CANTARES
11 Salomonan wali suma q’uchunakapa: 2 ¡Laka ispillunakamamp jamp’att’ita! Munart’asiñamax vinot sipansa juk’amp sumawa, 3 q’apkir qullaman q’aphipas mukt’atax wali sum q’apkatitu, sutimasti suma q’apkir qulla wartatjamaw q’aphiraki. ¡Ukat tawaqunakax wal munasipxtam! 4 ¡Jank’akiy jumamp chik irpita! ¡Reyixay, utamar irpita! Jumampix wali k’uchikïñäniwa; munart’asiñamatsti vinot sipansa juk’amp amtasiñäni. ¡Ukat warminakax wal munasipxtam! 5 Jerusalenankir warminaka, nayax ch’iyär janchinïtwa, ukampis munkañätwa; Quedar chiqankir chhujllanakjam ch’iyärätwa, Salomonan uta cortinanakapjam jiwakirarakïtwa. 6 Janiy ch’iyär janchinïtaxa uñch’ukipxamti, lupiw janchixar ukham naksutu. Jilanakaxax nayatakix thithitäpxiwa, uva yapunak uñjayapxitu, ¡uva yapuxasti apanukutaw uñjasi! 7 Munasitaxay sitaya, ¿kawkharurak jumasti uywanakam awatistasti?, ¿kawkharurak chika urusti samart’ayir anaktasti? ¿Kunatarak masinakaman uywanakap chik muyuykur uñtat sarnaqästi? 8 Munkañ warminak taypinsa munkaya, janitix yatksta ukkhax uywanakan saräwip arktam; cabritonakamarusti, awatirinakan chhujllanakap jak’an awatim. 9 Munasitaxay, jumax nayatakix faraonan carrop jiyt’ir suma caballopjamätawa. 10 ¡Ajanumax aretenak taypin wali jiwakiwa! ¡Kunkamas perlanakat lurat wallqa taypin wali jiwakiwa! 11 ¡Qullqimp k’achacht’at quri aretenak lurarapipxäma! 12 Reyin mesan qunt’añapkamasti, q’apkir qullaxax suma q’aphitati. 13 Munasitaxasti nayatakix mirra wayaqar uñtatawa, ukasti nayan ñuñunakax taypinkapuniwa. 14 Munasitaxasti nayatakix En-gadi chiqan uva yapunak taypin utjir alheña sat alin panqarapjamawa. 15 ¡Munasitaxay, kunja munkañätasa! ¡Sinti jiwitakïtawa! ¡Nayranakamax pä palomaru uñtatawa! 16 ¡Munasitaxay, kunja munkañätasa, sinti munkañätawa! ¡Ch’uxña ch’ijinakaw jiwasan ikiñasaxa! 17 utasan lawanakapas cedro lawanakawa, ciprés alinakampi utacht’atawa.
21 Nayax Sarón pampanakankir panqarätwa, qhirwanakankir lirio panqarätwa. 2 Nayan munasitaxax warminak taypin, ch’aphinak taypinkir rosa panqarjamawa. 3 Nayan munasitaxax chachanak taypin ch’uminkir quqanak taypin manzano quqar uñtatawa. ¡Kunja sumas nayatakix ch’iwipar qunt’asiñaxa! ¡Achupasti lakaxatakix sinti muxsarakiwa! 4 Manq’añ utaparuw nayarux irpitu, munasiñap nayarux uñacht’ayitu. 5 ¡Pasasat lurat tortanakamp churapxita, manzananak manqt’ayapxita, nayax munasiñat jiwt’irpachätwa! 6 ¡Jupax ch’iqa amparapampi p’iqit katt’akitaspa, kupi amparapampisti qhumantt’arakitaspa! 7 Jerusalenankir warminaka, nayaw achikt’asipxsma: ch’uminkir tarujanak layku, cabritonak layku, munasitaxar jan ikit sartayapxamti, ¡kunapachkamatix munki ukkhakam ikt’asiskpan! 8 ¡Munasitaxax niyaw purisinki! ¡Arupxa niyaw ist’xarakta! Qullunak patanjam thuqtas thuqtasaw juti, jisk’a qullunak patanjam t’isktas t’isktasaw juti. 9 Nayan munasitaxax mä tarujar uñtatawa, mä jisk’a taruja qallur uñtatawa. ¡Akaxay punku qhipäxankxiwa, ventanaruw makhatani, reja qhipäxat uñch’ukisisinki! 10 Munasitaxasti situwa: “Munasitaxay sartasxam; jinay sarañäni” sasa. 11 ¡Uñjam! Juyphipachax sarxiwa, jallunakas juyphimp chikaw sarawayxi. 12 Pampanakan panqaranakas niyaw misturxi, q’uchusiñ pachas purinxarakiwa, qhurukutunakan uxutapas uraqisan niyaw ist’asxi. 13 Higo quqanakas achunakanïxiwa, uva yapunakan panqaranakapas sumaw q’aphiraki. Munasitaxay, sartasxam; munasitaxay, jinay sarañäni. 14 “Qarqanakar imantasiri palomaxay, jaqhi jamas manqhanakan imantasiri palomaxay, ajanum uñkatt’ayita, arsutam ist’ayarakita. ¡Jumar uñjañax munkayawa! ¡Parlatam ist’añas wali muxsawa!” sasa. 15 Tiwulanakar katurapxam, nanakan uva yapunakax tukjir tiwul qallunakar katuranipxam, uva yapunakasan panqaraskatap layku. 16 Munasitaxax nayankiwa, nayasti jupankaraktwa. Jupax rosa panqaranak taypin uywanakap awatisi. 17 Nayan munasitaxay, uru janïr tukuskipana, janïr chhapthapkipan kutt’anxam; tarujar uñtata, taruj qallur uñtatay, quntu patanakanjam t’iskunxam.
31 Arumanakax ikiñaxan nayan munasitaxaruw thaqtasta. Jupar thaqhasax janiw jikxatkti. 2 Ukat sartasin markpach muytanta, thakhinakana, plazanakan munasitaxar thaqhasa. 3 Marka uñjirinakaruw jiskt’asta: “¿Janit jumanakax nayan munasitaxar uñjapkta?” sasa. 4 Jupanakampi jikisiwayasin mä juk’ampjarusti munasitaxampix jikisxaktwa. Amparapat wayxarusinsti jan antutjasaw taykaxan utjäwipar irpawayta. 5 Jerusalenankir warminaka, nayaw achikt’asipxsma; ch’uminkir tarujanak layku, cabritonak layku, munasitaxarux jan ikit sartayapxamti, ¡Kunapachkamatix munki ukkhakam ikt’asiskpan! 6 ¿Kunarak wasar tuqit jutki ukasti? Mä jach’a jiwq’ir uñtatawa, panqar q’aphinak taypinjama, incienso q’aphichata taypinjama, ukhamarak suma q’apkir qullanakan q’aphip taypinjam jutanti. 7 ¡Ukax Salomonarakisä, reyi carropat jutaski! Juparusti Israel markankir jan axsariri suxta tunka soldadonakampi muyuntataw juti; 8 taqpachaniw jupanakax espada apnaqañ yatipxi, nuwasiñatakix suma yatsutäpxiwa; axsarkañ ch’amak arumanakatakisti sapa mayniw espadanakap wak’apar apapxi. 9 Salomón reyix, Líbano chiqankir suma lawanakat reyi carrop lurasi. 10 Sayirinakapax qullqit luratawa; jikhani qimkatañapasti qurit luratawa; qunuñapasti wila isimpi luratarakiwa; manqhïxapasti, Jerusalenankir warminakan munasiñapampi k’achachatarakiwa. 11 Jerusalenankir warminaka, ¡Salomón reyir uñjir mistunipxam! Pillumpi ucht’atawa, taykapax jaqichasiñ urupataki lurkatayna, taqi jakäwipan kusiskañ urupataki lurkatayna uka pillumpi ucht’atawa.
41 ¡Munasitaxay, jiwitakïtawa! ¡Kunja munkañätasa! Nayranakamax pä palomar uñtatawa, ajanu imxatat qhipäxar imantata; ñik’utamasti Galaad qullunakan ananaqtir cabritonakar uñtatawa. 2 Laka ch’akhanakamax sumakamakiwa, t’awra yawiratäñatak jichha jariqat ovejanakar uñtata. 3 Laka ispillumax wila juch’usa ch’ankhar uñtatawa, parlatamasti wali munkañarakiwa. Ajanumasti velom qhipäxanxa, payar jaljata granada achur uñtatawa. 4 Kunkamasti Davidan torreparuw amtayitu, k’uthat qalanakat lurata; waranqa escudonakampi k’achachata, jan axsarir jaqinakan escudonakapa. 5 Ñuñunakamax pä tarujanakar uñtatawa, ispa taruja qallunakar uñtataw lirio panqaranak taypin manq’aski. 6 Janïr urun qhanjtankipana, ch’amakanakas janïr chhaqtkipana, mirrax utjki uka ch’umir sarxä, inciensox utjki uka qullur sarxä. 7 ¡Munasitaxay, jumax jiwakipunïtawa; kayut p’iqikama munkañätawa! ¡Janiw juman kuna jan walis utjkiti! 8 Munasitaxay, Líbano qullut nayamp chik saraqanim; nayamp chik Líbano qullut saraqanim. Amaná qullutpach qhirwanak uñatatam, Senir, Hermón qullunakatpach uñatatam; leonanakan putunakapatpacha, leopardonakan qullunakapatpacha uñatatarakim. 9 Kullakitay, nayan munasitaxa, chuymax lunthatista; mä kuti uñtatamampikiw chuymax lunthatista; kunkaman warkuntat wallqamampikiw chuymax lunthatista. 10 ¡Kullakitay, nayan munasitaxay, kunja sumas juman munart’asiñamaxa! ¡Munart’asiñamax vinot sipan juk’amp muxsawa, q’aphir qullanakamas yaqha suma q’apkir qullanakat sipan juk’amp sumarakiwa! 11 Munasitaxay, laka ispillumat misk’iw ch’umasinki. ¡Laxram manqhansti misk’impi, lechempiw utji! ¡Isinakaman q’aphipax Líbano qullun suma q’aphipjamawa! 12 Jumax kullakitay, nayan munasitaxay, suma uyuchrantat panqar yapütawa, chimpuntat uma jalsütawa; 13 .granadonak achki uka panqar yapur uñtatätawa; alheña panqaranakax utjki, 14 nardo, azahar, suma q’apkir caña, canela, kunayman incienso quqanaka, mirra, áloe quqanaka utjir panqar yapur uñtatätawa; ¡Ukanxa taqi suma q’apkir qullanakaw utji! 15 Panqar yapunkir jalsu umätawa. Líbano qullutpach saraqanir jakkir umätawa. 16 Amsta thaya, ¡sartasim! Aynach thaya, ¡aksar thayt’anim! ¡Panqar yapuxar thayt’anipxam, suma q’aphinakap taqi tuqir phusanukupxam! Munasitaxay, panqar yapumar jutam, suma muxsa achunakap manq’asim.
51 Kullakitay, nayan munasitaxay, panqar yapuxarux mantxtwa. Mirraxampi, q’apkir qullanakaxamp apthapisxtwa, misk’xa tapatpach manq’antta, vinoxsa, lechexsa umt’araktwa. Munat jila masinaka, manq’apxam, umapxarakim, ¡qawqhtix munapkta uk umantapxam! 2 Nayax ikiskäyätwa, ukampis chuymaxan janiw ikkäyätti. Ukatsti munasitaxan punkut jawsasinitap ist’ta: “Kullakita, nayan jan llamkt’at palomitaxay, jist’arita! ¡P’iqixax sullamp sullantatawa! ¡Arum sullaw ñik’utaxan jalaski!” sasa. 3 Isirasxtwa, ¿kamisarak wasitat isthapisïsti? Kayunakaxsa jariqasxtwa, ¿kamisarak wasitat q’añuchasïsti? 4 Nayan munasitaxax punku p’iyat amparap luqantani. ¡Ukaw nayarux walpun chuym ch’allxtayitu! 5 Ukatsti munasitaxar punku jist’aririw sartawayta. Amparanakaxatsa, luk’ananakaxatsa mirra q’apkir qullaw punku katuñxar ch’aqaritu. ¡Jupar parlir ist’asax jiwt’irpachayätwa! Munasitaxarusti punku jist’aqta, ukampis jupax sarxataynawa. Jupar thaqhañaruw uchasta, ukampis janiw jikxatkti, jawsaraktwa, jupasti janiw jayskituti. 7 Marka uñjirinakaw jikxatitu; jupanakasti nuwjapxituwa, chhuxriñchjapxarakituwa; ¡markar mantañ punku uñjirinakax ch’amampikiw velo isixsa aparapxitu! 8 Jerusalenankir warminaka, achikt’asipxsmawa, munasitaxar uñjapxät ukkhax jupar sapxam: —Munasiñat jiwirjamäskiwa —sasa. 9 ¡Taqi warminakat sipansa wali munkaña! ¿Kunarak munataman utji mayninakat sipansti? ¿Kunarak munataman utji nanakar ukham mayiñamatakisti? 10 Nayan munasitaxax janq’ullt’asitawa, walja jaqinak taypinsa uñt’kayawa. 11 P’iqipasti suma qurir uñtatawa; ñik’utapax chhiriwa, cuervo jamach’jam ch’iyärarakiwa; 12 nayranakapasti lecher sunt’suta pä palomar uñtatawa, jalir uma thiyan sayt’atäsipki; 13 ajanupax suma q’apkir panqaranakani jach’a yapur uñtatawa. Laka ispillupasti rosa panqarar uñtatawa, ukat misk’ix jalaraski; 14 amparanakapax qurikamakiwa topacio qalanakamp muyukipata; janchipasti suma llust’achsut marfilar uñtatawa, zafiro qalanakamp k’achachatawa; 15 kayunakapax mármol qalat lurat sayirinakar uñtatawa, suma quri patxar utt’ayata; sayt’asitapasti wali sumawa, Libanonkir cedro quqar uñtata; 16 parlatapax wali muxsawa. ¡Jupax sinti munkayawa! Jerusalenankir warminaka, ukhamaw nayan munasitaxaxa, ukhamaw nayar munasirixaxa.
61 Munkañ warminak taypin munkañ warmi, ¿kawkirurak munasitamasti sarxisti? ¿Kawksa tuqirus sarawayi? ¡Jumamp chik thaqhir sarañäni! 2 Munasitaxax panqar yapuparuw sari, suma q’apkir panqar yapuparu, uywa tamap awatiri, rosa panqaranak apthapiri. 3 Nayax munasitaxanktwa, jupasti nayankarakiwa. Jupax uywa tamanakap rosa panqaranak taypin awatisi. 4 Jumasti munasitaxay, wali munkañätawa; Tirsá markar uñtat wali sumätawa, Jerusalén markar uñtat jiwakïtawa, warawaranakar uñtat wali munkayätawa. 5 ¡Janiy juk’ampi uñch’ukxistati, uñch’ukitamax nayarux chuymax lunthatitu! Ñik’utamax Galaad qullunakan ananaqtir cabritonakar uñtatawa. 6 Laka ch’akhanakamax sumakamakiwa, t’awra yawiratäñatak jichha jariqat ovejanakaru uñtatawa. 7 Ajanumasti velom qhipäxanxa, payar jaljata granada achur uñtatawa. 8 Reinanakax paqallq tunkanïskaspawa, tawaqunakas kimsaqallq tunkat jiläskaspawa; 9 ukampis palomaxax jan llamkt’ata mayni sapakiwa; taykapan wali munat phuchhapawa. Jupar uñjasasti, tawaqunakax jallallt’apxiwa; reina warminakasa, tawaqu reynanakasa, juparux jach’aruw aptapxi. 10 ¿Khitirak akasti willjta qhanjam uñstanisti? Phaxsir uñtat wali jiwakiwa, intir uñtat sum k’ajkiriwa, ¡warawaranakar uñtat sumapuniwa! 11 Nogal sat quqanak taypiruw saraqawayta, uma jalsu ch’uxñanak uñatatasiri; uva alinakan alsutap uñxatt’iri, granado alinakan panqaratap uñxatt’iri. 12 Nayasti jan amuykatakiw, mä carro patxan uñjasta munasitaxan jak’apana. 13 ¡Kutt’anxam, Sulamita, kutt’anxam! ¡Kutt’anxam, uñjañ munapxsma! ¿Kunatakirak Sulamitar uñjañ munapxtasti? ¡Campamentonjam thuqt’asir uñjañ munapxsma!
71 ¡Reyin phuchhapa, kayunakamax wiskhumpi uchatax wali jiwakiwa! Thixniman muytapas, suma qurit lurat k’achachañanakar uñtatawa amparampi lurañ yatirin lurt’atjama. 2 Kururumasti muruq’u qirur uñtatawa, suma vinox janiw ukan pist’kiti; purakamax trigo phinar uñtatawa, rosa panqaranakamp muyukipata. 3 Ñuñunakamax taruja ispa qallunakar uñtatawa. 4 Kunkamax marfilat lurat torrer uñtatawa; nayranakamax Hesbón markankir uma jalsur uñtataw paqi; nasamasti Líbano qullunkir torrer uñtatawa, Damasco marka tuqir uñxatata. 5 P’iqimax Carmelo qullur uñtatawa; ñik’utamasti chupik juch’usa ch’ankhar uñtatawa: ¡chhiri ñik’utamaw reyin chuymap luqhiptayi! 6 Munasitaxay, munkañ warmi, ¡sinti jiwakipunïtawa! 7 Sayt’asitamax palmera quqar uñtatawa; ñuñunakamasti palmeran achunakapar uñtataw warkusi. 8 Nayax uka palmera quqar makhatañ munta, achunakap katuntasiri. Ñuñunakamax nayatakix uva wayunakjamäniwa; samanamasti, manzananakan suma q’aphipjamäniwa; 9 lakamax suma vinor uñtatawa, suma quñaki laka ispillunakaxana, laka ch’akhanakaxan muyti. 10 Nayax munasitaxanktwa: jupan chuymapax naya tuqir uñtatawa. 11 ¡Nayan munasitaxay, jutam, pampar sarañäni! Alheña panqaranak taypin qhantatiñäni. 12 Willjtarusti uva yapunakaruw sarañäni, inach ch’uxñatatxpacha, panqaranakapas amuchrantxpacha, granado alinakas panqarxpacha. ¡Nayax ukawjan jumar munart’asïma! 13 Mandrágora alinakax niyaw q’aphinakap q’aphitatayi; punkusansti kunayman muxsa achunakaw utji: waña muxsa achunaka, jichha apaqat muxsa achunaka, munasitaxay, jumatakiw taqi ukanak imta.
81 ¡Jumax nayan jilaxäsamäna, taykaxan ñuñupamp uywatäsamäna! Ukhamat nayax thakhin jikxatasin jumar jamp’att’añataki, jan khitis nayat sawkasiñapataki; 2 amparat wayxarusawa, taykaxan utapar irpantirisma, ukan munasiñ tuqit nayar yatichañamataki. Nayasti jumarux mä suma vino umt’ayirisma, granada achunakaxat ch’iwrsut umap umt’ayarakirisma. 3 ¡Jupax ch’iqa amparapampi p’iqit katt’akitaspa, kupi amparapampisti qhumantt’arakitaspa! 4 Jerusalenankir warminaka, nayaw achikt’asipxsma: munataxar jan sartayapxamti, ¡kunapachkamatix munki ukkhakam ikt’asiskpan! 5 ¿Khitirak wasarat jutaski, munasitapan kallachipxar alxatatasti? Manzano ali jak’an jumarux ikit sartaysma; ukanwa taykamax wawachasiñ usupa sartayasi; ukanarak taykamax jumarux wawachastam. 6 ¡Chuymamar nay chimpuntasita, amparamar nay chimpuntasita! Munasiñax jiwañar uñtat jan t’unjkayawa; jumar munañasti amay imäwir uñtat jan kamachkayawa. ¡Munasiñasti ninar uñtataw aqaraki, ukasti qullan ninawa! 7 Taqi qutanakan umapasa janiw uka munasiñ jiwt’aykaspati; janirakiw jawiranakas jiwaykaspati. Maynitix qamir yänakapa churañ munaspa uka munasiñ laykuxa, jisk’achatakiw uñjasxaspa. 8 Kullakitasax wali jisk’äskiwa janïraw ñuñupas jilaqkiti. ¿Kuns jupampix lurañäni, kunapachatix jupar sart’iri jutapkani ukkhaxa? 9 Jupatix mä pirqäspa ukaxa, jupxarux qullqit lurat jark’aqasiñanak aptaysna; jupatix mä punküspa ukaxa, cedro lawanakampiw liq’ikipsna. 10 Nayax mä pirqar uñtatätwa, ñuñunakaxasti torrenakar uñtatarakiwa. Ukat nayax munasitaxan nayraqatapan kusisiñ jikxatta. 11 Salomonax Baal-hamón chiqan uva yapunïnwa. Uka yapsti uñjirinakaruw uñjañapatak jaytäna, jupanakax yapu apthapiñ tukuyasasti, sapa mayniw waranqa qullqi churäna. 12 Salomón, waranqa qullqix jumatakiwa, pä patak qullqisti uñjirinakatakiwa; ¡uva yapuxax nayankakituwa! 13 ¡Panqar yapunakan reinapa, arsutam ist’ayita! ¡Jilat masinakasax arsutam ist’añ munapxi! 14 ¡Munasitaxay, jank’akiy jalanim, mä tarujar uñtat jaltanim, taruj qallur uñtat t’ijtanim! Qullu patanakax suma q’apkir alinakampi phuqhantatäxiwa.