Musa barika la, nka nɛɛma ni tiɲɛ nana Yesu Krisita de barika la. 18 Mɔgɔ si ma Ala ye abada. Denkɛ kelenpe min bɛ a Fa Ala la, ni Ala yɛrɛ don, o de y’a cogo jira. 19 Yuhana ka seereya filɛ nin ye, Jerusalɛm Yahutuw ye sarakalasebaa dɔw ni Levite dɔw ci a ma tuma min na k’a ɲininka ko: «I ye jɔni ye?» 20 A ye tiɲɛ fɔ, a ma i dalacɛ a la, nka a y’a jira k’a jɛya u bɛɛ ɲɛ na, a ko: «Ne tɛ Krisita ye.» 21 U y’a ɲininka ko: «Ayiwa, a bɛ di? I ye Eli ye wa?» Yuhana ko: «Ayi, ne tɛ o ye.» U ko: «I ye o kira ye wa?» A ye u jaabi ko: «Ayi.» 22 U y’a fɔ a ye ko: «Ayiwa, i ye min ye, o fɔ an ye, walisa an ka jaabili lase an cibaaw ma. I bɛ mun fɔ i yɛrɛ ko la?» 23 Yuhana ye u jaabi ko: « `Cɛ min bɛ pɛrɛn kungokolon kɔnɔ ko: A’ ye Matigi ka sira latilen!’ ne ye o tigi kan de ye,» i ko kira Esayi y’a fɔ cogo min na. 24 Minnu cira ka taa Yuhana fɛ, Farisiɛn dɔw tun don, 25 olu y’a ɲininka ko: «Ni i tɛ Krisita ye, wala Eli, wala o kira, mun y’a to i bɛ batiseli kɛ?» 26 Yuhana ye u jaabi ko: «Ne kɔni bɛ batiseli kɛ ji la, nka dɔ bɛ aw cɛma, aw tɛ o tigi dɔn. 27 Ale bɛ na ne kɔ, nka ne man kan ni a ka sabara juru fonili ye.» 28 O kow bɛɛ kɛra Bɛtani, Jurdɛn ba kɔfɛ, Yuhana tun bɛ batiseli kɛ yɔrɔ min na. 29 O dugusajɛ, Yuhana ye Yesu natɔ ye a ma, a ko: «Ala ka Sagaden min bɛ diɲɛ ka jurumu ta k’a bɔ yen, o filɛ. 30 Ne kumana cɛ min ko la ko min bɛ na ne kɔ, o kɛra ne ɲɛ, katuguni a tun bɛ yen sani ne ka bange, nin don. 31 Ne kɔni tun ma ale dɔn, nka ne nana batiseli kɛ ji la walisa a ka jira Israɛl la.» 32 Yuhana ye seereya kɛ ko: «Ne ye Ni Senu jigintɔ ye ka bɔ sankolo la i ko jɛnɛntuban, o nana sigi a kan. 33 Ne kɔni tun ma ale dɔn, nka Ala, o min ye ne ci ko ne ka batiseli kɛ ji la, o y’a fɔ ko, ne mana Ni Senu jigintɔ ye ka sigi cɛ min kan, o de bɛ batiseli kɛ Ni Senu la. 34 Ne y’a ye ka seereya kɛ ko, nin ye Ala Denkɛ de ye.» 35 O dugusajɛ, Yuhana ni a ka kalandenw la fila jɔlen tun bɛ yen ko kura, 36 a ye Yesu tɛmɛntɔ ye. A ko: «Ala ka Sagaden filɛ!» 37 Yuhana ka o kalanden fila y’a ka kuma mɛn minkɛ, u tugura Yesu nɔfɛ. 38 Yesu y’i yɛlɛma ka u tugulen ye a nɔfɛ, a y’u ɲininka ko: «Aw bɛ mun de ɲini?» U y’a fɔ a ye ko: «Rabi, (o kɔrɔ, Karamɔgɔ,) i jiginnen bɛ min?» 39 A ye u jaabi ko: «A’ ye na a filɛ.» U taara a fɛ, u y’a jiginyɔrɔ ye, ka tile tɔ kɛ a fɛ yen. O y’a sɔrɔ tile suma tuma tun don. 40 O kalanden fila minnu ye Yuhana ka kuma mɛn ka tugu Yesu nɔfɛ, u la kelen tun ye Andre ye, Simɔn Pierɛ balimakɛ don. 41 Andre fɔlɔ taara Simɔn sɛgɛrɛ k’a fɔ a ye ko: «An ye Masiya ye.» (O kɔrɔ, Krisita.) 42 A ye Simɔn ɲɛminɛ ka taa Yesu yɔrɔ. Yesu ye Simɔn mafilɛ, a ko: «I ye Yuhana denkɛ Simɔn ye, i tɔgɔ na da Sefas.» (O kɔrɔ, Pierɛ wala farakurun.) 43 O dugusajɛ, Yesu y’a latigɛ ko a bɛ taa Galile jamana la. A ni Filipe bɛnna, a y’a fɔ o ye ko: «Tugu ne nɔfɛ!» 44 (Filipe tun ye Bɛtisayidaka ye, Andre ni Pierɛ fana bɔra o dugu la.) 45 O kɔ, Filipe ye Natanaɛl ye k’a fɔ a ye ko: «Musa ye sɛbɛnni kɛ min ko la sariya la, ni kiraw fana ye sɛbɛnni kɛ a ko la, an y’o ye. Yusufu denkɛ Yesu don, ka bɔ Nazarɛti.» 46 Natanaɛl y’a fɔ a ye ko: «Fɛn ɲuman bɛ se ka bɔ Nazarɛti wa?» Filipe y’a jaabi ko: «Na a filɛ.» 47 Yesu ye Natanaɛl natɔ ye a ma tuma min na, a ko: «Israɛl mɔgɔ sɛbɛ dɔ filɛ, nanbara si t’a la!» 48 Natanaɛl y’a ɲininka ko: «I ye ne dɔn yɔrɔ jumɛn?» Yesu y’a jaabi ko: «Ne ɲɛ tun b’i la k’i to torosun kɔrɔ, sani Filipe ka i wele.» 49 Natanaɛl y’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, i ye Ala Denkɛ ye, i ye Israɛl ka masakɛ ye!» 50 Yesu y’a jaabi ko: «Ne y’a fɔ i ye ko ne ɲɛ tun b’i la k’i to torosun kɔrɔ, o de kosɔn i ye dannaya kɛ wa? I na kobaw ye ka tɛmɛn ninnu kan!» 51 A ko fana: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Aw na sankolo dayɛlɛlen ye, ka Ala ka mɛlɛkɛw yɛlɛntɔ ni u jigintɔ ye Mɔgɔ Denkɛ kan!»
21 O kow kɛli tile sabanan don, kɔɲɔ dɔ kɛra Kana, o ye Galile dugu dɔ ye. Yesu ba tun bɛ yen. 2 Yesu ni a ka kalandenw fana welelen tun bɛ o kɔɲɔ la. 3 Diwɛn dɛsɛra tuma min na, Yesu ba y’a fɔ a ye ko: «Diwɛn tɛ u fɛ.» 4 Nka Yesu y’a jaabi ko: «Muso, i bɛ mun de ɲini ne fɛ? Ne ka waati ma se fɔlɔ.» 5 Yesu ba y’a fɔ baaradenw ye ko: «A mana fɛn o fɛn fɔ aw ye, a’ ye o bɛɛ kɛ.» 6 Ayiwa, kaba daga wɔɔrɔ tun bɛ yen Yahutuw ka koli kama, ka kɛɲɛ ni u ka saniyali laadaw ye. Filenba ɲɛ duuru wala wɔɔrɔ ji tun bɛ kɛ o dagaw bɛɛ kelen-kelen kɔnɔ. 7 Yesu y’a fɔ baaradenw ye ko: «A’ ye nin dagaw fa ji la.» Olu ye u fa fo u da la. 8 Yesu y’a fɔ u ye ko: «A’ ye dɔ soli sisan, ka taa a di dumuni tilabaaw kuntigi ma.» U taara n’a ye. 9 Ji min yɛlɛmana ka kɛ diwɛn ye, dumuni tilabaaw kuntigi y’o nɛnɛ. A ma o diwɛn bɔ yɔrɔ dɔn, nka baaraden minnu ye ji soli, olu kɔni tun b’a bɔ yɔrɔ dɔn. Dumuni tilabaaw kuntigi ye kɔɲɔcɛ wele 10 k’a fɔ a ye ko: «Mɔgɔw bɛɛ delila ka diwɛn bɛɛ la ɲuman di mɔgɔw ma fɔlɔ. Ni u ye caman min, o kɔ, diwɛn min ka ɲi dɔɔnin, o bɛ sɔrɔ ka di u ma. E dun ye diwɛn bɛɛ la ɲuman mara fo sisan!» 11 O kɛra Yesu ka taamashyɛn kɛlenw fɔlɔ ye, a y’o kɛ Galile Kana k’a nɔɔrɔ jira. A ka kalandenw dara a la. 12 O kɛlen kɔ, a taara Kapɛrnaum, a ni a ba ni a balimakɛw ani a ka kalandenw. U ye tile dama dɔ kɛ yen. 13 Yahutuw ka Tɛmɛnkan seli surunyalen, Yesu taara Jerusalɛm. 14 Mɔgɔ minnu tun bɛ misiw ni sagaw ani jɛnɛntubanw feere, a ye olu sɔrɔ Alabatosoba kɔnɔ, ani wari falennaw, u sigilen tun bɛ u ka tabaliw kɔrɔ. 15 A ye jurukisɛw kɛ gɛɲɛ ye ka u bɛɛ gɛn ka bɔ Alabatosoba kɔnɔ, ani u ka sagaw ni u ka misiw. A ye wari falennaw ka wari fili duguma ka u ka tabaliw dabiri. 16 A y’a fɔ jɛnɛntuban feerebaaw ye ko: «A’ ye nin fɛnw bɔ yan! Aw kana ne Fa ka so kɛ jagokɛ yɔrɔ ye!» 17 A ka kalandenw hakili jiginna Kitabu kuma la min b’a fɔ ko: «I ka so ko ka di ne ye haali, a hami bɛ ne la kosɛbɛ.» 18 Yahutuw y’a ɲininka ko: «I bɛ se ka taamashyɛn jumɛn kɛ k’a jira an na ko jo bɛ i fɛ ka nin kow kɛ?» 19 Yesu ye u jaabi ko: «A’ ye nin Alabatosoba ci, ne n’a jɔ ko kura tile saba kɔnɔ.» 20 Yahutuw y’a fɔ a ye ko: «San binaani ni wɔɔrɔ de kɛra nin Alabatosoba jɔli la, e dun bɛna a jɔ ko kura tile saba kɔnɔ cogo di?» 21 Nka Yesu kan tun bɛ Alabatosoba min ma, o tun ye a yɛrɛ farikolo de ye. 22 Yesu kununlen kɔ ka bɔ suw cɛma, a ka kalandenw hakili jiginna a la ko a tun ye o kow fɔ, u dara Kitabu ni Yesu ka kuma fɔlenw la. 23 Ka Yesu to Jerusalɛm, Tɛmɛnkan seli waati la, mɔgɔ caman y’a ka taamashyɛn kɛlenw ye minkɛ, u dara a la. 24 Nka Yesu m’a yɛrɛ to u bolo, katuguni a ye u bɛɛ dɔn. 25 A mago tun tɛ ka ɲininkali kɛ mɔgɔ si ka koɲɛw la, katuguni a yɛrɛ bɛ mɔgɔ kɔnɔna kow bɛɛ dɔn.
31 Farisiɛn dɔ tun bɛ yen, ko Nikodɛmɛ, Yahutuw ka faama dɔ tun don. 2 O taara Yesu sɛgɛrɛ don dɔ su fɛ k’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, an y’a dɔn ko i ye karamɔgɔ ye min nana ka bɔ Ala la, katuguni i bɛ nin taamashyɛn minnu kɛ, mɔgɔ si tɛ se ka olu kɛ, ni Ala tɛ o tigi fɛ.» 3 Yesu y’a jaabi ko: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ i ye ko: Ni mɔgɔ ma bange ko kura, a tɛ se ka Ala ka masaya ye.» 4 Nikodɛmɛ y’a ɲininka ko: «Mɔgɔ min kɔrɔla ka ban, o bɛ se ka bange ko kura cogo di? Mɔgɔ tɛ se ka kɔsegin a ba kɔnɔ ko kura ka bange!» 5 Yesu y’a jaabi ko: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ i ye ko: Ni mɔgɔ ma bange ji ani Ni la, a tɛ se ka don Ala ka masaya la. 6 Min bangera farisogo la, o ye farisogo de ye. Min bangera Ni Senu la, o ye ni de ye. 7 I kana kabakoya a la ko ne y’a fɔ i ye ko, wajibi don aw ka bange ko kura. 8 Fiɲɛ bɛ ci yɔrɔ min ka di a ye. I b’a mankan mɛn, nka i m’a bɔ yɔrɔ dɔn, i m’a taa yɔrɔ dɔn. Mɔgɔ o mɔgɔ bangera Ni la, o bɛ ten.» 9 Nikodɛmɛ y’a ɲininka ko: «O kow bɛ se ka kɛcogo di?» 10 Yesu y’a jaabi ko: «E min ye Israɛl ka karamɔgɔ ye, i tɛ o kow dɔn wa? 11 Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ i ye ko: An bɛ min dɔn, an bɛ kuma o de ko la. An ye min ye, an bɛ o de seereya kɛ, nka aw tɛ sɔn an ka seereya ma. 12 Ni ne bɛ kuma aw fɛ dugukolo kan kow la, aw tɛ da olu la. Ni ne bɛ sankolo kow fɔ aw ye, aw na da olu la cogo di? 13 Mɔgɔ si ma yɛlɛn ka taa sankolo la, fɔ Mɔgɔ Denkɛ min jiginna ka bɔ sankolo la. 14 «Musa ye nsiranɛgɛ sa kɔrɔta jiri la kungokolon kɔnɔ cogo min na, wajibi don Mɔgɔ Denkɛ ka kɔrɔta ten dɛ, 15 walisa mɔgɔ o mɔgɔ dara a la, o ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ. 16 K’a masɔrɔ Ala ye diɲɛ kanu haali, fo a ye a Denkɛ kelenpe di, walisa mɔgɔ o mɔgɔ dara a Denkɛ la, o kana halaki, nka o ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ. 17 Ala ma a Denkɛ ci ka na diɲɛ la ka kiri tigɛ diɲɛ kan, nka a y’a ci walisa diɲɛ ka kisili sɔrɔ a barika la. 18 «Mɔgɔ min dara Ala Denkɛ la, o sen tɛ kiri la, nka min ma da a la, kiri tigɛra o kan ka ban, katuguni a ma da Ala Denkɛ kelenpe tɔgɔ la. 19 O kiri sababu filɛ nin ye ko, kɛnɛ nana diɲɛ la, nka dibi diyara mɔgɔw ye ka tɛmɛn kɛnɛ kan, katuguni u ka kɛwalew ka jugu. 20 Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ko jugu kɛ, kɛnɛ man di o tigi ye fewu, o tɛ sɔn ka na kɛnɛ la fana, walisa a ka kɛwale juguw kana jira kɛnɛ kan. 21 Nka mɔgɔ min bɛ tiɲɛ kow kɛ, o bɛ na kɛnɛ la, walisa a ka kɛwalew k’a jira ko u kɛra ka kɛɲɛ ni Ala sago ye.» 22 O kɔ, Yesu ni a ka kalandenw taara Jude jamana la. A tora u fɛ yen ka waatinin kɛ, a tun bɛ batiseli kɛ. 23 Yuhana fana tun bɛ batiseli kɛ Enɔn, Salim kɛrɛ fɛ, k’a masɔrɔ ji caman tun bɛ o yɔrɔ la. Mɔgɔw tun bɛ taa a sɛgɛrɛ, a tun bɛ u batise. 24 O y’a sɔrɔ Yuhana tun ma bila kaso la fɔlɔ. 25 Ayiwa, Yuhana ka kalandenw ni Yahutu dɔ ye ɲɔgɔn sɔsɔ u ka saniyali laada ko la. 26 U taara Yuhana yɔrɔ k’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, cɛ min tun bɛ i fɛ Jurdɛn ba kɔfɛ, i ye o min seereya kɛ, a filɛ, o bɛ batiseli kɛ sisan, mɔgɔw bɛɛ bɛ taa a sɛgɛrɛ!» 27 Yuhana ye u jaabi ko: «Mɔgɔ tɛ se ka foyi sɔrɔ ni Ala ma o di a ma. 28 Aw yɛrɛw bɛ ne seereya kɛ ko ne y’a fɔ ko ne tɛ Krisita ye, nka ne cilen bɛ a ɲɛ. 29 Kɔɲɔmuso ye min ta ye, o de ye kɔɲɔcɛ ye, nka kɔɲɔcɛ terikɛ min jɔlen bɛ a kɛrɛ fɛ k’a lamɛn, o bɛ ɲagali kosɛbɛ kɔɲɔcɛ kumakan kosɔn. Ne ka ɲagali ye o ɲɔgɔn ye, a dafalen bɛ sisan. 30 Dɔ ka kan ka fara ale boɲali kan, dɔ ka kan ka bɔ ne ta la.» 31 Min nana ka bɔ san fɛ, o bɛ bɛɛ kun na. Min bɔra dugukolo la, o ye duguma ta ye, o bɛ kuma dugukolo cogo de la. Min nana ka bɔ sankolo la, o bɛ bɛɛ kun na. 32 A ye min ye ka min mɛn, a bɛ o de seereya kɛ, nka mɔgɔ si tɛ sɔn a ka seereya ma. 33 Min bɛ sɔn a ka seereya ma, o b’a jira ka jɛya ko Ala ye tiɲɛ de ye, 34 katuguni Ala ye min ci, o bɛ Ala ka kumaw fɔ, k’a masɔrɔ Ala ye a fa Ni Senu la. 35 Fa Ala bɛ a Denkɛ kanu, a ye fɛn bɛɛ don a bolo. 36 Min dara a Denkɛ la, ɲɛnamaya banbali bɛ o tigi fɛ. Min tɛ sɔn ka Denkɛ kan minɛ, o tɛna ɲɛnamaya sɔrɔ, nka Ala ka diminya tolen bɛ o kan.
41 Farisiɛnw y’a mɛn ko Yesu bɛ kalandenw sɔrɔ ka u batise ka tɛmɛn Yuhana kan. 2 O bɛɛ n’a ta, Yesu yɛrɛ tun tɛ mɔgɔ si batise, a ka kalandenw de tun bɛ batiseli kɛ. 3 Yesu ye o dɔn tuma min na, a bɔra Jude jamana la ka kɔsegin Galile jamana la. 4 A taatɔ, wajibi tun don a ka Samari jamana cɛtigɛ. 5 A sera Samari dugu dɔ la, o tɔgɔ ko Sikar. Yakuba ye foro min di a denkɛ Yusufu ma, a ka surun o la. 6 Yakuba ka kɔlɔn tun bɛ yen. Yesu sɛgɛnnen taama la, a y’i sigi o kɔlɔn da la. Tilegan tun don. 7 Samarika muso dɔ nana ji bɔ. Yesu y’a fɔ a ye ko: «Ji dɔ di ne ma, ne k’a min.» 8 O y’a sɔrɔ a ka kalandenw tun taara dugu kɔnɔ ka dumuni san. 9 O Samarika muso y’a fɔ Yesu ye ko: «E Yahututɔ bɛ ne deli ji minta la cogo di? ne min ye Samarika muso ye.» (Katuguni Yahutuw tun tɛ sɔn u ni Samarikaw ka jɛ foyi la.) 10 Yesu y’a jaabi ko: «Ni i tun ye Ala ka nilifɛn dɔn, ani min bɛ ji ɲini i fɛ k’a min, i yɛrɛ tun na o deli, a tun na ji ɲɛnama di i ma.» 11 Muso y’a fɔ a ye ko: «Matigi, jurufilen tɛ i fɛ, kɔlɔn ka dun fana. I dun bɛ o ji ɲɛnama bɔ min? 12 An bɛnba Yakuba ye nin kɔlɔn di an ma. A yɛrɛ ni a denw ni a ka baganw y’a ji min. E ka bon ni Yakuba ye wa?» 13 Yesu y’a jaabi ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ nin kɔlɔn ji min, minnɔgɔ na o minɛ tun, 14 nka ne na ji min di mɔgɔ ma, ni a y’o min, minnɔgɔ tɛna a minɛ abada, katuguni ne na ji min di, o na kɛ ji boyi ye a kɔnɔ min bɛ woyo fo ka taa bila ɲɛnamaya banbali la.» 15 Muso y’a fɔ a ye ko: «Matigi, o ji di ne ma, walisa minnɔgɔ kana ne minɛ, ne kana na ji ta yan tun.» 16 Yesu ko: «Taa i cɛ wele ka na.» 17 Muso y’a jaabi ko: «Cɛ tɛ ne fɛ.» Yesu y’a fɔ a ye ko: «I ye tiɲɛ fɔ ko cɛ tɛ i fɛ, 18 katuguni i sigira cɛ duuru kun. I bɛ min fɛ sisan, o tɛ i cɛ ye. I ye tiɲɛ fɔ.» 19 Muso y’a fɔ a ye ko: «Matigi, ne y’a kɔlɔsi ko e ye kira ye. 20 An Samarikaw, an bɛnbaw ye Ala bato nin kulu kan, nka aw Yahutuw b’a fɔ ko mɔgɔ ka kan ka Ala bato yɔrɔ min na, ko o ye Jerusalɛm de ye.» 21 Yesu y’a jaabi ko: «Da ne la, muso, waati bɛ na, aw na Fa Ala bato ni nin kulu tɛ, ni Jerusalɛm fana tɛ. 22 Aw Samarikaw, aw bɛ min bato, aw ma o dɔn. An Yahutuw bɛ min bato, an bɛ o dɔn, katuguni kisili bɔra Yahutuw de la. 23 Nka waati bɛ na, o waati sera ka ban, batobaa sɛbɛw na Fa Ala bato ni la ani tiɲɛ la, k’a masɔrɔ Fa Ala bɛ o ɲɔgɔn batobaaw de ɲini. 24 Ala ye Ni de ye. Minnu b’a bato, wajibi don olu k’a bato ni la ani tiɲɛ la.» 25 Muso y’a fɔ a ye ko: «Ne y’a dɔn ko Masiya bɛ na, (o kɔrɔ, Krisita). Ni ale nana tuma min na, a nafɛn bɛɛ fɔ an ye.» 26 Yesu y’a jaabi ko: «O ye ne de ye, ne min bɛ kuma i fɛ.» 27 O tuma la Yesu ka kalandenw kɔseginna ka na a yɔrɔ, u y’a ye ko a bɛ kuma muso dɔ fɛ, u kabakoyara, nka u si ma se k’a ɲininka ko: «I bɛ mun ɲini o fɛ, wala mun y’a to i bɛ kuma o muso fɛ?» 28 Muso kɔni y’a ka jidaga to yen ka kɔsegin dugu kɔnɔ k’a fɔ mɔgɔw ye ko: 29 «A’ ye na cɛ dɔ filɛ, a ye ne ka ko kɛlenw bɛɛ fɔ ne ye. Nin tɛ Krisita ye wa?» 30 Mɔgɔw bɔra dugu kɔnɔ ka taa Yesu sɛgɛrɛ. 31 O waati la kalandenw tun bɛ Yesu deli ko: «Karamɔgɔ, dumuni kɛ.» 32 Nka Yesu ye u jaabi ko: «Dumuni dɔ bɛ ne fɛ k’a dun, aw tɛ o dɔn.» 33 O de y’a to kalandenw tun bɛ ɲɔgɔn ɲininka yala ni mɔgɔ dɔ nana ka dumuni di a ma. 34 Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ka ne cibaa sago kɛ, a ye baara min di ne ma, ka o kɛ k’a dafa, o de ye ne ka dumunifɛn ye. 35 Aw t’a fɔ ko kalo naani bɛ an ni suman tigɛ cɛ wa? Nka ne b’a fɔ aw ye ko aw ka aw ɲɛw kɔrɔta ka forow filɛ. Suman kɔgɔra, a tigɛ tuma sera ka ban. 36 Min bɛ suman tigɛ, o bɛ a ka sara sɔrɔ, a bɛ sumankisɛw lajɛ ɲɛnamaya banbali kama, walisa min bɛ danni kɛ ani min bɛ suman tigɛ, olu ka ɲagali ɲɔgɔn fɛ. 37 Nin kuma ye tiɲɛ ye min b’a fɔ ko: `Mɔgɔ dɔ bɛ danni kɛ, mɔgɔ wɛrɛ bɛ a suman tigɛ.’ 38 Aw ma foro min sɛnɛ, ne ye aw ci ka taa o suman tigɛ. Dɔ wɛrɛw ye o sɛnɛ, aw ye nafa sɔrɔ u ka baara la.» 39 O dugu la Samarikaw caman dara Yesu la o muso ka seereya kosɔn, a ko Yesu ye ale ka ko kɛlenw bɛɛ fɔ a ye. 40 Samarikaw taara Yesu sɛgɛrɛ tuma min na, u y’a deli ko a ka to u fɛ. A tora yen ka tile fila kɛ. 41 Mɔgɔ caman wɛrɛw dara Yesu la a yɛrɛ ka kuma kosɔn. 42 U y’a fɔ muso ye ko: «Sisan kɔni, an ma da a la i ka kuma dɔrɔn kosɔn, nka an yɛrɛw y’a lamɛn, an y’a dɔn ko nin ye diɲɛ Kisibaa yɛrɛ de ye.» 43 Tile fila tɛmɛnnen kɔ, Yesu bɔra yen ka taa Galile, 44 k’a masɔrɔ Yesu yɛrɛ y’a fɔ ko: «Kira si tɛ bonya a yɛrɛ ka jamana la.» 45 A sera Galile tuma min na, o jamana mɔgɔw y’a minɛ koɲuman, katuguni olu fana tun taara seli la Jerusalɛm. A ye ko minnu kɛ o tuma la, u ye olu bɛɛ ye. 46 Yesu taara Galile Kana tun, a ye ji yɛlɛma ka kɛ diwɛn ye dugu min na. Gɔfɛrɛnaman ka kuntigi dɔ tun bɛ yen, a denkɛ banalen tun bɛ u ka so Kapɛrnaum. 47 O cɛ y’a mɛn ko Yesu bɔra Jude jamana la ka se Galile jamana la, a taara a sɛgɛrɛ k’a deli ko a ka na Kapɛrnaum k’a denkɛ kɛnɛya, katuguni o tun bɛ ɲini ka sa. 48 Yesu y’a fɔ a ye ko: «Ni aw ma taamashyɛnw ni kabakow ye, aw tɛ sɔn ka dannaya kɛ fewu!» 49 Kuntigi y’a jaabi ko: «Matigi, na ne ka so, sani ne den ka sa.» 50 Yesu y’a fɔ a ye ko: «Taa, i denkɛ ɲɛnama don.» O cɛ dara Yesu ka kuma la, a taara. 51 A taatɔ, a ka jɔnw nana a kunbɛn k’a fɔ a ye ko: «I denkɛ ɲɛnama don!» 52 A y’u ɲininka ko a denkɛ fisayara waati jumɛn, u y’a jaabi ko: «Kunuɛo tile jɛngɛnen dɔɔnin, farigan y’a bila.» 53 A fa y’a dɔn ko o waati yɛrɛ la Yesu y’a fɔ a ye ko a denkɛ ɲɛnama don. A yɛrɛ ni a ka so mɔgɔw bɛɛ ye dannaya kɛ Yesu la. 54 O kɛra Yesu ka taamashyɛn filanan ye, a ye min kɛ kabini a bɔra Jude jamana la ka taa Galile jamana la.
51 O kɔ, Yahutuw ka seli dɔ kɛra, Yesu taara Jerusalɛm. 2 Dingɛ jimaba dɔ tun bɛ Jerusalɛm, sagaw ka donda kɛrɛ fɛ, heburukan na o tɔgɔ ko Bɛtɛseda. Ga duuru tun bɛ yen. 3 Banabaatɔ caman dalen tun bɛ o gaw kɔrɔ, fiyentɔw ni senkelenw ni nabaraw. [U tun bɛ ji lamagali makɔnɔ, 4 k’a masɔrɔ Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ tun bɛ jigin o dingɛ jimaba kɔnɔ tuma dɔw la ka ji lamaga. Banabaatɔ min fɔlɔ tun bɛ jigin ji la o ji lamagalen kɔ, bana sifa o sifa b’a la, o tun bɛ kɛnɛya.] 5 Cɛ dɔ tun bɛ yen, bana tun b’a la kabini san bisaba ni segin. 6 Yesu y’o dalen ye k’a dɔn ko kabini tuma jan a man kɛnɛ, a y’o ɲininka ko: «I b’a fɛ ka kɛnɛya wa?» 7 Banabaatɔ y’a jaabi ko: «Matigi, mɔgɔ si tɛ ne fɛ ka ne lajigin ji la a lamaga tuma la. Ni ne bɛ ne jija ko ne bɛ jigin tuma min na, mɔgɔ wɛrɛ bɛ kɔn ka jigin ne ɲɛ.» 8 Yesu y’a fɔ a ye ko: «Wuli ka i ka dalan ta ka taama.» 9 O yɔrɔnin bɛɛ, o cɛ kɛnɛyara. A ye a ka dalan ta ka taama. O kɛra lafiɲɛ don na, 10 o de y’a to Yahutuw y’a fɔ o cɛ kɛnɛyalen ye ko: «Bi ye lafiɲɛ don ye, a ma daga i ye ka i ka dalan ta.» 11 A y’u jaabi ko: «Min ye ne kɛnɛya, ale de y’a fɔ ne ye ko ne ka n’ka dalan ta ka taama.» 12 U y’a ɲininka ko: «Mɔgɔ jumɛn y’a fɔ i ye ko i ka i ka dalan ta ka taama?» 13 Nka cɛ min kɛnɛyara, o ma a kɛnɛyabaa dɔn, katuguni jama kosɔn Yesu tun bɔra yen ka ban. 14 O kɔ, Yesu ye o cɛ sɔrɔ Alabatosoba kɔnɔ k’a fɔ a ye ko: «I kɛnɛyalen filɛ sisan. I kana jurumu kɛ tun, walisa fɛn min ka jugu ni bana ye, o kana i sɔrɔ.» 15 O cɛ taara k’a fɔ Yahutuw ye ko Yesu de ye ale kɛnɛya. 16 O de kosɔn Yahutuw y’a daminɛ ka Yesu tɔɔrɔ, katuguni a ye o kow kɛ lafiɲɛ don na. 17 Nka Yesu ye u jaabi ko: «Ne Fa bɛ baara kɛ tuma bɛɛ, ne fana bɛ baara kɛ.» 18 O kuma kosɔn, Yahutuw tun bɛ cogo ɲini k’a faga ka tɛmɛn fɔlɔ kan, lafiɲɛ don tiɲɛni dama dɔrɔn tɛ, nka a ko fana ko Ala ye ale Fa ye, o fɛ, u ko, a bɛ a yɛrɛ ni Ala kɛɲɛ. 19 O tuma la Yesu ye u jaabi ko: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Ala Denkɛ tɛ foyi kɛ a yɛrɛ barika la, fɔ a bɛ min kɛtɔ ye a Fa fɛ. Fa bɛ fɛn o fɛn kɛ, a Denkɛ fana bɛ o yɛrɛ de kɛ. 20 Fa Ala bɛ a Denkɛ kanu, a yɛrɛ bɛ fɛn o fɛn kɛ, a bɛ o bɛɛ jira a Denkɛ la. A na kɛwalew fana jira a la minnu ka bon ni olu ye, walisa aw ka kabakoya. 21 Fa Ala bɛ mɔgɔ suw lakunun ka ɲɛnamaya di u ma cogo min na, o cogo la a Denkɛ b’a fɛ ka ɲɛnamaya di minnu ma, a b’a di olu ma. 22 Fa Ala tɛ kiri tigɛ mɔgɔ si kan, nka a ye kiri ko bɛɛ di a Denkɛ ma, 23 walisa mɔgɔw bɛɛ ka Denkɛ bonya i ko u bɛ Fa bonya cogo min na. Min tɛ Denkɛ bonya, o tɛ a cibaa Fa Ala bonya. 24 «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Min ye ne ka kumaw lamɛn ka da ne cibaa la, ɲɛnamaya banbali bɛ o tigi fɛ. O sen tɛ kiri la, nka a bɔra saya la ka don ɲɛnamaya la. 25 Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Waati bɛ na, o waati ye sisan de ye, mɔgɔ salenw na Ala Denkɛ kan mɛn, a mɛnbaaw na ɲɛnamaya. 26 Katuguni Fa Ala ɲɛnama don a yɛrɛ ma cogo min na, o cogo la a y’a di a Denkɛ ma a ka ɲɛnamaya a yɛrɛ ma. 27 A ye fanga di a Denkɛ ma fana ka kiri tigɛ katuguni Mɔgɔ Denkɛ don. 28 Aw kana kabakoya o la, katuguni waati bɛ na, mɔgɔ salen minnu bɛ kaburuw kɔnɔ, olu n’a kan mɛn. 29 U na bɔ yen. Koɲumankɛlaw na kunun ɲɛnamaya kama, kojugukɛlaw na kunun kiri kama. 30 «Ne tɛ se ka foyi kɛ ne yɛrɛ barika la. Ne bɛ kiri tigɛ ka kɛɲɛ ni ne ka ko mɛnnen ye Ala fɛ. Ne ka kiri tilennen don, katuguni ne tɛ ne yɛrɛ sago ɲini, fɔ ne cibaa sago. 31 Ni ne bɛ ne yɛrɛ seereya kɛ, ne ka seereya tɛ tiɲɛ ye. 32 Nka dɔ wɛrɛ bɛ ne seereya kɛ, o bɛ ne seereya min kɛ, ne y’a dɔn ko o ye tiɲɛ de ye. 33 Aw ye cidenw bila ka taa Yuhana fɛ, a ye tiɲɛ seereya kɛ. 34 Ne t’a ɲini mɔgɔ ka ne seereya kɛ, nka ne bɛ nin kow fɔ walisa aw ka kisi. 35 Yuhana kɛra lanpa manalen ye min bɛ yeelen bɔ, a diyara aw ye ka waatinin kɛ ka ɲagali o kɛnɛyeelen na. 36 Nka seereya dɔ bɛ ne fɛ min ka bon ni Yuhana ta ye. Ne Fa ye kɛwale minnu di ne ma ko ne ka u kɛ ka dafa, ne bɛ o minnu kɛ, o kɛwalew de bɛ ne seereya kɛ ko ne Fa ye ne ci. 37 Ne Fa min ye ne ci, o yɛrɛ ye ne seereya kɛ. Aw m’a kumakan mɛn tuma si, aw m’a cogo ye. 38 A ka kuma tolen tɛ aw kɔnɔ, katuguni a ye min ci, aw ma da o la. 39 Aw bɛ aw ɲɛw jɔ Kitabu kumaw la, katuguni a bɛ aw kɔnɔ ko ɲɛnamaya banbali bɛ sɔrɔ olu la. Olu de bɛ ne seereya kɛ! 40 Hali o, aw tɛ sɔn ka na ne ma walisa aw ka ɲɛnamaya sɔrɔ. 41 «Ne tɛ boɲali ɲini ka bɔ mɔgɔw fɛ. 42 Nka ne bɛ aw dɔn, ne y’a dɔn ko Ala kanuya tɛ aw kɔnɔ. 43 Ne nana ne Fa tɔgɔ la, aw ma sɔn ne ma. Ni mɔgɔ dɔ nana a yɛrɛ tɔgɔ la, aw na sɔn o de ma. 44 aw bɛ se ka dannaya kɛcogo di? Aw minnu bɛ ɲɔgɔn ka boɲali ɲini, k’a sɔrɔ boɲali min bɛ bɔ Ala kelenpe la, aw tɛ o ɲini. 45 A kana kɛ aw kɔnɔ ko ne na aw sendon ne Fa ɲɛ kɔrɔ dɛ. Aw jigi bɛ Musa min kan, o de na kɛ aw sendonbaa ye. 46 Ni aw tun dara Musa la, aw tun na da ne fana la, katuguni ale ye sɛbɛnni kɛ ne ko la. 47 Nka ni aw ma da ale ka Kitabu sɛbɛnnenw la, aw na da ne ka kumaw la cogo di?»
61 O kɔ, Yesu taara Galile ba kɔ, o ye Tibɛriyade ba ye. 2 Jamaba tugura a nɔfɛ, katuguni a tun bɛ banabaatɔw kɛnɛya cogo min na, u tun bɛ o kabakow ye. 3 Yesu yɛlɛnna kulu kan, a ni a ka kalandenw y’u sigi yen. 4 Yahutuw ka Tɛmɛnkan seli surunyalen tun don. 5 Yesu y’a ɲɛ kɔrɔta ka jamaba natɔ ye a yɔrɔ. A y’a fɔ Filipe ye ko: «An bɛ nbuuru san min, walisa nin mɔgɔw ka dumuni kɛ?» 6 A ye o fɔ ka Filipe dakɔrɔbɔ, katuguni a tun bɛna min kɛ, a yɛrɛ ye o dɔn ka ban. 7 Filipe y’a jaabi ko: «Hali ni wari dɛɲɛ kɛmɛ fila nbuuru sanna ka dɔɔnin-dɔɔnin di u ma, u bɛɛ tɛna dɔ sɔrɔ o la.» 8 Simɔn Pierɛ balimakɛ Andre, min tun ye a ka kalanden dɔ ye, o y’a fɔ a ye ko: 9 «Nbuurukun duuru ni jɛgɛ fila bɛ cɛnin dɔ bolo yan, nka o bɛ mun ɲɛ nin mɔgɔ caman ɲɛ?» 10 Yesu y’a fɔ u ye ko: «A’ ye jama lasigi.» Bin caman tun bɛ o yɔrɔ la. U y’u sigi, u tun bɛ cɛ waa duuru ɲɔgɔn bɔ. 11 Yesu ye o nbuuru ta ka barika da Ala ye ka o nbuurukunw tilatila o mɔgɔ sigilenw cɛ. A ye jɛgɛ fana di u ma ten, bɛɛ kelen-kelen ye u sagola ta sɔrɔ. 12 U bɛɛ falen kɔ dumuni la, Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «A’ ye nbuuru kunkurun tɔ tolenw cɛ walisa u si kana tiɲɛ.» 13 U ye o nbuurukun duuru tɔ tolenw cɛ ka segi tan ni fila fa, minnu tora dumunikɛlaw kɔ. 14 Mɔgɔw ye Yesu ka taamashyɛn kɛlen ye tuma min na, u ko: «kira min ka kan ka na diɲɛ la, nin cɛ yɛrɛ don!» 15 Yesu y’a dɔn ko u tun b’a fɛ k’a minɛ diyagoya la k’a kɛ masakɛ ye, o de y’a to a y’i mabɔ u la ka taa kulu kan ko kura a dan na. 16 Tilebin tuma la, Yesu ka kalandenw jiginna ka taa ba da la. 17 U donna kurun dɔ kɔnɔ ka ba tigɛ daminɛ ka taa Kapɛrnaum fan fɛ. Dibi donna k’a sɔrɔ Yesu tun ma na u fɛ fɔlɔ. 18 Fiɲɛba wulila baji kan fo ka ji lamaga kosɛbɛ. 19 U taara ɲɛfɛ ni kurun ye baji kan ka kilomɛtɛrɛ duuru wala wɔɔrɔ ɲɔgɔn kɛ. O tuma la u ye Yesu ye, a tun bɛ taama ji kan ka gɛrɛ kurun la, u siranna. 20 Nka Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ne don, aw kana siran.» 21 O tuma la a diyara u ye a ka don u fɛ kurun kɔnɔ. O yɔrɔnin bɛɛ, kurun sera u taa yɔrɔ dankan na. 22 O dugusajɛ, jama min tora ba kɔfɛ, olu y’a kɔlɔsi ko kurun kelenpe tun bɛ yen. U y’a dɔn ko Yesu ma don o kurun kɔnɔ a ka kalandenw fɛ, nka kalandenw dama tun bɔra yen. 23 O y’a sɔrɔ Matigi ye barika da Ala ye ka nbuuru di u ma u k’a dun yɔrɔ min na, kurun dɔ wɛrɛw sera o yɔrɔ la ka bɔ Tibɛriyade dugu la. 24 Jama y’a ye ko Yesu ni a ka kalandenw si tɛ yen, u donna o kurunw kɔnɔ ka taa Kapɛrnaum ka Yesu ɲini. 25 U ye Yesu sɔrɔ ba kɔ minkɛ, u y’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, i sera yan tuma jumɛn?» 26 Yesu ye u jaabi ko: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Aw ye taamashyɛn minnu ye, aw tɛ ne ɲini olu kosɔn dɛ. Aw bɛ ne ɲini katuguni aw ye dumuni kɛ ka aw fa. 27 Dumuni min bɛ ban, aw kana baara kɛ o sɔrɔli dɔrɔn kosɔn, fɔ dumuni min bɛ to badaa ka ɲɛnamaya banbali di. Mɔgɔ Denkɛ na o dumuni di aw ma, katuguni Fa Ala y’a ka taamashyɛn da ale kan.» 28 U y’a ɲininka ko: «An ka kan ka mun kɛ walisa ka Ala sago kɛ?» 29 Yesu ye u jaabi ko: «Ala sago ye nin de ye, ko Ala ye min ci, aw ka da o la.» 30 U y’a ɲininka ko: «I bɛ se ka taamashyɛn jumɛn jira an na, walisa an ka da i la? I na kɛwale jumɛn kɛ? 31 An bɛnbaw ye manɛ dun kongokolon kɔnɔ, i ko a sɛbɛnnen bɛ Kitabu la cogo min na ko: `A ye dumunifɛn di u ma ka bɔ sankolo la.’ » 32 Yesu ye u jaabi ko: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Musa ma dumunifɛn di aw ma ka bɔ sankolo la, nka ne Fa bɛ dumunifɛn sɛbɛ di aw ma ka bɔ sankolo la. 33 Katuguni min jiginna ka bɔ sankolo la ka ɲɛnamaya di diɲɛ ma, o ye Ala ka dumunifɛn ye.» 34 U y’a fɔ a ye ko: «Matigi, i ka o dumunifɛn di an ma tuma bɛɛ.» 35 Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ne de ye ɲɛnamaya dumunifɛn ye. Mɔgɔ min nana ne ma, kɔngɔ tɛna o minɛ fewu. Min dara ne la, minnɔgɔ tɛna o minɛ abada. 36 Nka ne y’a fɔ aw ye ka ban ko, aw ye ne ye, hali o, aw ma dannaya kɛ. 37 Ne Fa bɛ minnu di ne ma, olu bɛɛ bɛ na ne ma. Min mana na ne ma, ne tɛna o tigi gɛn ka bɔ kɛnɛma fewu. 38 Katuguni ne ma jigin ka bɔ sankolo la ne yɛrɛ sago kɛli kama, fɔ ne cibaa sago. 39 Ne cibaa sago filɛ nin ye ko, a ye minnu di ne ma, olu si kana tunun ne ma, nka ne ka u lakunun ɲɛnamaya kama laban don na. 40 Ne Fa sago filɛ nin ye ko, mɔgɔ minnu ye a Denkɛ lajɛ ka da a la, olu ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ, ne na u lakunun laban don na.» 41 Yahutuw ye dajukɔrɔ kuma fɔ Yesu kama, katuguni ale tun y’a fɔ ko a ye dumunifɛn ye min jiginna ka bɔ sankolo la. 42 U ko: «Nin tɛ Yusufu denkɛ Yesu ye wa, an bɛ min fa ni a ba dɔn? Sisan a b’a fɔ cogo di ko a jiginna ka bɔ sankolo la?» 43 Yesu ye u jaabi ko: «A’ ye dajukɔrɔ kuma dabila. 44 Mɔgɔ si tɛ se ka na ne ma ni ne Fa min ye ne ci, ni o m’a sama. Ne na a lakunun laban don na. 45 Kiraw ye nin kuma sɛbɛn ko: `U bɛɛ na kalan Ala fɛ.’ Mɔgɔ o mɔgɔ ye ne Fa lamɛn ka kalan a fɛ, o bɛ na ne ma. 46 A tɛ i ko mɔgɔ ɲɛ dara ne Fa kan. Min nana ka bɔ Ala la, o kelenpe ɲɛ dara ne Fa kan. 47 «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Min dara ne la, ɲɛnamaya banbali bɛ o tigi fɛ. 48 Ne de ye ɲɛnamaya dumunifɛn ye. 49 Ka aw bɛnbaw to kungokolon kɔnɔ, u ye manɛ dun, u sara. 50 Nka dumunifɛn min bɛ jigin ka bɔ sankolo la, nin don. Ni min ye o dun, o tɛna sa. 51 Ne ye dumunifɛn ɲɛnama ye min jiginna ka bɔ sankolo la, walisa ni mɔgɔ dɔ ye o dumunifɛn dun, o ɲɛnama ka to badaa. Ne na dumunifɛn min di, o ye ne farisogo ye, ne na o di walisa diɲɛ ka ɲɛnamaya.» 52 O kuma kosɔn, sɔsɔliba wulila Yahutuw cɛma. U tun b’a fɔ ko: «Nin cɛ bɛ se k’a farisogo di an ma cogo di, an k’a dun?» 53 Yesu y’a fɔ u ye ko: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Ni aw ma Mɔgɔ Denkɛ farisogo dun k’a joli min, ɲɛnamaya tɛ aw kɔnɔ fewu. 54 Min bɛ ne farisogo dun ka ne joli min, ɲɛnamaya banbali bɛ o tigi fɛ, ne n’a lakunun laban don na. 55 Katuguni ne farisogo ye dumunifɛn sɛbɛ ye, ne joli ye minnifɛn sɛbɛ ye. 56 Min bɛ ne farisogo dun ka ne joli min, o tolen bɛ ne la, ne tolen bɛ o la. 57 Ne Fa min ye ne ci, o ɲɛnama don cogo min na, ne bɛ ɲɛnamaya ale la, o cogo la min bɛ ne dun, o bɛ ɲɛnamaya ne la. 58 Dumunifɛn min jiginna ka bɔ sankolo la, nin don. Aw bɛnbaw ye manɛ min dun ka sɔrɔ ka sa, a ni o tɛ kelen ye. Min bɛ nin dumunifɛn dun, o ɲɛnama na to badaa.» 59 Ka Yesu to Alabatoso kɔnɔ Kapɛrnaum mɔgɔw kalanni la, a ye o kumaw fɔ. 60 Yesu ka kalanden caman y’a ka kumaw mɛn minkɛ, u ko: «Nin kuma ka gɛlɛn dɛ. Mɔgɔ jumɛn bɛ se ka o minɛ?» 61 Yesu y’a dɔn a yɛrɛma ko a ka kalandenw bɛ dajukɔrɔ kuma fɔ o ko la, a y’a fɔ u ye ko: «O bɛ aw kunnatiɲɛ wa? 62 Mɔgɔ Denkɛ tun bɛ yɔrɔ min na fɔlɔ, ni aw ye a yɛlɛntɔ ye ka taa yen dun? 63 Ni de bɛ mɔgɔ ɲɛnamaya, farisogo tɛ foyi ɲɛ. Ne bɛ kuma minnu fɔ aw ye, olu ye Ni ni ɲɛnamaya de ye. 64 Nka dɔw bɛ aw cɛma minnu ma dannaya kɛ.» Mɔgɔ minnu ma dannaya kɛ ani min bɛ a don bolo la, Yesu ye olu bɛɛ dɔn kabini fɔlɔ la. 65 A ye nin fana fɔ ko: «O de y’a to ne y’a fɔ aw ye ko, mɔgɔ si tɛ se ka na ne ma ni ne Fa ma o se di a ma.» 66 Kabini o tuma la, a ka kalanden caman seginna kɔ, u ma taama a fɛ tun. 67 Yesu y’a fɔ a ka kalanden tan ni fila ye ko: «Aw fana b’a fɛ ka segin wa?» 68 Simɔn Pierɛ y’a jaabi ko: «Matigi, an na taa jɔni yɔrɔ? Ɲɛnamaya banbali kumaw bɛ sɔrɔ e de fɛ. 69 Sisan an dara a la k’a dɔn ko i ye Ala ka Senuma ye.» 70 Yesu ye u jaabi ko: «Ne ma aw tan ni fila ɲɛnatɔmɔ wa? O bɛɛ n’a ta, aw la kelen ye Sitanɛ ye!» 71 A tun bɛ kuma Simɔn Isikariɔti denkɛ Juda ko la, o de tun bɛna Yesu don bolo la, a ka kalanden tan ni fila la kelen tun don.
71 O kɔ, Yesu tun bɛ yaalayaala Galile. A tun t’a fɛ ka yaala Jude, katuguni Yahutuw tun bɛ cogo ɲini k’a faga. 2 Yahutuw ka Gakɔrɔsigi seli tun surunyara. 3 Yesu balimakɛw y’a fɔ a ye ko: «I ka bɔ yan ka taa Jude, walisa i ka kalandenw fana ka i ka kɛwale kɛtaw filɛ. 4 Mɔgɔ si tɛ i dogo ka ko kɛ, ni a b’a fɛ a ko ka dɔn. Ni i bɛ nin kow kɛ, i ka u kɛ kɛnɛ kan k’i yɛrɛ jira diɲɛ la.» 5 A balimakɛw yɛrɛ tun ma da a la. 6 Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ne taa tuma ma se fɔlɔ. Aw fɛ, tuma bɛɛ ka ɲi. 7 Diɲɛ tɛ se ka aw koniya, nka a bɛ ne koniya, katuguni ne bɛ a seereya kɛ ko a ka kɛwalew ka jugu. 8 Aw yɛrɛw ka taa nin seli la. Ne tɛna taa nin seli la, katuguni ne taa tuma ma se fɔlɔ.» 9 A ye o kow fɔ u ye, a tora Galile. 10 Yesu balimakɛw taalen kɔ seli la, a yɛrɛ fana taara, nka a ma i jira kɛnɛ kan, a taara mɔgɔw ɲinɛma. 11 Yahutuw tun b’a ɲini seli la, u tun bɛ ɲininkali kɛ ko: «A bɛ min?» 12 Dajukɔrɔ kuma cayara jama cɛma a ko la. Dɔw ko: «Mɔgɔ ɲuman don.» Dɔ wɛrɛw ko: «Ayi, a bɛ jama lafili dɛ.» 13 O bɛɛ n’a ta, mɔgɔ si ma kuma kɛnɛ kan a ta fan fɛ, katuguni u tun bɛ siran Yahutuw ɲɛ. 14 Seli tun bɛ a cɛmancɛ la tuma min na, Yesu taara Alabatosoba kɔnɔ ka mɔgɔw kalan. 15 Yahutuw kabakoyara, u y’a fɔ ko: «Nin cɛ bɛ Kitabu dɔn cogo di? k’a sɔrɔ a ma o kalan kɛ.» 16 Yesu ye u jaabi ko: «Ne bɛ mɔgɔ kalan min na, o tɛ ne ta ye, ne cibaa ta don. 17 Min b’a fɛ ka Ala sago kɛ, o n’a dɔn yala ni o kalan bɔra Ala la, wala ni ne bɛ kuma ne yɛrɛ barika la. 18 Mɔgɔ min bɛ kuma a yɛrɛ barika la, o bɛ a yɛrɛbonyali ɲini. Nka min bɛ a cibaa boɲali ɲini, o de ye tiɲɛtigi ye, tilenbaliya si tɛ a kɔnɔ. 19 Musa ma sariya di aw ma wa? Nka aw si tɛ taama ka kɛɲɛ ni o sariya ye. Mun y’a to aw bɛ cogo ɲini ka ne faga?» 20 Jama y’a jaabi ko: «Jinɛ b’i la. Jɔni bɛ cogo ɲini ka i faga?» 21 Yesu ye u jaabi ko: «Ne ye kɛwale kelen de kɛ, aw bɛɛ kabakoyara o la. 22 Musa ye bolokoli sariya di aw ma, o bɛɛ n’a ta Musa ma o kɛli daminɛ, a daminɛna aw bɛnbaw fɛ, o sariya de kosɔn aw bɛ sɔn ka mɔgɔ boloko hali lafiɲɛ don na. 23 Ni aw bɛ denkɛ boloko lafiɲɛ don na walisa Musa ka sariya kana tiɲɛ, mun y’a to aw diminnen bɛ ne kɔrɔ ko ne ye cɛ dɔ farikolo mumɛ bɛɛ kɛnɛya lafiɲɛ don na? 24 Aw kana kiri tigɛ ka kɛɲɛ ni fɛnw kɔkanna ye cogo ye. Aw ka kiri tilennen tigɛ.» 25 Jerusalɛmka dɔw y’a fɔ ko: «U b’a fɛ ka cɛ min faga, o tɛ nin ye wa? 26 A filɛ, a bɛ kuma jama ɲɛ na, u tɛ foyi fɔ a ye! An ka faamaw y’a dɔn k’a jɛya ko nin ye Krisita ye wa? 27 Nka ni Krisita nana tuma min na, mɔgɔ si tɛna a bɔ yɔrɔ dɔn, k’a sɔrɔ an ye nin cɛ bɔ yɔrɔ dɔn.» 28 Ka Yesu to mɔgɔ kalanni la Alabatosoba kɔnɔ, a pɛrɛnna ko: «Aw ko aw bɛ ne dɔn ka ne bɔ yɔrɔ dɔn! O bɛɛ n’a ta, ne ma na ne yɛrɛ barika la, nka ne cibaa ye sɛbɛma ye. Aw ma ale dɔn. 29 Ne kɔni b’a dɔn katuguni ne nana ka bɔ ale la, ale de ye ne ci.» 30 O de y’a to u ye cogo ɲini ko u b’a minɛ, nka mɔgɔ si ma se k’a bolo da a kan, katuguni a ka waati tun ma se ban. 31 O bɛɛ n’a ta, jama la mɔgɔ caman dara a la. U ko: «Ni Krisita nana tuma min na, a na taamashyɛn caman kɛ ka tɛmɛn nin cɛ kan wa?» 32 Farisiɛnw ye jama ka dajukɔrɔ kuma fɔlenw mɛn Yesu ta fan fɛ, o de kosɔn, sarakalasebaaw kuntigiw ni Farisiɛnw ye garadiw bila ko u ka taa a minɛ. 33 Yesu y’a fɔ ko: «Ne bɛ aw fɛ ka waatinin kɛ fɔlɔ, o kɔ, ne na taa ne cibaa ma. 34 Aw na ne ɲini, nka aw tɛna ne ye, katuguni ne na kɛ yɔrɔ min na, aw tɛ se ka taa yen.» 35 Yahutuw ye ɲɔgɔn ɲininka ko: «Ale bɛ se ka taa yɔrɔ jumɛn, ni an tɛna se ka a ye? Yahutu minnu jɛnsɛnnen bɛ Grɛkiw cɛma, a bɛ taa olu yɔrɔ ka Grɛkiw kalan wa? 36 A ye kuma minnu fɔ ko an n’a ɲini, nka an tɛna a ye, katuguni a na kɛ yɔrɔ min na, an tɛ se ka taa yen, o kɔrɔ ye mun ye?» 37 Seli laban don na, seli donba kɔni, Yesu y’i jɔ jama cɛma ka pɛrɛn ko: «Minnɔgɔ bɛ min na, o ka na ne ma k’i min. 38 Mɔgɔ min dara ne la, baji ɲɛnamaw na woyo ka bɔ o dusukun na, i ko Kitabu y’a fɔ cogo min na.» 39 (Yesu tun bɛ kuma Ni ko la, a dannabaaw bɛna min sɔrɔ. O waati la Ni Senu tun ma di fɔlɔ, katuguni nɔɔrɔ tun ma da Yesu kan fɔlɔ.) 40 Jama la mɔgɔ dɔw ye Yesu ka kumaw mɛn, u ko: «Tiɲɛ la, nin cɛ ye o kira yɛrɛ de ye!» 41 Dɔw ko: «Krisita don!» Dɔ wɛrɛw ko: «Nka Krisita bɛ se ka bɔ Galile wa? 42 Kitabu m’a fɔ wa ko Krisita na bɔ Dawuda bɔnsɔn na, ko a na bɔ Bɛtilɛhɛm, Dawuda tun sigira dugu min na?» 43 O de y’a to jamakan tilara Yesu ko la. 44 U dɔw tun b’a fɛ k’a minɛ, nka mɔgɔ si ma se k’a bolo da a kan. 45 Garadiw kɔseginna ka taa sarakalasebaaw kuntigiw ni Farisiɛnw yɔrɔ, olu ye u ɲininka ko: «Mun y’a to aw ma na n’a ye?» 46 Garadiw ye u jaabi ko: «Mɔgɔ si ma kuma i ko nin cɛ abada!» 47 Farisiɛnw y’u ɲininka ko: «A ye aw fana lafili wa? 48 An ka faama kelen wala Farisiɛn kelen dara a la wa? 49 Nka nin jama tɛ sariya dɔn, u dangalen bɛ.» 50 Nikodɛmɛ min tun taara Yesu sɛgɛrɛ, Farisiɛnw la kelen tun don, o y’a fɔ u ye ko: 51 «Ka kɛɲɛ ni an ka sariya ye, an bɛ se ka kiri tigɛ mɔgɔ kan n’an m’a lamɛn k’a ka ko kɛlenw dɔn wa?» 52 U y’a jaabi ko: «E fana bɛ bɔ Galile wa? I ka Kitabuw lajɛ, i n’a ye ko kira si ma deli ka bɔ Galile.» [ 53 O kɔ, u bɛɛ kelen-kelen taara u ka so.
81 Nka Yesu taara Oliviye kulu kan. 2 O dugusajɛ sɔgɔma da joona fɛ, a kɔseginna Alabatosoba kɔnɔ, jama bɛɛ gɛrɛla a la. A y’i sigi ka u kalan. 3 Sariya karamɔgɔw ani Farisiɛnw nana ni muso dɔ ye a yɔrɔ, u tun ye o minɛ jatɔya la. U ye o muso jɔ jama bɛɛ ɲɛ kɔrɔ 4 k’a fɔ Yesu ye ko: «Karamɔgɔ, nin muso minɛna jatɔya yɛrɛ la. 5 Musa y’a fɔ sariya la ko o ɲɔgɔn musow ka bon ni kabakurunw ye ka u faga. E dun bɛ mun fɔ o ko la?» 6 U ye o fɔ k’a dakɔrɔbɔ, walisa k’a sendon sababu sɔrɔ. Nka Yesu y’i biri ka sɛbɛnni kɛ duguma ni a bolonkɔni ye. 7 U tora k’a ɲininka, Yesu wulila k’i jɔ k’a fɔ u ye ko: «Aw la mɔgɔ min ma jurumu kɛ, o fɔlɔ k’a bon ni kabakurun ye.» 8 A y’i biri ko kura ka sɛbɛnni kɛ duguma. 9 O kuma mɛnnen kɔ, u dusukun ye u kɔrɔfɔ, u bɛɛ taara kelen-kelen, k’a daminɛ cɛkɔrɔbaw la fo ka taa bila u kɔmɔgɔw la. Yesu kelen tora yen ani o muso, min jɔlen tun bɛ a ɲɛ kɔrɔ. 10 Yesu wulila k’i jɔ k’a fɔ a ye ko: «Muso, i sendonbaaw bɛ min? Mɔgɔ si ma i jalaki wa?» 11 Muso y’a jaabi ko: «Matigi, mɔgɔ si.» Yesu ko: «Ne fana tɛ i jalaki. Taa, i kana jurumu kɛ tun.»] 12 Yesu kumana jama fɛ ko kura ko: «Ne ye diɲɛ ka kɛnɛ de ye. Mɔgɔ min tugura ne nɔfɛ, o tɛna taama dibi la, nka o na ɲɛnamaya kɛnɛ sɔrɔ.» 13 Farisiɛnw y’a fɔ a ye ko: «I bɛ i yɛrɛ seereya kɛ, i ka seereya tɛ tiɲɛ ye.» 14 Yesu ye u jaabi ko: «Hali ni ne bɛ ne yɛrɛ seereya kɛ, ne ka seereya ye tiɲɛ ye, katuguni ne bɛ ne bɔ yɔrɔ dɔn, ne bɛ ne taa yɔrɔ dɔn. Aw kɔni tɛ ne bɔ yɔrɔ dɔn, aw tɛ ne taa yɔrɔ dɔn. 15 Aw bɛ kiri tigɛ Hadamadenya cogo la, ne kɔni tɛ kiri tigɛ mɔgɔ si kan. 16 O bɛɛ n’a ta, hali ni ne bɛ kiri tigɛ, ne ka kiri tilennen don, katuguni ne kelen tɛ o kiri tigɛli la, nka min ye ne ci, o bɛ ne fɛ. 17 A sɛbɛnnen bɛ aw ka sariya la ko: Ni mɔgɔ fila bɛnna seereya kelen na, o seereya ye tiɲɛ ye. 18 Ne bɛ ne yɛrɛ seereya kɛ, ne Fa min ye ne ci, o fana bɛ ne seereya kɛ.» 19 U y’a ɲininka ko: «I Fa bɛ min?» Yesu ye u jaabi ko: «Aw ma ne dɔn, aw ma ne Fa dɔn. Ni aw tun ye ne dɔn, aw tun na ne Fa fana dɔn.» 20 Yesu ye o kumaw fɔ k’a to mɔgɔw kalanni la Alabatosoba kɔnɔ, nilifɛnw tun bɛ bila minɛn minnu kɔnɔ, a tun bɛ olu da fɛ. Mɔgɔ si m’a minɛ, katuguni a ka waati tun ma se fɔlɔ. 21 Yesu y’a fɔ u ye tun ko: «Ne bɛna taa. Aw na ne ɲini, nka aw na sa ka aw to aw ka jurumu la. Ne bɛ taa yɔrɔ min na, aw tɛ se ka taa yen.» 22 Yahutuw y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «A bɛ a yɛrɛ faga wa? K’a masɔrɔ a ko a bɛ taa yɔrɔ min na, an tɛ se ka taa yen.» 23 Yesu ye u jaabi ko: «Aw ye duguma taw ye, ne kɔni ye sanfɛ ta ye. Aw ye nin diɲɛ taw ye, nka ne tɛ nin diɲɛ ta ye. 24 O de y’a to ne y’a fɔ aw ye ko, aw na sa ka aw to aw ka jurumuw la. Ɔwɔ, ni aw ma da a la ko: `Ne ye ale de ye’, aw na sa ka aw to aw ka jurumuw la.» 25 U y’a ɲininka ko: «I ye jɔni ye?» Yesu ye u jaabi ko: «Ne ye o min fɔ aw ye kabini fɔlɔ la. 26 Fɛn caman bɛ ne fɛ k’a fɔ aw ye ani ka kiri tigɛ aw ko la. Nka min ye ne ci, o bɛ tiɲɛ fɔ. Ne ye min mɛn ale fɛ, ne bɛ o de fɔ diɲɛ ye.» 27 U m’a faamu ko a tun bɛ kuma u fɛ a Fa ko la. 28 Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ni aw ye Mɔgɔ Denkɛ kɔrɔta tuma min na, aw n’a dɔn ko `ne ye ale de ye’. Aw n’a dɔn ko ne tɛ foyi kɛ ne yɛrɛ barika la. Ne Fa ye ne kalan cogo min na, ne bɛ nin kow fɔ ka kɛɲɛ ni o de ye. 29 Min ye ne ci, o bɛ ne fɛ. A ma ne to ne kelen na, katuguni ne b’a diyaɲeko kɛ tuma bɛɛ.» 30 Yesu ye o kow fɔ tuma min na, mɔgɔ caman dara a la. 31 Yahutu minnu dara Yesu la, a y’a fɔ olu ye ko: «Ni aw ye ne ka kumakan minɛ ka to a kan, aw na kɛ ne ka kalandenw ye sɛbɛ la. 32 Aw na tiɲɛ dɔn, tiɲɛ na aw hɔrɔnya.» 33 U y’a jaabi ko: «An ye Ibrahima bɔnsɔnw ye, an ma kɛ mɔgɔ si ka jɔnw ye abada. I b’a fɔ cogo di ko an na hɔrɔnya?» 34 Yesu ye u jaabi ko: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ jurumu kɛ, o ye jurumu ka jɔn de ye. 35 Jɔn tɛ so mɔgɔ ye tuma bɛɛ, nka denkɛ kɔni ye so mɔgɔ ye tuma bɛɛ. 36 Ni Ala Denkɛ ye aw hɔrɔnya, aw na kɛ hɔrɔnw yɛrɛ de ye. 37 Ne y’a dɔn ko aw ye Ibrahima bɔnsɔnw ye, o bɛɛ n’a ta aw bɛ cogo ɲini ka ne faga, katuguni aw ma sɔn ne ka kuma ka sigi yɔrɔ sɔrɔ aw kɔnɔ. 38 Ne ye ko minnu ye ne Fa fɛ, ne bɛ kuma o kow la. Aw fana bɛ ko minnu mɛn aw fa fɛ, aw bɛ olu de kɛ.» 39 U y’a jaabi ko: «An fa ye Ibrahima de ye.» Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ni aw ye Ibrahima bɔnsɔnw ye, aw ka Ibrahima ka kɛwalew kɛ. 40 Nka sisan, ne min ye tiɲɛ mɛn Ala fɛ, ka o fɔ aw ye, aw bɛ cogo ɲini ka ne faga. Ibrahima ma o kɛ dɛ! 41 Aw bɛ aw fa ka kɛwale ɲɔgɔnw kɛ.» U y’a jaabi ko: «An kɔni ma bange jatɔya la. Fa kelenpe de bɛ an fɛ, o ye Ala de ye.» 42 Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ni Ala tun ye aw Fa ye, aw tun na ne kanu, katuguni ne bɔra Ala la ka na. Ne ma na ne yɛrɛ barika la, nka ale de ye ne ci. 43 Mun y’a to aw tɛ ne ka kuma faamu? Katuguni aw tɛ se ka ne ka kumaw lamɛn. 44 Aw fa ye min ye, Sitanɛ don. Aw b’a fɛ ka aw fa diyaɲekow de kɛ. Ale kɛra mɔgɔfagala ye kabini fɔlɔfɔlɔ. A ma to tiɲɛ kan, katuguni tiɲɛ si t’a kɔnɔ. Ni a bɛ nkalon tigɛ tuma min na, a bɛ kuma ka kɛɲɛ ni a yɛrɛ cogo ye, katuguni nkalontigɛla don, nkalon fa yɛrɛ don. 45 Ne kɔni bɛ tiɲɛ fɔ, o de y’a to aw ma da ne la. 46 Aw la mɔgɔ jumɛn bɛ jurumu sɔrɔ ne la? Ni ne ka kumaw ye tiɲɛ ye, mun y’a to aw tɛ da ne la? 47 Min bɔra Ala la, o bɛ Ala ka kumaw lamɛn. Aw tɛ u lamɛn, katuguni aw ma bɔ Ala la.» 48 Yahutuw y’a jaabi ko: «Jo tɛ an fɛ k’a fɔ ko i ye Samarika ye, ko jinɛ b’i la wa?» 49 Yesu ye u jaabi ko: «Jinɛ tɛ ne la dɛ, nka ne bɛ ne Fa bonya, aw dun bɛ ne dɔgɔya. 50 Ne tɛ boɲali ɲini ne yɛrɛ ye. Dɔ bɛ yen min b’a ɲini ne ye, o de bɛ kiri tigɛ. 51 Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Min bɛ ne ka kumaw mara, o tɛna sa abada.» 52 Yahutuw y’a fɔ a ye ko: «Sisan an b’a dɔn k’a jɛya ko jinɛ b’i la! Ibrahima sara, kiraw fana sara, e dun b’a fɔ ko, min bɛ i ka kuma mara, o tɛna sa abada. 53 An fa Ibrahima sara, e ka bon o ye wa? Kiraw fana sara. I b’i yɛrɛ kɛ jɔni ye?» 54 Yesu ye u jaabi ko: «Ni ne bɛ ne yɛrɛ bonya, o boɲali tɛ foyi ye. Min bɛ ne bonya, o ye ne Fa ye, aw b’a fɔ min ma ko o ye aw ka Ala ye, 55 nka aw m’a dɔn. Ne kɔni b’a dɔn. Ni ne y’a fɔ ko ne m’a dɔn, ne bɛ kɛ nkalontigɛla ye i ko aw. Nka ne b’a dɔn, ani ne bɛ a ka kumaw mara. 56 Aw fa Ibrahima ɲagalila ko a na ne ka tile ye. A y’a ye, a nisɔndiyara.» 57 Yahutuw y’a fɔ a ye ko: «I ma hali san biduuru sɔrɔ fɔlɔ, i ko i ɲɛ dara Ibrahima kan wa?» 58 Yesu ye u jaabi ko: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Sani Ibrahima ka bange, o y’a sɔrɔ ne bɛ yen.» 59 O kuma kosɔn u ye kabakurunw ta ko u bɛ olu kɛ k’a bon, nka Yesu y’i dogo ka bɔ Alabatosoba kɔnɔ.
91 Yesu tɛmɛntɔ yɔrɔ dɔ la, a ye cɛ dɔ ye, o fiyennen bangera. 2 Yesu ka kalandenw y’a ɲininka ko: «Karamɔgɔ, jɔni ye jurumu kɛ, nin cɛ wa, wala a bangebaaw, fo a fiyennen bangera?» 3 Yesu y’u jaabi ko: «Nin cɛ ka jurumu nɔ tɛ, a bangebaaw ka jurumu nɔ tɛ. Nka o kɛra walisa Ala ka sebaaya ka jira a ko la. 4 Wajibi don an ka ne cibaa ka kɛwalew kɛ tile fɛ. Su bɛ ko. Ni su kora, mɔgɔ si tɛ se ka baara kɛ o tuma la. 5 Ka ne to diɲɛ la, ne ye diɲɛ ka kɛnɛ de ye.» 6 O kuma fɔlen kɔ, Yesu ye daji tu duguma ka o bɔgɔ cɛ ka o mun fiyentɔ ɲɛw la, 7 k’a fɔ a ye ko: «Taa i ɲɛ ko Siloɛ dingɛ jimaba la.» (Siloɛ kɔrɔ ko ciden.) Fiyentɔ taara yen k’a ɲɛ ko. A ɲɛ yɛlɛlen kɔseginna. 8 A kɛrɛfɛ mɔgɔw ani minnu tun delila k’a ye saraka delili la ka kɔrɔ, olu y’a daminɛ k’a fɔ ko: «Cɛ min sigilen tun bɛ saraka delili la, nin tɛ o ye wa?» 9 Dɔw ko: «Ale don.» Dɔ wɛrɛw ko: «Ayi, ale tɛ, nka a bɔlen bɛ o fɛ.» Nka cɛ yɛrɛ ko: «Ne don.» 10 U y’a ɲininka ko: «I ɲɛ yɛlɛla cogo di?» 11 A y’u jaabi ko: «Cɛ min tɔgɔ ko Yesu, o ye bɔgɔ kɛ k’a mun ne ɲɛw la, k’a fɔ ne ye ko ne ka taa Siloɛ la ka ne ɲɛ ko. Ne dun taara ka ne ɲɛ ko, ne ye yeli kɛ.» 12 U y’a ɲininka ko: «O cɛ bɛ min?» A y’u jaabi ko: «Ne m’a dɔn.» 13 U taara ni o fiyentɔ kɔrɔ ye Farisiɛnw yɔrɔ. 14 Yesu ye bɔgɔ kɛ k’a ɲɛ yɛlɛ don min na, o tun ye lafiɲɛ don de ye. 15 O de kosɔn Farisiɛnw fana y’a ɲininka a ɲɛ yɛlɛ cogo la. A y’a fɔ olu ye ko: «A ye bɔgɔ kɛ ne ɲɛw la, ne ye ne ɲɛ ko, ne bɛ yeli kɛ sisan.» 16 Farisiɛn dɔw ko: «O cɛ ma bɔ Ala la, katuguni a tɛ lafiɲɛ don bila.» Nka dɔ wɛrɛw ko: «Ni o cɛ ye jurumutɔ ye, a bɛ se ka nin ɲɔgɔn kabakow kɛcogo di?» U kan tilara. 17 Farisiɛnw ye fiyentɔ kɔrɔ ɲininka tun ko: «Min ye i ɲɛ yɛlɛ, e bɛ mun fɔ o ta fan fɛ?» A ko: «Kira don.» 18 Nka Yahutuw tun ma da a la ko o cɛ tun ye fiyentɔ ye, ko a ɲɛ yɛlɛla, fo u ye a bangebaaw wele 19 ka u ɲininka ko: «Aw b’a fɔ ko aw denkɛ min fiyennen bangera, nin don wa? Ayiwa a bɛ yeli kɛ sisan cogo di?» 20 A bangebaaw ye u jaabi ko: «An y’a dɔn ko an denkɛ don, ko a fiyennen bangera. 21 Nka a bɛ yeli kɛ sisan cogo min na, an ma o dɔn. An tɛ a ɲɛ yɛlɛbaa fana dɔn. Denmisɛn tɛ tun, aw ka a yɛrɛ ɲininka, a bɛ se ka o kow jɛya aw ye.» 22 A bangebaaw kumana o cogo la, katuguni u siranna Yahutuw ɲɛ, k’a masɔrɔ Yahutuw tun bɛnna a la ka ban ko, ni mɔgɔ min b’a fɔ ko Yesu ye Krisita ye, ko o na gɛn ka bɔ Alabatoso jɛ la. 23 O de y’a to a bangebaaw y’a fɔ ko: «Denmisɛn tɛ tun, aw ka a yɛrɛ ɲininka.» 24 Farisiɛnw ye o fiyentɔ kɔrɔ wele a siɲɛ filanan la k’a fɔ a ye ko: «I ka Ala bonya. An y’a dɔn ko o cɛ ye jurumutɔ de ye.» 25 A y’u jaabi ko: «Ni jurumutɔ don wala ni jurumutɔ tɛ, ne ma o dɔn. Ne bɛ ko kelenpe de dɔn. Ne tun ye fiyentɔ ye, sisan ne bɛ yeli kɛ.» 26 U y’a ɲininka ko: «A ye mun kɛ i la? A ye i ɲɛ yɛlɛ cogo di?» 27 A y’u jaabi ko: «Ne ye o fɔ aw ye ka ban, nka aw ma ne lamɛn. Mun y’a to aw b’a fɛ k’a mɛn tun? Aw fana b’a fɛ ka kɛ a ka kalandenw ye wa?» 28 U y’a neni k’a fɔ ko: «E de ye o cɛ ka kalanden ye. An kɔni ye Musa ka kalandenw ye. 29 An b’a dɔn ko Ala kumana Musa fɛ, nka o cɛ kɔni, an t’a bɔ yɔrɔ dɔn.» 30 Fiyentɔ kɔrɔ ye u jaabi ko: «Nin ye kabako ye dɛ. Aw m’a bɔ yɔrɔ dɔn, k’a sɔrɔ a ye ne ɲɛ yɛlɛ! 31 An y’a dɔn ko Ala tɛ jurumutɔw lamɛn, nka mɔgɔ min bɛ siran a ɲɛ k’a sago kɛ, a bɛ o de lamɛn. 32 A ma mɛn abada ko mɔgɔ dɔ ye mɔgɔ fiyennen bangelen ɲɛ yɛlɛ. 33 Ni nin cɛ tun ma bɔ Ala la, a tun tɛ se ka foyi kɛ.» 34 U ye o cɛ jaabi ko: «I jurumutɔ yɛrɛ de bangera, i b’a fɛ ka an kalan wa?» O fɔlen kɔ, u y’a gɛn ka bɔ Alabatoso kɔnɔ. 35 Yesu y’a mɛn k’u ye o fiyentɔ kɔrɔ gɛn. Yesu y’a kunbɛn k’a fɔ a ye ko: «I dara Mɔgɔ Denkɛ la wa?» 36 A y’a jaabi ko: «Jɔni don, Matigi, walisa ne ka da a la?» 37 Yesu y’a fɔ a ye ko: «I ɲɛ bɛ min na, ni a bɛ kuma i fɛ, o don.» 38 Cɛ ko: «Ne dara a la, Matigi.» A y’i biri a kɔrɔ k’a bato. 39 O tuma la Yesu ko: «Ne nana nin diɲɛ la kiri de kama, walisa fiyentɔw ka yeli kɛ, ani minnu bɛ yeli kɛ, olu ɲɛw ka fiyen.» 40 Farisiɛn minnu tun bɛ Yesu fɛ yen, olu ye o kuma mɛn minkɛ, u y’a ɲininka ko: «Ayiwa, an fana ye fiyentɔw ye wa?» 41 Yesu y’u jaabi ko: «Ni aw tun ye fiyentɔw ye, jurumu tun tɛna ye aw la, nka aw ko aw bɛ yeli kɛ sisan, o de y’a to aw ka jurumuw tolen bɛ aw kun.
101 «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Min tɛ don sagabon da fɛ, nka a bɛ yɛlɛn fan wɛrɛ fɛ ka don, nson don, binkannikɛla don. 2 Nka min bɛ don sagabon da fɛ, o ye sagagɛnna de ye. 3 Dakɔlɔsibaa bɛ da yɛlɛ o sagagɛnna ye. Sagaw b’a kan mɛn. A bɛ a yɛrɛ ka sagaw wele u tɔgɔw la ka u labɔ kɛnɛma. 4 Ni a ye u labɔ tuma min na, a bɛ taama u ɲɛ, sagaw bɛ tugu a nɔfɛ, katuguni u b’a kan dɔn. 5 U tɛ tugu dunan nɔfɛ, u bɛ boli a ɲɛ yɛrɛ, k’a masɔrɔ u tɛ dunanw kan dɔn.» 6 Yesu ye nin ntalen da u ye, nka a kumana ko min na, u ma o faamu. 7 Yesu y’a fɔ ko kura ko: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Ne ye sagabon da ye. 8 Minnu bɛɛ nana ne ɲɛ, olu ye nsonw ni binkannikɛlaw de ye, nka sagaw ma u lamɛn. 9 Ne de ye da ye. Ni min donna ne fɛ, o na kisi. A na don ka bɔ ka dumunikɛ yɔrɔ sɔrɔ. 10 Nson tɛ na foyi kama fɔ sonyali ni fagali ni tiɲɛni. Ne kɔni nana walisa ne ka sagaw ka ɲɛnamaya sɔrɔ, o ka caya u la ka ta’a fɛ. 11 «Ne ye sagagɛnna ɲuman de ye. Sagagɛnna ɲuman b’a ni di a ka sagaw kosɔn. 12 Nka sara ɲinina, ni o tɛ sagagɛnna sɛbɛ ye, ni sagaw tɛ a ta ye, o bɛ wara natɔ ye, a bɛ sagaw to yen ka boli. Wara bɛ saga dɔw minɛ, u bɛ jɛnsɛn. 13 O sara ɲinina bɛ boli katuguni sara ɲinina don, sagaw hami t’a la. 14 Ne ye sagagɛnna ɲuman de ye. Ne Fa bɛ ne dɔn, ani ne bɛ ne Fa dɔn cogo min na, o cogo la ne bɛ ne ka sagaw dɔn, ani ne ka sagaw bɛ ne dɔn. Ne bɛ ne ni di ne ka sagaw kosɔn. 16 Saga wɛrɛw bɛ ne fɛ minnu tɛ nin sagabon kɔnɔ. Wajibi don ne ka na ni olu fana ye. U na ne kan mɛn. U na kɛ kulu kelen ye, ani sagagɛnna kelen. 17 «Ne Fa bɛ ne kanu, katuguni ne bɛ ne ni di walisa k’a ta ko kura. 18 Mɔgɔ si tɛ ne ni minɛ ne la, nka ne yɛrɛ b’a di. Se bɛ ne ye ka ne ni di, se bɛ ne ye ka a ta ko kura. O ci de fɔra ne ye ne Fa fɛ.» 19 Yahutuw kan tilara ko kura a ka kuma fɔlenw kosɔn. 20 U caman ko: «Jinɛ b’a la, fa b’a la. Mun na aw b’a lamɛn?» 21 Dɔ wɛrɛw ko: «Jinɛtɔ tɛ kuma tan dɛ. Jinɛ bɛ se ka fiyentɔw ɲɛ yɛlɛ wa?» 22 Yahutuw ka seli dɔ kɛra Jerusalɛm fonɛnɛ tuma la, o tɔgɔ ko Dedikase. 23 Yesu tun bɛ yaalayaala Solomani ka ga kɔrɔ Alabatosoba du kɔnɔ. 24 Yahutuw y’a lamini k’a fɔ a ye ko: «I bɛ an hakili dulonnen to fo tuma jumɛn? Ni i ye Krisita ye, o fɔ an ye k’a jɛya.» 25 Yesu ye u jaabi ko: «Ne y’a fɔ aw ye ka ban, nka aw ma da a la. Ne bɛ kɛwale minnu kɛ ne Fa tɔgɔ la, olu de bɛ ne seereya kɛ. 26 Nka aw ma dannaya kɛ, katuguni aw tɛ ne ka saga dɔw ye. 27 Ne ka sagaw bɛ ne kan mɛn, ne bɛ u dɔn, u bɛ tugu ne nɔfɛ. 28 Ne bɛ ɲɛnamaya banbali di u ma, u tɛna halaki abada. Mɔgɔ si tɛna u bɔsi ka bɔ ne bolo. 29 Ne Fa min ye u di ne ma, o ka bon ni fɛn bɛɛ ye, mɔgɔ si tɛ se ka u bɔsi ka bɔ ne Fa bolo. 30 Ne ni ne Fa ye kelen de ye.» 31 O tuma la Yahutuw ye kabakurunw ta ko kura ko u bɛ olu kɛ k’a bon ka a faga. 32 Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ne ye kɛwale ɲuman caman kɛ aw ɲɛ na ka bɔ ne Fa la. O kɛwalew la jumɛn kelen de b’a to aw bɛ kabakurunw kɛ ka ne bon ka ne faga?» 33 Yahutuw y’a jaabi ko: «Kɛwale ɲuman kɛli m’a to an bɛ kabakurunw kɛ ka i bon ka i faga, fɔ Ala tɔgɔ tiɲɛni, ani e Hadamaden gansan bɛ i yɛrɛ kɛ Ala ye!» 34 Yesu ye u jaabi ko: «A sɛbɛnnen tɛ aw ka sariya la wa ko, `Ala ko: Aw ye alaw ye’? 35 An y’a dɔn ko min fɔra Kitabu la, o tɛ se ka yɛlɛma. Ala ka kuma sera minnu ma, a ye olu wele alaw. 36 O tuma la Ala ye min bila a yɛrɛ ye k’a saniya ka a ci ka na diɲɛ la, ni o ye ne ye, aw dun b’a fɔ ne ma cogo di ko ne bɛ Ala tɔgɔ tiɲɛ, k’a masɔrɔ ne y’a fɔ ko ne ye Ala Denkɛ ye? 37 Ni ne tɛ ne Fa ka kɛwalew kɛ, aw kana da ne la. 38 Nka ni ne bɛ olu kɛ, hali ni aw ma da ne la, aw ka da o kɛwalew la, walisa aw k’a dɔn k’a jɛya ko ne Fa bɛ ne la, ani ne bɛ ne Fa la.» 39 U y’a ɲini ko kura ko u b’a minɛ, nka u ma cogo sɔrɔ a la, a taara. 40 Yesu taara Jurdɛn ba kɔfɛ ko kura, Yuhana tun bɛ batiseli kɛ yɔrɔ min na fɔlɔfɔlɔ, a y’i sigi yen. 41 Mɔgɔ caman taara a sɛgɛrɛ. U ko: «Yuhana ma taamashyɛn si kɛ, nka a ye ko minnu fɔ nin cɛ ta fan fɛ, o bɛɛ ye tiɲɛ ye.» 42 Mɔgɔ caman dara Yesu la yen.
111 Cɛ dɔ tun bɛ Bɛtani, o tɔgɔ ko Lazarɛ, o banana. Bɛtani tun ye Mariyama ni Marte ka dugu ye. 2 (O Mariyama ye tulu suma duman yɛlɛma Yesu senw kan ka u jɔsi ni a kunsigi ye. Lazarɛ min banana, o tun ye Mariyama balimakɛ ye.) 3 Balimamusow ye ci bila Yesu ma k’a fɔ a ye ko: «Matigi, i terikɛ banana.» 4 Yesu ye o kibaru mɛn tuma min na, a ko: «Lazarɛ ka bana tɛ a faga bana ye, a kɛra Ala boɲali kama, walisa Ala Denkɛ ka bonya o bana kosɔn.» 5 Yesu tun bɛ Marte ni a balimamuso ani Lazarɛ kanu. 6 Kabini a y’a mɛn ko Lazarɛ man kɛnɛ, a tun bɛ yɔrɔ min na, a tora yen ka tile fila kɛ. 7 O kɔ, a y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: «An ka kɔsegin Jude jamana la.» 8 Kalandenw y’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, a ma mɛn, Yahutuw tun b’a fɛ ka i bon ni kabakurunw ye ka i faga, i bɛ segin ka taa yen tun wa?» 9 Yesu ye u jaabi ko: «Lɛrɛ tan ni fila tɛ tile kɔnɔ wa? Mɔgɔ min bɛ taama tile fɛ, o sen tɛ talon, k’a masɔrɔ a bɛ nin diɲɛ kɛnɛ ye. 10 Nka min bɛ taama su fɛ, o sen bɛ talon, k’a masɔrɔ yeelen t’a kɔnɔ.» 11 O kumaw fɔlen kɔ, a y’a fɔ u ye ko: «An terikɛ Lazarɛ sunɔgɔra, nka ne bɛ taa a lakunun.» 12 Kalandenw y’a fɔ a ye ko: «Matigi, ni a sunɔgɔra, a na kɛnɛya.» 13 Yesu tun kumana a saya ko la, nka kalandenw hakili la, a kumana sunɔgɔ yɛrɛ ko la. 14 O tuma la Yesu y’a fɔ u ye k’a jɛya ko: «Lazarɛ sara. 15 Ne tun tɛ yen, o diyara ne ye aw kosɔn, walisa aw ka dannaya kɛ, nka a’ ye na, an ka taa a yɔrɔ.» 16 O tuma la Tɔma min bɛ wele Filanin, o y’a fɔ kalanden tɔw ye ko: «A’ ye na, an fana ka taa walisa an ni a ka sa ɲɔgɔn fɛ.» 17 Yesu sera yen tuma min na, a y’a sɔrɔ Lazarɛ ye tile naani kɛ kaburu kɔnɔ ka ban. 18 Bɛtani ni Jerusalɛm cɛ tun man jan, dɔɔnin tun b’a jɛ kilomɛtɛrɛ saba la, 19 o de kosɔn Yahutuw caman tun taara Marte ni Mariyama ka so ka u balimakɛ sanga fo. 20 Marte y’a mɛn tuma min na ko Yesu natɔ don, a bɔra ka taa a kunbɛn, nka Mariyama sigilen tora so kɔnɔ. 21 Marte y’a fɔ Yesu ye ko: «Matigi, n’i tun bɛ yan, ne balimakɛ tun tɛ sa. 22 Nka ne y’a dɔn ko hali sisan, i mana min ɲini Ala fɛ, a na o di i ma.» 23 Yesu y’a fɔ a ye ko: «I balimakɛ na kunun.» 24 Marte y’a fɔ a ye ko: «Ɔwɔ, ne y’a dɔn ko a na kunun su kununli don na, laban don.» 25 Yesu y’a fɔ a ye ko: «Ne de ye su kununli ni ɲɛnamaya ye. Min dara ne la, hali ni o sara, a na ɲɛnamaya. 26 Min ɲɛnama don ni o dara ne la, o tɛna sa abada. I dara o la wa?» 27 A y’a jaabi ko: «Ɔwɔ, Matigi, ne dara a la ko i ye Krisita ye, Ala Denkɛ, min bɛ na diɲɛ la.» 28 O kuma fɔlen kɔ, Marte y’i dogo ka taa a balimamuso Mariyama wele k’a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ bɛ yen, a b’i wele.» 29 Mariyama ye o mɛn minkɛ, a wulila joona ka bɔ ka taa Yesu yɔrɔ la. 30 Yesu tun ma don dugu kɔnɔ fɔlɔ, nka Marte y’a kunbɛn yɔrɔ min na, a tun bɛ yen. 31 Yahutu minnu tun bɛ Mariyama fɛ so kɔnɔ sanga fo la, olu y’a ye tuma min na ko a wulila joona ka bɔ, u tugura a nɔfɛ. A tun bɛ u kɔnɔ ko a bɛ taa kaburu yɔrɔ la ka kasi yen. 32 Mariyama sera Yesu yɔrɔ la k’a ye tuma min na, a y’i bi Yesu sen kɔrɔ k’a fɔ a ye ko: «Matigi, n’i tun bɛ yan, ne balimakɛ tun tɛ sa.» 33 Yesu ye Mariyama kasitɔ ye, Yahutu minnu nana a fɛ, a ye olu fana kasitɔ ye minkɛ, a dusu kasira kosɛbɛ, a ɲɛnasisira. 34 A ko: «A su donna min?» U y’a jaabi ko: «Matigi, na a filɛ.» 35 Yesu kasira. 36 Yahutuw ko: «A’ y’a filɛ dɛ, a tun b’a kanu koyi.» 37 Nka u dɔw ko: «Ale min ye fiyentɔ ɲɛ yɛlɛ, a tun tɛ se k’a to Lazarɛ fana kana sa wa?» 38 Yesu dusu kasilen ko kura, a sera kaburu ma. Kuluwo tun don, a da tugulen tun bɛ ni kabakurun ye. 39 Yesu ko: «A’ ye kabakurun bɔ yen.» Su balimamuso Marte y’a fɔ a ye ko: «Matigi, i b’a sɔrɔ a suma bɔra sa. Bi ye a tile naani de ye kaburu kɔnɔ.» 40 Yesu y’a fɔ a ye ko: «Ne m’a fɔ i ye ko, ni i bɛ dannaya kɛ, i na Ala ka sebaaya ye wa?» 41 U ye kabakurun bɔ yen. Yesu ye a ɲɛ kɔrɔta san fɛ k’a fɔ ko: «Ne Fa, ne bɛ barika da i ye ko i ye ne lamɛn. 42 Ne y’a dɔn ko i bɛ ne lamɛn tuma bɛɛ, nka ne ye o fɔ ne laminijama kosɔn, walisa u ka da a la ko e de ye ne ci.» 43 O kumaw fɔlen kɔ, a pɛrɛnna ni kanba ye ko: «Lazarɛ, bɔ kɛnɛma.» 44 Su bɔra, a senw ni a bolow melekelen tun don ni fini ye, kunnasiri tun bɛ a ɲɛda la. Yesu y’a fɔ u ye ko: «A’ y’a foni, k’a bila ka taa.» 45 Yahutu minnu taara Mariyama ka so ka Yesu ka ko kɛlenw ye, u caman dara a la. 46 Nka u dɔw taara Farisiɛnw sɛgɛrɛ ka Yesu ka ko kɛlenw lakali olu ye. 47 O tuma la Farisiɛnw ni sarakalasebaaw kuntigiw ye u ka kiritigɛ jamakulu bɛɛ lajɛ k’a fɔ olu ye ko: «An na mun kɛ? k’a masɔrɔ nin cɛ bɛ kabako caman kɛ. 48 Ni an y’a to ten, mɔgɔw bɛɛ na da a la, Romɛ fangatigiw bɛ na ka an ka Alabatosoba tiɲɛ, ka an siya halaki.» 49 U la kelen min tun bɛ wele Kayifɛ, o tun ye sarakalasebaaw kuntigi ye o san na, o y’a fɔ u ye ko: «Aw tɛ foyi dɔn. 50 Aw m’a dɔn ko a ka fisa aw ma cɛ kelen ka sa mɔgɔw bɛɛ nɔ na, walisa siya bɛɛ kana halaki wa?» 51 (A ma o kuma fɔ a yɛrɛ barika la, nka sarakalasebaaw kuntigi tun don o san na, o de y’a to a ye kiraya kuma fɔ ko Yesu bɛna sa Yahutu siya kosɔn. 52 O siya dama tɛ, nka walisa Ala den minnu jɛnsɛnna, a ka olu bɛɛ lajɛ ka kɛ kelen ye.) 53 Kabini o don, Yahutuw ka kuntigiw bɛnna a la ko u bɛ Yesu faga. 54 O de y’a to Yesu ma to ka yaala Yahutu jama cɛma tun. A taara kungokolon dafɛ dugu dɔ la, o tɔgɔ ko Efrayim, a ni a ka kalandenw y’u sigi yen. 55 Yahutuw ka Tɛmɛnkan seli surunyalen, jamana mɔgɔ caman taara Jerusalɛm sani Tɛmɛnkan ka se, walisa u ka u saniya ka kɛɲɛ ni u ka laada ye. 56 U tun bɛ Yesu ɲini. Ka u lajɛlen to Alabatosoba kɔnɔ, u tun bɛ ɲɔgɔn ɲininka ko: «Mun bɛ aw kɔnɔ? A bɛ na seli la wa, wala a tɛ na?» 57 Sarakalasebaaw kuntigiw ni Farisiɛnw ye ci fɔ mɔgɔw ye ko mɔgɔ min bɛ Yesu yɔrɔ dɔn, o k’a fɔ u ye, walisa u ka a minɛ.
121 Tile wɔɔrɔ sani Tɛmɛnkan seli ka se, Yesu taara Bɛtani. Yesu ye Lazarɛ min lakunun ka bɔ suw cɛma, o sigilen tun bɛ yen. 2 U ye surɔfana labɛn Yesu ye yen. Marte tun bɛ dumuni tilatila u cɛ. Lazarɛ fana tun ye u dumunikɛɲɔgɔnw la kelen ye. 3 Mariyama ye tulu suma duman litiri tilancɛ ta, nar tulu sɛbɛ tun don, o sɔngɔ tun ka gɛlɛn kosɛbɛ, a ye o yɛlɛma Yesu senw kan ka a senw jɔsi ni a kunsigi ye. So kɔnɔla bɛɛ fara o tulu suma duman suma la. 4 Yesu ka kalandenw la kelen, Juda Isikariɔti, min bɛna Yesu don bolo la, o y’a fɔ ko: 5 «Mun y’a to nin tulu suma duman ma feere wari dɛɲɛ kɛmɛ saba la ka o wari di faantanw ma?» 6 Juda tun tɛ o fɔ faantanw hami kosɔn, nka a ye o fɔ katuguni nson tun don. Wari bilalan tun b’a bolo. Min tun bɛ bila o kɔnɔ, a tun bɛ o ta. 7 Nka Yesu ko: «A to yen. A ka o mara ne kasanke don ɲɛ. 8 Faantanw bɛ aw cɛma tuma bɛɛ, nka ne kɔni tɛna kɛ aw cɛma tuma bɛɛ.» 9 Yahutuw y’a mɛn ko Yesu bɛ Bɛtani tuma min na, u jamaba taara yen, Yesu yeli dɔrɔn tɛ, nka walisa u ka Lazarɛ fana ye, Yesu ye min lakunun ka bɔ suw cɛma. 10 O de kosɔn sarakalasebaaw kuntigiw y’a latigɛ ko u bɛ Lazarɛ fana faga, 11 katuguni ale de kosɔn Yahutuw caman taara ka da Yesu la. 12 O dugusajɛ, jamaba min tun nana Tɛmɛnkan seli la, olu y’a mɛn ko Yesu natɔ don Jerusalɛm. 13 U ye ntamaro bolow ta ka taa a kunbɛn, u tun bɛ pɛrɛn ko: «Tanuli ka kɛ Ala ye! Min natɔ don Matigi tɔgɔ la, Israɛl ka masakɛ, o ye dubaden ye.» 14 Yesu ye faliden dɔ sɔrɔ ka yɛlɛn o kan, i ko a sɛbɛnnen bɛ Kitabu la cogo min na ko: 15 «Sion denmuso, i kana siran! I ka masakɛ natɔ filɛ, a sigilen bɛ faliden kan.» 16 A ka kalandenw ma o kow faamu u kɛ tuma la, nka Yesu donna a nɔɔrɔ la tuma min na, u hakili jiginna a la ko o kow tun sɛbɛnna Kitabu la a ta fan fɛ, ko mɔgɔw ye o kow kɛ a ye k’a bonya o cogo la. 17 Jama min tun bɛ Yesu fɛ, a ye Lazarɛ wele ka bɔ kaburu kɔnɔ k’a lakunun ka bɔ suw cɛma tuma min na, olu tun bɛ o kow seereya bɔ. 18 O de y’a to jamaba bɔra ka taa Yesu kunbɛn, katuguni u y’a mɛn ko Yesu ye o kabako kɛ. 19 Farisiɛnw y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Aw tɛ se foyi la. A filɛ, diɲɛ bɛɛ taalen filɛ a nɔfɛ!» 20 Mɔgɔ minnu taara Jerusalɛm walisa u ka batoli kɛ seli tuma la, Grɛki dɔw tun bɛ olu cɛma. 21 Filipe min bɔra Galile Bɛtisayida, u gɛrɛla o la k’a fɔ a ye ko: «Cɛmɔgɔ, an b’a fɛ ka Yesu ye.» 22 Filipe taara o fɔ Andre ye, o kɔ, u fila bɛɛ taara o fɔ Yesu ye. 23 Yesu ye u jaabi ko: «Nɔɔrɔ bɛ da Mɔgɔ Denkɛ kan waati min na, o sera. 24 Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Ni ɲɔkisɛ ma dan dugukolo la ka sa, a bɛ to a kelen na, nka ni a sara, a bɛ ɲɔkisɛ caman kɛ. 25 Mɔgɔ min bɛ a ni kanu, o na bɔnɛ a la, nka min bɛ a ni koniya k’a to nin diɲɛ la, o na a mara ɲɛnamaya banbali kama. 26 Mɔgɔ min b’a fɛ ka baara kɛ ne ye, o ka tugu ne nɔfɛ. O cogo la ne bɛ yɔrɔ min na, ne ka baaraden fana na kɛ yen. Min bɛ baara kɛ ne ye, ne Fa na o tigi bonya. 27 «Ne dusu tɔɔrɔlen don sisan. Ne na mun fɔ? Ne n’a fɔ ko, ne Fa, ne kisi nin waati tɔɔrɔ ma wa? Nka ne nana nin waati la o yɛrɛ de kosɔn. 28 Ne Fa, i tɔgɔ bonya.» O tuma la kumakan dɔ bɔra sankolo la k’a fɔ ko: «Ne y’a bonya, ne n’a bonya ko kura.» 29 Jama min tun bɛ yen, ni u ye o kan mɛn, olu ko: «San kulula.» Dɔ wɛrɛw ko: «Mɛlɛkɛ dɔ kumana a fɛ.» 30 Nka Yesu y’a fɔ u ye ko: «O kumakan ma bɔ ne kosɔn, a bɔra aw kosɔn. 31 Kiri bɛ tigɛ nin diɲɛ kan sisan. Nin diɲɛ kuntigi na gɛn ka bɔ kɛnɛma sisan. 32 Ne kɔni, ni ne kɔrɔtara ka bɔ duguma tuma min na, ne na mɔgɔw bɛɛ sama ka na ne ma.» 33 A ye o kumaw fɔ, walisa a yɛrɛ bɛna sa cogo min na, a ka o jira. 34 Jama y’a jaabi ko: «An y’a kalan an ka sariya sɛbɛnnenw la ko Krisita ɲɛnama bɛ to badaa. Ayiwa, i b’a fɔ cogo di ko wajibi don Mɔgɔ Denkɛ ka kɔrɔta? O Mɔgɔ Denkɛ ye jɔni ye?» 35 Yesu y’a fɔ u ye ko: «Kɛnɛyeelen bɛ aw cɛma fɔlɔ, nka a tɛna mɛn. Kɛnɛyeelen bɛ aw fɛ tuma min na, aw ka taama o tuma la, walisa dibi kana don aw la, katuguni min bɛ taama dibi la, o tɛ a taa yɔrɔ dɔn. 36 Kɛnɛyeelen bɛ aw fɛ tuma min na, aw ka da o la, walisa aw ka kɛ kɛnɛyeelendenw ye.» O kumaw fɔlen kɔ, Yesu taara ka i dogo u la. 37 Hali k’a sɔrɔ a ye taamashyɛn caman kɛ u ɲɛ na, u ma dannaya kɛ a la, 38 o kɛra walisa kira Esayi ka kuma ka dafa ko: «Matigi, jɔni dara an ka kibaru fɔlen na? Matigi ye a ka sebaaya jira jɔni la?» 39 O de kosɔn u tun tɛ se ka dannaya kɛ, katuguni Esayi y’a fɔ fana ko: 40 «Ala ye u ɲɛw fiyen, a ye u hakili goya, walisa u ɲɛw kana na yeli kɛ, u hakili kana na faamuli kɛ, u kana na u yɛlɛma a fan fɛ, ani ale kana na u kɛnɛya.» 41 Esayi ye o fɔ, katuguni a ye Yesu nɔɔrɔ ye ka kuma a ko la. 42 O bɛɛ n’a ta, Yahutuw ka kuntigiw caman dara Yesu la, nka u tun tɛ jɔ a la Farisiɛnw ɲɛsiran kosɔn, walisa u kana gɛn ka bɔ Alabatoso jɛ la. 43 U tun bɛ mɔgɔw ka boɲali fɛ ka tɛmɛn Ala ta kan. 44 Yesu pɛrɛnna k’a fɔ ko: «Mɔgɔ min dara ne la, o ma dannaya kɛ ne dama la, nka o dara ne cibaa fana la. 45 Min ɲɛ dara ne kan, o ɲɛ dara ne cibaa fana kan. 46 Ne kɔni nana diɲɛ la i ko kɛnɛyeelen, walisa mɔgɔ o mɔgɔ dara ne la o kana to dibi la. 47 Ni mɔgɔ dɔ ye ne ka kumaw mɛn, ni a tɛ u mara, ne tɛna kiri tigɛ o kan, katuguni ne ma na kiri tigɛ diɲɛ kan, ne nana walisa diɲɛ ka kisi. 48 Min b’i ban ne la, ni a tɛ sɔn ne ka kumaw ma, o ka kiritigɛla bɛ yen. Ne ye kuma min fɔ, o de na kiri tigɛ o tigi kan laban don na. 49 Katuguni ne ma kuma ne yɛrɛ barika la, nka ne ka kan ka min fɔ, ne Fa min ye ne ci, ne ye o sɔrɔ ale fɛ. 50 Ne y’a dɔn ko ci min bɔra ne Fa fɛ, o ye ɲɛnamaya banbali de ye. O de y’a to ne bɛ min fɔ, ne bɛ o fɔ ka kɛɲɛ ni ne Fa ka ci fɔlen ye ne ye.»
131 Tɛmɛnkan seli surunyalen, Yesu y’a dɔn ko a ka waati sera ka bɔ nin diɲɛ la ka taa a Fa fɛ. Ayiwa, a yɛrɛ ka mɔgɔ minnu bɛ diɲɛ la, a tun ye minnu kanu, a ye olu kanu fo a laban. 2 Yesu ni a ka kalandenw tun bɛ surɔfana dumuni la. Sitanɛ tun ye miirili don Simɔn Isikariɔti denkɛ Juda dusukun na ko a ka Yesu don bolo la. 3 Yesu y’a dɔn ko Ala ye se di a ma fɛn bɛɛ kan, ko a nana ka bɔ Ala la, ko a bɛ kɔsegin ka taa Ala fɛ. 4 A wulila ka bɔ tabali kɔrɔ k’a ka dulɔkiw bɔ, ka fini dɔ ta k’a cɛsiri. 5 O kɔ, a ye ji kɛ minɛn dɔ kɔnɔ k’a ka kalandenw sen koli daminɛ, ka u jɔsi ni a cɛsiri fini ye. 6 A sera Simɔn Pierɛ ma tuma min na, o y’a fɔ a ye ko: «Matigi, e de bɛ ne senw ko wa?» 7 Yesu y’a jaabi ko: «Ne bɛ min kɛ, i tɛ o dɔn sisan, nka i na o faamu kɔfɛ.» 8 Pierɛ y’a fɔ a ye ko: «Ayi, i tɛna ne senw ko abada!» Yesu y’a jaabi ko: «Ni ne ma u ko, i tɛna niyɔrɔ si sɔrɔ ne la tun.» 9 Simɔn Pierɛ y’a fɔ a ye ko: «Matigi, ne sen dama tɛ, nka ne bolo ni ne kunkolo fana!» 10 Yesu y’a fɔ a ye ko: «Mɔgɔ min kora ka ban, o mago tɛ koli wɛrɛ la fɔ ka a sen ko, k’a masɔrɔ a saniyalen don. Aw kɔni saniyalen bɛ, nka aw bɛɛ tɛ.» 11 (Min tun bɛna Yesu don bolo la, a ye o dɔn, o de y’a to a ko: «Aw bɛɛ saniyalen tɛ.») 12 Yesu ye u sen ko ka ban tuma min na, a ye a ka dulɔkiw don k’i sigi tabali kɔrɔ k’a fɔ u ye ko: «Ne ye min kɛ aw la, aw ye o faamu wa? 13 Aw bɛ ne wele Karamɔgɔ ani Matigi, aw ye tiɲɛ fɔ, katuguni ne y’o ye. 14 Ne min ye Matigi ni Karamɔgɔ ye, ni ne ye aw sen ko, aw fana ka kan ka ɲɔgɔn sen ko. 15 Ne ye cogo jira aw la walisa ne ye min kɛ aw la, aw fana ka o ɲɔgɔn kɛ. 16 Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Baaraden si man bon ni a kuntigi ye, ciden si man bon ni a cibaa ye. 17 Sisan aw bɛ o kow dɔn. Ni aw ye o kow kɛ, aw na kɛ dubadenw ye. 18 «Ne tɛ kuma aw bɛɛ ta fan fɛ. Ne ye minnu ɲɛnatɔmɔ, ne bɛ olu dɔn. Nka wajibi don Kitabu kuma fɔlen ka dafa ko: `Mɔgɔ min tun bɛ dumuni kɛ ne fɛ, o ye ne tan ni a sen ye.’ 19 Kabini sisan ne bɛ o fɔ aw ye sani a ka se, walisa ni a sera tuma min na, aw ka da a la ko `ne ye ale de ye’. 20 Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Mɔgɔ min bɛ ne ka ciden minɛ koɲuman, o bɛ ne minɛ koɲuman. Min bɛ ne minɛ koɲuman, o bɛ ne cibaa minɛ koɲuman.» 21 O kumaw fɔlen kɔ, Yesu dusu tɔɔrɔla kosɛbɛ, a ye seereya kɛ ko: «Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Aw la mɔgɔ kelen na ne don bolo la.» 22 Kalandenw ye ɲɔgɔn mafilɛ. A tun bɛ kuma kalanden min ko la, u kɔnɔnafililen tun bɛ o la, katuguni u tun tɛ o tigi dɔn. 23 Kalandenw la kelen, Yesu tun bɛ min kanu, o sigilen tun bɛ Yesu kɛrɛ fɛ. 24 Simɔn Pierɛ y’a kun kɔmi o ye ko a ka Yesu ɲininka yala ni a bɛ kuma min ko la. 25 O kalanden y’i jɛngɛ Yesu fan fɛ k’a ɲininka ko: «Matigi, jɔni don?» 26 Yesu y’a jaabi ko: «Ne bɛ lɔgɔma su k’a di min ma, o don.» Yesu ye lɔgɔma ta k’a su k’a di Simɔn Isikariɔti denkɛ Juda ma. 27 Kabini Juda ye lɔgɔma minɛ, Sitanɛ donna a la. Yesu y’a fɔ Juda ye ko: «I b’a fɛ ka min kɛ, o kɛ joona!» 28 (Yesu ye o fɔ sababu min na, mɔgɔ minnu tun bɛ dumuni la, u si ma o dɔn. 29 Wari bilalan tun bɛ Juda bolo, o de y’a to a tun bɛ u caman kɔnɔ ko Yesu y’a fɔ ko, a ka u mago fɛnw san seli kama, wala a ka fɛn dɔ di faantanw ma.) 30 Juda kɔni ye lɔgɔma minɛ, o yɔrɔnin bɛɛ a bɔra. O y’a sɔrɔ su kora. 31 Juda bɔlen kɔ, Yesu y’a fɔ ko: «Sisan, nɔɔrɔ dara Mɔgɔ Denkɛ kan, nɔɔrɔ dara Ala fana kan a ko la. 32 Ayiwa, ni nɔɔrɔ dara Ala kan a ko la, Ala na nɔɔrɔ da a Denkɛ kan a yɛrɛ ko la, a na o kɛ sɔɔni. 33 Ne ka denmisɛnw, ne bɛ dɔɔnin kɛ aw fɛ yan fɔlɔ. Aw na ne ɲini, nka ne ye min fɔ Yahutuw ye, ne bɛ o fɔ aw ye sisan ko, ne bɛ taa yɔrɔ min na, aw tɛ se ka taa yen. 34 Ne bɛ ci kura fɔ aw ye ko, aw ka ɲɔgɔn kanu. A’ ye ɲɔgɔn kanu i ko ne ye aw kanu cogo min na. 35 Ni aw bɛ ɲɔgɔn kanu, mɔgɔw bɛɛ n’a dɔn o de fɛ ko aw ye ne ka kalandenw ye.» 36 Simɔn Pierɛ y’a ɲininka ko: «Matigi, i bɛ taa min?» Yesu y’a jaabi ko: «Ne bɛ taa yɔrɔ min na, i tɛ se ka tugu ne nɔfɛ ka taa yen sisan, nka nin kɔ, i na tugu ne nɔfɛ.» 37 Pierɛ y’a fɔ a ye ko: «Matigi, mun b’a to ne tɛ se ka tugu i nɔfɛ sisan? Ne labɛnnen don ka ne ni di i kosɔn!» 38 Yesu y’a jaabi ko: «Sɛbɛ la, i labɛnnen bɛ ka i ni di ne kosɔn wa? Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ i ye ko: Sani donon ka kasi, i na i dalacɛ ne la siɲɛ saba ko i ma ne dɔn.»
141 Yesu ko: «Aw hakili kana ɲaami. A’ ye da Ala la, a’ ye da ne fana la. 2 Sigi yɔrɔ caman bɛ ne Fa ka du kɔnɔ. Ni o tun tɛ tiɲɛ ye, ne tun tɛna o fɔ aw ye. Ne bɛ taa yɔrɔ labɛn aw ye yen. 3 Ni ne taara yɔrɔ labɛn aw ye, ne bɛ na ko kura ka aw ta, walisa ne bɛ yɔrɔ min na, aw fana ka kɛ yen. 4 Ne bɛ taa yɔrɔ min na, aw bɛ o sira dɔn.» 5 Tɔma y’a fɔ a ye ko: «Matigi, an ma i taa yɔrɔ dɔn. An dun b’a sira dɔn cogo di?» 6 Yesu y’a jaabi ko: «Ne de ye sira ye, ani tiɲɛ, ani ɲɛnamaya. Mɔgɔ si tɛ na ne Fa ma, ni a ma tɛmɛn ne fɛ. 7 Ni aw tun ye ne dɔn, aw tun na ne Fa fana dɔn. Kabini sisan, aw b’a dɔn, aw y’a ye.» 8 Filipe y’a fɔ a ye ko: «Matigi, i Fa jira an na, o na an bɔ.» 9 Yesu y’a jaabi ko: «Filipe, bi ma ne ni aw bila ɲɔgɔn fɛ, halibi i ma ne dɔn wa? Min ɲɛ dara ne kan, o ɲɛ dara ne Fa kan. I dun b’a fɔ cogo di ko ne ka ne Fa jira aw la? 10 I ma da a la ko ne bɛ ne Fa la, ko ne Fa bɛ ne la wa? Ne bɛ kuma minnu fɔ aw ye, ne tɛ olu fɔ ne yɛrɛ ma, nka ne Fa min bɛ ne la, o de bɛ a ka kɛwalew kɛ. 11 A’ ye da ne la, ko ne bɛ ne Fa la, ko ne Fa bɛ ne la, wala a’ ye dannaya kɛ o kɛwalew yɛrɛ de kosɔn. 12 Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Min bɛ da ne la, ne bɛ kɛwale minnu kɛ, o fana na olu ɲɔgɔn kɛ, ka kɛwale dɔw kɛ minnu ka bon ni olu ye, katuguni ne bɛ taa ne Fa ma. 13 O cogo la, aw mana fɛn o fɛn deli ne tɔgɔ la, ne na o kɛ, walisa nɔɔrɔ ka da ne Fa kan a Denkɛ ko la. 14 Ni aw bɛ fɛn dɔ deli ne tɔgɔ la, ne na o di aw ma. 15 «Ni aw bɛ ne kanu, aw na ne ka ci fɔlenw mara. 16 Ne na ne Fa deli, a na Dɛmɛbaa wɛrɛ di aw ma, walisa o ka to aw fɛ tuma bɛɛ. 17 O ye tiɲɛ Ni ye. Diɲɛ tɛ se ka o sɔrɔ, katuguni u t’a ye, u t’a dɔn. Aw kɔni b’a dɔn, katuguni a sigilen bɛ aw fɛ, ani a na kɛ aw kɔnɔ. 18 «Ne tɛna aw to falatɔw ye, ne bɛ na aw yɔrɔ. 19 Sɔɔni diɲɛ tɛ ne ye tun, nka aw kɔni na ne ye. Ne ɲɛnama don, o de kosɔn aw fana na ɲɛnamaya. 20 Ni o don sera tuma min na, aw n’a dɔn ko ne bɛ ne Fa la, ko aw bɛ ne la, ko ne bɛ aw la. 21 «Ne ka ci fɔlenw bɛ min kɔnɔ, ni a bɛ u kɛ, o de bɛ ne kanu. Min bɛ ne kanu, ne Fa na o kanu, ne fana na o kanu, ka ne yɛrɛ jira a la.» 22 Jude, (min tɛ Juda Isikariɔti ye,) o y’a fɔ a ye ko: «Matigi, mun kosɔn i na i jira an na, k’a sɔrɔ i tɛ i yɛrɛ jira diɲɛ la?» 23 Yesu y’a jaabi ko: «Min bɛ ne kanu, o na ne ka kuma mara. Ne Fa na o kanu, ne ni ne Fa bɛ na o ma ka sigi o fɛ. 24 Min tɛ ne kanu, o tɛ ne ka kuma mara. Aw bɛ kuma min mɛn ne da la, o ma bɔ ne la. Ne Fa min ye ne ci, a bɔra o de la. 25 «Ne ye nin kow fɔ aw ye ka ne to aw cɛma. 26 Nka ne Fa na Dɛmɛbaa min ci ne tɔgɔ la, Ni Senu kɔni, o na aw kalan fɛn bɛɛ la. Ne ye ko minnu fɔ aw ye, o na aw hakili jigin olu bɛɛ la. 27 «Ne bɛ dusu suma to aw fɛ. Ne bɛ ne yɛrɛ ka dusu suma di aw ma. Diɲɛ b’a di cogo min na, ne t’a di aw ma ten dɛ. Aw hakili kana ɲaami, aw kana siran. 28 Aw y’a mɛn ko ne y’a fɔ aw ye ko, ne bɛ taa, nka ne bɛ kɔsegin ka na aw yɔrɔ. Ni aw tun bɛ ne kanu, aw tun na ɲagali ko ne bɛ taa ne Fa ma, katuguni ne Fa ka bon ni ne ye. 29 Ne ye o fɔ aw ye sisan, sani o kow ka se, walisa ni u sera tuma min na, aw ka dannaya kɛ. 30 Ne tɛna kuma caman fɔ aw ye tun, katuguni nin diɲɛ kuntigi bɛ na, se si t’a ye ne kan, 31 nka nin diɲɛ ka kan k’a dɔn ko ne bɛ ne Fa kanu, ani ne Fa ye ci min fɔ ne ye, ne bɛ o de kɛ. A’ ye wuli, an ka taa ka bɔ yan.
151 «Ne ye rezɛnsun sɛbɛ de ye, ne Fa ye a sɛnɛkɛla ye. 2 Bolo o bolo bɛ ne la, ni o tɛ den, a bɛ o tigɛ. Bolo o bolo bɛ den, a bɛ o kɛrɛlabolow tigɛ walisa a ka den ka tɛmɛn fɔlɔ ta kan. 3 Ne ye kuma min fɔ aw ye, aw saniyalen bɛ ka ban o de barika la. 4 A’ ye to ne la, ne ka to aw la. Jiribolo tɛ se ka den a yɛrɛ ma ni a ma to a sun na, o cogo la aw tɛ se ka den, ni aw ma to ne la. 5 «Ne ye rezɛnsun de ye, aw ye a bolow ye. Min tolen bɛ ne la, ni ne tolen bɛ o la, o bɛ den caman kɛ, katuguni aw tɛ se ka foyi kɛ ne kɔ. 6 Min tɛ to ne la, o bɛ fili kɛnɛma i ko jiribolo, a bɛ ja. O bolo jalenw bɛ cɛ ka u fili tasuma la, u bɛ jeni. 7 Ni aw bɛ to ne la, ni ne ka kumaw bɛ to aw kɔnɔ, aw bɛ fɛn o fɛn fɛ, a’ ye o deli, aw na o sɔrɔ. 8 Ni aw bɛ den caman kɛ, nɔɔrɔ bɛ da ne Fa kan o de la. O cogo la aw n’a jira ko aw kɛra ne ka kalandenw ye. 9 Ne Fa ye ne kanu cogo min na, ne ye aw kanu ten dɛ. A’ ye to ne ka kanuya la. 10 Ni aw bɛ ne ka ci fɔlenw kɛ, aw na to ne ka kanuya la, i ko ne ye ne Fa ka ci fɔlenw kɛcogo min na, ka to a ka kanuya la. 11 «Ne ye o kow fɔ aw ye walisa ne ka ɲagali ka kɛ aw kɔnɔ, ani aw ka ɲagali ka dafa. 12 Ne ka ci fɔlen filɛ nin ye ko: Aw ka ɲɔgɔn kanu i ko ne ye aw kanu cogo min na. 13 Kanuya si tɛ yen min ka bon ka tɛmɛn nin kan ko, mɔgɔ ka a ni di a teriw kosɔn. 14 Ni aw bɛ ne ka ci fɔlenw kɛ, aw ye ne teriw ye. 15 Ne tɛ aw wele jɔnw tun, katuguni jɔn tɛ a makɛ ka kɛta dɔn. Ne bɛ aw wele ne teriw, katuguni ne ye fɛn o fɛn mɛn ne Fa fɛ, ne ye o bɛɛ jira aw la. 16 Aw ma ne ɲɛnatɔmɔ, nka ne de ye aw ɲɛnatɔmɔ, k’a fɔ ko aw ka taa ka den, ani aw den ka to. O cogo la ni aw ye fɛn o fɛn deli ne Fa fɛ ne tɔgɔ la, a na o di aw ma. 17 Ne bɛ ci min fɔ aw ye, o filɛ nin ye ko, aw ka ɲɔgɔn kanu. 18 «Ni diɲɛ ye aw koniya, aw k’a dɔn ko a ye ne koniya aw ɲɛ dɛ. 19 Ni aw tun ye diɲɛ taw ye, diɲɛ tun na aw kanu, i n’a fɔ a yɛrɛ taw. Nka ne ye aw ɲɛnatɔmɔ ka bɔ diɲɛ la, aw tɛ diɲɛ taw ye, o de y’a to diɲɛ bɛ aw koniya. 20 Ne ye kuma min fɔ aw ye, aw ka aw hakili jigin o la ko: Jɔn man bon ni a makɛ ye. Ni u ye ne tɔɔrɔ, u na aw fana tɔɔrɔ. Ni u ye ne ka kuma mara, u na aw fana ta mara. 21 Nka u na o kow bɛɛ kɛ aw la ne tɔgɔ kosɔn, katuguni u tɛ ne cibaa dɔn. 22 Ni ne tun ma na ka kuma u fɛ, jurumu tun tɛna sɔrɔ u la. Nka sisan, jo si tɛ u fɛ u ka jurumu ko la. 23 Mɔgɔ min bɛ ne koniya, o bɛ ne Fa fana koniya. 24 Mɔgɔ wɛrɛ si ma kɛwale minnu kɛ, ni ne tun ma olu kɛ u cɛma, jurumu tun tɛna sɔrɔ u la. Nka sisan, u ye ne ka kɛwalew ye, u ye ne koniya ka ne Fa fana koniya. 25 Nka o kɛra walisa kuma min sɛbɛnnen bɛ u ka sariya la, o ka dafa, ko: `U ye ne koniya, sababu t’a la.’ 26 «Dɛmɛbaa bɛ na, o ye tiɲɛ Ni ye, min bɛ bɔ ne Fa la. Ne na o ci aw ma ka bɔ ne Fa fɛ. O Dɛmɛbaa mana na, a na ne seereya kɛ. 27 Aw fana na ne seereya kɛ, katuguni aw kɛra ne fɛ kabini fɔlɔ la.
161 «Ne ye o kow suda aw la walisa u mana se, u kana kɛ aw kunnatiɲɛni sababu ye. 2 U na aw gɛn ka bɔ Alabatoso jɛ la. Waati bɛ na, mɔgɔ minnu bɛ aw faga, a na kɛ olu kɔnɔ ko u bɛ baara kɛ Ala ye. 3 U na o kɛ katuguni u ma ne Fa dɔn, u ma ne dɔn. 4 Nka ne ye o fɔ aw ye walisa ni o waati sera, aw hakili ka jigin a la ko ne tun ye o suda aw la. «Ne ma nin kow fɔ aw ye kabini fɔlɔ la, katuguni ne tun bɛ aw fɛ yan. 5 Sisan ne bɛ taa ne cibaa ma, aw si ma ne ɲininka ko ne bɛ taa min? 6 Nka aw ɲɛnasisira kosɛbɛ, katuguni ne ye o fɔ aw ye. 7 O bɛɛ n’a ta, ne bɛ tiɲɛ fɔ aw ye ko, a ka fisa aw ma ne ka taa, katuguni ni ne ma taa, Dɛmɛbaa tɛna na aw ma. Nka ni ne taara, ne na o ci aw ma. 8 Ni o nana tuma min na, a na diɲɛ mɔgɔw ka jurumu jira u la, ani tilennenya ko, ni Ala ka kiri ko. 9 A na u ka jurumu jira u la, katuguni u ma da ne la. 10 A na tilennenya ko jira u la, katuguni ne bɛ taa ne Fa ma, ani aw tɛ ne ye tun. 11 A na Ala ka kiri ko jira u la, katuguni kiri tigɛra nin diɲɛ kuntigi kan ka ban. 12 «Fɛn caman bɛ ne fɛ k’a fɔ aw ye, nka aw tɛ se olu kɔrɔ sisan. 13 Ni tiɲɛ Ni nana tuma min na, o na aw ɲɛminɛ tiɲɛ sira bɛɛ la. A tɛna kuma a yɛrɛ barika la, nka a na min bɛɛ mɛn, a na o fɔ, ani a na ko nataw fɔ aw ye. 14 A na nɔɔrɔ da ne kan, katuguni a na ne taw ta ka olu fɔ aw ye. 15 Ne Fa ta bɛɛ ye ne ta ye, o de y’a to ne y’a fɔ ko Ni Senu na ne taw ta ka olu fɔ aw ye. 16 «Sɔɔni aw tɛna ne ye, o kɔ sɔɔni, aw na ne ye tun.» 17 A ka kalanden dɔw y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «O kɔrɔ ye mun ye? A b’a fɔ an ye ko, sɔɔni an tɛna a ye, o kɔ sɔɔni, an na a ye tun, ani a ko katuguni a bɛ taa a Fa fɛ.» 18 U ko: «A bɛ sɔɔni min ko fɔ, o kɔrɔ ye mun ye? A bɛ kuma min fɔ, an tɛ o kɔrɔ dɔn.» 19 Yesu y’a dɔn ko u tun b’a fɛ ka a ɲininka, a ko: «Ne y’a fɔ aw ye ko, sɔɔni aw tɛna ne ye, o kɔ sɔɔni, aw na ne ye tun. Aw bɛ ɲɔgɔn ɲininka o la wa? 20 Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Aw na kasi ka kulo, nka diɲɛ na ɲagali. Aw na ɲɛnasisi, nka aw ka ɲɛnasisi na yɛlɛma ka kɛ ɲagali ye. 21 Ni muso bɛ tin na tuma min na, a bɛ ɲɛnasisi, katuguni o waati sera, nka ni den bangera tuma min na, a hakili tɛ to o tɔɔrɔ la tun, katuguni a bɛ ɲagali ko mɔgɔ bangera diɲɛ la. 22 O cogo la, aw fana ɲɛnasisilen bɛ sisan, nka ne na aw ye tun, ani aw dusu na ɲagali. Mɔgɔ si tɛna se ka aw ka ɲagali bɔ aw kɔnɔ. 23 «Ni o don sera tuma min na, aw tɛna ne ɲininka foyi la tun. Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ aw ye ko: Aw mana min deli ne Fa fɛ ne tɔgɔ la, a na o di aw ma. 24 Fo ka na se sisan ma, aw ma foyi deli ne tɔgɔ la. A’ ye delili kɛ, aw na sɔrɔli kɛ, o cogo la aw ka ɲagali na dafa. 25 «Ne ye o kow fɔ aw ye ntalenw de la, nka waati bɛ na, ne tɛna kuma aw fɛ ntalenw la tun, nka ne na ne Fa ko fɔ aw ye k’a jɛya. 26 Ni o don sera, aw na ne Fa deli ne tɔgɔ la. Ne t’a fɔ aw ye ko ne na a deli aw ye, 27 k’a masɔrɔ ne Fa yɛrɛ bɛ aw kanu. A bɛ aw kanu, katuguni aw ye ne kanu, ani aw dara a la ko ne nana ka bɔ Ala la. 28 Ne bɔra ne Fa la ka na diɲɛ la. Sisan ne bɛna bɔ diɲɛ la ka taa ne Fa fɛ.» 29 A ka kalandenw y’a fɔ a ye ko: «Sisan kɔni, i tɛ ntalen si fɔ, nka i bɛ kuma k’a jɛya. 30 An y’a dɔn sisan ko i bɛ fɛn bɛɛ dɔn, ani i mago t’a la mɔgɔ ka i ɲininka. O de y’a to an dara a la ko i nana ka bɔ Ala la.» 31 Yesu ye u jaabi ko: «Aw ye dannaya kɛ sisan wa? 32 A filɛ, waati bɛ na, o waati sera yɛrɛ, ko aw bɛɛ na jɛnsɛn ka taa aw ka yɔrɔw la, aw na ne to ne kelen na. Nka ne tɛ ne kelen na, katuguni ne Fa bɛ ne fɛ. 33 Ne ye o kow fɔ aw ye walisa aw ka hɛrɛ sɔrɔ ne fɛ. Aw na tɔɔrɔ sɔrɔ diɲɛ la, nka a’ ye aw ja gɛlɛya, ne ye se sɔrɔ diɲɛ kan!»
171 O kumaw fɔlen kɔ, Yesu y’a ɲɛ kɔrɔta san fɛ k’a fɔ ko: «Ne Fa, waati sera. Nɔɔrɔ da i Denkɛ kan, walisa i Denkɛ fana ka nɔɔrɔ da i kan, 2 k’a masɔrɔ i ye fanga di a ma Hadamadenw bɛɛ kan, walisa i ye minnu di a ma, a ka ɲɛnamaya banbali di olu bɛɛ ma. 3 Ɲɛnamaya banbali ye nin de ye ko, u bɛ e dɔn ko i ye Ala sɛbɛ kelenpe ye, ka Yesu Krisita dɔn, i ye o min ci. 4 Ne ye nɔɔrɔ da i kan ka ne to dugukolo kan. I ye baara min di ne ma ko ne k’a kɛ, ne y’o kɛ k’a dafa. 5 Sisan, ne Fa, nɔɔrɔ min tun bɛ ne kan i fɛ sani diɲɛ ka da, o nɔɔrɔ da ne kan i yɛrɛ da fɛ. 6 «I ye mɔgɔ minnu di ne ma ka bɔ diɲɛ la, ne ye i tɔgɔ jira olu la, walisa u ka i dɔn. E taw tun don, i ye u di ne ma, u ye i ka kuma mara. 7 Sisan u y’a dɔn ko i ye fɛn minnu di ne ma, olu bɛɛ bɔra e de la, 8 katuguni i ye kuma minnu fɔ ne ye, ne ye olu bɛɛ fɔ u ye, u sɔnna olu ma. U y’a dɔn k’a jɛya ko ne bɔra e de la, u dara a la ko i ye ne ci. 9 «Ne bɛ i deli olu de ye. Ne tɛ i deli diɲɛ ye, nka i ye minnu di ne ma, ne bɛ i deli olu ye, katuguni olu ye i taw ye. 10 Ne ta bɛɛ ye i ta ye, i ta bɛɛ ye ne ta ye, nɔɔrɔ dara ne kan u ko la. 11 Ne tɛ to diɲɛ la tun, nka ninnu kɔni bɛ diɲɛ la, ne bɛ taa i fɛ. Ne Fa senuma, i ye tɔgɔ min di ne ma, ne ye u mara o barika la, walisa u ka kɛ kelen ye, i ko e ni ne ye kelen ye cogo min na. 12 Ka ne to u fɛ, i ye tɔgɔ min di ne ma, ne ye u mara o barika la. Ne ye u mara, u si ma halaki, fɔ halakiden, o kɛra walisa Kitabu kuma ka dafa. 13 Nka sisan, ne bɛ taa i fɛ, ne bɛ nin kow fɔ ka ne to diɲɛ la fɔlɔ, walisa ne ka ɲagali dafalen ka sɔrɔ u kɔnɔ. 14 Ne ye i ka kuma fɔ u ye, diɲɛ ye u koniya, katuguni u tɛ diɲɛ taw ye, i ko ne tɛ diɲɛ ta ye cogo min na. 15 Ne tɛ i deli ko i ka u bɔ diɲɛ la, nka i ka u tanga Sitanɛ ma. 16 U tɛ diɲɛ taw ye i ko ne tɛ diɲɛ ta ye cogo min na. 17 U bila i yɛrɛ ye ka u saniya tiɲɛ sira la. I ka kuma ye tiɲɛ ye. 18 Ne ye u ci diɲɛ la, i ko i ye ne ci diɲɛ la cogo min na. 19 Ne bɛ ne yɛrɛ bila i ye ka ne saniya u kosɔn, walisa u fana ka bila i ye ka saniya tiɲɛ la. 20 «Ne tɛ i deli ninnu dama ye. Minnu na da ne la u ka kuma kosɔn, ne bɛ i deli olu fana ye, 21 walisa u bɛɛ ka kɛ kelen ye, ne Fa, i ko e bɛ ne la ani ne bɛ i la cogo min na, u fana ka kɛ an na, walisa diɲɛ ka da a la ko i ye ne ci. 22 I ye nɔɔrɔ min di ne ma, ne ye o di u ma, walisa u ka kɛ kelen ye i ko e ni ne ye kelen ye cogo min na. 23 Ne bɛ u la, i bɛ ne la, walisa u ka dafa kelenya la, walisa diɲɛ k’a dɔn ko i ye ne ci, ani i ye u kanu i ko i ye ne kanu cogo min na. 24 «Ne Fa, i ye minnu di ne ma, ne bɛ yɔrɔ min na, ne b’a fɛ olu fana ka kɛ ne fɛ yen, walisa i ye nɔɔrɔ min di ne ma, u ka o ye, katuguni i ye ne kanu sani diɲɛ ka da. 25 Ne Fa tilennen, diɲɛ ma i dɔn, nka ne ye i dɔn, ninnu fana y’a dɔn ko i ye ne ci. 26 Ne ye i tɔgɔ jira u la, walisa u ka i dɔn. Ne n’a jira u la tun, walisa i ye ne kanu kanuya min na, o ka kɛ u la, ani ne fana ka kɛ u la.»
181 Yesu tilalen kɔ o kumaw la, a ni a ka kalandenw taara ka Sedrɔn kɔ tigɛ. Nakɔ dɔ tun bɛ yen, Yesu ni a ka kalandenw donna o kɔnɔ. 2 Juda min tun bɛna a don bolo la, o fana tun bɛ o nakɔ yɔrɔ dɔn, katuguni Yesu ni a ka kalandenw tun delila ka taa yen. 3 O de kosɔn Juda taara o nakɔ la, ani sɔrɔdasikulu ni garadi minnu cilen tun don sarakalasebaaw kuntigiw ni Farisiɛnw fɛ. U labɛnnen tun bɛ ni kɛlɛkɛ minɛnw ni lanpaw ani kalamɔɲɔnw ye. 4 Ko min bɛna kɛ Yesu la, a yɛrɛ ye o bɛɛ dɔn, a taara u kunbɛn ka u ɲininka ko: «Aw bɛ jɔni ɲini?» 5 U y’a jaabi ko: «Yesu Nazarɛtika.» Yesu y’a fɔ u ye ko: «Ne don.» Juda min b’a don bolo la, o jɔlen tun bɛ u fɛ. 6 Yesu y’a fɔ u ye tuma min na ko: «Ne don,» u seginna kɔfɛ ka bi duguma. 7 Yesu ye u ɲininka ko kura ko: «Aw bɛ jɔni ɲini?» U y’a jaabi ko: «Yesu Nazarɛtika.» 8 Yesu ye u jaabi ko: «Ne y’a fɔ aw ye ko ne don. Ni aw bɛ ne ɲini, a’ y’a to ninnu ka taa.» 9 O kɛra walisa o kuma ka dafa, a tun ye min fɔ ko: «Ne Fa, i ye minnu di ne ma, olu si ma tunun ne bolo.» 10 Npan dɔ tun bɛ Simɔn Pierɛ fɛ, o y’o foosi ka sarakalasebaaw kuntigi ka jɔnkɛ kinin fɛ tulo caron. (O jɔnkɛ tɔgɔ ko Malkus.) 11 Nka Yesu y’a fɔ Pierɛ ye ko: «I ka npan don a tan la. Ne Fa ye tɔɔrɔ jifilen min di ne ma, ne man kan ka minni kɛ o la wa?» 12 O tuma la sɔrɔdasikulu ni u ka kuntigi ani Yahutuw ka garadiw ye Yesu minɛ k’a siri. 13 U taara n’a ye Anɛ fɛ fɔlɔ. Kayifɛ min tun ye sarakalasebaaw kuntigi ye o san na, Anɛ tun ye o birankɛ ye. 14 Ayiwa Kayifɛ min tun ye Yahutuw laadi ko: «A ka fisa cɛ kelen ka sa mɔgɔw bɛɛ nɔ na,» o Kayifɛ tun don. 15 Simɔn Pierɛ ni Yesu ka kalanden dɔ wɛrɛ tugulen tun bɛ Yesu nɔfɛ. O kalanden tun ye sarakalasebaaw kuntigi dɔnbaa ye. Yesu donna sarakalasebaaw kuntigi ka du kɔnɔ tuma min na, ale fana donna. 16 Nka Pierɛ jɔlen tora kɛnɛma donda kɛrɛ fɛ. Kalanden min tun ye sarakalasebaaw kuntigi dɔnbaa ye, o bɔra. Muso min tun bɛ da kɔlɔsi, a kumana o fɛ ka Pierɛ ladon. 17 Baarakɛmuso min tun bɛ da kɔlɔsi, o y’a fɔ Pierɛ ye ko: «E fana tɛ nin cɛ ka kalanden dɔ ye wa?» A y’a jaabi ko: «Ayi, ne tɛ o ye.» 18 Nɛnɛ tun bɛ, o de kosɔn baaradenw ni garadiw tun ye tasuma mana ni finfin ye, u jɔlen tun bɛ o kɔrɔ ka u laja. Pierɛ fana jɔlen tun bɛ u kɛrɛ fɛ k’i laja. 19 Sarakalasebaaw kuntigi ye Yesu ɲininka a ka kalandenw ni a ka kalan ko la. 20 Yesu y’a jaabi ko: «Ne kumana diɲɛ bɛɛ ɲɛ na kɛnɛ kan. Tuma bɛɛ ne ye mɔgɔw kalan Alabatosow ani Alabatosoba kɔnɔ, Yahutuw bɛɛ bɛ lajɛ yɔrɔ minnu na. Ne ma foyi fɔ dogo la. 21 Mun y’a to i bɛ ne ɲininka? Minnu ye ne lamɛn, olu ɲininka ne ka fɔlenw la. Ne ye min fɔ, olu bɛ o dɔn.» 22 Yesu ye o kumaw fɔ tuma min na, garadiw la kelen min jɔlen tun bɛ a kɛrɛ fɛ, o ye tɛgɛ ci a ɲɛ kan k’a fɔ ko: «I bɛ sarakalasebaaw kuntigi jaabi ten wa?» 23 Yesu y’a jaabi ko: «Ni ne ye kuma jugu fɔ, o kuma jugu seereya kɛ, nka ni ne ye kuma ɲuman fɔ, mun y’a to i bɛ ne gosi?» 24 O tuma la Anɛ ye Yesu sirilen bila ka taa sarakalasebaaw kuntigi Kayifɛ fɛ. 25 O waati la Simɔn Pierɛ jɔlen tun bɛ yen k’i laja. U y’a ɲininka ko: «E fana tɛ nin cɛ ka kalanden dɔ ye wa?» Nka Pierɛ y’i dalacɛ a la ko: «Ayi, ne tɛ o ye.» 26 Pierɛ ye cɛ min tulo caron, o balimakɛ tun ye sarakalasebaaw kuntigi ka baaraden dɔ ye, o y’a fɔ Pierɛ ye ko: «Ne ma i ye a fɛ nakɔ la wa?» 27 Nka Pierɛ y’i dalacɛ a la ko kura, o yɔrɔnin bɛɛ, donon kasira. 28 O kɔ, u taara ni Yesu ye ka bɔ Kayifɛ ka so, ka taa gɔfɛrɛnɛrɛ ka so. Sɔgɔma da tun don. Nka Yahutuw ma don gɔfɛrɛnɛrɛ ka so kɔnɔ, walisa u nɔgɔbali ka se ka Tɛmɛnkan seli dumuni kɛ. 29 O de kosɔn gɔfɛrɛnɛrɛ Pilate bɔra ka taa u yɔrɔ. A y’u ɲininka ko: «Aw bɛ nin cɛ sendon mun kosɔn?» 30 U y’a jaabi ko: «Ni nin cɛ tun tɛ kojugukɛla ye, an tun tɛna a don i bolo.» 31 Pilate y’a fɔ u ye ko: «Aw yɛrɛw k’a ta ka kiri tigɛ a kan ka kɛɲɛ ni aw ka sariya ye.» Yahutuw y’a jaabi ko: «A ma daga an ye ka mɔgɔ si faga.» 32 O kɛra walisa Yesu tun ye kuma min fɔ k’a saya cogo jira, o ka dafa. 33 O tuma la Pilate donna so kɔnɔ ka Yesu wele k’a ɲininka ko: «I ye Yahutuw ka masakɛ ye wa?» 34 Yesu y’a jaabi ko: «I bɛ o fɔ i yɛrɛ ma wa, wala dɔ wɛrɛw y’a fɔ i ye ne ko la?» 35 Pilate y’a jaabi ko: «Ne ye Yahutu ye wa? I yɛrɛ ka siya mɔgɔw ani sarakalasebaaw kuntigiw de ye i don ne bolo. I ye mun kɛ sa?» 36 Yesu y’a jaabi ko: «Ne ka masaya tɛ nin diɲɛ ta ye. Ni ne ka masaya tun ye nin diɲɛ ta ye, ne ka baarakɛlaw tun na kɛlɛ kɛ walisa ne kana don Yahutuw bolo, nka sisan, ne ka masaya tɛ nin diɲɛ ta ye.» 37 Pilate y’a fɔ a ye ko: «Ayiwa, i ye masakɛ ye wa?» Yesu y’a jaabi ko: «Ne ye masakɛ ye. Ne bange kun ani ne nakun diɲɛ la, o ye tiɲɛ seereya kɛli de ye. Mɔgɔ o mɔgɔ ye tiɲɛ ta ye, o bɛ ne ka kuma lamɛn.» 38 Pilate y’a fɔ a ye ko: «Tiɲɛ ye mun ye?» O kumaw fɔlen kɔ, Pilate bɔra ko kura ka taa Yuhutuw yɔrɔ, k’a fɔ u ye ko: «Ne ma jalaki yɔrɔ si ye nin cɛ la. 39 Nka ka kɛɲɛ ni aw ka laada ye, ne bɛ kasolamɔgɔ kelen bila Tɛmɛnkan seli waati la san o san. Aw b’a fɛ ne ka Yahutuw ka masakɛ bila wa?» 40 O tuma la u pɛrɛnna ko kura ko: «Ayi, nin cɛ tɛ! Barabasi de ka bila.» K’a sɔrɔ Barabasi tun ye binkannikɛla de ye.
191 O tuma la Pilate ko u ka Yesu minɛ k’a gosi ni gɛɲɛ ye. 2 Sɔrɔdasiw ye ɛɔni dɛfɛ ka o kɛ jalamugu ye k’a don Yesu kun na, ka lomaasa fini don a kan na. 3 U gɛrɛla a la k’a fɔ a ye ko: «I ni sɛ, Yahutuw ka masakɛ!» U ye u tɛgɛw ci a tulo kɔrɔ. 4 Pilate bɔra ko kura k’a fɔ jama ye ko: «A filɛ, ne n’a labɔ aw ye kɛnɛma, walisa aw k’a dɔn ko ne ma jalaki yɔrɔ si ye nin cɛ la.» 5 Yesu bɔra kɛnɛma, ɛɔni melekelen tun bɛ a kun na, lomaasa fini tun b’a kan na. Pilate y’a fɔ u ye ko: «O cɛ filɛ!» 6 Sarakalasebaaw kuntigiw ni garadiw y’a ye tuma min na, u pɛrɛnna ko: «A gengen jiri la! A gengen jiri la!» Pilate y’a fɔ u ye ko: «Aw yɛrɛw k’a ta k’a gengen jiri la, katuguni ne ma jalaki yɔrɔ si ye a la.» 7 Yahutuw y’a jaabi ko: «Sariya dɔ bɛ an fɛ, ka kɛɲɛ ni o sariya ye, a ka kan ka faga, katuguni a y’a fɔ ko ale ye Ala Denkɛ ye.» 8 Pilate y’o mɛn tuma min na, a siranna ka tɛmɛn fɔlɔ kan. 9 A donna so kɔnɔ ko kura ka Yesu ɲininka ko: «I bɔra min?» Nka Yesu m’a jaabi. 10 O tuma la Pilate y’a fɔ a ye ko: «I tɛ kuma ne fɛ wa? I m’a dɔn ko se bɛ ne ye ka i bila, ani se bɛ ne ye ka i gengen jiri la wa?» 11 Yesu y’a jaabi ko: «Se si tɛ i ye ne kan, fɔ ni Ala ye min di i ma ka bɔ san fɛ. O de y’a to min ye ne don i bolo, o ka jurumu ka bon i ta ye.» 12 Kabini o tuma la, Pilate tun bɛ cogo ɲini ka Yesu bila, nka Yahutuw pɛrɛnna ko: «N’i ye nin cɛ bila, i tɛ Romɛ masakɛ terikɛ ye. Mɔgɔ o mɔgɔ b’a yɛrɛ kɛ masakɛ ye, o ye Romɛ masakɛ jugu de ye!» 13 Pilate y’o mɛn tuma min na, a ye Yesu labɔ kɛnɛma. A y’i sigi kiritigɛ yɔrɔ la min tɔgɔ ko Pave, o kɔrɔ, Yɔrɔ dilalen, (heburukan na, a tɔgɔ ko Gabata). 14 O kɛra Tɛmɛnkan seli ɲɛsigi don na, tilegan fɛ. Pilate y’a fɔ Yahutuw ye ko: «Aw ka masakɛ filɛ!» 15 U pɛrɛnna ko: «A bɔ yan! A bɔ yan! A gengen jiri la!» Pilate y’a fɔ u ye ko: «Ne ka aw ka masakɛ gengen jiri la wa?» Sarakalasebaaw kuntigiw y’a jaabi ko: «Masakɛ wɛrɛ tɛ an fɛ Romɛ masakɛ kɔ.» 16 O tuma la Pilate ye Yesu don u bolo, a ka gengen jiri la. U ye Yesu minɛ ka taa n’a ye. 17 Yesu y’a gengenjiri ta ka bɔ dugu kɔnɔ ka taa yɔrɔ dɔ la, o tɔgɔ ko Kunkolo yɔrɔ, (heburukan na, a tɔgɔ ko Golgota). 18 Sɔrɔdasiw ye Yesu gengen jiri la o yɔrɔ la, ani mɔgɔ fila wɛrɛw, kelen tun bɛ Yesu kɛrɛ la, kelen tun bɛ a kɛrɛ dɔ la, Yesu tun bɛ u cɛmancɛ la. 19 Pilate ye sɛbɛnni dɔ kɛ k’a nɔrɔ Yesu gengenjiri la. Min tun sɛbɛnna a kan, o filɛ nin ye: «Yesu Nazarɛtika, Yahutuw ka masakɛ.» 20 Yahutuw caman ye o sɛbɛn kalan, katuguni u ye Yesu gengen jiri la yɔrɔ min na, o yɔrɔ tun ka surun dugu la, o sɛbɛn tun kɛra heburukan na ani Romɛkan na ani grɛkikan na. 21 Yahutuw ka sarakalasebaaw kuntigiw y’a fɔ Pilate ye ko: «I kana a sɛbɛn ko: `Yahutuw ka masakɛ,’ nka i k’a sɛbɛn ko, `A ko ale ye Yahutuw ka masakɛ ye.’ » 22 Pilate ye u jaabi ko: «Ne ye min sɛbɛn, o sɛbɛnna ka ban.» 23 Sɔrɔdasiw ye Yesu gengen jiri la minkɛ, u ye a ka finiw ta ka u tila naani ye, sɔrɔdasi kelen, tila kelen. U y’a ka forokiya ta, kalasira tun tɛ o la, nka a dara ka kɛ kɔnɔ kelen ye k’a daminɛ san fɛ fo ka se duguma. 24 Sɔrɔdasiw y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «An kana o forokiya fara, nka an ka kala da a kan ka a sɔrɔbaa dɔn.» O kɛra walisa Kitabu kuma ka dafa min y’a fɔ ko: «U ye ne ka finiw tila u cɛ, ka kala da ne ka dulɔki kan.» Sɔrɔdasiw de ye o kow kɛ. 25 Yesu ba ni a ba balimamuso ani Klopasi muso Mariyama ni Magadala Mariyama, olu jɔlen tun bɛ Yesu gengenjiri da fɛ. 26 Yesu ye a ba ye ani a tun bɛ kalanden min kanu, a ye o fana jɔlen ye a ba kɛrɛ fɛ. A y’a fɔ a ba ye ko: «Muso, i denkɛ filɛ.» 27 O kɔ, a y’a fɔ o kalanden ye ko: «I ba filɛ.» Kabini o tuma la, o kalanden taara ni Yesu ba ye a yɛrɛ ka so. 28 O kɔ, Yesu y’a dɔn ko fɛnw bɛɛ kɛra ka dafa tuma min na, a ko: «Minnɔgɔ bɛ ne la.» A y’o fɔ walisa Kitabu kuma ka dafa. 29 Minɛn dɔ tun bɛ yen, o falen tun bɛ diwɛn kumu la. Sɔrɔdasiw ye fu dɔ su o diwɛn kumu la k’a siri hisopɛ jiribolo kun na, k’a da Yesu da la. 30 Yesu ye diwɛn kumu sɔrɔ tuma min na, a ko: «A dafara!» O kɔ, a y’a kun majigin k’a ni bila. 31 Tɛmɛnkan seli ɲɛsigi don tun don. Yahutuw tun t’a fɛ mɔgɔw suw ka to gengenjiriw la ka lafiɲɛ don kɛ, katuguni o lafiɲɛ don tun ye donba ye. O de kosɔn u ye Pilate deli ko mɔgɔ gengennenw senkalaw ka kari, u suw ka bɔ jiriw la. 32 Sɔrɔdasiw sera Yesu gengenɲɔgɔn dɔ ma fɔlɔ, ka o senkalaw kari, o kɔ, ka se dɔ fana ma, ka o taw kari. 33 U sera Yesu ma tuma min na, u y’a ye ko a sara ka ban, o de kosɔn u ma ale senkalaw kari. 34 Nka sɔrɔdasiw la kelen y’a kɛrɛ sɔgɔ ni tama ye, o yɔrɔnin bɛɛ joli ni ji bɔra. 35 Min y’a ye, o yɛrɛ ye seereya kɛ, a ka seereya ye tiɲɛ ye. O y’a dɔn ko a bɛ tiɲɛ fɔ, walisa aw fana ka dannaya kɛ. 36 O kow kɛra ten walisa Kitabu kuma ka dafa ko: «A kolo si tɛna kari.» 37 Kitabu kuma wɛrɛ b’a fɔ ko: «U ye min sɔgɔ, u ɲɛw na da o kan.» 38 O kɔ, Arimate Yusufu ye Pilate deli ko a bɛ Yesu su ta. (Yusufu tun ye Yesu ka kalanden dɔ ye, nka a y’o ko dogo Yahutuw ɲɛsiran kosɔn.) Pilate sɔnna. Yusufu taara ka Yesu su ta. 39 Nikodɛmɛ min tun taara Yesu sɛgɛrɛ don dɔ su fɛ, o fana nana ni mirɛ ni aloɛs tulu suma duman kolonsolen kilo bisaba ɲɔgɔn ye. 40 O mɔgɔ fila ye Yesu su ta ka lenfu fini meleke a la, ka o tulu suma dumanw kɛ a la, ka kɛɲɛ ni Yahutuw ka sudon cogo ye. 41 Yesu gengenna jiri la yɔrɔ min na, nakɔ dɔ tun bɛ yen, kaburu kura dɔ tun bɛ o nakɔ kɔnɔ, mɔgɔ si su tun ma don o kɔnɔ fɔlɔ. 42 U ye Yesu su don yen, k’a masɔrɔ Yahutuw ka lafiɲɛ don ɲɛsigi don tun don, o kaburu tun ka surun yen na.
201 Dɔgɔkun don fɔlɔ sɔgɔma da joona fɛ, k’a sɔrɔ kɛnɛ ma tigɛ, Magadala Mariyama taara kaburu la. A y’a ye ko kabakurun bɔlen tun bɛ kaburu da la. 2 A bolila ka taa Simɔn Pierɛ fɛ ani Yesu tun bɛ kalanden min kanu, k’a fɔ olu ye ko: «U ye Matigi bɔ kaburu kɔnɔ, an m’a bila yɔrɔ dɔn u fɛ.» 3 Pierɛ ani o kalanden ye sira minɛ ka taa kaburu la. 4 U fila bɛɛ tun bɛ boli ɲɔgɔn fɛ, nka o kalanden bolila ka Pierɛ dan, a fɔlɔ sera kaburu la. 5 A y’i biri k’a filɛ, a ye lenfu finiw dalen ye duguma, nka a ma don. 6 Simɔn Pierɛ min tugulen tun bɛ a kɔ, o selen, o donna kaburu kɔnɔ. A ye lenfu finiw dalen ye duguma, 7 ani kunnasiri min tun bɛ Yesu kun na. Kunnasiri ani lenfu fini tun tɛ ɲɔgɔn na, nka kunnasiri kurulen tun bɛ ka bila a dan na. 8 O tuma la, kalanden min fɔlɔ tun sera kaburu la, o fana donna. A ye o fɛnw ye ka dannaya kɛ. 9 (O y’a sɔrɔ kalandenw tun ma Kitabu kuma dɔn fɔlɔ, min b’a fɔ ko Yesu ka kan ka kunun ka bɔ suw cɛma.) 10 O kɔ, o kalandenw kɔseginna u ka so. 11 Mariyama kɔni jɔlen tun bɛ kaburu da fɛ kɛnɛma, a tun bɛ kasi. K’a to kasi la, a y’i biri ka kaburu kɔnɔ lajɛ. 12 A ye mɛlɛkɛ finijɛtigi fila ye. Yesu su tun dara yɔrɔ min na, u sigilen tun bɛ yen, kelen tun bɛ a kun yanfan fɛ, dɔ tun bɛ a sen yanfan fɛ. 13 Mɛlɛkɛw ye Mariyama ɲininka ko: «Muso, mun na i bɛ kasi?» A y’u jaabi ko: «U ye ne Matigi ta, ne m’a bila yɔrɔ dɔn u fɛ.» 14 O kumaw fɔlen kɔ, a y’i yɛlɛma k’a kɔ filɛ, a ye Yesu jɔlen ye yen, nka a tun m’a dɔn ko Yesu don. 15 Yesu y’a ɲininka ko: «Muso, mun na i bɛ kasi? I bɛ jɔn ɲini?» A tun bɛ Mariyama kɔnɔ ko nakɔtigi don, o de kosɔn a y’a fɔ a ye ko: «Cɛmɔgɔ, ni e de y’a ta, i k’a bila yɔrɔ fɔ ne ye, ne na taa k’a ta.» 16 Yesu ko: «Mariyama!» Mariyama y’i yɛlɛma a fan fɛ k’a fɔ a ye heburukan na ko: «Raboni!» (O kɔrɔ, Karamɔgɔ.) 17 Yesu y’a fɔ a ye ko: «Ne bila fɔlɔ, katuguni ne ma yɛlɛn ka taa ne Fa yɔrɔ fɔlɔ. Nka taa ne balimaw yɔrɔ k’a fɔ u ye ko ne bɛ yɛlɛn ka taa ne Fa ni aw Fa fɛ, ka taa ne ka Ala ni aw ka Ala fɛ.» 18 Magadala Mariyama taara k’a fɔ kalandenw ye ko a ye Matigi ye. Yesu ye min fɔ a ye, a ye o lakali u ye. 19 O don yɛrɛ, dɔgɔkun don fɔlɔ wula da fɛ, kalandenw lajɛlen tun bɛ so dɔ kɔnɔ ka so daw sɔgɔ Yahutuw ɲɛsiran kosɔn. Yesu nana k’i jɔ u cɛma k’a fɔ u ye ko: «Hɛrɛ ka kɛ aw ye!» 20 O fɔlen kɔ, a y’a tɛgɛw ni a kɛrɛ jira u la. Kalandenw ye Yesu ye minkɛ, u ɲagalila kosɛbɛ. 21 Yesu y’a fɔ u ye ko kura ko: «Hɛrɛ ka kɛ aw ye! Ne Fa ye ne ci cogo min na, ne fana bɛ aw ci ten dɛ.» 22 O kumaw fɔlen kɔ, a y’a da fiɲɛ kɛ u kan k’a fɔ u ye ko: «A’ ye Ni Senu minɛ! 23 Aw mana mɔgɔ o mɔgɔ ka jurumuw yafa a ma, o na yafali sɔrɔ. Ni aw ma sɔn ka minnu ka jurumuw yafa u ma, olu tɛna yafali sɔrɔ.» 24 O y’a sɔrɔ Tɔma min bɛ wele Filanin, ni Yesu ka kalanden tan ni fila la kelen tun don, o tun tɛ u fɛ yen Yesu na tuma la. 25 Kalanden tɔw y’a fɔ Tɔma ye ko: «An ye Matigi ye!» Nka Tɔma y’u jaabi ko: «Ni ne ma gengen nɛgɛw nɔ ye a tɛgɛw la, ka ne bolonkɔni don o nɛgɛw nɔ la, ka ne bolo da a kɛrɛ la, ne tɛna dannaya kɛ fewu.» 26 O don kunɲɔgɔn, Yesu ka kalandenw lajɛlen tun bɛ so kɔnɔ ko kura, Tɔma tun bɛ u fɛ yen. So daw sɔgɔlen tun don, nka Yesu nana k’i jɔ u cɛma k’a fɔ ko: «Hɛrɛ ka kɛ aw ye!» 27 O kɔ, a y’a fɔ Tɔma ye ko: «I bolonkɔni don yan ka ne tɛgɛw filɛ, i bolo mɔɔnɔbɔ k’a da ne kɛrɛ la. I ka fara dannabaliya la ka dannaya kɛ.» 28 Tɔma y’a jaabi ko: «Ne Matigi ni ne ka Ala!» 29 Yesu y’a fɔ a ye ko: «I ye ne ye, o de kosɔn i ye dannaya kɛ wa? Minnu bɛ dannaya kɛ k’a sɔrɔ u ma ne ye, olu ye dubadenw ye!» 30 Yesu ye taamashyɛn caman wɛrɛw kɛ a ka kalandenw ɲɛ na minnu ma sɛbɛn nin kitabu kɔnɔ. 31 Nka nin kow sɛbɛnna walisa aw ka da a la ko Yesu ye Krisita ye, Ala Denkɛ, ani walisa aw ka ɲɛnamaya sɔrɔ ale tɔgɔ la o dannaya fɛ.
211 O kɔ, Yesu y’i jira a ka kalandenw la ko kura, o kɛra Tibɛriyade ba da la. A y’i jira nin cogo la. 2 Simɔn Pierɛ ni Tɔma min bɛ wele Filanin, ani Natanaɛl ka bɔ Galile Kana ani Zebede denkɛw, ani Yesu ka kalanden fila wɛrɛw, olu tun bɛ ɲɔgɔn fɛ. 3 Simɔn Pierɛ y’a fɔ tɔw ye ko: «Ne bɛ taa mɔnni kɛ.» U y’a fɔ a ye ko: «An fana bɛ taa i fɛ.» O tuma la u wulila ka taa ka don kurun kɔnɔ. U ma foyi minɛ o su fɛ. 4 Dugujɛ da fɛ, Yesu jɔlen tun bɛ ba da la, nka kalandenw tun m’a dɔn ko Yesu don. 5 Yesu y’a fɔ u ye ko: «Denmisɛnw, aw ye jɛgɛ sɔrɔ wa?» U y’a jaabi ko: «Ayi.» 6 A y’a fɔ u ye ko: «A’ ye jɔ fili kurun kinin yanfan fɛ, aw na dɔ sɔrɔ.» U ye jɔ fili, jɔ fara jɛgɛ la fo u ma se ka a sama ka bɔ ji la. 7 O tuma la Yesu tun bɛ kalanden min kanu, o y’a fɔ Pierɛ ye ko: «Matigi don!» Simɔn Pierɛ y’a mɛn tuma min na ko Matigi don, a y’a ka dulɔki don k’a cɛsiri, katuguni a tun ye a ka finiw bɔ, a ye i fili ji la. 8 Kalanden tɔw nana kurun kɔnɔ. Jɔ min falen tun bɛ jɛgɛ la, u tun bɛ o sama. O yɔrɔ tun man jan dankan na, mɛtɛrɛ kɛmɛ ɲɔgɔn tun don. 9 U sera dankan na tuma min na, u ye takami ye yen ka jɛgɛ dalen ye a kan ani nbuuru dɔ. 10 Yesu y’a fɔ u ye ko: «A’ ye na ni aw ka jɛgɛ minɛlen dɔw ye.» 11 Simɔn Pierɛ donna kurun kɔnɔ ka jɔ sama ka taa gele kan, o falen tun bɛ jɛgɛ kunbabaw la, u bɛɛ lajɛlen kɛra jɛgɛ kɛmɛ ni biduuru ni saba ye. Jɛgɛ n’a caya bɛɛ, jɔ ma fara. 12 Yesu y’a fɔ u ye ko: «A’ ye na dumuni kɛ.» Kalanden si ma se k’a ɲininka ko: «I ye jɔn ye?» katuguni u y’a dɔn ko Matigi don. 13 Yesu gɛrɛla ka nbuuru ta k’a di u ma, ka jɛgɛ fana di u ma. 14 Nin tun ye Yesu jirali siɲɛ sabanan de ye a ka kalandenw la, a kununlen kɔ ka bɔ suw cɛma. 15 Dumuni kɛlen kɔ, Yesu y’a fɔ Simɔn Pierɛ ye ko: «Yuhana denkɛ Simɔn, ne kanuya bɛ i kɔnɔ ka tɛmɛn ninnu kan wa?» A ko: «Ɔwɔ, Matigi, i y’a dɔn ko ne b’i kanu.» Yesu y’a fɔ a ye ko: «Dumuni di ne ka sagadenw ma.» 16 A y’a fɔ a ye a siɲɛ filanan la ko: «Yuhana denkɛ Simɔn, i bɛ ne kanu wa?» Pierɛ y’a jaabi ko: «Ɔwɔ, Matigi, i y’a dɔn ko ne b’i kanu.» Yesu y’a fɔ a ye ko: «Ne ka sagaw kɔlɔsi.» 17 Yesu y’a fɔ a ye a siɲɛ sabanan la ko: «Yuhana denkɛ Simɔn, i bɛ ne kanu wa?» Pierɛ ɲɛnasisira katuguni Yesu y’a ɲininka a siɲɛ sabanan la yala ni a b’a kanu. A y’a jaabi ko: «Matigi, i bɛ fɛn bɛɛ dɔn, i b’a dɔn ko ne b’i kanu!» Yesu y’a fɔ a ye ko: «Dumuni di ne ka sagaw ma. 18 Tiɲɛ tiɲɛ la ne b’a fɔ i ye ko: K’i to denmisɛnya la, i yɛrɛ tun bɛ i cɛsiri ka taa i sagola yɔrɔw la, nka n’i kɔrɔla tuma min na, i na i bolo kɔrɔta, mɔgɔ wɛrɛ na i cɛsiri ka taa n’i ye i goyaɲe yɔrɔ la.» 19 (Pierɛ na sa cogo min na ka nɔɔrɔ da Ala kan, Yesu tun bɛ o jira o kumaw de fɛ.) O kɔ, Yesu y’a fɔ a ye ko: «Tugu ne nɔfɛ!» 20 Pierɛ y’i yɛlɛma, Yesu tun bɛ kalanden min kanu, a ye o natɔ ye u kɔfɛ, o kalanden tun y’i jɛngɛ Yesu fan fɛ surɔfana dun tuma la k’a ɲininka ko: «Matigi, min bɛna i don bolo la, jɔni don?» 21 Pierɛ ye o kalanden ye k’a fɔ Yesu ye ko: «Matigi, nin dun, mun bɛna kɛ o la?» 22 Yesu y’a jaabi ko: «Ni ne b’a fɛ a ɲɛnama ka to fo ne ka na tun, i ka mun bɛ o la? E kɔni ka tugu ne nɔfɛ.» 23 O de y’a to o kuma jɛnsɛnna balimaw cɛma ko o kalanden tɛna sa. O bɛɛ n’a ta, Yesu m’a fɔ Pierɛ ye ko a tɛna sa, nka a y’a fɔ ko: «Ni ne b’a fɛ a ɲɛnama ka to fo ne ka na tun, i ka mun bɛ o la?» 24 O kalanden bɛ o kow seereya kɛ, a ye u sɛbɛn, an y’a dɔn ko a ka seereya ye tiɲɛ de ye. 25 Yesu ye ko caman wɛrɛw kɛ. Ni u bɛɛ kelen-kelen tun sɛbɛnna, a bɛ ne kɔnɔ ko o kitabu sɛbɛnnenw tun tɛna kun diɲɛ yɛrɛ la.