1 TIMOTE

¹ Ne Paul, Krisita Yesu ka ciden ka kɛɲɛ ni ci dilen ye ne ma an Kisibaa Ala ni Krisita Yesu fɛ, o min ye an jigi ye, ² ne bɛ nin sɛbɛn ci i ma, Timote, e min ye ne den tigitigi ye dannaya la. An Fa Ala ni an Matigi Krisita Yesu ka nɛɛma ni makari ani dususuma di i ma. ³ I ka to Efese i ko ne tun y’i jija o la cogo min na ne taatɔ Masedwanɛ jamana la. Minnu bɛ mɔgɔw kalan kalan kura la, i k’a fɔ olu ye k’a gɛlɛya u ma ko u kana o kɛ, ⁴ ko u kana tugu nsiirinw ni buruju ko dama dɔnbaliw la. Olu bɛ sɔsɔli dɔrɔn lawuli, k’a sɔrɔ u tɛ bɛn ni Ala ka ko latigɛlen ye, o min bɛ sɔrɔ dannaya la. ⁵ Ayiwa ci fɔlenw dafali ye kanuya ye, o min bɛ bɔ dusukun jɛlen ni dusukun ɲuman ani dannaya sɛbɛ la. ⁶ Mɔgɔ dɔw jɛngɛna ka o sira ɲuman bila ka kɛ kuma fufafu fɔlaw ye. ⁷ U b’a fɛ ka kɛ sariya karamɔgɔw ye, o bɛɛ na ta u bɛ kuma minnu fɔ ani u bɛ u sinsin kuma minnu kan, u tɛ olu si faamu. ⁸ An y’a dɔn ko sariya ka ɲi ni mɔgɔ b’a kɛ a cogo la. ⁹ An y’a dɔn ko sariya ma sigi mɔgɔ tilennenw kama, fɔ kojugukɛlaw ni murutilenw ni Ala ɲɛsiranbaliw ni jurumukɛlaw ni Ala dɔnbaliw ani Ala sira bilabaaw, ani fa fagalaw ni ba fagalaw ni mɔgɔ fagalaw, ¹⁰ ani kakalaw ni cɛɲɔgɔn ɲininaw ani mɔgɔ sonyabaaw, ani nkalontigɛlaw ni seere jugu minnu bɛ u kali nkalon kan, ani ko wɛrɛ minnu bɛ kalan sɛbɛ sɔsɔ. ¹¹ O sariya sigira ka kɛɲɛ ni dubatigi Ala nɔɔrɔ Kibaru Duman ye, o min kalifara ne ma. ¹² Ne bɛ barika da an Matigi Krisita Yesu ye, o min ye sebaaya di ne ma, katuguni a ye ne jate dannamɔgɔ ye ka ne bila a ka baara la, ¹³ hali k’a sɔrɔ ne tun ye a tɔgɔ jugu fɔ ka kɔrɔ, ka kɛ mɔgɔw tɔɔrɔbaa ni mɔgɔ farinma ye. Nka Ala makarila ne la, k’a masɔrɔ ne ye o kɛ dannabaliya ni ko dɔnbaliya kosɔn. ¹⁴ An Matigi ka nɛɛma bonyara kosɛbɛ ni dannaya ni kanuya ye min bɛ Krisita Yesu la. ¹⁵ Nin kuma jɛlen don, mɔgɔw ka kan ka a minɛ, ko Krisita Yesu nana diɲɛ la walisa a ka jurumukɛlaw kisi. Ne ye olu bɛɛ la jurumukɛlaba de ye. ¹⁶ Ne min ye u bɛɛ la jurumukɛlaba ye, Ala makarila ne la nin kosɔn, walisa Yesu Krisita ka a ka muɲuli bɛɛ jira ne ko la, fo mɔgɔ minnu bɛna da a la ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ, ne ka kɛ ɲɛjirala ye olu la. ¹⁷ Badaa Masakɛ, a sabali, a yebali, Ala kelenpe, o ka bonya ka tanu badaa-badaa. Amiina. ¹⁸ Ne denkɛ Timote, ne bɛ nin ci fɔ i ye ka kɛɲɛ ni kiraya kuma fɔlenw ye i ta fan fɛ ka kɔrɔ, ko i ka kɛlɛ ɲuman kɛ ka kɛɲɛ ni olu ye, ¹⁹ ka dannaya ni dusukun ɲuman mara ten. Mɔgɔ dɔw ye u ka dusukun jɛlenya bila, u tununna dannaya ta fan fɛ, i ko ji kan kurun bɛ tunun cogo min na. ²⁰ Himɛnɛ ni Alɛkisandre ye olu dɔw ye. Ne ye u don Sitanɛ bolo, walisa u ka dege a la ko u kana Ala tɔgɔ tiɲɛ.

¹ Ne ka waajuli fɔlɔ filɛ nin ye ko mɔgɔw ka deliliba sifa bɛɛ kɛ, ka Ala deli ɲɔgɔn ye ka barika da Ala ye mɔgɔw bɛɛ kosɔn. ² Delili ka kɛ masakɛw ni kuntigiw ye walisa an ka to lafiya la ni hakili sigilen ye, ka taama Ala ɲɛsiran na ni cogo bɛnnen ye. ³ O de ka ɲi an Kisibaa Ala ɲɛ kɔrɔ, a ka di a ye. ⁴ Ale b’a fɛ mɔgɔw bɛɛ ka kisi ka se ka tiɲɛ dɔn. ⁵ Katuguni Ala ye kelenpe de ye, Ala ni mɔgɔw cɛ sorona donna, o fana ye kelenpe ye, o ye mɔgɔ Krisita Yesu de ye. ⁶ Ale ye a yɛrɛ di ka kɛ mɔgɔw bɛɛ kunmabɔ sara ye. O seereya kɛra waati bɛnnen na. ⁷ O de kosɔn ne sigira ka kɛ waajulikɛla ni ciden ye, ka kɛ siya wɛrɛw karamɔgɔ ye dannaya ni tiɲɛ la. Ne bɛ tiɲɛ fɔ, nkalon t’a la. ⁸ O de kosɔn ne b’a fɛ cɛw ka Ala deli yɔrɔ bɛɛ, ka bolo senumaw kɔrɔta ni diminya ni sɔsɔli tɛ. ⁹ O cogo la ne b’a fɛ musow ka u masiri cogo bɛnnen na ka fini bɛnnen don minnu bɛ u sutara. U kana u yɛrɛw masiri ni kun digili sɔngɔ gɛlɛn ye, wala sanu ni kɔnɔnkisɛ sɔngɔ gɛlɛnw wala fini saramaw. ¹⁰ U ka u masiri ni kɛwale ɲumanw ye. Muso minnu ko u bɛ siran Ala ɲɛ, o bɛ bɛn ni olu cogo ye. ¹¹ Muso makunnen ka kalan lamɛn ni kololi bɛɛ ye. ¹² Ne tɛ sɔn muso ka kɛ karamɔgɔ ye wala ka kɛ cɛw kuntigi ye, nka a makunnen ka to, ¹³ katuguni Hadama fɔlɔ dara, o kɔ, Hawa. ¹⁴ Hadama kɔni ma nɛgɛn, muso de nɛgɛnna ka Ala ka ci fɔlen tiɲɛ. ¹⁵ O bɛɛ n’a ta, muso na kisi den bangeli ko la ni a tora dannaya ni kanuya ni senuya la ni yɛrɛ majiginni ye.

¹ Nin kuma jɛlen don, ko ni mɔgɔ dɔ bɛ egilisi kɔlɔsibaaya ɲini, o tigi bɛ baara ɲuman fɛ. ² Wajibi don egilisi kɔlɔsibaa ka kɛ jalakibali ye, muso kelen tigi, yɛrɛminɛbaa, hakiliman, a cogo bɛnnen, dunan lajiginbaa, a ka se ka mɔgɔ wɛrɛw kalan. ³ A kana kɛ minnikɛla ye, wala mɔgɔ farinma, fɔ mɔgɔ sabalilen. A kana kɛ kɛlɛtigɛla ye. A kana tugu wari nɔfɛ. ⁴ A ka se ka a yɛrɛ ka so mara koɲuman, ka a denw kolo cogo bɛnnen na. ⁵ Sabu ni mɔgɔ tɛ se ka a yɛrɛ ka so mara, a bɛ se ka a janto Ala ka egilisi la cogo di? ⁶ A kana kɛ tuubiden kura ye, walisa a kana fa kuncɛbaya la ka jalaki, i ko Sitanɛ jalakira cogo min na. ⁷ A tɔgɔ ɲuman ka fɔ dannabaliw fɛ, walisa mafiɲɛyali kana se a ma, Sitanɛ ka janw kana na a minɛ. ⁸ Egilisi baarakɛlaw fana ka kɛ mɔgɔ sɛbɛw ye ni filankafoya tɛ, u kana kɛ dɔlɔtɔw ye. U kana tɔnɔ jugu ɲini. ⁹ U ka tiɲɛ gundo mara dannaya ko la u dusukun jɛlen de la. ¹⁰ U ka kɔrɔbɔ fɔlɔ, o kɔ, ni jalaki yɔrɔ ma sɔrɔ u la, u bɛ se ka kɛ egilisi baarakɛlaw ye. ¹¹ Musow fana ka kɛ mɔgɔ sɛbɛw ye, u kana kɛ mɔgɔ tɔgɔ tiɲɛnbaaw ye. U ka kɛ yɛrɛminɛbaaw, dannamɔgɔw ye fɛn bɛɛ la. ¹² Egilisi baarakɛlaw ka kɛ muso kelen tigiw ye. U ka u denw ni u ka sow mara koɲuman. ¹³ Minnu bɛ egilisi ka baara kɛ koɲuman, olu bɛ ɲɛmɔgɔya ɲuman sɔrɔ ka ja gɛlɛyaba sɔrɔ dannaya la, o min bɛ Krisita Yesu la. ¹⁴ Ne jigi b’a kan ko sɔɔni ne bɛna taa i yɔrɔ nka ne bɛ nin kow sɛbɛn ka ci i ma, ¹⁵ walisa ni ne mɛnna, mɔgɔ ka kan ka ko min kɛ Ala ka jama senuma cɛma, i ka o dɔn. O ye Ala ɲɛnama ka egilisi ye, tiɲɛ samasen ni a sinsin yɔrɔ dɔn. ¹⁶ Ala ɲɛsiran gundo ka bon kosɛbɛ, sɔsɔli tɛ o la. Ala farikoloma y’i jira. Jo dira a ma Ni Senu fɛ. Mɛlɛkɛw y’a ye. Waajuli kɛra a ko la siyaw cɛma. Dannaya kɛra a la diɲɛ la. A kɔrɔtara ka taa nɔɔrɔ la.

¹ Ni Senu b’a fɔ k’a jɛya ko laban donw na, mɔgɔ dɔw na muruti dannaya ma ka jinɛ lafilibaaw ni jinɛw ka kalan kow lamɛn ² nkalontigɛlaw ka filankafoya fɛ, olu minnu dusukunw bɛ gɛlɛya, i n’a fɔ nɛgɛ bilen ka fɛn jeni da. ³ U b’a fɔ k’a gɛlɛya ko furu kana kɛ, ko dumunifɛn dɔw fana kana dun, k’a sɔrɔ Ala ye o fɛnw da walisa dannabaa minnu bɛ tiɲɛ dɔn, olu ka u dun ni barika dali ye. ⁴ Ala ka dafɛn bɛɛ ka ɲi. Mɔgɔw man kan ka ban u si la ni u bɛ u minɛ ni barika dali ye, ⁵ sabu u bɛ saniya Ala ka kuma ni Ala delili fɛ. ⁶ Ni i bɛ balimaw kalan o kow la, i na kɛ Krisita Yesu ka baaraden ɲuman ye, i ni balolen dannaya ni kalan tiɲɛma kuma fɛ, i tugulen bɛ o min na. ⁷ I ka ban nsiirin Ala ɲɛsiranbaliya kunntanw ma. I yɛrɛ dege Ala ɲɛsiran kow la. ⁸ Nafa bɛ farikolo degeli la ko dɔw la, nka nafa bɛ Ala ɲɛsiran degeli la fɛn bɛɛ ta fan fɛ, k’a masɔrɔ ɲɛnamaya layidu b’a la, sisan ɲɛnamaya ani sini ta. ⁹ O kuma jɛlen don, mɔgɔw bɛɛ ka kan ka a minɛ. ¹⁰ O de kosɔn an bɛ baara kɛ ka kɛlɛ kɛ, katuguni an ye an jigi da Ala ɲɛnama kan, o min ye mɔgɔw bɛɛ Kisibaa ye, janko dannabaaw ta. ¹¹ I ka o kow fɔ k’a gɛlɛya ka mɔgɔw kalan u la. ¹² Mɔgɔ si kana i dɔgɔya i ka denmisɛnya kosɔn, nka i ka kɛ ɲɛjirabaa ye dannabaaw la, kuma ni kɛwalew ni kanuya ni dannaya ani jɛlenya la. ¹³ Sani ne ka na, i ka i jija ka Ala ka kuma kalan mɔgɔw ɲɛ na, ka u waaju ka u kalan. ¹⁴ I ye Ala ka nilifɛn min sɔrɔ, o min dira i ma kiraya kuma fɛ ani cɛkɔrɔbaw jama ka bolo dali fɛ i kun na, i kana farati o la. ¹⁵ I jija o kow la ka i sɛbɛ don u la walisa mɔgɔw bɛɛ k’a ye ko i bɛ taa ɲɛ. ¹⁶ I ka i janto i yɛrɛ la ani mɔgɔw kalanni la. I sinsinnen ka to o kow la. O cogo la i na i yɛrɛ kisi ka i lamɛnbaaw fana kisi.

¹ I kana cɛkɔrɔbaw kɔrɔfɔ ni gɛlɛya ye, nka i ka u laadi i ko i fa. Kamalenw laadi i ko i balimakɛw. ² Musokɔrɔbaw laadi i ko i baw, ka muso misɛnw laadi i ko i balimamusow, cogo bɛnnen na. ³ Muso cɛ salen minnu bɛ u kelen na, i ka olu bonya. ⁴ Nka ni denw wala mɔdenw bɛ muso cɛ salen dɔ fɛ, olu ka dege kɛwale ɲumanw kɛli la u ka so mɔgɔw ye fɔlɔ ka kɛɲɛ ni Ala ɲɛsiran ye, ka u bangebaaw ka ko ɲuman kɛlenw ɲɔgɔn kɛ u ye, o de ka di Ala ye. ⁵ Nka muso cɛ salen min bɛ a kelen na, o bɛ a jigi da Ala kan ka to Ala deliliba la su fara tile kan. ⁶ Nka muso min tugulen bɛ ɲɛnajɛ kow nɔfɛ, o salen don k’a ɲɛnama to. ⁷ Ayiwa i ka o kow fɔ u ye k’a gɛlɛya, walisa u ka kɛ jalakibaliw ye. ⁸ Ni mɔgɔ dɔ tɛ i janto a yɛrɛ taw la, janko a yɛrɛ so mɔgɔw, o tigi ye dannaya sira bila, a ka jugu ni dannabali ye. ⁹ Muso cɛ salen min ye san biwɔɔrɔ sɔrɔ, ni a tun kɛra cɛ kelenpe muso ye, ¹⁰ ni a tɔgɔ ɲuman fɔra a ka kɛwale ɲumanw kosɔn, ni a ye denw lamɔ, ni a ye dunanw ladon, ni a ye Ala ka mɔgɔw senw ko, ni a ye mɔgɔ tɔɔrɔlenw dɛmɛ, ka kɛwale ɲumanw sifa bɛɛ kɛ, o tɔgɔ bɛ se ka sɛbɛn. ¹¹ Muso cɛ salen minnu man kɔrɔ, i kana sɔn ka olu tɔgɔw sɛbɛn, k’a masɔrɔ u negew mana u sama ka Krisita bila, u na kɛ furu fɛ. ¹² U na jalaki u ka layidu fɔlɔ tiɲɛni kosɔn. ¹³ Ka fara o kan, u bɛ kɛ salabaatɔw ye ka yaalayaala sow ni ɲɔgɔn cɛ. Salabaatɔya dɔrɔn tɛ, u bɛ u da don mɔgɔw ka kow bɛɛ la ka mɔgɔw ka gundow fɔ kɛnɛ kan, ka kuma fɔbaliw fɔ. ¹⁴ O de y’a to ne b’a fɛ muso misɛn cɛ salenw ka furu tun ka denw sɔrɔ, k’u janto u yɛrɛw ka sow la, walisa an jugu kana cogo si sɔrɔ ka an lagosi. ¹⁵ Katuguni u dɔw ye sira bila ka ban, ka tugu Sitanɛ nɔfɛ. ¹⁶ Ni muso cɛ salen dɔw bɛ dannabaa dɔ ka so, ale ka olu dɛmɛ, a kana u to egilisi kun, walisa muso cɛ salen minnu bɛ u kelen na, egilisi ka se ka olu dɛmɛ. ¹⁷ Egilisi cɛkɔrɔba minnu bɛ ɲɛminɛbaaya ɲuman kɛ, egilisi ka olu jate ko u ka kan ni bonyali fila ye, janko minnu bɛ Ala ka kuma waajuli ni mɔgɔw kalanni baara kɛ. ¹⁸ A fɔra Kitabu la ko misi min bɛ ɲɔ cɔngɔ, i kana jɔ siri o da la. A fɔra fana ko baarakɛla ka kan ni a sara ye. ¹⁹ I kana seereya jugu minɛ egilisi cɛkɔrɔba kama, fɔ ni seere fila wala saba sɔrɔla o ko la. ²⁰ Minnu bɛ jurumu kɛ, olu kɔrɔfɔ mɔgɔw bɛɛ ɲɛ na, walisa u tɔw fana ka siran. ²¹ Ne b’a fɔ i ye k’a gɛlɛya Ala ni Krisita Yesu ani mɛlɛkɛ ɲɛnatɔmɔlenw ɲɛ na ko i ka o ciw bɛɛ kɛ. I kana mɔgɔ dɔ fisaya dɔ ye, i kana mɔgɔ bɔ mɔgɔ la. ²² I kana i bolo da mɔgɔ si kan joona ka a bila egilisi baara la. I kana jɛ mɔgɔ wɛrɛw fɛ u ka ko juguw la. I ka i yɛrɛ tanga jurumu bɛɛ ma. ²³ I kana ji gansan min, i ka diwɛn dɔɔnin min i kɔnɔ ni i ka bana caman kosɔn. ²⁴ Mɔgɔ dɔw ka jurumuw jirala kɛnɛ kan, u bɛ taa u ɲɛ kiri yɔrɔ la, nka dɔ wɛrɛw taw bɛ tugu u kɔ. ²⁵ O cogo la fana, kɛwale ɲumanw bɛ u jira kɛnɛ kan. Minnu ma bɔ kɛnɛ kan joona, olu dogolen tɛna to.

¹ Minnu ye jɔnw ye, olu bɛɛ ka u makɛw jate ko u ka kan ni bonya bɛɛ ye, walisa mɔgɔ si kana Ala ni an ka kalan tɔgɔ jugu fɔ. ² Jɔn minnu makɛw ye dannabaaw ye, olu kana u makɛw dɔgɔya, sabu u ye balimaw ye, nka u ka baara kɛ u ye ka tɛmɛn fɔlɔ ta kan, sabu minnu bɛ nafa sɔrɔ u ka baara la, olu ye dannabaa kanulenw ye. I ka mɔgɔw kalan o kow la ka u waaju. ³ Ni mɔgɔ dɔ ye mɔgɔw kalan cogo wɛrɛ la, ni o kalan tɛ kɛɲɛ ni an Matigi Yesu Krista ka kuma ɲuman wala Ala ɲɛsiran kalan ye, ⁴ o tigi falen bɛ kuncɛbaya la, a tɛ foyi dɔn. Ɲininkali kow ni kuma misɛnw sɔsɔli ye a hakili tiɲɛ. Ko minnu bɛ bɔ olu la, olu filɛ ninnu ye: Keleya ni sɔsɔli ni neniliw ni bisigi juguw ⁵ ni kɔrɔfɔli kuntagalajan minnu bɛ kɛ miirili jugu tigiw ni ɲɔgɔn cɛ. Tiɲɛ tɛ o mɔgɔw fɛ fewu. U bɛ miiri ko Ala ɲɛsiran ye tɔnɔ sɔrɔ ko ye. ⁶ Ɔwɔ, Ala ɲɛsiran ani wasali, o de ye tɔnɔba ye. ⁷ An ma na ni foyi ye an bolo nin diɲɛ la, an tɛna se ka bɔ yan ni fɛn ye an bolo fana ka taa. ⁸ O la, ni dumuni ni fini bɛ an fɛ, o ka kan ka an wasa. ⁹ Nka minnu b’a fɛ ka fɛntigiya, olu na bin kɔrɔbɔli fɛ. U nege jugu kunntanw na kɛ jan ye ka u minɛ ka u bila halakili ni tiɲɛni kow la. ¹⁰ K’a masɔrɔ wari nege ye ko jugu sifa bɛɛ dili de ye. Mɔgɔ dɔw tugura a nɔfɛ ka dannaya sira bila, fo u ye tɔɔrɔ caman sɔrɔ u yɛrɛw dusuw la. ¹¹ E kɔni, Ala ka mɔgɔ, i ka i yɛrɛ tanga o kow ma, ka tugu tilennenya ni Ala ɲɛsiran ni dannaya ni kanuya ni muɲuli ani sabali la. ¹² I ka dannaya kɛlɛ ɲuman kɛ, ka ɲɛnamaya banbali minɛ kosɛbɛ, i welela o de kama. I ye seereya ɲuman kɛ seere caman ɲɛ na. ¹³ Ala min bɛ ɲɛnamaya di fɛn bɛɛ ma ani Krisita Yesu min ye seereya ɲuman bɔ Pɔnse Pilate ɲɛ kɔrɔ, ne b’a fɔ i ye olu ɲɛ na k’a gɛlɛya ¹⁴ ko i jalakibali ka ci fɔlenw mara ni jɛlenya ye, fo ka se an Matigi Yesu Krisita na don ma. ¹⁵ Sebaayabɛɛtigi, dubatigi kelenpe, masakɛw ka Masakɛ, matigiw ka Matigi, ale de na o jira a ka waati latigɛlen na. ¹⁶ Ale kelenpe ye sabali ye. Mɔgɔ si tɛ se ka gɛrɛ kɛnɛ min na, a sigilen bɛ o de la. Mɔgɔ si m’a ye, u si tɛ se k’a ye. Bonya ni sebaaya banbali ye ale de ta ye. Amiina. ¹⁷ I k’a fɔ nin diɲɛ nafolobatigiw ye k’a gɛlɛya ko u kana u kuncɛ bonya. Ko u kana u jigi da nafolo bantaw kan, nka u ka u jigi da Ala kan. O de bɛ fɛn bɛɛ di an ma k’a caya, walisa olu ka kɛ an diyaɲekow ye. ¹⁸ U ka ko ɲuman kɛ, u ka nafolotigiya ka kɛ kɛwale ɲumanw kɛli ye. U ka nili kɛ teliya ka u tɛgɛw labila. ¹⁹ O cogo la u na nafolo ɲuman banbali lajɛ sini ɲɛ, walisa u ka ɲɛnamaya sɛbɛ sɔrɔ. ²⁰ Timote, ko min kalifara i ma, i ka o mara koɲuman. I ka i yɛrɛ tanga nin diɲɛ la kuma kunntanw ma, ani dɔnniya nkalonma sɔsɔli kumaw ma. ²¹ Mɔgɔ dɔw y’a fɔ ko u ye o dɔnniya sɔrɔ. U filila ka u mabɔ dannaya sira la. Ala ka nɛɛma ka kɛ aw fɛ.