KƐWALEW

1

1 Teofilɛ, Yesu ye ko minnu ni mɔgɔ kalanni minnu kɛ kabini a ka baara daminɛ tuma fo ka taa se a kɔrɔta don ma ka taa sankolo kɔnɔ, ne ye olu bɛɛ lakali e ye ne ka sɛbɛn fɔlɔ la. Sani a ka kɔrɔta, a ye ciw fɔ Ni Senu barika la a ka ciden ɲɛnatɔmɔlenw ye. 3 Yesu tɔɔrɔlen kɔ, a ɲɛnama y’i jira o cidenw la ni taamashyɛn jɛlen caman ye. A tun bɛ to k’i jira u la tile binaani kɔnɔ, a tun bɛ Ala ka masaya kow fɔ u ye. 4 Ka Yesu ni a ka kalandenw lajɛlen to ɲɔgɔn fɛ, a y’a fɔ k’a gɛlɛya u ma ko u kana u yɔrɔ janya Jerusalɛm la. A ko: «Ne ye ne Fa ka layidu min ko fɔ aw ye, aw ka o makɔnɔ. 5 Yuhana ye mɔgɔw batise ji la, nka bi kɔ tile dama dɔ, aw na batise Ni Senu de la.» 6 Ayiwa ka u lajɛlen to, u ye Yesu ɲininka ko: «Matigi, a fɔ, i na masaya segin Israɛl ma nin waati de la wa?» 7 A y’u jaabi ko: «Ne Fa ye don ni waati minnu latigɛ ni a yɛrɛ fanga ye, aw man kan ka kɛ olu dɔnbaaw ye. 8 Nka aw na sebaaya sɔrɔ ni Ni Senu jiginna ka na aw kan tuma min na, aw na kɛ ne seerew ye, Jerusalɛm ani Jude jamana bɛɛ la ani Samari jamana, fo ka taa se dugukolo dan bɛɛ ma.» 9 A tilalen kɔ o kuma la, a kɔrɔtara, u y’a taatɔ filɛ, a donna sankaba la, u m’a ye tun. 10 Ka cidenw ɲɛw jɔlen to san fɛ k’a taatɔ filɛ, cɛ finijɛtigi fila y’u jɔ u kɛrɛ fɛ. 11 O cɛw ko: «Galilekaw, mun y’a to aw jɔlen bɛ yan ka sankolo filɛ? Nin Yesu min kɔrɔtara ka bɔ aw cɛma ka taa sankolo kɔnɔ, ale yɛrɛ bɛ na ten, i ko aw y’a taatɔ ye sankolo kɔnɔ cogo min na.» 12 O kɔ, cidenw kɔseginna ka taa Jerusalɛm ka bɔ Oliviye kulu kan. O ni Jerusalɛm cɛ man jan, kilomɛtɛrɛ kelen ɲɔgɔn don. 13 U donnen dugu kɔnɔ, u yɛlɛnna ka don sankanso kɔnɔ, u tun delila ka jiginyɔrɔ min na. Ninnu tun don: Pierɛ ni Yuhana, Yakuba ni Andre, Filipe ni Tɔma, Bartɛlɛmi ni Matiyu, Alifɛ denkɛ Yakuba ani Simɔn Zelote ani Yakuba denkɛ Jude. 14 Olu bɛɛ tora Ala delili la ni miirili kelen ye. Muso dɔw ani Yesu ba Mariyama ani Yesu balimakɛw fana tun bɛ u fɛ yen. 15 O donw la mɔgɔ kɛmɛ ni mugan ɲɔgɔn lajɛlen tun bɛ yen. Pierɛ wulila k’i jɔ o balimaw cɛma. A ko: 16 «Balimaw, Ni Senu ye min fɔ Kitabu la ka kɔrɔ Dawuda da la Yesu minɛbaaw ɲɛminɛbaa Juda ko la, wajibi tun don o kuma ka dafa. 17 Ale tun jatera an dɔ ye, a tun ye niyɔrɔ sɔrɔ nin baara la.» 18 (Ayiwa, nin cɛ ye foro dɔ san ni a ka ko jugu sara ye. O kɔ, a binna a kun kan, a kɔnɔ farala ka a nugu yɛrɛkɛ. 19 Jerusalɛmkaw bɛɛ y’o dɔn. U ye o foro tɔgɔ da Hakɛldama u yɛrɛw ka kan na, o kɔrɔ Joli Foro.) 20 «A sɛbɛnnen bɛ Zaburuw kitabu la ko: `A ka so ka kɛ tomon ye, Mɔgɔ si kana sigi a kɔnɔ tun.’ Ani: `Mɔgɔ wɛrɛ ka a nɔ ta baara la.’ 21 «O de kosɔn cɛ minnu tun bɛ taama an fɛ ka Matigi Yesu to an cɛma, kabini Yuhana ka batiseli tuma la fo ka taa se Yesu kɔrɔta don ma, a kɛra wajibi ye ko olu la kelen ka fara an kan, anw ni o ka kɛ Yesu kununli seerew ye ɲɔgɔn fɛ.» 23 U ye cɛ fila jira, Yusufu ni Matiyasi. Yusufu tɔgɔ dɔ tun ye Barsabasi de ye. A tun bɛ wele fana Jusitus. 24 O kɔ, u ye Ala deli ko: «E Matigi, mɔgɔw bɛɛ dusukun Dɔnbaa, i ye min ɲɛnatɔmɔ nin mɔgɔ fila la, i ka o jira, 25 walisa o ka don nin baara ani nin cidenya la Juda nɔ na, o min bɔra a la ka taa a yɛrɛ ka yɔrɔ la.» 26 U ye kalaw da. Matiyasi ka kala tara, o farala ciden tan ni kelen kan.

2

1 Pantekɔte don selen, dannabaaw bɛɛ lajɛlen tun bɛ yɔrɔ kelen na. 2 O yɔrɔnin kelen, mankan dɔ bɔra sankolo la i ko fiɲɛba mankan. U sigilen tun bɛ so min kɔnɔ, a ye o bɛɛ fa. 3 U ye nɛnkun dɔw ye i ko tasuma manaw, olu tilatilara ka sigi dannabaaw bɛɛ kelen-kelen kun. 4 U bɛɛ fara Ni Senu la, u ye kan wɛrɛw fɔli daminɛ i ko Ni Senu y’a bila u da la cogo min na. 5 Yahutuw Ala ɲɛsiranbaa dɔw sigilen tun bɛ Jerusalɛm, u nana ka bɔ sankolo jukɔrɔ siyaw bɛɛ cɛma. 6 O mankanba bɔra tuma min na, jama lajɛra. U hakili ɲaamina, katuguni u bɛɛ kelen-kelen ye u yɛrɛw ka kan mɛn dannabaaw da la. 7 U kabakoyalen fo ka u kɔnɔnafili, u y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Nin mɔgɔ minnu bɛ kuma, olu bɛɛ tɛ Galilekaw ye wa? 8 An bɛɛ kelen-kelen dun bɛ an yɛrɛw bara kan mɛn ninnu da la cogo di? 9 Partikaw ni Mɛdikaw ni Elamkaw ani minnu bɔra Mɛsopotami ni Jude ni Kapadose ni Pon ani Asi jamanaw la, 10 ni Friji ni Panfili ni Misira jamanaw ani Libi jamana min bɛ Sirɛnɛ da fɛ ani Romɛ siginfɛw, 11 Yahutuw ani minnu donna Yahutuya la, Krɛtɛkaw ani Arabuw, an bɛɛ bɛ Ala ka kobaw fɔtɔ mɛn u fɛ an yɛrɛw ka kan na.» 12 U kabakoyalen hakili ɲaaminen tora ka ɲɔgɔn ɲininka ko: «Nin kɔrɔ ye mun yɛ?» 13 Nka dɔw ye yɛlɛ bɔ dannabaaw ma, ko: «U falen bɛ diwɛn duman la.» 14 O tuma la Pierɛ ni a tɔ tan ni kelen y’u jɔ, Pierɛ y’a kan bonya k’a fɔ jama ye ko: «Aw Yahutuw ani minnu bɛɛ sigilen bɛ Jerusalɛm, a’ ye aw tulow majɔ ne ka kuma la ka a dɔn 15 ko nin cɛw ma fa diwɛn na i ko aw bɛ miiri cogo min na, k’a masɔrɔ tile ma gan fɔlɔ. 16 Nka kira Joɛl tun kumana ko min na, nin don. A y’a fɔ ko Ala ko: 17 `Laban donw na, ne na ne Ni dɔ jigin Hadamadenw bɛɛ kan k’a caya. Aw denkɛw ni aw denmusow na kiraya kɛ. Aw ka kamalenw na jirali fɛnw ye. Aw ka cɛkɔrɔbaw na sugow kɛ. 18 O donw na, ne na ne Ni dɔ jigin ne ka jɔnkɛw ni ne ka jɔnmusow kan k’a caya, u na kiraya kɛ. 19 Ne na kabakow jira san fɛ sankolo la, ka taamashyɛnw kɛ duguma dugukolo kan, joli ni tasuma ani bugun sisima. 20 Tile na yɛlɛma ka kɛ dibi ye. Kalo na bilen i ko joli, sani Matigi ka donba ka se, o donba nɔɔrɔma. 21 O tuma la mɔgɔ o mɔgɔ mana Matigi tɔgɔ wele, o na kisi.’ 22 «Israɛl mɔgɔw, a’ ye aw tulow majɔ nin kumaw la. Ala ye Yesu Nazarɛtika jira aw la ni kobaw ni kabakow ani taamashyɛnw ye ko a sɔnna a ma. Ala ye olu kɛ a bolo aw cɛma, i ko aw yɛrɛw ye o dɔn cogo min na. 23 Ale donnen bolo la ka kɛɲɛ ni Ala ka ko latigɛlenw ni a ka ko nata dɔnniya ye, aw y’a gengen jiri la Ala ɲɛsiranbaliw bolo k’a faga. 24 Nka Ala y’a lakunun k’a tila saya tɔɔrɔ la, sabu se tun tɛ saya ye ka a mara, 25 k’a masɔrɔ Dawuda y’a fɔ a ko la ko: `Ne tun bɛ Matigi ye ne ɲɛ kɔrɔ tuma bɛɛ, katuguni a bɛ ne kinin fɛ, walisa fɛn si kana ne lamaga. 26 O de y’a to ne nisɔndiyalen bɛ ani ne nɛnkun bɛ tanuli kuma fɔ. Hali ni ne ye farisogo ye, ne jigi sigilen na to. 27 Katuguni e Ala tɛna ne ni to Hadɛsi kɔnɔ, i tɛna sɔn i ka Senuma ka toli. 28 I ye ɲɛnamaya siraw jira ne la. I na ne fa ɲagali la i ɲɛ kɔrɔ.’ 29 «N’balimaw, ne b’a fɔ aw ye k’a jɛya an bɛnba Dawuda ko la, ko a sara, a su donna, a kaburu bɛ an cɛma halibi. 30 Dawuda tun ye kira ye, a y’a dɔn ko Ala y’i kali a ye ko a na ale bɔnsɔn dɔ sigi a ka masasigilan kan. 31 O de kosɔn Dawuda kumana Krisita kununli ko la, k’a masɔrɔ a ye o ye sani a ka kɛ, ko a ni tɛna to Hadɛsi kɔnɔ, ko a farisogo tɛna toli. 32 Nin Yesu kɔni, Ala y’a lakunun, an bɛɛ ye o seerew ye. 33 O de y’a to a kɔrɔtalen kɔ ka taa Ala kinin fɛ, a ye Ni Senu sɔrɔ ka kɛɲɛ ni a Fa ka layidu talen ye a ye. Aw bɛ min ye k’a mɛn, o don, a ye o jigin an kan k’a caya. 34 Dawuda yɛrɛ ma yɛlɛn ka taa sankolo kɔnɔ, nka a y’a fɔ ko: `Matigi y’a fɔ ne Matigi ye ko: I sigi ne kinin fɛ, 35 fo ne ka i juguw kɛ i sen kɔrɔ dalan ye.’ 36 «O de y’a to Israɛl bɛɛ k’a dɔn k’a jɛya ko aw ye nin Yesu min gengen jiri la, Ala ye o kɛ Matigi ni Krisita ye.» 37 O kuma mɛnnen kɔ u fɛ, u dusuw lamagara, u y’a fɔ Pierɛ ni ciden tɔw ye ko: «An balimaw, an ka kan ka mun kɛ?» 38 Pierɛ y’a fɔ u ye ko: «A’ ye nimisa aw ka jurumuw la, aw bɛɛ kelen-kelen ka batise Yesu Krisita tɔgɔ la, walisa aw ka jurumuw yafa sɔrɔ. Ala na Ni Senu di aw ma. 39 Katuguni o layidu tara aw ni aw bɔnsɔn ye, ani minnu bɛɛ bɛ yɔrɔ jan, Matigi an ka Ala na minnu bɛɛ wele ka na a yɛrɛ ma.» 40 Pierɛ ye u waaju ni kuma caman wɛrɛw ye k’a jɛya ko: «A’ ye aw tanga bi mɔgɔ juguw ka kɛtaw ma.» 41 Minnu sɔnna a ka kuma ma, olu batisera. Mɔgɔ waa saba ɲɔgɔn farala u kan o don na. 42 U tora cidenw ka kalan ni u ka balimaya jɛɲɔgɔnya ni nbuuru karikarili ani Ala delili la. 43 Mɔgɔw bɛɛ tun bɛ siran. Kabakow ni taamashyɛn caman tun bɛ kɛ cidenw bolo. 44 Minnu ye dannaya kɛ, olu bɛɛ tun bɛ ɲɔgɔn fɛ ka u ka fɛnw bɛɛ kɛ u foroba ye. 45 U tun bɛ u ka dugukolow ni u bolofɛnw feere ka o wari tila u cɛ ka kɛɲɛ ni u bɛɛ kelen-kelen mago ye. 46 U tun bɛ to ka taa Alabatosoba kɔnɔ don o don ni miirili kelen ye, ka nbuuru karikari ka dumuni kɛ ɲɔgɔn fɛ u ka sow kɔnɔ ni ɲagali ni dusu jɛlenw ye, 47 ka to ka Ala tanu. U ko diyara mɔgɔw bɛɛ ye. Minnu tun bɛ kisi, Matigi ye olu fara u kan don o don.

3

1 Ayiwa Pierɛ ni Yuhana taara ɲɔgɔn fɛ Alabatosoba kɔnɔ wula da fɛ Ala deli tuma la. 2 Cɛ dɔ tun bɛ yen. Nabara tun don, a bangera ten. Mɔgɔw tun b’a ta don o don k’a bila Alabatosoba da dɔ la, walisa a ka saraka deli o so kɔnɔ donbaaw fɛ. O da tɔgɔ ko Da Cɛɲi. 3 Ale ye Pierɛ ni Yuhana dontɔ ye Alabatosoba kɔnɔ, a ye saraka deli u fɛ. 4 Pierɛ ni Yuhana ye u ɲɛw jɔ a la, Pierɛ ko: «An filɛ.» 5 A ye u lajɛ yala ni u nafɛn dɔ di a ma. 6 Nka Pierɛ y’a fɔ a ye ko: «Wari ni sanu tɛ ne fɛ, nka min bɛ ne fɛ, ne bɛ o de di i ma. Yesu Krisita Nazarɛtika tɔgɔ la, wuli ka taama.» 7 Pierɛ ye o cɛ kininbolo minɛ k’a lawuli. O yɔrɔnin kelen a senw ni a senkuruw ye barika sɔrɔ. 8 A y’i pan k’i jɔ ka taama, ka don u fɛ Alabatosoba kɔnɔ. A taamatɔ tun b’i panpan ka Ala tanu. 9 Mɔgɔw bɛɛ y’a ye ko a bɛ taama ka Ala tanu. 10 O cɛ min tun bɛ sigi ka saraka deli Alabatosoba Da Cɛɲi da la, u y’a dɔn ko o don. Ko min kɛra a la, o ye u kabakoya ka u kɔnɔnafili. 11 O cɛ tolen ka Pierɛ ni Yuhana minɛ, mɔgɔw bɛɛ kabakoyalen bolila ka taa u yɔrɔ Solomani ka ga kɔrɔ. 12 Pierɛ y’o ye tuma min na, a y’a fɔ jama ye ko: «Israɛl mɔgɔw, mun y’a to aw kabakoyalen don nin cɛ ko la? Mun y’a to aw ɲɛw jɔlen bɛ an na, i n’a fɔ an yɛrɛw ka sebaaya wala an ka Ala ɲɛsiran de y’a to nin cɛ taamana? 13 Ibrahima ni Isaka ni Yakuba ka Ala, an bɛnbaw ka Ala kɔni, o de ye a ka baaraden Yesu bonya. Aw kɔni y’a don bolo la ka aw dalacɛ a la Pilate ɲɛ kɔrɔ k’a sɔrɔ Pilate tun y’a latigɛ k’a bila ka taa. 14 Aw ye aw dalacɛ o Senuma Tilennen na ka Pilate deli ko mɔgɔfagala ka di aw ma. 15 Aw ye ɲɛnamaya kuntigi faga, nka Ala y’a lakunun ka bɔ suw cɛma, an ye o seerew de ye. 16 Aw ɲɛ bɛ nin cɛ min na ni aw b’a dɔn, o ɲɛnamaya kuntigi Yesu tɔgɔ de ye barika di nin cɛ ma a ka dannaya kosɔn o tɔgɔ la. O cɛ ka dannaya Yesu tɔgɔ la, o de ye kɛnɛyali dafalen di a ma aw bɛɛ ɲɛ na. 17 «Sisan, n’balimaw, ne y’a dɔn ko aw ni aw kuntigiw ye o kɛ dɔnbaliya kosɔn, 18 nka Ala ye ko minnu fɔ ka kɔrɔ a ka kiraw bɛɛ da la ko a ka Krisita na tɔɔrɔ, a ye olu bɛɛ dafa ten. 19 O de y’a to a’ ye nimisa aw ka jurumuw la ka segin Ala ma walisa aw ka jurumuw ka jɔsi ka bɔ yen, 20 walisa Matigi ka dususuma waati di aw ma, ani a ka Krisita ci aw ma, o min latigɛra aw ye, o ye Yesu de ye. 21 Wajibi don Yesu Krisita ka to sankolo la fo fɛn bɛɛ ka dila ko kura tuma min na, Ala tun ye o ko fɔ ka kɔrɔ a ka kira senumaw da la. 22 Musa ko: `Matigi aw ka Ala na ne bɔɲɔgɔnko kira lawuli aw ye ka bɔ aw balimaw cɛma. A na kuma minnu fɔ aw ye, aw ka olu lamɛn. 23 Nka mɔgɔ o mɔgɔ tɛ sɔn ka o kira lamɛn, o tigi na halaki ka bɔ a ka mɔgɔw cɛma.’ 24 Kira minnu kumana kabini Samuɛl tile la ani minnu nana a kɔ, olu bɛɛ fana ye nin donw ko fɔ. 25 Aw ye kiraw bɔnsɔnw ye, ani Ala ka layidudenw. A ye o layidu ta aw bɛnbaw ye k’a fɔ Ibrahima ye ko: `Dugukolo kan denbayaw bɛɛ na duba sɔrɔ i bɔnsɔn na.’ 26 Ala ye a ka baaraden lawuli tuma min na, a y’a ci aw fɔlɔ de ma, ka duba ta aw ye. O duba ye min ye, a na aw bɛɛ kelen-kelen yɛlɛma ka bɔ aw ka kɛwale juguw la.»

4

1 Ka Pierɛ ni Yuhana to o kuma la mɔgɔw fɛ, sarakalasebaa dɔw ni Alabatosoba kuntigi ani Saduseɛn dɔw taara u yɔrɔ. 2 Olu diminna sabu o cidenw tun bɛ Yesu kununli ko fɔ ka mɔgɔw kalan ko suw na kunun. 3 U ye cidenw minɛ ka u bila kaso la fo o dugusajɛ, sabu su tun kora. 4 O bɛɛ n’a ta minnu ye cidenw ka waajuli kumaw mɛn, olu caman ye dannaya kɛ. Dannabaaw bɛɛ lajɛlen dama tun bɛ cɛ waa duuru ɲɔgɔn bɔ. 5 O dugusajɛ, Yahutuw kuntigiw ni u ka cɛkɔrɔbaw ani sariya karamɔgɔw ye ɲɔgɔn lajɛ Jerusalɛm. 6 Sarakalasebaaw kuntigi Anɛ fana tun bɛ yen, ani Kayifɛ ni Yuhana ni Alɛkisandre ani sarakalasebaaw kuntigi balimaw bɛɛ. 7 U ye Pierɛ ni Yuhana jɔ u cɛma ka u ɲininka ko: «Sebaaya jumɛn wala jɔn tɔgɔ y’a to aw ye nin kɛnɛyali kɛ?» 8 O tuma la Pierɛ falen Ni Senu la, a y’a fɔ u ye ko: «Israɛl kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw, 9 ni aw bɛ an ɲininka bi cɛ nabarama ko ni a kɛnɛya cogo la, 10 aw bɛɛ k’a dɔn, Israɛl mɔgɔw bɛɛ fana k’a dɔn ko o kɛra Yesu Krisita Nazarɛtika tɔgɔ barika la, aw ye o min gengen jiri la, ni Ala y’o lakunun ka bɔ suw cɛma. Ale barika la nin cɛ kɛnɛyalen jɔlen bɛ aw ɲɛ kɔrɔ yan. 11 `Aw sojɔlaw banna kabakurun min na ni o kɛra so selekela kabakurun lakika ye,’ o ye Yesu de ye. 12 Kisili tɛ sɔrɔ dɔ wɛrɛ si la Yesu kɔ, katuguni an ka kan ka kisi tɔgɔ min fɛ, o dɔ wɛrɛ ma di mɔgɔw ma sankolo jukɔrɔ ale tɔgɔ kɔ.» 13 Pierɛ ni Yuhana ka ja gɛlɛya ye kiritigɛ jamakulu kabakoya, katuguni u tun y’a dɔn ko olu tun ye mɔgɔ gansan kalanbaliw ye. O bɛɛ n’a ta u tun y’a faamu ko Pierɛ ni Yuhana ni Yesu tun bɛ ɲɔgɔn fɛ. 14 U ye o cɛ kɛnɛyalen jɔlen ye u ɲɛ kɔrɔ tuma min na, u ma foyi sɔrɔ ka u jaabi. 15 U ye Pierɛ ni Yuhana labɔ kiritigɛ yɔrɔ la. O kɔ, u y’a daminɛ ka ɲɔgɔn ɲininka 16 ko: «An na mun kɛ nin cɛw la? A jɛlen don Jerusalɛmkaw bɛɛ ɲɛ na ko kabakoba kɛra ninnu fɛ, an tɛ se ka sɔsɔli kɛ o la. 17 Nka walisa nin kibaru kana jɛnsɛn mɔgɔw cɛma ka taa ɲɛ, an ka kangari gɛlɛn da u ye ko u kana kuma mɔgɔ si fɛ tun nin tɔgɔ la.» 18 O tuma la u ye Pierɛ ni Yuhana wele ka don kiritigɛ yɔrɔ la ko kura, k’a fɔ u ye k’a gɛlɛya ko u kana kuma wala ka mɔgɔw kalan Yesu tɔgɔ la tun fewu. 19 Nka Pierɛ ni Yuhana y’u jaabi ko: «Jumɛn tilennen bɛ Ala ɲɛ kɔrɔ, ka aw kan minɛ wala ka Ala kan minɛ? Aw yɛrɛw ka o fɔ. 20 An kɔni, an ye ko minnu ye ka u mɛn, an tɛ se ka to olu fɔbali ye.» 21 Kiritigɛ jamakulu ye kangari da Pierɛ ni Yuhana ye ko kura ka u bila ka taa. U ma cogo si sɔrɔ ka Pierɛ ni Yuhana tɔɔrɔ mɔgɔw kosɔn, k’a masɔrɔ mɔgɔw bɛɛ tun bɛ Ala bonya o ko kɛlen kosɔn. 22 Nin kabako kɛnɛyali kɛra cɛ min na, o si san dama tun ka ca binaani ye. 23 Pierɛ ni Yuhana bilalen kɔ, u taara dannabaa tɔw fɛ. Sarakalasebaaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw ye kuma minnu fɔ u ye, u ye olu bɛɛ lakali. 24 O dannabaaw ye Pierɛ ni Yuhana ka kuma mɛn tuma min na, u ye Ala deli ni dusu kelen ye ko: «Matigi, e min ye sankolo ni dugukolo ni kɔgɔji ani u kɔnɔ fɛnw bɛɛ da, 25 e de y’a fɔ i ka baaraden, an bɛnba Dawuda da la Ni Senu barika la ko: `Mun y’a to siyaw murutira? Mun na u ye jɛ siri fu? 26 Dugukolo kan masakɛw ye u labɛn kɛlɛ kama. U ka kuntigiw ye ɲɔgɔn lajɛ Matigi ni a ka Krisita kama.’ 27 Tiɲɛ la Hɛrɔde ni Pɔnse Pilate ni Israɛl mɔgɔw ani siya wɛrɛw ye ɲɔgɔn lajɛ nin dugu kɔnɔ i ka baaraden senuma Yesu i ka Munlen kama, 28 walisa i ye min latigɛ ka kɔrɔ i ka sebaaya ni i sago barika la, u ka o kɛ. 29 Ayiwa sisan Matigi, i ka u ka kangaridakan mɛn ka ja gɛlɛya di i ka baaradenw ma ka i ka kuma fɔ. 30 I ka i bolo mɔɔnɔbɔ, walisa kɛnɛyali ni taamashyɛnw ni kabakow ka kɛ i ka baaraden senuma Yesu tɔgɔ la.» 31 U tilara Ala delili la tuma min na, u lajɛlen tun bɛ yɔrɔ min na, o yɛrɛyɛrɛla, u bɛɛ fara Ni Senu la ka Ala ka kuma fɔ ni ja gɛlɛya ye. 32 Dannabaaw jama bɛɛ kɛra kelen ye kanuya ni miirili la. Mɔgɔ si tun t’a fɔ ko a bolofɛnw ye a yɛrɛ kelen ta ye, nka u ka fɛnw bɛɛ kɛra u foroba ye. 33 Cidenw tun bɛ seereya kɛ Matigi Yesu kununli ko la ni sebaayaba ye. Nɛɛmaba tun bɛ u bɛɛ kan. 34 Bolo lankolon si tun tɛ u cɛma, k’a masɔrɔ forow ni sow tun bɛ minnu bolo, olu ye u feere ka na ni u sɔngɔ ye 35 k’a don cidenw bolo, walisa a ka tilatila ka kɛɲɛ ni mɔgɔw bɛɛ kelen-kelen mago ye. 36 Siprɛka Levite dɔ tɔgɔ ko Yusufu. Cidenw y’a wele fana Barnabasi, o kɔrɔ laadiliden. 37 Foro dɔ tun bɛ o fɛ, a y’a feere ka na ni a sɔngɔ ye k’o bila cidenw sen kɔrɔ.

5

1 Nka cɛ dɔ tun bɛ yen, o tɔgɔ ko Ananiyasi. O ni a muso Safira ye dugukolo dɔ feere. 2 A ye dɔ bɔ o sɔngɔ la, k’a sɔrɔ a muso ye o dɔn, o kɔ ka taa a tɔ bila cidenw sen kɔrɔ. 3 Pierɛ y’a fɔ a ye ko: «Ananiyasi, mun y’a to Sitanɛ ye i kɔnɔnasu ka nkalon tigɛ Ni Senu ye, ka dɔ bɔ o dugukolo sɔngɔ la k’a mara? 4 Ni i tun ma a feere, a tun tɛna to i taya la wa? A feerelen kɔ, a sɔngɔ tun tɛ i sago la wa? Nin miirili jugu donna i kɔnɔ cogo di? I ma nkalon tigɛ mɔgɔw ye mɛnɛ, i y’a tigɛ Ala ye.» 5 Ananiyasi ye o kuma mɛn minkɛ, a binna, a sara. O ko mɛnbaaw bɛɛ siranna haali. 6 Kamalenw wulila k’a kasanke ka taa n’a ye k’a su don. 7 Lɛrɛ saba ɲɔgɔn tɛmɛnnen kɔ, Ananiyasi muso nana. Ko min kɛra, a tun ma o dɔn. 8 Pierɛ y’a ɲininka ko: «A fɔ, aw ye dugukolo feere nin sɔngɔ de la wa?» Muso y’a jaabi ko: «Ɔwɔ, o don.» 9 O tuma la Pierɛ y’a fɔ a ye ko: «Aw bɛnna a la ka Matigi Ni kɔrɔbɔ ten cogo di? A filɛ, minnu ye i cɛ su don, olu selen filɛ so da la, u na taa ni i yɛrɛ fana ye.» 10 O yɔrɔnin bɛɛ o muso binna Pierɛ sen kɔrɔ, a sara. Kamalenw donnen y’a salen sɔrɔ yen. U taara n’a ye k’a su don a cɛ kɛrɛ fɛ. 11 Egilisi mɔgɔw ani minnu ye o ko mɛn, olu siranna kosɛbɛ haali. 12 Cidenw ye taamashyɛn ni kabako caman kɛ mɔgɔw cɛma. U bɛɛ lajɛlen tun bɛ Solomani ka ga kɔrɔ ni miirili kelen ye. 13 Mɔgɔ tɔw kɔni ma u ja gɛlɛya ka taa jɛ u fɛ, o bɛɛ n’a ta mɔgɔw bɛɛ ye u bonya haali. 14 Nka hali o, jama tun bɛ to ka da Matigi la, cɛw ni musow, ka fara dannabaa jama kan. 15 Mɔgɔw tun bɛ taa ni u ka banabaatɔw ye kalakaw ni dalanw kan ka u bila nbɛdaw kan, walisa Pierɛ tɛmɛntɔ, a ja ka da u dɔw kan. 16 Jama fana tun bɛ bɔ Jerusalɛm dafɛ duguw la ka na ni u ka banabaatɔw ni u ka jinɛtɔw ye, u bɛɛ tun bɛ kɛnɛya. 17 O la, sarakalasebaaw kuntigi ni a fɛ mɔgɔw wulila, olu tun ye Saduseɛnw ye. Cidenw keleya donnen u la, 18 u ye cidenw minɛ ka u bila kasobonba kɔnɔ. 19 Nka su fɛ, Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ ye kasobon daw yɛlɛ ka cidenw labɔ k’a fɔ u ye ko: 20 «A’ ye taa aw jɔ Alabatosoba kɔnɔ, ka nin ɲɛnamaya kura kumaw bɛɛ fɔ mɔgɔw ye.» 21 O kuma mɛnnen kɔ u fɛ, u taara don Alabatosoba kɔnɔ sɔgɔma da joona fɛ ka daminɛ ka mɔgɔw kalan. Sarakalasebaaw kuntigi ni a fɛ mɔgɔw ye kiritigɛ jamakulu ani Israɛl siya cɛkɔrɔbaw bɛɛ lajɛ yɔrɔ kelen na. U ye garadi dɔw ci ka taa kasobon kɔnɔ ko u ka na ni cidenw ye. 22 Garadiw selen kasobon kɔnɔ, u ma cidenw sɔrɔ yen. U kɔseginna ka taa o kibaru fɔ. 23 U ko: «An ye kasobon da sɔgɔlen sɔrɔ a cogo la, dakɔlɔsibaaw jɔlen tun bɛ a da la, nka an ye da yɛlɛ minkɛ, an ma mɔgɔ si sɔrɔ a kɔnɔ.» 24 O kuma mɛnnen kɔ Alabatosoba kuntigi ni sarakalasebaaw kuntigiw fɛ, u kɔnɔnafilila o ko la, u ye ɲɔgɔn ɲininka ko nin laban na kɛcogo di? 25 Mɔgɔ dɔ nana k’a fɔ u ye ko: «A filɛ, aw ye cɛ minnu bila kaso la, olu jɔlen bɛ Alabatosoba kɔnɔ ka mɔgɔw kalan.» 26 O tuma la Alabatosoba kuntigi ni garadiw taara ka na ni cidenw ye koɲuman, katuguni u siranna ko mɔgɔw kana na u yɛrɛw bon ni kabakurunw ye. 27 U nana ni cidenw ye ka u jɔ kiritigɛ jamakulu ɲɛ kɔrɔ. Sarakalasebaaw kuntigi y’a fɔ u ye ko: 28 «An m’a fɔ aw ye k’a gɛlɛya ko aw kana mɔgɔw kalan o cɛ tɔgɔ la tun wa? Nka a filɛ, aw ye Jerusalɛm bɛɛ fa aw ka kalan na. Aw kɔni b’a fɛ o cɛ joli hakɛ ka bin an kan.» 29 Pierɛ ni ciden tɔw y’a jaabi ko: «Wajibi don an ka Ala kan minɛ ka tɛmɛn mɔgɔw ta kan. 30 An bɛnbaw ka Ala ye Yesu lakunun, aw tun ye o min faga gengenjiri kan. 31 Ala y’a kɔrɔta k’a sigi a kinin fɛ ka a kɛ Masakɛ ni Kisibaa ye, walisa Israɛl ka se ka nimisa ka jurumuw yafa sɔrɔ. 32 An kɔni ye o kow seerew de ye, an ni Ni Senu fana, Ala ye o min di a kan minɛbaaw ma.» 33 U ye o kumaw mɛn minkɛ, u diminna kosɛbɛ fo u tun b’a fɛ ka cidenw faga. 34 Nka Farisiɛn dɔ tun bɛ yen, o tɔgɔ ko Gamaliɛl. Sariya karamɔgɔ dɔ tun don, mɔgɔw bɛɛ tun b’a bonya. O wulila k’i jɔ jama cɛma k’a fɔ ko u ka o cɛw labɔ yen fɔlɔ. 35 O kɔ, a y’a fɔ u ye ko: «Israɛl mɔgɔw, a’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi aw ka kɛtaw la nin cɛw la. 36 A ma mɛn fɔlɔ Tudas wulila ka a yɛrɛ kɛ mɔgɔba ye. Cɛ kɛmɛ naani ɲɔgɔn tugura a la. Nka ale fagara, mɔgɔ minnu tun tugura a la, olu bɛɛ jɛnsɛnna, o murutili banna. 37 Ale kɔ, Galile Juda wulila mɔgɔ tɔgɔ sɛbɛnni waati la. A ye mɔgɔ caman wele ka tugu a nɔfɛ. Ale fana halakira, a nɔfɛ mɔgɔw bɛɛ jɛnsɛnna. 38 Sisan, ne b’a fɔ aw ye ko aw kana sama nin cɛw ka kow nɔfɛ tun, a’ ye u bila u ka taa. Ni nin ko wala nin baara bɔra mɔgɔw la, a na tiɲɛ. 39 Nka ni a bɔra Ala la, aw tɛ se k’a tiɲɛ. A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi, a kana na sɔrɔ ko aw bɛ Ala kɛlɛ!» 40 Kiritigɛ jama sɔnna Gamaliɛl ka kuma ma. U ye cidenw wele k’a fɔ ko u ka gosi ni berew ye. U y’a gɛlɛya u ma ko u kana Yesu tɔgɔ fɔ tun. O kɔ, u ye u bila ka taa. 41 Cidenw bɔra kiritigɛ yɔrɔ la ka taa. U ɲagalila, katuguni ka maloya sɔrɔ Yesu tɔgɔ kosɔn, u y’o jate bonyali ye. 42 Don o don, ka u to Alabatosoba kɔnɔ ani mɔgɔw ka duw kɔnɔ, u ma mɔgɔw kalanni ni Krisita Yesu Kibaru Duman fɔli dabila.

6

1 O donw na, dannabaaw tun bɛ caya. Helenisitew ye dajukɔrɔ kuma fɔ Hɛburuw kama, katuguni u ka muso cɛ salenw tun tɛ jate don bɛɛ dumuni tilali la. 2 Cidenw tan ni fila ye dannabaaw jama bɛɛ lajɛ k’a fɔ u ye ko: «An man kan ka Ala ka kuma fɔli dabila ka kɛ dumuni ko ɲɛnabɔbaaw ye. 3 O de kosɔn balimaw, aw ka cɛ woloɛula ɲɛnatɔmɔ aw la, minnu tɔgɔ ɲuman bɛ fɔ mɔgɔw bɛɛ fɛ, ni u falen bɛ Ni Senu ani hakilitigiya la, an na olu don nin baara la. 4 Anw kɔni na to Ala delili ni Ala ka kuma fɔli la.» 5 O kuma diyara jama bɛɛ ye. U ye ninnu ɲɛnatɔmɔ: Etiɛni, ale falen tun bɛ dannaya ni Ni Senu la, ani Filipe ni Prokɔrɛ ni Nikanɔr, Timɔn ni Parmɛnasi ani Antioseka Nikolasi, ale tun donna Yahutuya la. 6 U ye olu jira cidenw la. Cidenw ye Ala deli, o kɔ, ka u bolow da u kan. 7 Ala ka kuma tun bɛ jiidi ka ta’a fɛ, dannabaaw tun bɛ caya kosɛbɛ Jerusalɛm. Sarakalasebaa caman fana sɔnna ka dannaya kɛ. 8 Etiɛni falen tun bɛ nɛɛma ni sebaaya la. A tun bɛ kabakobaw ni taamashyɛnw kɛ mɔgɔw cɛma. 9 Mɔgɔ dɔw wulila ka Etiɛni sɔsɔ. U dɔw bɔra Alabatoso jɛ dɔ la, o tun bɛ wele Hɔrɔnyalenw, u dɔw tun ye Sirɛnɛkaw ni Alɛkisandrikaw ye, dɔw bɔra Silisi ni Asi jamanaw la. 10 Nka u ma se ka Etiɛni ka kuma kɔkari, sabu a tun bɛ kuma ni hakilitigiya ye Ni Senu barika la. 11 U ye mɔgɔ dɔw lasu, walisa olu k’a fɔ ko: «A bɛ kuma ka Musa ni Ala tɔgɔ tiɲɛ, an yɛrɛw y’o mɛn a da la.» 12 U ye mɔgɔw ni cɛkɔrɔbaw ani sariya karamɔgɔw lasu Etiɛni kama. Olu taara ka bin Etiɛni kan k’a sama ka taa n’a ye kiritigɛ jamakulu ɲɛ kɔrɔ. 13 U nana ni seere nkalontigɛla dɔw ye, olu ko: «Nin cɛ tɛ kuma jugu fɔli dabila nin yɔrɔ senuma ni sariya kama, 14 k’a masɔrɔ an y’a mɛn a da la ko Yesu Nazarɛtika na nin yɔrɔ ci, ko Musa ye laada minnu di an ma, a na olu yɛlɛma.» 15 Kiritigɛ jamakulu min sigilen tun bɛ yen, olu bɛɛ ye u ɲɛw jɔ Etiɛni la, a ɲɛda kɛra u ɲɛ kɔrɔ i ko mɛlɛkɛ ɲɛda.

7

1 Sarakalasebaaw kuntigi ko: «O kow kɛra ten wa?» 2 Etiɛni ye jaabili kɛ ko: «Ne balimaw ni ne faw, a’ ye ne lamɛn. Nɔɔrɔtigi Ala y’i jira an bɛnba Ibrahima la k’a to Mesopotami, sani a ka sigi Karan. Ala y’a fɔ a ye ko: 3 `I ka bɔ i ka jamana ni i faso la. Ne bɛna jamana min jira i la, i ka taa yen.’ 4 O tuma la Ibrahima bɔra Kalde jamana la ka taa sigi Karan. A fa salen kɔ, Ala y’a ɲɛminɛ ka bɔ yen ka na nin jamana la, aw sigilen bɛ yɔrɔ min na sisan. 5 Ala ma dugukolo si di a ma nin jamana kɔnɔ, hali sen da yɔrɔ kelen. Ala tun ye layidu ta a ye ko a na nin jamana di a ni a bɔnsɔn ma a kɔ, hali k’a sɔrɔ den tun t’a fɛ fɔlɔ. 6 Ala y’a fɔ ko Ibrahima bɔnsɔn na kɛ siginfɛw ye jamana wɛrɛ la, o mɔgɔw na u kɛ jɔnw ye ka u tɔɔrɔ san kɛmɛ naani kɔnɔ. 7 Nka siya min na u kɛ jɔnw ye, Ala ko a na kiri tigɛ o kan, o kɔ, u na bɔ yen ka na ale bato nin yɔrɔ la. 8 O kɔ, Ala ye bolokoli layidu ta Ibrahima ye. O cogo la Ibrahima ye Isaka bange ka a boloko a bange tile seginnan la. Isaka ye Yakuba bange, Yakuba ye an bɛnba tan ni fila bange. 9 «An bɛnbaw ye Yusufu keleya k’a feere Misira taalaw ma. 10 Nka Ala tora a fɛ ka a bɔ a ka tɔɔrɔ kow bɛɛ la. Ala ye hakilitigiya di a ma ka a ko diya Misira masakɛ Faraon ye. Faraon ye Yusufu sigi Misira jamana ani a yɛrɛ ka so bɛɛ kun na. 11 Ayiwa kɔngɔba donna Misira jamana ani Kanan jamana bɛɛ kɔnɔ. O tɔɔrɔ bonyara kosɛbɛ fo an bɛnbaw ma dumunifɛn sɔrɔ. 12 Kabini Yakuba y’a mɛn ko suman bɛ Misira, a ye an bɛnbaw ci ka taa yen a siɲɛ fɔlɔ. 13 U taa ko filanan la, Yusufu ye a yɛrɛ jira a balimaw la. O kɛlen, Faraon sɔrɔla ka Yusufu siya dɔn. 14 O kɔ, Yusufu ye ci bila ka taa a fa Yakuba ni a ka denbaya bɛɛ wele ka na, olu tun ye mɔgɔ biwoloɛula ni duuru ye. 15 Yakuba taara Misira, ale ni an bɛnbaw sara yen. 16 Mɔgɔw ye u suw ta ka taa Sisɛm. Ibrahima tun ye sudon yɔrɔ min san wari la Hamɔr denkɛw fɛ, u suw donna yen. 17 «Ala tun ye layidu min ta Ibrahima ye, o dafa waati surunyalen, Israɛl mɔgɔw cayara ka jiidi Misira kɔnɔ, 18 fo masakɛ kura sigira Misira kun na, o tun ma Yusufu dɔn. 19 O masakɛ ye an siya janfa ka u tɔɔrɔ fo ka u wajibiya ka u ka denyɛnin fili kɛnɛma walisa u ka sa. 20 O tuma la Musa bangera, a cɛ tun ka ɲi haali. Sin dira a ma k’a to a fa ka so kɔnɔ kalo saba kɔnɔ. 21 A bilara kɛnɛma tuma min na, Faraon denmuso y’a ta ka a lamɔ ka a kɛ a yɛrɛ den ye. 22 Musa kalanna Misirakaw ka hakilitigiya bɛɛ la. Fangaba tun bɛ a ka kumaw ni a ka kɛwalew la. 23 «Musa ye san binaani sɔrɔ tuma min na, a y’i miiri ko a ka taa bɔ a balima Israɛl bɔnsɔnw ye. 24 A y’a ye ko Misiraka dɔ tun bɛ a balima dɔ tɔɲɔ, a farala a balima kan ka o mɔnɛ bɔ ka o Misiraka faga. 25 Musa tun bɛ miiri ko a balimaw n’a faamu ko Ala na u tila ale bolo, nka u m’a faamu. 26 «O dugusajɛ, a sera a balimaw cɛma k’a sɔrɔ u dɔw bɛ ɲɔgɔn kɛlɛ. A tun b’a fɛ ka u cɛ labɛn, a ko: `Cɛw, aw ye balimaw ye. Mun y’a to aw bɛ ɲɔgɔn kɛlɛ?’ 27 Min ye dɔ tɔɲɔ, o ye Musa ɲɔni, a ko: `Jɔn ye i kɛ an kuntigi ni an ka kiritigɛla ye? 28 I b’a fɛ ka ne faga i ko i ye Misiraka faga kunuɛo cogo min na wa?’ 29 O kuma kosɔn Musa bolila ka taa i sigi Madiyan jamana la. A ye denkɛ fila sɔrɔ yen. 30 «San binaani tɛmɛnnen kɔ, mɛlɛkɛ dɔ y’i jira Musa la Sinayi kulu kɛrɛ fɛ kungokolon kɔnɔ jirinin jenitɔ tasuma cɛmancɛ la. 31 Musa ye o jirinin jenitɔ ye tuma min na, o ye a kabakoya. A tun b’i madon k’o lajɛ tuma min na, a ye Matigi kumakan mɛn ko: 32 `Ne ye i bɛnbaw ka Ala ye, Ibrahima ni Isaka ni Yakuba ka Ala.’ Musa yɛrɛyɛrɛtɔ m’a ja gɛlɛya ka a lajɛ. 33 Matigi y’a fɔ a ye ko: `I ka sabara bɔ i sen na, katuguni i jɔlen bɛ yɔrɔ min na, o ye dugukolo senuma de ye. 34 Ne ka mɔgɔ minnu bɛ Misira, ne ye olu tɔɔrɔ ko ye ka u ɛunankan mɛn. Ne jiginna ka na u tila. Na sisan walisa ne ka i ci ka taa Misira.’ 35 «O Musa, u tun banna min na k’a fɔ ko: `Jɔni ye i kɛ an kuntigi ni an ka kiritigɛla ye?’ Ala ye o yɛrɛ ci k’a kɛ kuntigi ni tilabaa ye mɛlɛkɛ bolo, o min tun y’i jira Musa la jirinin na. 36 O Musa ye u labɔ yen ni kabakow ni taamashyɛnw kɛli ye Misira jamana kɔnɔ ani Kɔgɔji Bilen na ani kungokolon kɔnɔ san binaani kɔnɔ. 37 O Musa y’a fɔ Israɛl bɔnsɔn ye ko: `Ala na ne bɔɲɔgɔnko kira dɔ lawuli aw balimaw cɛma.’ 38 O Musa tun bɛ jamakulu cɛma kungokolon kɔnɔ, ale ni o mɛlɛkɛ min kumana a fɛ Sinayi kulu kan, ani an bɛnbaw fana. A ye kuma ɲɛnamaw sɔrɔ ka u di an ma. 39 «Nka an bɛnbaw ma sɔn ka a kan minɛ. U banna a la, u dusukunw jɛngɛna Misira fan fɛ. 40 U y’a fɔ Aron ye ko: `I ka batofɛn dɔw dila an ye, walisa olu ka an ɲɛminɛ, k’a masɔrɔ nin Musa min ye an labɔ Misira jamana la, min kɛra o la, an t’o dɔn.’ 41 O donw la u ye misiden bisigi dila, ka na saraka bɔ o boli ye, ka ɲagali u bolo baara nɔ la. 42 O tuma la Ala y’a kɔ sin u ma ka u to sankolo dolow batoli la, i ko a sɛbɛnnen bɛ kiraw ka kuma la cogo min na, ko: `Israɛl mɔgɔw, aw ye baganw faga ka sarakaw bɔ ne ye san binaani kɔnɔ kungokolon kɔnɔ wa? 43 Ayi, aw ye Molɔk ka finiso ta ka taa n’a ye, ani batofɛn Ranfan ka dolo, aw ye o bisigi minnu dila walisa aw ka olu bato! O de kosɔn ne na aw cɛ ka taa Babilonɛ kɔfɛ.’ 44 «Seereya finiso tun bɛ an bɛnbaw bolo ka u to kungokolon kɔnɔ. Ala tun kumana Musa fɛ k’a fɔ ko o finiso ka dila ka kɛɲɛ ni a ka bisigi yelen ye, u tun y’a dila ten. 45 O finiso sɔrɔlen kɔ an bɛnbaw fɛ, Josue ye u ɲɛminɛ ka don n’o ye nin jamana la, k’a sɔrɔ Ala tun ye siyaw gɛn ka bɔ u ɲɛ. A tora yen fo Dawuda tile la. 46 Dawuda ko tun ka di Ala ye, a ye Ala deli ko a ka sigi yɔrɔ jɔ Yakuba ka Ala ye. 47 Nka Solomani de ye o so jɔ a ye. 48 «O bɛɛ n’a ta Ala Kɔrɔtalenba tɛ sigi mɔgɔ ka so dilalen kɔnɔ, i ko kira y’a fɔ cogo min na, ko: 49 `Sankolo ye ne ka masasigilan ye. Dugukolo ye ne sen kɔrɔ dalan ye. Aw bɛ se ka mun so jɔ ne ye? Ne lafiya yɔrɔ bɛ se ka kɛ min? Yala ne bolo ma o bɛɛ dila wa? Matigi ko ten.’ 51 «Mɔgɔ kunkolo gɛlɛnw, dusukun ni tulo bolokobaliw, aw bɛ Ni Senu sɔsɔ tuma bɛɛ. Aw ni aw bɛnbaw ka kan. 52 Kiraw la jumɛn bɛ yen ni aw bɛnbaw ma o tɔɔrɔ? Kira minnu ye o Tilennen nali ko fɔ, aw bɛnbaw ye olu faga. Sisan kɔni, aw kɛra o Tilennen janfabaaw ni a fagabaaw ye, 53 aw minnu ye sariya sɔrɔ mɛlɛkɛw bolo, nka aw ma a mara!» 54 Kiritigɛ jamakulu ye o kuma mɛn tuma min na, o ye u sɔn jeni, u ye u ɲinw ɲimi Etiɛni kama. 55 Nka Etiɛni falen Ni Senu la, a ye a ɲɛw jɔ san fɛ ka Ala nɔɔrɔ ye ka Yesu jɔlen ye a kinin fɛ. 56 A ko: «A filɛ, ne ɲɛ bɛ sankolo dayɛlɛlen na ka Mɔgɔ Denkɛ jɔlen ye Ala kinin fɛ.» 57 O tuma la u ye kulokanba ci ka u tulow datugu. U bɛɛ girinna ka bin a kan 58 k’a sama ka taa n’a ye dugu kɔfɛ k’a bon ni kabakurunw ye. Seerew ye u ka dulɔkiw bila kamalen dɔ sen kɔrɔ, o tɔgɔ ko Saul. 59 U ye Etiɛni bon ni kabakurunw ye, a ye Ala deli ko: «Matigi Yesu, ne ni minɛ.» 60 O kɔ, a y’i ɲɔngiri ka pɛrɛnkanba bɔ ko: «Matigi, i kana nin jurumu jate u kun.» O kumaw fɔlen kɔ, a sara.

8

1 Saul kɔni sɔnna Etiɛni fagali ma. O don yɛrɛ la tɔɔrɔba wulila Jerusalɛm egilisi kama. Dannabaaw bɛɛ jɛnsɛnna ka taa Jude ni Samari jamanaw yɔrɔw bɛɛ la, fɔ cidenw dama. 2 Ala ɲɛsiranbaa dɔw ye Etiɛni su don, ka a su kasi kosɛbɛ. 3 Saul kɔni tun bɛ a se ko kɛ walisa a ka egilisi tiɲɛ. A donna duw bɛɛ kɔnɔ ka dannabaaw, cɛw ni musow, sama ka u bila kaso la. 4 O mɔgɔ jɛnsɛnnenw taara yɔrɔ bɛɛ ka waajuli kɛ. 5 Filipe sera Samari dugu dɔ la ka Krisita ko waajuli kɛ. 6 Jama ye Filipe ka kabako kɛlenw ye ka u mɛn minkɛ, u bɛɛ ye a lamɛn ni dusukun kelen ye. 7 Jinɛw tun bɛ pɛrɛn ka bɔ jinɛtɔ caman na. Mɔgɔ fan fila salenw ni senkelenw caman fana kɛnɛyara. 8 Ɲagaliba kɛra o dugu kɔnɔ. 9 Cɛ dɔ tun bɛ o dugu kɔnɔ kabini tuma jan, o tɔgɔ ko Simɔn. A tun bɛ dɔnbaaya kow kɛ ka Samarikaw kabakoya, ka a yɛrɛ kɛ mɔgɔba ye. 10 Mɔgɔw bɛɛ, mɔgɔ dɔgɔmanninw ni mɔgɔbaw tun bɛ a lamɛn kosɛbɛ k’a fɔ ko: «Nin cɛ ye Ala ka sebaayaba ye dɛ.» 11 U tun bɛ a lamɛn, katuguni a ye u kabakoya kabini tuma jan ni a ka dɔnbaaya kow ye. 12 Nka Filipe ye Ala ka masaya ni Yesu Krisita tɔgɔ Kibaru Duman fɔ. O mɔgɔw dara o la tuma min na, u batisera, cɛw ni musow. 13 Simɔn yɛrɛ ye dannaya kɛ ka batise. A tugulen tora Filipe la. A ye o taamashyɛnbaw ni kabakow kɛtɔ ye tuma min na, a kabakoyara. 14 Jerusalɛm cidenw y’a mɛn tuma min na ko Samarikaw sɔnna Ala ka kuma ma, u ye Pierɛ ni Yuhana ci olu ma. 15 Pierɛ ni Yuhana sera Samari tuma min na, u ye Ala deli dannabaaw ye, walisa olu ka Ni Senu sɔrɔ. 16 Ni Senu tun ma jigin u si kan fɔlɔ, u tun batisera Matigi Yesu tɔgɔ la dɔrɔn. 17 O tuma la Pierɛ ni Yuhana ye u bolow da u kan, u ye Ni Senu sɔrɔ. 18 Simɔn y’a ye ko dannabaaw ye Ni Senu sɔrɔ cidenw ka bolo dalen fɛ u kan tuma min na, a nana ni wari ye k’a fɔ Pierɛ ni Yuhana ye 19 ko: «A’ ye nin sebaaya di ne fana ma, walisa ne mana ne bolow da mɔgɔ min kan, o ka Ni Senu sɔrɔ.» 20 Pierɛ y’a fɔ a ye ko: «I ni i ka wari fila bɛɛ ka halaki, k’a masɔrɔ i bɛ miiri ko Ala ka nilifɛn bɛ se ka san ni wari ye! 21 Niyɔrɔ ni jɔyɔrɔ tɛ i fɛ nin ko la, katuguni i dusukun ma tilen Ala ɲɛ kɔrɔ. 22 I ka nimisa i ka juguya la ka Matigi deli ko a ka o miirili jugu yafa i ma, ni o bɛ se ka kɛ. 23 Katuguni ne y’a ye ko i dusukun falen bɛ ɲɛngoya la. Jurumu ka jɔnya juru sirilen bɛ i kan na.» 24 Simɔn y’a fɔ Pierɛ ni Yuhana ye ko: «Aw yɛrɛw ka Matigi deli ne ye, walisa aw ye min fɔ, o si kana ne sɔrɔ.» 25 Seereya bɔlen kɔ u fɛ, ka Matigi ka kuma fɔ, o ciden fila kɔseginna Jerusalɛm. U taatɔ ye Kibaru Duman fɔ dugu caman na. 26 Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ y’a fɔ Filipe ye ko: «Wuli ka taa worodugu yanfan fɛ. Sira min bɛ bɔ Jerusalɛm ka taa Gaza, i ka taa o sira fɛ.» O ye kungokolon sira de ye. 27 Filipe wulila ka taa. K’a to sira kan, a ye cɛ dɔ ye. Etiopi masa musoman Kandase ka kuntigiba dɔ tun don, min tun bɛ a ka nafolo bɛɛ kun na. O Etiopika tun taara Jerusalɛm ka Ala bato. 28 A kɔsegintɔ ka taa a ka so, a sigilen tun bɛ a ka wotoro kɔnɔ. A tun bɛ kira Esayi ka kitabu kalan. 29 Ni Senu y’a fɔ Filipe ye ko: «I madon nin wotoro la ka taa a fɛ.» 30 Filipe bolila ka madon wotoro la, a ye Etiopika kan mɛn, o tun bɛ kira Esayi ka kitabu kalan. Filipe y’a ɲininka ko: «I bɛ min kalan, i bɛ o faamu wa?» 31 O cɛ y’a jaabi ko: «Ne bɛ se k’a faamu cogo di, ni mɔgɔ ma a kɔrɔ fɔ ne ye?» A ye Filipe deli ko a ka don wotoro kɔnɔ ka sigi a kɛrɛ fɛ. 32 A tun bɛ Kitabu yɔrɔ min kalan, o filɛ nin ye ko: «A minɛna ka taa i ko saga min bɛ taa faga yɔrɔ la. I ko sagaden min tɛ a kan bɔ a si kanbaaw bolo, a ma a da yɛlɛ. 33 A majiginlen tun don, mɔgɔw ma sɔn ka jo di a ma. Jɔni na a bɔnsɔn ko fɔ? Katuguni a si tigɛra ka bɔ dugukolo kan.» 34 Kuntigi y’a fɔ Filipe ye ko: «Ne b’i deli, a ɲɛ fɔ ne ye yala kira bɛ kuma jɔni ko la, a yɛrɛ wa, wala mɔgɔ wɛrɛ?» 35 O tuma la Filipe ye kuma ta ka Kibaru Duman fɔ Yesu ko la ka bɔ kitabu o yɔrɔ yɛrɛ la. 36 Ka u to sira kan ka taa, u sera yɔrɔ dɔ la, ji tun bɛ yen. Kuntigi ko: «Ji filɛ, mun bɛ ne bali ka batise?» [ 37 Filipe y’a jaabi ko: «Ni i ye dannaya kɛ ni i dusukun bɛɛ ye, i bɛ se ka batise.» O cɛ ko: «Ne dara a la ko Yesu Krisita ye Ala Denkɛ ye.»] 38 O kɔ, kuntigi y’a fɔ ko wotoro ka jɔ. U fila jiginna ka don ji la. Filipe y’a batise. 39 U bɔlen kɔ ji la, Matigi Ni ye Filipe ta ka taa. Kuntigi ma a ye tun, nka a ɲagalilen ye sira minɛ ka taa. 40 Filipe kɔni taara a yɛrɛ sɔrɔ Azɔt. O kɔ, a tun bɛ taa dugu ni dugu ka Kibaru Duman fɔ o yɔrɔw bɛɛ la fo ka taa se Sesare.

9

1 Ka Saul to kangari dali la Matigi ka kalandenw ye ka u fagali ko fɔ, a taara sarakalasebaaw kuntigi sɛgɛrɛ, 2 ka o deli ko a ka sɛbɛnw di a ma, a ka taa n’u ye Damasi ka u di Alabatosow mɔgɔw ma, walisa ni a ye Matigi ka sira taamabaa dɔw sɔrɔ yen, cɛ fara muso kan, a ka olu minɛ ka taa ni u sirilen ye Jerusalɛm. 3 Ka Saul to sira kan ka taa Damasi, a surunyalen o dugu la, o yɔrɔnin bɛɛ kɛnɛyeelen manamanana a fan bɛɛ la ka bɔ sankolo la. 4 A binna duguma, a ye kumakan dɔ mɛn, o y’a fɔ a ye ko: «Saul, Saul, mun na i bɛ ne tɔɔrɔ?» 5 Saul y’a ɲininka ko: «I ye jɔni ye, Matigi?» Matigi y’a jaabi ko: «Ne ye Yesu ye. I bɛ min tɔɔrɔ, ne don. [A ka gɛlɛn i ma ka nɛgɛ nun bɔlen tan.] 6 Nka wuli ka don dugu kɔnɔ. I ka kan ka min kɛ, o na fɔ i ye yen.» 7 Saul taamaɲɔgɔnw ja tigɛlen jɔlen tora, u ma se ka foyi fɔ. U ye o kan mɛn, nka u ma mɔgɔ si ye. 8 Saul wulila ka bɔ duguma. A ye a ɲɛ yɛlɛ, nka a ma foyi ye. U ye a bolo minɛ ka taa n’a ye Damasi. 9 Tile saba kɔnɔ a ma foyi ye, a ma dumuni kɛ, a ma ji min. 10 Dannabaa dɔ tun bɛ Damasi, o tɔgɔ ko Ananiyasi. Matigi y’i jira o la k’a fɔ a ye ko: «Ananiyasi.» Ananiyasi y’a jaabi ko: «Naamu, Matigi.» 11 Matigi y’a fɔ a ye ko: «Wuli joona ka taa. Sira min bɛ wele Tilennen, i ka taa o fɛ ka se Juda ka so, ka Tarseka dɔ ɲini, o tɔgɔ ko Saul. A bɛ Ala deli. 12 K’o to delili la, a ye cɛ dɔ ye jiralifɛn na, o tɔgɔ ko Ananiyasi. O donna Saul yɔrɔ ka a bolow da a ɲɛw kan walisa a ka yeli kɛ ko kura.» 13 Ananiyasi y’a jaabi ko: «Matigi, nin cɛ ye ko jugu minnu bɛɛ kɛ i ka mɔgɔw la Jerusalɛm, mɔgɔ caman ye olu fɔ ne ye. 14 Yan fana, fanga bɛ a bolo, a y’o sɔrɔ sarakalasebaaw kuntigiw fɛ ka i tɔgɔ welebaaw bɛɛ minɛ.» 15 Nka Matigi y’a fɔ Ananiyasi ye ko: «Taa, katuguni ne y’a ɲɛnatɔmɔ ka kɛ ne ka baarakɛ minɛn ye ka ne tɔgɔ fɔ siya wɛrɛw ni u ka masakɛw ani Israɛl mɔgɔw ye. 16 A ka kan ka tɔɔrɔba minnu muɲu ne tɔgɔ kosɔn, ne yɛrɛ na olu jira a la.» 17 Ayiwa, Ananiyasi taara ka se o so kɔnɔ. A ye a bolow da Saul kan k’a fɔ a ye ko: «Ne balimakɛ Saul, Matigi Yesu min y’i jira i la ka i to sira kan ka na yan, o ye ne ci i ma, walisa i ka yeli kɛ ko kura ka fa Ni Senu la.» 18 O yɔrɔnin kelen fɛn dɔw binna ka bɔ Saul ɲɛw kan, olu bɔlen bɛ faraw fɛ, a ye yeli kɛ ko kura. A wulila ka batise. 19 O kɔ, a ye dumuni kɛ, a ye barika sɔrɔ. Ayiwa, Saul tora dannabaaw fɛ Damasi ka tile dama dɔ kɛ. 20 O yɔrɔnin kelen, a y’a daminɛ ka waajuli kɛ Alabatosow kɔnɔ k’a fɔ ko Yesu ye Ala Denkɛ ye. 21 Minnu tun bɛ a lamɛn, olu bɛɛ kabakoyara k’a fɔ ko: «Mɔgɔ min tun bɛ Yesu tɔgɔ welebaaw tɔɔrɔ Jerusalɛm, o tɛ nin ye wa? A ma na yan fana walisa ka o mɔgɔw minɛ ka taa n’u sirilen ye sarakalasebaaw kuntigiw ɲɛ kɔrɔ wa?» 22 O bɛɛ n’a ta Saul tun bɛ barika sɔrɔ ka taa ɲɛ waajuli la, ko Yesu ye Krisita ye, fo Yahutu minnu sigilen tun bɛ Damasi, olu ma cogo sɔrɔ ka a jaabi. 23 Tile dama dɔw tɛmɛnnen kɔ, Yahutuw ye jɛ siri ka Saul faga cogo ɲini, 24 nka o ko dɔnna Saul fɛ. U ye dugu dondaw kɔlɔsi fana su fara tile kan walisa ka Saul faga. 25 Nka Saul ka kalandenw y’a ta su fɛ ka a lajigin saba kɔnɔ dugu kogo kɔfɛ. 26 Saul sera Jerusalɛm tuma min na, a tun b’a fɛ ka jɛ dannabaaw fɛ, nka u bɛɛ siranna a ɲɛ, katuguni u ma da a la ko a kɛra dannabaa ye sɛbɛ la. 27 O tuma la Barnabasi taara n’a ye cidenw yɔrɔ k’a fɔ u ye ko Saul ye Matigi ye sira la ani Matigi kumana a fɛ. Saul tun ye waajuli kɛ Yesu tɔgɔ la Damasi ni ja gɛlɛya ye cogo min na, Barnabasi ye o fana fɔ u ye. 28 O kɔ, Saul tora ka yaala u fɛ Jerusalɛm ka waajuli kɛ ni ja gɛlɛya ye Matigi tɔgɔ la. 29 A tun bɛ kuma Helenisitew fɛ, a ni olu tun bɛ sɔsɔli kɛ, nka olu tun bɛ cogo ɲini ka a faga. 30 Balimaw ye o dɔn tuma min na, u taara ni Saul ye fo Sesare, ka a bila ka taa Tarse. 31 O tuma la egilisi tun bɛ hɛrɛ la Jude ani Galile ni Samari jamanaw bɛɛ la. A tun bɛ barika sɔrɔ ka taa ɲɛ Matigi ɲɛsiran na, ka jiidi Ni Senu ka laadili barika la. 32 Ka Pierɛ to jamana yɔrɔ bɛɛ yaalali la, a sera Lide dannabaaw yɔrɔ fana. 33 A ye cɛ dɔ sɔrɔ yen, o tɔgɔ ko Ene. A dalen tun bɛ dalan kan kabini san segin, o fanfilasalen tun don. 34 Pierɛ y’a fɔ o ye ko: «Ene, Yesu Krisita bɛ i kɛnɛya. Wuli ka i ka dalan labɛn.» O yɔrɔnin bɛɛ Ene wulila. 35 Lidekaw ni Sarɔn jamana mɔgɔw bɛɛ y’a ye minkɛ, u tuubira Matigi ye. 36 Muso dɔ tun bɛ Jope, dannabaa tun don, ko Tabita, (grɛkikan na, a tɔgɔ ko Dɔrkasi). A tun bɛ ko ɲuman kɛ tuma bɛɛ ka faantanw dɛmɛ. 37 O tuma la a banana, a sara. U y’a su ko ka a da sankanso dɔ kɔnɔ. 38 Lide ni Jope cɛ tun man jan, Jope dannabaaw y’a mɛn ko Pierɛ bɛ Lide. U ye cɛ fila ci a ma k’a fɔ a ye ko: «An b’i deli i ka na an ka yɔrɔ la sisan, i kana mɛn.» 39 O yɔrɔnin bɛɛ Pierɛ wulila ka taa u fɛ. A selen, u taara n’a ye o sankanso kɔnɔ. Muso cɛ salenw y’u madon a la, u tun bɛ kasi. Dɔrkasi tun ye dulɔki misɛn ni dulɔkiba minnu kala ka a to u fɛ yen, u ye olu jira Pierɛ la. 40 Pierɛ ye o mɔgɔw bɛɛ labɔ kɛnɛma, k’i ɲɔngiri ka Ala deli. O kɔ, a y’i yɛlɛma su fan fɛ k’a fɔ ko: «Tabita, wuli.» Muso ye a ɲɛ yɛlɛ, a ye Pierɛ ye tuma min na, a wulila k’i sigi. 41 Pierɛ y’a bolow minɛ k’a lawuli. O kɔ, Pierɛ ye dannabaaw ni muso cɛ salenw wele ka Dɔrkasi ɲɛnama jira u la. 42 Jopekaw bɛɛ ye o ko dɔn, u caman dara Matigi la. 43 Pierɛ ye waati jan kɛ Jope, wolodogina Simɔn ka so.

10

1 Cɛ dɔ tun bɛ Sesare, o tɔgɔ ko Kɔrnɛye. Sɔrɔdasikulu min tɔgɔ ko Italikulu, o jalasabatigi tun don. 2 O cɛ tun ye Ala ɲɛsiranbaa ye, a ni a ka so mɔgɔw bɛɛ tun bɛ Ala bato ɲɔgɔn fɛ. A tun bɛ Yahutu faantan caman dɛmɛ. A tun tɛ sɛgɛn Ala delili la. 3 Don dɔ wula fɛ a ye Ala ka mɛlɛkɛ dɔ ye jiralifɛn na, o donna a ka yɔrɔ la k’a fɔ a ye ko: «Kɔrnɛye!» 4 Kɔrnɛye sirantɔ y’i ɲɛ jɔ mɛlɛkɛ la k’a fɔ a ye ko: «Mun don, Matigi?» O y’a fɔ a ye ko: «I ye delili minnu kɛ ani i ye faantanw dɛmɛ cogo min na, Ala sɔnna olu ma ka a hakili to i la. 5 Sisan kɔni, i ka mɔgɔ dɔw ci ka taa Jope ka Simɔn wele ka na i yɔrɔ, o bɛ wele fana Pierɛ. 6 A jiginnen bɛ wolodogina Simɔn ka so, o bɛ kɔgɔji da la.» 7 Mɛlɛkɛ min kumana a fɛ, o taalen kɔ, Kɔrnɛye ye a ka so kɔnɔ jɔnkɛ fila wele, ani a kɔrɔsigi sɔrɔdasi kelen, min tun bɛ siran Ala ɲɛ. 8 A ye o ko bɛɛ lakali u ye, o kɔ, ka u ci ka taa Jope. 9 O dugusajɛ, ka u to sira kan ka surunya o dugu la, Pierɛ yɛlɛnna so kun na tilegan fɛ ka Ala deli yen. 10 Kɔngɔ y’a minɛ, a tun b’a fɛ ka dumuni kɛ. Ka u to dumuni labɛnni la Pierɛ ye, a ye jiralifɛn dɔ ye. 11 A ye sankolo dayɛlɛlen ye, ka fɛn dɔ jigintɔ ye ka bɔ yen, i n’a fɔ finiba, o seleke naani sirilen tun bɛ, a sera duguma. 12 Sen naanima fɛnw ni fɛn fofotaw ani sanfɛ kɔnɔw, o fɛnw sifa bɛɛ tun bɛ o kɔnɔ. 13 Kumakan dɔ y’a fɔ a ye ko: «Wuli, Pierɛ, ka fɛn dɔ faga ka dumuni kɛ.» 14 Nka Pierɛ y’a jaabi ko: «Ayi Matigi, katuguni ne ma fɛn dagabali wala fɛn nɔgɔlen si dun abada.» 15 O kumakan y’a fɔ a ye ko kura ko: «Ala ye min saniya, i kana o jate fɛn nɔgɔlen ye.» 16 O ko kɛra siɲɛ saba tuma min na, o yɔrɔnin kelen, o fɛnw kɔseginna ka taa sankolo kɔnɔ. 17 Ka Pierɛ hakili ɲaaminen to o jiralifɛn kɔrɔ ko la, Kɔrnɛye ka cidenw tun bɛ Simɔn ka so ɲininkali kɛ ka se so da la. 18 U ye foli kɛ ka ɲininkali kɛ ko: «Simɔn min bɛ wele Pierɛ, o jiginnen bɛ yan wa?» 19 Ka Pierɛ to miirili la o jiralifɛn kɔrɔ ko la, Ni Senu y’a fɔ a ye ko: «A filɛ, mɔgɔ saba b’i ɲini. 20 Wuli ka jigin ka taa u fɛ, i kana sigasiga, k’a masɔrɔ ne de ye u ci i ma.» 21 Ayiwa Pierɛ jiginna ka taa o mɔgɔw yɔrɔ k’a fɔ u ye ko: «Aw bɛ min ɲini, ne don. Aw nakun ye mun ye?» 22 U y’a jaabi ko: «Jalasabatigi Kɔrnɛye ye an ci. Mɔgɔ sɛbɛ, Ala ɲɛsiranbaa don. Yahutuw bɛɛ bɛ a tɔgɔ ɲuman fɔ. Ala y’a jira a la mɛlɛkɛ fɛ ko a ka i wele ka taa a ka so, walisa a ka kuma dɔ mɛn i fɛ.» 23 Pierɛ ye u lajigin ka si yen. O dugusajɛ, a wulila ka taa u fɛ. Jope balima dɔw farala u kan ka taa. 24 O dugusajɛ, u sera Sesare. Kɔrnɛye tun bɛ u makɔnɔ, a tun ye a ka so mɔgɔw ni a teriw wele. 25 Pierɛ dontɔ so kɔnɔ, Kɔrnɛye nana a kunbɛn k’i bin a sen kɔrɔ k’a bato. 26 Pierɛ y’a lawuli, a ko: «Wuli, ne fana ye mɔgɔ ye.» 27 Ka u to kuma la ɲɔgɔn fɛ, u donna so kɔnɔ ka mɔgɔ caman lajɛlen sɔrɔ yen. 28 Pierɛ y’a fɔ u ye ko: «Aw y’a dɔn ko a dagalen tɛ Yahutu ye ko a ni siya wɛrɛ mɔgɔ ka jɛ, wala ka don a ka so kɔnɔ, nka Ala y’a jira ne la ko ne kana mɔgɔ si jate saniyabali wala mɔgɔ nɔgɔlen ye. 29 O de kosɔn aw ye ne wele tuma min na, ne nana, ne ma sɔsɔli don a la. Ayiwa aw ye ne wele kun min na, ne b’a fɛ ka o dɔn.» 30 Kɔrnɛye y’a jaabi ko: «Bi ye a tile naani ye, ne tun bɛ Ala delili la ne ka so kɔnɔ wula fɛ delili waati la. O yɔrɔnin bɛɛ, cɛ dɔ nana i jɔ ne ɲɛ kɔrɔ, a ka fini tun bɛ manamana. 31 O y’a fɔ ne ye ko: `Kɔrnɛye, Ala ye i ka delili jaabi. I ye faantanw dɛmɛ cogo min na, o tora a hakili la. 32 I ka mɔgɔ dɔw ci ka taa Jope ka Simɔn wele ka na, o bɛ wele fana Pierɛ. A jiginnen bɛ wolodogina Simɔn ka so kɔgɔji da la.’ 33 O yɔrɔnin kelen ne ye mɔgɔ dɔw ci ka taa i wele. I na ko ɲɛ na. Sisan Ala ye fɛn minnu bɛɛ di i ma k’a fɔ an ye, an bɛɛ lajɛlen filɛ Matigi ɲɛ kɔrɔ yan ka olu lamɛn.» 34 Pierɛ ye kuma ta ko: «Tiɲɛ la, ne y’a faamu sisan ko Ala tɛ mɔgɔ bɔ mɔgɔ la, 35 nka siya o siya la, mɔgɔ min bɛ siran a ɲɛ ka ko tilennen kɛ, o de ko ka di a ye. 36 Ala ye kuma min ci Israɛl bɔnsɔn ma, o filɛ nin ye: A ye hɛrɛ ko Kibaru Duman fɔ u ye Yesu Krisita fɛ, o min ye mɔgɔw bɛɛ Matigi ye. 37 Ko min kɛra Jude jamana bɛɛ la k’a daminɛ Galile, Yuhana ka batiseli waajuli kɛlen kɔ, aw ye o dɔn. 38 Ala ye Ni Senu ni sebaaya jigin Yesu Nazarɛtika kan cogo min na, aw ye o dɔn. Aw y’a dɔn fana ko Yesu tun bɛ jamana yaala ka ko ɲuman kɛ ka Sitanɛ ka tɔɔrɔlenw bɛɛ kɛnɛya, katuguni Ala tun b’a fɛ. 39 Yesu ye ko minnu kɛ Yahutuw ka jamana la ani Jerusalɛm, an ye o kow bɛɛ seerew ye. U y’a gengen jiri kan k’a faga. 40 Ala y’a lakunun a tile sabanan don k’a to a k’i jira mɔgɔ dɔw la. 41 A ma i jira mɔgɔw bɛɛ la, fo seere minnu ɲɛnatɔmɔlen tun bɛ Ala fɛ ka kɔrɔ, anw kɔni minnu ye dumuni kɛ ka minni kɛ a fɛ a kununlen kɔ ka bɔ suw cɛma. 42 Yesu y’a fɔ an ye ko an ka mɔgɔw waaju k’a jira u la k’a jɛya ko Ala ye min sigi ka kɛ ɲɛnamaw ni suw kiritigɛla ye, o ye ale de ye. 43 Kiraw bɛɛ bɛ seereya kɛ Yesu ko la, ko mɔgɔ o mɔgɔ dara ale la, o na jurumuw yafa sɔrɔ a tɔgɔ barika la.» 44 Ka Pierɛ to kuma la, Ni Senu jiginna o kuma lamɛnbaaw bɛɛ kan. 45 Yahutu dannabaa minnu tun nana Pierɛ fɛ, olu bɛɛ kabakoyara k’a masɔrɔ Ala ye Ni Senu di siya wɛrɛw mɔgɔw ma nilifɛn ye k’a caya, 46 katuguni u y’a mɛn ko olu bɛ kan wɛrɛw fɔ ka Ala bonya. Pierɛ ko: 47 «Minnu ye Ni Senu sɔrɔ i ko an yɛrɛw, mɔgɔ dɔ bɛ se ka olu bali ji la, ko u tɛ batise wa?» 48 O tuma la Pierɛ y’a fɔ ko u ka batise Yesu Krisita tɔgɔ la. O kɔ, u ye Pierɛ deli ko a ka tile dama dɔ kɛ u fɛ yen.

11

1 Cidenw ni balima minnu tun bɛ Jude jamana la, olu y’a mɛn ko siya wɛrɛ mɔgɔ dɔw fana sɔnna Ala ka kuma ma. 2 Pierɛ kɔseginna Jerusalɛm tuma min na, Yahutuw dannabaaw y’a kɔrɔfɔ 3 ko: «I donna mɔgɔ bolokobaliw ka so ka dumuni kɛ u fɛ dɛ.» 4 O la Pierɛ ye o ko lakali ka a bɛɛ tugutugu ɲɔgɔn na, a ko: 5 «Ka ne to delili la Jope dugu kɔnɔ, ne ye jiralifɛn dɔ ye. O bɔlen tun bɛ finiba fɛ. A seleke naani sirilen tun bɛ. O jiginna ka bɔ sankolo la ka se ne ma. 6 Ne ye ne ɲɛ jɔ a la kosɛbɛ, ne ye sen naanima fɛnw ni kungo kɔnɔ waraw ni fɛn fofotaw ani sanfɛ kɔnɔw ye a kɔnɔ. 7 Ne ye kumakan dɔ mɛn, o y’a fɔ ne ye ko: `Wuli, Pierɛ, ka fɛn dɔ faga ka dumuni kɛ.’ 8 Nka ne y’a jaabi ko: `Ayi, Matigi, katuguni fɛn dagabali wala fɛn nɔgɔlen si ma don ne da la fɔlɔ.’ 9 Ne ye o kan mɛn ka bɔ sankolo la ko kura ko: `Ala ye min saniya, i kana o jate fɛn nɔgɔlen ye.’ 10 O ko kɛra siɲɛ saba. O kɔ, o fɛn bɛɛ kɔseginna sankolo kɔnɔ. 11 O waati yɛrɛ la, ne tun bɛ so min kɔnɔ, cɛ saba sera yen, u tun cira ne ma ka bɔ Sesare. 12 Ni Senu ko ne ka taa u fɛ, ne kana sigasiga. Nin balimakɛ wɔɔrɔ fana taara ne fɛ Sesare, an bɛɛ donna Kɔrnɛye ka so kɔnɔ. 13 Ale y’a fɔ an ye ko a ye mɛlɛkɛ dɔ ye a ka so kɔnɔ, o y’a fɔ a ye ko a ka mɔgɔ dɔw ci Jope ka Simɔn wele, o tɔgɔ ko Pierɛ fana. 14 Ko o na kuma dɔ fɔ a ye, a ni a ka mɔgɔw bɛɛ na kisi o fɛ. 15 Ka ne to kuma la u fɛ, Ni Senu jiginna u kan, i ko a jiginna an kan fɔlɔ cogo min na. 16 Ne hakili jiginna Matigi ka kuma fɔlen na ko: `Yuhana ye batiseli kɛ ji la, nka aw na batise Ni Senu de la.’ 17 An minnu dara Matigi Yesu Krisita la, Ala ye nilifɛn min di an ma, ni a ye o bɔɲɔgɔnko di olu fana ma, ne ye jɔn ye ka Ala sɔsɔ?» 18 U ye o kuma mɛn tuma min na, u dusu sumana, u ye Ala tanu, ko: «Tiɲɛ la, Ala ye nimisali dusu di siya wɛrɛw fana ma, walisa u ka ɲɛnamaya sɔrɔ.» 19 Tɔɔrɔ min wulila Etiɛni faga tuma la, minnu jɛnsɛnna o kosɔn, olu taara Fenisi ni Siprɛ ni Antiose. U ma Ala ka kuma fɔ mɔgɔ si ye Yahutuw kɔ. 20 O bɛɛ n’a ta, Siprɛ ni Sirɛnɛ dannabaa dɔw taara Antiose ka Matigi Yesu Kibaru Duman fɔ Grɛkiw fana ye. 21 Matigi ka sebaaya tun bɛ u kan, fo mɔgɔ caman ye dannaya kɛ ka tuubi Matigi ye. 22 Jerusalɛm egilisi mɔgɔw ye o kibaru mɛn, u ye Barnabasi ci ka taa Antiose. 23 Barnabasi selen Antiose ka Ala ka nɛɛma nɔ ye, a ɲagalila. A ye u bɛɛ laadi ko u nɔrɔlen ka to Matigi la ni hakili sigilen ye. 24 Barnabasi tun ye mɔgɔ sɛbɛ ye, a falen tun bɛ Ni Senu ni dannaya la. Mɔgɔ caman sɔrɔla Matigi ye. 25 O kɔ, Barnabasi taara Tarse ka Saul ɲini. 26 A y’a ye tuma min na, a taara n’a ye Antiose. U fila bɛɛ ye san kelen dafalen kɛ egilisi mɔgɔw cɛma ka mɔgɔ caman kalan. Ka dannabaaw wele kretiɛnw, o daminɛna Antiose. 27 O donw la kira dɔw bɔra Jerusalɛm ka se Antiose. 28 U la kelen, o tɔgɔ ko Agabus, o wulila k’a fɔ Ni Senu barika la ko sɔɔni kɔngɔba na kɛ dugukolo yɔrɔ bɛɛ la. (O kɛra masakɛ Klode tile la.) 29 Dannabaaw y’a latigɛ ko u na dɛmɛni dɔ ci Jude jamana balimaw ma ka kɛɲɛ ni u bɛɛ kelen-kelen se ko ye. 30 U ye nilifɛnw labɛn k’u ci Jude cɛkɔrɔbaw ma Barnabasi ni Saul bolo.

12

1 O waati la masakɛ Hɛrɔde ye egilisi mɔgɔ dɔw minɛ ka u tɔɔrɔ. 2 A ye Yuhana balimakɛ Yakuba faga ni npan ye. 3 A y’a ye ko o diyara Yahutuw ye tuma min na, a ye Pierɛ fana minɛ. O kɛra nbuuru fununbali seli waati la. 4 Pierɛ minɛlen kɔ, Hɛrɔde y’a bila kaso la k’a don sɔrɔdasi naani sigiyɔrɔma naani bolo, ko u ka a kɔlɔsi. Hɛrɔde tun b’a fɛ ka taa n’a ye mɔgɔw ɲɛ kɔrɔ Tɛmɛnkan seli tɛmɛnnen kɔ. 5 Ayiwa Pierɛ maralen tun bɛ kaso la, nka egilisi mɔgɔw jijalen tora Ala delili la a ye. 6 Hɛrɔde tun b’a fɛ ka taa ni Pierɛ ye mɔgɔw ɲɛ kɔrɔ don min na, o don su fɛ, Pierɛ sunɔgɔlen tun bɛ sɔrɔdasi fila furancɛ la. A sirilen tun bɛ ni nɛgɛ jɔlɔkɔ fila ye. Dakɔlɔsibaaw jɔlen tun bɛ kasobon da la. 7 A filɛ, Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ nana, yeelenba kɛra kasobon kɔnɔ. Mɛlɛkɛ ye Pierɛ gosi a kɛrɛ la ka a lakunun, a ko: «Wuli joona.» O yɔrɔnin kelen jɔlɔkɔw binna ka bɔ Pierɛ bolow la. 8 O kɔ, mɛlɛkɛ y’a fɔ a ye ko: «I ka finiw ni i ka sabara don k’i cɛsiri.» Pierɛ ye o kɛ. O kɔ, mɛlɛkɛ y’a fɔ a ye ko: «I ka dulɔkiba don ka tugu ne nɔfɛ.» 9 Pierɛ bɔra ka tugu mɛlɛkɛ nɔfɛ. Mɛlɛkɛ ye min kɛ, Pierɛ tun m’a dɔn ko o ye ko sɛbɛ ye, nka a tun bɛ miiri ko jiralifɛn don. 10 U tɛmɛnna dakɔlɔsibaa fɔlɔ ni filanan la ka se nɛgɛ kon ma min bɛ mɔgɔ labɔ kɛnɛma ka taa dugu kɔnɔ. O kon yɛlɛla u ɲɛ a yɛrɛma. U bɔra ka taa ɲɛ sira kan dɔɔnin, o yɔrɔnin kelen mɛlɛkɛ taara ka Pierɛ to yen. 11 Pierɛ ye hakili sɔrɔ minkɛ, a ko: «Ne y’a dɔn sisan k’a jɛya ko Matigi ye a ka mɛlɛkɛ ci ka na ne tila Hɛrɔde ka fanga la, ani Yahutuw tun bɛ ne tɔɔrɔ ko minnu ɲɛnafilɛ.» 12 A y’i miiri minkɛ, a taara Mariyama ka so. Yuhana min bɛ wele Marka, o ba tun don. Mɔgɔ caman lajɛlen tun bɛ yen ka Ala deli. 13 Pierɛ ye du donda kɔnkɔn. Baarakɛmuso dɔ nana da la walisa a k’a yɛlɛ, o tɔgɔ ko Rode. 14 O ye Pierɛ kan dɔn tuma min na, a ma se ka da yɛlɛ ɲagali kosɔn, nka a bolila ka taa so kɔnɔ k’a fɔ ko Pierɛ jɔlen bɛ da la kɛnɛma. 15 U y’a fɔ a ye ko: «Fa b’i la!» Nka a y’a fɔ u ye k’a jɛya ko tiɲɛ don. U ko: «A mɛlɛkɛ don.» 16 O bɛɛ n’a ta Pierɛ tora ka da kɔnkɔn. U ye da yɛlɛ k’a ye minkɛ, u kabakoyara kosɛbɛ. 17 A y’a bolo kɔrɔta ko u ka u makun. Matigi y’a labɔ kaso la cogo min na, a y’o lakali u ye, a ko fana: «Aw ka nin kibaru fɔ Yakuba ni balima tɔw ye.» O kɔ, a bɔra yen ka taa yɔrɔ wɛrɛ la. 18 Dugu jɛlen, sɔrɔdasiw ja wulila katuguni Pierɛ kɛra cogo min na, u ma o dɔn. 19 Hɛrɔde ye Pierɛ ɲini, a ma a ye minkɛ, a ye sɔrɔdasiw sɛgɛsɛgɛ o ko la, k’a fɔ ko olu ka faga. O kɔ, Hɛrɔde bɔra Jude jamana la ka taa Sesare ka waati dɔ kɛ yen. 20 Hɛrɔde tun diminna Tirkaw ni Sidɔnkaw kɔrɔ kosɛbɛ. Olu bɛnna a la ko u ka taa Hɛrɔde ɲɛ kɔrɔ. U ye masakɛ ka sibon kuntigi Blasitus kɛ u teri ye. O kɔ, u taara hɛrɛ ɲini Hɛrɔde fɛ, katuguni u ka jamana balo tun bɛ bɔ masakɛ ka jamana la. 21 Don latigɛlen selen, Hɛrɔde ye a ka masakɛ dulɔkiba don k’i sigi a ka masasigilan kan ka kumabaw fɔ u ye. 22 Mɔgɔw bɛɛ pɛrɛnna ko: «Ala kan don, mɔgɔ kan tɛ!» 23 O yɔrɔnin bɛɛ Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ ye Hɛrɔde gosi, katuguni a ma Ala bonya. Ntumuw donna a la, a sara. 24 O bɛɛ n’a ta Ala ka kuma tun bɛ jɛnsɛn ka ta’a fɛ. 25 Barnabasi ni Saul nana Jerusalɛm ci min kama, o dafalen kɔ, u kɔseginna. U taara ni Yuhana ye u fɛ, o bɛ wele fana Marka.

13

1 Kiraw ni karamɔgɔw tun bɛ Antiose egilisi la. Olu tun ye ninnu ye: Barnabasi ni Simɔn min bɛ wele Nijɛr, ani Lusius min bɔra Sirɛnɛ, ni Manahɛn ani Saul. Manahɛn ni jamana kuntigi Hɛrɔde mɔna so kelen kɔnɔ. 2 Don dɔ, ka u to Matigi batoli la ka sun don, Ni Senu y’a fɔ u ye ko: «Ne ye Barnabasi ni Saul wele baara min kama, aw ka u bila ne ye, walisa u ka o kɛ.» 3 U sunnen kɔ ka Ala deli, u ye u bolow da Barnabasi ni Saul kan ka u bila ka taa. 4 Barnabasi ni Saul cilen Ni Senu fɛ, u taara Sɛlusi. U donna kurun kɔnɔ yen ka taa Siprɛ gun na. 5 U selen Salaminɛ, u ye Ala ka kuma fɔ Yahutuw ka Alabatosow kɔnɔ. Yuhana tun bɛ u fɛ ka u dɛmɛ. 6 U ye o gun cɛtigɛ fo ka se Pafɔsi. U ye cɛ dɔnbaa dɔ ye yen, Yahutu kira nkalontigɛla dɔ tun don, o tɔgɔ ko Barjesu. 7 O tun bɛ gɔfɛrɛnɛrɛ Sɛrjius Polus fɛ yen. O gɔfɛrɛnɛrɛ tun ye mɔgɔ hakilitigi ye. A ye ci bila ka Barnabasi ni Saul wele, katuguni a tun b’a fɛ ka Ala ka kuma mɛn. 8 Nka dɔnbaa Elimas, o ye Barjesu tɔgɔ ye grɛkikan na, o ye Barnabasi ni Saul sɔsɔ. A tun bɛ cogo ɲini ka gɔfɛrɛnɛrɛ bali ka dannaya kɛ. 9 O tuma la Saul, min bɛ wele fana Paul, o falen Ni Senu la, o ye a ɲɛ jɔ o dɔnbaa la k’a fɔ ko: 10 «Mɔgɔ falen keguya ni nanbara sifa bɛɛ la, Sitanɛ den, tilennenya bɛɛ jugu, i tɛ Matigi ka sira tilennenw yɛlɛmani dabila wa? 11 Matigi bolo filɛ i kan sisan, i na kɛ fiyentɔ ye, i tɛna tile yeelen ye waati dama dɔ kɔnɔ.» O yɔrɔnin kelen Elimas ɲɛw lafinna, o kɔ, a fiyenna. A tun bɛ munumunu fan bɛɛ la, walisa ka mɔgɔ sɔrɔ ka a bolo minɛ ka taa n’a ye. 12 Gɔfɛrɛnɛrɛ ye o ko kɛlen ye tuma min na, a ye dannaya kɛ. Kalan min kɛra Matigi ko la, o y’a kabakoya kosɛbɛ. 13 Paul ni a taamaɲɔgɔnw donna kurun kɔnɔ Pafɔsi ka taa Pɛrje, o bɛ Panfili jamana la. Yuhana farala u la yen ka kɔsegin ka taa Jerusalɛm. 14 U ye u ka sira minɛ ka bɔ Pɛrje ka taa se Antiose, o bɛ Pisidi jamana la. U donna Alabatoso kɔnɔ lafiɲɛ don na, k’u sigi. 15 Sariya ni kiraw ka kitabuw kalannen kɔ, Alabatoso kuntigi ye ci lase u ma ko: «Balimaw, ni waajuli kuma dɔw bɛ aw fɛ ka jira jama la, aw bɛ se ka kuma sisan.» 16 Paul wulila ka a bolo kɔrɔta k’a fɔ ko: «Israɛl mɔgɔw, ani aw minnu bɛ siran Ala ɲɛ, a’ ye aw tulow majɔ. 17 Israɛl mɔgɔw ka Ala ye an bɛnbaw ɲɛnatɔmɔ. A ye u siya caya ka u to siginfɛya la Misira. O kɔ, a ye u labɔ yen ni a ka sebaayaba ye. 18 A ye u ko muɲu kungokolon kɔnɔ san binaani kɔnɔ. 19 A ye siya woloɛula halaki Kanan jamana kɔnɔ, o kɔ, ka olu ka jamana di u ma ka kɛ u ta ye 20 san kɛmɛ naani ni biduuru ɲɔgɔn kɔnɔ. O kɔ, a ye kiritigɛlaw di an bɛnbaw ma fo ka taa se kira Samuɛl tile ma. 21 «O tuma la u ye masakɛ ɲini Ala fɛ. A ye Kis denkɛ Saul di u ma, o bɔra Benjamɛn bɔnsɔn na. O sigira u kun na san binaani kɔnɔ. 22 Ala bannen kɔ Saul la, a ye Dawuda di u ma ka kɛ masakɛ ye. A y’a fɔ o ko la ko: `Ne ye Isayi denkɛ Dawuda sɔrɔ. A ko diyara ne ye, a na ne sagola kow bɛɛ kɛ ka dafa.’ 23 Ala ye Dawuda bɔnsɔn dɔ kɛ Israɛl Kisibaa ye ka kɛɲɛ ni a ka layidu ye, o ye Yesu de ye. 24 Sani o ka na, Yuhana tun bɛ Israɛl mɔgɔw bɛɛ waaju ko u ka nimisa u ka jurumuw la ka batise. 25 Yuhana ka baara dafa tuma surunyalen, a tun b’a fɔ ko: `Aw bɛ miiri ko ne ye jɔn ye? Aw bɛ min ɲɛnafilɛ, ne t’o ye. A filɛ, a bɛ na ne kɔ, ne man kan ni a ka sabara juru fonili ye.’ 26 «Balimaw Ibrahima bɔnsɔnw, ani aw minnu bɛ siran Ala ɲɛ, nin kisili kuma cira anw ma. 27 Jerusalɛmkaw ni u kuntigiw ma Yesu ko faamu. Kiraw ka kuma minnu bɛ kalan lafiɲɛ donw la, u ma olu fana faamu, nka u ye o kuma dafa ni u ye Yesu jalaki tuma min na. 28 Hali k’a sɔrɔ u ma saya sababu si ye a la, u ye Pilate deli ko a ka faga. 29 Ko minnu sɛbɛnnen tun bɛ Kitabu la Yesu ko la, olu bɛɛ dafalen kɔ u fɛ, u y’a lajigin ka bɔ fagalijiri kan k’a don kaburu kɔnɔ. 30 Nka Ala y’a lakunun ka bɔ suw cɛma. 31 Yesu ni minnu tun bɔra Galile ɲɔgɔn fɛ ka taa Jerusalɛm, a y’i jira olu la tile caman kɔnɔ. Sisan olu kɛra a seerew ye ka kuma Israɛl mɔgɔw fɛ a ko la. 32 Anw bɛ nin Kibaru Duman fɔ aw ye ko Ala tun ye layidu min ta an bɛnbaw ye, 33 a y’o dafa an ye bi, anw minnu kɛra u bɔnsɔnw ye. A ye Yesu lakunun i ko a sɛbɛnnen bɛ Zaburu filanan la ko: `I ye ne Denkɛ ye, ne ye i bange bi.’ 34 Ala tun y’a fɔ ko a na a lakunun ka bɔ suw cɛma walisa a kana toli. A tun y’a fɔ ten ko: `Ne ye layidu min ta Dawuda ye, ne na o duba senumaw da aw kan, u tɛ se ka wuli.’ 35 O de y’a to a y’a fɔ Zaburuw yɔrɔ wɛrɛ la ko: `I tɛna sɔn i ka Senuma ka toli.’ 36 Dawuda kɔni ye Ala ka ko latigɛlenw dafa a tile la, o kɔ, a sara. A su donna a bɛnbaw kɛrɛ fɛ, a tolila. 37 Nka Ala ye min lakunun ka bɔ suw cɛma, o ma toli. 38 Balimaw, aw k’a dɔn ko jurumuw yafa ko bɛ fɔ aw ye Yesu la. 39 Ko aw tɛ se ka jo sɔrɔ ko minnu na Musa ka sariya barika la, mɔgɔ minnu bɛ dannaya kɛ, olu bɛɛ bɛ se ka jo sɔrɔ o kow bɛɛ la nin Yesu de barika la. 40 Ayiwa, a’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi, walisa kiraw ye ko minnu fɔ, olu kana na aw sɔrɔ. U ko: 41 `A filɛ aw nparabɔlaw, aw ka kabakoya ka halaki, k’a masɔrɔ ne na ko dɔ kɛ aw tilew la, ni mɔgɔ dɔ ye o lakali aw ye, aw tɛna da o la.’ » 42 Paul ni Barnabasi bɔtɔ Alabatoso kɔnɔ, mɔgɔw ye u deli ko lafiɲɛ don natɔ, u ka kuma u fɛ o ko la ko kura. 43 Lajɛli bannen kɔ, Yahutuw ni u ka tuubiden Ala batobaa caman tugura Paul ni Barnabasi nɔfɛ. Olu tun bɛ kuma u fɛ ka u laadi ko u nɔrɔlen ka to Ala ka nɛɛma la. 44 O lafiɲɛ don kunɲɔgɔn, dugu kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ ye u lajɛ ko u bɛ Ala ka kuma lamɛn. 45 Yahutuw ye o jamaba ye tuma min na, u dusuw fara keleya la, u tun bɛ Paul ka kuma sɔsɔ ka a neni. 46 Paul ni Barnabasi kumana u fɛ ni ja gɛlɛya ye ko: «Wajibi tun don Ala ka kuma ka fɔ aw fɔlɔ ye. Nka aw banna a la, ka aw yɛrɛw jate ko aw man kan ni ɲɛnamaya banbali ye. Ayiwa an na taa siya wɛrɛw fan fɛ. 47 Katuguni Matigi ye min fɔ anw ye, o filɛ: `Ne ye i sigi ka kɛ siya wɛrɛw ka kɛnɛ ye, walisa i ka taa ni kisili kuma ye fo dugukolo yɔrɔ bɛɛ la.’ » 48 Siyaw ye o kuma mɛn tuma min na, u ɲagalila ka Matigi ka kuma bonya. Ɲɛnamaya banbali latigɛra minnu ye, olu bɛɛ ye dannaya kɛ. 49 Matigi ka kuma jɛnsɛnna o jamana yɔrɔ bɛɛ la. 50 Nka Yahutuw ye muso tɔgɔba Ala ɲɛsiranbaa dɔw ani dugu kɔnɔ mɔgɔba dɔw kɔnɔnasu Paul ni Barnabasi kama ka u tɔɔrɔ ka u gɛn ka bɔ u ka jamana la. 51 Olu ye u senna buguri yuguyugu u kama, o kɔ, ka taa Ikonɛ. 52 Dannabaaw kɔni fara ɲagali ni Ni Senu la.

14

1 Paul ni Barnabasi selen Ikonɛ, u donna Yahutuw ka Alabatoso kɔnɔ. U kuma cogo de y’a to Yahutu caman ni Grɛki caman ye dannaya kɛ. 2 Nka Yahutu dannabaliw ye siya wɛrɛ mɔgɔw kɔnɔnasu ka u bila balimaw la. 3 O bɛɛ n’a ta, Paul ni Barnabasi mɛnna Ikonɛ ka kuma ni ja gɛlɛya ye, u jigi dalen Matigi kan. Ale de tun bɛ a ka nɛɛma kuma seereya kɛ ni taamashyɛnw ni kabakow kɛli ye u bolo. 4 Dugu kɔnɔ mɔgɔw kan tilara, u dɔw tun bɛ Yahutuw fɛ, dɔw tun bɛ cidenw fɛ. 5 Yahutuw ni siya wɛrɛw ni u kuntigiw tun bɛ u labɛn ka ko jugu kɛ Paul ni Barnabasi la ka u bon ni kabakurunw ye ka u faga. 6 Olu y’o dɔn tuma min na, u bolila ka taa Likaoni jamana la, ka taa dugu dɔw la, Lisitre ni Dɛrbɛ ani u dafɛ duguw. 7 U ye Kibaru Duman fɔ o yɔrɔw la. 8 Cɛ dɔ tun bɛ Lisitre. A sigilen tun bɛ tuma bɛɛ, sabu a nabarama bangera, a ma se ka taama abada. 9 A tun bɛ Paul ka kuma lamɛn. Paul y’a ɲɛ jɔ a la k’a ye ko dannaya b’a fɛ ka kɛnɛya. 10 A y’a fɔ o cɛ ye ni kanba ye ko: «Wuli k’i jɔ i senw kan.» Cɛ y’i pan k’i jɔ ka taama. 11 Jama ye Paul ka ko kɛlen ye tuma min na, u pɛrɛnna k’a fɔ Likaonikan na ko: «Batofɛnw kɛra mɔgɔw ye ka jigin an cɛma.» 12 U ye Barnabasi tɔgɔ da ko Zus, ka Paul tɔgɔ da ko Hɛrmɛs, katuguni ale de tun bɛ kuma. 13 Zus batoso dɔ tun bɛ dugu donda la. A ka sarakalasebaa nana ni ntura dɔw ye o yɔrɔ la, u masirilen tun bɛ ni jiri feerew ye. A ni jama tun b’a fɛ ka saraka bɔ Barnabasi ni Paul ye. 14 O ciden fila ye o dɔn tuma min na, u ye u ka finiw fara ka boli ka taa jama cɛma ka pɛrɛn ko: 15 «Mun na aw bɛ nin kow kɛ? An fana ye aw bɔɲɔgɔnko mɔgɔw de ye. An nana ni Kibaru Duman ye, walisa aw ka fara nin ko fufafuw la ka yɛlɛma Ala ɲɛnama fan fɛ, o min ye sankolo ni dugukolo ni kɔgɔji ani u kɔnɔ fɛnw bɛɛ da. 16 Waati tɛmɛnnenw la Ala ye siyaw to u yɛrɛw sagona siraw kan. 17 O bɛɛ n’a ta a y’a yɛrɛ cogo jira a ka ko ɲumanw fɛ. A bɛ sanji di aw ma ka bɔ sankolo la, ka suman di a waati la, ka dumunifɛn caman di aw ma ka aw dusuw fa ɲagali la.» 18 Hali k’a sɔrɔ cidenw kumana ten, u tun bɛ ɲini ka dɛsɛ ka jama bali ka saraka faga u ye. jate Zus ka ciden. 19 O kɛlen, Yahutu dɔw nana ka bɔ Pisidi Antiose ni Ikonɛ. U ye jama miirili yɛlɛma, fo u ye Paul bon ni kabakurunw ye ko u b’a faga. O kɔ, u y’a sama ka bɔ dugu kɔnɔ. A tun bɛ u kɔnɔ ko a sara. 20 Nka dannabaaw y’a lamini tuma min na, a wulila ka don dugu kɔnɔ. O dugusajɛ, a ni Barnabasi bɔra yen ka taa Dɛrbɛ. 21 Paul ni Barnabasi ye Kibaru Duman fɔ Dɛrbɛ dugu kɔnɔ. U ye dannabaa caman sɔrɔ. O kɔ, u kɔseginna Lisitre ni Ikonɛ ani Antiose. 22 U tun bɛ dannabaaw ja gɛlɛya ka u laadi ko u sabatilen ka to dannaya la, u ko: «Wajibi don tɔɔrɔ caman ka an sɔrɔ sani an ka don Ala ka masaya la.» 23 U ye ɲɛminɛbaaw sigi egilisiw bɛɛ kelen-kelen na. U tilalen kɔ sun ni delili la, u ye u kalifa Matigi ma, u tun dara o min na. 24 O kɔ, u ye Pisidi jamana cɛtigɛ ka se Panfili. 25 U ye Ala ka kuma fɔ Pɛrje, o kɔ, ka taa Atali. 26 U donna kurun dɔ kɔnɔ yen ka taa Antiose, u tun kalifara Ala ka nɛɛma ma yɔrɔ min na. O kɛra baara min kama, o dafara. 27 U sera Antiose tuma min na, Ala ye ko minnu kɛ u bolo, ani a ye da yɛlɛ siya wɛrɛw ye cogo min na, walisa olu fana ka dannaya kɛ, u ye dannabaaw lajɛ ka o kow bɛɛ lakali u ye. 28 U tora dannabaaw fɛ yen ka waati jan kɛ.

15

1 Mɔgɔ dɔw nana ka bɔ Jude jamana la ka balimaw kalan ko: «Ni aw ma boloko ka kɛɲɛ ni Musa ka sariya ye, aw tɛ se ka kisi.» 2 Wɔyɔ ni sɔsɔliba donnen kɔ olu ni Paul ni Barnabasi cɛ, a latigɛra ko Paul ni Barnabasi ni u dɔw ka taa Jerusalɛm ka kuma cidenw ni cɛkɔrɔbaw fɛ o ko la. 3 Egilisi ye u ci ka taa. U taatɔ, u ye Fenisi ni Samari cɛtigɛ, u tun bɛ siya wɛrɛw tuubi ko fɔ balimaw ye. O kɛra ɲagaliba ye u bɛɛ fɛ. 4 Paul ni Barnabasi selen Jerusalɛm, egilisi mɔgɔw ni cidenw ni cɛkɔrɔbaw ye u minɛ koɲuman. Ala ye ko minnu kɛ Paul ni Barnabasi bolo, u ye olu bɛɛ lakali u ye. 5 Farisiɛn minnu ye dannaya kɛ, olu dɔw wulila k’a fɔ ko: «Wajibi don siyaw la dannabaaw ka boloko ka Musa ka sariyaw bɛɛ dafa.» 6 Cidenw ni cɛkɔrɔbaw ye ɲɔgɔn lajɛ ka o ko sɛgɛsɛgɛ. 7 O kɔrɔfɔ kɛlen kɔ, Pierɛ wulila ka kuma, a ko: «Balimaw, aw y’a dɔn ko Ala ye ne ɲɛnatɔmɔ ka bɔ aw cɛma kabini tuma jan, walisa ne ka Kibaru Duman fɔ siyaw ye, walisa u ka o mɛn ka dannaya kɛ. 8 Mɔgɔw bɛɛ dusukun dɔnbaa Ala y’a jira ko a sɔnna siya wɛrɛw ma, katuguni a ye Ni Senu di olu ma, i ko a y’a di an fana ma cogo min na. 9 A ma faranfasili si kɛ an ni u cɛ. A ye u dusukunw saniya dannaya barika la. 10 Sisan kɔni, mun y’a to aw bɛ Ala kɔrɔbɔ ka doni girin da dannabaaw kan, an ni an bɛnbaw tun tɛ se min kɔrɔ? 11 O bɛɛ n’a ta an dara a la ko an bɛ kisi Matigi Yesu ka nɛɛma barika la, i ko olu fana.» 12 O tuma la jama bɛɛ ye u makun ka Barnabasi ni Paul lamɛn. Ala ye taamashyɛn ni kabako minnu kɛ u bolo siya wɛrɛ mɔgɔw cɛma, u ye olu bɛɛ lakali. 13 U tilalen kɔ o kuma la, Yakuba ye kuma ta, a ko: «Balimaw, a’ ye ne lamɛn. 14 Ala y’a janto siya wɛrɛw la kabini fɔlɔfɔlɔ ka mɔgɔ dɔw ɲɛnatɔmɔ ka bɔ u la ka u kɛ a yɛrɛ taw ye cogo min na, Simɔn ye o lakali. 15 O ni kiraw ka kuma bɛnna ɲɔgɔn ma, i ko a sɛbɛnnen bɛ Kitabu la ko: 16 Matigi ko: `O kɔ, ne na kɔsegin. Dawuda ka so min binna, ne na o jɔ ko kura. Ne na a tomon jɔ ka a latilen, 17 walisa mɔgɔ tɔw ka Matigi ɲini, ani ne ye siya minnu bɛɛ wele ka kɛ ne taw ye, 18 Matigi min y’a to o kow ka dɔn kabini fɔlɔfɔlɔ, o ko ten.’ 19 «O de y’a to ne bɛ miiri ko, siya wɛrɛ mɔgɔ minnu bɛ sɔn Ala ma, an kana ko gɛlɛnma da olu kan. 20 Nka an ka sɛbɛn ci u ma ko u kana bolisɔn sogo dun ka u yɛrɛw nɔgɔ. U ka u yɛrɛw tanga kakalaya ma. U kana fɛn kan cɔrinnen sogo wala joli dun. 21 Kabini tuma jan waajuli bɛ kɛ Musa ka sariya ko la duguw bɛɛ la, a bɛ kalan Alabatosow kɔnɔ lafiɲɛ donw bɛɛ la.» 22 O tuma la a diyara cidenw ni cɛkɔrɔbaw ani egilisi mɔgɔw bɛɛ ye ka mɔgɔ dɔw ɲɛnatɔmɔ u cɛma, ka u ci ka taa Antiose Paul ni Barnabasi fɛ. U ye Jude ni Silasi ɲɛnatɔmɔ. Jude bɛ wele fana Barsabasi. Balimaw la mɔgɔbaw tun don. 23 U ye sɛbɛn min di u ma ka taa, o filɛ: «Aw siya wɛrɛw la balimaw, aw minnu sigilen bɛ Antiose ani Siri ni Silisi jamanaw la, cidenw ni cɛkɔrɔbaw bɛ u ka foli lase aw ma. 24 An y’a mɛn ko dɔw bɔra an cɛma ka taa aw fɛ ka aw tɔɔrɔ ni u ka kumaw ye ka aw hakili ɲaami, k’a sɔrɔ an ma u ci. 25 O de y’a to an bɛnna a la k’a latigɛ ko an ka mɔgɔ dɔw ɲɛnatɔmɔ ka u ci aw ma. Olu ni an balima kanulenw Barnabasi ni Paul na taa ɲɔgɔn fɛ. 26 O mɔgɔw jɛna u yɛrɛw ni kɔ Matigi Yesu Krisita tɔgɔ kosɔn. 27 Ayiwa, an bɛ Jude ni Silasi ci aw ma. An ye ko minnu sɛbɛn, u yɛrɛw na olu fɔ aw ye. 28 A diyara Ni Senu ani an fana ye, ko an kana doni wɛrɛ da aw kan, fɔ nin ko wajibiyalenw: 29 Aw kana bolisɔn sogo dun, wala joli, wala fɛn kan cɔrinnen sogo. Aw ka aw yɛrɛw tanga kakalaya ma. Ni aw bɛ aw yɛrɛw kɔlɔsi o kow ma, o de ka ɲi. K’an bɛn.» 30 Cidenw labilalen kɔ, u taara Antiose ka jama lajɛ ka o sɛbɛn di u ma. 31 Olu y’o kalan tuma min na, u ɲagalila o laadili kuma kosɔn. 32 Jude ni Silasi fana tun ye kiraw ye, olu ye balimaw ja gɛlɛya ka u sabati ni kuma caman ye. 33 U ye waati dama dɔ kɛ yen. Balimaw ye foli di u ma ko u ka se hɛrɛ la, o kɔ, ka u bila ka taa u cibaaw ma. [ 34 O bɛɛ n’a ta, a diyara Silasi ye ka to u fɛ yen.] 35 Paul ni Barnabasi tora Antiose. U ni mɔgɔ caman wɛrɛw tun bɛ mɔgɔw kalan ka Matigi ka Kibaru Duman fɔ u ye. 36 Tile dama tɛmɛnnen kɔ, Paul y’a fɔ Barnabasi ye ko: «An tun taara dugu minnu na ka Matigi ka Kibaru Duman fɔ, an ka kɔsegin olu bɛɛ la, k’a filɛ yala ni balimaw bɛ cogo min na.» 37 Barnabasi tun b’a fɛ Yuhana ka taa u fɛ, o tun bɛ wele fana Marka. 38 Nka Paul ko a man kan ka taa u fɛ, sabu a tun farala u la Panfili, a ma sɔn ka taa u fɛ baara la. 39 Sɔsɔliba donna Paul ni Barnabasi cɛ, fo u farala ɲɔgɔn na. Barnabasi taara ni Marka ye a fɛ, u donna kurun dɔ kɔnɔ ka taa Siprɛ. 40 Nka Paul ye Silasi ɲɛnatɔmɔ ka taa a fɛ, u kalifalen kɔ Matigi ka nɛɛma ma balimaw fɛ. 41 A ye Siri ni Silisi jamana bɛɛ yaala ka egilisiw sabati dannaya la.

16

1 O kɔ, Paul taara Dɛrbɛ ni Lisitre. Dannabaa dɔ tun bɛ yen, o tɔgɔ ko Timote. A ba tun ye Yahutu dannabaa dɔ ye, a fa tun ye Grɛki ye. 2 Lisitre ni Ikonɛ balimaw tun bɛ a tɔgɔ ɲuman fɔ. 3 Paul tun b’a fɛ Timote ka taa u fɛ. A ye Timote boloko o jamana Yahutuw kosɔn, katuguni u bɛɛ tun y’a dɔn ko a fa tun ye Grɛki ye. 4 U tɛmɛnna dugu minnu bɛɛ fɛ, cidenw ni cɛkɔrɔbaw ye ko minnu latigɛ Jerusalɛm, u tun bɛ olu fɔ dannabaaw ye ko u ka o ciw mara. 5 Egilisiw mɔgɔw tun bɛ sabati dannaya la. Dɔw tun bɛ fara u kan don o don. 6 U ye Friji ni Galasi jamanaw cɛtigɛ, katuguni Ni Senu tun ye u bali ka Ala ka kuma fɔ Asi jamana la. 7 U sera Misi da fɛ tuma min na, u tun b’a fɛ ka taa Bitini jamana la, nka Yesu Ni ma sɔn u ka taa yen. 8 U tɛmɛnna Misi kɛrɛ fɛ ka se Troas. 9 O su fɛ Paul ye jiralifɛn dɔ ye. A ye Masedwanɛ cɛ dɔ ye, o jɔlen tun bɛ ka a deli ko: «Na Masedwanɛ jamana la ka an dɛmɛ.» 10 O jiralifɛn yelen kɔ Paul fɛ, an y’an labɛn o yɔrɔnin kelen ka taa Masedwanɛ. An y’a dɔn ko Ala ye an wele ka taa Kibaru Duman fɔ o jamana mɔgɔw ye. 11 An donna kurun dɔ kɔnɔ Troas ka sin Samotrase ma. O dugusajɛ an sera Nɛapolis. 12 An bɔra yen ka taa Filipe, Masedwanɛ jamana fan kelen duguba dɔ don. Romɛkaw ka dugu tun don. An ye tile dama dɔ kɛ o dugu kɔnɔ. 13 Lafiɲɛ don na, an bɔra dugu kɔnɔ ka taa ba da la, an tun bɛ miiri ko an na Ala deli yɔrɔ dɔ sɔrɔ yen. Muso dɔw lajɛlen tun bɛ yen, an ye an sigi ka kuma olu fɛ. 14 Muso dɔ tun bɛ yen min bɔra Tiyatirɛ, o tɔgɔ ko Lidi. Lomaasa fini feerebaa tun don. A tun bɛ Ala bato. Ale de ye an ka kuma lamɛn. Matigi y’a dusu dayɛlɛ, fo a y’a tulo majɔ Paul ka kuma la. 15 A ni a so mɔgɔw batiselen kɔ, a ye an deli, a ko: «Ni aw bɛ ne jate dannabaa ye Matigi la, a’ ye na jigin ne ka so.» A ye an karaba fo an sɔnna. 16 An taatɔ Ala deli yɔrɔ la, an ni jɔnmuso dɔ bɛnna. Jinɛ yelikɛla tun b’a la, a makɛw tun bɛ wari caman sɔrɔ a ka filɛli la. 17 A tugura an ni Paul nɔfɛ ka to ka pɛrɛn ko: «Nin cɛw ye Ala Kɔrɔtalenba ka jɔnw ye. U bɛ kisili cogo fɔ aw ye.» 18 A tora ka o kɛ tile caman kɔnɔ. Paul sɛgɛnnen, a y’i yɛlɛma k’a fɔ jinɛ ye ko: «Ne b’a fɔ i ye Yesu Krisita tɔgɔ la, bɔ a la.» Jinɛ bɔra o yɔrɔnin kelen. 19 O jɔnmuso makɛw y’a ye ko u tɛ wari sɔrɔ a ka filɛli la minkɛ, u ye Paul ni Silasi minɛ ka olu sama ka taa n’u ye kiritigɛlaw ɲɛ kɔrɔ fɛrɛkɛnɛ la. 20 U ye u jɔ kiritigɛlaw ɲɛ kɔrɔ k’a fɔ ko: «Nin cɛw bɛ an ka dugu ɲaami haali. 21 Yahutuw don, u bɛ laada dɔw fɔ, a dagalen tɛ an Romɛkaw ye ka sɔn olu ma wala ka u kɛ.» 22 Jama fana wulila u kama. Kiritigɛlaw ye Paul ni Silasi wɔrɔn k’a fɔ ko u ka gosi ni berew ye. 23 U gosilen kɔ kosɛbɛ, u ye u bila kaso la k’a fɔ kasotigi ye ko a ka u kɔlɔsi kosɛbɛ. 24 Kasotigi y’o mɛn minkɛ, a ye u bila kasobon dogodogo la ka u senw don jirikuru la. 25 Dugutila fɛ Paul ni Silasi tun bɛ Ala deli ka Ala tanuli dɔnkiliw da. Kasolamɔgɔ tɔw tun bɛ u lamɛn. 26 O yɔrɔnin kelen, dugukolo yɛrɛyɛrɛla kosɛbɛ. Kasobon jusigilanw yuguyugura, kasobon daw bɛɛ yɛlɛla. Kasolamɔgɔw bɛɛ ka jɔlɔkɔw fonina. 27 Kasotigi kununna. A ye kasobon daw yɛlɛlen ye tuma min na, a ye a ka npan foosi ko a bɛ a yɛrɛ faga. A tun bɛ miiri ko kasolamɔgɔw bɛɛ bolila. 28 Nka Paul pɛrɛnna ni kanba ye ko: «I kana foyi kɛ i yɛrɛ la, an bɛɛ bɛ yan.» 29 O tuma la kasotigi ko u ka na ni yeelen ye. A bolila ka don kasobon kɔnɔ, a sirantɔ yɛrɛyɛrɛtɔ y’i bin Paul ni Silasi sen kɔrɔ. 30 O kɔ, a ye u labɔ ka u ɲininka ko: «Cɛmɔgɔbaw, ne ka mun kɛ walisa ne ka kisi?» 31 U y’a jaabi ko: «Da Matigi Yesu la, i na kisi, i ni i ka denbaya.» 32 U ye Matigi ka kuma fɔ a ni a so mɔgɔw bɛɛ ye. 33 Kasotigi taara n’u ye o su waati yɛrɛ la ka u jogindaw ko. O kɔ, a batisera, a ni a so mɔgɔw bɛɛ. 34 A taara ni Paul ni Silasi ye a ka so ka dumuni di u ma. O kasotigi ni a ka denbaya bɛɛ ɲagalila, k’a masɔrɔ u dara Ala la. 35 Dugu jɛlen kɔ, kiritigɛlaw ye garadiw ci kasotigi ma ko a ka o cɛw bila. 36 Kasotigi nana k’a fɔ Paul ye ko: «Kiritigɛlaw ye ci bila k’a fɔ ko ne ka aw bila. Ayiwa, a’ ye bɔ ka taa hɛrɛ la.» 37 Nka Paul y’a fɔ u ye ko: «U ye an Romɛkaw gosi mɔgɔw bɛɛ ɲɛ na k’a sɔrɔ kiri ma tigɛ, o kɔ, u ye an bila kaso la. Sisan u b’a fɛ ka an bila dogo la wa? Ayi dɛrɛ! U yɛrɛw ka na ka an labɔ.» 38 Garadiw taara ka o kuma fɔ kiritigɛlaw ye. Olu y’a mɛn ko Romɛkaw don minkɛ, u siranna. 39 U nana yafa ɲini Paul ni Silasi fɛ, o kɔ, ka u labɔ ka u deli ko u ka bɔ o dugu kɔnɔ. 40 U bɔlen kɔ kaso la, u taara Lidi ka so. U ye balimaw ye ka u laadi, o kɔ, u taara.

17

1 Paul ni Silasi tɛmɛnna Anfipolis ni Apoloni fɛ ka se Tesalonike. Yahutuw ka Alabatoso dɔ tun bɛ yen. 2 Paul donna o kɔnɔ i ko a delila k’a kɛcogo min na. A ye mɔgɔ minnu sɔrɔ yen, a ye lafiɲɛ don saba kɛ ka kuma olu fɛ Kitabu kɔnɔ kumaw la. 3 A y’a jira u la k’a jɛya ko wajibi tun don Krisita ka tɔɔrɔ, o kɔ, ka kunun ka bɔ suw cɛma. A ko: «Ne bɛ Yesu min ko fɔ aw ye, o de ye Krisita ye.» 4 Yahutu dɔw ni Grɛki Ala batobaa jamaba ani muso tɔgɔba caman dara a la ka nɔrɔ Paul ni Silasi la. 5 Nka keleya donna Yahutuw la. U ye dugu kɔnɔ mɔgɔ kunntan dɔw lajɛ ɲɔgɔn kan ka golobogalaba ni mankanba wuli dugu kɔnɔ. U girinna ka taa Jasɔn ka so, ko u bɛ Paul ni Silasi minɛ ka taa n’u ye jama lajɛ yɔrɔ la. 6 U ma u sɔrɔ yen minkɛ, u ye Jasɔn ni balima dɔw sama ka taa ni olu ye dugu kiritigɛlaw yɔrɔ. U pɛrɛnna ko: «Nin cɛ minnu ye diɲɛ bɛɛ ɲaami, olu nana yan fana. 7 Jasɔn ye u lajigin a ka so. U bɛɛ bɛ Romɛ masakɛ ka sariya kama, u b’a fɔ ko masakɛ wɛrɛ bɛ yen, ko o ye Yesu ye.» 8 O kuma ye jama ni kiritigɛlaw hakili ɲaami. 9 U ye seereya ɲini Jasɔn ni tɔw fɛ, o kɔ ka u bila ka taa. 10 O yɔrɔnin kelen balimaw ye Paul ni Silasi bila su fɛ ka taa Bere. U sera yen tuma min na, u donna Yahutuw ka Alabatoso kɔnɔ. 11 Olu tun ka fisa Tesalonike Yahutuw ye, u sɔnna Ala ka kuma ma ni diyaɲe ye. U tun bɛ Kitabuw kalan don o don k’a filɛ yala ni o kow ye tiɲɛ ye. 12 U caman ye dannaya kɛ, ani Grɛki faamamuso caman ani cɛ caman fana. 13 Nka Tesalonike Yahutuw y’a mɛn tuma min na ko Paul bɛ Ala ka kuma fɔ Bere, u taara yen ka jama kɔnɔnasu. 14 O tuma la balimaw ye Paul ci ka taa kɔgɔji fan fɛ, nka Silasi ni Timote tora Bere. 15 Paul bilasirabaaw taara n’a ye fo Atɛnɛ. U kɔsegintɔ, Paul ye ci bila u fɛ ko Silasi ni Timote ka teliya ka na a yɔrɔ. 16 Ka Paul to Silasi ni Timote makɔnɔni la Atɛnɛ, a dusu tɔɔrɔla katuguni a y’a ye ko o dugu fara boliw la. 17 A tun bɛ kuma Yahutuw ni siya wɛrɛw Ala batobaaw fɛ Alabatoso kɔnɔ. A tun bɛ minnu kunbɛn fɛrɛkɛnɛw la, a kumana olu fɛ don o don. 18 Mɔgɔ hakiliman minnu bɛ wele epikuriɛnw ni sitoisiɛnw, olu dɔw ye kuma daminɛ Paul fɛ. Dɔw ko: «Nin kuma fu fɔla bɛ mun fɔ?» Dɔw y’a mɛn a bɛ kuma Yesu ni su kununli ko la, u ko: «I n’a fɔ a bɛ siya wɛrɛw ka batofɛnw ko fɔ.» 19 U taara n’a ye u ka kiri yɔrɔ la, u ko: «I bɛ kalan kura min fɔ, anw bɛ se ka o dɔn wa? 20 Katuguni i bɛ ko kura minnu ko fɔ, an b’a fɛ ka olu kɔrɔ dɔn.» ( 21 Atɛnɛkaw bɛɛ ni u ka siginfɛw tun bɛ u ka waati bɛɛ tɛmɛn kalan kuraw fɔli ni u lamɛnni la.) 22 Paul y’i jɔ kiritigɛ yɔrɔ la jama cɛma k’a fɔ ko: «Atɛnɛkaw, ne y’a ye aw timinan ka di batoli kow la kosɛbɛ. 23 Ne ye aw ka dugu yaala minkɛ, ne ye aw ka batofɛn saraka bɔ yɔrɔ caman ye. Ne ye kelen ye, a sɛbɛnnen bɛ o kan ko: `Batofɛn dɔnbali ka saraka bɔlan’. Ayiwa aw bɛ min bato k’a sɔrɔ aw ma o dɔn, ne bɛ o de ko fɔ aw ye. 24 Ala, o min ye diɲɛ ni a kɔnɔ fɛnw bɛɛ da, sankolo ni dugukolo Matigi, o tɛ sigi mɔgɔw ka so dilalenw kɔnɔ. 25 Mɔgɔ bolo tɛ se ka baara kɛ a ye i n’a fɔ a mago bɛ fɛn na, katuguni ale yɛrɛ bɛ ɲɛnamaya ni ninakili ani fɛn bɛɛ di mɔgɔw bɛɛ ma. 26 A ye siyaw bɛɛ da joli kelen na, ka u sigi dugukolo fan bɛɛ la, ka u ka tumaw ni u sigi yɔrɔ danw latigɛ. 27 A b’a fɛ u ka Ala ɲini, ni u mɔmɔli kɛtɔ bɛ se ka a sɔrɔ, hali k’a sɔrɔ a yɔrɔ man jan an si la. 28 K’a masɔrɔ ale la, an bɛ ani an bɛ ɲɛnamaya ka an lamaga. Aw yɛrɛw ka dɔnkili dala dɔw y’a fɔ ko: `An ye a denw ye.’ 29 K’a sɔrɔ an ye ale denw ye, an man kan ka miiri ko Alaya bɛ i ko sanu wala warijɛ wala kabakurun minnu dilalen bɛ mɔgɔw bolo fɛ ka kɛɲɛ ni mɔgɔ hakili ni a se ko ye. 30 Ala ma o ko dɔnbaliya tumaw jate, nka sisan a bɛ mɔgɔw bɛɛ wele yɔrɔw bɛɛ ko u ka nimisa u ka jurumuw la, 31 k’a masɔrɔ a ye don dɔ sigi, a na kiri tigɛ diɲɛ bɛɛ kan ni tilennenya ye a ka cɛ ɲɛnatɔmɔlen bolo. A ye taamashyɛn jɛlen kɛ o la mɔgɔw bɛɛ ye, katuguni a y’a lakunun ka bɔ suw cɛma.» 32 U ye suw kununli ko mɛn tuma min na, u dɔw ye yɛlɛ bɔ a ma. Dɔw ko: «An na i lamɛn don wɛrɛ tun.» 33 Ayiwa Paul bɔra u cɛma ka taa. 34 O bɛɛ n’a ta, dɔw farala a kan ka dannaya kɛ. U la kelen tɔgɔ ko Denisi u ka dugu kiritigɛ jamakulu mɔgɔ dɔ tun don, ani muso min tɔgɔ ko Damaris, ani mɔgɔ wɛrɛw fana.

18

1 O kɔ, Paul bɔra Atɛnɛ ka taa Kɔrɛnte. 2 A ye Yahutu dɔ ye yen, o tɔgɔ ko Akilas, Ponka don. A ni a muso Prisiye nalen kura tun don ka bɔ Itali, k’a masɔrɔ masakɛ Klode tun y’a fɔ ko Yahutuw bɛɛ ka wuli ka bɔ Romɛ. Paul taara olu ɲini 3 ka sigi u fɛ ka baara kɛ u fɛ, katuguni u bɛɛ tun bɛ baara sifa kelen kɛ, finiso dilabaaw tun don. 4 Paul tun bɛ waajuli kɛ Alabatoso kɔnɔ lafiɲɛ donw bɛɛ la. A tun b’a fɛ ka faamuli di Yahutuw ni Grɛkiw fila bɛɛ ma ka u kun yɛlɛma. 5 Silasi ni Timote sera yen ka bɔ Masedwanɛ jamana la tuma min na, Paul ye a ka waati bɛɛ ta ka waajuli kɛ ka seereya kɛ Yahutuw ye ko Yesu ye Krisita de ye. 6 Nka Yahutuw ye Paul sɔsɔ ni lagosili kumaw ye. O de kosɔn Paul ye a ka finiw yuguyugu u kama k’a fɔ ko: «Aw joli hakɛ ka bin aw yɛrɛw kan, jalaki tɛ ne kan tun. Kabini sisan, ne na taa siya wɛrɛw fan fɛ.» 7 Paul bɔra yen ka taa Ala batobaa dɔ ka so, o tɔgɔ ko Tite Jusitus. A ka so gunnen tun bɛ Alabatoso la. 8 Alabatoso kuntigi Krisipus ni a ka denbaya bɛɛ dara Matigi la. Kɔrɛnteka minnu ye Paul ka kuma lamɛn, olu caman fana ye dannaya kɛ ka batise. 9 Matigi y’a fɔ Paul ye jiralifɛn na su fɛ ko: «I kana siran. I ka to ka kuma, i kana i makun, 10 katuguni ne bɛ i fɛ. Mɔgɔ si tɛna se ka bin i kan ka ko jugu kɛ i la, k’a masɔrɔ ne ka mɔgɔ caman bɛ nin dugu kɔnɔ.» 11 Paul tora Kɔrɛnte ka san kelen ni kalo wɔɔrɔ kɛ ka mɔgɔw kalan Ala ka kuma la. 12 Galiɔn tun ye Romɛ gɔfɛrɛnɛrɛ ye Akayi jamana kun na tuma min na, Yahutuw ye ɲɔgɔn lajɛ Paul kama. U taara n’a ye kiritigɛlaw ɲɛ kɔrɔ. 13 U ko: «Nin cɛ bɛ mɔgɔw kun yɛlɛma ka Ala bato cogo min na, o bɛ an ka sariya tiɲɛ.» 14 Paul tun b’a fɛ ka kuma tuma min na, Galiɔn y’a fɔ Yahutuw ye ko: «Aw Yuhutuw, ni tilenbaliya wala kojuguba ko tun don, siga t’a la ne tun na aw lamɛn, 15 nka ni a kɛra kumaw wala tɔgɔw wala aw yɛrɛw ka sariya kow ye, o ɲɛnabɔli bɛ aw yɛrɛw ma. Ne tɛ sɔn ka o kow kiri tigɛ.» 16 A ye u gɛn ka bɔ kiritigɛ yɔrɔ la. 17 O tuma la u bɛɛ ye Alabatoso kuntigi Sositɛnɛ minɛ ka a gosi kiritigɛ yɔrɔ da la, nka Galiɔn ma o jate. 18 Paul tora Kɔrɛnte ka waati jan kɛ. O kɔ, a bɔra balimaw yɔrɔ, a ni Prisiye ni Akilas donna kurun dɔ kɔnɔ ɲɔgɔn fɛ ko u bɛ taa Siri jamana la. A ye a kun di Sankrɛ, k’a masɔrɔ a tun y’i dafale Ala la. 19 U selen Efese, Paul ye Prisiye ni Akilas to yen. A yɛrɛ donna Alabatoso kɔnɔ ka kuma Yahutuw fɛ. 20 Olu y’a deli ko a ka waati dɔ kɛ u fɛ, nka a ma sɔn. 21 A y’i sara u la ko: «Ne na kɔsegin aw fɛ yan, ni Ala sɔnna.» O kɔ, a donna kurun kɔnɔ Efese ka taa. 22 A sera Sesare tuma min na, a taara Jerusalɛm ka egilisi fo, o kɔ, a taara Antiose. 23 A ye waati dɔ kɛ yen, o kɔ, a taara ka Galasi ni Friji jamanaw yaala ka dannabaaw bɛɛ sabati. 24 Yahutu dɔ sera Efese, Alɛkisandrika don, o tɔgɔ ko Apolosi. A tun bɛ se kuma la kosɛbɛ, a kalannen tun don Kitabuw la. 25 O cɛ kalannen tun bɛ Matigi ka sira ko la, a dusu bɛɛ tun b’a la ka Yesu ko fɔ ka mɔgɔw kalan o la k’a jɛya. Nka a ka dɔnniya danna Yuhana ka batiseli la. 26 A ye kuma daminɛ ni ja gɛlɛya ye Alabatoso kɔnɔ. Prisiye ni Akilas y’a mɛn tuma min na, u taara n’a ye u ka so ka Ala sira jira a la k’a jɛya. 27 O kɔ, Apolosi tun b’a fɛ ka taa Akayi jamana la. Balimaw ye a ja gɛlɛya o la ka sɛbɛn ci yen dannabaaw ma ko u k’a minɛ koɲuman. A selen yen, minnu kɛra dannabaaw ye Ala ka nɛɛma barika la, a ye olu dɛmɛ kosɛbɛ, 28 katuguni a ka kuma ye se sɔrɔ Yahutuw ka kuma kan mɔgɔw bɛɛ ɲɛ na. A y’a jira ka bɔ Kitabuw la ko Yesu ye Krisita de ye.

19

1 Ka Apolosi to Kɔrɛnte, Paul ye Asi kulu jamana cɛtigɛ ka se Efese. A ye dannabaa dɔw sɔrɔ yen, 2 a y’a fɔ olu ye ko: «Aw ye dannaya kɛ tuma min na, aw ye Ni Senu sɔrɔ wa?» U y’a jaabi ko: «An ma a mɛn yɛrɛ ko Ni Senu bɛ yen.» 3 Paul ko: «Aw dun batisera batiseli jumɛn la?» U y’a jaabi ko: «Yuhana Batiselikɛla ta.» 4 Paul ko: «Yuhana tun bɛ batiseli min kɛ, o tun b’a jira ko mɔgɔw nimisara u ka jurumuw la. A tun b’a fɔ ko min bɛ na ale kɔ, mɔgɔw ka da o la, o ye Yesu de ye.» 5 U ye o kuma mɛn tuma min na, u batisera Matigi Yesu tɔgɔ la. 6 Paul ye a bolow da u kan, o kɛlen, Ni Senu jiginna u kan, u ye kan wɛrɛw fɔ ka kiraya kɛ. 7 Cɛ tan ni fila ɲɔgɔn tun don. 8 Paul donna Alabatoso kɔnɔ ka kuma ni ja gɛlɛya ye kalo saba kɔnɔ. A tun bɛ u waaju ka u kalan Ala ka masaya ko la. A tun b’a fɛ ka u kun yɛlɛma. 9 Nka kunkolo gɛlɛn dɔw ma sɔn ka dannaya kɛ, u tun bɛ Matigi ka sira lagosi jama ɲɛ na. O tuma la, Paul ye u to yen ka taa ni dannabaaw ye u dan na ka u kalan don o don Tiranus ka kalan yɔrɔ la. 10 A ye o kɛ san fila kɔnɔ fo Asikaw bɛɛ, Yahutuw ani Grɛkiw ye Matigi ka kuma mɛn. 11 Ala tun bɛ kabakobaw kɛ Paul bolo, 12 fo fini wala musɔrɔ minnu tun magara Paul farikolo la, mɔgɔw tun bɛ taa ni olu ye ka u bila banabaatɔw kan, olu tun bɛ kɛnɛya. Jinɛw tun bɛ bɔ jinɛtɔw la. 13 Yahutu minnu tun bɛ yaalayaala ka jinɛw gɛn ka bɔ mɔgɔw la, olu dɔw y’a kɔrɔbɔ k’a filɛ ni u bɛ se ka jinɛw gɛn Matigi Yesu tɔgɔ la. U y’a fɔ jinɛw ye ko: «Paul bɛ waajuli kɛ Yesu min ko la, an b’a fɔ o tɔgɔ kosɔn: A’ ye bɔ a la.» 14 Minnu tun bɛ o kɛ, olu tun ye Yahutuw ka sarakalasebaaw kuntigi Seva denkɛ woloɛula ye. 15 Nka jinɛ y’u jaabi ko: «Ne bɛ Yesu dɔn, ne bɛ Paul fana dɔn, nka aw ye jɔnw ye?» 16 O jinɛtɔ binna u kan ka se u la fo u farilankolon joginnenw bolila ka bɔ so kɔnɔ. 17 O ko dɔnna Efesekaw bɛɛ fɛ, Yahutuw ni Grɛkiw, u bɛɛ siranna, u ye Matigi Yesu tɔgɔ bonya. 18 Minnu kɛra dannabaaw ye, olu caman tun bɛ na ka jɔ u ka ko kɛlenw la jama ɲɛ na. 19 Dɔnbaayakɛla caman nana ni u ka sɛbɛnw ye ka u jeni mɔgɔw bɛɛ ɲɛ na. O kitabuw sɔngɔ jatelen tun bɛ warijɛ waa biduuru bɔ. 20 O cogo la Matigi ka kuma jɛnsɛnna ni fanga ye ka a ka sebaaya jira. 21 O kow kɛlen kɔ, Paul y’a latigɛ ko a na Masedwanɛ ni Akayi cɛtigɛ ka taa Jerusalɛm. A ko: «Ni ne sera yen, wajibi don ne ka Romɛ fana ye.» 22 A ye a dɛmɛbaa fila, Timote ni Erasite ci ka taa Masedwanɛ jamana la, nka a yɛrɛ tora Asi jamana la fɔlɔ ka waati dɔ kɛ. 23 O waati la golobogalaba kɛra Matigi ka sira kosɔn. 24 Sanu faga numu min tɔgɔ ko Dɛmɛtrius, o tun bɛ u ka batofɛn musoman Artemis batoso bisigiw dila ni warijɛ ye ka tɔnɔ caman sɔrɔ o baarakɛlaw ye. 25 A ye olu ni o ɲɔgɔn baarakɛlaw lajɛ ɲɔgɔn fɛ k’a fɔ ko: «Cɛw, aw y’a dɔn ko an bɛ nafaba sɔrɔ nin baara de la. 26 Nin Paul ye min kɛ, aw y’o ye k’a mɛn. A ko batofɛn minnu dilara mɔgɔ bolo fɛ, ko olu tɛ batofɛn sɛbɛw ye. A sera ka mɔgɔ caman kun yɛlɛma, yan Efese dama tɛ, nka a bɛ ɲini k’a kɛ Asi jamana yɔrɔ bɛɛ la. 27 An bɛ siran an ka baara kana na tiɲɛ. O dama tɛ, an ka batofɛn musoman Artemis batoso na jate fu ye. Asikaw bɛɛ ani diɲɛ mɔgɔw bɛɛ bɛ o batofɛn musoman min bato, tanga na bɔ o kan.» 28 O mɔgɔw ye o kuma mɛn minkɛ, u diminna ka pɛrɛn ni kanba ye ko: «Efesekaw ka Artemis de ka bon!» 29 Dugu fan bɛɛ ɲaamina. Mɔgɔw bɛɛ girinna ka taa u ka ɲɔgɔnlajɛ yɔrɔ la. Olu ye Paul taamaɲɔgɔn fila Masedwanɛkaw Gayus ni Arisitarke sama ka taa n’u ye yen. 30 Paul tun b’a fɛ ka taa o yɔrɔ la, nka dannabaaw y’a bali. 31 Asi jamana kuntigi minnu tun ye Paul teriw ye, olu ye ci bila a ma ka a deli ko a kana taa o ɲɔgɔnlajɛ yɔrɔ la. 32 Mɔgɔw bɛɛ tun bɛ u ta fɔ, katuguni u ɲɛmajɔlen tun tɛ, u caman ma u lajɛ kun yɛrɛ dɔn. 33 O la Yahutuw ye Alɛkisandre ɲɔni ka taa jama ɲɛfɛ. Ale ye a bolo kɔrɔta ko a bɛ kuma fɔ jama ye. 34 Nka u y’a dɔn ko Yahutu don tuma min na, u bɛɛ pɛrɛnna ni kan kelen ye lɛrɛ fila kɔnɔ ko: «Efesekaw ka Artemis de ka bon!» 35 Dugu sɛbɛnnikɛla ye jama lamakun k’a fɔ u ye ko: «Efesekaw, mɔgɔw bɛɛ y’a dɔn ko Efese dugu ye Artemisba ka batoso marabaa ye, ani a bisigi min binna ka bɔ sankolo la. 36 Mɔgɔ si tɛ se ka o sɔsɔ. O de kosɔn aw ka aw mada, aw kana foyi kɛ sani aw ka aw miiri. 37 Aw nana ni nin cɛw ye, k’a sɔrɔ u ma foyi tiɲɛ batosow kɔnɔ, u ma an ka batofɛn musoman tɔgɔ jugu fɔ. 38 Ayiwa ni Dɛmɛtrius ni a fɛ baarakɛlaw b’a fɛ ka mɔgɔ dɔw sendon ko dɔ la, kiritigɛ donw sigira, kiritigɛlaw bɛ yen, u ka u sendon olu ɲɛ kɔrɔ. 39 Nka ni ko ɲɛnabɔta wɛrɛw bɛ yen, o ka ɲɛnabɔ kiritigɛ jama fɛ. 40 An bɛ se ka sendon ko an ye murutili kɛ nin golobogalaba kosɔn, k’a masɔrɔ lajɛ kun si tɛ nin jama la.» 41 A tilalen kɔ o kuma la, a ye jama labila.

20

1 Golobogalaba madalen kɔ, Paul ye dannabaaw lajɛ ka u laadi ka foli di u ma. O kɔ, a bɔra yen ka taa Masedwanɛ. 2 A ye o jamana yaala ka dannabaaw ja gɛlɛya ni waajuli kuma caman ye. O kɔ, a sera Grɛsɛ jamana la. 3 A ye kalo saba kɛ yen. A tun b’a fɛ ka don kurun kɔnɔ ka taa Siri jamana la. Nka a y’a dɔn ko Yahutuw ye jɛ siri a kama tuma min na, a ko a bɛ kɔsegin Masedwanɛ fɛ. 4 Ninnu taara a fɛ: Bereka Pirus denkɛ Sopatɛr, ani Tesalonikeka dɔw Artisitarke ni Segɔn ni Dɛrbɛka Gayus ani Timote ni Tisikɛ ni Trofimɛ, minnu bɔra Asi jamana la. 5 Olu taara an ɲɛ ka an makɔnɔ Troas. 6 Nbuuru fununbali seli tɛmɛnnen kɔ, anw kɔni donna kurun dɔ kɔnɔ Filipe ka taa. An ye tile duuru taama kɛ kɔgɔji kan ka u sɔrɔ Troas ka tile woloɛula kɛ yen. 7 Dɔgɔkun don fɔlɔ, an lajɛlen tun bɛ jɛɲɔgɔnya nbuuru karikarili la tuma min na, Paul ye dannabaaw waaju. A tun b’a fɛ ka taa o dugusajɛ, o de y’a to a mɛnna waajuli la fo ka dugu tila. 8 An lajɛlen tun bɛ sankanso min kɔnɔ, lanpa caman tun bɛ yen. 9 Kamalen dɔ sigilen tun bɛ finɛtiri la, o tɔgɔ ko Utikus. A sunɔgɔra k’a masɔrɔ Paul tun mɛnna waajuli la. O kamalen tun tɛ foyi seere ma, a binna duguma ka bɔ o sankanso sabanan la. U y’a ta minkɛ, u y’a sɔrɔ a sara. 10 Paul jiginna k’i biri k’i poron a la, a ko: «Aw hakili kana ɲaami, a ɲɛnama don.» 11 A yɛlɛnna tun ka nbuuru kari ka a dun, ka kuma u fɛ fo ka dugu jɛ. O kɔ, a taara. 12 U dusu sumalenba taara ni o kamalen ɲɛnama ye. 13 An donna kurun dɔ kɔnɔ ka taa Paul ɲɛ fo Asos, ko an bɛ ale ta yen. A yɛrɛ y’a fɔ ko a bɛ taa yen a sen na. 14 A ye an kunbɛn yen tuma min na, a donna an fɛ kurun kɔnɔ ka taa Mitilɛnɛ. 15 An bɔra yen, o dugusajɛ an sera Kios kuntilenna la. O dugusajɛ filanan, an sera Samos, o tile sabanan an sera Mile. 16 Paul tun y’a latigɛ ko an ka tɛmɛn Efese kɛrɛ fɛ, walisa a ka waati kana tɛmɛn k’a to Asi jamana la. A kɔrɔtɔlen tun don. A tun b’a fɛ Pantekɔte don ka a sɔrɔ Jerusalɛm, ni o tun bɛ se ka kɛ. 17 O bɛɛ n’a ta ka Paul to Mile, a ye ci bila ko Efese egilisi cɛkɔrɔbaw ka na a yɔrɔ. 18 U sera a yɔrɔ tuma min na, a y’a fɔ u ye ko: «Ne nana Asi jamana la tuma min na, kabini o don fɔlɔ, ne tun bɛ cogo min na aw fɛ o waatiw bɛɛ la, aw ye o dɔn. 19 Ne ye baara kɛ Matigi ye ni yɛrɛmajiginlenya ni ɲɛji ye. Tɔɔrɔw ye ne sɔrɔ Yahutuw ka jɛ sirili kosɔn. 20 Fɛn min bɛ se ka aw nafa, ne ma o si dogo aw la. Ne ma siran ka aw waaju ka aw kalan mɔgɔw bɛɛ ɲɛ na ani sow bɛɛ kelen-kelen kɔnɔ, 21 k’a fɔ Yahutuw ni Grɛkiw fila bɛɛ ye ko u ka nimisa u ka jurumuw la ka da an Matigi Yesu la. 22 Sisan ne bɛ taa Jerusalɛm, katuguni Ni Senu bɛ ne ɲɔni ka taa, k’a sɔrɔ min bɛna kɛ ne la yen, ne tɛ o dɔn. 23 Ne bɛ nin dɔrɔn de dɔn, ko ne bɛ se dugu o dugu la, Ni Senu bɛ ne lasɔmi ko kaso ni tɔɔrɔ bɛ ne ɲɛ. 24 O bɛɛ n’a ta ne tɛ ne ni jate fɛn ye, a bɛ i n’a fɔ foyi tɛ, ni ne bɛ se ka ne ka ɲɔgɔndan boli kɛ ka dafa. Matigi Yesu ye baara min kalifa ne ma ko ne ka Ala ka nɛɛma Kibaru Duman fɔ, o ko don. 25 «Ne tɛmɛnna aw minnu cɛma ka Ala ka masaya Kibaru Duman ko fɔ, ne y’a dɔn sisan ko aw si tɛna ne ɲɛda ye tun. 26 O de y’a to ne b’a fɔ k’a jɛya bi, ko mɔgɔ si joli hakɛ tɛ ne kan, 27 k’a masɔrɔ ne ye Ala sago bɛɛ fɔ aw ye, ne ma foyi dogo aw la. 28 A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi ka sagakulu bɛɛ fana kɔlɔsi, Ni Senu ye aw kɛ olu minnu kɔlɔsibaaw ye. Aw ka Ala ka egilisi mara, a ye o min san ni a yɛrɛ joli ye. 29 Ne y’a dɔn ko ne taalen kɔ, wara farinmaw na don aw cɛma, u na bin sagaw kan. 30 Mɔgɔ dɔw fana na wuli aw cɛma ka kalan dulenw fɔ, walisa u ka mɔgɔw yɛlɛma ka u kɛ u yɛrɛw ka kalandenw ye. 31 O de kosɔn a’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi ka aw hakili to a la ko san saba kɔnɔ, su fara tile kan, ne ɲɛji bɔtɔ, ne ma aw bɛɛ kelen-kelen laadili dabila. 32 «Ayiwa sisan ne bɛ aw kalifa Ala ni a ka nɛɛma kuma ma. O de bɛ se ka aw sabati ka ciyɛn di aw ma Ala ka mɔgɔ senumaw bɛɛ cɛma. 33 Ne ɲɛ ma bɔ mɔgɔ si ka wari ni sanu ni finiw fɛ. 34 Aw yɛrɛw b’a dɔn ko ne ye baara kɛ ni ne yɛrɛ bolow ye ka ne ni ne taamaɲɔgɔnw mago ɲɛ. 35 Ne ye cogo jira aw la ko bɛɛ la, ko an ka kan ka baara kɛ walisa ka barikantanw dɛmɛ, ka an hakili to Matigi Yesu yɛrɛ ka kuma fɔlen na ko: `Duba bɛ nili la ka tɛmɛn sɔrɔli kan.’ » 36 O kuma fɔlen kɔ, Paul ni olu bɛɛ ye u ɲɔngiri ka Ala deli. 37 U bɛɛ kasitɔ ye u meleke Paul la ka a da susu. 38 U ɲɛnasisi kun tun ye nin ye, ko Paul ko u tɛna a ɲɛda ye tun. O kɔ, u taara Paul bilasira kurun da la.

21

1 An ni u faralen kɔ ɲɔgɔn na, an donna kurun dɔ kɔnɔ ka sin ka taa Kos. O dugusajɛ an sera Rode. An bɔra yen ka taa Patara. 2 An ye kurun dɔ sɔrɔ yen min tun bɛ taa Fenisi, an donna o kɔnɔ ka taa. 3 An sera Siprɛ da fɛ ka tɛmɛn o gun ni worodugu cɛ ka taa ɲɛ Siri fan fɛ. Kurun jɔra Tir dankan na, katuguni kurun kɔnɔ doni tun bɛ labɔ yen. 4 An ye dannabaa dɔw sɔrɔ yen ka dɔgɔkun kelen kɛ olu fɛ. U tora k’a fɔ Paul ye Ni Senu barika la ko a kana taa Jerusalɛm. 5 O dɔgɔkun dafalen kɔ u fɛ yen, an ye an ka taama sira minɛ ka taa. U ni u musow ni u denw bɛɛ taara an bilasira fo dugu kɔfɛ. An ye an ɲɔngiri kɔgɔji da la ka Ala deli. 6 An ye foli di ɲɔgɔn ma tuma min na, anw donna kurun kɔnɔ, olu seginna u ka so. 7 An bɔra Tir ka taa Potolomais, an ka kɔgɔji kan taama danna yen. An ye foli di yen balimaw ma ka tile kelen kɛ u fɛ. 8 O dugusajɛ an bɔra yen ka taa Sesare. An donna Kibaru Duman fɔbaa Filipe ka so ka jigin yen. Ale tun ye o mɔgɔ woloɛula ɲɛnatɔmɔlenw la kelen ye. 9 Denmuso npogotigi naani tun bɛ o fɛ yen, olu tun bɛ kiraya kɛ. 10 An ye tile dama dɔ kɛ u fɛ. K’an to yen, kira dɔ nana ka bɔ Jude jamana la, o tɔgɔ ko Agabus. 11 O ye an sɔrɔ yen. A ye Paul ka cɛsirilan ta ka a yɛrɛ senw ni a bolow siri n’o ye. A ko: «Ni Senu ye min jira, o filɛ nin ye: Nin cɛsirilan ye cɛ min ta ye, Yahutuw na o siri nin cogo la Jerusalɛm, o kɔ, ka a don siya wɛrɛ mɔgɔw bolo.» 12 An ye o kuma mɛn tuma min na, an ni yen mɔgɔw ye Paul deli ko a kana taa Jerusalɛm. 13 Paul y’an jaabi ko: «Mun y’a to aw bɛ kasi ka ne dusu tiɲɛ? Ne labɛnnen bɛ saya kama Jerusalɛm Matigi Yesu tɔgɔ kosɔn, janko sirili.» 14 An ma se ka a bali minkɛ, an y’a to yen k’a fɔ ko: «Matigi sago ka kɛ.» 15 O donw tɛmɛnnen kɔ, an ye an ka minɛnw labɛn ka sira minɛ ka taa Jerusalɛm. 16 Sesare dannabaa dɔw ye an bilasira ka taa ni an ye Siprɛka Mnason ka so, ko an na jigin o fɛ. Dannabaa kɔrɔ tun don. 17 An selen Jerusalɛm, an na ko diyara balimaw ye. U ye an minɛ koɲuman. 18 O dugusajɛ Paul taara ni an ye Yakuba ka so. Egilisi cɛkɔrɔbaw bɛɛ fana taara yen. 19 Paul ye foli di u ma. O kɔ, Ala ye ko minnu bɛɛ kɛ a bolo siya wɛrɛw cɛma a ka baara waatiw bɛɛ la, a ye olu bɛɛ kelen-kelen lakali u ye. 20 U y’o mɛn minkɛ, u ye Ala tanu. O kɔ, u y’a fɔ Paul ye ko: «An balimakɛ, i ɲɛ b’a la ko Yahutu caman-caman kɛra dannabaaw ye, u bɛɛ dusu bɛ sariya ko la. 21 A fɔra olu ye ko Yahutu minnu bɛ sigi siya wɛrɛw cɛma, ko i bɛ olu kalan ko u ka fara Musa ka sariya la, ko i b’a fɔ u ye ko u kana u denw boloko, ko u kana tugu Yahutuw ka laadaw la. 22 An ka kan ka mun kɛ sa? Katuguni siga t’a la, u bɛɛ n’a dɔn ko i sera yan. 23 O de y’a to an bɛna min fɔ i ye, i ka o kɛ. Cɛ naani bɛ an fɛ yan minnu ye u dafale Ala la. 24 I ka taa ni olu ye ka aw saniya ɲɔgɔn fɛ. I ka u kun di wari bɔ. O cogo la mɔgɔw bɛɛ n’a dɔn ko u ye ko minnu mɛn i ko la, ko olu si tɛ tiɲɛ ye, ko i yɛrɛ bɛ taama ka kɛɲɛ ni sariya ye. 25 Siya wɛrɛw dannabaaw kɔni, an bɛnna a la ka sɛbɛn ci olu ma ko u kana bolisɔn sogo dun wala joli wala fɛn kan cɔrinnen, ko u ka u tanga kakalaya ma.» 26 Ayiwa Paul taara ni o cɛ naani ye. O dugusajɛ u saniyalen kɔ, u donna Alabatosoba kɔnɔ ka saniyali donw dafali ko fɔ, ani u bɛɛ kelen-kelen ka saraka ka kan ka bɔ don min na. 27 O tile woloɛula tun bɛ ɲini ka dafa tuma min na, Asi jamana Yahutuw ye Paul ye Alabatosoba kɔnɔ, u ye mɔgɔw kɔnɔnasu ko u k’a minɛ. 28 U pɛrɛnna ko: «Israɛl mɔgɔw, a’ ye na an dɛmɛ. Cɛ min bɛ kuma yɔrɔ bɛɛ mɔgɔw bɛɛ fɛ Israɛl mɔgɔw ni sariya ani nin Alabatosoba kama, o filɛ. Ka fara o kan, a ye Grɛki mɔgɔ dɔw ladon Alabatosoba kɔnɔ ka nin yɔrɔ senuma nɔgɔ.» 29 Trofimɛ min bɔra Efese, u tun ye o ni Paul ye ɲɔgɔn fɛ dugu kɔnɔ. U tun bɛ miiri ko Paul ye o ladon Alabatosoba kɔnɔ. 30 Mankanba kɛra dugu kɔnɔ, mɔgɔw girinna ka bɔ fan bɛɛ la ka taa yen. U ye Paul minɛ k’a sama ka bɔ Alabatosoba kɔnɔ ka so daw tugu. 31 U tun b’a fɛ ka Paul faga tuma min na, o kibaru sera sɔrɔdasikulu jaladuurutigi ma ko Jerusalɛm yɔrɔ bɛɛ girinna. 32 O yɔrɔnin bɛɛ a ye sɔrɔdasi dɔw ni jalasabatigi dɔw ɲɛminɛ ka boli ka taa mɔgɔw yɔrɔ. Olu ye jaladuurutigi ni sɔrɔdasiw ye minkɛ, u ye Paul gosili dabila. 33 Jaladuurutigi gɛrɛla Paul la k’a minɛ k’a fɔ ko a ka siri ni nɛgɛ jɔlɔkɔ fila ye. A ye ɲininkali kɛ ko: «Jɔni don? A ye mun kɛ?» 34 Jama la mɔgɔ dɔw tun bɛ pɛrɛn ka ko dɔ fɔ, dɔ wɛrɛw ye ko wɛrɛ fɔ. Jaladuurutigi ma se ka ko jɛlen si sɔrɔ u ka kuma ɲaaminenw cɛma tuma min na, a ko u ka taa ni Paul ye sɔrɔdasiw ka kube kɔnɔ. 35 U sera yɛlɛnyɛlɛnnan ma tuma min na, sɔrɔdasiw ye Paul ta u bolo, jama ka fariya kosɔn, 36 k’a masɔrɔ u bɛɛ tun bɛ tugu a nɔfɛ ka pɛrɛn ko a ka faga. 37 Sɔrɔdasiw tun bɛ Paul ladon u ka kube kɔnɔ tuma min na, a y’a fɔ jaladuurutigi ye ko: «I bɛ sɔn ne ka kuma dɔ fɔ i ye wa?» Jaladuurutigi y’a ɲininka ko: «I bɛ grɛkikan dɔn wa? 38 Misiraka min murutira kosa in na ka taa ni mɔgɔfagala waa naani ye kungokolon kɔnɔ, i tɛ o ye wa?» 39 Paul y’a jaabi ko: «Ne ye Yahutu ye. Tarse min bɛ Silisi jamana la, ne ye o duguba dugulen dɔ ye. Ne b’i deli i k’a to ne ka kuma jama fɛ.» 40 Jaladuurutigi sɔnna. Ka Paul jɔlen to yɛlɛnyɛlɛnnan kan, a y’a bolo kɔrɔta mɔgɔw ye. U bɛɛ y’u makun. Paul kumana u fɛ hɛburukan na, a ko:

22

1 «Ne faw ni ne balimaw, ne bɛna ne yɛrɛ lafasa cogo min na sisan, a’ ye o kuma lamɛn.» 2 U y’a mɛn ko a bɛ kuma u fɛ hɛburukan na tuma min na, u ye dɔ fara u makunni kan. A ko: 3 «Ne ye Yahutu ye. Tarse min bɛ Silisi jamana la, ne bangera yen. Ne mɔna Jerusalɛm yan. Ne kalanna Gamaliɛl sen kɔrɔ an bɛnbaw ka sariya kow bɛɛ la. Ne dusu bɛɛ tun bɛ Ala ko la i ko aw yɛrɛw dusu b’a la cogo min na bi. 4 Ne tugura nin sira taamabaaw la ka u tɔɔrɔ fo ka se saya ma. Ne ye cɛw ni musow siri ka u bila kaso la. 5 Sarakalasebaaw kuntigi ni cɛkɔrɔbaw jamakulu bɛɛ ye ne seerew ye o kow la. Ne ye sɛbɛnw sɔrɔ olu fɛ ka di Damasi dugu balima Yahutuw ma. Ne tun bɛ taa yen ka yen dannabaaw minɛ ka na n’u sirilen ye Jerusalɛm yan ka u tɔɔrɔ. 6 «Ka ne to sira kan ka surunya Damasi la, yɔrɔnin kelen tilegan fɛ, kɛnɛyeelenba bɔra sankolo la ka manamana ne lamini na. 7 Ne binna duguma, ne ye kan dɔ mɛn. O y’a fɔ ne ye ko: `Saul, Saul, mun y’a to i bɛ ne tɔɔrɔ?’ 8 Ne ko: `I ye jɔni ye, Matigi?’ A y’a fɔ ne ye ko: `Ne ye Yesu Nazarɛtika ye. I bɛ min tɔɔrɔ, ne don.’ 9 Ne taamaɲɔgɔnw ye o kɛnɛyeelen ye, nka min kumana ne fɛ, u ma o kan mɛn. O tuma la ne ye ɲininkali kɛ ko: `Matigi, ne ka mun kɛ?’ 10 Matigi y’a fɔ ne ye ko: `Wuli ka taa Damasi. Ala b’a fɛ i ka min kɛ, o na fɔ i ye yen.’ 11 O kɛnɛyeelenba ye ne ɲɛ lafin fo ne ma se ka yeli kɛ. Ne taamaɲɔgɔnw ye ne bolo minɛ ka taa ni ne ye Damasi. 12 «Cɛ dɔ tun bɛ yen, o tɔgɔ ko Ananiyasi, a tun bɛ siran Ala ɲɛ ka sariya sira taama. Damasi Yahutuw bɛɛ tun b’a tɔgɔ ɲuman fɔ. 13 O nana ne yɔrɔ ɲini k’a ye k’i jɔ ne kɛrɛ fɛ k’a fɔ ne ye ko: `Ne balimakɛ Saul, i ɲɛw ka yɛlɛ.’ O yɔrɔnin kelen ne ɲɛw yɛlɛla, ne ye Ananiyasi ye. 14 A ko: `An bɛnbaw ka Ala ye i ɲɛnatɔmɔ, walisa i ka a sago dɔn, ka Ala ka Tilennen ye, ka kuma dɔw mɛn o da la. 15 Katuguni i ye ko minnu ye ka u mɛn, i na kɛ a seere ye o kow la mɔgɔw bɛɛ ɲɛ na. 16 Sisan i bɛ mun makɔnɔ tun? Wuli ka Matigi tɔgɔ wele ka batise ka i ka jurumuw ko ka bɔ i la.’ 17 «Ne kɔseginnen kɔ Jerusalɛm, ka ne to Ala delili la Alabatosoba kɔnɔ, ne ye jiralifɛn dɔ ye. 18 Ne ye Matigi ye, a ko: `I teliya ka bɔ Jerusalɛm joona, k’a masɔrɔ i bɛ seereya min bɔ ne ko la, u tɛna sɔn o ma.’ 19 Ne y’a jaabi ko: `Matigi u yɛrɛw b’a dɔn ko ne donna Alabatosow kɔnɔ ka i dannabaaw minɛ walisa u ka bila kaso la ka u gosi. 20 U ye i seere Etiɛni faga tuma min na, ne yɛrɛ tun bɛ yen. Ne sɔnna u ka kɛtaw ma, ne ye a fagabaaw ka dulɔkiw kɔlɔsi.’ 21 O tuma la Matigi y’a fɔ ne ye ko: `Taa, katuguni ne na i ci ka taa yɔrɔ jan siya wɛrɛw ma.’ » 22 Jama ye Paul ka kuma lamɛn fo ka se o kuma ma. O tuma la u pɛrɛnna k’a fɔ ko: «A’ ye nin cɛ bɔ yen, a ka faga, a ɲɛnama man kan ka to.» 23 U kulola ka u ka dulɔkiw bɔ u la ka u fili, ka buguri cɛ ka a seri san fɛ. 24 Jaladuurutigi ye ci fɔ ko Paul ka ladon sɔrɔdasiw ka kube kɔnɔ, ka bugɔ ni gɛɲɛ ye walisa kun min y’a to jama bɛ kulo a nɔfɛ, a ka o dɔn. 25 U tun b’a la ka Paul siri bugɔli kama tuma min na, jalasabatigi dɔ tun bɛ yen, Paul y’a fɔ o ye ko: «A dagalen bɛ ka Romɛka hɔrɔn bugɔ k’a sɔrɔ kiri ma tigɛ a kan wa?» 26 Jalasabatigi ye o kuma mɛn tuma na, a taara o fɔ jaladuurutigi ye ko: «I bɛna mun kɛ ten? Nin cɛ ye Romɛka hɔrɔn ye dɛ.» 27 Jaladuurutigi taara Paul yɔrɔ k’a ɲininka ko: «A fɔ ne ye, i ye Romɛka hɔrɔn ye wa?» Paul y’a jaabi ko: «Ɔwɔ.» 28 Jaladuurutigi ko: «Ne ye o hɔrɔnya sɔrɔ ni wari caman ye.» Paul ko: «Ne kɔni y’a sɔrɔ bange fɛ.» 29 O yɔrɔnin kelen, minnu tun bɛna Paul bugɔ, olu ye u mabɔ a la. Jaladuurutigi y’a dɔn ko Paul ye Romɛka hɔrɔn ye tuma min na, a siranna, katuguni a tun y’a siri. 30 Yahutuw tun bɛ Paul sendon kun min na, jaladuurutigi tun b’a fɛ ka o dɔn k’a jɛya. O de kosɔn o dugusajɛ, a ye Paul foni ka ci fɔ ko sarakalasebaaw kuntigiw ni kiritigɛ jamakulu bɛɛ ka ɲɔgɔn lajɛ. O kɔ, a taara ni Paul ye k’a jɔ u ɲɛ kɔrɔ.

23

1 Paul ye a ɲɛ jɔ kiritigɛ jamakulu la k’a fɔ ko: «Balimaw, ne dusu ma ne jalaki ne ka kɛta si la Ala ɲɛ kɔrɔ fo ka na se bi ma.» 2 Sarakalasebaaw kuntigi Ananiyasi y’a fɔ a kɛrɛfɛ mɔgɔw ye ko u ka Paul gosi a da la. 3 O tuma la Paul y’a fɔ a ye ko: «Ala na i gosi, e min bɔlen bɛ kogo kɔkanna jɛyalen fɛ. I sigilen bɛ yan ka kiri tigɛ ne kan ka kɛɲɛ ni sariya ye, nka i b’a fɔ ko ne ka gosi, o ye sariya tiɲɛni de ye.» 4 A kɛrɛfɛ mɔgɔw ko: «I bɛ Ala ka sarakalasebaaw kuntigi dɔgɔya dɛ!» 5 Paul y’a jaabi ko: «Balimaw, ne tun m’a dɔn ko sarakalasebaaw kuntigi don. Tiɲɛ don, a sɛbɛnnen bɛ Kitabu la ko: `I kana kuma jugu fɔ i ka mɔgɔw kuntigi ma.’ » 6 Paul tun b’a dɔn ko kiritigɛ jamakulu tila kelen tun ye Saduseɛnw ye, ko a tɔw ye Farisiɛnw ye. O la, a pɛrɛnna u cɛma ko: «Balimaw, ne bangebaaw tun ye Farisiɛnw ye, ne fana ye Farisiɛn ye. An jigi b’a kan ko suw bɛ kunun, o jigi de ye ne don nin kiri la.» 7 A ye o kumaw fɔ tuma min na, sɔsɔli donna Saduseɛnw ni Farisiɛnw cɛ fo jamakan tilara. ( 8 Saduseɛnw b’a fɔ ko suw tɛna kunun, ko mɛlɛkɛ si tɛ yen, ko ni si tɛ yen, k’a sɔrɔ Farisiɛnw dara o kow bɛɛ la.) 9 A kɛra wɔyɔba ye. Farisiɛnw ka sariya karamɔgɔ dɔw wulila ka kuma ta ni fariya ye ko: «An ma ko jugu si sɔrɔ nin cɛ la. A dɔrɔ ni wala mɛlɛkɛ dɔ kumana a fɛ.» 10 Sɔsɔli bonyara kosɛbɛ, fo jaladuurutigi siranna ko Paul kana na farafara u fɛ. A ye sɔrɔdasiw bila ka jigin ka taa Paul bɔsi u bolo ka taa n’a ye sɔrɔdasiw ka kube kɔnɔ. 11 O don su fɛ Matigi y’i jira Paul la k’a fɔ a ye ko: «I ja gɛlɛya, i ye ne seereya kɛ Jerusalɛm cogo min na, wajibi don i ka o ɲɔgɔn seereya kɛ Romɛ fana.» 12 O dugusajɛ sɔgɔma, Yahutu dɔw ye jɛ siri ka u kali ka u yɛrɛw danga ko u tɛna dumuni kɛ wala ka minni kɛ sani u ka Paul faga. 13 O jɛ siribaaw tun ka ca ni mɔgɔ binaani ye. 14 U taara sarakalasebaaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw sɛgɛrɛ k’a fɔ olu ye ko: «An ye an kali ka an yɛrɛw danga ko an tɛna dumuni kɛ sani an ka Paul faga. 15 Aw kɔni, ani kiritigɛ jamakulu bɛɛ k’a fɔ jaladuurutigi ye ko a ka na ni Paul ye aw yɔrɔ, i n’a fɔ aw b’a fɛ ka a ka koɲɛw dɔn ka a jɛya. An kɔni labɛnnen bɛ ka a faga sani a ka se aw ma.» 16 Nka Paul balimamuso denkɛ ye u ka jɛ sirili ko mɛn. Ale taara sɔrɔdasiw ka kube la ka o ko fɔ Paul ye. 17 Paul ye jalasabatigi dɔ wele k’a fɔ o ye ko: «Taa ni nin kamalen ye jaladuurutigi yɔrɔ, katuguni kuma dɔ b’a fɛ ka fɔ o ye.» 18 Jalasabatigi taara ni o kamalen ye jaladuurutigi yɔrɔ, a ko: «Kasolamɔgɔ Paul ye ne wele ka ne deli ko ne ka na ni nin kamalen ye i yɔrɔ, ko kuma dɔ b’a fɛ ka fɔ i ye.» 19 Jaladuurutigi ye kamalen bolo minɛ ka taa n’a ye u dan na, k’a ɲininka ko: «I b’a fɛ ka mun fɔ ne ye?» 20 A y’a jaabi ko: «Yahutuw kanbɛnna ko u bɛ Paul ɲini i fɛ ka taa kiritigɛ jamakulu ɲɛ kɔrɔ sini, ka a kɛ i n’a fɔ u b’a fɛ ka a ka koɲɛ dɔn k’a jɛya. 21 Nka i kana sɔn, katuguni minnu bɛna u dogo k’a faga, olu ka ca ni mɔgɔ binaani ye. U ye u kali ka u yɛrɛw danga, ko u tɛna dumuni kɛ wala ka minni kɛ sani u ka Paul faga. U labɛnnen bɛ sisan, u tɛ foyi makɔnɔ fo i ka jaabili.» 22 Jaladuurutigi y’a fɔ o kamalen ye ko: «I kana fɔ mɔgɔ si ye ko i ye o ko fɔ ne ye.» O kɔ, a y’a bila ka taa. 23 O tuma la jaladuurutigi ye jalasabatigi fila wele k’a fɔ u ye ko: «A’ ye sɔrɔdasi kɛmɛ fila ni so kan yɛlɛnbaa biwoloɛula ani taamatigi kɛmɛ fila lajɛ ka u labɛn ka taa Sesare. Aw ka taa surɔfana dun waati tɛmɛnnen kɔ. 24 Aw ka sow labɛn, walisa Paul fana ka yɛlɛn dɔ kan ka taa se gɔfɛrɛnɛrɛ Feliksi yɔrɔ hɛrɛ la.» 25 A ye nin kuma sɛbɛn ka ci u fɛ: 26 «Klode Lisiyas bɛ nin sɛbɛn ci gɔfɛrɛnɛrɛ Feliksi ma. I ni hɛrɛ. 27 Yahutuw ye nin cɛ minɛ, u tun bɛ ɲini ka a faga. Ne ni sɔrɔdasiw taara a minɛ u la, sabu ne y’a mɛn ko Romɛka hɔrɔn don. 28 Yahutuw tun bɛ nin cɛ sendon ko min na, ne tun b’a fɛ ka o dɔn. Ne taara n’a ye u ka kiritigɛ jamakulu ɲɛ kɔrɔ. 29 Ne y’a sɔrɔ ko u y’a sendon u yɛrɛw ka sariya kow la, nka a ma foyi kɛ min ka kan ni saya wala kaso ye. 30 A fɔra ne ye tuma min na ko u dɔw ye jɛ siri a kama, o yɔrɔnin kelen ne y’a ci i ma k’a fɔ a sendonbaaw ye ko u ka taa a sendon i yɛrɛ ɲɛ kɔrɔ. K’an bɛn.» 31 Sɔrɔdasiw taara ni Paul ye su fɛ fo Antipatris, i ko a fɔra u ye cogo min na. 32 O dugusajɛ, u ye sotigiw bila ka taa ni Paul ye, u yɛrɛw kɔseginna u ka kube la. 33 Sotigiw selen Sesare, u ye o sɛbɛn di gɔfɛrɛnɛrɛ ma ka Paul jira a la. 34 Gɔfɛrɛnɛrɛ ye o sɛbɛn kalan minkɛ, a ye Paul ɲininka ko a bɔra jamana jumɛn la? A y’a mɛn tuma min na ko a bɔra Silisi, 35 a y’a fɔ a ye ko: «Ni i sendonbaaw sera yan tuma min na, ne na i ka ko ɲɛnabɔ.» A y’a fɔ ko u ka Paul mara Hɛrɔde ka kube kɔnɔ.

24

1 Tile duuru tɛmɛnnen kɔ, sarakalasebaaw kuntigi Ananiyasi sera Sesare, a ni cɛkɔrɔba dɔw ani kuma dɔnna dɔ, o tɔgɔ ko Tɛritule. U ye Paul sendon gɔfɛrɛnɛrɛ ɲɛ kɔrɔ. 2 Paul welelen ka na, Tɛritule y’a sendonni kuma daminɛ tan ko: «Gɔfɛrɛnɛrɛ Feliksi, an bɛ hɛrɛba min na, o bɛ bɔ e de la. I ka ko ɲɛnabɔli ye ko ɲuman caman kɛ nin siya ye. 3 O diyara an bɛɛ ye. An bɛ barika da i ye o kow la tuma bɛɛ, yɔrɔ bɛɛ. 4 Nka walisa ne kana i sɛgɛn, ne b’i deli i ka ɲumaya kosɔn, i ka an lamɛn dɔɔnin. 5 An y’a sɔrɔ ko nin cɛ bɛ an tɔɔrɔ i n’a fɔ fiɲɛbana bɛ an cɛma. A bɛ Yahutuw bɛɛ lamuruti diɲɛ yɔrɔ bɛɛ la. Nazarɛtikaw ka jɛ kuntigi don. 6 A tun b’a fɛ ka Alabatosoba nɔgɔ fana. O tuma la an y’a minɛ. [An tun b’a fɛ ka kiri tigɛ a kan ka kɛɲɛ ni an ka sariya ye. 7 Nka jaladuurutigi Lisiyas nana k’a bɔsi ka bɔ an bolo ni fanga ye. 8 O kɔ, Lisiyas y’a fɔ a sendonbaaw ye ko u ka na i ɲɛ kɔrɔ.] Ni i bɛ nin cɛ sɛgɛsɛgɛ, an bɛ a sendon ko minnu na, i na o kow dɔn tiɲɛ ye.» 9 Yahutuw sɔnna a sendonni kow ma, ko o kow bɛɛ kɛra ten. 10 Gɔfɛrɛnɛrɛ ye kuma di Paul ma. Paul ye kuma ta, a ko: «Ne y’a dɔn ko i ye nin siya ka kiritigɛla ye kabini san caman. O de kosɔn ne jigi sigilen bɛ ne yɛrɛ lafasa i ɲɛ kɔrɔ. 11 I yɛrɛ bɛ se k’a sɛgɛsɛgɛ k’a dɔn ko ne seli ma tɛmɛn tile tan ni fila kan Jerusalɛm ka Ala bato. 12 U ma ne sɔrɔ sɔsɔli la mɔgɔ si fɛ, wala jama lamurutili la Alabatosoba kɔnɔ, wala Alabatoso dɔw, wala dugu kɔnɔ. 13 U bɛ ne sendon ko minnu na sisan, u tɛ se ka olu fɔ k’a jɛya. 14 O bɛɛ n’a ta, ne bɛ jɔ nin de la i ɲɛ kɔrɔ, ko u b’a fɔ ko sira min tɛ tiɲɛ ye, ne bɛ baara kɛ an bɛnbaw ka Ala ye ka kɛɲɛ ni o sira ye. Ko minnu sɛbɛnna sariya ni kiraw ka kitabuw la, ne dara olu bɛɛ la. 15 Ne jigi dalen bɛ Ala kan, i ko u fana jigi b’a kan cogo min na, ko mɔgɔw bɛɛ suw na kunun, mɔgɔ tilennenw ni mɔgɔ tilenbaliw bɛɛ. 16 O de y’a to ne bɛ ne jija tuma bɛɛ ko ne dusukun jalakibali ka sɔrɔ Ala ni mɔgɔw bɛɛ ɲɛ kɔrɔ. 17 «San dama dɔ tɛmɛnna. Sisan ne nana ni dɛmɛni wari ye ka di ne ka siya mɔgɔw ma, ani ka Ala bato. 18 U ye ne saniyalen sɔrɔ Alabatosoba kɔnɔ o kɛli la, jama tun tɛ yen, wɔyɔ ma wuli. 19 Nka Asi Yahutu dɔw tun bɛ yen, olu tun ka kan ka kɛ i ɲɛ kɔrɔ yan ka ne sendon, ni a y’a sɔrɔ u ye ko jugu ye ne la. 20 Walima minnu bɛ yan, u bɛ ne jalaki kun min na, u ka o fɔ, ni a ma kɛ nin ko kelen ye, ka ne to kiritigɛ jamakulu ɲɛ kɔrɔ, ne pɛrɛnna u cɛma ko: `Ne dara suw kununli ko la, o de y’a to ne bɛ kiri la aw ɲɛ kɔrɔ bi.’ » 22 Feliksi ye o sira ko dɔn kosɛbɛ, a ye u labila fo waati wɛrɛ, a ko: «Jaladuurutigi Lisiyas mana na, ne na aw ka ko ɲɛnabɔ.» 23 A y’a fɔ jalasabatigi ye ko a ka Paul bila kaso la ka a kɔlɔsi, nka a kana a degun, a k’a to Paul teriw ka na a mago ɲɛ. 24 Tile dama tɛmɛnnen kɔ, Feliksi ni a muso Drusiye nana, o muso tun ye Yahutu ye. Feliksi ye ci bila ka taa Paul wele ka na. Paul ye kuma minnu fɔ Yesu Krisita dannaya ko la, a ye olu lamɛn. 25 Paul tun bɛ kuma tilennenya ni yɛrɛ minɛli ni kiri nata ko la tuma min na, Feliksi siranna haali, a ko: «I bɛ se ka taa sisan. Ni ne ye waati wɛrɛ sɔrɔ, ne na i wele tun.» 26 A jigi tun b’a kan fana ko Paul na wari dɔ di a ma. O de y’a to a y’a wele ko caman ka na ka baro kɛ a fɛ. 27 San fila tɛmɛnnen kɔ, Pɔrsius Fɛsitus sigira Feliksi nɔ na. Feliksi tun b’a fɛ ka Yahutuw diyaɲeko kɛ, a ye Paul to kaso la.

25

1 Fɛsitus selen o jamana la, o tile sabanan, a bɔra Sesare ka taa Jerusalɛm. 2 Sarakalasebaaw kuntigiw ni Yahutuw ka faama dɔw ye Paul sendon a ɲɛ kɔrɔ. 3 U ye Fɛsitus deli ko a ka Paul lana Jerusalɛm. U tun ye jɛ siri ko u b’a faga sira la. 4 Fɛsitus y’u jaabi ko Paul bɛ kaso la Sesare, ko ale bɛna kɔsegin yen sɔɔni. 5 A ko: «Aw ka ɲɛ mɔgɔ dɔw ka taa ne fɛ yen. Ni o cɛ ye ko jugu kɛ, u ka a sendon.» 6 Fɛsitus ma tɛmɛn tile segin wala tan kan u fɛ yen, o kɔ, a kɔseginna ka taa Sesare. O dugusajɛ a y’i sigi kiritigɛ yɔrɔ la ka ci bila ko Paul ka na. 7 Paul selen kɔ, Yahutu minnu nana ka bɔ Jerusalɛm, olu ye Paul lamini ka a sendon ni kuma jugu caman ye, nka u ma se ka o si jɛya. 8 Paul kumana a yɛrɛ ko la, a ko: «Ne ma ko jugu si kɛ Yahutuw ka sariya kama, wala Alabatosoba kama, wala Romɛ masakɛ kama.» 9 Nka Fɛsitus tun b’a fɛ ka Yahutuw diyaɲeko kɛ, a y’a fɔ Paul ye ko: «I bɛ sɔn ka taa Jerusalɛm, walisa i ka kiri ka tigɛ ne ɲɛ kɔrɔ yen nin ko la wa?» 10 Paul y’a jaabi ko: «Ne bɛ taa Romɛ masakɛ ka kiri yɔrɔ la, ne ka kiri ka kan ka ɲɛnabɔ yɔrɔ min na. Ne ma ko jugu si kɛ Yahutuw la, i yɛrɛ b’o dɔn k’a jɛya. 11 Ni ne jalaki don, ni ne ye ko jugu kɛ min ka kan ni saya ye, ne tɛ ban fagali ma. Nka ni u ka sendonni ko si tɛ tiɲɛ ye, mɔgɔ si tɛ se ka ne don u bolo. Ne bɛ ne ka koɲɛ to Romɛ masakɛ bolo.» 12 Fɛsitus kumana a kɔrɔ sigibaaw fɛ, o kɔ, a ko: «I ye i ka koɲɛ to Romɛ masakɛ bolo, i na taa Romɛ masakɛ ɲɛ kɔrɔ.» 13 Tile dama o kɔ, masakɛ Agripa ni Berenise sera Sesare ka Fɛsitus fo. 14 U ye tile dama dɔ kɛ yen minkɛ, Fɛsitus ye Paul ko fɔ masakɛ ye. A ko: «Feliksi ye cɛ dɔ to kaso la yan. 15 Ne taara Jerusalɛm tuma min na, sarakalasebaaw kuntigiw ni Yahutuw cɛkɔrɔbaw ye o cɛ sendon k’a fɔ ko ne ka a jalaki. 16 Ne ye u jaabi ko: `Romɛkaw ma deli ka mɔgɔ don bolo la sani a ni a sendonbaaw ka kɛ yɔrɔ kelen na, a ka a yɛrɛ lafasa o sendonni ko la.’ 17 O tuma la u nana yan. Ne m’a bila ka mɛn, o dugusajɛ ne ye ne sigi kiri yɔrɔ la ka ci bila ka o cɛ wele. 18 A sendonbaaw selen, ne tun bɛ miiri ko u na a sendon ko jugu minnu na, ne ma o si sɔrɔ a la. 19 Fɛn wɛrɛ tun tɛ, fɔ u tun bɛ ɲɔgɔn sɔsɔ u yɛrɛw ka diinɛ sira ko la, ani cɛ dɔ ko la, o tɔgɔ ko Yesu. O sara, nka Paul ko a ɲɛnama don. 20 Ne tun ma o ɲɛnabɔ cogo dɔn, o de y’a to ne ye Paul ɲininka yala ni a bɛ sɔn ka taa Jerusalɛm, a ka kiri ka ɲɛnabɔ yen. 21 Nka Paul ye a ka koɲɛ to Romɛ masakɛ bolo. O tuma la ne ko a ka to kaso la sani ne ka a bila ka taa masakɛ yɔrɔ.» 22 Agripa y’a fɔ Fɛsitus ye ko: «Ne yɛrɛ b’a fɛ ka o cɛ ka kuma lamɛn.» Fɛsitus y’a jaabi ko: «Sini i n’a lamɛn.» 23 O dugusajɛ, Agripa ni Berenise mɔgɔbalama nana ka don ɲɔgɔnlajɛ yɔrɔ la, u ni jaladuurutigiw ni dugu mɔgɔbaw. Fɛsitus ye ci bila ka Paul wele ka na. 24 O tuma la Fɛsitus ko: «Masakɛ Agripa ani aw minnu bɛɛ bɛ an fɛ yan, aw ɲɛ bɛ nin cɛ min na, Yahutuw jama bɛɛ ye o sendon ne ɲɛ kɔrɔ Jerusalɛm, ani yan fana u bɛ pɛrɛn ko a ɲɛnama kana to. 25 Ne kɔni y’a sɔrɔ ko a ma ko jugu si kɛ min ka kan ni fagali ye. A yɛrɛ ye a ka koɲɛ to Romɛ masakɛ bolo, o de kosɔn ne y’a latigɛ ko a ka taa yen. 26 Ne ma ko jɛlen si sɔrɔ k’a sɛbɛn ka ci masakɛ ma a ko la. O de y’a to ne nana n’a ye aw ɲɛ kɔrɔ, janko e yɛrɛ ɲɛ kɔrɔ, masakɛ Agripa, walisa a sɛgɛsɛgɛlen kɔ, ne k’a fɛn dɔ sɔrɔ ka sɛbɛn. 27 Ne ɲɛ na, ka kasolamɔgɔ ci, ni fɛn jɛlen ma sɔrɔ ka sɛbɛn a ko la, o tɛ ko bɛnnen ye.»

26

1 Agripa y’a fɔ Paul ye ko: «I bɛ se ka i yɛrɛ ka koɲɛ fɔ.» Paul ye a bolo kɔrɔta ka a fɛ taw fɔ ko: 2 «Masakɛ Agripa, Yahutuw bɛ ne sendon ko minnu bɛɛ la, a diyara ne ye ka ne yɛrɛ sɔrɔ i ɲɛ kɔrɔ ka ne yɛrɛ lafasa o kow la, 3 k’a masɔrɔ i bɛ Yahutuw ka laadaw ni u ka sɔsɔli kow dɔn kosɛbɛ. O de kosɔn, ne b’i deli ko i ka i muɲu ka ne lamɛn. 4 «Ne tun bɛ Jerusalɛm ne yɛrɛ siya cɛma cogo min na kabini ne denmisɛnma, Yahutuw bɛɛ bɛ o dɔn. 5 U bɛ ne dɔn kabini tuma jan, ni u bɛ sɔn ka seereya kɛ, ko ne tun bɛ an ka diinɛ sira bɛɛ la gɛlɛnma taama, Farisiɛnya kɔni. 6 Ala ye layidu min ta an bɛnbaw ye, ne jigi bɛ o kan, o de y’a to ne bɛ kiri yɔrɔ la sisan. 7 An siya tan ni fila jigi b’a kan ko o layidu na dafa. U jijalen bɛ Ala batoli la ka baara kɛ a ye su fara tile kan. Masakɛ, o jigi kosɔn Yahutuw bɛ ne sendon. 8 Mun y’a to aw bɛ miiri ko mɔgɔ tɛ se ka da a la ko Ala bɛ mɔgɔw suw lakunun? 9 «Ne kɔni tun bɛ miiri ko ne tun ka kan ka ne se ko kɛ ka Yesu Nazarɛtika tɔgɔ fɔli bali. 10 Ne ye o de kɛ Jerusalɛm. Sarakalasebaaw kuntigiw ye fanga di ne ma, ne ye dannabaa caman bila kaso la. Ni u jalaki kɛra saya ye, ne sɔnna o ma. 11 Tuma caman na, ne tun bɛ u tɔɔrɔ Alabatosow bɛɛ kɔnɔ, ne tun b’a fɛ ka u karaba ka Yesu tɔgɔ tiɲɛ. Ne dusu diminnen kojugu u kɔrɔ, ne tun bɛ tugu u nɔfɛ ka u tɔɔrɔ fo jamana wɛrɛ duguw la. 12 «O cogo la sarakalasebaaw kuntigiw ye fanga ni ci di ne ma tuma min na, ne taara Damasi. 13 Ayiwa o tuma la, masakɛ, ka ne to sira la tilegan fɛ kɛnɛyeelenba bɔra sankolo la ka tɛmɛn tile yɛrɛ kɛnɛyeelen kan, o manamanana ka ne ni ne taamaɲɔgɔnw lamini. 14 An bɛɛ binna duguma. O kɛlen, ne ye kumakan dɔ mɛn, o y’a fɔ ne ye hɛburukan na ko: `Saul, Saul, mun y’a to i bɛ ne tɔɔrɔ? A ka gɛlɛn i ma ka nɛgɛ nun bɔlen tan!’ 15 Ne y’a ɲininka ko: `Matigi, i ye jɔni ye?’ Matigi y’a fɔ ko a ye Yesu ye, ko ne bɛ min tɔɔrɔ, ale don. 16 Ko ne ka wuli ka jɔ, katuguni a y’i jira ne la nin de kosɔn. Ko ne ye ko minnu ye, ani a na i jira ne la ko minnu na, ko a ye ne kɛ o kow baarakɛla ni u seere ye. 17 Ko a na ne tila Yahutuw la ani ko a na ne ci siya wɛrɛ minnu ma, 18 ko a na ne ci olu ma walisa u ɲɛw ka yɛlɛ ka bɔ dibi la ka na kɛnɛyeelen na. U ka bɔ Sitanɛ bolo ka na Ala ma, walisa u ka jurumuw yafa sɔrɔ ka sigi yɔrɔ sɔrɔ dannabaaw cɛma, olu minnu saniyara u ka dannaya fɛ ale la. 19 «Ayiwa masakɛ Agripa, fɛn min jirala ne la ka bɔ sankolo la, ne ma ban o ma. 20 Ne tun bɛ waajuli kɛ Damasi fɔlɔ, o kɔ, Jerusalɛm ni Jude jamana yɔrɔ bɛɛ la ani siya wɛrɛw cɛma, ko u ka nimisa u ka jurumuw la ka tuubi Ala ye. Kɛwale minnu b’a jira ko u nimisara, u ka olu kɛ. 21 O de kosɔn Yahutu dɔw ye ne minɛ Alabatosoba kɔnɔ, u tun b’a fɛ ka ne faga. 22 Nka Ala ka dɛmɛni kosɔn ne bɛ yan halibi, ka ne seereya bɔ mɔgɔw bɛɛ ye, mɔgɔ dɔgɔmanninw ni mɔgɔbaw. Ne ma fɛn fɔ ka tɛmɛn kiraw ni Musa ka ko nata fɔlenw kan, 23 ko Krisita ka kan ka tɔɔrɔ, ko ale fɔlɔ bɛna kunun ka bɔ suw cɛma ka kɛnɛyeelen ko fɔ an siya ni siya wɛrɛw ye.» 24 Ka Paul to a yɛrɛ lafasali la, Fɛsitus pɛrɛnna ni kanba ye ko: «Paul, fa b’i la! I ka kalanba ye fa bila i la!» 25 Paul y’a jaabi ko: «Fa tɛ ne la, Fɛsitus. Ne bɛ tiɲɛ kuma hakiliman de fɔ. 26 Masakɛ yɛrɛ bɛ nin kow bɛɛ dɔn. Ne bɛ se ka kuma ni ja gɛlɛya ye a ɲɛ kɔrɔ. Ne dalen bɛ a la ko ale bɛ nin kow bɛɛ dɔn, sabu u ma kɛ dogo la. 27 Masakɛ Agripa, i dara kiraw ka kumaw la wa? Ne y’a dɔn ko i dara u la.» 28 Agripa y’a fɔ Paul ye ko: «Sɔɔni i na ne yɛlɛma ka kɛ kretiɛn ye!» 29 Paul ko: «Ala m’a kɛra e kelen dama tɛ, nka mɔgɔ minnu bɛ ne ka kuma mɛn bi, cogo o cogo aw bɛɛ ka kɛ ne bɔɲɔgɔnko ye, ni nin sirilanw sen t’a la.» 30 O tuma la masakɛ wulila, ani gɔfɛrɛnɛrɛ ni Berenise ani mɔgɔ minnu bɛɛ tun bɛ u fɛ yen. 31 U bɔlen kɔ, u y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Nin cɛ ma ko jugu si kɛ min ka kan ni fagali wala kaso ye.» 32 Agripa y’a fɔ Fɛsitus ye ko: «Nin cɛ tun bɛ se ka bila ka taa, ni a tun ma a ka koɲɛ to Romɛ masakɛ bolo.»

27

1 A latigɛra ko an ka don kurun kɔnɔ ka taa Itali. U ye Paul ni kasolamɔgɔ dɔw don jalasabatigi Julius bolo, o tun ye Romɛ masakɛ ka sɔrɔdasikulu kuntigi ye. 2 Kurun dɔ tun bɛna bɔ Adramite ka taa Asi dankanw la. An donna o kɔnɔ ka taa. Masedwanɛka dɔ taara an fɛ, o tɔgɔ ko Arisitarke, Tesalonike dugu mɔgɔ dɔ don. 3 O dugusajɛ an sera Sidɔn. Julius ye ko ɲuman kɛ Paul ye, a sɔnna Paul ka taa a teriw fɛ walisa olu ka a mago ɲɛ. 4 An bɔlen kɔ yen, an taara Siprɛ gun kɛrɛ fɛ, katuguni fiɲɛ tun bɛ an kunbɛn. 5 An ye kɔgɔji cɛtigɛ ka tɛmɛn Silisi ni Panfili kɛrɛ fɛ ka se Mira, Lisi jamana la. 6 Jalasabatigi ye kurun dɔ sɔrɔ yen, o tun bɔra Alɛkisandri, a tun bɛ taa Itali. A ye an ladon o kɔnɔ. 7 An taamana ji kan nɛmɛnɛmɛ tile caman kɔnɔ, an seli gɛlɛyara Kinide dugu da fɛ. Fiɲɛ ye an bali ka taa ɲɛ o fan fɛ tuma min na, an taara Salmone ka Krete gun to an ni fiɲɛ cɛ. 8 Krete gun kɛrɛfɛ tɛmɛnni gɛlɛyara an ma. An sera yɔrɔ dɔ la, o tɔgɔ ko Dankan Ɲumanw, olu ni Lase dugu cɛ man jan. 9 Waati caman tun tɛmɛnna, ji kan taama kɛra farati ye, katuguni Sundon seli tun tɛmɛnna ka ban. O de y’a to Paul ye u lasɔmi, 10 a ko: «Cɛmɔgɔw, ne ɲɛ b’a la ko nin taama na kɛ farati ye, kurun ni a doni dɔrɔn tɛ, nka an niw fana bɛ se ka tunun.» 11 Nka jalasabatigi dara kurun ko ɲɛnabɔla ni kuruntigi ka kuma la ka tɛmɛn Paul ta kan. 12 Yen kurun dankan man ɲi fonɛnɛ tuma la, u caman ko u ka bɔ yen ka u jija ka se Fenikis, ka fonɛnɛ kɛ yen. O ye Krete dankan dɔ ye, a sinnen bɛ worodugu ni tilebin seleke ani saheli ni tilebin seleke ma. 13 Fiɲɛ dɔɔnin cira ka bɔ worodugu fan fɛ tuma min na, u tun bɛ miiri ko u ye min latigɛ, ko o na se ka kɛ. U ye banamini ta ka tɛmɛn Krete kɛrɛ fɛ. 14 Nka sɔɔni fiɲɛba cira ka bɔ gun fan fɛ, o fiɲɛ tɔgɔ ko Urakilon. 15 O ye kurun sama. An ma se k’an bɔ a bolo. O ye an bali ka taa ɲɛ, fo an ye an yɛrɛw bila fiɲɛ bolo. 16 An tɛmɛnna gun misɛn dɔ kɔrɔ, o tɔgɔ ko Kloda. An ye kurun misɛn bila kurunba kɔnɔ, o bilali gɛlɛyara. 17 U ye o ladon kurunba kɔnɔ, o kɔ, u ye kurun cɛmancɛ siri ni jurukisɛw ye walisa a kana ci. U tun bɛ siran ko kurun na yɛlɛn Sirtɛ cɛncɛnma yɔrɔ kan tuma min na, u ye kurun fini lajigin ka u yɛrɛw bila fiɲɛ bolo. 18 K’a sɔrɔ fiɲɛba tun bɛ an tɔɔrɔ kosɛbɛ, o dugusajɛ u ye kurun kɔnɔ doni dɔw fili kɔgɔji la. 19 Tile sabanan don, u yɛrɛw bolow ye kurun kɔnɔ minɛnw ta ka u fili. 20 Tile dama dɔ kɛra, tile ma bɔ, dolow fana ma bɔ, fiɲɛ sɛbɛkɔrɔ cira kosɛbɛ, fo an jigi tun tigɛra ko an tɛna se ka kisi. 21 An mɛnna an ma dumuni kɛ. O tuma la Paul wulila k’i jɔ u cɛma k’a fɔ u ye ko: «Cɛmɔgɔw, ne tun ye lasɔmili kuma min fɔ k’an to Krete, aw tun ka kan ka o lamɛn. An tun tɛna bɔ yen, nin tɔɔrɔ ni nin tiɲɛni ko tun tɛna an sɔrɔ. 22 Nka sisan ne bɛ aw laadi. Aw ka aw ja gɛlɛya, katuguni aw si tɛna tunun, fɔ kurun dɔrɔn. 23 Ne ye min ta ye, ani ne bɛ baara kɛ min ye, Ala kɔni, o ka mɛlɛkɛ dɔ y’i jira ne la surɔ. 24 A y’a fɔ ne ye ko: `Paul, i kana siran.’ Ko wajibi don ne ka jɔ Romɛ masakɛ ɲɛ kɔrɔ. Ko Ala ye ne taamaɲɔgɔnw bɛɛ di ne ma. 25 O de y’a to cɛw, a’ ye aw ja gɛlɛya, k’a masɔrɔ ne dara Ala ka kuma la ko a ye min fɔ, o na kɛ. 26 Nka wajibi don an ka fili gun dɔ kan.» 27 An su tan ni naaninan la, k’an to fiɲɛ bolo taa ka segin la Adriyatike kɔgɔji kan, dugutila fɛ, kurun kɔnɔ baarakɛlaw tun bɛ miiri ko an surunyara gele dɔ la. 28 U ye ji suma, u y’a sɔrɔ ko o yɔrɔ dunya tun ye mɛtɛrɛ bisaba ni woloɛula ye. U taara ɲɛ dɔɔnin k’a suma ko kura, u y’a sɔrɔ ko o yɔrɔ dunya tun ye mɛtɛrɛ mugan ni segin ye. 29 U siranna ko an ka kurun kana gosi kabakurun dɔw la, u ye kurun kɔfɛla banamini naani bila ji la. U kɔrɔtɔlen tun bɛ dugu jɛli la. 30 Kurun kɔnɔ baarakɛlaw tun b’a fɛ ka boli, u ye kurun misɛn lajigin i n’a fɔ u bɛ taa kurun ɲɛfɛla banaminiw bila. 31 Nka Paul y’a fɔ jalasabatigi ni sɔrɔdasiw ye ko: «Ni nin cɛw ma to kurun kɔnɔ, aw tɛ se ka kisi.» 32 O tuma la, sɔrɔdasiw ye kurun misɛn juruw tigɛ ka a bila. 33 Ka mɔgɔw to dugujɛ makɔnɔni la, Paul ye u bɛɛ deli ko u ka dumuni kɛ. A ko: «Bi ye aw tile tan ni naani ye, aw bɛ kɔlɔsili la, aw ma dumuni kɛ. 34 O de kosɔn ne bɛ aw deli ko aw ka dumuni kɛ, katuguni aw mago b’a la walisa aw ka kisi. Hali aw si kunsigi kelen tɛna tunun.» 35 O kuma fɔlen kɔ, Paul ye nbuuru dɔ ta ka barika da Ala ye u bɛɛ ɲɛ na, o kɔ, a y’a karikari ka dumuni daminɛ. 36 O tuma la, u bɛɛ ja gɛlɛyara, u fana ye dumuni kɛ. 37 An mɔgɔ kɛmɛ fila ni biwoloɛula ni wɔɔrɔ de tun bɛ o kurun kɔnɔ. 38 U falen dumuni la, u ye alikama fili ji la walisa kurun ka fiɲɛya. 39 Dugu jɛlen, kurun kɔnɔ mɔgɔw ma o yɔrɔ dɔn, nka u ye ji bolo fara yɔrɔ ye, cɛncɛn bɛ a da la. U ko u na kurun ladon o yɔrɔ la, ni o bɛ se ka kɛ. 40 U ye banaminiw la juruw foni ka u to ji la. U ye lɛmu siri juruw fana foni. O kɔ, u ye kurun ɲɛfɛla fini walaɛalan fiɲɛ la ka sin cɛncɛn ma ka taa. 41 Nka u sera jikuruw ɲɔgɔn kunbɛn yɔrɔ la ka balan yen cɛncɛn na. Kurun ɲɛfɛla coronna fo a ma se ka lamaga, k’a sɔrɔ a kɔfɛla tun bɛ karikari jikuruw barika fɛ. 42 Sɔrɔdasiw tun b’a fɛ ka kasolamɔgɔw bɛɛ faga walisa u kana nɔnni kɛ ka boli. 43 Nka jalasabatigi tun b’a fɛ ka Paul kisi, a ye u bali ka o kɛ. A ko minnu bɛ se nɔnni la, olu ka u bin ji kan fɔlɔ ka nɔnni kɛ ka taa gele kan. 44 U tɔw ka yɛlɛn kurun jiri fɛrɛnw wala kurun karilen kunkurunw kan ka taa. O cogo la u bɛɛ kɛnɛma sera gele kan hɛrɛ la.

28

1 An kisilen kɔ, an y’a sɔrɔ o gun tɔgɔ ko Malte. 2 Yen mɔgɔw ye ko ɲuman min kɛ an ye, o bɔɲɔgɔnko sɔrɔ man di. U ye tasumaba mana ka an bɛɛ wele ka na o kɔrɔ, katuguni sanji tun nana ka nɛnɛba kɛ. 3 Paul taara dɔgɔ dɔ cɛ ko a b’a bila tasuma la, fɔnfɔnnin bɔra o la funteni kosɔn ka Paul cin ka balan a bolo la. 4 O gun mɔgɔw ye sa dulonnen ye Paul bolo la minkɛ, u y’a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Nin cɛ ye mɔgɔfagala ye, siga t’a la, hali k’a sɔrɔ a kisira ka bɔ kɔgɔji la. Tiɲɛ ma sɔn a ka balo.» 5 Nka Paul ye a bolo seri, o sa binna tasuma la, foyi ma kɛ Paul la. 6 O mɔgɔw tun b’a filɛ yala ni Paul na funun wala ka bin ka sa o yɔrɔnin kelen. U y’a ye ko a mɛnna, foyi ma kɛ a la, u ka miiriliw yɛlɛmana, u y’a fɔ ko batofɛn dɔ don. 7 O gun na mɔgɔba min tɔgɔ ko Publius, o ka forow tun ka surun yen na. A ye an minɛ i ko a teriw. A ye an lajigin a ka so tile saba kɔnɔ. 8 An y’a sɔrɔ Publius fa dalen tun bɛ farigan ni tɔgɔtɔgɔnin bolo. Paul donna o yɔrɔ ka Ala deli k’i bolow da a kan, a kɛnɛyara. 9 O kɛlen kɔ, o gun na banabaatɔ tɔw fana nana, u kɛnɛyara. 10 Olu fana ye an bonya kosɛbɛ. An taa tuma selen, an mago tun bɛ fɛn o fɛn na, u ye o bɛɛ di an ma. 11 Kalo saba tɛmɛnnen kɔ, an donna Alɛkisandri kurun dɔ kɔnɔ ka taa, o taamashyɛn tun ye Filaninw ye, o tun ye fonɛnɛ kɛ yen. 12 An selen Sirakuse, an ye tile saba kɛ yen. 13 An bɔlen kɔ yen, an munumununa ka se Rejio. O dugusajɛ fiɲɛ cira ka bɔ worodugu yanfan fɛ, an sera Puzole tile fila kɔnɔ. 14 An ye balima dɔw ye yen, u ye an deli ko an ka dɔgɔkun kelen kɛ u fɛ yen. O cogo la an taara Romɛ. 15 Romɛ balimaw ye an kibaru mɛn ka na an kunbɛn Apius Fɔrum la ani Dunanjiginso Saba la. Paul ye u ye tuma min na, a ye barika da Ala ye ka a ja gɛlɛya. 16 An selen Romɛ, u sɔnna Paul ka to a dan na, ani sɔrɔdasi kelen min tun b’a kɔlɔsi. 17 Tile saba tɛmɛnnen kɔ, Paul ye Romɛ Yahutu mɔgɔbaw wele ka na a yɔrɔ. U ye u lajɛ tuma min na, a y’a fɔ u ye ko: «Balimaw, ne ma ko jugu si kɛ an siya la, ne ma an bɛnbaw ka laadaw fana tiɲɛ, hali o, ne minɛna Jerusalɛm ka don Romɛkaw bolo. 18 Olu ye ne ɲininka minkɛ, u tun b’a fɛ ka ne bila, sabu u ma foyi sɔrɔ ne la min b’a to ne ka kan ka faga. 19 Nka Yahutuw ma sɔn o ma, o de y’a to a tun kɛra wajibi ye ne ka ne ka koɲɛ to Romɛ masakɛ bolo, o tɛ ko ne b’a fɛ ka ne siya sendon mɛnɛ. 20 O de kosɔn ne ye aw wele ka na ne yɔrɔ walisa ne ka aw ye ka kuma aw fɛ, katuguni Israɛl jigi bɛ min kan, ne sirilen bɛ ni nin jɔlɔkɔ ye o kosɔn.» 21 U y’a fɔ a ye ko: «An ma sɛbɛn si sɔrɔ ka bɔ Jude jamana la i ko la. Balima si fana ma bɔ yen ka kibaru jugu si fɔ i ko la yan. 22 Nka an b’a fɛ ka i ka miirili dɔn nin jɛ ko la, katuguni an y’a dɔn ko sɔsɔli bɛ kɛ a la yɔrɔ bɛɛ.» 23 U ni Paul ye don dɔ sigi. O don na mɔgɔ caman nana a yɔrɔ la. Paul ye kunnafoni di u ma kabini sɔgɔma fo wula fɛ. A ye Ala ka masaya ko fɔ u ye. A tun bɛ Yesu ko fɔ u ye k’a jɛya ka bɔ Musa ka sariya ni kiraw ka kitabuw la. 24 Dɔw sɔnna Paul ka kuma ma, nka dɔw ma sɔn ka da a la. 25 U ka kuma ma bɛn ɲɔgɔn ma minkɛ, u tun bɛ daminɛ ka taa. Sani u ka taa, Paul ye nin kuma fɔ u ye ko: «Ni Senu ye min fɔ aw bɛnbaw ye kira Esayi da la, o ye tiɲɛ ye ko: 26 `Taa k’a fɔ nin siya ye ko: Aw tulow majɔlen na mɛnni kɛ, nka aw tɛna faamuli kɛ. Aw ɲɛw jɔlen na filɛli kɛ, nka aw tɛna yeli kɛ. 27 K’a masɔrɔ nin mɔgɔw hakili goyara. U ye u tulow tugu, u ye u ɲɛw tugu, walisa u ɲɛw kana na yeli kɛ, u tulow kana na mɛnni kɛ, u hakili kana na faamuli kɛ, u kana na u yɛlɛma ne fan fɛ, walisa ne ka u kɛnɛya.’ 28 Aw k’a dɔn ko Ala ka kisili cira siya wɛrɛw ma, olu kɔni na o lamɛn.» [ 29 Paul ye o kuma fɔ tuma min na, Yahutuw taatɔ tun bɛ ɲɔgɔn sɔsɔ kosɛbɛ.] 30 Paul ye san fila dafalen kɛ a yɛrɛ ka so luwanselen kɔnɔ. Mɔgɔ o mɔgɔ taara bɔ a ye, a ye olu bɛɛ ladon. 31 A tun bɛ waajuli kɛ Ala ka masaya ko la, ka mɔgɔw kalan Matigi Yesu Krisita ko la ni ja gɛlɛya ye, mɔgɔ si ma a bali.