1 PIƐRƐ
11 Ne Pierɛ, Yesu Krisita ka ciden bɛ nin sɛbɛn ci Ala ka ɲɛnatɔmɔlenw ma, olu minnu jɛnsɛnnen bɛ ka kɛ siginfɛw ye Pon ni Galasi ni Kapadose ni Asi ani Bitini jamanaw la. 2 Aw ɲɛnatɔmɔna ka kɛɲɛ ni Fa Ala ka ko latigɛlen ye, ka kɛ saniyalenw ye Ni Senu barika la, walisa aw ka Yesu Krisita kan minɛ ani a joli ka seriseri aw kan ka aw saniya. Nɛɛma ni dususuma ka di aw ma ka caya. 3 An Matigi Yesu Krisita Fa Ala ka tanu. A ye an bange ko kura ka kɛɲɛ ni a ka makariba ye, Yesu Krisita kununli barika la ka bɔ suw cɛma, walisa an ka jigi ɲɛnama sɔrɔ, 4 ka kɛ ciyɛntalaw ye. O ciyɛn tolibali nɔgɔbali fɔsɔnfɔsɔnbali don, a maralen bɛ aw ye sankolo la, 5 aw minnu maralen bɛ Ala ka sebaaya fɛ dannaya barika la kisili kama. O kisili labɛnnen bɛ ka i jira laban tuma la. 6 Aw ɲagalilen bɛ o kisili kosɔn, hali k’a sɔrɔ a kɛra wajibi ye aw ka ɲɛnasisi sisan waati dɔɔnin kɔrɔbɔli sifa caman fɛ 7 ka aw ka dannaya kɔrɔbɔ. Sanu ye fɛn banta ye, o bɛɛ n’a ta a bɛ kɔrɔbɔ tasuma fɛ. O cogo la aw ka dannaya min ka fisa ni sanu ye kosɛbɛ, o fana bɛ kɔrɔbɔ, walisa aw ka se ka tanuli ni nɔɔrɔ ani bonyali sɔrɔ o kosɔn Yesu Krisita jira tuma la. 8 Aw ma ale ye fɔlɔ, o bɛɛ n’a ta aw b’a kanu. Hali ni aw ɲɛw t’a la sisan, aw dalen bɛ a la. O de kosɔn aw bɛ ɲagali ni ɲagaliba nɔɔrɔma ye, o dan tɛ se ka fɔ, 9 k’a masɔrɔ aw bɛ aw ka dannaya nɔ sɔrɔ, o ye aw niw kisili ye. 10 Nɛɛma min tun bɛna di aw ma, kira minnu ye kiraya kɛ o ko la, olu ye ɲininkali ni sɛgɛsɛgɛli kɛ o kisili ko la. 11 Krisita Ni min tun bɛ u kɔnɔ, o tun bɛ Krisita ka tɔɔrɔw suda u la ani nɔɔrɔ min na da a kan olu kɔ. O Ni tun bɛ ko minnu jira kiraw la, u tun bɛ u jija ka olu kɛ waati ni u kɛcogo dɔn. 12 Ala y’a jira u la ko u tun bɛ kuma ko minnu na ka baara min kɛ, ko o kow tɛna kɛ u yɛrɛw ye, fɔ aw de ye. Kibaru Duman fɔbaaw ye o kow fɔ aw ye sisan Ni Senu barika la, o min cira ka bɔ sankolo la. Mɛlɛkɛw kɔni b’a fɛ ka o kow ye ka u dɔn. 13 O de kosɔn, a’ ye aw hakili sigi ka to aw ɲɛ na. Nɛɛma min na di aw ma Yesu Krisita jira tuma la, a’ ye aw jigi bɛɛ da o sɔrɔli kan. 14 Aw ka kɛ Ala kan minɛbaaw ye. Nege minnu tun bɛ aw la aw ka ko dɔnbaliya waati la, aw kana aw cogo kɛɲɛ ni olu ye. 15 Nka aw ka kɛ senumaw ye aw taama cogo bɛɛ la i ko aw welebaa Ala ka senu cogo min na, 16 k’a masɔrɔ a sɛbɛnnen bɛ Kitabu la ko: «Aw ka kɛ senumaw ye, katuguni ne ka senu.» 17 Ala, o min bɛ mɔgɔw bɛɛ kelen-kelen ka kiri tigɛ ka kɛɲɛ ni u ka kɛwalew ye ni a tɛ mɔgɔ bɔ mɔgɔ la, ni aw bɛ o wele aw Fa, o tuma la a’ ye aw ka ko kɛtaw bɛɛ kɛ ni Ala ɲɛsiran ye aw ka diɲɛ latigɛ la. 18 K’a masɔrɔ aw b’a dɔn ko aw ma kunmabɔ ni fɛn tolitaw ye, i ko wari ni sanu, ka bɔ aw taama cogo fufafu la, aw kalanna o min na aw faw fɛ. 19 Nka aw kunmabɔra ni Krisita joli ye, o ka fisa fɛn bɛɛ ye. Ale kɛra i ko sagaden, nɔ si t’a la, nɔgɔ yɔrɔ t’a la. 20 A ko latigɛra Ala fɛ sani diɲɛ ka da, a jirala nin waati laban na aw kosɔn, 21 aw minnu dara Ala la ale barika la. O de y’a lakunun ka bɔ suw cɛma ka nɔɔrɔ da a kan, walisa aw ka da Ala la ka aw jigi da a kan. 22 Aw ye aw dusuw saniya tiɲɛ kan minɛli fɛ balima kanuya sɛbɛ kama. Ayiwa, a’ ye ɲɔgɔn kanu kosɛbɛ ni aw dusukun bɛɛ ye. 23 K’a masɔrɔ aw bangera ko kura, nka o ma kɛ ni si tolita ye, fɔ si tolibali, Ala ka kuma ɲɛnama banbali barika la, 24 i ko Kitabu y’a fɔ cogo min na ko: «Mɔgɔw bɛɛ bɛ i ko bin, u nɔɔrɔ bɛɛ bɛ i ko bin feere. Bin bɛ ja, a feere bɛ bin, 25 nka Matigi ka kuma bɛ to badaa-badaa.» Kibaru Duman ye kuma min lase aw ma, o don.
21 O de kosɔn aw ka juguya bɛɛ dabila, ani nanbara bɛɛ ni filankafoya ni keleya ani tɔgɔ jugu fɔli bɛɛ. 2 Sin ko bɛ denyɛnin kura la cogo min na, o cogo la Ala ka kuma min bɛ i ko nɔnɔ yɛrɛwolo, o nege ka kɛ aw la, walisa aw ka bonya o fɛ ka kisili sɔrɔ, 3 k’a sɔrɔ aw y’a sifilɛ k’a dɔn ko Matigi ka ɲi. 4 A’ ye gɛrɛ Matigi la, kabakurun ɲɛnama don. Mɔgɔw banna a la, nka a ɲɛnatɔmɔlen don, a sɔngɔ ka bon Ala ɲɛ na. 5 Aw fana ka gɛrɛ ale la i ko kabakurun ɲɛnamaw, walisa aw ka jɔ ka kɛ Ni Senu ka so ye, sarakalasebaa senumaw, ka saraka ɲɛnamaw lase minnu na diya Ala ye Yesu Krisita barika la. 6 K’a masɔrɔ Kitabu y’a fɔ ko: «A filɛ, ne bɛ so seleke kabakurun sigi Sion, a ɲɛnatɔmɔlen don, a sɔngɔ ka bon haali. Min dara a la, o tɛna maloya fewu.» 7 Aw minnu dara a la, a ka fisa fɛn bɛɛ ye aw ɲɛ na, nka kan minɛbaliw ta fan fɛ, «Sojɔlaw banna kabakurun min na, o kɛra so seleke jukɔrɔ kabakurun lakika ye. 8 O ye sentalon kabakurun ye, ani mɔgɔ labin fara.» U senw bɛ talon, katuguni u ma sɔn ka Ala ka kuma kan minɛ. U ko latigɛra ten fana. 9 Nka aw ye siya ɲɛnatɔmɔlen ye, ani sarakalasebaa masamaw ni siya senuma ani Ala ka mɔgɔ kunmabɔlenw, walisa min ye aw wele ka bɔ dibi la ka aw don a ka kabako kɛnɛ la, aw ka o ka ɲumaya kow fɔ. 10 Aw tun tɛ Ala ka mɔgɔw ye fɔlɔ, nka sisan aw ye a ka mɔgɔw ye. Aw tun ma makari sɔrɔ ka kɔrɔ, nka aw y’o sɔrɔ sisan. 11 Balima kanulenw, aw ye dunanw ni siginfɛw ye diɲɛ la, o de kosɔn ne bɛ aw deli ko aw ka farisogo negew to yen, olu bɛ mɔgɔ dusu kɛlɛ dɛ. 12 Aw ka taama cogo bɛnnen na Ala dɔnbaliw cɛma. O tuma la, hali ni u bɛ aw tɔgɔ jugu fɔ ko aw ye kojugukɛlaw ye, u na aw ka kɛwale ɲumanw ye ka Ala tanu olu kosɔn, ni a nana bɔ u ye don min na. 13 A’ ye aw majigin mɔgɔw ka kuntigiya bɛɛ kɔrɔ Matigi kosɔn. A’ ye kolo masakɛ ye, o min bɛ fɛn bɛɛ kun na. 14 Aw ka kolo gɔfɛrɛnɛrɛw ye, k’a masɔrɔ u cilen bɛ masakɛ fɛ ka kojugukɛlaw ɲɛgan, ka koɲumankɛlaw tanu. 15 Ala sago ye nin de ye ko aw ka hakilintan ko dɔnbaliw daw tugu ni aw ka kɛwale ɲumanw ye. 16 Aw ye hɔrɔnw ye, o bɛɛ n’a ta, aw ka hɔrɔnya kana kɛ juguya datugulan ye, k’a masɔrɔ aw ye Ala ka jɔnw ye. 17 A’ ye mɔgɔw bɛɛ bonya, ka balimaw kanu. A’ ye siran Ala ɲɛ, ka masakɛ bonya. 18 Baaradenw, a’ ye kolo aw kuntigiw ye ni bonyali bɛɛ ye, kuntigi ɲumanw ni sumalenw dɔrɔn tɛ, hali jugumanw fana, 19 katuguni mɔgɔ man kan ni tɔɔrɔ min ye, ni a ye o muɲu Ala ɲɛsiran kosɔn, o ye tanuli sababu ye. 20 Ayiwa ni i gosira i ka kɛwale juguw kosɔn, mun tanuli bɛ o muɲuli la? Nka ni i tɔɔrɔla i ka kɛwale ɲumanw kosɔn, ni i ye o muɲu, o ye tanuli sababu ye Ala ɲɛ kɔrɔ. 21 Aw welela o de kama, k’a masɔrɔ Krisita yɛrɛ tɔɔrɔla aw kosɔn, a ye cogo jira aw la, walisa aw ka tugu a sen nɔ na. 22 A ma ko jugu si kɛ, nanbara si ma sɔrɔ a da la. 23 A nenina tuma min na, a ma a ta sara. A tɔɔrɔla tuma min na, a ma kangari da u ye, nka a y’a ko bɛɛ to Ala bolo, o min bɛ kiri tigɛ ni tilennenya ye. 24 Krisita yɛrɛ ye an ka jurumuw ta a farikolo la gengenjiri kan, walisa an ka kɛ salenw ye jurumu ta fan fɛ, ka ɲɛnamaya tilennenya kama. Aw kɛnɛyara a gosili nɔw fɛ. 25 Aw tun bɛ i ko saga tununnenw, nka sisan aw seginna aw niw Gɛnna ni u Kɔlɔsibaa ma.
31 Musow, a’ ye kolo aw cɛw ye, walisa ni u dɔw ma Ala ka kuma kan minɛ, olu ka sɔn ka dannaya kɛ aw taama cogo kosɔn ni kuma tɛ, 2 k’a masɔrɔ aw taama cogo senuma ni bonyali ye, u bɛ o filɛ. 3 Aw ka masirili kana kɛ kɔkanna masirili ye, i n’a fɔ kun digili wala sanu masiriw ni fini saramaw donni, 4 nka aw ka masirili ka kɛ kɔnɔna masirili dogolen ye, o ye dusu sumalen sabalilen ye, o ye masiri fɛn tiɲɛnbali de ye. A sɔngɔ ka bon Ala ɲɛ na haali. 5 Fɔlɔfɔlɔ muso senuma minnu tun bɛ u jigi da Ala kan, olu tun bɛ u masiri ten. U kololen tun bɛ u cɛw ye, 6 i ko Saran ye Ibrahima kan minɛ cogo min na k’a wele «matigi.» Aw ye a denmusow ye, ni aw bɛ ko ɲuman kɛ k’a sɔrɔ aw hakili tɛ ɲaami siran ko si fɛ. 7 O cogo la fana, cɛw, aw ka aw musow minɛ ni hakilitigiya ye. Musoya cogo bɛ i n’a fɔ minɛn min barika ka dɔgɔ aw ta ye. Aw ka u bonya, k’a masɔrɔ aw ye ɲɛnamaya nilifɛn ciyɛntaɲɔgɔnw ye ka bɔ Ala fɛ, walisa aw ka Ala deliliw kana tigɛ. 8 O bɛɛ kɔ, aw bɛɛ miirili ka kɛ kelen ye. Aw ka hinɛ ɲɔgɔn na, ka ɲɔgɔn kanu i ko balimaw, ka makari mɔgɔ tɔɔrɔlenw na, ka aw yɛrɛw majigin ɲɔgɔn ye. 9 Aw kana ko jugu sara ni ko jugu ye, wala ka nenili sara ni nenili ye, nka aw ka duba ta, katuguni aw welela nin de kama, ko aw ka duba sɔrɔ ciyɛn ye. 10 Kitabu b’a fɔ ko: « Ɲɛnamaya ko ka di min ye, ni o b’a fɛ ka don ɲumanw ye, o ka a nɛnkun kɔlɔsi ko jugu fɔli ma, ka a da kɔlɔsi nanbara kuma ma. 11 O ka a kɔ sin juguya ma, ka ko ɲuman kɛ, ka hɛrɛ ɲini ka tugu a nɔfɛ. 12 Katuguni Matigi ɲɛ bɛ mɔgɔ tilennenw kan, a tulo bɛ u ka deliliw la, nka Matigi bɛ a ɲɛda yɛlɛma kojugukɛlaw kama.» 13 Ni aw timinandiyara koɲuman kɛ la, jɔni na ko jugu kɛ aw la? 14 Hali ni aw bɛ tɔɔrɔ tilennenya kosɔn, aw ye dubadenw ye. Aw kana siran u ka siran fɛnw ɲɛ, aw hakili kana ɲaami, 15 nka aw ka Krisita bonya aw dusukunw na ka kɛɲɛ ni a ka Matigiya ye. Jigi min bɛ aw kɔnɔ, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ aw ɲininka o sababu la, aw labɛnnen ka sɔrɔ tuma bɛɛ ka o jaabi, nka o ka kɛ ni majiginlenya ni bonyali ye. 16 Dusukun ɲuman ka to aw fɛ, walisa ni u bɛ aw tɔgɔ jugu fɔ tuma min na, ko aw ye kojugukɛlaw ye, aw taama cogo ɲuman Krisita la, o k’a to aw tɔgɔ tiɲɛnbaaw ka maloya. 17 Ni Ala sago don aw ka tɔɔrɔ ko ɲuman kɛ kosɔn, o ka fisa ko jugu kosɔn tɔɔrɔ ye. 18 Krisita sara siɲɛ kelenpe jurumuw kosɔn, tilennen tɔɔrɔla tilenbaliw nɔ na, walisa a ka an lase Ala ma. A fagara farisogo ta fan fɛ, nka a ɲɛnamayara Ni ta fan fɛ. 19 A taara kasola niw waaju o Ni de la. 20 Olu tun ye Ala kan bilabaaw ye fɔlɔ la, Ala tun bɛ makɔnɔli kɛ ni muɲuli ye Nuhun ka kurun dila waati la. Mɔgɔ dɔɔnin, o kɔrɔ, mɔgɔ segin ye ji cɛtigɛ ka kisi. 21 O ji kɛra batiseli bisigi ye, o min bɛ aw kisi sisan. O tɛ farisogo nɔgɔw koli ye, nka o ye Ala jaabili ye ka bɔ dusukun ɲuman la, Yesu Krisita kununli barika la ka bɔ suw cɛma. 22 Ale yɛlɛnna ka taa sankolo kɔnɔ, a sigilen bɛ Ala kinin fɛ. Mɛlɛkɛw ni kuntigiw ani sebaayaw kololen bɛ a ye.
41 Krisita tɔɔrɔla a farisogo la, o de kosɔn a’ ye o miirili kɛ aw ka kɛlɛkɛ minɛn ye, k’a masɔrɔ min tɔɔrɔla farisogo la, o farala jurumu la. 2 O de y’a to kabini sisan, aw kana aw ka diɲɛ latigɛ tɔ kɛ mɔgɔw negela kow la, nka aw ka o kɛ Ala sago la. 3 Aw ye waati min kɛ Ala dɔnbaliw sagona kow la ka kɔrɔ, ka taama kakalaya la, ani ko jugu negew ni dɔlɔtɔya ni dumuni ni minni dama tɛmɛnnenw ani boli batoli haramulenw na, o b’a bɔ. 4 Olu bɛ kabakoya ko aw tɛ jɛ u fɛ o kakalaya ko dama tɛmɛnnenw na tun. U bɛ aw tɔgɔ tiɲɛ. 5 Nka min labɛnnen bɛ ka kiri tigɛ ɲɛnamaw ni suw kan, u na u dan tigɛ o ye. 6 O de y’a to Kibaru Duman fɔra mɔgɔ salenw fana ye, kiri tun tigɛra olu minnu kan i ko Hadamadenw, ka u to diɲɛ la, walisa o kɛlen kɔ, u niw ka ɲɛnamaya Ala ta fan fɛ. 7 Fɛn bɛɛ laban waati surunyara. A’ ye aw hakili sigi ka to aw ɲɛ na Ala delili la. 8 Ka tɛmɛn fɛn bɛɛ kan, aw ka ɲɔgɔn kanu kosɛbɛ, k’a masɔrɔ kanuya bɛ jurumu caman caman datugu. 9 Aw ka ɲɔgɔn lajigin ni dajukɔrɔ kuma tɛ. 10 Aw bɛɛ kelen-kelen ye nilifɛn min sɔrɔ, aw ka ɲɔgɔn mago ɲɛ ni o ye, ka kɛ Ala ka nɛɛma nilifɛn sifa caman marabaa ɲumanw ye. 11 Min bɛ waajuli kɛ, o k’a kɛ i ko Ala ka kuma fɔbaa. Min bɛ baara kɛ, o k’a kɛ ka kɛɲɛ ni Ala ka barika dilen ye a ma, walisa nɔɔrɔ ka da Ala kan ko bɛɛ la Yesu Krisita barika la. Nɔɔrɔ ni sebaaya ye o de ta ye badaa-badaa! Amiina. 12 Ne balima kanulenw, kɔrɔbɔli gɛlɛnma min bɛ aw cɛma, i n’a fɔ aw bɛ tasuma cɛtigɛ, aw kana kabakoya o la, i n’a fɔ kabako fɛn ye aw sɔrɔ, 13 nka aw ka ɲagali k’a masɔrɔ aw ye niyɔrɔ sɔrɔ Krisita ka tɔɔrɔw la, walisa ni ale nɔɔrɔ fana y’i jira tuma min na, aw ka nisɔndiya ka ɲagali kosɛbɛ. 14 Ni aw nenina Krisita tɔgɔ kosɔn, aw ye dubadenw ye, katuguni nɔɔrɔ Ni min ye Ala Ni ye, o sigilen bɛ aw kan. 15 Aw si kana tɔɔrɔ k’a masɔrɔ aw ye mɔgɔfagala ye, wala nson, wala kojugukɛla, wala min bɛ a da don walikow la. 16 Nka ni mɔgɔ dɔ bɛ tɔɔrɔ k’a masɔrɔ a ye kretiɛn ye, a kana maloya o la, nka a ka Ala bonya ni o tɔgɔ ye. 17 Kiri daminɛ waati sera Ala ka mɔgɔw ma. Ayiwa, ni anw fɔlɔ ka kiri bɛ tigɛ, Ala ka Kibaru Duman kan minɛbaliw laban na kɛ di? 18 I ko Kitabu b’a fɔ ko: «Ni mɔgɔ tilennenw kisili ka gɛlɛn, Ala ɲɛsiranbaliw ni jurumukɛlaw ta na kɛ di?» 19 O de kosɔn, minnu bɛ tɔɔrɔ ka kɛɲɛ ni Ala sago ye, olu ka u niw kalifa Dabaa Ala kantigi ma, ka to ko ɲuman kɛli la.
51 Egilisi cɛkɔrɔba minnu bɛ aw cɛma, ne bɛ ne kan lase olu ma sisan. Ne ye u bɔɲɔgɔnko cɛkɔrɔba ye, ani Krisita ka tɔɔrɔw seere. Nɔɔrɔ min bɛna jira, ne ye niyɔrɔ sɔrɔ o la fana. Ne bɛ olu jija ko: 2 Ala ka sagakulu min kalifalen bɛ aw ma, a’ ye aw janto o la. Aw kana o kɛ ni diyagoya ye, nka aw ka o kɛ ni diyaɲe ye ka kɛɲɛ ni Ala sago ye. Aw kana o kɛ tɔnɔ jugu kosɔn, nka aw ka o kɛ ni ɛaniya ɲuman ye. 3 Minnu kalifara aw ma, aw kana fanga digi olu la, nka aw ka kɛ ɲɛjirabaaw ye sagakulu la. 4 O tuma la Sagagɛnnaw Kuntigi mana i jira, aw na masafugula nɔɔrɔma tiɲɛnbali sɔrɔ. 5 O cogo la kamalenw, aw ka kolo cɛkɔrɔbaw ye. Aw bɛɛ ka ɲɔgɔn mago ɲɛ ni yɛrɛmajiginlenya ye, katuguni Kitabu ko: «Ala bɛ kuncɛbaaw kɛlɛ, nka a bɛ nɛɛma di yɛrɛmajiginlenw ma.» 6 O de kosɔn a’ ye aw yɛrɛw majigin Ala bolo barikama kɔrɔ, walisa a ka aw kɔrɔta tuma bɛnnen na. 7 A’ ye aw hami kow bɛɛ da ale kan, katuguni a bɛ a janto aw la. 8 A’ ye aw hakili sigi ka to aw ɲɛ na! K’a masɔrɔ aw jugu Sitanɛ bɛ yaalayaala i ko waraba konbotɔ. A bɛ se ka min sɔrɔ k’a dun, a bɛ o de ɲini. 9 Aw ka a kɛlɛ ka aw sinsinnen to dannaya la, k’a dɔn ko aw balima minnu bɛ diɲɛ la, o bɔɲɔgɔnko tɔɔrɔw bɛ olu fana sɔrɔ. 10 Aw tɔɔrɔlen kɔ waati dɔɔnin, nɛɛmabɛɛtigi Ala min ye aw wele a nɔɔrɔ banbali kama Krisita la, o yɛrɛ na aw dafa, ka aw sabati, ka aw barika bonya, ka aw sinsin. 11 Se bɛ ale ye badaa-badaa! Amiina. 12 Ne ye nin sɛbɛn fitinin kɛ k’a ci aw ma Silvɛn fɛ, ne bɛ ale jate an balimakɛ dannamɔgɔ ye. Ne ye o sɛbɛn ka aw jija k’a jira aw la k’a jɛya ko o nɛɛma ye Ala ka nɛɛma sɛbɛ ye. Aw nɔrɔlen ka to a la. 13 Egilisi min bɛ Babilonɛ, o bɛ aw fo, a ɲɛnatɔmɔlen don i ko aw. Ne denkɛ Marka fana bɛ aw fo. 14 A’ ye ɲɔgɔn fo ni kanuya da susuli ye. Aw minnu bɛɛ ye Krisita taw ye, dususuma ka kɛ aw ye.