SALMOS

SALMOS

¹ Ñanqha lurir jaqinakan amtayataparjam jan sarnaqirix kusisiñan jaqiwa, jupax janiw jucharar jaqinakan thakhipan sarnaqkiti, janirakiw Diosampi sawkasirinakampis chikachaskiti, ² jan ukasti, jupan kusisiñapax Tatitun arupawa, uka arupatsti arumay uruw lup’i. ³ Jupax, jawir thiyan ayruntat quqar uñtatawa: wakisitarjamaw achunak churi, laphinakapax janiw wañskiti. ¡Taqi luräwinakapasti walt’askakipuniwa! ⁴ Jan wali jaqinakampisti janiw ukhamäkiti: jupanakax thayan apat jipir uñtatäpxiwa. ⁵ Ñanqha lurir jaqinakax janiw taripäwit jaltapkaniti; jucharar jaqinakas janirakiw aski jaqinak taypinkapkaniti. ⁶ Tatituw aski jaqinakan sarnaqäwip imaski, ñanqha lurir jaqinakan thakhipasti aynacht’añaruw puriyi.

¹ ¿Kunatarak markanakasti Diosar saykatasipxisti? ¿Kunatarak ñanqha amtanak amtasipkisti? ² Akapach reyinakax mayacht’asipxiwa, jilïr jaqinakax mä amtañaruw puripxi, Tatitumpiru, ajllit reyipampir qallkatañataki. ³ Jupanakax jach’at arsupxi: “¡Chinuntatäpktan ukanak t’aqanukupxañäni! ¡Ñach’antatäpktan ukanakat jararasipxañäni!” sasa. ⁴ Ukampis alaxpachan jakir Tatitux jupanakat larusiwa; ⁵ q’apisiñampiw jupanakar mulljanti, tipusiñampiw saraki: ⁶ “Naya pachpaw reyixarux ajllista, Sión, qullan qullux patxaruw utt’ayta” sasa. ⁷ Tatitun arsutap yatiyä: Jupax situwa: “Jumaw nayan wawaxätaxa: jichhüruw jumarux jakañ chursma. ⁸ Jumax nayat mayiskakita: katuqäwimjam markanak katuyxäma, uraq tukuskam apnaqañamatakiw churxarakïma. ⁹ Hierro thujrumpiw jupanakarux apnaqäta, ¡ñiq’i phukhunakarjamaw t’unjarakïta!” sasa. ¹⁰ Aka uraqinkir reyinaka, amuyt’asipxam, ¡aka yatichäwinak sum yatiqapxam! ¹¹ Tatiturux axsart’añampi yupaychapxam; jupan nayraqatapan khathatiñampi alt’asipxam, q’apisini ukapachasti, jiwarataw uñjasipxasma, Tatitun jank’aki q’apisirïtap layku. ¡Jupampi arxatayasirinakax kusisiñanïpxiwa!

¹ Tatay, waljaniw nayar uñisirinakaxa, waljaniw nayatakix sayt’apxi, ² waljaniw nayat sapxi: “Diosax janiw jupar qhispiykaniti” sasa. ³ Ukampis Tatay, jumaw nayan arxatirixätaxa, jumaw jach’ar aptirixätaxa, jumarakiw ch’amañchirixätasa. ⁴ Jach’at art’asisaw Tatitut mayista, jupasti qullan qullupatpach ist’itu. ⁵ Ikintkäsa, ikkäsa, uñatatkä ukapachasa: Tatituw nayarux yanapaskitu. ⁶ Nayar katuntañatak muyuntir uñisirinakax janiw axsaraykituti. ⁷ ¡Tatay, sartasikimaya! ¡Dios Tatituxay, qhispiyasikitaya! Jumaw uñisirinakaxan ajanupat t’axllinuqäta; ¡ñanqha luririnakan laka ch’akhanakap t’unsurakïta! ⁸ Tatay, jumaw qhispiyirïtaxa; ¡askinakampiy markamar phuqhantam!

¹ Arxatir Diosaxay, ¡mayisitaxar ist’akitaya! Jumaw llakisiñaxan chuymax qhanartayista, ¡nayat khuyapt’ayasita, mayisitaxarus ist’arakita! ² Jach’a jach’a tukur jaqinaka, ¿kunapachkamas jisk’achapxitäta?, ¿kunapachkamas jan walïki ukak munasipkäta?, ¿kunapachkamas sallqjañak munasipkäta? ³ Yatipxam: Tatitux jupar iyawsirirux munasiwa; jupar art’askta ukkhasti Tatitux ist’ituwa. ⁴ ¡Axsarthapipxam, jan juk’amp juch lurapxamti! Ikintxapxät ukkhasti, kuntix lurapkta ukanakat sum amuythapisipxam; ⁵ chiqpach luqtäwinak Tatitur katuyapxam, taqi chuymampirak iyawsapxam. ⁶ Waljaniw sapxi: “¿Khitirak kusisiñ churistanisti?” sasa. ¡Tatay, khuyapayasiñampiy uñtanipxita! ⁷ Jumaw chuymaxarux juk’amp kusisiñ uchtaxa jilarkir trigoninakat sipansa, vinoninakat sipansa. ⁸ Nayax jan kuna llakiniw ikintta, mäkirakiw ikt’awayxta, Tatay, jumakiw iyawsañ chuyman jakayista.

¹ Tatay, Reyixay, Diosaxay, arsutanakaxarux ist’akimaya, ayqutanakaxarus jaysakimaya, arnaqasitanakaxarux iyawsakimaya, jumarukiw mayisitax luqtansma. ³ Qhantatiw mayisitaxar ist’taxa, willjtaw llakix yatiyasinsma, nayasti ist’añam suyaskta. ⁴ Jumax janiw ñanqhampi kusisir Diosäktati, ñanqha lurir jaqinakax janiw jak’aman jakapkaspati, ⁵ jach’a jach’a tukur jaqinakasa, janirakiw nayraqataman utjapkaspati. Jumax ñanqha lurir jaqinakarux uñistawa, ⁶ k’arinakarux t’unjtawa; ch’uxña chuyman jaqinakampiru, jaqi jiwayirinakampirux uñisnuktawa. ⁷ Ukampis nayax jach’a munasiñam laykuw qullan utamarux mantä; qullan utam manqhansti, alt’at chuymampiw yupaychäma. ⁸ Tatay, nayar uñisirinakan utjatap laykux aski kankañamampiy irpita, suma thakhimanjamay irpita. ⁹ Jupanakax k’arikamakïpxiwa, nayar aynacht’ayañak munasipki. Janipuniw kunsa chiqap sapkiti, jiwañatak parlt’asipki. ¹⁰ ¡Diosaxay! ¡Jupanakarux mutuyamaya, amtatanakap aynacht’ayam! Jumar qallkatapxatap laykusti, juchanak luratapat jaqunukum. ¹¹ Jumampi arxatayasiñ thaqhirinakax kusisipxpanaya; jupanakar imaskatam laykux, kusisiñat wiñayapun q’uchupxpan. Jumar munasirinakax jumïpan kusisipxi, ¹² Tatay, jumaw chiqa jaqirux askinak churtaxa, khuyapayasiñamax jark’aqasiñar uñtataw muyuntaski.

¹ Tatay, janikiy q’apisiñamampix tuqintistati; janirak phiñasiñamampis mutuyistati. ² Tatay, nayat khuyapt’ayasita, ch’ama pisiw uñjasta. Tatay, wasitat k’umaraptayxita, taqpach janchixaw khathatiski. ³ ¡Axsarañat inakiw khathatiskta! Tatay, jumasti ¿kunapacharak jutätasti? ⁴ Tatay, jutakimaya, ¡jakañax qhispiyakitaya! ¡Khuyapayasiñam laykuy qhispiyita! ⁵ Janiw khitis jiwatanak taypin amtaskiristamti, ¿khitirak manqhapachan jach’añchiristamsti? ⁶ Jachkäwix qaritäxtwa. Paqar paqariw ikiñaxan jachta, jachaxampix ch’ijmaxarus juriptaytwa. ⁷ Jachkäwix nayraxax ch’amakt’xituwa; ¡uñisirinakaxan juchap laykuw nayraxax ch’amakt’xi! ⁸ Ñanqha lurir jaqinaka, nayat jithiqtapxita, Tatituw jachataxarux ist’itu; ⁹ Tatituw achikt’asitaxar jaysitu, Tatituw mayisitax katuqitu. ¹⁰ Nayampi timasirinakax axsarañat aynacht’apxani, ¡mä ch’ipxtanak p’inqapat jaltxapxani!

¹ Tatit Diosaxay, taqi chuymampiw jumar alkatsma; ¡nayar arknaqirinakat qhispiyasita! Janitix qhispiykität ukax leonanakjamaw q’al tukjapxitani; janirakiw khitis arxatkitaniti. ³ Tatit Diosaxay, ¿kuna jan walsa jupanakar lurtxa? ¿Khitiruch jiwaytxa? ⁴ ¿Uñt’at jaqi masixar ñanqha lurataxach utji? ¿Jan ukax uñisirixaruch jan kunat t’aqhisiytxa? ⁵ Ukhamächi ukasti, uñisirixax arktasin katjitpan; katjasin uraqinjam qatatitpan, jaqi kankañaxsti takisirakpan. ⁶ ¡Tatay, q’apisiñampiy sartasim! ¡Uñisirinakaxan q’apisiñaparux jumay saykatam! Jumax chiqapar uñjañatakiw arstaxa, ¡jichhax nayaruy arxatt’ita! ⁷ Markanakampiy muyuntayasim, qhapaq qunuñam jach’ar aptam, markanak apnaqañatak qunt’asirakim. ⁸ Tatay, jumaw markanakar tariptaxa: aski kankañaxarjamay uñjita; jan juchanirjamay taripita. ⁹ Chiqapar uñjir Tatay, jumaw amtäwinak uñakiptaxa, chuyma manqha amtäwinaka, ¡juchararanakan ñanqha lurañanakap tukusiyam, aski jaqirusti thuruñchat sayt’ayam! ¹⁰ Alaxpachankir Tatituw imantasiñaxaxa, q’uma chuymaninakaruw jupax qhispiyi. ¹¹ Tatitux chiqapar uñjir taripiriwa, jucharar jaqirux mutuyapuniwa. ¹² Janitix jaqix Tatitur kutikipstkanixa, Tatitux espadap wakicht’asini; mich’ip antutt’añas niy jiyintatpachawa, ¹³ nina aqtat mich’inakapax wakicht’atawa, ¡jiwayir yänakapax wakicht’atawa. ¹⁴ Ñanqha jaqir uñtapxam: wawachasir warmjamaw t’aqhisiski, ñanqhampi wallq’iptatawa, k’ari kankañ wawacharakini. ¹⁵ Wali manqha p’iypun allisi, pachpa allisitaparuw jalantani. ¹⁶ ¡Ñanqha luratanakapatxa jupa kipkaw t’aqhisiskani! ¹⁷ Nayasti, Tatituruw chiqapar uñjatapat jach’añchä, alaxpachankir Tatitun sutiparuw q’uchunak q’uchü.

¹ Tatay, nanakan reyixay, ¡sutimax taqpach uraqin muspharkayawa! ¡Qhapaq kankañamax alaxpachat juk’ampi khurikamawa! ² Uñisirinakaman utjatap laykux ñuñuskir wawanakan jach’añchatapampiw ch’amam uñacht’aytaxa, timasirinakampiru, qallasirinakampir t’unjañataki. ³ Juman lurat alaxpach uñatatta, juman uchat phaxsimpiru, warawaranakampir uñtkta ukapachax, ⁴ sistwa: ¿Kunarak jaqisti, jupat amtasiñamatakisti? ¿Kunatarak jupat llakistasti? ⁵ Jaqirux niyas mä diosarjamaw lurtaxa, jaqjam aytat kankañampiw juparux pillunttaxa; ⁶ taqi luratanakam apnaqañapatakiw katuytaxa, taqi kunxaruw utt’ayaraktaxa: ⁷ ovej tamanakxaru, vacanakxaru, ch’uminkir animalanakxaru, ⁸ alax chiq thuqnaqir jamach’inakxaru, lamar qutankir chawllanakxaru, lamar qutan taqi utjirinakxaru. ⁹ Tatay, nanakan reyixay, ¡taqi uraqpachan jach’a Diosapunïtawa!

¹ Tatay, taqpach chuymaxampiw yupaychsma muspharkañ luratanakamat yatiyasa. ² Alaxpachankir Diosay, jumïpan kusisiñat arnaqasiñ munta; sutimaruw q’uchunak q’uchuñ munta. ³ Uñisirinakaxax juman nayraqatamat jaltxapxiwa; tinkurapxiwa, jiwarapxarakiwa. ⁴ Jumätaw chiqap taripirixa: qunuñamar qunt’asaw nayarux chiqapar uñjista. ⁵ Jumar jan yupaychir markanakarux tuqinuqtawa, ñanqha lurir jaqinakarux t’unjtawa, sutipsti jan mayampitakiw chhaqtaytaxa. ⁶ Uñisirix jiwatäxiwa, jupamp chikaw markanakapax t’unjataraki, sutipasti wiñayatak chhaqtayatawa. ⁷ Ukampis Tatitux wiñayatakiw reyit qunt’asi; taripañatakiw qunuñap sum utt’ayasi: ⁸ aski kankañampiw akapacharux taripani, markanakarusti chiqaparuw uñjani. ⁹ T’aqhisiyat jaqinakarux Tatituw arxataski, jupaw llakisiñ pachanakan imaski. ¹⁰ Tatay, jumar uñt’irinakax jumaruw katuyasipxtam, jumar thaqhirinakarus janipuniw apanukktati. ¹¹ Sión qullun jakir Tatitur q’uchupxam; muspharkañ luratanakap markanakar yatiyapxam. ¹² Tatitux t’aqhisirinakat amtasipuniwa, jachatanakapatsa janiw armaskiti, jupanakar t’aqhisiyirinakarux mutuyiwa. ¹³ Tatay, nayat khuyapt’ayasita, uñisirinakaxan nayar t’aqhisiyatap uñtanim, ¡jiwañ punkutsa wayst’asita! ¹⁴ Ukhamat Jerusalén punkunakanxa, taqi jaqinakar Tatitur yupaychapxam sä, nayar qhispiyatamat kusisitaxsa yatiyarakï. ¹⁵ Jumar jan uñt’ir jaqinakax jupanakan wakichat sipitaruw jalt’apxi; kayunakapax jupanakan imantat pachpa sipitapan simpantatawa. ¹⁶ Tatitux chiqapar uñjirïtap uñt’ayasi: ñanqha lurir jaqisti pachpa sipitaparuw jalt’i. ¹⁷ Ñanqha lurir jaqinakampi, Tatitur jan uñt’irinakampi, jupat armasirinakampix jiwañ mik’ayan jiwarapxani. ¹⁸ T’aqhin jakir jaqinakax janipuniw armatäpkaniti, janirakiw suyt’añapas wiñayatak tukuskaniti. ¹⁹ Tatay, sartasikimaya; janikiy jaqin jach’a jach’a tukuñaparux walikiw samti; ¡jumar jan uñt’irinakarux nayraqataman taripam! ²⁰ Tatay, axsarañ chuymay jupanakarux churam, ¡jupanakax jaqikïpxatap yatipxpan.

¹ Tatay, ¿kunatarak nayat jayanktasti? ¿Kunatarak t’aqhisiñaxan nayat imantastasti? ² Qhuru jaqin jach’a jach’a tukuñapax q’apisiñampiw llakit jaqirux t’aqhisiyi; ukampis jupan wakichat pachpa sipitaruw jalt’askani. ³ Ñanqha lurir jaqix munapayatapat jach’achasi; Tatiturusti ñanqhachji, jisk’achjarakiwa. ⁴ Ñanqha lurir jaqix, nasa qhiwtasaw arsu: “Janiw Diosax utjkiti, janiw khitis lurataxat wayt’irix utjkiti” sasa. Ukak jupax lup’iski. ⁵ Taqi kunas jupatakix walikipuniwa. Jupatakix juman kamachinakamax wali jayankiwa. Uñisirinakapatsa sawkasiwa, ⁶ janis khitis tinkuykaspax ukham amuyasi, janis jan walt’añanakar purkaspax ukham amuyasi. ⁷ Arunakapax chuyma ust’ayir arunakawa; suma arunïpkaspas ukhamäpxiwa, ukampis ñanqhachaña, t’aqhisiyañ amtanïpxiwa. ⁸ Jamasanakar qunt’asaw suyxati, jan juchan jaqirux uka jamasan jiwayi. Jan arxatirin jaqirux aliqapuniw qhamisiyi: ⁹ mä leonar uñtataw putupar imantasis jan arxatirin jaqirux suyanti, akatjamat jupar katjañatakix suyxati, katji ukkhasti, sipitapar uskuntasaw qatati. ¹⁰ Jupax alt’araki, lip’t’arakiwa, jan arxatirin jaqinakasti jach’a sillunakaparuw jalt’i. ¹¹ Ñanqha chuyman jaqix siwa: “Diosax aka jaqit armasiwa, jupar jan uñjañatakix ajanupsa imantasiwa” sasa. ¹² ¡Tatay, sartasikimaya, amparam luqatatasim! ¡T’aqhisir jaqinakat janikiy armasimti! ¹³ Diosaxay, ¿kunatarak ñanqha lurir jaqinakast sawkasipxätamsti, janis jupanakar kuns wayt’kasma ukhamsti? ¹⁴ Juma pachpaw ñanqha luratanakap uñjtaxa, ¡jumaw uñjtaxa, jupanakarusti juchap uñt’ayätaxa! Jumaruw jan arxatirin jaqinakax makhatxapxtam; jumaw wajchanakan yanapiripätaxa. ¹⁵ ¡Ñanqha lurir jaqinakan amparap t’unaram! ¡Ñanqha luratanakapat wayt’am, taqi kunat phuqhañapkama! ¹⁶ Tatitux wiñayapuniw reyit qunt’asi, ¡Tatitur jan uñt’irinakasti uraqipat jaqunukutäniwa! ¹⁷ Tatay, jumaw jan yäqat jaqinakan mayisitap ist’asktaxa, jumaw chuymachtaxa, ch’amañcharaktaxa. ¹⁸ Wajcharusa, t’aqhisiyatarus chiqaparuy uñjam: ¡laq’at lurat jaqisti, janipun axsarayañ wasitat utjaypati!

¹ Tatituw nayan imantasiñaxaxa. Inamayaw sasipkitu: “Jamach’ir uñtat qullur jaltxam. ² Ñanqha lurir jaqinakar uñtam: mich’i antutt’añatakiw wakichrantapxi, mich’i antutt’añsa sum jiyintapxi, jamasawjat aski jaqinakar wakt’ayañatak mich’ip antutt’apxi. ³ Kunapachatix qalltapax t’unasispa ukkhax ¿kamachaspas aski jaqixa?” sasa. ⁴ Ukampis Tatitux qullan utapankiwa. Tatitun qunuñapax alaxpachankiwa, nayranakapas arikipuniw taqi jaqinakar uñch’ukiski. ⁵ Tatitux juchanirus jan juchanirus taqiniruw uñch’ukiski, ñanqha lurañ munirinakarusti walpun uñisi. ⁶ Tatitux ñanqha lurir jaqinakxarux nina sank’ampi, azufrempi jalluyanini, mä junt’u thayaw jupanakarux q’al tukjani. ¡Tatitux lurataparjamaw mutuyani! ⁷ Tatitux chiqapar uñjiriwa, kunatix chiqäki ukarux munasiwa; ¡ukat aski jaqinakax ajanup uñkatapxani!

¹ Tatay, qhispiyapxitaya, aski jaqinakax tukusiskiwa, chiqap sarnaqir jaqinakax janiw utkxiti. ² Maynit maynikamaw k’arintasipxi, sallqa chuymampiw parlapxi, ch’uxña chuymampiw arsupxi. ³ Tatay, jach’achasir jaqinakaru, ch’uxña jaqinakarus jik’inukum, ⁴ khitinakatix sapxi: “Jiwasax arsuñatakix lakanïtanwa; wali sum arsuñ yattanxa. ¿Khitis apnaqistaspasti?” sasa. ⁵ Tatitux jupanakarux siwa: “T’aqhin jakir jaqinakampi, jan yäqat jaqinakampix mutuyata, t’aqhisiyataw uñjasipxi. Jupanakar yanapt’añatakiw sartasï, yanapt’ayasiñ munataparjamaw yanapt’ä” sasa. ⁶ Tatitun arsutanakapax chiqpachawa; ninampi paqallq kuti q’umachat qullqir uñtatawa. ⁷ Tatay, jumaw nanakarux imasipxitäta; ¡uka jaqinakat jark’aqapxitäta. ⁸ Ñanqha lurir jaqinakax taqi chiqan muyupayapxi, taqi jaqiw ñanqharux jach’ar apti.

¹ Tatay, ¿kunapachkamarak nayat armasitätasti? ¿Wiñayatakipunit armasitätasti? ¿Kunapachkamarak nayatak imantasïtasti? ² ¿Kunapachkamarak ajayuxas t’aqhisiñankanisti? ¿Kunapachkamarak sapürus llakt’at sarnaqästi? ¿Kunapachkamarak uñisirixasti apnaqitanisti? ³ Tatit Diosaxay, ¡uñtanikitaya, ist’akitaya, suma qhanam uñjayakitaya! ¡Janikiy wiñay jiwañar puriyistati! ⁴ Janikiy uñisirixax sispati: “Nayaw atipjta” sasa. Aynacht’ataxatsa janikiy kusispati. ⁵ Nayax khuyapayasiñamaruw iyawsta; chuymaxax nayar qhispiyatamat kusisi. ⁶ ¡Tatituruw nayax aski luratapat q’uchü!

¹ Pisi chuyman jaqinakax siwa: “Janiw Diosax utjkiti” sasa. Taqiniw ñanqha lurir tukupxi; kunayman ñanqhanak lurapxi; ¡janiw khitis aski luririx utjkiti! ² Tatitux alaxpachatpach jaqinakarux uñtani, inach khitis amuyt’asirix utjaspa, inach khitis Diosar thaqtirix utjaspa. ³ Jaqinakasti taqiniw jan wali thakhir saranukupxi; taqpachaniw ñanqha lurir tukupxi. ¡Janiw khitis aski luririx utjkiti! ¡Janiw maynis utjkiti! ⁴ Ñanqha luririnakax jan amuyunïpxiwa, markaxarux t’ant’jam manq’antapxi, janiw Tatitun sutipsa art’asipkiti. ⁵ Jupanakax axsarañat khathatipxani, Diosasti jupar jaysirinakampipunïskiwa. ⁶ Jan yäqat jaqin amtäwinakapat larusipxi, ukampis Tatituw jupanakarux imaski. ⁷ ¡Israel markan qhispiyasiñapax Jerusalén markatpach jutakispa! Tatitux t’aqhisiyat markapar kusisiykan ukapachaxa, Jacobun wawanakapax kusisiniwa, Israel markpachaw kusisirakini.

¹ Tatay, ¿khitirak qullan utaman jakaspasti?, ¿khitirak qullan qulluman utjasispasti? ² Khititix juch jan luras jakki uka, khititix aski lurasapun sarnaqki uka, khititix taqi chuymamp chiqap arski uka; ³ khititix jaqi masipar jan k’arintki uka, jilaparus jan ñanqha lurki uka, uta jak’a masiparus jan jisk’achki uka; ⁴ khititix ñanqha lurañarux jisk’achki uka, Tatitur axsartirirus jach’añchki uka; khititix jan walir purkasas arsutap phuqki uka; ⁵ khititix qullqi mayt’asin jalaqtap jan apski uka, jan juchanir aynacht’ayañatak qullqi jan katuqaski uka. Khititix ukham lurasapun sarnaqki ukaxa, janipuniw aynacht’kaniti.

¹ Diosaxay, imasikitaya; taqi chuymampiw jumar alkatsma. ² Nayax jumaruw sisma: “Jumaw nayan Tatituxätaxa, askixätasa, janiw khitis jumjamax utjkiti” sasa. ³ Akapach aytat jaqinakan kusisiñ jikxatirinakax sapxiwa: aka uraqinkir diosanakax ch’amaniwa, sasa. ⁴ Kunayman diosanak jupanakax uñstayapxi, ukanakarusti alt’at chuymampiw luqtapxi. Ukampis nayax janipuniw wilañcha luqtäwinakapampi chikachaskäti, janirakiw sutinakapsa aytaskäti. ⁵ Tatay, jumaw nayan taqi kunaxätaxa; jumaw askinakamampi phuqhantista; jakañaxax amparamar katuyatawa. ⁶ Mä suma chiqawjaw nayarux wakt’itu, katuqäwixax walpun kusisiyitu. ⁷ Nayar irpatapat Tatituruw jach’añchä, arumanakasa chuymax manqhan chiqachitu. ⁸ Nayax Tatitumpi chikapuniw sarnaqaskta; jupaw kupi tuqixanki, janiw kunas tinkuykitaniti. ⁹ Ukat chuymaxax walpun kusisi, ajayuxasa k’uchisi, janchixasa samararaki. ¹⁰ Janiw jumax jiwar katxaruykitätati, ¡janirakiw arkiriman janchipa ñusantañapsa munkätati! ¹¹ Jumaw jakañ thakhi uñacht’ayitäta. Nayraqataman jach’a kusisiñaw utji; jak’amansti wiñay kusisiñaw utjaraki.

¹ Tatay, chiqapat mayisitaxarux ist’akimaya, arnaqasitaxar jaysakimaya, mayisitaxar iyawsakimaya, janiw k’ari arunakampi mayisksmati. ² Nayar juchañchañax jumat jutpan, jumaw chiqapäki uk yattaxa. ³ Jumaw taqpach amuyunakax yattaxa; arumanakaw chuymax uñaqir jutista; ninampjamaw yant’ista, janirakiw kuna ñanqhsa jikxatkistati. Lakaxax janiw k’ari arunak arskiti, ⁴ kunjämtix jaqinakax k’arisipki ukhama; ch’axwañ thakhinakat jithiqtasta, juman arsutamarjamaw phuqta. ⁵ Kayunakaxax thakhiman thurt’ataw sarnaqi; chillqtanakaxasti janiw thakhimat jithiqtkiti. ⁶ Diosaxay, ist’asirïtam laykuw mayisinsma, naya tuqiruy jinchum alkatanim, arunakaxar ist’arakim. ⁷ Munasiñamay uñacht’ayita, ch’amamar taqi chuymamp iyawsirirux jumaw uñisirinakapat arxattaxa. ⁸ Nayarusti, nayranakaman qalaparjamay imita, chhiqhanakaman ch’iwipar imantita, ⁹ nayar chhukxatir qhuru jaqinakata, ¡jiwayañatak muyuntir uñisirinakaxata! ¹⁰ Jach’a jach’a tukurinakäpxiwa, jach’a jach’a tukuñampiw kuns arsupxi; ¹¹ nayan sarnaqatax sum yatxatapxi, nayar jaqunukuñatakisti taqi tuqit uñch’ukiyapxitu. ¹² Katuntañatak jalxatir leonanakar uñtatäpxiwa, imantasiñapan jalxatañatak suyantir leonanakar uñtatäpxarakiwa. ¹³ Tatay, sartasikimaya, ¡saykatasin killt’ayam! Ñanqha lurir jaqit espadamampi qhispiyita; ¹⁴ Tatay, ch’amamampiy jupanakat qhispiyita; ¡akapachat jupanakar jaqunukum, akapachan jakañapax tukuspan! Yänakampix qamirkipstasipkakpan, wawanakapax phallañkam manq’apxpan, allchhinakapatakis jilt’askakpan. ¹⁵ Nayasti kusisitaw jikxatasï; ajanuy ajanu jumar uñkatasina, ¡uñatatkä ukkhax nayraqataman jikxatasisina!

¹ Tatay, jumaw ch’amañchirixätaxa, jumaruw taqi chuymamp munassma. ² Jumaw arxatirixätaxa, imantasiñaxätasa, jumaw qhispiyirixätaxa, Diosaxätasa, nayar imantir qarqaxätasa, imir jark’aqasiñaxätasa, qhispiyir ch’amaxätasa, wali amstankir imantasiñaxätasa. ³ Tatay, jumaw jach’añchatäñatak askïtaxa: art’asinsma ukapachax uñisirinakaxat qhispiyista. ⁴ Jiwax sipitanakapampiw simpantitu; axsarkay t’unjirin nayraqatapan axsarta. ⁵ Jiwax chinuñanakapampiw muyuntayitu, ¡jiwañ sipitanak taypin jikxatasta! ⁶ Llakisiñaxan Tatitur art’asta, Diosaxat yanap mayista: jupasti qullan utapatpach ist’anitu; ¡arnaqasitaxax jinchupkamaw puri! ⁷ Ukapachaw uraq khathatix utjäna, qullunakasti saphitpach unxtäna; Tatitun q’apisiñapampi khathatiyatäpxänwa. ⁸ nasapat jiwq’iw mistüna, lakapatsti nakhantir ninaw lawrsüna, ¡lakapat k’illim sank’anak jutayäna. ⁹ Alaxpach jist’arasin saraqanïna. Ch’iyär juri qinayxaruw takt’äna. ¹⁰ Mä chhiqhanin chhiqhapxaruw qunxatäna, thayampi chikaw chhiqhanakap patanjam jaltäna. ¹¹ Ch’amak taypiruw imantasïna, ch’iyär ch’amaka uman phuqhantat qinayanak taypiru, uka qinayaw q’al chhaqtayäna. ¹² Jach’a qunuñap taypitsti, qinayampi, chhijchhimpi, nakhaskir sank’anakampiw mistüna. ¹³ Jach’a munañan Tatitux alaxpachatpach axsarkañ jach’a arup ist’asiyäna; chhijchhjama, nakhaskir sank’jama. ¹⁴ Mich’inakap antutt’asaw uñisirinakaxar tutuktayäna. ¹⁵ Lamar quta manqhax uñstxänwa; aka uraqin qalltapas uñstxarakïnwa, Tatitun axsarkañ arup ist’asitap layku, q’apisiñ samanap ch’amampi phust’atap layku. ¹⁶ Tatitux alaxpachatpach amparap luqtanitu, amparapampiw jach’a lamar qutat waysutu. ¹⁷ Wali ch’aman uñisirinakaxat qhispiyitu, nayat juk’amp ch’aman timanakat antutnukuyitu. ¹⁸ Llakinkipan nayarux chhukxatapxitu, Tatitusti yanapt’apampiw arxatitu: ¹⁹ qhispiñ thakhiruw irpsutu, ¡nayar munatap laykuw qhispiyitu! ²⁰ Tatitux q’uma sarnaqataxatjam churäwip waxt’itu, ²¹ nayax Tatitun thakhipan sarnaqta, ¡janipuniw Diosaxarux armanukkti! ²² Taqpach arsutanakapax chuymaxankaskiwa; ¡janipuniw kamachinakapat jithiqtaskti! ²³ Janiw nayraqatapan juchachaskti, ñanqha lurañat jithiqtasta. ²⁴ Tatituw churäwip waxt’itu, nayraqatapan q’uma chuyman sarnaqataxata. ²⁵ Tatay, aski jaqitakix askirakïtawa, jan kamskayäki uka jaqitakis jan kamskayarakïtawa, ²⁶ qhana chuymanitakix qhana chuymanirakïtawa, sallqa chuymanitakisti ch’ikhi chuymanïtawa. ²⁷ Jumaw t’aqhisiyat jaqinakarux qhispiytaxa, jach’a jach’a tukurinakarusti jisk’achjtawa. ²⁸ Tatay, jumaw nayarux qhana churista; Diosaxay, jumaw arum ch’amakaxar qhantaytaxa. ²⁹ Juman yanapamampiw uñisirinakaxarux atipjä, yanapamampiw uyuchrantat markanakapar mantantä. ³⁰ Tatitun thakhipax chiqapawa, jupan arsutanakapax taqi chuymamp iyawskayawa, ¡Tatitux jupar taqi chuymamp alkatirinakarux imaskapuniwa! ³¹ Israel markan Diosapa, juma sapakiw chiqpach Diosätaxa, ¡juma sapakiw arxatir Diosätaxa! ³² Tatituw nayarux ch’am churitu, juparakiw sarnaqäwixar q’um tukuyi, ³³ jupaw tarujan kayupjam jaltir kayunak churitu, alax chiqawjanakan kayunakaxar sum thuruñcharakitu, ³⁴ jupaw uñisirinakaxamp nuwasiñatak yatichitu, jupaw atipjañatak ch’am churitu. ³⁵ Jumaw arxatista, qhispiyarakista, kupi amparamampiw katxarusista, khuyapayasiñamaw aytat jaqir tukuyitu. ³⁶ Jumaw thakhixarux jasaptaytaxa, kayunakaxasti janiw llust’kiti. ³⁷ Uñisirinakaxarux arktasin jikxatta, jupanakar tukjanisaw kutinxta. ³⁸ Jisk’a jisk’a tukjanta, jan mayampi sartkir lurjanta. ¡Kayunakaxampi takxatataw uñjasipxi! ³⁹ Jumaw nuwasïwin ch’am churista; qallasirinakarux nayraqataxaruw alt’aytaxa, ⁴⁰ nayraqataxat uñisirinakaxan jaltxapxañapataki. Ukhamat nayar uñisirinakarux q’al tukjanta. ⁴¹ Jupanakax yanap mayisipxäna, janiw khiti yanapt’iris utjkänti, Tatituruw art’asipxäna, jupasti janiw ist’känti. ⁴² ¡Thayan apat laq’arjamaw jupanakarux tukusiyta! ¡Thakhinkir ñiq’irjamaw taksurakta! ⁴³ Qallkatasir markat qhispiyista, markanakan jilïripat utt’ayista, jan uñt’at jaqinakampiw luqtayista. ⁴⁴ Arux ist’asax mäkiw jaysapxitu; yaqha markankir jaqinakaw jach’achapxitu, ⁴⁵ yaqha markankirinakax llajllasipxiwa, khathatt’asisaw imantasïwipat mistunipxi. ⁴⁶ ¡Tatitux jallallatäpan! ¡Arxatirixax qullanäpan! ¡Qhispiyir Tatituxax jach’añchatäpan! ⁴⁷ Jupaw naya lanti phuqsur Tatituxa, jupaw amparaxarux markanak katuyitu. ⁴⁸ Jupaw uñisirinakaxan phiñasitapat qhispiyitu, nayar qallkatir jaqinakat antutayitu. ¡Tatay, jumaw qhuru jaqinakat qhispiyista! ⁴⁹ Ukatpï markanak taypin yuspagarsmaxa, sutimarus q’uchunak q’uchuraktxa. ⁵⁰ Jumaw ajllit reyimarux atipaytaxa; Davidampiru, wawanakapampirux munasiñampipuniw uñjtaxa.

¹ Alaxpachax Diosan qhapaq kankañap yatiyi, alaxpachax amparapan luratap qhanañchi. ² Urunakax jupanakkamaw yatiyasipxi, arumanakas jupanakkamaw yatiyapxaraki. ³ Janis arsupkchixa, janis arunakapax ist’askchixa, ⁴ uraqpacharuw yatiyatapax ist’asi, uraq tukuskamaw arupax puri. Tatitux alaxpachan mä chiq intitakix uskt’arapi, ⁵ intisti jaqichasir waynjamaw utapat misttani, jalir jaqjamaw thakhip jalañatakix kusisi. ⁶ Intix maysa thiyat uñstani, maysa thiyar puriñkamaw muyti, janiw kunas lupi junt’upat imantaskaspati. ⁷ Tatitun kamachinakapax chiqapawa, jaqin chuymap machaqaptayiriwa. Tatitun arunakapax askiwa, llamp’u chuyman jaqir yatiñan tukuyiriwa. ⁸ Tatitun kamachi arunakapax chiqapawa, chuymar kusisiyiriwa; Tatitun arsutanakapax q’umawa, yatiñ kankañ chuririwa. ⁹ Tatitun arunakapax q’umawa, wiñayatak utt’atawa; Tatitun arsutanakapax chiqapawa, taqpachax askirakiwa, ¹⁰ ¡suma qurit sipan juk’amp sumawa!, ¡chhuyu misk’it sipan juk’amp muxsawa! ¹¹ Arkirimatakis iwxt’a arunakawa, uka arunakam imañax askinak jikxatañawa. ¹² Janiw khitis pantjasitap amuyaskasamachiti. ¡Tatay, jan amuyaskasin juchanak lurataxat q’umacht’asita! ¹³ Jach’a jach’a tukuñ chuym apaqt’asita; janikiy jach’a jach’a tukuñampix atipjayistati. Ukhamat jan juchan jaqirux tukü; jach’a juchat qhispirakï. ¹⁴ Tatay, arsutaxasa, chuymaxan lup’itapas jumar kusisiykirïpan, Tatay, nayan qhispiyirixa, imantasiñaxa.

¹ Tatitux llakisiñaman jumarux ist’pan; Jacobun pachpa Diosapax jumar arxatpan. ² Qullan chiqawjatpach yanap apayanpan, Sión qullutpach jumarux yanappan. ³ Taqpach luqtäwinakamat jupax amtaspan, wilañcha luqtatanakamax jupar kusisiypan. ⁴ Chuymaman munataparjam phuqpan, taqi amtäwinakam phuqhasiypan. ⁵ Atipjatamat taqpachaniw kusisipxä, Tatitusan sutiparusti wiphalanak khiwtapxä, ¡Tatitux taqpach mayisitanakamar jayspan! ⁶ Jichhakuchaw amuyta, Tatitux ajllit reyiparuw atipt’ayani; qullan alaxpachatpach juparux ist’ani, ch’amapampiw jach’a atipt’äwinak churani. ⁷ Yaqhipanakax nuwasiñ carronakanïpxiwa, yaqhanakasti walja caballonakanïpxiwa; jiwasanakasti Tatit Diosasan yanapt’apanïtanwa. ⁸ Jupanakax tinkurayataw uñjasipxi, jiwasanakasti ch’aman sayt’atakïsktanwa. ⁹ Tatay, ¡reyirux atipjañ ch’am churam! ¡Mayisipkäm ukapachasti, ist’apxakitaya!

¹ Tatay, reyix ch’am churatamat walpun kusisi; ¡atipjayatamat wal kusisiraki! ² Munataparjamaw phuqtaxa; mayisitanakaparuw ist’araktaxa. ³ Jach’a askinak churasaw jupar katuqtaxa, p’iqiparusti quri pillumpiw asxattaxa. ⁴ Jupax jakañ mayisïyätam, jumasti churtawa: walja maranak jakañampi, jan tukusir jakañampi churtaxa. ⁵ Yanapt’am laykuw jupax ch’aman uñjasi; aytat jaqiruw tukuytaxa, aski jaqiruw tukuytaxa. ⁶ Jan tukuskir askinak jupar churtaxa; jupamp chik sarnaqatam laykuw kusisiytaxa. ⁷ Jumasti rey, janipuniw tinkkätati, Tatitur taqpach chuymamp katuyasitam layku; ¡Taqi ch’aman Tatituruw katuyastaxa! ⁸ Ch’iqa amparamax taqpach timanakamaruw katuntani; kupi amparamasti uñisirinakamaruw katjarakini; ⁹ taripañatak uñstkät ukapachaxa, parintat hornorjamaw jaquntäta. Tatitux q’apisiñapampiw ninampi nakhantayani. ¹⁰ Jumaw akapachat wawanakapar chhaqtayäta. Jumaw aka uraqit allchhinakapar chhaqtayäta. ¹¹ Ñanqha lurañsa munapkchïtam, jan walinak lurañsa amtapkchïtam, janiw kamachapkätamsa, ¹² kunapachatix jalxatkäta ukkhasti, taqi tuqiruw jaltxapxani. ¹³ ¡Tatay, ch’amamampiy sayt’asim! ¡Nanakasti q’uchunakampiw atipjäwimat kusisipxä!

¹ Diosaxay, Diosaxay, ¿kunatarak jaytanukustasti?, ¿kunatarak qhispiyir jan jutistasti?, ¿kunatarak arnaqasitaxar jan ist’istasti? ² Diosaxay, uruy arumaw arnaqasinsma, jumasti janiw ist’kistati; ¡janiw nayatakix samart’añax utjkiti! ³ Jumasti qullanätawa; jumaw Israel markan jach’añchatätaxa. ⁴ Nayra awkinakaxax jumaruw alkatasipxäyätam, jupanakarusti qhispiytawa; ⁵ yanap mayipxäyätam, jumasti jupanakarux qhispiytawa; jumaruw alkatasipxäyätam, jumasti janiw inamay suyayktati. ⁶ Nayasti janiw jaqïkti, laq’ur uñtatakïtwa, ¡jaqin p’inqachatakïtwa! ⁷ Nayar uñjasax larusipxiwa; nayatakix jan wal uñanaqapxi, p’iqipsa khiwisipxiwa, ⁸ ukat sapxaraki: “Aka jaqix Tatituruxay alkatchïnxa; Tatituy jichhax qhispiypan. Juparuxay munchixa, qhispiypanaya” sasa. ⁹ Kunsay parlapxpan, jumaw taykaxan purakapat yuriyista; jarphipar samart’ayasaw uywasista. ¹⁰ Nay janïr yurkipan uñjasista, taykaxan purakapatpach nayan Diosaxätaxa. ¹¹ Janikiy nayat jayarst’amti, t’aqhisiñar jalantirpachätwa, janiw khiti yanapt’iris utjkituti. ¹² Uñisirinakaxax urqu vacanakjamaw muyuntitu, Basán uraqin waxrasir urqu vacanakjamaw jalxatitu; ¹³ leonanakar uñtataw wararipxi, lakanakap jist’arataw chhukt’anipxitu. ¹⁴ Nayasti waranukut umjamätwa, ch’akhanakaxas qhaqhanukutkamakiwa; chuymaxasti lik’ir uñtataw naya manqhan umatati, ¹⁵ mallq’axax q’ala wañkatatawa, laxraxas laka manqhan lip’katatawa, ¡jiwañ laq’ar puriyañkamaw jumax jaquntista! ¹⁶ Jan wali jaqinakax anunakjamaw q’al muyuntitu; amparanakaxsa, kayunakaxsa q’al jurqhiritu. ¹⁷ ¡ch’akhanakaxsa jakht’asiristwa! Uñisirinakaxasti aliqapuniw uñch’ukipxitu, ¹⁸ jupanakkamaw isinakax jalanuqasipxi, suerte jaqtasaw isix katuntasipxi. ¹⁹ Jumasti, Tatay, nayar ch’amañchirïtawa, ¡janikiy nayat jayankamti!, ¡jank’akiy nayar yanapt’irix jutam! ²⁰ Espadampi jiwañat qhispiyita, anunakan amparapat jakañax qhispiyita; ²¹ leonanakan lakapat qhispiyita, ¡urqu vacanakan waxranakapat tuwaqt’ita! ²² Nayasti jilanakaxaruw jumat yatiyä, tantachasïwinakapan yupaychäma. ²³ Tatitur alkatirinaka, ¡Diosaruy jach’ar aptapxam! ¡Jacobun wawanakapa, juparuy jach’añchapxam! ¡Israelan wawanakapa, juparuy yupaychapxam! ²⁴ Jupax janiw jan utjirin jaqinakarux jisk’achkiti, janiw jan yäqasas uñjkarakiti, janirakiw jupanakatakix imantaskiti. ¡Yanap mayipki ukapachax, jupax ist’iwa! ²⁵ Arsutam phuqhirïtamat markam taypin jach’añchäma; arsutanakaxsti iyawsirinakam nayraqatan phuqharakï. ²⁶ T’aqhisiyat jaqinaka, sist’asiñkam manq’apxam; Tatitur thaqhirinaka, jupar yupaychapxam, walja maranak jakapxarakim. ²⁷ Taqpach jaqinaka, taqpach markanaka, aka uraqpachan jakir jaqinaka: Tatitut amtasipxam, jupar makhatxapxam; ¡nayraqatapar killt’asipxam! ²⁸ Tatituw reyixa, jupaw taqi markanakarux apnaqi. ²⁹ Nayraqatapan alt’apxam, juparuk yupaychapxam, jilarkir utjirin jaqinaka, laq’ar tukur jaqinaka, jumanak pachpax janiw jakañanïpktati. ³⁰ Wawanakaxax Tatituruw yupaychapxani, jupatsti wiñayaw parlapxani; ³¹ jupanak qhipat yuririnakarusti, Tatitun chiqapar uñjirïtapat yatiyapxani, aski luratanakapat yatiyapxarakini.

¹ Tatituw awatirixaxa, janiw kunatsa t’aqhiskäti: ² suma ch’uxña ch’ijinakaruw samart’ayitu; q’uma uma thiyanakaruw awatitu, ³ jupaw machaq ch’am churitu, chiqa thakhinjam irpitu, sutipar jach’añchañ layku. ⁴ Axsarkay laxa ch’amak chiqawja sarkasasa, janipuniw kunarus axsarkäti, nayampi chik saratam layku; uywa awatiñ lawamasa, thujrumasa, ch’am churitu. ⁵ Uñisirinakaxan uñjkañaw manq’añ wakicharapista; kusisiñampiw phuqhantista, wali sumpun uñjarakista. ⁶ Munasiñamampi khuyapayasiñamampix sapürupuniw nayampi chikäski, Tatay, utamansti wiñayapuniw jakä.

¹ Taqpach uraqix Tatitunkiwa, ukan utjirinakas jupankiwa, ukan jakirinakas jupankiwa. ² Tatituw aka uraqirux lamar qutxar utt’ayi, jupaw jawiranakxar utt’ayaraki. ³ ¿Khitirak Tatitun qullupar makhataspasti? ¿Khitirak qullan utapankaspasti? ⁴ Jan juch lurir jaqiw ukankaspa, q’uma chuyman jaqiw ukankaspa, yaqha diosanakar jan yupaychir jaqiw ukankaspa, k’ari juramento jan lurir jaqiw ukankarakispa. ⁵ Tatitu Diosapa, Qhispiyiripa, jupakiw taqi kun churani, chiqaparuw uñjarakini. ⁶ Ukhamäñapaw Tatitur thaqhirinakaxa, Jacobun Diosapar thaqhirinakaxa. ⁷ ¡Wiñay punkunaka, jist’artapxam! ¡Jist’arat qhiparapxam, qhapaq markankir Reyiw mantani! ⁸ ¿Khitirak qhapaq markankir Reyisti? ¡Taqi ch’aman atipir Tatituwa! ¡Nuwasïwin jan axsarir Tatituwa! ⁹ ¡Wiñay punkunaka, jist’artapxam! ¡Jist’arat qhiparapxam, qhapaq markankir Reyiw mantani! ¹⁰ ¿Khitirak qhapaq markankir Reyisti? ¡Taqi atipir Tatituwa! ¡Qhapaq markankir Reyiwa!

¹ Tatay, jumaruw mayisinsma; ² Diosaxay, jumaruw taqi chuymamp alkatsma: janikiy p’inqa tukuñar jalantañax munamti. ¡Janikiy uñisirinakaxas nayat larusipxitpati! ³ ¡Jumar taqi chuymamp alkatirinakax janipun p’inqa tukupxpati! ¡Ina ch’usat jumar qallasir jaqinakay p’inqa tukuñarux puripxpan! ⁴ Tatay, thakhim uñacht’ayita, thakhiman irpnaqasita; ⁵ jumat jan jithiqtas sarnaqayita; jumaw Diosaxätaxa, Qhispiyirixätasa. ¡Jumarukiw sapürus suyt’asksma! ⁶ Tatay, munasiñama, khuyapayasiñam churapkistäyäta ukat amtasikimaya, ⁷ janikiy jucha luratanakaxat amtasimti, janirak wayna kankañaxan ñanqha luratanakaxatsa amtasimti. Tatay, khuyapayasiñam laykuy nayat amtasita, munasiñam laykuy amtasita. ⁸ Tatitux askiwa, chiqaparakiwa; jupaw juchararanakan luratap chiqacht’i; ⁹ llamp’u chuymaninakarus jupaw chiqa thakhinjam irpi; aski kankañapan yaticharaki. ¹⁰ Tatitux khuyapayasiñampi aski kankañampipuniw irpi, arust’äwipampi, arsutanakapampi imir jaqinakaruxa. ¹¹ Tatay, juchanakaxax waljapuniwa; sutiman jach’ätap laykuy pampacht’ita. ¹² Tatitur waqaychir jaqirux, kawkïr thaktix sarañapäki uk uñacht’ayi; ¹³ askinakampiw juparux phuqhanti, wawanakaparusti uraq katuyxaraki. ¹⁴ Tatitux arkirinakapampix sum parlasi, jupanakarusti arust’äwir mantatap uñt’ayi. ¹⁵ Nayax Tatiturukipuniw uñtta, jupaw taqi jan walt’añanakat qhispiyitu. ¹⁶ Tatay, uñtanikitaya, nayat khuyapt’ayasita, sapakiw uñjasta, llakt’atarakïtwa. ¹⁷ Chuymaxax juk’ampipuniw llakisi; taqi llakinakaxat irpst’asita. ¹⁸ Llakinakaxaru, ch’ama tukutanakaxar uñtanim, taqi juchanakaxat pampacht’arakita. ¹⁹ Uñisirinakaxan waljanïtap uñtanim, jiwayañ chuymampiw uñisipxitu. ²⁰ ¡Arxatt’asikitaya, jiwañat qhispiyakitaya! ¡Janikiy p’inqa tukuñar jalantañax munamti, nayax jumampi arxatayasiñatakiw thaqsma! ²¹ Aski kankañaxampi, chiqa kankañaxampix arxatapxitpan, jumaruw taqi chuymamp katuyassma. ²² ¡Diosaxay, Israel markamarux taqi t’aqhisiñanakapat qhispiyakimaya!

¹ Tatay, chiqaparuy uñjita, jakañaxax jan kamskayawa. Tatay, jumaruw taqpach katuyassma; ² chuymax uñantita, ¡yant’arakita!, ¡taqi amuyunakax yant’ita, chuymax manqhan amtatanaksa yant’arakita! ³ Munasiñamat amtasipuntwa, jumarusti chiqpach chuymaxampiw arksma; ⁴ janiw k’ari jaqinakampix qunt’askti, janirakiw ch’uxña chuyman jaqinakampis chikachaskti. ⁵ Ñanqha lurir jaqinakan tantachasïwinakaparux uñistwa; ¡janipuniw ñanqha luririnakampix utjaskti! ⁶ Tatay, amparanakaxas q’umachataw makhatansma, juchaxatsa pampachataw altaramar jak’achasinsma, ⁷ jach’añchañ q’uchunak q’ucht’asisa, muspharkañ luräwinakam yatiyasa. ⁸ Tatay, qullan utamarux munastwa, qhapaq kankañamax ukankiwa. ⁹ Janikiy jucharar jaqinakampi chikax jakañax apaqistati; janikiy jaqi jiwayirinakarjamas puriyistati, ¹⁰ uka jaqinakan amparanakapax ñanqha lurañanakampi, qullqi chilltayasiñanakampi phuqt’atawa. ¹¹ Sarnaqäwixasti jan kun kamskayawa; ¡nayar qhispiyasita, nayat khuyapt’ayasita! ¹² Kayuxax ch’ullqhi uraqxar suma takt’atawa; ¡Tatiturux qullan markap taypin jach’añchä!

¹ Tatituw qhanaxasa, qhispiyasiñaxasa, ¿khitirurak axsarästi? Tatituw jakañaxar arxati, ¿khitirurak axsarästi? ² Ñanqha lurir jaqinakasa, uñisirinakaxasa, nayar chhukxatasin jiwayañatakiw mayacht’asipxi; ukampis jupanakakiw lanqtasxapxi, tinkxapxaraki. ³ Nuwasir tamas nayatak tantachasiskpan, chuymaxax janiw khathatkaniti; nayar jalxatañatakis wakichasisipkpan, janiw nayax llakiskäti. ⁴ Tatitur mä mayisiñaxakiw utji, ukakirak munta: jakañaxkam utapan utjasiña, utapan jupar yupaychañataki, qhapaq kankañap uñjasin kusisiñataki. ⁵ Jan walt’añ urunak purinkan ukapachaxa, Tatituw utapan imantitani; ch’iwipampiw imxäsitani. ¡Mä qarqa patxarjamaw sayt’ayitani! ⁶ Ukapachaw p’iqix waytä, uñisirinakaxar aynacht’ayasa; ukapachaw utapan wilañchanak churä, kusisiñat arnaqasï, Tatituruw kusisiñat q’uchurakï. ⁷ Tatay, jumaruw arnaqasinsma, ist’akitaya. Nayat khuyapt’ayasita, ¡jaysakitaya! ⁸ Chuymaxax situwa: “Tatitur thaqtam.” Nayasti, Tatay, jumaruw thaqtsma. ⁹ ¡Janikiy nayatak imantasimti! ¡Janikiy q’apisiñampi jaqunukustati! ¡Jumakiw nayan arxatirixätaxa! Janikiy jan arxatirin sapak jaytanukustati, jumätaw Diosaxaxa, qhispiyirixasa. ¹⁰ Awkixas, taykaxas apanukchitani, juma, Tatituw nayar uywasiskitäta. ¹¹ Tatay, thakhim uñacht’ayita; chiqa thakhiman irpita, uñisirinakaxan utjatap layku; ¹² janikiy uñisirixan amparapar katuyistati, k’ari irkatirinakaw nayatak sarti, qhuru jaqinakaw sartaraki. ¹³ Nayasti aka jakañ uraqinxa, Tatitun munasiñap uñjapunïwa. ¹⁴ ¡Tatitur taqpach chuymamp iyawsam! ¡Ch’amañchasim, jan axsaramti! ¡Tatitur taqpach chuymamp iyawsam!

¹ Arxatir Tatituxay, jumaruw art’asinsma. ¡Janikiy mayisitaxar jan ist’irix tukumti! Janitix ist’kitasma ukasti, jiwatanakampi chikäxiristwa. ² Arnaqt’asis yanap mayisksma ukapachax ist’akitaya, qullan utam uñkatat amparanakax aytankta ukapachax jaysakitaya. ³ Janikiy qhuru jaqinakamp chika qatatistati, janikiy ñanqha luririnakampis chikachasiyistati, pata chuymakiw jaqi masipampi sumankirix tukupxi, chuymapasti ñanqhan phuqhantatawa. ⁴ Luratanakaparjam jupanakarux uñjam; jan wali sarnaqäwiparjam uñjam; jan wali luratanakaparjam mutuyam. ⁵ Jupanakax janiw Diosan luräwinakapat amtasipkiti, janiw luratanakapat yatiñ munapkiti, ¡jupay jan mayampitak jupanakar tukjpan! ⁶ ¡Tatitux qullanäpan!, jupaw mayisitaxarux ist’i; ⁷ Tatituw jach’a ch’aman arxatirixaxa; juparuw taqpach katuyasta, jupasti yanapt’ituwa. Chuymaxax kusisitawa, Tatituruw q’uchü, yuspagararakï. ⁸ Tatituw markapar ch’amañchirixa, juparakiw ajllit reyipar yanapirisa, arxatirisa. ⁹ Tatay, markamarux qhispiyakimaya; jumar iyawsirinakar askinak churam. Mä awatirjamay jupanakar uñjam; ¡wiñayapun amparamamp irpam!

¹ Tatitun wawanakapa, Tatitur yupaychapxam, qhapaq kankañaparusa, ch’amaparus jach’añchapxam, ² Tatitun qhapaq sutip jach’ar aptapxam, qullan utapan Tatitur yupaychapxam. ³ Tatitun arupax lamar qutan ist’asi, qhapaq kankañan Diosax arup qhuxuqiyi; ¡Tatitux jach’a lamar qutxan ist’asiyi! ⁴ Tatitun arupax wali ch’amaniw ist’asi; Tatitun arupax axsarkayaw ist’asi. ⁵ Tatitun arupax cedro quqanak qhaqhari, ¡Líbano uraqinkir cedro quqanak tinkurayi! ⁶ Líbano qullunakarux urqu vacanakarjamaw t’isktayi, Sirión qullunakarusti vaca qallurjamaw thuqtayi. ⁷ Tatitun arupax taqi tuqiruw nina lawrayi; ⁸ Tatitun arupax ch’usa wasararuw khathatiyi; ¡Tatituw Cadés wasararux khathatiyi! ⁹ Tatitun arupax roble sat quqanak khiwiliyi, ch’uminaksti jan quqan tukusiyaraki. Qullan utapan taqiniw jupar jach’añchapxi. ¹⁰ Tatituw jallurux apnaqi; ¡jupaw wiñay reyjamax qunt’asi! ¹¹ Tatituw markaparux ch’am churi; jupaw markaparux sumankañ churi.

¹ Tatay, jumaruw yupaychsma, nayar qhispiyatamata, uñisirinakaxan nayat jan larusiyatamata. ² Dios Tatay, jumaruw art’asinsma, jumasti waliptayistawa; ³ Tatay, jumaw jiwañat qhispiyista; jakañ churista, jiwañat qhispiyista. ⁴ Tatitun arkirinakapa, ¡jupar q’uchupxam!, ¡qullan sutipar yuspagarapxam! ⁵ Q’apisiñapax mä juk’atakikiwa, munasiñapasti wiñayatakiwa. Jayp’u tuqirutix jachañax puristanixa, willjta tuqirux kusisiñaw utjxistani. ⁶ Nayax walin jikxatasisax säyätwa: “Janipuniw kunas tinkuykitaniti” sasa. ⁷ Tatay, khuyapayasiñaman suma chiqaruw sayt’ayista, ukampis nayatak imantasitamatxa, axsarañat pächasiñaruw purta. ⁸ Tatay, jumaruw art’asinsma; Tatay, jumaruw achikt’asinsma: ⁹ ¿Kunarak jiwataxamp jikxatasmasti?, ¿kunarak amay imäwir mantataxamp apsusmasti? ¡Jiwatanakax janiw yuspagarkiristamti, janirakiw aski kankañamatsa parlapkaspati! ¹⁰ Tatay, ist’akitaya, khuyapt’ayasikitaya; Tatay, ¡nayar yanapt’akitaya! ¹¹ Jachañaxarux kusisiñaruw kipstaytaxa; llaki isi apaqasinxa, kusisiñ isimpiw isthapiyista. ¹² Dios Tatay, ukat ajayuxax jan amukt’as ¡jach’añchañ q’uchunak q’uchuni, jumarusti yuspagarapunïmawa!

¹ Israelan Diosapa, jumax chiqapar uñjir Diosätawa; janikiy p’inqachjat uñjasiyistati. ¡Qhispiyasikitaya, jumaruw katuyasinsma! ² Ist’akitaya, ¡jank’akiy nayar qhispiyir jutita! Nayan imantasiñ qarqaxaruy tukum, ¡qhispiyasiñ utaxaruy tukurakim! ³ Jumaw arxatir qarqaxätaxa, imantasiñ utaxätasa. Sutim laykuy irpita, imarakita. ⁴ ¡Sipit uchatanakat wayst’ita, jumakïtaw nayan arxatirixaxa! ⁵ Amparamaruw ajayux katuyassma; ¡Tatay, chiqpach Diosay, qhispiyasikitaya! ⁶ Yaqha diosanakar yupaychirirux uñisipuntwa. Nayasti Tatituruw taqi chuymamp katuyasta. ⁷ Munasiñamaw kusisiñ churitu. Jumaw llakinakax amuyista, jakañaxan chijinakapsa uñjarakta; ⁸ uñisirinakaxat qhispiyista; ¡suma thakhiruw kayunakax takt’ayista! ⁹ Tatay, nayat khuyapt’ayasita, jan walt’añar jalantirjamätwa. Nayranakaxax llakimp ch’amakt’atawa, taqpach janchixasa, chuymaxas tukusiskiwa. ¹⁰ ¡Jakañaxax llakimpiw aynacht’aski, sarnaqañ urunakaxax ayquñampiw tukusiski! Llakisiñaw ch’amaxarux tukuntaski; ¡janchixas jan ch’amaniw jikxatasi! ¹¹ Uñisirinakaxatakix larusiñakïxtwa, uta jak’a masixatakis sawkasiñakïxtwa, nayar uñt’irinakatakis axsarkañätwa. ¡Nayar uñjasax kawkhansa jaltxapxakiwa! ¹² Jiwatarjamaw armanukxapxitu, t’unjat qirur uñtatakïxtwa. ¹³ Jaqinakan nayxat parlasitanakap ist’ta: “Taqi chiqas axsarañan phuqhantatawa.” Mayar tukt’asakiw nayar aynacht’ayañatakix amtapxi; ¡nayar jiwayañatakiw amtapxaraki! ¹⁴ Nayasti, Tatay, jumaruw katuyassma; “¡jumaw nayan Diosaxäta!” saraksmawa. ¹⁵ Jakañaxax amparamankiwa; ¡nayar arknaqir uñisirinakaxat qhispiyita! ¹⁶ Uywatamarux khuyapayasiñampiy uñtanim, munasiñam laykuy qhispiyita. ¹⁷ Tatay, jumaruw art’asinsma, ¡janikiy p’inqa tukuñar nukt’istati! ¡Ñanqha lurir jaqinakar p’inqa tukuyam; jupanakarux manqhapachar jaquntam! ¹⁸ K’arisir jaqinakax amukt’apxpan, jisk’achjasiñampiw aski jaqinakxat parlas chuymanakap ust’ayapxi. ¹⁹ ¡Tatay, kunja jach’as munasiñamax jumar waqaychirinakatakixa! Mä qurïkaspas ukham imtaxa, jumar katuyasirinakarusti, taqin uñjkañaw munasiñam lakirpaytaxa. ²⁰ Jupanakampïtamat ñanqha luririnakan jan wali amtäwinakapat qhispiytaxa; uñisirinakapampi jan tuqiyañatakisti jupanakarux utamaruw imanttaxa. ²¹ Tatitux jach’añchatäpan, jupax llakisiñ urunakaxan, munasiñapampiw muspharkañanak lurarapitu. ²² Llakimp atipjatax säyätwa: “Tatitux nayraqatapat jaqunukxituwa” sasa; jumar arnaqasinsma ukapachasti, art’asitaxarux ist’istawa. ²³ Tatitur iyawsirinaka, jupar munasipxam. Tatitux aski arkirinakaparux imiwa, jach’a jach’a tukurinakarusti lurataparjamaruw juchañchi. ²⁴ Tatitur suyt’irinaka, ch’amañchasipxam, jan axsarapxamti.

¹ Khititix taqpach juchapat q’umachat jikxataski uka jaqix kusisiñaniwa. ² Ñanqha jan amtir jaqix kusisiñaniwa, juchapat Tatitump jan irkatayasiñ utjatap layku. ³ Juchanakax janïr arsusiñkamaxa, janchixax k’achat k’achataw jachataxat aynacht’askäna, ⁴ amparamax uruy arumaw jatxattasin t’aqhisiyitäna. Lupin suwantir panqarjamaw wañsurakiyäta. ⁵ Jucha lurataxatsti, jan akch’as imaqasaw arsusta; juchanakax jumar arsusiñatakiw amtta, Tatay, jumasti juchanakaxat pampachistawa. ⁶ Ukatpï jumar iyawsirinakax jan walt’añanakan jumar mayisinipxätamxa, jan walt’añanakax walja umanakjamas llumintasinkpan, janipuniw jupanakan ukakamax purkaniti. ⁷ Jumaw imantasiñaxätaxa: jan walt’añanakat qhispiyista, atipjäwi q’uchunakampiw muyuntayista. ⁸ Tatitux situwa: “Nayranakaxax jumaruw uñch’ukisktam. Nayaw yatichaskäma, nayaw amuyt’ayaskäma, nayaw sarañamäki uka thakhi uñachayaskäma. ⁹ Jumasti jan caballor uñtatämti, janirak mular uñtatämsa ukanakax janiw amuyapkaspati, ukanakar apnaqañatakix jakimampi uchantas apnaqañawa, jan ukham uchatax janiw jak’achasipkiristamti” sasa. ¹⁰ Ñanqha lurir jaqinakax llakinakampiw t’aqhisipxani; Tatitur iyawsirinakarusti munasiñapaw imani. ¹¹ Aski jaqinaka, Tatitun kusisipxam, chiqa chuymaninaka, Tatitur kusisiñat jach’añchapxam.

¹ Aski jaqinaka: Tatitur art’asipxam, aski jaqinakan yupaychäwipax askipuniwa. ² Tatiturux q’uchunakampi yupaychapxam, arpa, salterio ukanakampi chik q’uchupxam, ³ machaq q’uchumpi yupaychapxam, ¡juparux wali sumpun jallallt’apxam! ⁴ Tatitun arunakapax chiqapawa, luratanakapax arsutap phuqhirïtap uñachayi. ⁵ Tatitux askimpiru chiqapampiruw munasi; ¡munasiñapax uraqpacharuw phuqhanti! ⁶ Tatitux arupampiw alaxpach lurt’i; inti, phaxsi, warawara taqi ukanak utjayi. ⁷ Jupaw lamar quta umanak mayawjaruk tantthapi. ⁸ Aka uraqin taqpachan Tatitur axsartapxam; ¡akapachan jakirinakax jupar waqaychapxpan! ⁹ Jupax arupampikiw taqi kun utt’ayawayi; arsutapampikiw taqi kun sayt’ayawayi. ¹⁰ Tatitux ñanqha lurir markanakan amtatanakap q’al aynacht’ayi, ¹¹ Tatitun amtäwinakapasti wiñayatakipuniw sayt’i. ¹² Tatitut Diosanïki uka markax kusisiñaniwa, jupar ajllisipki uka markax kusisiñaniwa. ¹³ Tatitux alaxpachatpach uñtani, taqi jaqinakaruw uñjaraki; ¹⁴ akapachan taqpach jakir jaqinakarux utjäwipatpach uñch’ukisinki; ¹⁵ jupaw taqinir amuy churi, juparakiw taqi luräwinakap uñch’ukiski. ¹⁶ Janiw kawkïr reyis jach’a nuwasir tamanïtap layku atipkiti, janirakiw nuwasir jaqis wali ch’amanïtap layku qhispkiti; ¹⁷ caballonakapax atipañatak janiw kunäkisa; wali ch’amanïsipkpasa, janiw qhispiyapkaspati. ¹⁸ Tatitusti iyawsirinakaparux sum uñjaski, munasiñapar katuyasirinakarus imaskiwa, ¹⁹ jiwan amparapat jupanakar qhispiyañataki, mach’a pachanakan chuymachañataki. ²⁰ Jiwasanakax Tatituruw taqi chuymamp iyawsapxtan: ¡jupaw arxatirisaxa, jark’aqirisasa! ²¹ Jupampiw chuymanakasax kusisi; qullan sutiparuw taqi chuymamp iyawsapxtan. ²² ¡Tatay, khuyapayasiñamax nanakxar purinpan, kamisatix jumat suyapksma ukhamarjama!

¹ Jan qarjasisaw Tatiturux jach’añchä, lakaxax jupar jach’añchapuniniwa. ² Ajayuxax Tatitunkasaw jach’achasi; ¡llamp’u chuymaninaka, ist’apxam, kusisipxam! ³ Tatitun jach’a kankañap taqpachan yupaychapxañäni. ⁴ Tatituruw nayax art’asta, jupasti ist’ituwa, taqi llakinakaxatarak irpsutu. ⁵ Jupar uñtirinakasti, kusisitaw qhiparapxani, janipuniw p’inqachat uñjasipkaniti. ⁶ Tatitur art’asir llakit jaqirux, jupax ist’iwa, taqi llakinakapat qhispiyaraki. ⁷ Tatitun angelapaw iyawsirinakarux uñjaski, Tatitur waqaychirinakarus imaskaraki. ⁸ Yant’apxam, uñjapxarakim, Tatitux suma jaqiwa. ¡Jupar taqi chuymamp makhatirix kusisiñaniwa! ⁹ Jupan qullanañchat jaqinakapa, Tatitur axsartapxam, jupar axsartirinakarux janiw kunas pist’kaniti. ¹⁰ Qamirinakax jan kunaniruw tukupxi, manq’at t’aqhisipxaraki, Tatitur thaqhirinakasti janiw kunatsa t’aqhisipkaniti. ¹¹ Wawanakaxay, jutapxam, ist’apxita: Tatitur axsartañ yatichapxäma. ¹² ¿Walja maranak jakañ munasmati? ¿Taqi kunan phuqt’at jakañ munasmati? ¹³ Ukhamax ñanqha arunak jan arsumti, janirak k’ari arunaksa parlamti. ¹⁴ Ñanqha lurañat jithiqtasim, askïki ukakpun luram, sumankañ thaqham, qhipap arkarakim. ¹⁵ Tatitux aski jaqinakaruw imaski, arnaqasitanakaparus ist’arakiwa. ¹⁶ Tatitux ñanqha luririnakatakiw sayt’i, aka uraqit jupanakar chhaqtayañataki. ¹⁷ Tatitux aski jaqin arnaqasitaparux ist’iwa, taqi llakinakapatsa waysurakiwa. ¹⁸ Tatitux llakimpi aynacht’atanakan jak’apankaskiwa, aynacht’at chuymap qhispiyañatakix jak’apankaskiwa. ¹⁹ Tatitunkirinakax t’aqhisiñankapxiwa, ukampis Tatituw uka t’aqhisiñanakar atipjañ yanapi. ²⁰ Tatituw jupanakarux imaski, janiw kuna jan walt’añas jupanakxar purkaniti. ²¹ Ñanqha lurir jaqirux pachpa ñanqha luratapaw jiwayi, aski jaqir uñisirinakasti mutuyatäpxaniwa. ²² Tatitusti uywatanakaparux qhispiyiwa; ¡jupar iyawsirinakax janiw juchañchatäpkaniti!

¹ Tatay, nayar nuwirinakampix jumay nuwasim; nayampi ch’axwirinakampix jumay ch’axwam. ² Jark’aqasiñam katxarusim, yanapt’iriy jutita; ³ lanzam apxarusim, nayar nuwañatak jalxatirinakar saykatam; ¡nayaw atipjayirimätxa! sitaya. ⁴ Nayar jiwayañ munirinakax, mä p’inqay atipjayasipxpan, nayatak ñanqha amtirinakasa, p’inqachat jaltxapxarakpan; ⁵ ¡thayan apat jipir uñtatäpxpan; Tatitun angelapan jaqunukut uñjasipxpan! ⁶ ¡Thakhipax ch’amakäpan, llust’arakïpan, Tatitun angelapamp arktat uñjasipxpan! ⁷ Ina ch’usat nayatakix sipit wakichapxi; jiwañ p’iyanak jalantañaxatak wakichapxi. ⁸ ¡Chijix akatjamat jupanakar katuntpan! ¡Pachpa sipitanakapar jalt’apxpan! ¡Jan walt’añar puripxpan! ⁹ Nayasti Tatitumpiw kusisï, nayar qhispiyatapat layku. ¹⁰ Taqpach chuymaxampiw arsü: “Tatay, ¿khitirak jumjam utjisti? Jila ch’aman jaqinakan amparapata, jan yäqat jaqirux qhispiytaxa, ch’ama apjir jaqita jan kunan jaqirux qhispiytaxa.” ¹¹ K’ari irkatirinakaw nayatakix uñsti, kuntix jan yatkta uk jiskhipxitu. ¹² Aski lurataxatxa, jan walimpiw kutiyapxitu, ukhamätanakapax walpun llakisiyitu; ¹³ jupanakar usuntir uñjasaxa, walpun jupanakat llakisïyäta, khankha isimpi isthapisisaw ayuno luräyäta, chuyma manqhixansti, Tatituruw mayirapïyäta. ¹⁴ Taykaxas jiwkaspa, jilaxasa, masixas jiwkaspa ukhamaw chuymas kawkst’at sarnaqäyäta. ¹⁵ Liwisitax uñjasasti, taqpachaniw nayat larusipxi; jan uñt’at jaqinakjamaw nayarux wal nuwjapxitu. ¹⁶ Qhuru kankañampiw nayat sawkasipxitu, uñisiñat laka ch’akhanakap t’urusirapipxitu. ¹⁷ Tatay, ¿janit kuns jupanakarux lurkäta? ¡Uka jan wali jaqinakax jiwayañpun munapxitu! ¡Jakañaxay qhispiyita, ukakiw utjxitu! ¹⁸ Nayasti qullan tantachasïwin yuspagaräma; ¡waranq waranqa jaqinak taypin yupaychäma! ¹⁹ Uñisirinakaxax janikiy nayat larusipxitpati; uñisirinakaxax janikiy ina ch’usat nayranakapsa ch’irmisipxpati. ²⁰ Jupanakax janiw suman jakasiñ thaqhapkiti, suman jakasir jaqinakar k’arintañatakikiw amtasipki; ²¹ wali jach’at nayatak lakapsa jist’arapxi: “Uñtapxam, nayrasampiw uñjtanxa” sasa. ²² ¡Tatay, jumaw taqi kun uñjtaxa! ¡Janikiy amukt’amti! ¡Janikiy nayat jayarst’amti! ²³ Dios Tatay, ¡arxatt’asitaya! Tatay, chiqaparuy uñjita. ²⁴ Dios Tatay, chiqapar uñjañamampiy taripita. ¡Janikiy nayat larusipxitpati! ²⁵ Janikiy jupanakax sapxpati: “¡Ukpï uñjañ munäyätanxa! ¡Jichhax jan mayampitakiw aynacht’aytanxa!” sasa. ²⁶ Llakir puritaxat kusisirinakax p’inqachjatay uñjasipxpan; nayat juk’ampi amuyasirinakax p’inqachjatay sarnaqapxpan. ²⁷ Nayan atipañax munirinakasti q’uchupxpan, kusisipxarakpan, jan qarjasis arsupxpan: “¡Tatitux jach’a ch’amaniwa, uywatapar sum jakasir uñjasax kusisiwa!” sasa. ²⁸ Aski kankañamat arsupunïwa; ¡sapüruw yupaycharakïma!

¹ Ñanqha lurir jaqirux ñanqhaw chuymapar parlxayi. Diosar axsartañasti janipuniw jupan utjkiti. ² Jupax aytat jaqïkaspas ukham amuyasi, ñanqha luratapan jan walïtapsa janiw amuykiti. ³ Q’añu arunak parlir k’ari jaqiwa, aski lurañanakxa, janipuniw amuykiti. ⁴ Ikiñapan ikintatax jan wali lurañanak amti; ñanqha lurañ thakhir chinkatatjamawa, ñanqha lurañsa janiw apanukuñ munkiti. ⁵ Tatay, munasiñamax alaxpachkamaw puri; aski kankañamasti alaxpachkamaw makhati. ⁶ Chiqapar uñjañ kankañamax jach’a qullunakjamawa; arsutanakamasti jach’a lamar umanakjamawa. Tatay, jumaw jaqinakarusa, animalanakarus imasktaxa. ⁷ ¡Dios Tatay, munasiñamax muspharkayawa! ¡Chhiqhanakamampi imantayasiñatakiw jaqinakax jumar thaqhapxtam! ⁸ Utaman utjir manq’ampix sist’atäpxiwa; muxsa uman jawirat umayaraktaxa, ⁹ juman jakkir umax utji, qhanamasti qhan uñjayapxitu. ¹⁰ Jumar uñt’irinakarux khuyapt’ayaskakim, q’uma chuymaninakarusti chiqapar uñjaskakim. ¹¹ Jach’a jach’a tukurinakax jan takisitpati, ñanqha lurir jaqinakas janirak jaqunukutpati. ¹² ¡Ñanqha luririnakan aynacht’añap uñjapxpan! ¡Jan mayampitak sartkiriw tinkupxi!

¹ Ñanqha lurir jaqinakar uñjasax jan q’apisimti, janirak ñanqha luririnakarus yäqamti, ² jupanakax jank’akiw alinakjam pharsupxi; ¡ch’uxña qurjamaw wañsupxi! ³ Tatitur taqi chuymamp alkatasax ask luram, aka uraqin utjasim, chiqaparak sayt’am. ⁴ Tatiturux suma chuymamp munasim, jupasti mayisitamarjamaw churätam. ⁵ Tatitun amparapar sarnaqäwim katuyasim; jupar taqi chuymamp alkatam, jupasti jank’akiw yanapt’ätam. ⁶ Aski kankañam taqinin uñjkay qhantayani, kunjämtix chika urun intix qhantki ukhama. ⁷ Tatitun nayraqatapan amukt’am; jupan yanapap llamp’u chuymamp suyam. Ñanqha lurir jaqin nayrar sartatapat jan q’apisimti, ñanqhanak amtir jaqitsa janirak mayjt’asimti. ⁸ Q’apisiñ apanukum, chuym ch’amakt’ayasiñ jaytanukum, ukham lurasax jan walirupuniw purisma. ⁹ Ñanqha luririnakax markat jaqunukutäpxaniwa, Tatitur katuyasirinakasti suma uraqi katuqapxani. ¹⁰ Mä juk’a urunakatsti ñanqha lurir jaqinakax janiw utjkxaniti; jupanakar thaqkätasa, janiw jikxatkätati. ¹¹ Llamp’u chuymaninakax suma uraqi katuqapxani, sumankañan jakasipxani. ¹² Ñanqha lurir jaqix, aski jaqirux jan wal lurañ amti, phiñasit nayrampiw uñkati. ¹³ Tatitusti uka ñanqha jaqit larusiwa, tukusiñ urus jupatakix purinxarakiwa. ¹⁴ Ñanqha jaqinakax espadanakap apsusipxi, mich’inak antutt’añ sum jiyantapxi, jan kunan jaqinakar aynacht’ayañataki, ¡chiqap sarnaqir jaqinakar jiwayañataki! ¹⁵ Ukampis pachpa espadapaw chuymapar chhuqhuntani, mich’inak antutt’añapas p’akinuqatäniwa. ¹⁶ Aski jaqin mä juk’ak utjatapaxa, ñanqha jaqin yänakapat sipansa wali askiwa. ¹⁷ Tatitux ñanqha jaqinakarux tukjaniwa, aski jaqinakarusti uywasirakiniwa. ¹⁸ Tatitux aski jaqinakarux imasipuniwa, suma uraqi katuqapki ukax wiñayatakïniwa. ¹⁹ Jan wali urunakan manq’añax jan utjkani ukkhaxa, janiw p’inqachatäpkaniti, manq’añapasti jilarkiripunïniwa. ²⁰ Ñanqha jaqinakax waña alinakar uñtataw nakhapxani, Tatitur uñisirinakax jiwq’ir uñtataw chhaqtapxani. ²¹ Ñanqha jaqix mayt’asisin janiw kutt’aykxiti, aski jaqisti khuyapt’ayasiri, suma chuymaniwa. ²² Tatitun qullanaptayat jaqinakax suma uraqi katuqasipxani, jupan ñanqhachatanakasti jaqunukutäpxaniwa. ²³ Tatitux jaqirux suma thakhinjam irpi, jupar kusisiykir thakhiruw irpxati; ²⁴ liwisin ukasa, jank’akiw sarthapini, Tatituw juparux amparapat wayxäsiski. ²⁵ Nayax waynäyätwa, jichhasti ch’ama tukutäxtwa, ukampis janipuniw aski jaqir apanukut uñjkti, janirakiw wawanakapar mayjasir uñjkti. ²⁶ Aski jaqix sapüruw khuyapayasi, mayt’araki; wawanakapasti aski katuqäwïkaspas ukhamawa. ²⁷ Ñanqha lurañat jithiqtasim, kunatix askïki ukarak luram, jakañamatakisti utax utjapunïtamwa. ²⁸ Tatitux aski kankañar muniriwa, arkirinakaparusti janiw jaytanukkiti; jucharar jaqinakarux tukjiwa, jan wawanakanirak jayti. ²⁹ Aski jaqinakax suma uraqi katuqapxani, wiñayatakiw ukan jakapxarakini. ³⁰ Aski jaqix yatiñ kankañampiw parli; chiqa jaqisti chiqap parli. ³¹ Tatit Diosapan kamachinakap chuymapar katxäsi; ¡kayunakapasti janipuniw llust’kaniti! ³² Ñanqha jaqix aski jaqiruw uñch’uki, jupar jiwayañataki amtaraki; ³³ Tatitusti janiw amparapar jalt’aykaniti, janirakiw juchañchat uñjasiñap munkaniti. ³⁴ Tatitur taqpach chuymamp katuyasim, juparurak jaysam, jupaw uraqi katuqañamatakix ch’amañchätam. ¡Pachpa nayranakamampiw ñanqha jaqinakan t’unjatätap uñjäta! ³⁵ Ñanqha jaqiruw jach’achasir uñjta, mä jach’a quqjam jilantaskir uñjta; ³⁶ jupasti jiwxataynawa, thaqhiriw sarta, janiw jupar jikxatkti. ³⁷ Aski jaqir sumpach uñtam: jutir jakañapax sumankañ jakañawa. ³⁸ Tatitur kutkatasirinakax tukjatäpxaniwa; akat qhiparusti taqpach t’unjatäpxaniwa. ³⁹ Aski jaqinakax Tatitut yanap katuqapxi, juparakiw jan walt’añ urunakan arxatiripaxa. ⁴⁰ Tatituw jupanakar qhispiñ yanapi, qhuru jaqinakan amparapat jaltayi, qhispiyaraki, jupar taqpach chuymamp thaqhapxatap layku.

¹ Tatay, janiy q’apisiñamamp tuqintistati, janikiy phiñasiñamamp mutuyistati. ² Mich’inakamax nayaruw chhuqhuntitu; ¡amparamax walpun nayar t’aqhisiyitu! ³ Jucha lurataxat q’apisitamatxa, taqpach janchixaw usuntata; ¡ch’akhanakaxas taqpach p’akiratawa! ⁴ Juchanakaxax sintipuniw jatxattitu; janipuniw q’ipxäsirjamäkxti. ⁵ Jan amuyt’asirïtax laykux chhuxrinakaxax thujsantaskiwa. ⁶ Sapürus llakitakiw sarnaqta, p’iqixas alt’ata, q’ala aynacht’ata. ⁷ Jikhanixax ninjamaw nakhitu; ¡janchixas q’ala usuntatawa! ⁸ Jan akch’as ch’amani, q’ala tukjatätwa; ¡ayqutaxas chuymax manqhitpach mistu! ⁹ Tatay, jumaw taqpach amtatanakax uñt’taxa, ¡chuymaxan llakisitapas jumatakix qhanäskiwa! ¹⁰ Chuymaxax walipuniw putuqi, janiw ch’amas utjkxituti, ¡nayraxas juykt’xarakiwa! ¹¹ Uñt’at masinakaxasa, nayar uñt’irinakas jithiqtxapxituwa, wila masinakaxas jayatak uñch’ukipxitu. ¹² Nayar jiwayañ munirinakax sipitanak ucharapipxitu; aynacht’añax munirinakasti jiwayañ munapxitu, sapüruw nayar jan walt’ayañatak lup’ipxi. ¹³ Janis ist’kiristxa ukham uqaraw tukta; amutükiristsa ukhamaw lakax jan jist’arkti. ¹⁴ Jan ist’ir jaqir uñtatätwa, jan arsusir jaqjamarakïtwa. ¹⁵ Dios Tatay, jumarukiw nayax suyt’sma, jumakiy jupanakarux saykatam. ¹⁶ Nayat jan larusipxañapatakiw mayt’assma, liwiskä ukkha jan kusisipxañapatakiw achikt’assma. ¹⁷ Chiqpachansa, niya tinkurjamätwa; llakixasti janipuniw apaqtkituti. ¹⁸ ¡Taqi juchanakax arsusxä, ukanakaw walpun t’aqhisiyitu! ¹⁹ Uñisirinakaxax waljaniptiwa; waljanipuniw ina ch’usat uñisipxitu. ²⁰ Aski luratat jan walimpiw kutiyapxitu; aski lurañ munataxat nayatakiw thuqtasipxi. ²¹ Tatay, ¡janikiy apanukt’asistati! Diosaxay, ¡janikiy nayat jayankamti! ²² Qhispiyir Diosaxay, ¡jank’akiy yanapt’ir jutita!

¹ Nayax sum sarnaqañatakiw arsta, arsutaxampis juch jan lurañataki, uñisirixan nayraqatapansa lakaxsa llupt’asiñataki. ² Nayasti amutuw tuküyäta; janiw kuns arskäyätti. ¡Janiw askit kuna parlataxas utjkänti! T’aqhisiñaxasti juk’ampiw jilxatäna; ³ ¡chuymaxax ninjamaw nakhäna! Ukxat lup’kasasti, juk’ampiw nakhantitu, ukham uñjasisaw jach’at jupar art’asta: ⁴ Tatay, kunjämarus purt’askä ukay yatiyita, qawqha pachampis jakaskä ukay yatiyita, kunja jisk’akis jakañaxax ukay yatiyita. ⁵ Jakañaxatakix juk’a urunakak churistaxa; jakañaxax janiw nayraqataman kunäkisa. ¡Jaqin jakañapax mä samsuñampi sasikiwa! ⁶ ¡Jaqin jakañapax mä ch’iwjamakiwa! Inamayaw yänaksa arkuntaski, ukanak khitis katuntasini uksa janiw yatkiti. ⁷ Jichhasti, Tatay, ¿kunsa suyt’iristxa? ¡Jumakiw nayan suyt’añaxätaxa! ⁸ Taqi juchanakaxat qhispiyita; t’axmar jaqinakan nayat larusiñap jan munamti. ⁹ Nayasti amutuw tukta, janiw lakax jist’arkti, jumaw taqi kuns luraskta. ¹⁰ Janikiy nayarux juk’ampi t’aqhisiyistati; nuwantatanakamax q’alpun aynacht’ayitu. ¹¹ Jumaw jaqirux juchapat mutuyas chiqachtaxa, thuthar uñtataw yänakap tukjtaxa. ¡Jaqix mä samsuñampi sasikiwa! ¹² “Tatay, mayisitaxar ist’ita, ¡t’aqhisiñat jakhusitanakaxar ist’ita!, ¡janikiy jachataxatakix uqar tukumti! Nayax jumatakix jayat jutir jaqïtwa, nayrapach awkinakaxjam sarir jaqikïtwa. ¹³ Janiy ukhamak uñch’ukistati, janïr nay jiwkipana, mä juk’a samart’ayita” sasa.

¹ Nayax Tatituruw taqpach chuymaxamp suyt’ta: jupasti naya tuqir alt’anisin arnaqasitax ist’itu; ² jiwañ p’iyat waysusitu, mik’ayar jalantkiriruw qhispiyitu. Qarqa patxaruw kayunak takt’ayitu; takt’añaxaruw ch’amañchi. ³ Machaq q’uchu lakaxar uchitu, Diosaxar yupaychañ q’uchu. Uk uñjasax waljaniw chuym ch’allxtayasipxi, Tatiturusti taqi chuymampiw iyawsapxaraki. ⁴ ¡Taqpach chuymamp Tatitur alkatir jaqix kusisiñaniwa, jupax janiw qallasirinakar thaqkiti, janirakiw k’ari diosanakar yupaychirinakarus thaqkiti! ⁵ Dios Tatay, muspharkañ luratanakamax waljawa, nanakat khuyapayatamas waljarakiwa. ¡Janiw khitis jumjamax utjkiti! Ukanakxat yatiyañ munta, arsuñ munarakta, ukampis nayatakix janiw jakht’añjamäkiti. ⁶ Janiw jumax wilañchanakampix kusisktati, janirakiw luqtanakas kusisiyktamti; janiw jucha pampachañatakix wilañchanak mayktati. Ukatsipan nayarux jinchunakax jist’arista. ⁷ Ukat nayax sista: “Akankasktwa” sasa, kamisatix qillqatax nayxat parlki ukarjama. ⁸ Dios Tatituxay, munañam lurañaw kusisiyitu; ¡yatichäwinakamax chuymaxankiwa! ⁹ Markam taypin qhispiyäwimat yatiyta; ¡Tatay, nayan jan amukt’ataxat jumakiw yattaxa! ¹⁰ Aski kankañamat arsuñxa, janiw chuymaxar imantkti; arsutam phuqhirïtamampita, qhispiyäwimampit yatiyta. Jach’a tantachasïwi taypinsti, janipuniw khuyapayasiñamampita, aski kankañamampit amukt’kti. ¹¹ ¡Tatay, munasiñam churakitaya! ¡Khuyapayasiñamampi aski kankañamampix imapunitpan! ¹² Walja llakinakaw muyuntitu, jan jakht’kay llakinakaw muyuntitu. Pachpa juchanakaxaw katuntitu; ¡juykhur uñtataw jikxatasta! P’iqi ñik’utaxat sipan juk’amp jilawa, ch’amas pist’xarakituwa. ¹³ Tatay, ¡nayar waytir jutakimaya! Tatay, ¡jank’akiy nayar yanapt’irix jutam! ¹⁴ ¡Nayar jiwayañatak thaqhirinakax, p’inqachjat jikxatasipxpan! ¡Nayar ñanqha lurañ amtirinakax, mä p’inqa jaltxapxpan! ¹⁵ ¡Nayat larusir jaqinakax, p’inqapat jaltxapxpan! ¹⁶ Jumar thaqhirinakasti kusisiñampi phuqhantasipxpan; qhispiyasiñam munirinakax arsupxapunpan: “¡Tatitux jach’a ch’amanipuniwa!” sasa. ¹⁷ Tatay, nayax jan kunanïtwa, llakitarakïtwa, janikiy nayat armasistati. Jumaw nayan arxatirixätaxa, qhispiyasiñaxätasa: ¡Diosaxay, jank’akiy jutam!

¹ Jan kunan jaqimpiru, pisi ch’aman jaqimpir uñjir jaqix kusisiñaniwa; Tatituw jan walt’añ urunakan juparux qhispiyani. ² Tatituw juparux imaskani, jupaw akapachan jakayani, kusisiñ churarakini, janiw uñisirinakapan munañapar katuykaniti. ³ Tatituw usuntäwipan ch’am churani, ¡uka usupsti juyartayaniwa! ⁴ Nayax jupar sistwa: “Tatay, nayat khuyapt’ayasita, juch lurkta ukasa, k’umaracht’asita” sasa. ⁵ Uñisirinakaxax juk’ampi aynacht’añax muni: “Jiwxpan, sutipasti chhaqtpan” sapxiwa. ⁶ Nayar tumpir jutapki ukkhasti, jan wali arunakak apanipxi; sarxapxi ukkhasti nayxat parlasakiw misttawayxapxi. ⁷ Uñisirinakax tantachasisin mayar tukt’asakiw nayatak achusipxi; juchaxatsa t’aqhiskirista ukham amuyapxi, ⁸ ukat sapxi: “Jan qullkay ñanqha usuniwa, jan mayampi sartañatakiw ikinti” sasa. ⁹ Nayan munat masixamppacha, khitirutix alkataskäyät ukamppacha, khititix nayamp manq’kän ukamppachaw nayarux ch’uxña luritu. ¹⁰ Tatay, nayat khuyapt’ayasita; usuxat k’umaraptayita, ukat jupanakat phuqsusï. ¹¹ Uñisirixax jan atipjkitan ukapachaw yatï, juman nayar munasiskatama. ¹² Nayarusti chiqap sarnaqataxatxa, amparamampi waythapt’ita, nayraqataman wiñay jakayarakita. ¹³ ¡Israelan Tatit Diosapax jach’añchatäpan, jichhasa, wiñayan wiñayapansa! ¡Ukhamäpan!

¹ Diosaxay, kunjämatix tarujax umat pharjatax jalkir uma thaqkixa, ukhamaw nayax jumar thaqsma. ² Nayax jakkir Diosat pharjatätwa: ¿Kunapacharak Diosan nayraqatapar uñstir sarästi? ³ Urus arumas jachaxakiw manq’añaxaxa, ukchañkamasti uñisirinakaxax wal jiskhipxitu: “¿Kawkinkarak Diosamasti?” sasa. ⁴ Ukanakxat amthapisisasti, jan chuymachkayaw jachta. Diosan utapar jaqinakar irpataxat amtasta, q’uchunakampi, yuspagarañanakampi. ¡Khä urunakax kusiskañ urunakänwa! ⁵ ¿Kunatarak chuym mayjt’ayasïsti? ¿Kunatarak llakthaptästi? Diosarukiw nayax suyt’ä, juparukiw yupaycharakï. ¡Jupaw Qhispiyirixaxa, Diosaxasa! ⁶ Wali mayjt’atapuniw jikxatasta. Ukat jumat walpun lup’ta, Jordán jawiratpacha, Hermón, Mizar qullunakatpacha. ⁷ Uka manqhanakatpach ist’asi, uma waraqtaman qhuthutinakapaxa; juman apayanit lluxlla uma waraqtanakax, naya patanjam llumikipi. ⁸ Uru tuqirux Tatituw khuyapayasitu, arum tuqirusti janiw q’uchuñ qarjaskti, janirakiw jakayir Diosaxat mayisiñsa armaskti. ⁹ Arxatir Diosaxarux sistwa: “¿Kunatarak armasistasti? ¿Kunatarak llakit sarnaqañaxasti wakisi, uñisirixansa t’aqhisiyat kunasti?” sasa. ¹⁰ Timanakaxan sawkasitanakapatxa, ch’akhanakaxamppachaw usutu, sapa kutiw jiskhipxitu: “¿Kawkinkarak Diosamasti?” sasa. ¹¹ ¿Kunatarak chuym mayjt’ayasïsti? ¿Kunatarak llakthaptästi? Diosarukiw nayax suyt’ä, juparukiw yupaycharakï. ¡Jupaw Qhispiyirixaxa, Diosaxasa!

¹ Diosay, chiqapar uñjita; ¡qhuru jaqinakat arxatita! ¡K’ari, ñanqha lurir jaqit qhispiyasita, ² jumästaxay Diosaxasa, arxatirixasa! ¿Kunatarak jan ist’añ munistasti? ¿Kunatarak timaxan t’aqhisiyata, llakit sarnaqañaxasti wakisisti? ³ Qhanamampi chiqa kankañamampiy apayanita, ukanakan thakhim nayar uñacht’ayañapataki, qullan qullumkam purki uka thakhi, utjäwimkam purki uka thakhi. ⁴ Diosay, nayax altaramaruw jak’achasï, arpampi chikaw yuspagaräma, Diosaxay, jumaw jakañaxarux kusisiytaxa. ⁵ ¿Kunatarak chuym mayjt’ayasïsti? ¿Kunatarak llakthaptästi? Diosarukiw nayax suyt’ä, juparukiw yupaycharakï. ¡Jupaw Qhispiyirixaxa, Diosaxasa!

¹ Tatit Diosay, jinchunakaxampiw ist’apxta, awkinakaxaw yatiyapxitu kuntix khaya urunakapan lurkta taqi ukanakata: ² Diosar jan uñt’irinakarux amparamampiw jaqunuktaxa, markanakaruw mutuytaxa, ukarurakiw nayra awkinakaxar utt’aytaxa. ³ Janiw ch’amampiti, espadampisa atipjapkiti, jupanak sapakix janiw uka uraq katuntasipkiti. ¡Jan ukasti, amparamampi, ch’amamampiwa! ¡Juman qhanamampiw atipjapxi, jupanakar munasitam layku! ⁴ ¡Reyixay! ¡Diosaxay! Jumaw Israel markaman atipjañapatak ch’am churtaxa; ⁵ yanapamampiw uñisirinakarux atipt’apxta; ¡sutimaruw nanakar uñisirirux takxatapxta! ⁶ Janiw nayax mich’inak antutt’añaru, mich’inakarus alkatkiristti, janirakiw espadaxas atipaykitaspati; ⁷ jumaw uñisirinakarux atipjayapxista, jumarakiw jupanakarux mä p’inqa tukuyaraktaxa. ⁸ ¡Tatit Diosay, wiñayaw jumat jach’añchasipxä, sutimarus wiñayaw yupaychapxarakï! ⁹ Jichhax juman apanukutaw uñjasipxta; mä p’inqa tukuyapxarakista. Nuwasir tamaxampi chikax janiw mistkxtati. ¹⁰ Timasirinakaxan jak’apat jaltayapxista, uñisirinakaxasti yänakax aparapxitu; munataparjamaw taqi kun apasipxi. ¹¹ Khariñ ovejanakarjamaw amparapar katuyapxista; Diosar jan uñt’ir markanak taypiruw anatatapxista; ¹² wali iraqataruw markamarux aljanuktaxa, aljatampisti janiw kuns jikxatktati. ¹³ Jaqi masixan tuqiñatakiw uchapxista, nanakar uñt’irinakan sawkasiñapatakikiw utjayapxista. ¹⁴ Diosar jan uñt’irinakampiw larusiyapxista; markanakasti nanak uñjasax p’iqip khiwisipxi. ¹⁵ Sapüruw jisk’achat uñjasta; ajanuxas p’inqaxat uraqinkiwa, ¹⁶ nayar tuqitanak ist’asina, uñisirixar uñjasina. ¹⁷ Taqi ukanakan nanakxar jutatapaxa, janiw jumar armat laykükänti. ¡Janiw arust’äwim p’akintat laykükänsa! ¹⁸ Janiw jumar apanukuñsa amtapkti, janirakiw thakhimatsa saranukupkti. ¹⁹ Ukampis jan walt’añ chiqanakan aynacht’ayapxista, ¡Axsarkañ ch’amakampiw muyuntayapxista! ²⁰ Dios Tatay, jumarutix armanukupxiriskasamäna, yaqha diosarutix yupaychapxiriskäyätxa, ²¹ jumax yatxasamänwa, chuyma manqhankir amtäwinak yatitam layku. ²² Jumar arkatax laykuw jiwayañ munapxitu, khariñ ovejanakarjamaw uñch’ukipxitu. ²³ Dios Tatay, p’arxtasikimaya, ¿kunatarak iktasti? ¡Sartasikimaya, jan wiñayatak armanukupxistati! ²⁴ ¿Kunatarak nanakatak imantastasti? ¿Kunatarak ukataq t’aqhisipxataxat armastasti? ²⁵ Qarjata, p’inqachjataw jikxatasipxta, janchinakaxsa uraqinjamak qatatinxapxta. ²⁶ ¡Sartasikimaya, nanakar yanapt’irix jutakimaya, khuyapayasiñam laykux qhispiyapxakitaya!

¹ Muxsa arunakaw chuymaxan phullch’iraski; laxraxax qillqirin suma qillqañapjamawa. ¡Reyin nayraqatapan q’ucht’arapï! ² ¡Jaqinakat sipan juk’ampi sumätawa! ¡Lakamat munayasiñ arunakax mistsuski! Tatitusti wiñayatakiw askinak churtam. ³ Jan axsarir jaqi, espadam wak’ar uskuntasim, ukaw k’achachirimaxa, ukarakiw jach’añchirimasa. ⁴ Atipjañampi sarantam, chiqa layku ch’amachasisa, llamp’u chuymaninakar chiqapar uñjasa. ¡Kupi amparamax muspharkañanak lurpan! ⁵ Mich’inakamax wali arinakawa, markanakax jumaruw makhatxapxtam, reyimpi timasirinakax axsarayasxiwa. ⁶ Dios Tatay, reyi kankañamax wiñayatakiwa, reyi kankañamax chiqapar uñjañawa. ⁷ Aski kankañarux munastawa, ñanqharusti uñistawa. Ukat Diosamax jumar ajllistam, masinakam taypin kusisiñampiw phuqhanttam. ⁸ Isinakamax suma q’apkir qullanakaniw mukt’asi; mirra, áloe, canela ukanakampi; marfilat lurat reyin utapatpach arpanakax jumar kusisiytam. ⁹ Reyinakan phuchhanakapaw juma taypinki, reinax kupïxaman qunt’atäskiwa, qurit lurat k’achachañanakampi uchantata. ¹⁰ Phuchhaxay, uñtanim; jinchum alkatanisin ist’ita: Markamat armasxam, wila masinakamat armasxarakim, ¹¹ reyix suma uñnaqt’anïñam muni; jupaw uywirimaxa, juparux jaysañamawa. ¹² Tiro markankir reyin phuchhapa, qamir markanakax churäwipampiw suma chuymam jikxatañ munapxi. ¹³ ¡Akaxay, reyin phuchhapax wali k’achachataw mantani! ¡Isipas qurimp k’achachatawa! ¹⁴ Reyin ukarux suma isthapitpun irpapxi; qhipap nayrap sarir tawaqunak taypina. ¹⁵ Wali kusist’asisaw sarantapxi; reyin utaparuw kusisit mantapxaraki. ¹⁶ Jach’a rey, wawanakamax nayra awkinakam lantiw reyit qunt’asipxani, taqpach uraqir jilïrit utt’ayarakïta. ¹⁷ Nayax sapa mita jaqinak taypin sutim aytatäñapatakix ch’amachasï, markanakasti wiñayan wiñayapaw jumarux jach’añchapxätam.

¹ Diosaw imantasiñasaxa, juparakiw ch’amañchirisasa, jupaw chijinakan arxatirisaxa. ² Ukat jan axsarapkañäniti, uraqis khathatiskpan, qullunakas lamar qutar tinkuntaskpan, ³ lamar qutan mathapinakapas qhuthutiskpan, qullunakarus uxix khathatiyaskpan. ⁴ Mä jawiraw Diosan markaparux kusisiyi, Alaxpachankirin qullan markaparu. ⁵ Tatit Diosax markap taypinkiwa, jupaw imaskani; Diosaw qhanjtatpach markaparux yanapaskani. ⁶ Markanakax uxuwa, reyinakasti khathatiwa, uraqix khathatiwa, ch’aman arup ist’asiyki ukapachaxa. ⁷ ¡Taqi ch’aman Tatitux jiwasampïskiwa! ¡Jacobun Diosapaw arxatirisaxa! ⁸ Tatitun muspharkañ luräwinakap uñjir jutapxam, uraqin lurki uka muspharkañ luräwinaka: ⁹ aka uraq tukuskamaw nuwasiñ t’akurayi; mich’i antutt’añanak jisk’a jisk’a p’akinuqi, lanzanak t’unarpayi, ¡nuwasiñ carronaksa ninampiw phichhantaraki! ¹⁰ “¡Amukt’xapxam! ¡Nayan Diosätax yatipxam! ¡Nayax markanakat juk’ampïtwa! ¡Uraqitsa juk’ampirakïtwa!” ¹¹ ¡Taqi ch’aman Tatitux jiwasampïskiwa! ¡Arxatirisax Jacobun Diosapawa!

¹ ¡Taqpach markanaka, ampar t’axllirasipxam! ¡Kusisiñat art’asiñampi Diosar jach’añchapxam! ² Tatitux muspharkañ axsarkayawa, taqi akapachan jach’a Reyipawa. ³ Jupaw markanakarux t’unji, amparasaruw uka markanak katuyi. ⁴ Jupaw markapäñatak ajllisistu, munat Jacobun jach’añchatäñapataki. ⁵ ¡Tatit Diosax qunuñaparuw makhati, kusisiñat arnaqt’asis taypina, trompetanakan phust’asitap taypina! ⁶ ¡Q’uchupxam, Diosatak q’uchupxam! ¡Q’uchupxam, Reyisatak q’uchupxam! ⁷ ¡Kusisiñampi Diosar q’uchupxam, jupaw taqpach uraqin Reyipaxa! ⁸ Diosax markanakan Reyipawa! ¡Diosax qullan qunuñapxan qunt’atäskiwa! ⁹ Akapach markanakan jilïrinakapax Abrahaman markapampiw tantachasipxi, ¹⁰ akapachan jilïr kankañax Diosankiwa. ¡Jupax taqi kunxar jilïriwa!

¹ ¡Tatitux jach’a ch’amaniwa! ¡Diosasax jach’añchatäñatakix askiwa, qullan markapansa, qullan qullupansa! ² ¡Qullan jach’a qullux munkayawa, alay tuqin jikxataski uka qulluxa! ¡Taqi akapachan kusisiñapawa! ¡Jach’a ch’aman reyin markapawa! ³ Tatit Diosax Jerusalén utjäwip taypinkiwa; jupax suma arxatirit uñt’ayasi. ⁴ Akapachankir reyinakax mayakiw jupatakix sayt’apxi; ⁵ Diosan markap uñjasasti wal mulljasipxi, axsarañatsti jaltxapxakiwa. ⁶ Ukan axsarañax jupanakar katunti, wawachasiñatak ayquskir warmir uñtata; ⁷ wasar thayax Tarsis markankir barconakar tukjki ukhama. ⁸ Kuntix ist’apkäyät uk uñjapxta, taqi ch’aman Tatitun markapana, Diosasan markapana: ¡Jupaw wiñayatak Jerusalén markar utt’ayi! ⁹ Tatit Diosay, qullan utam taypin khuyapayasiñamat amtasipxta. ¹⁰ Tatit Diosay, taqi uraqpachan sutimax jach’añchatawa, kunjäm jach’añchatäñapäkitix sutimax ukhama. Ch’amamampix kunatix askïki uk lurtaxa. ¹¹ ¡Sión qullux kusispan! Chiqap arsutanakamampix Judá uraqinkir markanakax kusisipxpan. ¹² Sión qullu muytapxpan, torrenakap jakht’apxpan; ¹³ pirqanakap amuyapxpan, suma utanakap uñakipapxpan, jutir mita jaqinakar yatiyañataki: ¹⁴ “Akapï Tatit Diosasaxa” sasa. ¡Jupaw wiñay irpirisaxa!

¹ Taqpach markanaka, aka arunak ist’apxam, akapachan jakirinaka, sum ist’apxam, ² qamir jaqinaka, jan kunan jaqinaka, aytat jaqinaka, jan yäqat jaqinaka. ³ Lakaxax yatiñ kankañampiw arsuni, arsutaxax wali amuyt’kayäniwa; ⁴ säwi arunak arsü; arpa toct’asin kuntix sañ munki uk qhanañchä. ⁵ ¿Kunatarak axsaraskästi jan wali urunak jutipansti? ¿Kunatarak axsaraskästi timanakaxan muyuntat jikxatasisasti? ⁶ Jupanakax yänakaparuw chuymap uchapxi, qamir kankañapat jach’a jach’a tukupxi, ⁷ ukampis janiw khitis jupa pachpax qhispiyaskaspati, janirakiw qhispiyasiñatakix Diosar qullqi churapkaspati. ⁸ ¡Jaqin jakañapax janiw qullqimpi alatäkaspati, ⁹ wiñay jakañapataki, jiwañat qhispiñapataki! ¹⁰ Uñjatakiwa, taqiniw jiwarapxi, yatiñaninakasa, pisi chuymaninakas pachpak jiwarapxi, yänakapasti yaqhanakatakiw qhiparxi. ¹¹ Uraqinakapas sutipankaskpan, amay imäwiw wiñay utjäwipänixa, ¡ukan wiñayatak utjapxani! ¹² Jaqix janiw wiñay jakirïkiti; qamirïskpasa, uywanakjam jiwirikiwa. ¹³ Ukhamaw ch’amapar alkatirinakax tukusipxi; ukhamaw jupa pachpa jach’añchasirinakan tukuyapaxa. ¹⁴ Uka jaqinakatakix jiwaw awatiripaxa, ovejanakarjamaw amay imäwirux anakiski. Willjtankan ukapachasti, aski jaqinakaw jupanakarux atipjani; ch’amapax aynacht’aniwa, utapasti manqhapacharakïniwa. ¹⁵ Nayarusti Diosaw qhispiyitani, jiwañan amparapat antutnukuyitani, jupampi chikaw irpasxarakitani. ¹⁶ Maynitix qamiriptchi ukaxa, jan mayjt’asimti, yänakapas jilxatchi ukas janirak llakisimti, ¹⁷ jiwxan ukapachax janiw kuns apaskaniti, yänakapax janiw jupampi chiq imantatäkaniti. ¹⁸ Jakkasax kusisitas sarnaqaskpan, qamirïtapat jach’ar aptatas uñjasiskpan, ¹⁹ mä uruw jiwañapax purinini, janiw mayampsa qhana uñjkaniti. ²⁰ Jaqix qamirïskpasa, janiw wiñayatakïkiti, uywanakjam jiwirikiwa.

¹ Khititix diosanakan Diosapäki uka Tatituw arsu; inti jalsuta, inti jalantat jakirinakarux jawsthapi. ² Jerusalén markatpacha, k’ajkir markatpach Diosax qhantaski. ³ Diosasax jutaskiwa, janiw amuk jutkiti: nakhantir ninaw nayraqatapanjam jutaski; jach’a tutukampi muyuntataw jutaski. ⁴ Diosax alaxpacharu akapacharuw jawsi, markapar taripäwi uñjayañataki. ⁵ “Nayar iyawsirinakar tantacharapipxita, arusjäwixar wilañchampi chimpuntirinakaru” sasa. ⁶ Alaxpachasti Diosan aski taripirïtap yatiyi. ⁷ “Israel markaxay, ist’ita, jumaruw qhan parlxayäma. ¡Nayaw Diosätxa! ¡Nayaw jumar juchanchir Diosamätxa! ⁸ Janiw luqtanakamar jisk’achkti, janiw wilañchanakamatakis q’apiskti. ⁹ Janiw utamankir vaca qallu luqtañam mayksmati, janirakiw tamanakamat mä cabrito mayksmati, ¹⁰ ch’umi manqhankir animalanakax nayankituwa, qullunakankir uywanakas nayankarakituwa; ¹¹ qullunakankir jamach’inakax nayan uñt’atawa, pampanakan utjirinakas amparaxankiwa. ¹² Manq’at awtjayaskirista ukas janiw jumat maykirismati, akapachasa, ukan utjirisa, nayankatap layku. ¹³ ¿Vaca aychti manq’txa jan ukax, cabritonakan wilapcha umtxa? ¹⁴ ¡Diosar luqtañamax yuspagarañ chuymäpan; Alaxpachankir Diosar arsutanakam phuqham! ¹⁵ Llakitäkät ukkhax nayar jawsita; nayasti qhispiyämawa, jumax jach’aruw aptarakitäta” sasa. ¹⁶ Jucharar jaqirusti Diosax siwa: “¿Kuna munañanïtas kamachinakax aynaqasiñataki, jan ukax arust’äwix aytasiñamatakisa, ¹⁷ nayampi jan chiqachayasiñ munkasasa, arunakaxarus jan jayskasasa? ¹⁸ Lunthatarux qhumantasaw katuqtaxa; ¡wachuqan sarnaqirinakampiw chikachastaxa! ¹⁹ Ñanqha lurañatakiw lakam jist’artaxa, lakamax k’ari arsuñatakiw wakichasi. ²⁰ Jilamaruw ina ch’usat k’arinttaxa; ¡pachpa jilamaruw jisk’achtaxa! ²¹ Ukanak lurkipansa, amukïskäyätwa; nayax jumjamäkirista ukham amuytaxa. Jichhasti jumaruw juchañchäma, ajanumaruw irkatäma. ²² Naya Diosat armasirinaka, sum ist’apxam, ukatarak q’al tukjasipkirisma; janirak khiti arxatirsa jikxatasisipkasma; ²³ nayar yuspagaririx jach’aruw aptitu; thakhixan sarnaqirirusti nayaw qhispiyä” sasa.

¹ Dios Tatay, munasiñam laykuy khuyapt’ayasita; khuyapayasirïtam laykuy juchanakaxat pampachita. ² ¡Ñanqha luratanakaxat jariqt’ita! ¡Jucha luratanakaxat q’umacht’ita! ³ Jucha luratax uñt’astwa; juchaxax janiw amuyuxat chhaqtkiti. ⁴ Jumataki, jumatakiw juchachasta, jumax juchañchkta uka juch lurta. Ukat juchañchatamax chiqapa; taripäwimas jan kamskayaraki. ⁵ Nayax yuritaxatpach juchanïtwa; taykaxan purakapatpach juchanïtwa. ⁶ Jumax q’uma chuymaniruw munastaxa, chuymaxarusti yatiñ kankañ uchtaxa. ⁷ Hisopo alimp ch’axch’ukipita: nayasti q’umachataw uñjasï; jariqt’itaya, nayasti khunut juk’ampi janq’uw tukxä. ⁸ K’uchirt’asiñampi phuqhantita, usuchjkchista ukas wasitat kusisiyxita. ⁹ Janikiy juchanakaxarux uñtanimti, taqi ñanqha luratanakaxat q’umachita. ¹⁰ Dios Tatay, ¡q’uma chuymay churita!, ¡machaq aski ajayuy churita! ¹¹ Nayraqatamat jan apanukusistati, janirak qullan ajayumsa irpaqasistati; ¹² qhispiyäwi kusisiñam wasitat churxita; ch’aman ajayumampi thurt’ayita, ¹³ jucharar jaqinakar thakhimat yatichañataki, juchaninakasti jumaruw makhatxapxätam. ¹⁴ ¡Dios Tatay! Nayan qhispiyirixa, jiwañat qhispiyita, q’ucht’asisaw juman chiqätam qhanañchä. ¹⁵ Tatay, lakaxay jist’arita, lakaxampisti jumar jach’añchasaw q’uchü. ¹⁶ Jumax janiw luqtanak munktati; wilañchanaksa luqtirismawa, ukampis janiw ukanakax kusisiyktamti. ¹⁷ Diosatak chiqpach luqtäwix llamp’u chuyma luqtañawa; ¡Diosay, llamp’uptat chuymarux janiw jumax jisk’achktati! ¹⁸ Tatay, munasiñam laykuy Jerusalén markarux ask luram; pirqanakapsa wasitat sayt’ayam. ¹⁹ Ukapachaw luqtäwinak katuqasxäta, churäwinakampi, wilañchanakampi; ukapachaw altaramxarux vaca qallunak luqtasxani.

¹ Munañan jaqi, ¿kunatarak ñanqha luratamat jach’achastasti? ¡Diosan munasiñapax jan tukuskiriwa! ² Ñanqha lurañak sapürus lup’isktaxa; laxramax ari cuchillor uñtatawa. ³ Askir munañat sipanxa, ñanqharuw muntaxa, chiqapar munañat sipansti, k’ariruw muntaxa. ⁴ K’arinak parlir laxra, chuym usuchrantir arunakak arsuñ munasktaxa; ⁵ ukampis Diosax wiñayatakiw tukjätam: t’aqhisiyasin utamat jaqunukütam; aka uraqit jakañam apaqarakïtam. ⁶ Diosar jaysir jaqinakax uk uñjasax axsarapxaniwa; khä jaqitsti larusisaw sapxani: ⁷ “Uñtapxam, jan axsarir jaqiru, Diosar jan iyawsañ munir jaqiru, qamir yänakapar alkatasir jaqiru, ñanqha luras sarnaqir jaqiru” sasa. ⁸ Nayasti Diosan utapanxa, ch’uxñaskir olivo quqar uñtatätwa; ¡wiñayatakiw Diosan munasiñapar alkatä! ⁹ Diosay, nayatak ask luratamatxa jumarux yuspagarapunïmawa; aski jaqinakam nayraqatan jach’añchäma, juman sinti munasirïtam layku.

¹ Pisi amuyt’an jaqix siwa: “Janiw Diosax utjkiti” sasa, taqiniw ñanqhanak lurasax aynacht’apxi; ¡janiw aski luririx maynis utjkiti! ² Diosax alaxpachatpach jaqinakarux uñtani: “Inach khitis amuyt’asirix utjaspa, inach khitis Diosar thaqhirix utjaspa” sasa. ³ Ukampis taqiniw jan walir saranukupxi, taqiniw ñanqhanak lurapxi. ¡Janiw aski luririx khitis utjkiti! ¡Janiw maynis utjkiti! ⁴ Ñanqha luririnakax jan amuyunïpxiwa, markaxar t’ant’jam manq’antirinakax jan amuyt’anïpxiwa, Diosar jan art’asirinakax jan amuyt’asirïpxiwa. ⁵ Janis kunat khathatiñas utjkpan, jupanakax axsarañat wal khathatipxani, uñisirin ch’akhanakap Diosan willitatatap layku. Jupanakasti mä p’inqaw uñjasipxani, jupanakar Diosan jan katuqatap layku. ⁶ ¡Israel markan qhispiyasiñapax Jerusalén markat jutakispa! Diosax markapar wasitat kusisiykan ukapachaxa, Jacobun wawanakapax kusisiniwa, taqpach Israel markax k’uchirt’asiniwa.

¹ ¡Diosaxay, sutim laykuy qhispiyasita! ¡Ch’amamampiy arxatasita! ² Diosaxay, mayisitaxarux ist’akimaya, arunakaxarux jaysakimaya, ³ jach’a jach’a tukurinakaw nayatak sartasipxi, qhuru jaqinakaw jiwayañ munapxitu. ¡Janiw Diosar axsartañapax utjkiti! ⁴ Nayatakisti Diosaw arxatirixaxa, Tatituw jakañ churirixaxa. ⁵ Jupaw uñisirinakaxan ñanqha luratanakapxa, jupanak pachpar kutt’ayani. ¡Arsutam phuqhirïtam laykuy jupanakar t’unjam! Nayasti taqi chuymaw luqtäwi katuyäma, aski sutimar yuspagarasaw q’uchüma, ⁷ jumaw taqi llakinakat waysusta, uñisirinakaxan aynacht’atap uñjayarakista.

¹ Diosaxay, mayisitaxarux ist’akimaya; janikiy jan ist’ir tukumti. ² Jaysakitaya, ist’akitaya; llakitäsin mayisinsma. Uñisirixan arupaw axsarayitu, ñanqha lurir jaqinakan wararitanakapaw khathatiyitu. Kunayman llakimpiw apxatapxitu; q’apisiñampiw katjañ munapxitu. ⁴ Axsarañat chuymaxax walpun putuqi; jiwayir axsarañaw nayar katuntitu. ⁵ Mulljasiñampi axsarañampiw muyuntitu, axsarañat khathatkiriw uñjasta. ⁶ Ukat sista: “paloman chhiqhapanikïrista; ukapachax thuqtiristwa, samart’arakiristwa. ⁷ Thuqtasax wali jayaruw sarxirista; wasaran jakiriw qhiparxirista. ⁸ Kunayman jach’a thayanakatakiw imantasxirista, jach’a tutukanakatakiw jaltxirista” sasa. ⁹ Tatay, jupanakarux tukjam, amtäwinakapsa t’unjam, nuwasiñampi uñisisiñampik jupanak taypin uñjta, ¹⁰ uruy arumaw markar muyupayapxi. Markansti jaqi jiwayañampi, ñanqha lurañampikiw utji; ¹¹ thakhinakapansti, qhuru kankañampi, k’arisiñampikiw phuqhäski. ¹² Uñisirixatix tuqitaspaxa, nayax amukïskiristwa; timaxatix nayatak sayt’aspaxa, jupatakix imantasxiristwa; ¹³ ukampis jumaw nayampi chik sarnaqirïtaxa, jumätaw nayan alkatañaxaxa, ¹⁴ jumampiw wali sum parlt’asïyätan; kusisisaw jaqinak taypin Diosan utapar saräyätan. ¹⁵ ¡Jiwax akatjamat uñisirinakaxar katuntpan! ¡Manqhapacharux jakkirpach mantapxpan, ñanqhan chuymapankatap layku! ¹⁶ Nayax Diosarukiw art’asï; Tatitusti qhispiyitaniwa. ¹⁷ Willjtasa, jayp’usa, arumasa, jacht’asisaw jupar yatiyasï. Diosasti mayisitaxarux ist’aniwa. ¹⁸ Nuwasïwinakan imitani; jakañax qhispiyani, uñisirinakaxax waljanïkchi ukasa. ¹⁹ Wiñay jakir Diosaw ist’itu, jupanakarusti aynacht’ayaniwa, sarnaqäwinakapsa janiw chiqachasiñ munapkiti, janirakiw Diosarus axsarapkiti. ²⁰ Masinakapatakiw amparanakap luqtapxi, arust’äwinakaparus janiw phuqhapkiti. ²¹ Arunakapax lik’it sipan juk’ampi quñawa, amuyunakapasti nuwasiñ amuyunakawa. Arsutanakapax aceitet sipan juk’ampi llamp’uwa, ukampis ari espadanakar uñtatawa. ²² Diosar llakinakam katuyam, jupasti ch’aman tukuyätam; Diosar jaysirin aynacht’añapxa, janipuniw jupax munkaniti. ²³ Diosaxay, k’arinakampi, jaqi jiwayirinakampix janiw jakañapat chikatsa jakapkaniti; jumaw jupanakarux mik’ay manqhar jaquntäta, ukampis nayax jumarukiw katuyassma.

¹ Diosaxay, nayat khuyapt’ayasita, nayar arknaqir jaqinakaw utji; uruy arumaw t’aqhisiyapxitu. ² Jan qarjasisaw timasirinakax arknaqapxitu, waljaniw jach’achasiñampi jalxatapxitu. ³ Axsarayaskta ukapachax jumarukiw alkatsma. ⁴ Diosaruw taqpach chuymamp iyawsta, arunakap jach’ar aptarakta; Diosaruw taqpach chuymamp alkatta, janiw kunarus axsarkti: ¿Kamacharakitan jaqisti? ⁵ Sapüruw arsutanakapampix chuym usuchjapxitu; nayar ñanqha lurañak amtasipki. ⁶ Ukkhar akkhar imantasisaw sarnaqapxi, sartataxampi, qunt’ataxampi uñch’ukipxi, akatjamat jalxatasin nayar jiwayañataki. ⁷ ¿Ñanqha luräwinakapat jaltapxpachäniti? Diosay, q’apisiñamampiy markanakarux t’unjam. ⁸ Diosaxay, jaltatanakaxax juman jakhutawa; jumaw jachatanakaxsa yattaxa. ¿Janit ukanakast qillqataman qhanäkisti? ⁹ Jumat yanap maykäm ukapachaxa, nayampi timasirinakax jayaruw jaltxapxani. Nayax yattwa, Diosan nayar arxatirïtapa. ¹⁰ Diosaruw taqpach chuymamp iyawsta; arunakap jach’ar aptarakta; Tatituruw taqpach chuymamp alkatta, arunakap jach’ar aptarakta; ¹¹ Diosaruw taqi chuyma katuyasta, janiw kunarus axsarkti: ¿Kamacharakitan jaqisti? ¹² Diosaxay, jumar arsutanakaxsti, yuspagarañ chuymampiw phuqhäma, ¹³ jiwañat nayar qhispiyatam layku, tinkuñat nayar jark’aqatam layku, Diosan nayraqatapansti jakañ qhanan sarnaqañaxataki.

¹ Diosaxay, nayat khuyapt’ayasita, jumampi arxatayasiñatakiw thaqsma, nayat khuyapt’ayasipunita. Jan walt’añ nayat jithiqañapkamasti, amparamampi imantayasiñ munta. ² Alaxpachankir Diosaruw art’asï, taqi kunan yanapir Diosat mayisï. ³ Jupaw alaxpachat munasiñapa, chiqa kankañap apayanitani, jupaw nayar jiwayañ munirinakat qhispiyitani. ⁴ Jaqnuqataw uraqin uñjasta, jaqi manq’an leonanak taypinjam jikxatasta; laka ch’akhanakapax lanzanakjama, mich’inakjamawa, laxrapax ari espadar uñtatarakiwa. ⁵ Diosaxay, jumax alaxpachat sipan jilanktawa, ¡Qhapaq kankañamax taqpach uraqiruw phuqhanti! ⁶ Nayampi timasirinakax sipit uchantapxi, uka sipitar jalt’añaxataki; mä jach’a p’iya jalantañaxatak lurapxi, ukampis jupanakakiw ukarux jalantxapxi. ⁷ Diosaxay, chuymaxax wakichatawa, q’uchunak jumatak q’uchuñatak wakichatawa. ⁸ Ajayuxay, p’arxtasimaya; arpa, salterio p’arxtasipxam; ¡nayasti machaq qhantatin yupaychä! ⁹ Tatay, markanak nayraqatan jach’añchäma, markanak nayraqatan q’uchunakamp yupaychäma. ¹⁰ Munasiñamax alaxpachat juk’ampi jach’awa; aski kankañamax alaxpachkamaw puri. ¹¹ Diosaxay, jumax alaxpachat sipan jilanktawa, ¡Qhapaq kankañamax taqpach uraqiruw phuqhanti!

¹ Marka apnaqirinaka, ¿chiqaparut taqi kunsa uñjapxta?, ¿chiqaparut jaqinakar uñjapxta? ² Janiw ukham lurapktati; jan walinak lurañ amtapxtaxa, jaqinak taypinsti, nuwasiñanak utjayapxtaxa. ³ Ñanqha luririnakax taykapan purakapatpach ukham ñanqha lurirïpxi; k’arinakasti janïr yurkasaw k’arinak arsxapxi. ⁴ Katarinakjam jiwayir mich’inïpxiwa, jiwayir mich’in katarir uñtataw jinchunakapsa llupantasipxi, uqaraw tukupxi, ⁵ ukhamat amulljayirin arup jan ist’añataki, layqirin arsutap jan yäqañataki. ⁶ Diosaxay, ¡laka ch’akhanakap t’unaram! Tatay, ¡uka leonanakan kiwunakap t’unsum! ⁷ Ch’umarir umar uñtat chhaqtapxpan; takisit qurar uñtat pharsupxpan; ⁸ ch’urur uñtat phusak tukupxpan, ¡inti jan uñjir wawa sullur uñtat tukusipxpan!, ⁹ janïr amuyasipkipan ch’aphinakjam nakhantapxpan; ch’uxña qurar uñtat qhurutasiñamp jik’inukutäpxpan. ¹⁰ Aski jaqisti, phuqsur uñjasax kusispan; ¡ñanqha luririn wilapamp kayunakap wilachsuspan! ¹¹ Ukapachaw sapxani: “¡Aski jaqix walirukis puriskixä! ¡Diosax chiqapar uñjirïskapunisä!” sasa.

¹ Diosaxay, nayamp timasirinakat qhispiyita, nayar uñisirinakat arxatita. ² Ñanqha lurir jaqinakat qhispiyita, jaqi jiwayirinakat jark’aqita, ³ wali ch’aman jaqinakaw utji, nayar jiwayañatakiw suyxatasipkitu. Tatay, janiw qallasirïkti, janirakiw juchsa lurkti; ⁴ janiw kuna ñanqhsa lurkti, jan kuna juchatak katuntañ munapxitu. ¡Sartasikimaya! ¡Nayar yanapt’irix jutakimaya! ⁵ Tatay, taqi ch’aman Diosay, Israelan Diosapa, sartasikimaya, khä ñanqha lurir markanakarux mutuyamaya; khä ch’uxña chuyman jaqinakat jan khuyapayasimti. ⁶ Arumthapirux anunakjam wajasisaw kutt’anipxi, markansti uksar aksaruw muytapxi. ⁷ Kuns arsusipkakiwa, arsutanakapampis chuym ust’ayapxi: “Janiw khitis ist’kistaniti” sasa. ⁸ Jumasti, Tatay, jupanakat larustawa; juchaninakat phiskastawa. ⁹ Diosaxay, juman imataw sarnaqaskta, jumaw ch’amañchirixätaxa, imirixätasa. ¹⁰ Nayar munasir Diosax jikxatitaniwa; uñisirixan aynacht’atap uñjayitani. ¹¹ Diosaxay, jupanakat jan khuyapayasimti, markaxan ukxat jan armasiñapataki; jupanakarux ch’amamampiy ananukum, mä p’inqa aynacht’ayarakim. ¡Tatay, jumaw nanakar arxatirïtaxa! ¹² Taqi arsutanakapampiw juch lurapxi; jach’a jach’a tukuñapan katuntatäpxpan, k’ari juramentonakapan chinuntatäpxpan. ¹³ ¡Q’apisiñamax jupanakar tukjpan! ¡Jupanakax jiwarapxpan! Jacobun markapar Diosan apnaqatap yatipxpan, akapach tukuskam apnaqirïtap yatipxarakpan. ¹⁴ Arum tuqirux anunakjam wajasisaw kutinipxani, markansti manq’a thaqhasaw muytapxani, jan jikxatasasti anunakjamaw awullipxani. ¹⁶ Nayasti willjtaw jumarux q’uchüma; munasiñamampita, ch’amamampit yatiyä. Jumaw nayan arxatirixätaxa, jumaw llakisiñaxan imantasiñaxätaxa. ¹⁷ Diosaxay, jumaruw q’uchunak q’uchüma, jumaw nayan imantasiñaxätaxa, nayan arxatirixätasa; ¡jumaw nayar munasir Diosätaxa!

¹ Diosay, q’apisiñaman jaytanukupxista, q’alpun tukjapxista; ¡jichhasti wasitatay ch’am churapxita! ² Uraqirux khathatiytawa, q’awanak jist’artaytaxa; ¡jichhax uka q’awanak jist’antxam, niya alliranttañampïskiwa! ³ Markamarux jach’a yant’anakampiw t’aqhisiytaxa, luqhiptayir vino umantayapxistaxa. ⁴ Arkirinakamarux mä chimpu churtaxa, mich’inakat jaltxapxañapatakiw churtaxa. ⁵ ¡Ist’apxakitaya, ch’amamampiy qhispiyapxita! ¡Munatanakamarux qhispiyakimaya! ⁶ Diosax qullan utapan sänwa: “¡Kusisisaw Siquem uraq jalanuqä, Sucot qhirwa uraq lakinuqarakï! ⁷ Galaad uraqix nayankiwa, Manasés uraqis nayankiwa; Efraín uraqix p’iqixar asxatasiñawa, Judá uraqisti, jilïr kankañ thujruxawa; ⁸ Moab uraqix jarisiñ llataxawa; Edom uraq patxaruw wiskhunakax uchasï; ¡Filisteo jaqinakar atipjataxat arnaqasï!” sasa. ⁹ ¿Khitirak uyunakampi muyuntat markar irpitanisti? ¿Khitirak Edom uraqkam puriyitanisti? ¹⁰ Diosay, jumax apanukupxistawa, nuwasir tamaxampi chikax janiw mistkxtati. ¹¹ Uñisirinakaxat arxatapxita, jaqin yanapapax inamayakiwa. ¹² Diosan yanapapampix muspharkañanak lurañäni; ¡jupaw uñisirinakasarux takxatani!

¹ Diosaxay, ayquskir arnaqasitaxar ist’akimaya, ¡mayisitaxarux jaysakimaya! ² Chuymaxan aynacht’atap laykux uraq tukuyatpach jumar art’asinsma. Jach’a qarqa patxaruy sayt’ayita, ³ jumaw nayan imantasiñaxätaxa. ¡Jumaw timasirixat jark’aqir ch’aman pukarätaxa! ⁴ Wiñayatakiw utaman jakañ munta, amparamampi jark’aqataw utjasiñ munta. ⁵ Diosaxay, jumaw arsutanakax ist’ista, sutim waqaychirinakan katuqäwip churxarakista. ⁶ Reyirux jaya maranak jakañay churam; jupax walja maranakay jakpan, ⁷ askinakam katuqasay markarux apnaqpan. Munasiñamampi aski kankañamampi imam; ⁸ nayasti sutim jach’aruw aptä, arsutanakaxsti sapüruw phuqharakï.

¹ Dios sapanak ajayuxax samarañ jikxati; qhispiyasiñaxax jupat juti. ² Jupakiw qhispiyitu, arxatarakitu. Janiw pächaskäti, jupaw imantasiñaxaxa. ³ ¿Kunapachkamarak nuwañatak arknaqapxitätasti? ¿Kunapachkamarak tinkuyañ munapxitätasti? ¿Kunapachkamarak lluxisir pirqarjam uñjapxitätasti? ¿Kunapachkamarak tinkuñampïskir uyurjam uñjapxitätasti? ⁴ Nayar tinkuyañak lup’isipki; k’arisiñax walpun kusisiyi. Lakakiw jach’añchapxitu, chuymampisti ñanqhachapxituwa. ⁵ Nayax Dios sapanak samarañ jikxatta, suyt’añaxax jupat juti. ⁶ Jupakiw qhispiyitu, arxatarakitu. Janiw tinkkäti, jupaw imantasiñaxaxa. ⁷ Diosaw qhispiyirixaxa; jach’a kankañaxas jupat juti; jupaw arxatirixaxa, juparakiw imantasiñaxasa. ⁸ ¡Markaxay, jupar taqi chuymamp iyawsam! ¡Taqi chuymamp jupar mayisim! ¡Diosaw jiwasan imantasiñasaxa! ⁹ Jaqix mä samsumpi sasikiwa, qamirisa, jan kunanisa; jupanakarutix balanzampi waytasispaxa, mä samsut sipan phisnakïspawa. ¹⁰ Ch’axwañanakarux jan wayusipxamti; ¡janirak lunthatasiñarus chuym katuyasipxamti! Qamiris tukusipkätaxa, qullqir jan alkatapxamti. ¹¹ Diosan arsutap ist’ta, jupan arup yatta: “ch’amasa, munasiñas jupankatapa, jupax sapa mayniruw lurataparjam waxt’i” sasa.

¹ ¡Diosaxay, jumaw Diosaxätaxa! Jumarux walpun thaqsma, ajayuxax jumatjam pharjatawa; taqi chuymapuniw jumarux munsma, jan umani, jan jakañan waña uraqir uñtata. ² ¡Qullan utaman uñjañ munsma, ch’amamampi jach’a kankañamampi uñjañ munta, ³ munasiñamax jakañat sipan juk’ampiwa! Lakaxampiw jumarux yupaychäma; ⁴ taqi jakäwixampiw jach’añchäma, jumat mayisiñatakix amparanakax aytä. ⁵ Jach’a manq’äwinkir jaqjamaw kusisï, lakaxasti kusisitaw yupaychätam. ⁶ Arumanakax ikiñan jumat amtasta, ikintataw jumxat lup’irakta; ⁷ jumaw nayan yanapirixätaxa. ¡Amparamankasax kusisitätwa! ⁸ Jakañaxax jumampi chikt’atawa; kupi amparamasti janiw antutnukkituti. ⁹ Nayar jiwayañ munirinakasti, manqhapacharuw jalantapxani; ¹⁰ ¡espadampi jiwarayataw uñjasipxani, qamaqinakan manq’antataw tukusipxani! ¹¹ Reyisti Diosankasaw kusisini; sutip layku juramento luririnakaw q’uchupxani, k’arinakan lakapasti llupt’atäniwa.

¹ Diosaxay, ayqutaxar ist’akimaya; axsarkay uñisirinakat jakañax jark’aqita. ² Ñanqha lurir jaqinakat imantita, nayatak ñanqha amtir jaqinakat jark’aqita, nayar jiwayañ munirinakat qhispiyita, ³ jupanakax espadar uñtat laxranakap ariptayapxi, mich’inakar uñtat ñanqha arunak antutt’apxi. ⁴ Jan juchan jaqirux jamasat chhuxriñchapxi, jan khuyapt’ayasisaw akatjamat chhuxriñchapxi. ⁵ Ñanqha lurañatakix purapat ch’amañchasipxi; jamasar imantat sipitanak uchañatakiw amtapxi, janis khitis uñjkaspa ukham amuyapxi, ⁶ janis khitis ñanqha luratanakap yatxatkaspa ukham amuyapxaraki. Ukampis jaqin chuyma manqhip uñt’iristi, taqi jan wali luratanakap yatxatani. ⁷ Diosaw mich’inakapampi chhuxriñchjani, akatjamat chhuxriñchjataw uñjasipxani; ⁸ pachpa arunakapaw aynacht’añarux puriyani, jupanakar uñjirinakasti larusipxaniwa. ⁹ Taqiniw ukapachax Diosar jach’añchapxani, luräwinakapat yatiyapxani; luratanakap amuyapxarakini. ¹⁰ Aski jaqix Tatitumpiw kusisini, jupampiw arxatayasini, q’uma chuyman jaqinakasti kusisitaw jakasipxani.

¹ Sión markan Diosapa, ¡jumax jach’añchatäñatakix askïtawa!, ¡arsutanak jumar phuqhañax wakisiwa, ² jumax mayisitanakar ist’irïtawa! Taqi jaqinakaw juman ukarux jutapxi. ³ Jucha luratanakaxaw aynacht’ayapxitu, ukampis jumaw juchanakaxat pampachapxista. ⁴ Juman ajllit jaqix kusisiñaniwa, juma jak’an jakañapataki, qullan utaman utjasiñapataki. ¡Utaman utjir yänakampiy kusisiyapxita, qullan churäwinakamampiy phuqt’apxita! ⁵ Qhispiyir Diosaxay, muspharkañ aski kankañampiw jaysapxista; taqi uraqpachaw jumarux alkatapxtam, qutat khurin jakirinakas alkataraktamwa; ⁶ jumïpan qullunakax sayt’atäski, juman ch’amam laykuw thurt’atäski. ⁷ Jumaw lamar quta mathapinakarux t’akuraytaxa, jumaw markanakan ch’axwatap amukt’aytaxa; ⁸ uraq tukuyan jakirinakax muspharkañ luräwinakamat khathatipxi; inti jalsu tuqita, inti jalanta tuqikamax, jumïpan kusisiñat art’asiñax utji. ⁹ Jumaw akapach uraq uñjasktaxa; jallumpiw achunak utjaytaxa; jilarkir uma qarpampiw trigo yapunak jilaraytaxa. ¡Ukham lurasaw uraq wakichtaxa! ¹⁰ Jumaw sukanak umampi qarptaxa, khulanaksa khuskhachtaxa, jallumpiw uraqirux jasak tukuytaxa, ukhamat jilarkir achuytaxa. ¹¹ Jumaw askinakam marpach churtaxa, qinayanakamax jilarkir askinak warxatani; ¹² wasarankir ch’ijinakax ch’uxñatatiwa, qullunakasti kusisiñ isimpjamaw isthapisi; ¹³ pampanakax ovej tamanakampiw phuqhantasi, qhirwanakas yapunakampiw phuqhantasi; ¡taqiniw q’uchupxi, taqiniw kusisiñat arnaqasipxi!

¹ Taqi akapachankir jaqinaka, Tatitur kusisit q’uchupxam; ² qullan sutipar q’uchunak q’uchupxam, q’uchunak q’uchusax jach’ar aptapxam; ³ Diosarux sapxam: “Luratanakamax muspharkañapuniwa. Timanakamax jach’a ch’amam laykuw nayraqataman axsarañat tinkurapxi; ⁴ taqpach jaqinakaw nayraqataman killt’asipxi, sutimaruw q’uchunak q’uchupxaraki” sasa. ⁵ Diosan luratanakap uñjir jutapxam, jaqin askipatak muspharkay luräwinakap uñjapxam: ⁶ lamar qutarux waña uraqiruw tukuyäna, nayra awkinakasax wañanjam jawir makhatapxäna; ¡jichhasti Diosampi kusisipxañäni! ⁷ Ch’amapampiw wiñayatak markanakar apnaqi; nayranakapax markanakaruw uñch’ukiski, qallasir jaqinakan jupatak jan sayt’añapataki. ⁸ ¡Markanaka, Diosasar jach’añchapxam!, ¡jach’añchañ q’uchunak jach’at q’uchupxam! ⁹ Jupaw jakayasiskistu; janiw jiwañas munkiti. ¹⁰ Diosay, jumaw yant’arux puriyapxista, ¡qullqirjamaw q’umachsupxista! ¹¹ Sipitaruw jalt’ayapxista; jach’a llakinakampiw apxatapxista. ¹² Khitimpis takisiyapxakistawa; nina chiqa, uma chiqaw makhatapxta, ukampis qhipa tuqiruw samart’ayapxista. ¹³ Utamar mantasin luqtäwinak churäma; ukhamat jumar arsutanakax phuqhä, ¹⁴ chijinkasin jumar arskäyäsma, uka arsutanak phuqhä. ¹⁵ Lik’i uywanak nakt’ayat luqtanïma, urqu vacanakampi, cabritonakamp churanïma, urqu ovejanakampi kun luqtanïma. ¹⁶ ¡Jumanakax taqin jutapxam, jutapxam, Diosar yupaychirinaka! ¡Ist’apxam, kuntix Diosax nayatak lurki ukanak yatiyapxäma! ¹⁷ Lakaxampi, laxraxampiw juparux jawsta, ukatsti yupaycharaktwa. ¹⁸ Jan wali amuyutix utjitasapänxa, Tatitux janiw ist’kitasapänti; ¹⁹ ¡ukampis Diosax ist’ituwa, mayisitaxarus jaysituwa! ²⁰ ¡Diosax jach’añchatäpan, mayisitaxarux ist’apunituwa, munasiñapsa churapunituwa!

¹ Diosaxay, nanakat khuyapayasipxita, askinakay churapxita nayramampiy uñtanipxita, ² aka uraqin utjki uka markanakax, munañamampi, qhispiyäwimampi uñt’apxpan. ³ Diosay, markanakax jumar yupaychapxpan; ¡taqpach markanak jumarux jach’añchapxpan! ⁴ Markanakax kusisiñat q’uchupxpan, aski kankañampi akapachar apnaqatam layku; ¡jumaw taqpach markanak irpxartaxa! ⁵ Diosay, markanakax jumar yupaychapxpan, ¡taqpach markanak jumarux jach’añchapxpan! ⁶ Uraqix achunakap churi; ¡Tatit Diosasaw askinak churistu! ⁷ ¡Diosax askinakap churistpan! ¡Akapachankirinakax jupar jach’añchapxpan!

¹ Diosax sayt’aski ukapachaxa, jupampi timasirinakax chhuktxapxiwa, jupar uñisirinakax nayraqatapat jaltxapxiwa; ² jiwq’ir uñtataw chhaqtapxi, ninampi umatatayat lik’jamaw umatatapxi; ñanqha lurir jaqinakax Diosan nayraqatapan tukusipxi. ³ Aski jaqinakasti kusisipxiwa; Diosan nayraqatapan kusisipxi, kusisiñat t’isktapxi. ⁴ Diosar q’uchupxam, sutipar jach’añchapxam; qinay patan sarnaqirir jach’añchapxam. ¡Tatitump kusisipxam! ¡Nayraqatapan k’uchisipxam! ⁵ Diosax wajchanakan awkipawa, ijma warminakan arxatiripawa, jupax qullan utjäwipan jaki. ⁶ Diosax aynacht’at jaqinakatak uta wakicharapi, katuntat jaqinakar antutayasin askinak churi; qallasir jaqinakasti jan achur uraqin qhiparapxi. ⁷ Diosaxay, jumax markaman nayraqatap sarkäyäta, wasar chiqanjam sarantkäyät ukapachaxa, ⁸ uraqix khathatïnwa, jallux alaxpachat purintäna, Sinaí qullux Diosan nayraqatapan khathatïna; Israelan Diosap nayraqatan axsaräna. ⁹ Diosaxay, jumaw walja jallunak apayantaxa; markamax q’ala aynacht’atänwa, ukampis jumaw ch’am churtaxa. ¹⁰ Markamax uka uraqin utjantasïna, juman munasiñam laykuw jan kunan jaqirux wakisirinak churtaxa. ¹¹ Tatituw mä yatiyäw arsu; walja warminakaw ukxat yatiyapxäna: ¹² “¡Reyinakampi, nuwasir tamanakapampix jaltxapxiwa!” sasa. Warminakax utanakapan katuntat yänak jalanuqasipxäna, uñisirinakat aparapkatayna uka yänaka, ¹³ ukampis jumanakax uywa uyunakan qhiparapxtaxa. ¡Qullqimpi llusikipata paloma chhiqhanaka! ¡suma qurimpi apakipata phuyunakapa! ¹⁴ Taqi Munañanix, reyinakar chhukjaykäna ukkhax, khunux Salmón qulluruw khununtäna. ¹⁵ ¡Basán qullunakax wali jach’anakawa, qullunakapax wali qhathanakawa! ¹⁶ Jach’a qullunaka, ¿kunatarak uñisiñampi Diosan utjasiñapatak ajllit qullur uñch’ukipxtasti? ¡Tatitux uka qullun wiñayatakiw jakani! ¹⁷ Diosan nuwasiñ carronakapax waranqanakawa; Diosax Sinaí qullut ukanakxat utapar jutanti. ¹⁸ Diosay, alay qullunakaruw makhattaxa, katuntat jaqinak ukarux irptaxa; jaqinak taypin jach’añchatäñ katuqtaxa, Tatay, jumar qallkatir jaqinakamppachaw jumar makhatxapxtam. ¹⁹ ¡Tatitux jach’añchatäpan, jiwasan Diosasaru, Qhispiyirisaru, jupax sapüruw jan walt’añanakas apaski! ²⁰ Diosasax qhispiyir Diosawa, jupaw jiwañat qhispiyistaspa. ²¹ Diosax uñisirinakapan p’iqip jaljtayani, juch lurasipkaki uka jaqinakan p’iqi ch’akhap t’unjani. ²² Tatitux siwa: “Basán uraqitpach kutiyanxäma, lamar quta manqhatpach irpsunxäma, ²³ timasirinakaman wilapampiw kayum ch’aranachasïta, anunakamasti uka wil jallq’apxarakini” sasa. ²⁴ Diosay, jumar waqaychirinakaw uñstasinki, qullan chiqawja tuqiruw sarantasipki. Diosaxan, Reyixan waqaychirinakapawa. ²⁵ Q’uchurinakax nayraqat sarantapxi, arpa jachsuyirinakasti qhipat arkapxi, chika taypinsti tawaqunakaw chhullu chhullunakampi sarantapxi. ²⁶ ¡Tatit Diosar kusisiñampi jach’añchapxam, Israel markpach tantachat jupar yupaychpan! ²⁷ Jupanakan nayraqatapsti, sullkïr Benjaminaw sarantaski, Judá markankir jilïrinakampi chikaw sarantaski, Zabulón, Neftalí markanakan jilïrinakapamp chikaw sarantaraki. ²⁸ Diosaxay, ch’amam uñacht’ayam; nanak layku luratam wasitat qhanañcham. ²⁹ Jerusalenankir utamatpacha, kawkharutix reyinakax jumataki churäwinak apanipki, ³⁰ ukawjatpach Egipto markar tuqinuqam, khä ch’uxña taypinkir animalaru, khä waxrasir urqu vaca tamanakaru, khä muqisir vaca qallunakaru, jupanakax juk’ampi qamiriptañ munasinxa, markanakar jisk’achasaw t’aqhisiyapxi; ¡nuwasiñ munir jaqinakar chhukhunukuyam! ³¹ Munañan jaqinakax Egiptot purinipxani, Etiopía markax Diosatakiw amparanakap luqtapxani. ³² ¡Uraqinkir reyinaka, Diosar q’uchupxam. Tatitutak q’uchunak q’uchupxam, ³³ alaxpachanjam sarnaqiriru, wiñay alaxpachan utjasiriru! Ch’aman arupampi arnaqasir ist’apxam. ³⁴ Diosan ch’amap uñt’apxam: qhapaq kankañapax Israel markan uñsti, ch’amapasti alaxpachkamaw puriraki. ³⁵ Diosax qullan utapan muspharkayapuniwa; jupaw Israelan Diosapaxa, jupaw markaparux ch’am churi. ¡Diosax jach’añchatäpan!

¹ Diosaxay, qhispiyasikitaya, umampi axskatirjamätwa; ² ñiq’i phuch’uruw jalantaskta, janiw kawkhar takt’asiñas utjkiti. Uma manqharuw purta, uka walja umaw apxitu. ³ Arnaqaskäwix q’ala chhajantatätwa, mallq’as walipuniw usxitu; ¡Diosaxar uñch’ukkäwix nayraxas juykhuptatäxiwa! ⁴ Ina ch’usat uñisirinakaxax ñik’utanakaxat sipansa juk’amp jilawa; ina ch’usat nayar uñisipxitu, jiwayañpun munapxitu; jan lunthataskta ukanak kutiyañatakiw wayt’apxitu. ⁵ Diosaxay, jumaw jan amuyt’asirïtax uñt’ista; janiw juchanakax jumat imt’kiristti. ⁶ Taqi ch’aman Dios Tatay, ¡jumar iyawsirinakax janikiy juchax laykux p’inqa tukupxpati! Israel markan Diosapa, ¡jumar thaqhirinakax janikiy juchax laykux aynacht’añar puripxpati! ⁷ Juma laykuw jisk’achat uñjasta; p’inqatsa ajanuxax ninapuniw nakhi; ⁸ jilanakaxatakix yaqha markankir jan uñt’at jaqjamätwa. ⁹ Utamar munañax ninjamaw nakhitu; jumar tuqirinakan arunakapax, nayxarkamaw wakt’itu. ¹⁰ Llakisiñat jan manq’kta ukkhaxa, nayat larusipxitu; ¹¹ llaki isimp uchasta ukapachasti, nayat taqinipuniw sawkasipxitu. ¹² Taqi jaqin parlasitaw sarnaqta, machatanakas nayxat jayllipxi. ¹³ Tatay, nayasti jumaruw art’asinsma. Diosaxay, ¡jichhax yanapt’akitaya! Jach’a munasiñam laykux ¡ist’akitaya! Yanapt’asir kankañam laykuy qhispiyita. ¹⁴ ¡Janikiy nayan ñiq’ir jalantañax munamti! ¡Nayar uñisirinakat qhispiyakitaya, walja uma manqhanakat wayst’asikitaya! ¹⁵ ¡Janikiy ch’aman umax apitpati! ¡Janikiy mik’ay chinkänax manq’antitpati, janirak nayxarus jist’antaspati! ¹⁶ Tatay, ist’akitaya; ¡jumax suma jaqïtawa, khuyapayirirakïtawa! Jach’a munasiñanïtam laykux, uñjt’akitaya; ¹⁷ ¡janikiy aka uywatamatakix ajanum imantasimti! ¡Jan walinpun uñjasta, jank’akiy jaysita! ¹⁸ Nayaruy jak’achasinim, qhispiyarakitaya; ¡nayampi timasirinakat jark’aqita! ¹⁹ Jumaw llakinkatax uñjaskistaxa, jumaw p’inqa tukutaxsa, jisk’achatsa uñjistaxa; jumaw uñisirinakaxarux uñt’araktaxa. ²⁰ Jaqin tuqitanakapax chuymaxaruw t’unanti; jan ch’amanipuniw uñjasta. Inamayakiw nayar khuyapt’ayiri, nayar chuymacht’iri thaqta. ²¹ Manq’axarusti jiwayañ qulla warantapxi, umat pharjayaskta ukkhasti, vinagre churapxitu. ²² ¡Jach’a manq’äwinakapasti, jupanakatakix sipitapar tukpan! ²³ ¡Juykhu tukupxpan, kayunakapas aliqapun khathatpan! ²⁴ Q’apisiñam jupanakxar samarasim; aqkir q’apisiñamax jupanakar katjpan. ²⁵ Utjäwinakapax ch’usa wasarar tukpan, janirak khitis chhujllanakapan jakpati; ²⁶ jupanakax juman usuchjat jaqiruw arknaqapxi; juman chhuxriñchat jaqiruw sawkxayapxi. ²⁷ Ñanqhat ñanqha jupanakar kutt’ayam; janipun khuyapayasiñam jikxatapxpati. ²⁸ ¡Jakañ qillqat taypit sutip apsum! ¡Janipun aski jaqinakampi chik qillqantamti! ²⁹ Naya usuntata, llakit jaqirusti, Diosaxay, waytakitaya, qhispiyarakita. ³⁰ Q’uchunakampiw Diosan sutiparux jach’añchä; yuspagarasaw juparux yupaychä, ³¹ Tatitusti ukampix juk’ampi kusisini, mä toro wilañcha luqtäwit sipana, waxranakani, sillunakani vaca qallu luqtäwit sipana. ³² Uk uñjasax llakitanakax kusisipxaniwa, Diosar thaqhirinakan chuymanakapasti ch’amañchasiniwa; ³³ Tatitux jan kunan jaqinakarux ist’iwa, jupankir katuntat jaqinakarux janiw jisk’achkiti. ³⁴ ¡Diosar jach’añchapxam, alaxpachas akapachasa, lamar qutasa, taqi ukan jakirinakasa! ³⁵ Diosaw Jerusalén markarux qhispiyani, Judá uraqinkir markanak wasitat sayt’ayani. Uywatanakapan wawanakapaw uka marka katuqasxapxani; uka markan jakapxani; ¡sutipar munirinakaw ukan jakasxapxani!

¹ Diosaxay, ¡nayar qhispiyirix jutakimaya! Tatay, ¡nayar yanapt’irix jank’akiy jutam! ² ¡Nayar jiwayañ munirinakax mä p’inqa atipjayasipxpan! ¡Nayar ñanqha lurañ amtirinakax mä p’inqa jaltxapxpan! ³ ¡Nayat larusirinakax p’inqachat jaltxapxpan! ⁴ Jumar thaqhirinakasti taqinipun kusisipxpan; qhispiyäwim thaqhirinakax wiñayapun arsupxpan: “¡Diosax jach’a ch’amaniwa!” sasa. ⁵ Naya, llakita, jan kunan jaqirusti, Diosaxay, ¡jank’akiy yanapt’ir jutita! Jumaw arxatirixätaxa, qhispiyasiñaxätasa; ¡Tatay, jank’akiy jutam!

¹ Tatay, jumaruw alkatasinsma; janikiy mä p’inqa tukuyistati. ² Aski kankañam laykuy qhispiyita, ist’akitaya, qhispiyarakitaya. ³ Jumay nayan arxatir qarqaxäma, jumarak imantasiñ jach’a utaxäma, ¡jumaw qarqaxätaxa, jach’a utaxätasa! ⁴ Diosaxay, ñanqha lurir jaqin amparapat qhispiyita, jaqi jiwayirin amparapata, qhuru jaqit jark’aqita, ⁵ Tatay, jumaw nayan suyt’añaxätaxa, wayna kankañaxatpach alkatañaxätasa. ⁶ Taykaxan purakapankkäyät ukkhatpach jumarux alkatäyäsma. ¡Jumaw nayarux qhan uñjayista! ¡Nayasti jumarux yupaychapunïmawa! ⁷ Waljaniw sarnaqäwixampix muspharapxäna, jumakiw nayan arxatirixätaxa. ⁸ Lakaxax sapüruw qhapaq kankañamatxa, jach’añchäwi q’uchunakampi phuqt’atäski; ⁹ janikiy ch’ama qarit tuqir jisk’achistati; ch’amaxax tukusxani ukkhax janikiy jaytanukustati. ¹⁰ Timasirinakaxax nayxat jan wal parlapxi, aliqapuniw uñch’ukipxitu, jupanakax jiwayañ munapxitu. ¹¹ Ukatsti sapxiwa: “Arktapxam, katuntapxam, Diosax jupar apanukxiwa, janiw khitis arxatkaniti” sasa. ¹² Diosaxay, janikiy nayat jayarst’amti; ¡jank’akiy nayar yanapt’ir jutam! ¹³ ¡Nayar jiwayañ munirinakax p’inqachjatäpxpan, tukjatäpxarakpan! ¡Nayar ñanqha luririnakax axtañar tukuyatäpxpan! ¹⁴ Nayasti jumarukiw suyt’askäma, juk’ampi juk’ampirak yupaychäma; ¹⁵ lakaxax arxatatamat yatiyani, qhispiyäwimat sapüruw arsuni. Ukax janiw nayatak amuyañjamäkiti. ¹⁶ Tatay, jach’a luräwinakamat yatiyä; juma sapak chiqätamat arsurakï. ¹⁷ Diosaxay, wayna kankañaxatpach yatichasista, nayasti jichhakamas muspharkañ luratanakamat yatiyaskaktwa. ¹⁸ Diosaxay, ch’ama qaritäxä ukapachaxa, janq’u ñik’utanïxä ukkhasa, janikiy jaytanukt’asistati, jichhür jakirinakaru, janïra yuripki jupanakar jach’a ch’amamat yatiyañaxaw wakt’askitu. ¹⁹ Diosay, muspharkañ aski kankañamax alaxpachkamaw puri; jumax jach’a luräwinak uñachaytaxa; ¡janiw khitis jumjamax utjkiti! ²⁰ Chijinak tuqi irpakipasista, jach’a llakinak uñt’ayista, ukampis machaqat jakayxitäta; uraq manqhatpach wayst’asxitäta, ²¹ aytat kankañaxaruw jiltayxitäta, wasitat chuymachxitäta. ²² Israel markan Qullan Diosapay, nayasti yuspagar churäma, arsutam phuqhirïtamatsti, arpampi, salteriompiw q’uchüma. ²³ Tatay, lakaxax jumar q’uchusax kusisiniwa, juman qhispiyat ajayuxas kusisirakiniwa. ²⁴ Laxraxax taqi pachan askïtamat arsuni, nayan aynacht’añax munirinakasti mä p’inqaw atipjat uñjasipxani.

¹ Diosaxay, aski kankañam reyir churam, chiqapar uñjañam reyin yuqapar churam, ² chiqapar uñjañamp markamar irpañapataki, jan yäqat wawanakamar chiqap uñjañapataki. ³ Jach’a qullunakax sumankañ apanpan, jisk’a qullunakas aski kankañ puriyanpan. ⁴ ¡Reyix jan yäqat jaqinakar arxatpan! ¡Jan kunan jaqin wawanakapar qhispiypan, t’aqhisiyir jaqinakarusti takxatpan! ⁵ ¡Reyix jumar wiñay axsartirïpan, intin phaxsin utjañapkama! ⁶ ¡Ch’ijinakar purxatir jalljamäpan, uraqir jasaptayir jallur uñtatäpan! ⁷ ¡Aski kankañax marka apnaqäwipan panqarpan, sumankañasti phaxsin tukusiñapkam utjpan! ⁸ ¡Maysa lamar qutat maysa lamar qutkam apnaqpan, Éufrates jawirat qalltasa, aka uraq tukuskama! ⁹ ¡Wasaran jakir timanakapax ch’amamp apnaqirïtap yatipxpan, jisk’achjat uñjasipxpan! ¹⁰ ¡Tarsis markankir reyinakasa, quta wat’ankir reyinakasa, jupar qullqi churapxpan, Arabiankir reyinakasa, Etiopiankir reyinakasa churäwinak luqtapxpan! ¹¹ ¡Taqpach reyinakax jupa nayraqatar killt’asipxpan! ¡Taqpach markanakarak juparux luqtapxpan! ¹² Jupaw art’asir jan kunan jaqirux antutayani, yanap jan jikxatir llakit jaqirus yanapani. ¹³ Jupaw jan aytat jaqinakat khuyapt’ayasini, jan kunan jaqinakarus qhispiyarakini. ¹⁴ Jupaw t’aqhisiñ taypit waysuni, jakañanakapan jila alanïtap layku. ¹⁵ ¡Reyix jallallatäpan! ¡Sabá uraqit apanit quri churapxpan! ¡Jupatakix Diosat mayipxapunpan! ¡Jupax wiñayapun jach’añchatäpan! ¹⁶ ¡Trigox yapunakan jilarkir utjpan, qullu patanakansti jilantarakpan! ¡Líbano uraqinjam granox achuntpan, pampa alinakjam trigo puyanakax puqurpan! ¹⁷ ¡Reyin sutipax wiñayatakïpan; aytat kankañapasti intir uñtat utjapunpan! ¡Taqpach markanakax jupa tuq askinak katuqapxpan! ¡Taqpach markanakasti “kusisiñanïtawa” sapxpan! ¹⁸ Israelan Tatit Diosapax jach’añchatäpan, jupakiw muspharkañanak luririxa; ¹⁹ qullan sutipax wiñayatak jach’añchatäpan. ¡Qhapaq kankañapasti uraqir phuqhantpan! ¡Ukhamäpan! ²⁰ Akawjaruw Jesé chachan David yuqapan mayisitanakapax tukuyi.

¹ ¡Diosax Israel markatakix munasiñaniwa, q’uma chuyman jaqinakatakis munasiñanirakiwa! ² Nayasti, mä juk’ampïsapänxa, tinkuriskäyätwa; kayunakaxax niyapuniw llust’äna, ³ jach’achasir jaqinakar uñisitax layku, ñanqha jaqinakar qamirkipstir uñjatax layku. ⁴ Jupanakarux janiw jiwañax llakisiykiti, k’umarakiw sarnaqasisipki; ⁵ janiw jaqin llakip uñt’apkiti, janirakiw mayninakjamas t’aqhisipkiti. ⁶ Jach’achasiñampiw k’achachasipxi, nuwasiñampiw isthapisipxi; ⁷ ñanqha lurañampi puquntatäpxiwa, nayranakapas thuqhurirjamawa, ñanqha amtäwinakapax walipuniwa. ⁸ Jaqinakat jan wal parlapxi; ¡taqinit phiskasipxi! Jach’a jach’a tukuñapax jach’apuniwa, ñanqha lurañatak parlt’asipki. ⁹ Arunakapampix Diosaruw ñanqhachapxi, parlatapampisti jaqinakaruw jan walt’ayapkiti. ¹⁰ Ukat jaqinakax jupanakar jach’añchi, janirakiw kuna juchsa jupanakan jikxatkiti. ¹¹ Jupanakax akham jiskt’asipxi: “¿Diosasti uk yatispati? ¿Alaxpachankiristi uk amuyaspati?” sasa. ¹² Ukhamäpxiw ñanqha lurir jaqinakaxa, jan khitir yäqasaw qamirkipstapxi. ¹³ ¡Inamayakiw chuyma q’umachasitaxaxa! ¡Inamayakiw amparanakax ñanqhat jariqasitaxasa! ¹⁴ Jan inakt’asaw nuwat uñjasta, sapa willjtaw mutuyat uñjasirakta. ¹⁵ Nayatix jupanakjam amtiriskäyätxa, wawanakamarux aljantiriskäyätwa. ¹⁶ Nayax ukxat amuyt’añ munäyäta, nayatakisti ukax wali ch’amänwa: ¹⁷ Diosan qullan utapar mantasinak amuyta, kunarutix puripkan uka. ¹⁸ Jupanakarux llust’a chiqaruw uchtaxa, aynacht’añaruw nukt’araktaxa. ¹⁹ ¡Akatjamat t’unjatax uñjasipxani! ¡Axsarañampi tukjataw tukusipxani! ²⁰ Tatay, ikit p’arxtasir jaqjam sartaskät ukapachasti, k’ari uñnaqaparux jisk’achätawa. ²¹ Nayax wali llakitäskayätwa, chuymaxas walpun usutänxa, ²² nayax jan amuyt’asir jalta chuyma jaqïyätwa; ¡nayraqatamansti uywar uñtatäyätwa! ²³ Kunäkipansa, jumampi chikapuniw utjasïyäta, jumaw kupi amparaxat wayxarustaxa, ²⁴ amtatamarjamaw irpistaxa, tukuyarusti jach’achasaw katuqitätaxa. ²⁵ ¿Khitis alaxpachan utjitu? ¡Juma sapakïtawa! Jumampi chik utjasax janiw kuns aka uraqin munkti. ²⁶ Chuymaxasa, janchixas tukusiskiwa, ukampis Diosaw wiñay katuqäwixaxa, jupaw chuymaxarux katxäsiski. ²⁷ Jumat jayarst’irinakax jiwapxaniwa; arsutam jan phuqhirinakarusti t’unjätawa. ²⁸ Nayasti Diosaruw jak’achasï, ukaw nayatakix askixa. Dios Tatay, jumaw arxatirixätaxa, taqpach luräwinakamat yatiyä.

¹ Diosay, ¿kunatarak apanukt’asipxistasti? ¿Kunatarak q’apisiñamasti tamamankir ovejanakatak nakhisti? ² Nayra pachatpach jikxatasit markamat amtasim, jumankañapatak qhispiyat markamat khuyapayasim; kawkhantix utjaskäyäta uka Sión qullut amtasirakim. ³ Aka t’unjat markamar uñjir jutakimaya; ¡uñisirix qullan utamarux taqpach t’unjawayi! ⁴ Timanakamax atipjasin qullan utaman waruripxi; ¡yaqha markankir wiphalanak sayt’ayasipxi, ⁵ mantañawja punkuruw uchapxi! Ch’umi taypinkir lawa ch’iyirinakjamaw, ⁶ hachampi, martillomp jawq’antasax lawat lurat k’achachatanak t’unthapipxi. ⁷ Qullan utamarux ninampiw irkatapxi; uraqitpach allinukusaw sutiman utjäwip ñanqhachapxi. ⁸ Nanakar taqpach tukjañatakiw amtapxi; jumar yupaychañ chiqawjanak ninampiw phichhantapxi. ⁹ Janiw qullan chimpunakax uñjatäkxiti; janirakiw profetas utjkxiti, janiw khitis kunapachkam ukhamäñapsa yatkiti. ¹⁰ Diosaxay, ¿kunapachkamarak nanakar uñisirinakasti t’aqhisiyapxitanisti? ¿Kunapachkamarak sutim jisk’achapxanisti? ¹¹ ¿Kunatarak ch’iqa amparam aythapistasti? ¿Kunatarak kupi ampar qhumthapit qhipartasti? ¹² Diosaxay, jumaw nayratpach reyixätaxa, jumaw aka uraqin walja kuti atipjtaxa. ¹³ Jumaw lamar qutarux ch’amamampi payar jaljtaytaxa, lamar qutankir axsarkañ animalan p’iqip phallaytaxa, ¹⁴ jumaw Leviatán axsarkañ animalan p’iqip pallalljtaxa, wasarankir animalanakan manq’añapatakiw jaqunuktaxa. ¹⁵ Jumaw uma jalsunaksa, jawiranaksa jalsuytaxa, jumaw jan wañsur jawiranak wañt’aytaxa. ¹⁶ Jumankiw urusa, arumasa; jumaw phaxsimpiru, intimpirux uchtaxa; ¹⁷ jumaw akapach qurpanak ayrunttaxa; jumarakiw jallupacha, awtipacha uchtaxa. ¹⁸ Tatay, janikiy armasimti, timasirix jisk’achtamwa, jan amuyt’asir jaqisti jumat jan wal parli. ¹⁹ ¡Janikiy nanakat armasipxistati! Qhurukutur uñtat pisi ch’amäpxtwa; ¡janikiy axsarkañ animalanakar katuyapxistati! ²⁰ ¡Nanakampi arust’äwi luratamat amtasim, akapachax jan wali lurañanakamp phuqhantatawa! ²¹ T’aqhisiyat jaqirux janikiy p’inqachayamti; jan kunan jaqinakarusa, llakitanakarusa, sutim jach’añchir tukuyam. ²² ¡Diosay, sartasikimaya! ¡Amtatamax amtatapunïpan! Jan amuyt’an jaqinakan jumar ñanqhachatapat amtasim. ²³ Janikiy timanakaman uxutanakap armasimti, janirak jumar qallantañatak wararitapatsa armasimti.

¹ Diosay, yuspagarapxsmawa, sutim aytasipxta, muspharkañ luräwinakam q’uchupxta. ² Tatitux siwa: “Wakiskani ukapachaw, chiqa kankañampi taripä. ³ Aka uraqix jaqinakapamppach khathatki ukkhaxa, nayaw saphitpach thuruñchiripätxa” sasa. ⁴ Jach’a jach’a tukur jaqinakarux sistwa: “Jan jach’achasipxamti; ñanqha lurir jaqinakarusti saraktwa: p’iq jan waytapxamti; ⁵ munañanïtamat jan ukataq p’iq waytapxamti, janirak q’añu arunak parlirïpxamti” sasa. ⁶ Yanapax janiw inti jalsutsa, inti jalantatsa jutkiti, janirakiw wasaratsa, qullunakatsa jutkiti, ⁷ jan ukasti, taripir Diosat juti: mayninakarux aynacht’ayiwa, yaqhanakarusti jach’aruw aptaraki. ⁸ Tatitux wali q’apisitawa, mutuyañatakix jank’akiwa. May chuym ch’amakt’ayasin ukkhasti, jan khuyapt’ayasisaw q’apisiñapampix ñanqha lurir jaqinakar mutuyani. ⁹ Nayasti Jacobun Diosapat yatiyä, q’uchunak jupatakiw q’uchurakï; ¹⁰ jupaw ñanqha lurir jaqinakan munañap tukjani, aski jaqin ch’aman kankañapsti jilxatayaniwa.

¹ Diosax Judá uraqin uñt’atawa; sutipax Israel markan wali aytatawa. ² Qullan utapax Jerusalenankiwa, utjäwipax Sión qullunkiwa; ³ ukawjan nuwasiñ yänak t’unjäna: jark’aqasiñanaka, espadanaka, mich’inak antutt’añanak tukjarakïna. ⁴ ¡Diosay, jumax qhapaq kankañanïtawa! ¡Jach’a qullunakat sipan juk’amp jach’ätawa! ⁵ Ch’aman jaqinakax jaqunukutäpxänwa; nuwasir jaqinakax janiw nuwasirjamäpkänti; ¡jupanakax wiñayatakiw ikxapxäna! ⁶ Jacobun Diosapa, axsarayañampikiw carronaka, caballonak sayantaytaxa. ⁷ ¡Jumax axsarkayapunïtawa! ¿Khitirak nayraqataman sayt’aspasti, q’apisiñaman ninjam aqtatap laykusti? ⁸ Diosay, alaxpachatpach arsutam yatiytaxa; uraqix axsariwa, amukt’arakiwa, ⁹ kunapachatix jumax taripañatak sayt’askta, t’aqhisiyatanakar qhispiyañatak sartaskta ukapachaxa. ¹⁰ Jaqin tipusiñapax jumar jach’añchañaruw tuku; juk’a q’apisiñapas jumaruw jach’añchi. ¹¹ Tatitutak arsupxam, phuqhapxarakim, jupan jaqinakapa, axsarkañ Diosar luqtäwinak churapxam. ¹² Jupaw p’iqichirinakarux jisk’achji, akapachankir reyinakarus axsarayaraki.

¹ Diosaruw jach’at art’asta, nayar ist’añapatakiw mayista. ² Llakisiñaxan Tatituruw thaqta, arum paqariw amparas luqtat jupat mayista. Ajayuxasti janiw chuymachasiñ jikxatkiti. ³ Diosat amtaskta ukkhasti; ch’ama laq’jtatak amuyasta walpun jachañ munarakta. ⁴ Tatay, jumax janiw ikthapiykistati, ¡q’ala mayjt’atätwa, janiw arsurjamäkti! ⁵ Nayra pacha urunak amthapta, nayra maranakat amtasta; ⁶ arumanakax q’uchurïkäyät ukxat amtasta. Chuyma manqhixan naya pachpaw jiskt’asta: ⁷ ¿Tatitux wiñayatakipunit jaytanukpachïstu? ¿Janipunit mayampis khuyapayaskxistani? ⁸ ¿Munasiñapax tukusxapunpachati? ¿Arsutapax jan mayampitakich tukusxpacha? ⁹ ¿Diosax munasiñapat armasxpachati? jan ukax, ¿q’apisiñach chuymap jist’antpacha? sasa. ¹⁰ Naya pachpaw sista: “¡Tatitun jiwasanakar jan khuyapayasxatapax walpun chuym usuyitu!” sasa. ¹¹ Nayra pachan Tatitun muspharkañ luratanakapat amtasï; ¹² taqi kun luratapat lup’isï. ¹³ Diosay, thakhinakamax qullanawa; ¿khiti diosarak jumjam ch’amanisti? ¹⁴ ¡Jumaw muspharkañanak lurir Diosätaxa! ¡Jumaw markanakar ch’amam uñacht’aytaxa! ¹⁵ Ch’amamampiw markamarux qhispiytaxa: Jacobun wawanakaparu, Josean wawanakaparu. ¹⁶ Diosaxay, lamar qutax jumar uñjasax axsarthapïnwa, walja umanakapas khathatirakïnwa; ¹⁷ qinayanakax waraskir jall purxatayäna, alaxpachansti q’ixu q’ixunakaw sartäna, lliju llijunakaw taqi chiqan llijtarakïna. ¹⁸ Q’ixu q’ixunakamax jach’a thayampi chikaw ist’asïna, lliju llijunakamax taqi akapach qhant’ayäna, uraqisti khathatirakïnwa. ¹⁹ Jumax lamar qutan thakhi jist’arastaxa, walja umanak taypinjam makhattaxa, ukampis janiw khitis takt’atam jikxatkänti. ²⁰ Markamarux ovej tamar uñtat irpäyätaxa, Moisesampin Aaronampin amparap tuqi.

¹ Markaxay, yatichäwinakaxar ist’am; kuntix siskäma uk sum ist’am. ² Säwinak tuqiw arsü; nayra pachatpach imantatanakat parlä. ³ Kuntix nanakax ist’apkta, yatipkarakta, kuntix awkinakax yatiyapkitu ukanakxa, ⁴ janiw wawanakaxarux imt’apkäti. Jutir wawanakampiw Tatitur jach’añchapxä, ch’amapampita, muspharkañ luräwinakapampit yatiyapxä. ⁵ Diosaw Jacobutakix mä kamachi uñstayäna; Israel markaruw kamachi arunak churäna: jupaw nayra awkinakasarux mayïna, wawanakapar yatichañataki, ⁶ jutir wawanakan uka kamachinak yatipxañapataki, uka qhipat yurir wawanakas uñt’apxañapataki, jupanakasti wawanakapar yatiyapxañapatakiraki; ⁷ Diosar taqpach chuymapampi iyawsapxañapataki, luräwinakap jan armapxañapataki; arsutanakap waqaychapxañapataki, ⁸ nayra pachan jakir awkinakapjam jan sarnaqapxañapataki, qallasir t’axmar jaqir jan tukupxañapataki, pächasir chuyman jaqir jan tukupxañapataki, Diosat saraqtir jaqir jan tukupxañapataki. ⁹ Efraín ayllunkir mich’inak apnaqir jaqinakax, nuwasïwi urun qhiparuw uñtxapxäna, ¹⁰ janiw Diosamp arust’äwi luratanakap yäqapkänti, janirakiw yatichäwinakaparus jaysañ munapkänti. ¹¹ Diosan luräwinakapat armasipxäna, muspharkañ luräwinak uñjayatapat armt’asipxäna. ¹² Diosax Egiptonkir Soan uraqinxa, awkinakapan uñjkañaw muspharkañanak luräna: ¹³ lamar qutarux payaruw jaljtayäna, uka chiq jupanakarux makhatayäna, pirqanakar uñtat umanak sayt’ayäna. ¹⁴ Mä qinayaw urux irpäna, nina qhanaw arumax irparakïna. ¹⁵ Wasaran payaruw qarqa jaljtayäna, jupanakarusti jilarkir uma umapxañapatak churäna. ¹⁶ Diosax jach’a qarqat uma jalsuyäna, walja umanakan jawira jaltayäna. ¹⁷ Jupanakasti juch lurasipkakïnwa; Alaxpachankirirux wasaran qallasisipkakïnwa. ¹⁸ Diosaruw yant’añ munapxäna, munañaparjam manq’a mayisa; ¹⁹ Diosatakix arusipxänwa: “¿Diosasti wasaran manq’añ wakichaspati? ²⁰ Chiqansa jupax qarqaruw sak’antäna, umasti waljapuniw uka qarqat jalsüna, ukampis, ¿t’ant’a churarakistaspati?, ¿markapatak aycha utjayarakispati?” sasa. ²¹ Tatitux uk ist’asinxa, phiñasïnwa; q’apisiñapasti ninjamaw Jacobutak aqtäna. ²² Janiw jupanakax Diosar taqi chuymamp alkatapkänti, janirakiw yanapaparus iyawsapkänti. ²³ Diosasti qinayanakaruw mayïna, alaxpach punkunak jist’aräna; ²⁴ ¡maná sat t’ant’a jupanakxarux jalluyäna, alaxpach t’ant’a manq’añapatak churäna! ²⁵ Jaqisti angelanakan t’ant’ap manq’äna, Diosax jilarkir manq’añ apayanïna. ²⁶ Inti jalsu thayampi, aynach thayampiw alaxpachan thayt’äna; ¡Diosaw ch’amapampi thayt’ayäna! ²⁷ Laq’a tutukar uñtat aycha jalluyäna; ¡quta ch’allar uñtataw jamach’inakax purintanïna! ²⁸ Diosax chhujllanak taypiruw ukanak puriyäna, chhujllanakap anqäxaruw puriyarakïna. ²⁹ Jupanakasti sist’asiñkamaw manq’apxäna, ukhamat Diosax jupanakan munataparjam phuqhäna. ³⁰ Ukampis, janïraw manq’at awtjatap apartayasipkänti, lakapas manq’ampi phuqhantatäskän ukapachaw ³¹ Diosan q’apisiñapax jupanakatak purinïna; wali ch’aman jaqinakaruw jiwarayäna. ¡Israelankir aski chachanakaruw tukusiyäna! ³² Ukanak uñjkasasa, juch lurasipkakïnwa; janiw Diosan muspharkañ luratanakaparux iyawsapkänti. ³³ Ukat Diosax jupanakar jiwarayäna, mä samsukïkaspas ukhama, wali t’aqhisiñ taypin tukusiyäna. ³⁴ Diosax jupanakar mutuykäna ukapachakiw juparux thaqhapxäna, jank’akiw Diosar makhatxañatakix thaqhapxäna; ³⁵ ukapachakiw alaxpachankir Diosat amtasipxäna, ukapachakiw jupanakar imaskatapa, qhispiyatap amuyasipxäna. ³⁶ Lakakiw juparux parlapxäna, laxrampisti k’arintapxänwa, ³⁷ janiw chuymanakapan qhan arsupkänti, janirakiw arust’äwiparjamas phuqhapkänti. ³⁸ Diosasti jupanakat khuyapayasïnwa, ñanqha luratanakap pampachäna, janiw jupanakarux tukjkänti; walja kutiw q’apisiñap t’akurayasïna, janiw phiñasiñapampi atipjayaskänti. ³⁹ Diosax jupanakan janchïpxatap amtasïna; jan kuttanir thayar uñtatäpxatap amuyarakïna. ⁴⁰ ¡Walja kutiw Diosarux jan jaysapkänti, wasarankasaw chuym usuyapxäna! ⁴¹ Wasitatsa, yant’asipkakïnwa; ¡Israelan Qullanaparuw llakisiyapxäna! ⁴² Janiw jupanakax amtasipkänti, Diosax uñisiripan amparapat ch’amapamp qhispiykän uka urutxa; ⁴³ Egipto uraqin muspharkañanak lurkän ukanakata; ⁴⁴ jawir umanakar wilar tukuykän ukata, Egiptonkirinakax uka umanak jan umirjamäpkän ukata. ⁴⁵ Mich’isir chhichhillankhanakampi, jamp’atunakampi apayanïna, ukanakasti taqi kun manq’antapxäna, tukjapxarakïna; ⁴⁶ ch’amapampi achuyat yapunaksti, t’iju t’ijunakaruw katuyäna. ⁴⁷ Higo yapunakarux chhijchhimpiw t’unjäna, uva yapunakarusti juyphimpiw tukjäna. ⁴⁸ Vaca tamanakapax chhijchhimpiw jiwarapxäna, ovej tamanakapasti q’ixu q’ixumpiw tukusipxäna. ⁴⁹ Diosaw jach’a q’apisiñap jupanakatak apayanïna: q’apisiña, juchañchatäña, llakisiñ apayanïna, ukanakax t’unjir khithanakar uñtatäpxänwa. ⁵⁰ ¡Ukanak tuqiw Diosax q’apisiñap samarayasïna! Jupanakarux janiw jiwañat qhispiykänti, jan ukasti jiwañaruw katxaruyäna; ⁵¹ ¡pachpa Egipto markan jiwarayäna, sapaqat utankir tayna yuqall wawanakaru! ⁵² Israel markarux mä ovej tamar uñtat irpsunïna; tamar uñtat wasar chiqanjam anakïna. ⁵³ Wali thuriñchat jupanakarux irpäna, jan axsarasipkañapataki, timanakaparusti lamar qutaw p’amp’antäna. ⁵⁴ Diosaw markaparux qullan uraqir irpantäna, jupan kutsuyasit qullunakaruw puriyäna. ⁵⁵ Israel markan nayraqatapatxa, Tatitur jan uñt’ir markanakarux ananukünwa; ayllunakaparuw uraqinak lakintäna, chhujllanakapan jakayarakïna. ⁵⁶ Jupanakasti Alaxpachankir Diosarux, arsutanakapar jan yäqasaw yant’apxäna, qallasipxarakïna; ⁵⁷ awkinakapjamaw Diosarux apanukupxäna, maysa uñtapxarakïna; ¡p’akisir mich’i antutt’añar uñtataw k’umthapipxäna! ⁵⁸ Jucha lurañ altaranakapampiw Diosarux q’apisiyapxäna, akapach diosanakar yupaychatapampiw Diosan chuymap mayjt’ayapxäna. ⁵⁹ Diosax uk uñjasax q’apisïnwa, Israel markarusti apanukupunïnwa, ⁶⁰ ukat Siló chiqan utjäwip jaytanukxäna, jaqinak taypin qullan utjäwip apanukxäna. ⁶¹ Aytat kankañ chimpupsa, ch’aman kankañ chimpupsa, timasirinakapampiw apaqayxäna. ⁶² Markapatakix wali q’apisitänwa, uñisirinakapampiw q’al atipjayäna. ⁶³ Waynanakax ninamp nakhantayataw jiwarapxäna; jaqichasir tawaqunakatakix janiw warurt’añanakax utjkxänti; ⁶⁴ sacerdotenakax espadamp jiwayatäpxänwa, warminakapasti janiw jupanakat jachapkänti. ⁶⁵ Tatitusti ikïwitjam sartäna, vinomp machjat nuwasir jaqjamaw p’arxtäna, ⁶⁶ timanakaparux atipjasin alisnuküna; ¡wiñayatakiw p’inqa tukuyäna! ⁶⁷ Josean wawanakaparus jaqunukünwa, janirakiw Efraín ayllurus ajllkänti; ⁶⁸ Judá aylluruw ajllïna, munat Jerusalén markaparuw chhijlläna. ⁶⁹ Qullan utapxa, alaxpachjam jach’a utachäna, uraqjama wiñayatak thuriñchat sayt’ayarakïna. ⁷⁰ David uywataparuw ajllisïna, ovej awatirïkän ukaru; ⁷¹ ovej tamanakan qhipap sarañat irpaqanïna, Jacobun markapar awatiñapataki, Israel markan awatiripäñapataki. ⁷² Davidasti taqpach chuymampiw Tatitun markapar awatïna; ch’ikhi kankañampiw uñjäna, irparakïna.

¹ ¡Diosaxay, Tatitur jan uñt’ir jaqinakaw uraqimarux mantantanipxi! ¡Qullan utamaruw ñanqhachapxi, Jerusalenarusti t’unjat markaruw tukuyapxi! ² Chiqpach arkirinakaman amayanakapxa, allqamarinakan manq’añapatakiw jaqunukupxi, animalanakan manq’añapatakiw liwtapxi. ³ Jerusalén thiyanakanxa, umar uñtat wilanakap wartapxi, jiwatanakar janiw khiti p’amp’iris utjkiti. ⁴ Nanak jak’an utjir markanakan phiskasiñapäpxtwa; nanakar muyuntirinakan larusiñapäpxaraktwa. ⁵ Tatay, ¿kunapachkamarak q’apisitakïskätasti? ¿Kunapachkamarak q’apisiñamasti ninjam nakhanisti? ⁶ ¡Jach’a q’apisiñampiy t’aqhisiyam, jumar jan uñt’ir markanakaru, sutim jan aytasir reyinakaru! ⁷ Jupanakaw Israel markarux t’unjapxi, utanakap q’al tinkurayapxi. ⁸ Nayra awkinakaxan juchanakapatxa, janikiy nanakar mutuyapxistati; ¡khuyapayasiñamax jank’akiy purinpan, nanakax aynacht’ataw uñjasipxta! ⁹ Qhispiyir Diosaxay, ¡juman jach’a sutim laykuy arxatapxita, qhapaq sutim laykuy qhispiyapxita, juchanakat pampachapxarakita! ¹⁰ ¿Kunatarak jucharar jaqinakast sasipkani: “Kawkinkarak Diosapasti?” sasa. Nanakan uñjkañay Diosar jan uñt’irinakax mutupxpan, chiqpach arkirinakamar jiwayapxatapat t’aqhisipxarakpan. ¹¹ Katuntat jaqin ayqutap ist’am: jiwañar juchañchatanakarusti ch’amamampiy qhispiyam. ¹² Tatay, marka masinakaxarux paqallq kutimp kutiyam, jumar jan walinak luratapata; ¹³ nanakasti markamjamaxa, wiñayaw yuspagarapxäma, tamamankir ovejanakjamaxa, wiñayaw jach’añchapxäma, yupaychañ q’uchunak wiñayaw q’uchupxarakï.

¹ Israel markan awatiripa, ist’apxakitaya, ovej tamar uñtat Josean markapar irpiripa, jaysapxakitaya; querubines sat taypin qunuñaman qunt’asiri, ist’apxakitaya. Efrainan ayllunakaparux uñtanikimaya, ² Benjamín, Manasés ukanakan ayllunakaparus khuyapt’ayanikimaya. ¡Sartasikimaya, ch’amamamp qhispiyir jutakimaya! ³ Diosay, kunjamäpkäyättix ukhamaruy kutjtayxapxita, ¡khuyapayasiñampiy uñtanipxita, nanakasti qhispiyataw uñjasipxä! ⁴ Taqi ch’aman Dios Tatay, markaman mayisitapampisti, ¿kunapachkamarak q’apisitakïskätasti? ⁵ Manq’añ lantxa, jachañ churapxista, uma lantsti, juk’amp jachañ utjayarapipxista. ⁶ Marka jak’a masinakaxan sawkasiñaparuw tukuyapxista, timanakaxasti nanakat larusipxituwa. ⁷ Taqi ch’aman Diosay, kunjamäpkäyättix ukhamaruy kutjtayxapxita, ¡khuyapayasiñampiy uñtanipxita, nanakasti qhispiyataw uñjasipxä! ⁸ Jumaw Egiptot uva alir uñtat apsuntaxa, Diosar jan uñt’ir jaqinak jaqunukusin ayrunttaxa. ⁹ Jumaw uraq sum q’umachtaxa, uva alisti, saphintänwa, uraqpacharuw phuqhantarakïna. ¹⁰ Ch’iwipax qullunak imt’äna, layminakapasti jach’a quqanakaruw imt’arakïna. ¹¹ Layminakapax lamar qutkamaw purïna, külltir alinakas Éufrates jawirkamaw purirakïna. ¹² ¿Kunatarak muyuntat pirqanakap tinkunukuytasti? ¿Kunatarak thakhi saririnakampi uva alinak jik’iraytasti? ¹³ Ch’uminkir khuchhix q’alpun yapu tukji, ch’umi manqhankir animalanakasti manq’supxarakiwa. ¹⁴ Taqi ch’aman Diosay, kuttanxakimaya; khuyapayasir nayramampi alaxpachat uñtanikimaya, uva yapum tumpasir jutakimaya, ¹⁵ amparamamp ayruntat uva alïchixaya, juman ch’amaniptayat alirakïchixaya. ¹⁶ Uka alir khuchhuririmpiru, ninampi phichkatirimpirux q’apisiñamamp tukjam; ¹⁷ juman ajllita chacharusti yanapt’akimaya, jumaw uka chacharux ch’amañchtaxa, ¹⁸ nanakasti janipuniw mayampis jumat saraqapkäti. ¡Jakañay churapxita, juma saparukiw yupaychapxäma! ¹⁹ Taqi ch’aman Diosay, kunjamäpkäyättix ukhamaruy kutjtayxapxita, ¡khuyapayasiñamampiy uñtanipxita, nanakasti qhispiyataw uñjasipxä!

¹ ¡Kusisiñamp Diosar q’uchupxam, jupaw ch’amañchirisaxa! ¡Jacobun Diosapar kusisiñamp yupaychapxam! ² Chhullu chhullunakampi chik q’uchupxam, munkay arpampi, salteriompi chik q’uchupxam. ³ Machaq phaxsi uñstipan trompet phust’apxam, urt’a puripansti, phust’apxarakim ukürux jiwasanakan jach’a urusawa. ⁴ Ukax kamachi arunakapawa, Jacobun Diosapaw Israel markar churawayi; ⁵ Josearus uka arunak churawayaraki, Diosax Egiptor jan walt’aykän ukapacha. Nayax jan uñt’at aru akham sir ist’äyäta: ⁶ “Jatxattir q’ipim kallachimat apaqxsma, ch’ama tukuñ lurañamat samart’aysma. ⁷ T’aqhisiñaman jawsista, nayasti qhispiysmawa; q’ixuqir qinay taypitpach nayax jaysansma; Meribá uma jalsu jak’an yant’sma. ⁸ Markaxay, iwxanakaxar ist’am; ¡Israel marka, inachay ist’itasma! ⁹ Janiw yaqha markankir diosanakanïyätati, janiw yaqha markankir diosanakarux yupaychätati. ¹⁰ Nayaw Tatitu Diosamätxa, nayaw Egipto markat irpsunsma, kuns manq’añ munta, nayax jilarkir churäma” sasa. ¹¹ “Markaxasti janiw ist’añ munkitänti; ¡Israel markax janiw jaysañ munkitänti! ¹² Ukat munañaparjam sarnaqayta, munataparjamaw jakapxarakïna. ¹³ Markaxatix ist’itasapänxa, Israel markatix thakhixanjam sarnaqasapänxa, ¹⁴ mä ch’ipxtanak timanakaparux aynacht’ayiriskäyäta, uñisirinakaparus mutuyiriskäyäta.” ¹⁵ Tatitur uñisirinakax axsarañat liwirtapxaspa, juchañchäwipasti jan mayampitakïspawa. ¹⁶ Diosax sumïr trigompiw markaparux manq’ayaspa, wasar misk’impiw umat pharjatap apaqarakispa.

¹ Diosax qullan tantachasïwin sayt’asïna, jilïr taripirinakaruw taripäna: ² “¿Kunapachkamarak jan wal taripapxätasti? ¿Kunapachkamarak ñanqha lurir jaqinakar arxatapxätasti? ³ ¡Jan yäqat jaqiru, wajchar yanapt’apxam! ¡Jan kunan jaqiru, pist’ayasir jaqir chiqapar uñjapxam! ⁴ ¡Jan yäqat jaqiru, jan kunan jaqinakar qhispiyapxam, ñanqha lurir jaqinakat arxatapxam! ⁵ “Jumanakasti janiw yatipktati, janirakiw amuyt’apktasa, ch’amakan sarnaqapxtaxa. Ukat aka uraqin utt’äwipas khathatixa. ⁶ Nayax sapxsmawa: Jumanakax diosanakäpxtawa; taqpachanix Alaxpachankirin wawanakapäpxtawa; ⁷ ukampis taqi jaqjamaw kipkak jiwapxäta, munañan kankañampi apnaqir jilïrinakjamaw aynacht’apxäta” sasa. ⁸ ¡Diosay, aka uraqi apnaqañatakix sartasikimaya, jumankiw taqpach markanakaxa!

¹ Tatay, janikiy amukïmti, Diosaxay, unxtasikimaya. ² Uñtam, timasirinakamax uxupxiwa, uñisirinakamasti jumaruw saykatapxtam. ³ Markamatakiw jan walinak amtapxi, juman arxatat jaqinakatakiw ñanqha amtapxi. ⁴ Jupanakax nanakar t’unjiriw jutañ amtapxi, markarux chhaqtayañ munapxi, Israelan sutipan jan mayampi amtatäñapataki. ⁵ Jumar jan walt’ayañatakiw arust’asipxi, mä wawakiw akïr markanakax jumatak arusipxi: ⁶ Edom, Ismael, Moab, Agar ukanakan wawanakapa, ⁷ Guebal, Amón, Amalec jaqinaka, Tiro uraqin jakir filisteonaka, ⁸ asirionakas jupanakampiw chikachasipxi, Lot chachan wawanakaparus yanapt’apxiwa. ⁹ Madián jaqinakarjam jupanakarux tukjam, Sísara jaqirjam lurjam, kunjämtix Quisón jawira jak’an Jabín jaqirux lurjkta ukhama, ¹⁰ kamisatix jupanakax Endor chiqawjan t’unjat uñjasipkäna, uraqitakis wanur tukupkän ukhama. ¹¹ Oreb, Zeeb uka jilïrinakarux tukjam; Zébah, Zalmuná, uka jilïrinakarjam lurjam, ¹² jupanakax Diosan suma uraqinakap katuntasiñ munapxäna. ¹³ Diosaxay, tutukan apat ch’aphirjam tukuyam, thayan apat waña laphinakarjam tukuyam; ¹⁴ kamisatix ninax ch’umir nakhantki ukhama, kunjämtix nina lawranakax qullunak nakhantki ukhama, ¹⁵ ¡t’aqhisiñanakampi jupanakar ukham arktam, jach’a tutukanakamampi axsarayam! ¹⁶ ¡Tatay, jupanakarux p’inqa tukuyam, ukhamat juman Diosätam yatipxañapataki! ¹⁷ Wiñayatak p’inqachat uñjasipxpan, ¡atipjat jiwarapxpan! ¹⁸ ¡Juma sapak Diosätam yatipxpan, aka uraqxar juma sapak Alaxpachankirïtam yatipxarakpan!

¹ ¡Taqi ch’aman Diosay, qullan utjäwimax munkayawa! ² ¡Taqpach ajayuxampiw qullan utaman uyupankañ munta! ¡Taqpach chuymaxampiw jakkir Diosar kusisit q’uchta! ³ Taqi ch’aman Tatituxay, Reyixay, Diosaxay, phichhitanka jamach’inakas jak’aman tapacht’asi, golondrina sat jamach’isti, chhiwlinakapatak altaraman tapa jikxataraki. ⁴ ¡Utaman jakirinakax kusisiñanïpxiwa, jan qarjasisaw jumarux yupaychapxtam! ⁵ Juman ch’amam katuqirinakax kusisiñanïpxiwa, qullan utamkam puriñ munirinakax kusisiñanïpxiwa. ⁶ Jachañ qhirwa taypinjam sarakipapkani ukapachaxa, uma jalsuruw tukuyapxani, jallumppachaw askinakampi phuqhantani; ⁷ ch’amanakapax jilxataniwa, Sión markansti Diosaruw uñjapxani. ⁸ Taqi ch’aman Diosay, ¡mayisitaxarux ist’akimaya! Jacobun Diosapa, ¡arnaqasitaxarux jaysakimaya! ⁹ Nanakar arxatir Diosay, juman ajllit reyirux khuyapayasiñampiy uñtanim. ¹⁰ ¡Mä urukis utaman qamañax juk’ampi sumawa, waranq urunak anqankañat sipana! Nayax Diosan utap q’umachirïñ munta, ñanqha lurañ chiqawjan jakañat sipana. ¹¹ Diosaw qhan churistu, imarakistu; jan kamskay askin jakirinakarux, jupaw khuyapayasiñampi, aytat kankañampi churi, Tatitux taqi kun churi. ¹² ¡Taqi ch’aman Diosay, jumar alkatir jaqinakax kusisiñaniwa!

¹ Tatay, aka markamatakix sinti munasiñanïtawa, katuntat Israelarux wasitat kusisiñar kuttayanxta, ² markaman ñanqha luratanakap pampachtawa, taqpach juchanakapax pampachatawa; ³ q’apisiñam apanukxtawa. ⁴ Qhispiyir Diosaxay, jichhax mayampi qhispiyapxakita, janikiy nanakampix q’apisitäxamti. ⁵ ¿Nanakatakix q’apisitakïskätati, mara marapunit q’apisïtaxa? ⁶ ¿Janit wasitat jakañ churapkitäta, markaman jumamp kusisiñapatakixa? ⁷ Tatay, ¡munasiñam uñacht’ayapxita, qhispiyapxarakita! ⁸ Kuntix Tatitux arskän uk ist’ä: Diosax sumankañxat markaparux yatiyani, taqpach chuymamp jupar iyawsirinakaru, wasitat ñanqha jan lurapxañapataki. ⁹ Diosax jak’asankapuniwa, iyawsirinakapar qhispiyañatakixa; qhapaq kankañapasti uraqisan utjasini. ¹⁰ Khuyapayasiñampi, aski kankañampix jikisipxaniwa, sumankañampi, chiqapar uñjañampiw mayacht’asipxani, ¹¹ aski kankañax uraqit mistuni, chiqapar uñjañasti alaxpachatpach uñtanini. ¹² Tatit pachpaw jallu apayanini, uraqisasti sum achurakini. ¹³ Aski kankañax jupan nayraqatap sarani, jupatakisti thakhi wakicharapini.

¹ Tatay, ist’akitaya, llakimp atipjatätwa, jan kunanirakïtwa; ² arxatt’akitaya, juman aski arkirimätwa. Jumaw Diosaxätaxa; ¡jumar iyawsir uywatamarux qhispiyakimaya! ³ Tatay, nayat khuyapt’ayasita, jumaruw sapür art’asinsma. ⁴ Tatay, uywataman chuymaparux kusisiyakimaya, jumaruw mayisinsma. ⁵ Tatay, jumax munasiñanïtawa, juch pampachirirakïtawa; jumar art’asirinakatakix munasirïtawa. ⁶ Tatay, mayisitaxarux ist’akimaya, ¡achikt’asitaxarux jaysakimaya! ⁷ Llakisiñaxan jumar art’asinsma, juman ist’asirïtam laykuw mayisinsma. ⁸ ¡Tatay, janiw khiti diosas jumjamax utjkiti! ¡Janirakiw luratanakamjamax utjkiti! ⁹ Tatay, jumaw taqpach markanak utjaytaxa, jupanakasti jumar yupaychiri, sutim jach’añchiriw jutapxani. ¹⁰ Juma sapakiw jach’a Diosätaxa; muspharkañanak lurtaxa. ¹¹ Tatay, thakhimay uñacht’ayita, jan saraqtas arkañaxataki. Chuymaxasti sutim waqaychirïpan. ¹² Diosaxay, Tatituxay, taqpach chuymaxampiw yupaychäma, sutimsti wiñayatakiw jach’añchä. ¹³ ¡Munasiñamax nayatak jan tupt’kayawa! ¡Wiñay mik’ayar jalantañat qhispiyista! ¹⁴ Diosaxay, jach’a jach’a tukurinakaw nayatak sartapxi, qhuru jaqinakaw nayar jiwayañatak thaqhapxitu, janiw jumarus axsarapktamti. ¹⁵ Jumasti, Tatay, khuyapayasir Diosätawa, llamp’u chuymani, munasiñani, aski Diosätawa. ¹⁶ Uñtanikitaya, ¡nayat khuyapt’ayasita! ¡Aka uywatamar qhispiyam! ¡Ch’amam churam! ¹⁷ Qhanpun munasiñam uñacht’ayita, uñisirinakaxasti uk uñjapxpan, p’inqa tukupxarakpan. ¡Tatay, jumaw yanapista, chuymacharakista!

¹ Diosan markapax qullan qullunakxar utt’ayatawa. ² Tatitux Jerusalén markarux wal munasi, Israelan taqpach markanakapat sipana. ³ Diosan markapa, aski aytkañanakaw jumxat yatiyasi: ⁴ “Nayar uñt’ir markanak aytä: Egipto, Babilonia, Filistea, Tiro, Etiopía; uka markanakax jumïpan utjapxi.” ⁵ Jerusalén markatxa, sapxaniwa: “Aka markasa, khaya markas jupan utjayatawa, Alaxpachankir pachpaw Jerusalén marka utt’ayi” sasa. ⁶ Tatitux markanakan sutip mä qillqatar qillqanti: “Aka markax jupïpan utji” sasa. ⁷ Uka markanakasti q’uchkasasa, thuqkasasa sapxaniwa: “Jerusalén markan Diosarux uñt’apxta” sasa.

¹ Tatituxay, Qhispiyir Diosaxay, uruy arumaw yanapam maysma, ² ¡mayisitaxar jaysakitaya!, ¡arnaqasitaxar ist’akimaya! ³ Ajayuxax llakinakampi aynacht’atawa, jakañaxasti jiwañar jalantañampiwa; ⁴ ¡jiwatanakampi chik jakhutäxtwa, jan ch’aman jaqiw uñjasta! ⁵ Jiwatanak taypin jaytanukutätwa; nuwasïwin jiwirinakar uñtatätwa, amay imäwin p’amp’antatanakar uñtatätwa; juman jan tumpatäki jupanakjama, juman armatäki jupanakjama. ⁶ Wali mik’ay manqharuw jaquntista, ch’amak manqhanakaruw liwintista. ⁷ Nayaruw q’apisiñam samarasista, ¡kunayman jan walinakampiw aynacht’ayista! ⁸ Uñt’at masinakaxat jayarst’ayista; jupanakan uñiskay nayarux tukuyista. ¡Jan jaltkir katuntat jaqjamätwa! ⁹ Nayranakaxasti jachkäwix juykhuptatawa. ¡Tatay, sapüruw arnaqasinsma, amparanakax juma tuqir luqtansma! ¹⁰ ¿Jiwatanakatakisti muspharkañanak lurasmati? ¿Jiwatanakasti jumar yuspagarapxiristamti? ¹¹ ¿Chiqa kankañamatsti amay imäwin yatiyasispati? ¿Munasiñamatsti jiwatanak taypin parlasispati? ¹² Taqi kun armt’añ jiwañ ch’amak chiqansti, ¿khitirak chiqa kankañamampita, muspharkañ luräwinakamampit aytanisti? ¹³ Nayasti, Tatay, jumaruw art’asinsma, wali willjtat jumar mayisinsma. ¹⁴ Tatay, ¿kunatarak jisk’achistasti? ¿Kunatarak nayatak maysa tuq uñttasti? ¹⁵ Wayna kankañaxatpach llakit uñjasta, niya jiwirpachaw uñjasirakta; axsarkay jan walinak jumat katuqsma, janiw juk’ampi katuqirjamäkxti. ¹⁶ Axsarkañ q’apisiñamax nayxaruw puriwayi, atipjataw uñjasirakta; ¹⁷ uruy arumaw q’añu umar uñtat muyuntitu. ¹⁸ Uñt’at masinakaxa, nayampi chik sarnaqirinak apaqista, jichhasti, ch’amakanakakiw nayampi chik sarnaqirïxi.

¹ Tatay, khuyapayasiñamat wiñayapuniw q’uchü, juman askïtamat jan qarjasisaw yatiyä. ² Wiñay munasiñamat arsü; arsutam phuqhirïtamat yatiyä, alaxpachjam jan mayjt’irïtamat parlarakï. ³ Jumaw Davidampix arust’äwi luräyätaxa, ajllit uywatamarux arsüyätawa: ⁴ “Wawanakamaruw wiñayatak utt’ayä, reyit juma lanti qunt’asiñapataki” sasa. ⁵ Tatay, alaxpachax muspharkañ luratanakam yatiyi, aski kankañamasti angelanak taypin yatiyasi. ⁶ ¡Tatay, janiw kawkïr diosas alaxpachanxa, jumampi chikachaskaspati! ⁷ Taqi ch’aman axsarkay Diosätawa, alaxpachankirinakampi muyuntatätawa. ⁸ Taqi ch’aman Tatit Diosay, taqpach ch’amax jumankiwa, chiqa kankañasti jumar muyuntiriwa; janiw khitis jumjamax utjkiti. ⁹ Jumaw lamar qutarux llamp’uraytaxa, jach’a mathapinakarus t’akuraytaxa; ¹⁰ jumaw lamar qutankir axsarkañ animalar t’unjtaxa, ch’aman amparamampiw timanakamarux ananuktaxa. ¹¹ Alaxpachas akapachas jumankiwa, jumaw akapach lurtaxa, taqpach uraqin utjirinak luraraktaxa. ¹² Jumaw amsta tuqsa, aynach tuqsa lurtaxa; Tabor qullumpi, Hermón qullumpix kusisitaw sutim jach’añchapxi. ¹³ Amparamax taqi ch’amaniwa; kupi amparamasti wali ch’amaniwa. ¹⁴ Chiqapar uñjañampi, aski kankañampiw markarux apnaqtaxa, munasiñaman wiñayatakïtap uñacht’ayapxistaxa. ¹⁵ Tatay, jumar kusisiñampi yupaychir markax kusisiñaniwa, qhanamamp qhant’ayat sarnaqir markax kusisiñaniwa, ¹⁶ juman sutim laykuw sapür kusisiñanïpxi, juman aski kankañam laykuw kusisipxi. ¹⁷ Jumaw ch’amapätaxa, aytat kankañapätasa, khuyapayasiñam laykuw ch’amanakaxax jilxati. ¹⁸ ¡Jiwasanakan arxatirisax Tatituwa! ¡Reyisasti Israel markan Qullanapawa! ¹⁹ Nayra pachanxa, unañchäwi tuqiw parläyätaxa, iyawsirinakamarusti akham säyätaxa: “Markax taypit jan axsarir chacharuw ajllista, juparuw jach’ar aptta, yanaparakta. ²⁰ ¡David uywataxaruw jikxatta! qullan aceitempi jawintasaw reyit utt’ayta; ²¹ yanapaxax janipuniw jupatak pist’kaniti. Ch’amaxampiw jupar ch’amañchä, ²² janiw timanakax jupar jalxatapkaniti, janirakiw qhuru jaqinakas atipapkaniti. ²³ Timanakaparux takxatäwa; uñisirinakaparusti t’unjäwa, jan mayampi uñjkay tukjä. ²⁴ Munasiñaxampi, aski kankañaxampi katuqani, sutix laykuw ch’amapax jilxatani. ²⁵ Jupax wali ch’amampiw apnaqani, Mediterráneo lamar qutat qalltasa, Éufrates jawirkam puriyasa. ²⁶ Jupax nayaruw art’asitani: ‘Jumaw Awkixätaxa, Diosaxätasa, jumaw qhispiyista, arxatarakista’ sasa. ²⁷ Nayasti tayna yuqall wawat uñt’asxä, akapachankir reyinak taypin jilïrit utt’ayä. ²⁸ Munasiñaxax jupatak wiñayäniwa, jupampi arust’ataxasti jan t’unjkayäniwa. ²⁹ Wawanakapax jupa lantiw markarux wiñay apnaqapxani, alaxpachan utjañapkamaw reyit utt’atäpxani. ³⁰ “Wawanakapatix yatichäwinakax jaytanukupxani, janirak arsutanakaxarjamas jakapkani, ³¹ kamachinakaxtix ñanqhachapxani, janirak arsutanakax imapkan ukaxa, ³² ñanqha luratanakapat mutuyä, jawq’añ thujrumpiw juchanakapat t’aqhisiyä; ³³ Davidar munasitaxsti janiw jaytanukkäti, janirakiw jupar arsutax phuqhañsa armaskäti. ³⁴ Janiw jupamp lurat arust’äwirux p’akintkäti, janirakiw arsutanakaxsa mayjt’aykäti. ³⁵ Qullan kankañax laykuw juramento lurta, janiw juparux k’arintkäti: ³⁶ wawanakapax jupa lantiw marka apnaqapxani, intin utjañapkamaw reyit utt’atäpxani. ³⁷ ¡Phaxsir uñtat thurt’atäpxaniwa! ¡Alaxpach utjañkamax jan unxtkayäpxaniwa!” ³⁸ Ukampis juman ajllit reyirux jaqunuktawa, jisk’acharaktawa; jupampix jachjayastawa. ³⁹ Uywatamampix arust’äwi p’akinttaxa; pillupsti uraqiruw jaqunuktaxa. ⁴⁰ Jerusalén markar jark’ir pirqanakapxa, q’al allinuktaxa. ⁴¹ Taqi jaqiw uka chiq sarakipasax lunthatji; marka jak’a masinakapasti jupat larusipxi. ⁴² Jumax timasirinakaparuw ch’amañchtaxa, uñisirinakapampiw larusiytaxa. ⁴³ Jupatakix espadap muthuptaytaxa, nuwasiñansti janiw yanapktati. ⁴⁴ Aytat kankañap alt’aytaxa; reyi kankañapsti uraqiruw jaqnuqtaxa; ⁴⁵ walja maranak jakañap apaqtaxa, p’inqa tukuñampiw phuqhantaraktaxa. ⁴⁶ Tatay, ¿kunapachkamarak imantasïtasti? ¿Q’apisiñamasti ninjamapunit aqtani? ⁴⁷ Tatay, amtasim, jakañ urunakaxax juk’atakikiwa; juman irnuqat jaqix juk’a urunakakiw jaki. ⁴⁸ ¡Janiw khitis wiñay jakkaspati! ¡Janiw khitis jiwan ch’amapat qhispkaspati! ⁴⁹ Tatay, ¿kawkinkarak nayra munasiñamasti, Davidar churañatak juramentomp arsutamasti? ⁵⁰ Tatay, uywatanakaman t’aqhisitapat amtasim: jaqinakan tuqitanakapxa, chuymaxaruw apaskta. ⁵¹ Tatay, ¡timasirinakamax ukham t’aqhisiyapxitu!; ¡ajllitamarux sapa kutiw ukham jisk’achapxi! ⁵² Tatitux wiñayatak jach’añchatäpan: ¡Ukhamäpan!

¹ Tatay, mitat mita jaqinak taypin, jumaw nanakan imantasiñaxätaxa. ² Qullunak janïr utjkipana, akapachas janïr utjkipana, wiñayan wiñayapatakiw jumax Diosätaxa. ³ Jumaw jaqirux laq’ar tukuytaxa, “Jaqinaka, laq’ar kuttxapxam” sasa. ⁴ Jumatakix waranq maraxa, wasür tukusir urur uñtatakiwa. ¡Arum ch’amakax tukuski ukhamakiwa! ⁵ Jaqirux munkir jan munkir aptaxa, samkäkaspas ukham chhaqtaytaxa; ⁶ jaqinakax qurar uñtatakïpxiwa, alsusinxa willjta tuqiruw panqarsu, jayp’u tuqirusti pharsusin jiwsuraki. ⁷ Juman q’apisiñamaw tukjapxitu, jan amuyun antutapxitu. ⁸ Jucha luratanakaxaxa, ñanqha luratanakaxasa juman nayraqataman uñsti. ⁹ Chiqpachansa, jakañanakaxax q’apisiñam laykuw tukusi; maranakaxasti mä samanjamakiw tukusi. ¹⁰ Yaqhipanakax paqallq tunka maraw jakapxi; ch’amaninakasti kimsaqallq tunka marakamaw puripxi; ukataq jakañasti, jan walt’añanakampi, qhathami sarnaqañampik apani. ¡Urunakasti jaqinakjam jank’akiw tukusi! ¹¹ ¿Khitirak phiñasiñamampi lurjatanak yatisti? ¿Khitirak q’apisiñam uñt’isti? ¹² Jakañ urunakaxay jakhuñ yatichapxita, amuyunakaxan yatiñ kankañ jikxatañapataki. ¹³ ¡Tatay, uñtanxapxakitaya! ¿Kunapachkamarak apanukupxitätasti? ¡Aka uywatanakamat khuyapt’ayasim! ¹⁴ ¡Willjtatpach khuyapayasiñamamp phuqt’apxita, jakañaxansti kusisiñampiw q’uchupxä. ¹⁵ ¡Qawqha urunakatix t’aqhisiyapkista ukkha urunakarak kusisiyapxita. ¹⁶ ¡Uywatanakamax luratanakam uñjapxpan, wawanakapasti qhapaq kankañam uñt’apxarakpan! ¹⁷ Tatitun munasiñapax jiwasanakampïpan. ¡Tatay, luräwinakaxarux juk’ampiy jilxatayam! ¡Jïsa, irnaqatanakaxarux juk’ampiy yapxatam!

¹ Alaxpachankir Taqi ch’amanin imat sarnaqir jaqixa, ² Tatiturux siwa: “Jumätaw imantasiñaxaxa, jark’aqasiñaxasa, Diosaxay, jumaruw taqpach chuymamp alkatsma” sasa. ³ Jupakiw sipit qänat qhispiyätam, jupakiw jiwayir usut jark’aqätam, ⁴ chhiqhanakapampiw imxatätam, chhiqhanakap manqhäxan imantasïta. ¡Amparapax jark’aqasiñar uñtataw imätam! ⁵ Axsarkay arum ch’amakarux jan axsarkamti, urun antutat mich’inakarus jan axsarkamti, ⁶ ch’amakampi chik purinir usunakarux jan axsarkamti, uru qhanan jiwarayir usunakarus janirak axsarkamti; ⁷ ch’iqäxamarux waranqanakaw jiwarat liwirtapxani, kupïxamarusti tunka waranqaw tukusipxani, jumarusti janiw kunas kamachkätamti. ⁸ Nayranakamamp uñjañatakikiw ukankäta, ñanqha lurir jaqinakan katuqäwip uñjäta. ⁹ Jumax Tatitumpiw imayastaxa, Alaxpachankiriruw arxatirimat uchastaxa, ¹⁰ chijix janiw jak’achaskätamti, usus janirakiw utamar purinkaniti, ¹¹ Diosax angelanakaparuw khithanini, sarnaqäwim imañataki. ¹² Amparapxaruw apapxätam, kayuman qalar jan lanqtasiñapataki. ¹³ Katarinakarusa, asirunakarus takxataskakïtawa, leonanak taypinsa, sarnaqaskakïtawa. ¹⁴ “Nayar munasitap laykusti, juparux qhispiyäwa, nayar uñt’atap laykusti, juparux imarakïwa. ¹⁵ Nayar art’asitan ukapachaxa, mayisitaparux jaysäwa. Jupamp chikaw t’aqhisiñankä, llakisiñat irpsü, jach’aruw aptä; ¹⁶ walja maranakaw jakayä: ¡qhispiyäwixampiw jupar kusisiyä!”

¹ Alaxpachankir Tatay, ¡jumar yupaychañax sumapuniwa, sutimar q’uchuñas kusisiñawa! ² Willjtanakan khuyapayasiñamat yatiyañax askiwa, arumanakan arsutam phuqhirïtamat parlañax askirakiwa, ³ arpanakampi chika, salteriompi chika q’uchuñax kusisiñawa. ⁴ Tatay, ¡luräwinakamax nayatak kusisiñawa! ¡Luratanakamax kusisiñampiw phuqt’itu! ⁵ Tatay, ¡luratanakamax sinti muspharkayawa!, ¡amtatanakamax jan amuyt’kayawa! ⁶ ¡Jan amuyt’an jaqikiw ukanak jan amuyt’kaspati! ⁷ Jucharar jaqinakax qurar uñtatas alintasipkpan, ñanqha luririnakax panqarasipkpansa, jupanakax wiñayatak tukjatäpxaniwa. ⁸ Jumasti, Tatay, wiñayatakiw alaxpachan apnaqtaxa. ⁹ Tatay, timasirinakamax tukusipxaniwa, ñanqha luririnakasti ananukutäpxaniwa. ¹⁰ Jumaw ch’am yapxatista, urqu vacan ch’amapar uñtata, p’iqixarusti q’apkir qullampiw warxatista. ¹¹ Nayax timanakaxar aynacht’ir uñjä, ñanqha jaqinakan ayqutap ist’arakï. ¹² Aski jaqinakax palma quqanakjamaw jilapxi, Líbano qullunkir cedro quqanakjamaw jiltapxi. ¹³ Tatitun utapan ayruntatäpxiwa, Diosasan uyupan panqarapxi. ¹⁴ ch’ama qarita tuqirus achu churasipkakiniwa, wali ch’amani, k’umarakïsipkaniwa, ¹⁵ Arxatir Tatituxan askïtap yatiyapxani, imasirixan ñanqha jan lurirïtap arsupxani.

¹ ¡Tatitux reyiwa, reyi isimp isintatawa, Tatitux ch’aman kankañampi isthapitawa! Jupaw akapach sum thurt’ayi, jan unxtkir utt’ayi. ² Tatay, qunuñamax qalltatpach jan unxtkiriwa. ¡Jumasti wiñay jakirïtawa! ³ Tatay, jawiranakax qhuthutiwa, jawiranakax mathapinak sartayi; ⁴ Tatay, jumasti alaxpachanxa, ch’aman mathapinakat juk’amp ch’amanïtawa, lamar qutanakan uxinakapat jila ch’amanïtawa. ⁵ Tatay, arsutanakamax jan unxtkiriwa. ¡Qullan kankañax utamar wiñay k’achachiriwa!

¹ ¡Ukhamat ukham kutsuyasir Tatay, uñachayasikimaya! ² Jumaw akapachar taripirïtaxa, jach’achasirinakarusti lurataparjamay mutuyam. ³ Tatay, ¿kunapachkamarak juchararanakast utjanisti? ¿kunapachkamarak ñanqha luririnakast kusisinisti? ⁴ Ñanqha lurir jaqinakax q’añu arunak parlirïpxiwa, jach’a jach’a tukurïpxiwa. ⁵ Tatay, jupanakaw markamarux tukjapxi; ¡jumar iyawsirinakaruw jisk’achapxi! ⁶ Ijma warminakaruw jiwayapxi, qurpachayasir jaqinakaruw jiwayapxi, wajchanakaruw jiwayapxi, ⁷ Tatitux janis uñjkaspa ukham amuyapxi, Jacobun Diosapax janis amuykaspa ukham lup’ipxi. ⁸ ¡Pisi amuyt’an jaqinaka! ¿Kunapacharak amuyt’asxapxätasti? ⁹ Jinchu luriristi, ¿janit ist’kanisti? nayranak utjayiristi, ¿janit uñjkanisti? ¹⁰ Markanakar chiqachiristi, ¿janit mutuykanisti? Jaqir yatichiristi, ¿janit yatkanisti? ¹¹ Tatitux yatiwa, t’axmar amuyunakak jaqin lup’irïtapa. ¹² Tatay, juman yatichat jaqix kusisiñaniwa, kamachi arunakam yatichat jaqix kusisiñaniwa, ¹³ t’aqhisiñ urunakan samarañ katuqani, ñanqha lurir jaqitakisti, aynacht’añap wakicharapiski. ¹⁴ Tatitux janiw markaparux apanukkaniti, janirakiw jupankirinakarus jaytanukkaniti. ¹⁵ Taripirinakax chiqa taripirinakäxaniwa, aski jaqinakasti jupanakat yatiqasipxani. ¹⁶ ¿Khitirak jucharar jaqinakat arxatitanisti?, ¿khitirak ñanqha luririnakat jark’aqitanisti? ¹⁷ Tatitutix jan yanapkitasapänxa, niyaw jiwatanakampi chikäxiriskäyäta. ¹⁸ Tatay, niy lanqtasiñampïskäyät ukapachaw, khuyapayasiñamax yanapt’itu. ¹⁹ Llakinakaxax walipun yapxataskän ukapachaw chuymachäwimamp kusisiyista. ²⁰ Jan wali taripirinakampix janiw chikachaskasmati, kamachinak p’akintirinakampi, jan walinak amtirinakampi; ²¹ aski jaqir ñanqha lurañ amtirinakampi, jan juchan jaqir jiwayañatak juchañchirinakampi. ²² Tatitusti nayan imantasiñaxawa; imantasiñ qarqaxax Diosawa. ²³ Tatituw ñanqha luratanakapat mutuyani, pachpa ñanqha luräwinakap laykuw t’unjatäpxani, ¡Diosasaw jupanakarux tukusiyani!

¹ Jutapxam, Tatitur q’uchupxañäni, arxatir qhispiyirisar kusisit yupaychapxañäni. ² Yuspagarañ chuymamp nayraqatapar mantapxañäni, jupar jach’achañatak q’uchupxañäni. ³ Tatitux jach’a ch’aman Diosawa, k’ari diosanakat sipan munañaniwa. ⁴ Akapach mik’ay manqhanakax amparapankiwa, jach’a qullunakas jupankiwa. ⁵ Jach’a lamar qutax jupankiwa, jupaw lamar qutarux utjayi; amparapampiw waña uraq lurt’i. ⁶ Jutapxam, killt’asis yupaychapxañäni; Tatitun nayraqatapar killt’asipxañäni, jupaw jiwasanakarux irnuqistu. ⁷ Jupaw Diosasaxa, jiwasanakasti jupan awatit markapäpxtanwa, jupan irpat ovej tamapäpxtanwa. Tatitun arup jichhür ist’apxam: ⁸ “Meribá uraqinjam chuymanakam jan qalarayasipxamti, Masá wasaranjam chuymanakam jan ch’ullqhiptayapxamti, ⁹ nayra awkinakamax luräwinakax uñjkasasa, nayarux yant’apxitänwa. ¹⁰ Pusi tunk maraw khä jaqinakatakix q’apisïyäta, ukat säyäta: ‘Aka markax wali pantjataw sarnaqi; ¡janiw arsutanakaxar jaysapkiti!’ sasa. ¹¹ Ukat q’apisiñaxan juramento lurta: janiw samarañaxar mantapkaniti” sasa.

¹ Tatitutakix machaq q’uchu q’uchupxam, akapachankir jaqinaka, Tatitur q’uchupxam; ² Tatitur q’uchupxam, sutip jach’añchapxam, sapürupun atipjäwipat yatiyapxam. ³ Aytat kankañapat markanakar yatiyapxam, muspharkañ luräwinakapat taqi jaqinakar parlapxam, ⁴ Tatitux taqi ch’amaniwa, yupaychatäñapax wakisipuniwa, ¡k’ari diosanakat sipan wali axsarkayawa! ⁵ Yaqha markanakan diosanakapax janiw kunäpkisa, Diosasti alaxpach luririwa. ⁶ ¡Aytat kankañampi, lliphipkir qhanampiw nayraqatapanki! ¡Ch’amampi, muspharkay kankañampiw qullan utapanki! ⁷ Taqi markankir jaqinaka, Tatitur jach’añchapxam, Tatitun aytat kankañapampiru, ch’amapampir jach’añchapxam; ⁸ Tatitun qhapaq sutip waqaychapxam; qullan utapan anqäxaparux luqtanakamp mantapxam; ⁹ qullan utapan Tatitur yupaychapxam. ¡Taqpach jaqipun nayraqatapan khathatpan! ¹⁰ Markanakarux sapxam: “¡Tatituw reyixa!” sasa. Jupaw akapacharux jan unxtañapatak utt’ayi; jupaw markanakarux chiqapar uñjas apnaqi. ¹¹ ¡Alaxpachax kusispan, uraqix k’uchiraspan! ¡Lamar qutas qhuthutpan, ukan utjirinakas kusisipxpan! ¹² ¡Pampanakasa, ukan utjirinakas jallallapxpan! ¡Ch’uminkir quqanakas kusisiñat arnaqasipxpan, ¹³ jutaskir Tatit nayraqatan wararipxpan! ¡Akapachar apnaqiriw jak’achasisinki, chiqapar uñjasaw akapacharux apnaqani, chiqa kankañampiw markanakarux sarayani!

¹ ¡Taqpach uraqix kusispan! ¡Jan jakht’kay wat’anakax kusisipxpan! ¡Tatituw Reyixa! ² Jupax ch’amak qinayanakamp muyuntatawa; chiqapar uñjañampi, aski kankañampiw reyi qunuñaparux ch’amañchi; ³ ninax jupan nayraqatap saranti, muyuntir timanakaparuw nakhanti. ⁴ Lliju llijunakapax akapach qhantayi; ¡uk uñjasinsti uraqix axsarañat khathati! ⁵ Qullunakax lik’ir uñtataw umatati, taqpach uraqin Tatitun nayraqatapana. ⁶ Alaxpachax aski kankañap yatiyi; markanakasti qhapaq kankañap uñjapxi. ⁷ Akapach diosanakar yupaychirinakax jisk’achjatäpxiwa, uka diosanakat jach’achasirinakas aynacht’apxiwa. ¡Taqpach diosanakaw nayraqatapan qunqurt’asipxi! ⁸ Tatay, Jerusalén markampi, Judá uraqinkir markanakampix arsutanakamat walpun kusisipxi; ⁹ Tatay, jumaw taqi uraqpachan jilïrïtaxa, taqpach diosanakat sipan juk’amp jilanktawa. ¹⁰ Tatitux ñanqhar uñisir jaqinakarux munasiwa; aski arkirinakapan jakañaparux imiwa; ñanqha lurir jaqinakan amparapat qhispiyaraki. ¹¹ Qhanax aski jaqitakix k’ajtiwa; kusisiñasti chiqap chuyman jaqinakatakiwa. ¹² ¡Aski jaqinaka, Tatitump kusisipxam, qullan sutip jach’añchapxam!

¹ ¡Tatitutakix machaq q’uchu q’uchupxam, muspharkañanak luratap layku! ¡Ch’aman amparapampiw atipji, qullan amparapampiw timasirinakar atipji! ² Tatituw atipjatap yatiyi, aski kankañap markanakar uñacht’ayi; ³ Israel markapatakisti, khuyapayasiñapata, arsutap phuqhirïtapat amtasi. Taqpach uraqin jakirinakaw Diosasan atipjatap uñjapxi. ⁴ Uraqpachan jakirinaka, Tatiturux kusisiñamp q’uchupxam; art’asipxam, jallallapxam, q’uchunak q’uchupxam. ⁵ Tatitutakix q’uchupxam, arpampi chik q’uchuntapxam. ⁶ Tatit Reyir kusisiñampi yupaychapxam, kunayman phust’añanakamp chik q’uchupxam. ⁷ Lamar qutampi ukan utjirinakampix qhuthutipxpan, akapachasa, ukan jakirinakas uxtapxarakpan; ⁸ jawiranakax amparanakap t’axllirasipxpan; qullunakax mayachasisin Tatitu nayraqatan ⁹ kusisiñampi art’asipxpan, aka uraq apnaqir jutir Tatitutaki. ¡Jupax chiqpach aski Diosawa, markanakarusti chiqap kankañampiw apnaqani!

¹ ¡Tatitux Reyiwa! ¡Reyi qunuñapax querubines sat chhiqhaninakxar utt’atawa! Markanakax khathatipxpan, taqpach uraqis unxtarakpan. ² Tatitux Jerusalén markan ch’amaniwa, taqpach markanakxar qunt’atawa. ³ Axsarkañ sutipax jach’añchatäpan; ¡Tatitux qullanawa! ⁴ Jumax ch’aman reyïtawa; aski kankañar munasirïtawa; jumaw chiqap sarnaqañ uñstaytaxa. Jumaw Jacobun wawanakaparux sum uñjtaxa, chiqaparuw taqi kuns tariptaxa. ⁵ ¡Tatit Diosasar jach’añchapxam, kayunakap nayraqatar killt’asipxam! ¡Tatitux Qullanawa! ⁶ Moisesampi Aaronampix jupan sacerdotenakapänwa; Samuel profetax jupan luqtiripänwa. Jupanakax Tatituruw yanap mayipxäna, Tatitusti mayitanakaparux ist’änwa. ⁷ Diosax qinay taypitpach jupanakarux parläna, kamachi arunakap churäna jupanakasti uka arunakap phuqhapxäna. ⁸ Tatay, Diosaxay, jupanakarux ist’äyätawa, ñanqha luratanakapat t’aqhisiykchïyät ukasa, jupanakatakix juchat pampachir Diosäyätawa. ⁹ Tatit Diosasar yupaychapxam, ¡qullan qullup nayraqatar killt’asipxam! ¡Tatit Diosasax Qullanawa!

¹ ¡Taqpach aka uraqin jakirinaka, Tatitur kusisiñamp q’uchupxam! ² Kusisit chuymamp Tatitur yupaychapxam; ¡jallallt’asis nayraqatapar mantapxam! ³ Tatitun Diosätap uñt’apxam; jupaw irnuqistu, jiwasanakax jupankapxtanwa; jupan markapäpxtanwa, ovej tamapäpxaraktanwa. ⁴ Tatitun utap punkupar jutapxam; yupaychañ q’uchunakampi, yuspagarañampi jak’achasinipxam. ¡Tatiturux yuspagarapxam, sutip jach’añchapxarakim! ⁵ Tatitux khuyapayasiriwa, munasiñapax wiñayatakiwa, chiqa kankañapasti jan tukuskiriwa.

¹ Munasiñaruw jach’añchañ munta, aski kankañaruw aytañ munta, Tatay, jumatakiw q’uchuñ munta; ² chiqap jakañpun munta. ¿Kunapacharak nayar tumpitätasti? Utaxanxa, sarnaqäwixax jan kamskayäniwa; ³ ñanqha amtäwinakarux janipuniw uñtkäti. Diosat saraqtirinakarux uñisipuntwa; ¡janipuniw jupanakampix jak’achayaskäti! ⁴ Ñanqha lurañ lup’iñanak apanukü: ¡janipuniw ñanqha lurañ munkti! ⁵ Jamasat jaqi masipxat parlirirux amukt’ayäwa; uñch’ukisir jaqimpiru, jach’a jach’a tukurimpirux janipuniw jak’axankañap munkti. ⁶ Aski jaqinakaruw nayax uñtä, nayampi chik jakapxañapataki; chiqap sarnaqir jaqikiw luqtitani. ⁷ Sallqantañampi sarnaqir jaqix janiw utaxan jakkaniti; ¡k’ari jaqinakax janiw nayraqataxankkaniti! ⁸ Ñanqha lurir jaqinakarux urut ururuw chhaqtayä, jan wali jaqinakarux Tatitun markapat jaqunukü.

¹ Tatay, mayisitaxarux ist’akimaya, ¡arnaqasitaxax jak’amkam purinikpanaya! ² Janikiy llaki urun nayatak maysa uñtamti; ¡nayar ist’añatakix jank’akïmaya!, ¡art’asinsma ukapachax ist’akitaya! ³ Jakañaxax jiwq’ir uñtataw tukusiski, ch’akhanakaxasti nina sank’jamaw nakhantaski, ⁴ chuymaxax aynacht’atawa, qurar uñtataw wañsuski; ¡janiw manq’as munaskituti! ⁵ Jachkäwi sarnaqataxatxa janchixas ch’akhanakaruw lip’katxi. ⁶ Wasarankir ch’usiqar uñtatätwa, laqayanakan jakir jukjamätwa. ⁷ Janiw ikis purkituti, uta patxankir saparst’at jamach’jamätwa. ⁸ Timasirinakaxax jan inakt’asaw tuqitu, sutix aytasisaw ñanqhachapxitu. ⁹ T’ant’a lantix qhillak manq’ta; umañaxasti jachaxampiw kituntasi, ¹⁰ q’apisiñam layku, phiñasiñam layku, jumaw sayt’ayista, uka qhipat tinkuyarakista. ¹¹ Jakañ urunakaxax ch’iwir uñtataw sarakipi, qurar uñtataw wañsuskarakta. ¹² Jumasti, Tatay, wiñayapuniw jaktaxa, ¡sutimax wiñayapuniw amtatäni! ¹³ Sartasimaya, Sión markat khuyapt’ayasim, t’aqhisiñ urunakax phuqhasxiwa; ¡pampachxañam urux purinxiwa! ¹⁴ Uywatanakamax markapan qalanakaparuw munasipxi, t’unjat pirqanakapat jachapxi. ¹⁵ Taqpach markanakaw Tatitun qhapaq sutip waqaychapxani, akapach reyinakasa, aytat kankañamatakiw axsarthapipxani, ¹⁶ Tatitux Sión markar wasitat utachkani ukapacha, qhapaq kankañapan uñstkan ukapacha, ¹⁷ apanukut jaqin mayisitap ist’kan ukapacha, achikt’asitanakapar jayskan ukapacha. ¹⁸ Akax jutir mita jaqinakatak qillqatäpan, machaqat utt’ayat markan Tatitur jach’añchañapataki. ¹⁹ Tatitux qullan utjäwipatpach uñtanïna, alaxpachatpach uraqirux uñtanïna, ²⁰ katuntatanakan ayqutanakap ist’añataki, jiwañatak juchañchatanakar qhispiyañataki; ²¹ Tatitun sutipat Jerusalén markan yatiyañataki, Tatitun aytat kankañap Jerusalenan jach’achañataki; ²² jaqinakax Tatitur yupaychañatak taqi markanakat mayachasipkan ukapacha. ²³ Jupaw chika thakhin ch’amaxar thayjtayi, jakañ urunakax juk’aptayaraki. ²⁴ Nayasti juparux sistwa: “Diosaxay, janikiy jakäwix chikatpach apaqistati” sasa. ¡Maranakamax janiw tukuyanïkiti! ²⁵ Uraqirux qalltatpach sum utt’aytaxa; alaxpachasti amparamamp luratawa. ²⁶ Taqi ukanakax tukusxakiniwa, jumasti pachpakïsktawa. Ukanakax isir uñtataw mirq’isini; wariraptir isir uñtataw tukusini. ²⁷ Jumasti pachpakïsktawa, jakañ maranakamax janiw tukuskaniti. ²⁸ Uywatanakaman wawanakapax suma uñjataw jakapxani; nayraqataman wiñayaw jakapxani.

¹ Taqpach chuymaxampiw Tatitur jach’añchä, taqpach chuymaxampiw qullan sutip jach’ar aptä. ² Taqpach chuymaxampiw Tatitur jach’añchä, janiw khuyapayasiñapat armaskäti. ³ Tatituw taqpach juchanakaxat pampachitu, jupaw taqi usunakaxat k’umarachitu, ⁴ jupaw amay imäwit qhispiyitu, juparakiw munasiñamp phuqt’itu, ⁵ Tatituw askinakamp kusisiyitu, pakar uñtat machaqar tukuyarakitu. ⁶ Tatitux chiqaparuw uñji, t’aqhisir jaqinakaruw arxati; ⁷ Moisesaruw thakhip yatichäna, Israelan wawanakaparusti muspharkañ luräwinakap uñachayäna. ⁸ Tatitux munasiriwa, khuyapayasiriwa; janiw mäk q’apisirïkiti, khuyapayasiñan phuqhantatawa. ⁹ Janiw wiñay tuqinuqkistuti, janirakiw wiñayas tima amxäskiti; ¹⁰ janiw jucha luratasarjam t’aqhisiykistuti, janirakiw juchanakasatjam mutuykistuti; ¹¹ kamisatix alaxpachax uraqit jayankixa, ukhamaw munasiñapax arkirinakapatakixa. ¹² Kamisatix inti jalsut inti jalantkam wali jayaxa, ukham jiwasanakat juchanakas jayarst’ayistu. ¹³ Kunjämatix mä awkix wawanakapat khuyapayaski, ukhamaw Tatitux iyawsirinakapat khuyapayasi; ¹⁴ jupaw yati jiwasanakax kunat luratätansa uka: jupax ask yati laq’at luratätasxa. ¹⁵ Jaqin jakañapax qurar uñtatakiwa; pampankir panqarar uñtatakiw panqarsu: ¹⁶ may thayax thayt’anki ukatsti, q’alaw jiwsuwayxi, janirakiw khitis jupat juk’amp yatkxiti. ¹⁷ Tatitur waqaychirinakatakisti munasiñapax wiñayawa; aski kankañapax wawan wawapatakis utjaskakiwa, ¹⁸ arust’äwiparjam sarnaqirinakataki, arsutanakaparjam phuqhirinakataki. ¹⁹ Tatitux alaxpachan qunuñap utt’ayasi, ch’amapampiw alaxpach akapach apnaqi. ²⁰ ¡Wali ch’aman angelanaka, Tatitur jach’ar aptapxam! Arsutanakap phuqhirinaka, arupar jank’ak jaysirinaka, Tatitur jach’añchapxam! ²¹ ¡Tatitun alaxpach tamanakapa, jupar jach’añchapxam, munañap phuqhir luqtirinakapa, jach’ar aptapxam! ²² ¡Taqpach luratanakapa, Tatitur jach’añchapxam, jupan apnaqat uraqpachan jach’ar aptapxam! ¡Taqpach chuymaxampiw Tatitur jach’añchä!

¹ ¡Taqpach chuymaxampiw Tatitur jach’añchä! ¡Tatituxay, Diosaxay, jach’a ch’amanipunïtawa! K’ajkir qhapaq kankañampiw isthapistaxa; ² qhankir isimpiw llawuntastaxa. ¡Alaxpacharux isir uñtat janatattaxa! ³ ¡Jumaw utjäwimarux umanakxar utt’aytaxa! Qinayanakax juman sarnaqañ carronakawa; ¡thayan chhiqhanakapxan sarnaqtaxa! ⁴ Thayanakax khithanakamawa, nina lawranakasti arsutam phuqhirinakawa. ⁵ Uraqirux qalltapxaruw sum thurt’aytaxa, utt’ayatäkän ukawjat janipun unxtañapataki. ⁶ Uraqirux lamar qutaw imxatäna, isïkaspas ukhamaw janxatäna. Umanakasti qullunakaruw chhaqtayäna. ⁷ Ukampis ch’aman arunakam ist’asax sarxänwa, q’ixu q’ixu arunakam ist’asax jank’akiw jaltxäna: ⁸ Qullunakar makhatasa, pampanakar saraqasa, kawkharutix uchktas ukawjar puriñkama, ⁹ kawkhakamatix puriñapäkän ukkhakama, ukhamat uraqir jan mayamp chhaqtayañataki. ¹⁰ Jumaw uma jalsunakat jawiranak utjaytaxa, qullu taypinjam jalañapatakiw uchtaxa. ¹¹ Uka umanakat pampankir animalanakax umapxi; ch’uminkir asnonakas uka uma umt’asaw umat pharjayasitap apaqtayasi. ¹² Jawir jak’anakan jamach’inakax tapachasipxi, layminak taypin chhiwiqipxaraki. ¹³ Jumaw alaxpachatpach qullunakarux qarpantaxa, alaxpach umampiw uraqirux sisantaytaxa. ¹⁴ Uywanakatakiw quranak jiltaytaxa, jaqin yapuchat alinak jilaytaxa, uka yaput manq’añ apsusiñapataki, ¹⁵ ch’amanchir t’ant’a jikxatañapataki, chuymapar kusisiyir vino apsusiñapataki, ajanupas aceitjam lliphipiñapataki. ¹⁶ Tatitun ayrut Líbano qullunkir cedro quqanakasti, uka uma umt’asaw umat pharjatap apaqasipxi. ¹⁷ Uka quqanakanxa, jisk’a jamach’inakamppachaw tapachasipxi, cigüeña jamach’inakas ukan jakasipxaraki. ¹⁸ Jach’a qullunakax cabranakatak uchatawa, qarqanakasti añathuyanakan imantasiñapawa. ¹⁹ Phaxsirux pachanak jakhuñapatakiw uchtaxa; intisti kuna pacha jalantañapsa sum yatisi. ²⁰ Ch’amakanak uchtaxa, ch’amak arum purinipansti, ch’uminkir animalanakax misturanipxiwa. ²¹ Leonanakax manq’atjam wararipxi, Diosat manq’a mayisipxi. ²² Inti jalsunipansti, sarxapxiwa, utjäwinakaparuw ikintxapxi. ²³ Jaqisti luräwiparuw mistu, jayp’ukamaw yapupan irnaqi. ²⁴ ¡Tatay, luräwinakamax waljapuniwa! Yatiñ kankañampiw taqi kuns lurtaxa; ¡uraqix luratanakaman phuqhantatawa! ²⁵ Lamar qutax jan tupt’kayawa, jan jakht’kay animalanakaw utji; jach’anaka, jisk’anaka; ²⁶ lamar quta chiqaw barconakax tuyupxi, Leviatán jach’a laq’us ukankiwa, uka laq’umpi anatasiñamatakiw lurtaxa. ²⁷ Taqi ukanakax jumaruw suyasipktam, wakisitapar manq’a churañamataki. ²⁸ Jumaw manq’a churtaxa, jupanakasti katuqasipxiwa; amparam luqatattaxa, jupanakasti sumanak manqapxi; ²⁹ ajanum imantaskta ukapachax mulljasipxiwa; samanap apaqkta ukkhasti jiwt’apxiwa, laq’aruw tukxapxaraki. ³⁰ Jakañ samanam khithankta ukapachasti, machaqat utjayataw uñjasipxi. Ukham lurasaw uraqir machaqaptaytaxa. ³¹ ¡Tatitun qhapaq kankañapax wiñayawa! ¡Tatitux luratanakapampiw kusisi! ³² Diosax uñtanki ukapachax uraqix khathatiwa; ¡qullunakar llamkt’ki ukapachasti, jiwq’i mistuyapxi! ³³ Jakañaxkamaw Tatitur yupaychä, jakkasaw Diosaxatak q’uchü. ³⁴ Lup’itaxax Tatitun chuymapar purkirïpan, nayasti jupanakpun kusisiñ jikxatta. ³⁵ ¡Jucharar jaqinakax aka uraqin tukusipxpan! ¡Ñanqha lurir jaqinakax jiwarapxpan! ¡Taqpach chuymaxampiw Tatitur jach’añchä! ¡Tatitux jach’añchatäpan!

¹ ¡Tatitur yuspagarapxam, sutip aytapxam! Muspharkañ luratanakapat markanakar yatiyapxam. ² Aytat kankañapar q’uchupxam. ¡Muspharkañ luratanakapat yatiyapxam! ³ Qullan sutipat jach’achasipxam. ¡Tatitur thaqhirinakax chuymanakapan kusisipxpan! ⁴ Tatitur jak’achasipxam, ch’amapar alkatapxam; jan qarjasis Tatitur thaqhapxam. ⁵ Muspharkañ jach’a luratanakapat amtasipxam, kamachi arsutanakap amthapipxam; ⁶ Abraham uywatapan saraqirinakapa, jupan ajllit Jacobun wawanakapa. ⁷ Tatituw jiwasanakan Diosasaxa; ¡jupaw taqpach uraq apnaqi! ⁸ Waranqa mita jaqinakas sarakipaskpan, janipuniw arust’äwipax armatäkaniti, ⁹ Abrahamampi arust’äwi luratapata, Isaacar juramentomp arsutapata, ¹⁰ Jacobutak kamachi utt’ayatapata, Israel markatak wiñay arust’äwi luratapata, ¹¹ jupax sänwa: “Jumaruw Canaán uraq churxäma, jumar wakt’ir churäwimjam katuyxäma” sasa. ¹² Jupanakax mä juk’anikïpchïn ukasa, yaqha markankir jaqinakakïpchïn ukasa, ¹³ markat marka muyupkchïn ukasa, jach’a markat yaqha markar sarapkchïn ukasa, ¹⁴ Diosax janiw khitin t’aqhisiyañapsa munkänti; jupanak laykuw reyinakarus tuqïna. ¹⁵ Jupax sänwa: “Ajllitanakaxarux jan llamkt’apxamti, profetanakaxarus janirak t’aqhisiyapxamti” sasa. ¹⁶ Khä uraqirux mach’a apayanïna, manq’añanak jupanakat apaqäna. ¹⁷ Ukampis Josearuw jupanakat nayraqat khithäna, uywatarjam aljantapkän ukaru. ¹⁸ Egipcionakax Josearuw cadenanakampi kayunakapat ñach’antapxäna, ¡carcelaruw uchantapxäna! ¹⁹ Tatitun arupaw Josearux yant’äna, Josean yatiyäwip phuqhasiñapkama. ²⁰ Reyix Josear antutayañatakiw arsüna, walja jaqinakar apnaqirix antutnukuyxänwa; ²¹ reyix utap apnaqirit Josearux utt’ayäna, taqpach yänakap uñjañapatakiw katuyäna, ²² jilïrinakar yatichañapatakiw utt’ayäna, jilïr jaqinakaruw yatiñanïpxañapatak yatichayäna. ²³ Jacob sat Israelax Egipto markaruw mantäna, Cam uraqin jakäna. ²⁴ Diosax markaparux waljaniptayänwa, egipcionakat juk’ampi ch’aman tukuyäna. ²⁵ Egipto uraqinkirinakarusti chuymanakap mayjt’ayäna Diosan markapar uñisipxañapataki, uywatanakapar jan walinak lurapxañapataki. ²⁶ Diosasti Moisesampiru, Aaronampiruw khithäna, luqtiripat ajlliskatayna jupanakaru, ²⁷ jupanakasti Diosan muspharkañanakap wasaran uñacht’ayapxäna: ¡Egipto uraqin muspharkañanak lurapxäna! ²⁸ Diosax ch’amak apayanisin ch’amakt’ayäna, egipcionakasti janiw arunakapar ist’apkänti. ²⁹ Jawir umanakap wilaruw tukuyäna, chawllanakaparusti jiwarayänwa; ³⁰ uraqipax jamp’atunakamp phuqhantatänwa, jamp’atux reyin ikiñ utapamppachan aywtäna. ³¹ Diosax arumpikiw jach’a chhichhillankhanak apayanïna, Egipto uraqpacharuw chhichhillankhamp phuqhantayäna. ³² Jallu lantix chhijchhi apayanïna, uraqirusti nina lawranak apayanïna. ³³ Uva alinakampi, higo alinakampi tukjäna, Egipton utjir quqanak tinkurayäna. ³⁴ Diosax t’iju t’ijunakan puriniñapatakix aruk arsüna, jan jakht’kay t’iju t’ijunakaw purintanïna, ³⁵ uraqipan utjir quranak manq’supxäna, yapunakapan achunakap tuksupxäna. ³⁶ Pachpa Egiptoruw jiwampi mutuyäna, sapa utankir tayna yuqall wawaruw jiwayäna. ³⁷ Diosax quri, qullqi, apt’asit markaparux irpsunïna, ayllunakap taypinsti, janiw khitis aynacht’känti. ³⁸ Egiptonkirinakax mistxir uñjasax kusisipxänwa, jupanakax wali mulljatäpxänwa. ³⁹ Diosax mä qinayampiw jupanakarux imxatäna, arum ch’amakarusti ninampiw qhantayarapïna. ⁴⁰ Manq’añ mayitaxa, khullunak apayanïna, alaxpach t’ant’ampiw sisarayäna. ⁴¹ Qarqaruw jist’jäna, umasti qarqat jalsunïna, wasaran jawir umanakax jaltäna. ⁴² Qullan arust’äwit amtasïna, Abraham luqtiripar arsutat amtasïna. ⁴³ Diosax ajllit markaparux ukham irpsunïna, kusisiñat arnaqt’asisaw mistunxapxäna, ⁴⁴ Diosar jan uñt’ir jaqinakan uraqinakap katuyäna, yaqha markanakan uraqinakap churxäna, ⁴⁵ ukhamat Tatitun arsutanakap imapxañapataki, kamachinakap phuqhapxañapataki. ¡Tatitux jach’añchatäpan!

¹ ¡Tatitux jach’añchatäpan! Tatitur yuspagarapxam, munasiñapax jan tukuskiriwa, khuyapayasiñapax wiñayawa. ² ¿Khitirak Diosan muspharkañ luräwinakap arsuspasti? ¿Khitirak aytat kankañapat jach’añchaspasti? ³ Chiqa kankañar yäqirinakax kusisiñaniwa, chiqapar uñjirinakas kusisiñaniwa. ⁴ Tatay, markamar munasitam laykuy nayat amtasita, qhispiyir jutkät ukapachay nayar tumpasita, ⁵ ajllitanakaman kusisiñap uñjañaxataki, markaman kusisiñapamp kusisiñaxataki. ⁶ Nayra awkinakaxar uñtataw jucha lurapxta; kunayman ñanqhanaka, juchanak lurapxta. ⁷ Egipto markankapkäna ukkhaxa, janiw muspharkañ luräwinakam amuyapkänti; jach’a khuyapayasiñamat armasipxäna, Mar Rojo quta jak’an jumarux qallkatapxäyätam. ⁸ Ukampis juma, Diosaw jupanakarux qhispiyäyätaxa, ukhamat juman sutimax jach’achatäñapataki. ⁹ Mar Rojo qutaruw tuqinuqäyätaxa, qutasti wañt’änwa, waña uraqinjam irpkatäyätaxa. ¹⁰ Ukham lurasaw uñisirin amparapat qhispiyäyätaxa, timasirin amparapat antutnukuyäyätaxa. ¹¹ Jalxatirinakarux umaw axskatayäna, janiw maynis jupanakat qhispkänti. ¹² Ukat Diosan arunakapar iyawsapxäna, juparurakiw q’uchupxäna. ¹³ Ukampis mäkiw Diosan luräwinakap armasipxäna, janiw amtäwinakap uñt’añatak suyapkänti. ¹⁴ Khä ch’usa wasaran Diosarux yant’apxäna, munatanakaparjamaw manq’a mayipxäna. ¹⁵ Ukat Diosax jupanakan mayitaparjam churäna, jiwarayir usunak jupanakar apayanïna. ¹⁶ Chhujllanak taypin Moisesar uñisipxäna, Tatitur katuyat Aarón chacharus uñisipxarakïnwa. ¹⁷ Ukat uraqix jist’artäna, Datán chachampiru, Abiram chachan tamapampiruw manq’antäna. ¹⁸ ¡Ninaw jupanakxarux nakhäna! ¡Nina lawrax ñanqha luririnakaruw nakhantäna! ¹⁹ Horeb qullun vaca qallu lursusipxäna, quri umatatayasaw mä dios lursupxäna, ukaruw yupaychapxäna: ²⁰ ¡qhapaq Tatit Dios lantix qura manq’ir vacan uñnaqap uchasipxäna! ²¹ Qhispiyir Diosapat armasipxäna, muspharkañanak Egipton lurkipansa, ²² Cam uraqin muspharkañanak lurkipansa, Mar Rojo qutan jan amuyt’kañanak lurkipansa. ²³ Diosax jupanakar tukjañ munäna; jupan ajllit Moisesasti, nayraqatapan achikt’äna, ukat q’apisiñap t’akurayäna. ²⁴ Uka qhipatsti munkay uraqiruw jisk’achapxäna, janiw Tatitun arupar iyawsapkänti; ²⁵ utanakap taypin Tatitutak arusipxäna, janiw arsutanakap ist’apkänti. ²⁶ Tatitusti jupanakar jan walt’ayañatakiw juramento luräna, jupanakar wasaran jiwarayañatakiw arsüna, ²⁷ wawanakapar jiwarayañataki, yaqha markanak taypir ananukuñataki. ²⁸ Pegor chiqan Baal diosan luqtiriparuw tukupxäna, jiwat diosanakar luqtatanak manq’apxäna. ²⁹ Ñanqha luratanakapampix Diosaruw q’apisiyapxäna, jupanak taypinsti jach’a usuw sartäna. ³⁰ Finees chachasti juchanirux juchap uñt’ayäna, ukhamat uka jach’a usux jan purinkxänti, ³¹ Finees chachan aski luräwipatxa, wawapan wawapansa aytatapunïniwa. ³² Meribá umanak jak’an Tatiturux q’apisiyapxäna, jupanak laykuw Moisesax jan walir purïna, ³³ jupan chuymap mayjt’ayapxäna, lakapasti jan arsuñanak parläna. ³⁴ Tatitun aruparjamax janiw markanakar t’unjapkänti, t’unjapxañapäkän uka markanakarux janiw tukjapkänti. ³⁵ Diosar jan uñt’ir jaqinakampiw chikachasipxäna, luräwinakap yatiqasipxäna: ³⁶ diosanakaparuw yupaychapxäna, ukat jan walt’añanakar puripxäna, ³⁷ yuqanakapampi, phuchhanakapampi jiwayasax ñanqhanakaruw luqtapxäna. ³⁸ Jan juchan jaqin wilap wartapxäna, wawanakapan wilap wartapxäna, Canaán uraqi diosanakaruw wila luqtapxäna. Uraqix wilampi q’añuchataw uñjasïna, ³⁹ luräwinakapampiw q’añuchasipxäna, ñanqha luratanakapampiw wachuqapxäna. ⁴⁰ Tatitux markapatakiw q’apisïna, jupankirinakarux uñisïnwa; ⁴¹ Diosar jan uñt’ir jaqinakaruw katxaruyäna, uñisirinakapasti jupanakaruw apnaqäna; ⁴² timanakapax t’aqhisiyänwa, ch’amapampiw axsarayäna. ⁴³ Walja kutiw Tatitux jupanakar qhispiyäna: jupanakasti amtataparux saykatapxänwa, pachpa juchanakapampiw aynacht’apxäna. ⁴⁴ Ukampis Tatitux ayqupxatap uñtanïna, arnaqasitanakaparuw ist’äna; ⁴⁵ jupanakamp arust’äwi luratat amtasïna, jach’a khuyapayasiñampiw ch’allxtayasïna, ukat jan mutuykxänti: ⁴⁶ jupanakar katuntirinakampis khuyapayasiñampiw uñjayäna. ⁴⁷ ¡Tatit Diosaxay, qhispiyapxakitaya! ¡Yaqha markanak taypit irpthapxapxita, qullan sutim jach’añchañataki, kusisiñampi jumar yupaychañataki. ⁴⁸ Israelan Tatit Diosapax wiñayan wiñayapatak jach’añchatäpan. Taqpach markax sispan: “¡Ukhamäpan!” sasa. ¡Tatitux jach’añchatäpan!

¹ Tatitur yuspagarapxam, munasiñanïtap layku, khuyapayasiñapax wiñayawa. ² Tatitun qhispiyatanakax arsupxpan, timasirin amparapat antutayatanaka, ³ markanak taypit tantachthapitanaka, amsta tuqita, aynach tuqita, inti jalsu tuqita, inti jalanta tuqita. ⁴ Jupanakax ch’usa wasaran muyupxäna, janiw markar irpir thakhi jikxatapkänti; ⁵ manq’at awtjayasipxäna, umat pharjayasipxäna, ¡jupanakax jiwarirjamäpxänwa! ⁶ Ukampis t’aqhisiñankasin Tatitur art’asipxäna, jupasti uka llakisiñat waysüna. ⁷ Chiqa thakhiruw jupanakarux irpxatäna, jakañ markaruw irpäna. ⁸ Tatiturux khuyapayasiñapat yuspagarapxam, jaqinakatak muspharkañanak luratapata. ⁹ Umat pharjatanakaruw um churi, manq’at awtjatanakarusti jilarkir manq’a churaraki. ¹⁰ Jupanakax axsarkay ch’amakan jakapxäna, cadenanakampi, llakisiñampi ñach’antataw jakapxäna, ¹¹ Tatitun arsutanakapar qallasipxatap laykuw t’aqhisipxäna, Alaxpachankirin amtäwipar jisk’achapxatap laykuw mutupxäna. ¹² Diosax ch’ama tukuñ lurañanakampiw aynacht’ayäna; lanqtasisaw liwisipxäna, janiw khiti waytiris utjkänti. ¹³ T’aqhisiñankasinsti Tatitut art’asipxäna, jupasti t’aqhisïwit waysüna; ¹⁴ ch’amak laxa taypit irpsüna, cadenanakampi chinuntatat jaranuküna. ¹⁵ Tatiturux munasiñapat yuspagarapxam, jaqinakatak muspharkañanak luratapata. ¹⁶ ¡Jupaw broncet lurat punkunak t’unjäna! ¡Jupaw hierrot lurat jist’añanak p’akiräna! ¹⁷ Ñanqha luratanakap laykuw usuntapxäna, juchanakap laykuw t’aqhisipxäna, ¹⁸ manq’atakix axtasxapxänwa; ¡jiwan punkupan jikxatasipxäna! ¹⁹ T’aqhisiñankasinsti Tatitut art’asipxäna, jupasti t’aqhisïwit waysüna; ²⁰ may arsusakiw jupanakarux k’umaraptayäna; ¡manqhapachat qhispiyäna! ²¹ Tatiturux munasiñapat yuspagarapxam, jaqinakatak muspharkañanak luratapata. ²² Jach’añchañ luqtäwinak jupar katuyapxam, luräwinakapatsti kusisiñamp yatiyapxam. ²³ Aljasirinakax lamar qutaruw barconakat mantantapxäna. Lamar qutanjam aljañanak apapxäna, ²⁴ lamar qutan Diosan luräwinakap uñjapxäna, muspharkañ luratanakap uñatatapxäna. ²⁵ Tatitun arsutaparjamaw jach’a thayax sartäna, thayasti jach’a mathapinak sartayäna; ²⁶ alayaru, manqhäxar jaqnaqataw uñjasipxäna, liwnaqkäwix aynacht’atäxapxänwa. ²⁷ Machatanakjamaw aytilipxäna, ¡yatitanakapax janiw kunatakïkänsa! ²⁸ T’aqhisiñankasinsti Tatitut art’asipxäna, jupasti t’aqhisïwit waysüna; ²⁹ jach’a thayarux llamp’u thayaruw tukuyäna, lamar quta mathapinakasti llamp’uchataw uñjasïna. ³⁰ Uxinak t’akurir uñjasax kusisipxänwa, Diosasti kawkharutix mistuñ munapkäna, ukaruw puriyäna. ³¹ Tatiturux munasiñapat yuspagarapxam, jaqinakatak muspharkañanak luratapata. ³² ¡Markan tantachasïwipan jach’añchapxam! ¡Jilïr jaqinakan tantachasïwipan yupaychapxam! ³³ Diosaw jawiranakarux wasarar tukuyi, uma jalsunaksti waña uraqiruw kipstayi; ³⁴ purum uraqinak qullpa uraqir tukuyi, jaqinakapan ñanqha lurirïpxatap layku; ³⁵ wasar uraqirux uma sayt’anakaruw tukuyi, waña uraqirux uma jalsunakaruw kipstayi; ³⁶ ukaruw manq’at awtjatanakarux uchi, jupanakasti markanakap sayt’ayapxi. ³⁷ Yapunak yapuchapxi, uva alinak ayruntapxi, achunak jilarkir apthapipxaraki. ³⁸ Tatituw askip churi, juk’ampi jilxatayi, uywanakap mirantayaraki. ³⁹ T’aqhisiyat uñjasipxatap layku jiwarapkchi ukasa, chijinak layku, llakinak layku juk’aniptapkchi ukasa, ⁴⁰ Diosax t’aqhisiyir jilïr jaqinakarux jisk’achiwa, jan thakhin wasaranakaruw irpanti. ⁴¹ Jan kunan jaqinakarusti Tatituw llakipat waysu; ¡uywa tamar uñtat wila masinakaparux mirantayi! ⁴² Aski jaqinakax uk uñjasax kusisipxiwa, ñanqha lurir jaqinakasti lakap llupantasipxi. ⁴³ Ch’ikhi jaqix ukanak amuypan, Tatitun munasiñap amuyt’arakpan.

¹ Diosaxay, chuymaxax wakichatawa, ¡jumar q’uchuñatakix wakicht’atawa! Ajayuxay, sartasikimaya; ² arpa, salterio, sartasipxam, ¡nayax qhantat willjtaruw sartayä! ³ Tatay, markanak nayraqatan q’uchunakamp yupaychäma. ⁴ Munasiñamax alaxpachat juk’amp jach’awa. ¡Aski kankañamax alaxpachkamaw puri! ⁵ Diosaxay, jumax alaxpachat juk’amp jach’ätawa, jach’a kankañamax uraqiruw phuqhanti. ⁶ Ch’amamampiy qhispiyapxita, munat wawanakaman antutatäpxañapataki. ¡Mayisitanakaxarux ist’akimaya! ⁷ Diosax qullan utjäwipatpach arsüna: “¡Atipjañampiw Siquem uraq jalanuqä, Sucot pampa uraq lakinuqarakï! ⁸ Galaad uraqixa, Manasés uraqis nayankiwa; Efraín uraqix p’iqixar jark’aqiriwa, Judá uraqix jilïr kankañ thujruxawa; ⁹ Moab uraqix jariqasiñ llataxawa, Edom uraqiruw wiskhunakax liwnuqä; ¡filisteonakar atipjasin q’uchü!” sasa. ¹⁰ ¿Khitirak uyuchrantat markar irpitanisti? ¿Khitirak Edom markar sarir thakhi uñacht’ayitanisti? ¹¹ Diosay, jumax nanakar apanukupxistawa; nuwasir tamanakaxampi chikax janiw mistkxtati. ¹² Timanakaxar saykatañatakiy yanapt’apxita, jaqin yanapapax janiw kunatakïkisa. ¹³ Diosan yanapapampix muspharkañanak lurañäni, ¡jupaw timanakasarux takxatani!

¹ Dios Tatay, mayisitaxatakix janikiy amukïmti, ² ñanqhar jichuntat k’ari jaqinakaw nayxat jan walinak parli, k’arinak nayxat parlapxi. ³ Uñisisiñ arunakampiw muyuntayapxitu, ¡ina ch’usat nayatak sayt’apxi! ⁴ Munasiñanïtax laykuw k’arintapxitu; ukchañkamasti Diosat mayista. ⁵ Aski lurataxatxa, ñanqhampiw kutt’ayapxitu, munasiñatsti uñisisiñampiw phuqhapxitu. ⁶ Ñanqha lurir jaqiruy taripiripatak ucham, pachpa arxatiripax juchañchpan; ⁷ taripäwin juchañchat uñjaspan, pachpa arxatiripak juchañchpan. ⁸ Jakañ urunakapax juk’akïpan, yänakapsti yaqha jaqi katuntaspan. ⁹ Wawanakapax wajcha qhiparapxpan, warmipasti ijmarakïpan. ¹⁰ Wawanakapax mayjasis muyupxpan, manq’añ mayjasipxpan, t’unjat utapat jaqunukutäpxpan. ¹¹ Qullqi mayt’irix yänakap katuntasxpan, jan uñt’at jaqinakax yänakap aparxapxpan. ¹² Jan khitis jupat khuyapayaspati, wajcha wawanakapat janirak khuyapayaspati. ¹³ Wawapan wawapax jiwarayatäpan, sutipax wiñayatak chhaqtpan. ¹⁴ Awkipan ñanqha luratanakap Tatitux amtaspan, taykapan juchapsti janirak pampachpati; ¹⁵ Tatitux ukanak amxäsiskakpan, sutipasti uraqit chhaqtayatäpan. ¹⁶ Janipuniw jupax khuyapayasiñat amtaskänti; jan kunan jaqiru, mayjasir jaqiru, llakit jaqirux jiwayañatakiw arknaqäna. ¹⁷ Ñanqhachañ munirïtap laykux ñanqhachatäpan; askinak jan munirïtap laykux uka askinakax jupat jayankpan. ¹⁸ Ñanqhachäwix isimpjam imxatpan; purakaparux umjam ch’ach’antpan, ch’akhaparus aceiter uñtat mantpan; ¹⁹ ¡mä isimpjam imxatpan, wak’ampi jiyintatjam t’aqhisiypan! ²⁰ ¡Ukhamay Tatitux nayamp timasirinakarux phuqpan, nayar k’arintirinakarus lurarakpan! ²¹ Jumasti, Tatay, sutim laykuy sum uñjita. ¡Qullan munasiñamampiy qhispiyita! ²² Nayax aynacht’at mayjasir jaqïtwa, chuymaxas chhuxriñchjatawa; ²³ ch’iwir uñtataw chhaqtaskta; ¡thayax pilpinturjamaw jalayitu! ²⁴ Manq’atjamaw qunqurinakaxax khathati; manq’atjamasti t’ukharnukstaraktwa. ²⁵ Jaqin larusiñakiw sarnaqta, nayar uñjasax p’iqi khiwisipxi. ²⁶ Tatit Diosaxay, yanapt’itaya; ¡munasiñam laykuy qhispiyita! ²⁷ Tatay, jupanakax yatipxpan, amparamampi taqi akanak luratama. ²⁸ Jupanakax ñanqhachapxitpasa, jumax askimay churita. Timanakaxax aynacht’apxpan, uywatamasti ukchañkamax kusispan. ²⁹ ¡Nayampi timasirinakax p’inqampi aynacht’apxpan! ¡P’inqax isimpjam jupanakar llawuntpan! ³⁰ Nayasti lakaxampiw Tatitur wiñay yuspagarä; ¡jaqinak taypin jupar yupaychä! ³¹ Jupaw jan kunan jaqirux arxati, juchañchirinakat jakañap qhispiyaraki.

¹ Tatitux reyixarux sänwa: “Kupïxaxar qunt’asim, timanakamar atipjañaxkama” sasa. ² Tatitux Sión qullutpach ch’aman kankañ thujru ayxaruyätam. ¡Jumamp timasirinakarux atipjamaya! ³ Markamax atipt’añam urunxa, jumaruw katuyasxätam. Qullan qullunak patxanxa, willjta sullar uñtataw wayna kankañamax sapür machaqaptani. ⁴ Tatitux mayak arsu, arsutapatsti janiw yaqha amtkiti: “Jumaw wiñay sacerdotëtaxa, Melquisedec sacerdotjama” sasa. ⁵ Tatitux kupïxamankaskiwa; q’apisiñap urunxa, reyinakaruw t’unjani; ⁶ markanakatakiw juchañchäwinak mistuyani; jaqi jiwatanak arkthapini; ¡uraqpachan p’iqi ch’akhanak p’akirani! ⁷ Thakhinsti, jalaskir umat umt’ani, umasti machaq ch’am churani.

¹ ¡Tatitux jach’añchatäpan! Tatiturux taqi chuymampiw yupaychä, aski jaqinakan tantachasïwipan jach’añchä. ² Tatitun luratanakapax muspharkañawa, luratanakapar munirinakax sum yatxatapxi. ³ Jupan luräwipax k’ajkiriwa, munkañarakiwa, aski kankañapax wiñayawa. ⁴ Amtaskay muspharkañanak jupax luri. Tatitux munasiñaniwa, khuyapayasiriwa; ⁵ jupar iyawsirinakarux manq’añ churi; arust’äwipat wiñayapuniw amtasi. ⁶ Tatitux luratanakapan ch’amap markapar uñacht’ayi, Diosar jan uñt’ir jaqinakan uraqip churxaraki. ⁷ Luratanakapax askiwa, chiqaparakiwa; kamachinakapax taqi chuymamp iyawskayawa, ⁸ wiñayatak suma utt’ayatawa, chiqapampi, aski kankañampi luratawa. ⁹ Markaparux qhispiyiwa, arust’äwipsti wiñayatakiw utt’ayi. Diosax qullanawa, axsarkayarakiwa. ¹⁰ Yatiñ kankañan qalltapax, Tatitur axsartañawa, jupar waqaychirinakax wali amuyt’anïpxiwa. ¡Tatitux wiñayaw yupaychatäni!

¹ ¡Tatitux jach’añchatäpan! Tatitur axsartir jaqix kusisiñaniwa, arsutanakapar munasir jaqix kusisiñaniwa. ² Aski jaqin wawanakapax qullanäpxaniwa, aka uraqinsti munañanïpxaniwa. ³ Walja yänakaw utapan utji, jaqir khuyapt’ayañapasti jan tukuskiriwa. ⁴ Khuyapayasiñan aski jaqix, ch’amakan qhantir qhanjamaw k’ajti. ⁵ Aski jaqix khuyapayasiñ chuymamp mayt’iriwa, chiqap chuymampiw yänakap apnaqi; ⁶ aski jaqix janipuniw kunapachas aynacht’kaniti. ¡Aski jaqix aytatapunïniwa! ⁷ Jan wali yatiyäwinakarux janiw axsarkiti, Tatitunkasax chuymapax wali thurt’atawa. ⁸ Chuymapax ch’amañchatawa, janiw axsarkiti, timasirinakaparux phiskasiñampiw uñkati. ⁹ Jan kunan jaqinakaruw churäwinak waxt’i, jaqir khuyapt’ayañapax jan tukuskiriwa, jan khitin kamskañaw p’iqip wayti. ¹⁰ Ñanqha lurir jaqisti jupar uñjasax q’apisiwa; jan kamachirjamäxasax laka ch’akhanakap t’urusi. Ñanqha jaqinakan inampst’añ chuymapasti aynacht’aniwa.

¹ ¡Tatitux jach’añchatäpan! Tatitur luqtirinaka, sutip jach’añchapxam. ² ¡Tatitun sutipax jach’ar aptatäpan, jichhasa, wiñayan wiñayapataki! ³ ¡Tatitun sutipax yupaychatäpan, inti jalsu tuqita, inti jalanta tuqikama! ⁴ Tatitux markanakxar jilïrit qunt’atawa; ¡qhapaq kankañapax alaxpachat jilankiwa! ⁵ Janiw khitis Tatit Diosasjamäkiti, jupax wali alayan reyi qunuñapxan qunt’atawa; ⁶ Alaxpachampiru, uraqimpirux alxatasin uñtani. ⁷ Tatituw laq’a uraqitpach pist’at jaqirux wayti, q’añu taypit jan kunan jaqirux waysu, ⁸ aytat jaqinakampi chik qunt’ayañataki, markapan jilïrinakap taypir uchañataki. ⁹ Jan wawachasir warmirux pä kusisiñ churi: wawanakanïña, utapan suman uñjatäña. ¡Tatitux jach’añchatäpan!

¹ Israel markax Egipto markat mistunkän ukapacha, uka yaqha markat mistunkän ukapachaxa, ² Judá markax Tatitun qullan utjäwiparuw tuküna; Israel markax jupan apnaqat markaruw tuküna. ³ Lamar qutax Israel markar uñjasax jist’jtänwa, Jordán jawir umasti qhiparuw kuttäna. ⁴ ¡Jisk’a qullusa, jach’a qullusa, ovej qallunakar uñtataw t’isktapxäna! ⁵ Lamar quta, ¿kunatarak jist’arttasti? Jordán jawira, ¿kunatarak qhipar kuttasti? ⁶ Jach’a qullunaka, ¿kunatarak ovejanakar uñtat t’isktapxtasti? Jisk’a qullunaka, ¿kunatarak ovej qallunakar uñtat thuqtapxtasti? ⁷ ¡Uraqi, Tatitun nayraqatapan khathatim, Jacobun Diosap nayraqatan axsartam! ⁸ ¡Jupaw qarqanakat uma sayt’anak utjayi! ¡Jupaw qarqanakat uma jalsunak mistuyi!

¹ Tatay, qhapaq sutimarux jach’añchasikimaya, janis nanakarux jach’añchapkita; munasiñam layku, chiqapätam laykuy jach’añchasim. ² ¿Kunatarak ñanqha lurir jaqinakast jiskhisipkitani: “Kawkinkarak Diosamasti” sasasti? ³ Diosasax alaxpachankiwa; kuntix jupax munki uk luri. ⁴ Diosar jan uñt’irin diosanakapax qurimpita, qullqimpit luratakiwa, jaqin amparapampi luratakiwa: ⁵ lakanïkasas janiw arsupkiti; nayranïkasas janiw uñjapkiti; ⁶ jinchunïkasas janiw ist’apkiti; nasanïkasas janiw mukt’apkiti; ⁷ amparanïkasas janiw llamkt’apkiti; kayunïkasas janiw sarnaqapkiti; mallq’anïkasas janiw arsupkiti. ⁸ Uka diosanakar luririnakax ukanak kipkakïpxiwa, iyawsirinakas pachpakïpxarakiwa. ⁹ Israelitanaka, ¡Tatitur iyawsapxam! Jupaw yanapistu, arxatarakistu. ¹⁰ Sacerdotenaka, ¡Tatitur iyawsapxam! Jupaw yanapistu, arxatarakistu. ¹¹ Tatitur iyawsirinaka, ¡jupar alkatapxam! Jupaw yanapistu, arxatarakistu. ¹² ¡Tatitux jiwasanakat amtasistuwa, askinak churarakistani! Israel markarux askinak churani, sacerdotenakarux askinak churarakini, ¹³ Tatitur iyawsirinakarux askinak churani, jisk’arusa, jach’arusa, taqiniruw churani. ¹⁴ ¡Tatitux wawanakamar waljaniptaypan, jumanakarusa, wawanakamarusa! ¹⁵ ¡Alaxpach akapach lurir Tatitux askinakapay jumanakar churpan! ¹⁶ Alaxpachax Tatitunkiwa, jaqirusti uraq katuyi. ¹⁷ Jiwatanakax janiw Tatitur yupaychapkaspati, janirakiw manqhapachankirinakas jach’ar aptapkaspati; ¹⁸ jiwasanakasti Tatituruw yupaychapxañäni, jichhasa, wiñayan wiñayapataki. ¡Tatitux jach’añchatäpan!

¹ Nayax Tatituruw munasta, mayisitaxar ist’atap layku, ² naya tuqiruw jinchup alkatanitu. ¡Wiñayapuniw jupar art’asï! ³ Jiwañ chinuñanakaw simpantitäna, mik’ayan sipitanakapaw katuntitäna, llakisiñan, ayquñan katuntataw uñjasïyäta. ⁴ Nayasti Tatitun sutip art’asta: “Tatay, jakañax qhispiyita” sasa. ⁵ Tatitux llamp’u chuymaniwa, askirakiwa; Diosasax munasiriwa. ⁶ Tatitux jan yäqat jaqinakaruw imaski. Jan ch’amanïkiriruw qhispiyitu. ⁷ Jichhakuchapï samart’at jikxatasxäxa, Tatitun nayat khuyapayasitap layku, ⁸ jiwañat nayarux qhispiyitu, nayranakaxar jachañat apaqi, kayunakaxarusti tinkuñat sayt’ayi. ⁹ Aka uraqin jakkasax Tatitur jaysasapun sarnaqä. ¹⁰ Wali llakisiñan uñjaskasasa, iyawsañaxax utjaskakïnwa. ¹¹ Llakisiñankasax säyätwa: “Jaqinakax k’arikamakiwa” sasa. ¹² ¿Kunampirak Tatitur phuqhirista, nayatak askinak luratapatsti? ¹³ ¡Qhispiyasiñapat yuspagarasa, Tatitun sutip aytasa! ¹⁴ Jaqinakan nayraqatapan Tatitur arsutanakax phuqhä. ¹⁵ Tatitutakix wali llakisiñawa, iyawsirinakapar jiwir uñjañaxa. ¹⁶ ¡Tatay, nayax uywatamätwa! ¡Uywataman wawapätwa! Jumaw ñach’antatanakax t’aqanuktaxa. ¹⁷ Tatay, yuspagarañ luqtäwi katuyäma, sutimaruw jach’añcharakï. ¹⁸ Jaqinakan nayraqatapan Tatitur arsutanakax phuqhä, ¹⁹ Tatitun qullan utap punkun phuqhä, ¡Jerusalén, juma taypin phuqhä! ¡Tatitux jach’añchatäpan!

¹ Taqpach markanaka, Tatitur yupaychapxam, ² munasiñapax jiwasanakatak wali jach’awa, aski kankañapax wiñayatakiwa. ¡Tatitux jach’añchatäpan!

¹ Tatitur yuspagarapxam, jupax khuyapayasiñaniwa, munasiñapax wiñayawa. ² Israelitanakax sispan: “Tatitun munasiñapax wiñayawa.” ³ Sacerdotenakax sispan: “Tatitun munasiñapax wiñayawa.” ⁴ Tatitur iyawsirinakax sispan: “Tatitun munasiñapax wiñayawa.” ⁵ Llakisiñaxan Tatitur art’asta; jupasti ist’ituwa, qhispiyarakituwa. ⁶ Tatitux nayampïskiwa; janiw axsarayasktti. ¿Kamacharakitan jaqisti? ⁷ Tatitux nayampïskiwa; jupaw yanapaskitu. ¡Nayar uñisirinakan aynacht’añap uñjä! ⁸ Jaqir alkatañat sipanxa, Tatitur alkatañaw juk’amp sumaxa. ⁹ Jilïr jaqinakar alkatañat sipanxa, Tatitur alkatañaw juk’amp sumaxa. ¹⁰ Taqi markanakaw muyuntapxitäna, ukanakarusti Tatitun ch’amapampiw atipjta. ¹¹ Taqi tuqit muyuntapxitäna, Tatitun ch’amapampisti atipjtwa. ¹² Tamurayanakar uñtataw muyuntapxitäna, jupanakasti ch’aphinak taypin nakhir ninjamaw tukusipxäna; ¡Tatitun sutiparuw jupanakarux atipjta! ¹³ Wali ch’amampiw tinkuñaxatak nukt’apxitäna, Tatitusti yanapt’iriw jutitu. ¹⁴ Tatituruw nayax jach’añchta, jupaw ch’am churirixaxa. ¡Jupaw qhispiyirixaxa! ¹⁵ Aski jaqinakan utanakapanxa, atipjäwi q’uchunakaw ist’asi: “¡Tatitun ch’aman amparapaw atipjayi! ¹⁶ ¡Tatitun amparapax jan atipjkayawa! ¡Tatitun ch’aman amparapaw atipjayi!” sasa. ¹⁷ ¡Janiw jiwkäti, Tatitun luratanakap yatiyañatakix jakaskakïwa! ¹⁸ Tatitux t’aqhisiyituwa, mutuyarakituwa, ukampis janiw jiwañar katxaruykituti. ¹⁹ ¡Qullan utan punkunakap jist’ararapipxita, Tatitur yuspagaririw mantañ munta! ²⁰ Akapï Tatitun punkupaxa, uka chiqaw aski jaqinakax mantapxani. ²¹ Tatay, nayar ist’atamat yuspagarsma, nayar qhispiyatamat yupaycharaksma. ²² Utachirinakan jaqunukut qalaxa, wakiskir qalaruw tukxi. ²³ Tatituw ukham luri, ukax jiwasanakatak muspharkayawa. ²⁴ Tatitux lurkän uka urux jichhüruwa: ¡kusisipxañäni, k’uchirasipxarakiñäni! ²⁵ Tatay, ¡qhispiyäwim churapxakitaya! ¡Taqi kunar atipt’ayapxakitaya! ²⁶ ¡Tatitun sutipar jutirix qullanäpan! Tatitun utapatpach jach’añchanipxsma. ²⁷ Tatituw Diosaxa; jupaw qhant’anistu. Kusisiñ qalltapxam, altar thiyakam layminakamp k’achachapxam. ²⁸ Tatay, yuspagarsmawa, jumaruw jach’ar aptsma, jumaw nayan Diosaxätaxa. ²⁹ Tatitur yuspagarapxam, munasirïtap layku, khuyapayasiñapax wiñayawa.

¹ Jan juchañchkay sarnaqir jaqix kusisiñaniwa, Tatitun yatichäwiparjam sarnaqirix kusisiñaniwa. ² Tatitun arunakapar jaysirinakax kusisiñaniwa, taqpach chuymamp jupar thaqhirinakax kusisiñaniwa, ³ jan kuna ñanqha luririnakasa, Tatitun thakhipan sarnaqirinakas kusisiñaniwa. ⁴ Jumaw arsutanakam yatiytaxa, arunakamax sum phuqhatäñapataki. ⁵ ¡Sarnaqäwixax thuruñchatakïspa, arunakam phuqhañaxataki! ⁶ Janiw kunat p’inqa tukuñaxas utjkaniti, taqpach arsutanakam phuqkä ukapachaxa. ⁷ Chiqa chuymampiw jumar jach’añchäma, chiqap arsutanakam yatiqkä ukapachaxa. ⁸ ¡Kamachinakam phuqhañ munta! ¡Janipun armanukusistati! ⁹ ¿Kunjämatarak mä waynasti q’uma jakañanïspasti? Arunakamarjam sarnaqasaki. ¹⁰ Taqpach chuymaxampiw thaqsma, janikiy arunakamat saraqtañax munamti. ¹¹ Chuymaxaruw arunakam imta, juma nayraqatan juch jan lurañataki; ¹² ¡Tatay, jumax qullanätawa! ¡Kamachinakamay yatichita! ¹³ Lakaxampiw yatiyä, juman taqpach arsut kamachi arunaka. ¹⁴ Arunakamarjam sarnaqañ thakhin kusisï, qamir yänakampi kusisiñat sipana. ¹⁵ Arsutanakamat lup’isï, thakhiman sarnaqañ amuyt’arakï. ¹⁶ Kamachi arunakamampiw kusisï, janipuniw arunakamat armaskäti. ¹⁷ ¡Aka uywatamarux jakayakimaya! ¡Nayasti arunakamarux phuqhapunïwa! ¹⁸ Nayranakaxay jist’arita, muspharkañ yatichäwinakam uñxatañataki. ¹⁹ Aka uraqin sart’ir jaqikïtwa; janikiy kamachi arunakam nayatak imantamti. ²⁰ Ajayuxax wali llakt’ataw uñjasi, arsutanakam yatiñ munasa. ²¹ Jumaw jach’a jach’a tukurinakarux tuqinuqtaxa, arsutanakamat saraqapxatap layku. ²² Llakinakampi, jisk’achañanakampi nayat jithiqtayita, kamachi arunakam phuqhatax layku. ²³ Jilïr jaqinakas nayatak arusipkanixa, uywatamax arunakamat lup’iskakiniwa. ²⁴ Arunakamax nayan kusisiñaxawa, arsutanakamax nayan amuyt’ayirixawa. ²⁵ Niy jiwirjamätwa, ¡arsutamarjamay jakañ churita! ²⁶ Sarnaqäwix uñacht’aysma, jumasti ist’istawa. ¡Kamachi arunakamay yatichita! ²⁷ Arsutanakamarjam arkañatak amuyt’ayita, muspharkañ luräwinakamat lup’iñ munta. ²⁸ Jach’a jachañan uñjasta; ¡arsutanakamampiy chuymacht’ita! ²⁹ K’arisiñat jithiqtayita, arunakamay yatichita. ³⁰ Chiqa thakhin sarnaqañ ajllista, arunakamaruw munasta. ³¹ Tatay, arsutanakamaruw iyawsta; ¡janikiy p’inq tukuyistati! ³² Arsutanakam phuqhañatakix jank’akïtwa, chuymaxarux kusisiñampiw phuqt’ista. ³³ Tatay, kamachiman thakhipay uñacht’ayita, nayasti tukuykamaw arkä. ³⁴ Yatichäwinakam phuqhañatak suma amuyuy churita; ¡taqpach chuymampiw arunakam imä! ³⁵ Arsutanakaman thakhipanay irpita, ukankiw nayan kusisiñaxaxa. ³⁶ Arsutanakamaruy chuymax alkatayita, janikiy inampst’añar puriyistati. ³⁷ Janikiy k’ari diosanakar uñtayistati; ¡thakhiman sarañatak jakañ churita! ³⁸ Uywatamarux arsutam phuqhakimaya, iyawsirinakamar arsut arunaka. ³⁹ Axsarayir llakisiñ nayat apaqt’ita, arsutanakamax munasiñ arunakawa. ⁴⁰ Nayaw arsutanakamarux munasta; ¡aski kankañamampiy jakañ churita! ⁴¹ Tatay, khuyapayasiñamay uñacht’ayita, qhispiyäwimax arsutamarjamay purinitpan. ⁴² Ukhamat nayar tuqirirux kutkatasï, arunakamar taqi chuymamp iyawsatax layku. ⁴³ Janikiy lakaxat chiqa arunak apaqistati, nayax arunakamaruw chuymax uchta. ⁴⁴ ¡Jan inakt’asaw yatichäwim phuqhä, wiñayapuniw munañamar jaysä! ⁴⁵ Ukhamat jan khitin kamsat jakä, arsutanakamar arkatax layku. ⁴⁶ Reyinakan nayraqatapan arunakamat parlä, janipuniw arsuñ p’inqaskäti. ⁴⁷ Arunakamarux munastwa, arunakamampix kusisitaw uñjasta. ⁴⁸ Arunakamarux munastwa, arsutanakamatsti walpun lup’ista. ⁴⁹ Uywatamar arsutamat amtasikimaya: arunakamaruw suyt’äwi uchayista. ⁵⁰ Llakisiñaxan chuymachasiñax akawa: arunakamaw jakañ churitu. ⁵¹ Jach’a jach’a tukurinakax jan inakt’asaw tuqipxitu, nayasti janiw yatichäwimat saraqaskti. ⁵² Tatay, nayra pacha arsutanakamat amtasta, uka arunakaman chuymachasiñ jikxatta. ⁵³ Arunakam jaytanukur ñanqha luririnakatakix chuymaxax walpun q’apisi. ⁵⁴ Jaqin markapan jakasax arunakamax nayan q’uchuxänwa. ⁵⁵ Tatay, arumanakaw jumat amtasta; ¡yatichäwimarjam phuqhañ munarakta! ⁵⁶ May lurañaxaw wakt’itu: ukasti arsutanakam phuqhañawa. ⁵⁷ Tatay, jumakiw nayatakix utjarapistaxa, arunakam phuqhañatakiw arsta. ⁵⁸ Taqpach chuymampiw jumarux ist’añ thaqta; arsutamarjamay khuyapt’ayasita. ⁵⁹ Sarnaqäwixaruw uñakipasta, arunakamarusti wasitat jaysta. ⁶⁰ Jank’akiw sartasta, jan suyasarakiw arsutanakam phuqta. ⁶¹ Ñanqha lurir jaqinakax sipitanakampiw muyuntayapxitu, nayasti janiw yatichäwimat armaskti. ⁶² Chika arumaw jumar yuspagarañatak sarthapta, chiqa arunakamat jumar yuspagarañataki. ⁶³ Jumar iyawsir jaqinakampiw chikachasta, arsutanakam phuqhirinakampiw mayachasirakta. ⁶⁴ Tatay, akapachax munasiñamampi phuqhantatawa; ¡kamachinakamay yatichita! ⁶⁵ Tatay, aka uywatamarux askinakpun churtaxa, arsutanakamarjamaw uñjtaxa. ⁶⁶ Suma amuyt’a chuymay churita, yatiñ kankañ churarakita, arsutamarux taqpach chuymampiw iyawsta. ⁶⁷ Janïr t’aqhiskasax pantjataw sarnaqäyäta, jichhasti arunakamarjamaw sarnaqta. ⁶⁸ Jumax askïtawa, aski luraraktaxa; kamachinakamay yatichita. ⁶⁹ Qhuru jaqinakax ina ch’usat k’arintapxitu, nayasti taqpach chuymampiw arsutanakam phuqta. ⁷⁰ Jupanakan amuyt’anakapax ch’amakt’atawa, nayasti yatichäwimampiw kusista. ⁷¹ T’aqhisitaxax aski apanirapitu, ukhamat kamachinakam yatiqta. ⁷² Yatichäwinakamaw nayatakix taqi kunatsa askixa, waranq waranqa qurit sipansa, qullqit sipansa. ⁷³ Jumaw nayarux irnuqista, sayt’ayarakista; ¡arsutanakam yatiqañaxatak ch’ikhi chuymay churita! ⁷⁴ Iyawsirinakamax nayar uñjasax kusisipxaniwa, arunakamar taqi chuymamp suyatax layku. ⁷⁵ Tatay, arsutanakamax chiqapawa, ukarjamaw nayarux t’aqhisiyista. ⁷⁶ ¡Munasiñamax chuymachitpan, nayatak arskäyätax ukarjam phuqhasiñapataki! ⁷⁷ Khuyapayasiñam uñacht’ayita, jakañ churarakita, yatichäwimampix wali kusisitätwa. ⁷⁸ Qhuru jaqinakax p’inqachatäpxpan, nayar ina ch’usat t’aqhisiyapxatapata, nayasti kamachi arunakamat lup’ï. ⁷⁹ Iyawsirinakamax nayamp tantachasipxpan, arsutanakam uñt’irinakax nayamp chikachasipxpan. ⁸⁰ Chuymaxax kamachinakamarjam phuqhirïpan, ukhamat p’inqa jan tukuskañaxataki. ⁸¹ Qhispiyäwim suykasaw tukusiskta; ¡arunakamaruw taqi chuymamp iyawsta! ⁸² Nayranakaxax juykhuptaskiwa arsutam phuqhasiñap suykäwixa, ukchañkamasti sismawa: “¿Kunapacharak chuymachir jutitätasti?” sasa. ⁸³ Nayax armanukut jan yäqkañ ch’ama qaritäktsa, janiw kamachi arunakamat armaskti. ⁸⁴ ¿Kunapachkamarak suyästi? ¿Kunapacharak arknaqirinakaxar taripätasti? ⁸⁵ Qhuru jaqinakax yatichäwim jan yatkasaw sipit p’iyanak allirapipxitu. ⁸⁶ Ina ch’usat arknaqapxitu, arxatakitaya, ¡Taqpach arsutanakamax chiqapawa! ⁸⁷ Niyapuniw aka uraqit chhaqtayat uñjasta, nayasti janiw arunakamat armaskti. ⁸⁸ Munasiñam laykuy jakañ churita, nayasti arsutanakam phuqhä. ⁸⁹ Tatay, arunakamax wiñayawa; ¡alaxpachat juk’amp suma thurt’atawa! ⁹⁰ Chiqa kankañamax wiñayan wiñayapatakiwa; juman lurat uraqix jan unxtkiriwa. ⁹¹ Arunakam laykuw taqi kunas jichhürkam utjaski, taqi luratanakax jumar luqtiriwa. ⁹² Janitix yatichäwinakamax nayar kusisiykitasapänxa, niyaw llakisiñaxampi tukusiriskäyäta. ⁹³ Janipuniw arunakamat armaskäti, arunakamampiw nayarux jakayista. ⁹⁴ ¡Nayax jumankirïtwa, qhispiyasikitaya, arunakamarjamaw sarnaqta! ⁹⁵ Ñanqha lurir jaqinakax tukjañatakiw suyxatapxitu, ukampis nayax arunakamat lup’iskta. ⁹⁶ Taqi kunan tukusirïtap uñjta, kamachi arunakamasti jan tukuskiriwa. ⁹⁷ ¡Yatichäwimarux walpun munasta! ¡Sapüruw ukxat lup’iskta! ⁹⁸ Kamachi arunakamax nayamp chikt’atapuniwa; timanakaxat sipansa juk’amp yatiñan tukuyitu. ⁹⁹ Taqpach yatichirinakaxat sipan juk’amp amuyta, arunakamat wal lup’itax layku. ¹⁰⁰ Chuyman jaqinakat sipan juk’amp amuyta, arunakamarjam sarnaqatax layku. ¹⁰¹ Arunakamarjam sarnaqañatakix taqi jan walinakat jithiqtasta. ¹⁰² Janiw kamachi arunakamat saraqkti, jumaw nayarux yatichasista. ¹⁰³ Arunakamax nayatak wali muxsawa: misk’it sipan juk’amp muxsawa. ¹⁰⁴ Arunakaman yatiñ kankañ jikxatta, ukat k’ari sarnaqañarux uñista. ¹⁰⁵ Arunakamax sarnaqäwixatak mä qhanawa, thakhixan qhantirirakiwa. ¹⁰⁶ Juramento lurta, uksti phuqhapunïwa: ¡chiqa arunakamarjamaw sarnaqä! ¹⁰⁷ Tatay, wali llakt’ataw jikxatasta; ¡arsutamarjamay jakañ churita! ¹⁰⁸ Tatay, arsutanakaxax jumatak askïpanaya, kamachi arunakamay yatichita. ¹⁰⁹ Jakañaxax jiwañ chijir jalantañampiwa; nayasti janiw yatichäwinakamat armaskti. ¹¹⁰ Ñanqha lurir jaqinakax sipitanak ucharapipxitu, nayasti janiw arsutanakamat saraqaskti. ¹¹¹ Arunakamax nayatak wiñay katuqäwiwa, arsutanakamax chuymaxaruw kusisiyi. ¹¹² Taqpach chuymampiw kamachinakamarjam sarnaqañatak arsta, wiñayataki, tukuykam phuqhañatakiw arsurakta. ¹¹³ Qhipäxat uñisisir jaqinakar uñistwa, yatichäwinakamarusti munastwa. ¹¹⁴ Jumaw imantasiñaxätaxa, jark’aqasiñaxätasa; arunakamaruw taqpach chuymax katuyta. ¹¹⁵ ¡Ñanqha lurir jaqinaka, nayat saraqapxita, Diosaxan arsutanakap phuqhañ munta. ¹¹⁶ Arsutamarjamay ch’am churita, ukhamat nayax jakä; ¡janikiy inamay suyayistati! ¹¹⁷ Yanapt’itaya, nayasti qhispiyataw uñjasï, jan qarjasisaw kamachi arunakam phuqhä. ¹¹⁸ Jumax kamachi arunakamar jisk’achirinakarux apanuktawa, amtäwinakapax jan amuyt’an amuyunakawa. ¹¹⁹ Ñanqha luririnakax jumatakix q’añu t’unar uñtatawa, ukat nayax kamachi arsutanakamar munasta. ¹²⁰ Janchixax nayraqataman axsarañat khathati; ¡kamachi arunakam laykuw chuymax alt’ayta! ¹²¹ Janipuniw chiqapäk uk lurañ jaytanukkäti; janikiy t’aqhisiyirinakaxan amparaparux antutistati. ¹²² Jumakiy kusisit jakayita; janikiy qhuru jaqinakax t’aqhisiyitpati. ¹²³ Nayranakaxax qhispiyäwim suykäwiw juykhupti, arunakamarjam qhispiyañam suyaskta. ¹²⁴ Aka uywatamarux khuyapayasiñampiy uñjam; ¡kamachi arunakamay yatichita! ¹²⁵ Nayax juman luqtirimätwa. Amuyt’a kankañay churita, arsutanakam yatiñ munta. ¹²⁶ Tatay, urux purinxiwa, wakisxiw kun lurañamasa, arunakamarux janiw ist’añ munapkiti; ¹²⁷ nayasti arunakamarux munastwa, jila alan qurit sipana. ¹²⁸ Ukat arsutanakamarjamax sarnaqta, k’ari sarnaqañarusti uñistwa. ¹²⁹ Arsutanakamax muspharkañawa, ukat arunakamar jaysta. ¹³⁰ Arunakaman qhanañchäwipax amuyt’ayituwa, pisi amuyt’aninakarux amuyt’ayiwa. ¹³¹ Jank’akiw lakax jist’arta, kamachi arunakam yatiñ layku. ¹³² Nayarux uñtanxakitaya, khuyapayasirakita, jumar munasirinakar uñjktas ukhamay uñjita. ¹³³ Arunakamarjam sarnaqayita; janikiy kuna ñanqhas nayar atipitpati. ¹³⁴ Jaqinakan t’aqhisiyañapat qhispiyita, nayasti arunakamarjam phuqhañ munta. ¹³⁵ Uywatamarux khuyapayasiñampiy uñtanim, kamachi arunakamay yatichita. ¹³⁶ Umjamaw jachax nayranakaxat warasi, yatichäwiman jan yäqatätap layku. ¹³⁷ Tatay, jumax askïtawa; kamachi arunakamax chiqapawa. ¹³⁸ Taqpach arsutanakamax chiqapa, askirakiwa. ¹³⁹ Arunakamar munañaw taqi kun armayitu, uñisirinakaxax arunakamat armt’asipxi. ¹⁴⁰ Arsutamax wali yant’ataw uñjasi; uywatamasti arsutamaruw munasi. ¹⁴¹ Jan yäqatakïtwa, jisk’achatarakïtwa, ukampis janiw arunakamat armaskti. ¹⁴² Chiqapar uñjañamax askiwa, yatichäwimasti chiqaparakiwa. ¹⁴³ Llakisiñanakampi jan walt’añanakampiw katuntitu, arunakamasti kusisiyituwa. ¹⁴⁴ Arsutanakamax chiqapapuniwa; amuyt’a kankañay nayan jakañaxatak churita. ¹⁴⁵ Tatay, taqpach chuymaxampiw art’asinsma; ¡ist’akitaya, kamachinakam phuqhañ munta! ¹⁴⁶ Jumaruw art’asinsma, yanapt’akitaya, kamachi arunakamarjam phuqhañaxataki. ¹⁴⁷ Janïr qhanjtankipan jumat yanap maysma; arsutamaruw suyt’añax katuyta. ¹⁴⁸ Janïr ch’amakthapkipan arsutamxat lup’iñatak wakichasta. ¹⁴⁹ Tatay, munasiñam laykuy aruxar ist’am; chiqa kankañamarjamay jakañ churita. ¹⁵⁰ Qhuru arknaqirinakaxax jak’ankiwa, jupanakasti yatichäwi arunakamat jayankapxiwa. ¹⁵¹ Jumasti Tatay, jak’ankasktawa, taqpach kamachi arunakax chiqapapuniwa. ¹⁵² Nayratpach arunakam yatta, wiñay utt’ayat arunakama. ¹⁵³ T’aqhisitax uñtanikitaya, qhispiyarakitaya, janiw arunakamat armaskti. ¹⁵⁴ Nayat arxatasikitaya, qhispiyarakitaya; arsutamarjamay jakañ churita. ¹⁵⁵ Yanapt’amax ñanqha lurir jaqinakat jayankiwa, jupanakax janiw arunakamarjam jakapkiti. ¹⁵⁶ Tatay, munasiñamax wali jach’awa; chiqa kankañamarjamay jakañ churita. ¹⁵⁷ Nayar arknaqir timasirinakax waljaniwa, nayasti janiw arunakamat saraqaskti. ¹⁵⁸ Ch’uxña lurir jaqinakar uñjasax axtastwa, arunakamarux janiw jaysapkiti. ¹⁵⁹ Tatay, arunakamar munasitax uñtanita; ¡munasiñam laykuy jakañ churita! ¹⁶⁰ Taqpach arunakamax chiqapapuniwa; taqpach arsutanakamax wiñayawa, askirakiwa. ¹⁶¹ Ch’aman jaqinakax ina ch’usat arknaqapxitu, chuymaxasti arunakamaruw waqaychi. ¹⁶² Nayax arsutamampix kusisitätwa, imantat yänak jikxatasin kusisir jaqjamätwa. ¹⁶³ K’arisiñarux uñistwa, janiw yatiñ munkti, yatichäwimarusti munastwa. ¹⁶⁴ Chiqa arunakamatxa, jan qarjasisaw yupaychsma. ¹⁶⁵ Arunakam munirinakax suman jakasipxi, janiw kunas jupanakarux tinkuykiti. ¹⁶⁶ Tatay, nayar qhispiyañam suyt’askta, kamachi arunakamarjamaw sarnaqta. ¹⁶⁷ Nayax arsutanakamaruw jaysta, taqpach chuymampiw munasirakta. ¹⁶⁸ Kamachi arunakamarux jaystwa, ¡jumaw taqi sarnaqäwix yattaxa! ¹⁶⁹ Tatay, arnaqasitaxax nayraqatamaruy purinpan; ¡arunakamarjamay amuyt’a chuym churita! ¹⁷⁰ Mayisitaxax nayraqatamar purinpan; ¡arsutamarjamay qhispiyita! ¹⁷¹ Lakaxat jach’añchañ arunakax mistpan, jumaw kamachinakam nayar yatichista. ¹⁷² Laxraxax arsutam phuqhirïtamat q’uchpan, taqpach kamachi arunakaman chiqapätap layku. ¹⁷³ Amparamax nayar yanapt’añatak wakichatäpan, arunakamar taqi kunat sipan munasitax layku. ¹⁷⁴ Tatay, ¡nayarux qhispiyakitaya! ¡Yatichäwinakamampix kusisitätwa! ¹⁷⁵ Jumar yupaychañatakiw jakañ munta; aski kankañamax yanapitpanaya. ¹⁷⁶ Chhaqhir ovejar uñtataw payinukta, ¡nayar thaqhirix jutakimaya, janiw kamachi arunakamat armaskti!

¹ Llakisiñaxan Tatitur art’asta, jupasti ist’ituwa. ² Tatay, k’ari parlirinakat jark’aqita, k’arimp aynacht’ayir laxrat qhispiyita. ³ K’ari jaqinaka, ¿kunarak katuqätasti? ⁴ ¡Nuwasirin ari mich’inakapa! ¡Nakhaskir retama nina sank’anaka! ⁵ ¡Nayax kunakïktxa, Mésec chiqan jaya jaqjam apanukutätwa, Quedar chiqan chhujllan jakarakta! ⁶ Sumankañar uñisirinak taypin sinti jayapuniw jakta; ⁷ ¡nayax sumankañat parlkta ukapachaxa, jupanakax ch’axwañat parlapxi!

¹ Nayranakaxampiw qullunak uñatatta: “¿kawkitarak yanapasti nayatak jutani?” sasa. ² Yanapax Tatit Diosat nayatak jutani, alaxpach akapach lurir Diosata. ³ ¡Janipuniw jupax tinkuñam munkaniti! ¡Janipuniw jumar uñjirix ikkaniti! ⁴ Janiw jupax ikkisa, samart’kisa; Israel markar uñjirix janipuniw ikkiti. ⁵ Tatituw juman imirimaxa; jupaw juman jak’amankaski. ⁶ Urux janiw intix ñanqhachkätamti, arumas janirakiw phaxsix kamachkätamsa. ⁷ Tatituw taqi jan walt’añanakat imasktam; jupaw jakañam imaski; ⁸ Tatituw mistutamsa, mantatamsa uñjaskani, jichhürut wiñaykama.

¹ ¡“Tatitun utapar sarañäni” sirinakampix walpun kusista! ² Jerusalén marka, ¡niyaw punkunakamar purinipxta! ³ Jerusalén markax suma sayt’ayatawa, wawanakapan tantachasiñapataki. ⁴ Ukaruw Tatitun ayllunakapax sutipar yupaychir makhatapxi, Israel markar satäkän ukarjama. ⁵ Ukankiw chiqapar uñjañ utanakaxa, ukankiw David reyin taripäwi utanakapaxa. ⁶ Jumanakax taqpach chuymamp sapxam: “¡Jerusalén, sumankañax juman utjpan; jumar munirinakax jan khitin kamsat jakasipxpan. ⁷ Pirqanakam manqhan sumankañax utjpan, reyiman utanakapas jan kuna kamachkayäpan!” sasa. ⁸ Jichhasti, jilanakax layku, mayni masinakax laykuw arsü: “Sumankañax jumampïpan. ⁹ Tatitu Diosasan utap laykuw juman askimatak thaqhä” sasa.

¹ Tatay, juma tuqiruw uñtansma; juma, alaxpachan jakiriruw mayisinsma. ² Achikt’asiñ chuymampiw Tatit Diosaxarux uñtapxta, Tatitun khuyapayasiñap suyasa, uywatanakax uywiripat suyapki ukhama, uywat warmix uywiripat suyki ukhama. ³ Khuyapayasipxita, Tatay, khuyapayasipxita, jisk’achat sarnaqañampi qarjatäxapxtwa. ⁴ Qamirinakan larch’ukitax walipuniw t’aqhisipxta, jach’a jach’a tukurinakan jisk’achatapampis qaritäxapxtwa.

¹ Tatitutix jan yanapkistasapän ukaxa, ¿kunäsapänsa jiwasanakatxa? ¡Taqiniw Israel markan yattanxa! ² Tatitutix jan yanapkistasapän ukaxa, kunapachatix chhukxatapkistän ukkhaxa, ³ jakkirpach manq’antistasapäna, q’apisiñapan jiwasanakatak ninjam nakhatap layku. ⁴ Ukapachax jawirat jilarir umjamaw q’al chhaqtayxistasapäna, ¡jawir umjamaw jiwasanak pat llumikipasapäna! ⁵ ¡Jupuqun q’añu umjamaw kawkikam puriyistasapäna! ⁶ ¡Tatitux jach’añchatäpan, janiw jupax apanukkistuti, janirakiw laka ch’akhanakapampis t’uruntaykistuti! ⁷ Jamach’ir uñtataw jiwayirin sipitapat jakañ qhispiyasipxtan; sipitapax t’aqasiwayxiwa, jiwasanakasti jaltxapxtanwa. ⁸ Yanapt’ax Tatitut juti, khititix alaxpacha akapach lurki uka Tatituta.

¹ Tatitur taqpach chuymamp katuyasirinakax jan unxtkayäpxiwa; Sión qullur uñtataw wiñayatak sayt’asipxi. ² Kamisatix qullunakax Jerusalenar muyuntkixa, ukhamaw Tatitux markapar muyunti jichhasa, wiñayan wiñayapasa. ³ Ñanqha lurir munañan jaqinakax janiw wiñayatak Diosan markapar apnaqkaniti; aski jaqinakan ñanqha jan lurasipkañapataki. ⁴ Tatay, aski jaqinakarux askinakay churam, q’uma chuyman jaqinakarux askinakampiy phuqhantam; ⁵ jan wali thakhinjam saririnakarusti, ñanqha luririnakampi chik aynacht’ayam. ¡Israel markansti samarañax utjpan!

¹ Tatitux Babilonia markat Jerusalén markar kuttayanxistän ukapachaxa, samkäkaspas ukhamänwa. ² Larusiñampiw lakax atipjayasïna, kusisiñ q’uchunakampiw laxrax phuqhantasïna. Ukapachasti Diosar jan uñt’irinakax sapxänwa: “¡Tatitux jach’a luräwinak jupanakatakix luri!” sasa. ³ Jïsa, Tatitux jach’a luräwinak lurarapistu, jiwasanakasti wali kusisitäpxäyätanwa. ⁴ Tatay, wasitat kusisiñ kuttayxapxita, kunjämtix wasarar jawiranak kutt’aykta ukhama. ⁵ Jacht’asis yapuchirinakax kusisiñampiw apthapipxani. ⁶ Jacht’asis jatha phawirinakax jayllt’asisaw kutinxapxani, trigo yawitanakap marqt’ata.

¹ Tatitutix jan utachkaspaxa, inamayakiw utachirinakax ch’am tukusipkaspa; Tatitutix markar jan imkaspaxa, inamayakiw marka uñjirinakax uñch’ukisipkaspa. ² Willjtat sarnaqatanakax inamayawa, jayp’ukam irnaqatas inamayawa, jump’i apsutampi t’ant’a manq’atas inamayawa, Diosax munat wawanakapan ikiñanakapkam t’ant’a churki ukapachaxa. ³ Yurirapkistu uka wawanakax, Tatitun aski churäwinakapawa. ⁴ Waynäpktan ukapach yurirapkistu uka wawanakax nuwasirin amparapankir mich’inakar uñtatawa. ⁵ ¡Walja wawan jaqinakax kusisiñaniwa! Janiw timanakapamp p’inqachat uñjaskaniti, taripirinakan nayraqatapan jikxataskani ukkhaxa.

¹ Tatitur axsartir jaqix kusisiñaniwa, Tatitur jaysir jaqix kusisiñaniwa. ² Jumatix jupanakat maynïstaxa, ch’ama tukutamatjam manq’asïta, kusisitaw utjasïta, taqi kunas walikiw sararapïtam. ³ Uta manqhimansti, warmimax wali achur uva alir uñtatäniwa; wawanakamasti manq’añawjamar muyuntataxa, külltanir olivo alinakar uñtatäniwa. ⁴ Tatitux jupar waqaychirirux askinak churani. ⁵ ¡Tatitux Sión qullutpach askinak jumar churpan! ¡Taqpach jakäwimansti, Jerusalén markan qamirkipstatap uñjawayam! ⁶ ¡Allchhinakamar uñjañkam jakawayam! ¡Israel markansti sumankañax utjpan!

¹ Wayna kankañaxatpach ukataq t’aqhisiyapxitu, jichhax Israel markax sispan, ² wayna kankañaxatpach ukataq t’aqhisiyapxitu, ukampis janiw atipjapkituti. ³ Jikhanixarux jawq’käwiw chhuxriñchapxitu, jach’a sukanakjam jawq’käwix jist’japxitu, ⁴ Tatitusti chiqapar uñjasir kankañapanxa, ñanqha lurir jaqinakan amparapat qhispiyitu. ⁵ ¡Sión markar uñisirinakax, q’ala p’inqachjat jaltxapxpan! ⁶ Uta patan alir qurjamäpxpan, janïr jik’inukkat wañsur qurjama. ⁷ Trigo yawirin amparapan jan phuqt’ir qurjama, marqthapirin amparapar jan phuqt’ir qurjama; ⁸ janiw khitis jupanakarux siskiti: “Tatituy askinak jumanakar churpan” sasaxa. Nanakasti Tatitun sutiparuw jumanakarux jach’añchapxsma.

¹ Tatay, jach’a t’aqhisiñ taypitpach art’asinsma: ² ¡Tatay, mayisitaxar ist’akimaya!, ¡achikt’asiñamp arnaqasitaxar jaysakimaya! ³ Dios Tatay, jumatix taqpach juchanak amxäsiskakismaxa, ¿khitirak nayraqataman sayt’aspasti? ⁴ Ukampis jumaw juchanakat pampachapxista, ukhamat jumar waqaychañataki. ⁵ Taqpach ajayuxampiw Tatitur suyt’askta, taqpach chuymaxampiw arunakapar iyawsta. ⁶ Nayax Tatituruw suyt’askta, qhanjtaniñap uñch’ukir jaqit juk’ampi. Kunjämtix marka uñjirinakax willjtaniñap uñch’ukixa, ⁷ ukhamay Israel marka, Tatiturux suyt’am, khuyapayasiñasa, qhispiyasiñasa Tatitunak utji. ⁸ ¡Jupaw Israel markarux taqi juchanakapat pampachani!

¹ Tatay chuymaxax janiw inampst’irïkiti, janirakiw nayranakaxas jach’a jach’a tukurïkiti, janiw muspharkañ jach’a yänakan qhipap sarkti, ukanakan jan nayatakjamätap layku. ² Ukatsipana amukïsktwa, janiw llakisiñaxax utjkiti, taykapan amparapankir jichha ñuñuqayat wawjama. ¡Jichha ñuñuqayat wawjamätwa! ³ Israel marka, Tatituruk suyt’am, jichhasa, wiñayan wiñayapasa.

¹ Tatay, Davidat amtasikimaya, llakinakapatsa amtasikimaya; ² Jacobun taqi Ch’aman Tatitupa, taqpach chuymamp juramento luratapat amtasikimaya: ³ “Janiw utaxar mantkäti, janiw samart’añatakis ikintkäti, ⁴ janiw nayranakax ch’irmthapkäti, janirakiw ikkäsa, ⁵ Tatitutak mä chiqawja jikxatañkama, Jacobun taqi Ch’aman Diosapatak mä utjäwi jikxatañkama” sasa. ⁶ Efrata chiqawjan arust’äwi arcat ist’apxta, Quiriat-jearim uraqin uk jikxatapxarakta. ⁷ Ukat sapxta: ¡Tatitun qullan utapar mantapxañäni! ¡Jupan nayraqatapar killt’asipxañäni! sasa. ⁸ Tatay, qullan arcamampiy sartasim, kawkharutix samarkäta uka qulluruy jutam. ⁹ Sacerdotenakamax chiqa kankañ isimp isthapisipxpan, jumar iyawsirinakax kusisiñat art’asipxpan. ¹⁰ David uywatamar munasitam laykux, janikiy ajllit reyimatakix mays uñtamti. ¹¹ Tatitux juramentompiw David reyirux arsüna, uka arsutapatsti janiw yaqha amtkaniti: ¹² “Juman saraqirinakamat mayniruw reyi qunuñamar qunt’ayä. Wawanakamatix arust’äwi arunakaxar phuqhapxani, yatichäwi arunakaxar phuqhapxarakin ukaxa, wawanakaman wawanakapas wiñayaw reyi qunuñaman qunt’asipxani” sasa. ¹³ Tatituw Jerusalenarux ajllisi, ukan jakañatakiw jupax chhijllasi, akham saraki: ¹⁴ “Akaw wiñayatak nayan utjäwixaxa; akawjan jakä, nayar kusisiyatap layku. ¹⁵ Manq’añanakaparux askinakampiw phuqhantä, jan utjirin jaqinakaparusti manq’ampiw sisarayä. ¹⁶ Sacerdotenakaparux qhispiyasiñ isimpiw isthapiyä, chiqa arkirinakaparusti kusisiñampiw art’asiyä. ¹⁷ Ukawjan Davidan ch’amap wasitat sartayä. Ajllit reyixatakix mä qhana wakicharapï. ¹⁸ Timanakaparusti p’inqa tukuñampiw phuqhantä, Davidarusti k’ajkir pillumpiw asxatä” sasa.

¹ Uñjapxam: ¡kunja munkayasa jilanak pura mä wawak suman jakasiñaxa! ² Ukax q’apkir qullar uñtatawa, sacerdotenakan p’iqipat llumiqasin sunkhap chiq saraqki, kunka isipkam purki ukhamawa. ³ Hermón qullut saraqir sulla umjamawa, Sión qullxar purir umar uñtatarakiwa. Ukham suman jakirinakarux Tatitux jaya pacha jakañ churi.

¹ ¡Tatitun uywatanakapa! ¡Jupar jach’añchapxam, Tatitun utapan arum paqar suyirinaka, jupar jach’añchapxam! ² ¡Qullan uta tuqir amparanakam luqtapxam, Tatiturusti jach’ar aptapxam! ³ Tatitux Sión qullutpachay jumarux askinak apayanpan, jupaw alaxpacha, akapacha, luririxa.

¹ ¡Tatitux jach’ar aptatäpan! Tatitun sutip jach’añchapxam; Tatitun uywatanakapa, ² Tatitun utapankirinaka, Diosasan uta anqäxapankirinaka, jupar yupaychapxam. ³ Tatitur yupaychapxam, jupax munasiriwa; sutipar q’uchupxam, jupax khuyapayasiriwa. ⁴ Jupaw Israelarux ajllisïna, jupan markapäñapatakiw ajllisïna. ⁵ Tatitun muspharkayätap yatta, jupax taqi diosanakat sipan ch’amaniwa. ⁶ Tatitux taqi kuntix munki uk luri, alaxpachansa, akapachansa, lamar qutansa, quta manqhansa. ⁷ Uraq tukusitpach qinayanak sartayi, lliju llijunakampiw jallun purxatañap yatiyi, imatäki ukkhatpach thayanakarux antutnuku. ⁸ Jupaw Egiptonkir jaqinakan jilïr yuqall wawanakaparux jiwarayäna, nayrïr uywa qallunakaruw jiwarayarakïna. ⁹ Muspharkañ uñacht’äwinak Egipto markar apayanïna, faraón chachar uñacht’ayañataki, jilïr jaqinakapar uñacht’ayañataki. ¹⁰ Walja markanakaruw jiwamp tukjäna; munañan reyinakaruw jiwarayäna: ¹¹ amorreo uraqinkir Sihón reyiru; Basán uraqinkir Og reyiru, Canaán uraqinkir taqpach reyinakaru; ¹² khä reyinakan uraqinakapsti, Israel markaparuw katuyxäna. ¹³ Tatay, sutimax wiñayawa; sutimax wiñayapuniw amtatäni. ¹⁴ Tatituw markaparux chiqapar uñjaski; uywatanakapat khuyapt’ayasiraki. ¹⁵ Diosar jan uñt’ir jaqinakan idolonakapax qurit qullqit luratakiwa, jaqin amparapampi luratakirakiwa. ¹⁶ Lakanïkasinsa janiw parlapkiti; nayranïkasinsa janiw uñjapkiti; ¹⁷ jinchunïkasinsa janiw ist’apkiti; janiw jakañ samananïpkisa. ¹⁸ Uka diosanak luririnakax ukanakjamakïpxiwa, ukanakar alkatirinakas pachpakïpxarakiwa. ¹⁹ Israelitanaka, Tatitur jach’añchapxam; sacerdotenaka, Tatitur jach’añchapxam; ²⁰ levitanaka, Tatitur jach’añchapxam; Tatitur iyawsirinaka, jupar jach’añchapxam. ²¹ ¡Tatitux Sión markan qullanäpan, Jerusalén markan jakir Tatitux jach’añchatäpan! ¡Tatitux jach’ar aptatäpan!

¹ Tatitur yuspagarapxam, munasirïtap layku, munasiñapax wiñayawa, ² diosanakan Diosapar yuspagarapxam, munasiñapax wiñayawa. ³ Munañaninakan Munañanipar yuspagarapxam, munasiñapax wiñayawa. ⁴ Jach’a muspharkañanak luririru, munasiñapax wiñayawa. ⁵ Yatiñ kankañampi alaxpach luririru, munasiñapax wiñayawa. ⁶ Uma patxar uraq jant’akt’iriru, munasiñapax wiñayawa. ⁷ Intimpi phaxsimpi luririru, munasiñapax wiñayawa: ⁸ Urun qhanañapatak inti uchiriru, munasiñapax wiñayawa; ⁹ arum qhanañapatak phaxsimpi, warawaranakamp luririru, munasiñapax wiñayawa. ¹⁰ Egiptonkirinakan jilïr yuqall wawanakapar jiwarayiriru, munasiñapax wiñayawa. ¹¹ Israelitanakar Egiptot irpsuniriru, munasiñapax wiñayawa; ¹² taqi ch’aman amparapamp irpsuniriru, munasiñapax wiñayawa. ¹³ Mar Rojo qutar payar jaljtayiriru, munasiñapax wiñayawa. ¹⁴ Israel markar lamar quta taypinjam irpkatiriru: munasiñapax wiñayawa. ¹⁵ Mar Rojo qutar Faraonan jaqinakapar jaquntiriru, munasiñapax wiñayawa. ¹⁶ Wasar chiq markapar irpiriru, munasiñapax wiñayawa. ¹⁷ Aytat reyinakar jiwarayiriru, munasiñapax wiñayawa. ¹⁸ Munañan reyinakar jiwarayiriru, munasiñapax wiñayawa: ¹⁹ Amorreo jaqinakan Sihón reyipar jiwayiriru, munasiñapax wiñayawa; ²⁰ Basán uraqinkir Og reyir jiwayiriru, munasiñapax wiñayawa. ²¹ Reyinakan uraqinakap markapar katuyiriru, munasiñapax wiñayawa, ²² uywat Israel markapar tuti churxiriru, munasiñapax wiñayawa. ²³ Aynacht’añasan jiwasanakat amtasiriru, munasiñapax wiñayawa. ²⁴ T’aqhisiyirinakasat qhispiyiriru, munasiñapax wiñayawa. ²⁵ Jaqinakarusa, uywanakarus manq’añ chuririru, munasiñapax wiñayawa. ²⁶ ¡Alaxpachankir Diosar yuspagarapxam, munasiñapax wiñayawa!

¹ Babilonia jawir lakanakan qunt’ataw Sión markat amtasisax jachapxäyätan. ² Ukawjan alir sauce quqanakaruw arpanakas warkt’asipxäyätan. ³ Jiwasanakar katuntat anakirinakasti, ukawjan q’uchuñas munapxäna, jiwasanakat taqi kun aparirinakax, kusisiñampi q’uchupxañas munapxäna; ¡Sión markankir q’uchunakap q’uchuñasa! ⁴ ¡Yaqha markanakanxa, janipuniw Tatitun q’uchunakap q’uchupkiristti! ⁵ Jerusalén marka, jumat armasirisma ukaxa, kupi amparaxax q’al pharantitpan. ⁶ Jerusalén marka, janitix jumat amtaskä, janitix juk’ampi jumat kusiskä ukapachaxa, laxraxax lakaxar lip’katpan. ⁷ Tatay, Edom uraqinkir jaqinakan arsutap amtam, Jerusalén markax aynacht’kän ukürux sapxänwa: “T’unjapxam, taqpach tukjapxam” sasa. ⁸ ¡Jumasti Babilonia marka, t’unjataw uñjasïta! ¡Nanakar jan walinak luratamat t’aqhisiykätam ukax kusisitäniwa! ⁹ ¡Wawanakamar katuntasin qarqanakar jisktasin jiwaraykani ukax kusisitäniwa!

¹ Tatay, taqi chuymampiw jumar yuspagaräma; angelanakan nayraqatapan jumatak q’uchurapïma. ² Qullan utam uñtataw killt’asï, munasiñamampita, chiqa kankañamampit yuspagarañataki, sutimarusa, arunakamarus taqi kunxaruw jilankaytaxa. ³ Art’asinsma ukapachax ist’istawa, ch’am yapxatarakista. ⁴ Tatay, arsutanakam ist’asinxa, akapachankir reyinakax jumaruw yuspagarapxätam. ⁵ Tatitun thakhipan sumätap q’uchupxani, Tatitun k’ajkir kankañapan jach’ätap layku. ⁶ Tatitux alaxpachankchi ukasa, llamp’u chuyman jaqirux uñtaniwa, jach’a jach’a tukur jaqirusti jayat uñt’i. ⁷ Chijinakar purkta ukapachaxa, jumaw jakañaxar imtaxa; ch’amamampiw timanakaxan amparapat qhispiyistaxa. ⁸ ¡Tatituw nayarux askinakamp phuqhantitani! Tatay, munasiñamax wiñayawa; amparamamp luratanakarux janikiy jaytanukumti.

¹ Tatay, jumaw uñakipista, ukat nayarux sum uñt’ista; ² jumaw qunt’ataxsa, sartataxsa yattaxa; lup’itanakaxsti jayatpach amuytaxa. ³ Jumaw sarnaqataxsa yattaxa, ¡taqpach luräwinakaxsa yattaxa! ⁴ Tatay, janïraw kuns arskti ukkhaw jumax taqpach yatxtaxa. ⁵ Taqi tuqit nayar muyuntista; amparamampiw imxäsista. ⁶ Ukataq yatiñ kankañamax atipjapunituwa; ¡sinti muspharkayawa, janiw amuyt’irjamäkti! ⁷ Ajayum jak’atsti ¿kawkirurak sarästi? nayraqatamatsti ¿kawkirurak jaltästi? ⁸ Alaxpacharutix makhatiristxa, jumax ukanktawa; uraq manqharutix mantiristxa, jumax ukankaraktawa; ⁹ inti jalsu tuqirutix thuqtawayiristxa, jan ukax lamar quta tukuskamas puriristxa, ¹⁰ ch’iqa amparamax ukan jikxatitaspa; ¡kupi amparamasti janiw antutkitaspati! ¹¹ Ch’amakamp imxatayasiñtix amtiristxa, jan ukax, qhana urun ch’amak arumar tukuñaptix muniristxa, ¹² ch’amakax janiw jumat imantkitaspati, arum ch’amakax urut sipan juk’amp qhanäspawa. ¡Ch’amakasa, qhanasa, jumatakix pachpakiwa! ¹³ Jumaw nayarux irnuqasista; taykaxan purakapan utjayasista. ¹⁴ Muspharkañ nayatak luratamat jumaruw yuspagarsma. ¡Uksti sumpun yatista! ¹⁵ Janchixan jiltatapax juman uñjatänwa, jan khitin uñjkat irnuqatäkäyät ukchañkama, uraq manqhan utjayatäkäyät ukchañkama. ¹⁶ Nayranakamax janchixan lurasitap uñjäna; taqi ukanakasti qillqatamar qillqantatänwa. Jakañ urunakaxax suma jakhutänwa, nayrïr uru janïr purinkipana. ¹⁷ Diosaxay, juman amtatanakamax jan amuykayawa; ¡ukanakax jan tukuskiriwa! ¹⁸ Ukanaktix jakht’añ muniristxa, ch’allat sipan juk’ampïspawa; jakhuñ tukuyirista ukasa, jumamp chikakïskiristwa. ¹⁹ Diosaxay, ñanqha luririnakarux tukusiyamaya, jaqi jiwayirinakarusti nayat jithiqtayam, ²⁰ jumxat jan wal parlir jaqinakat jithiqtayita, jumar jan walt’ayir jaqinakat jark’aqita. ²¹ Tatay, jumar uñisirirux uñisiraktwa; jumar qallasirirusti jisk’acharaktwa. ²² ¡Taqpach chuymaxampiw jupanakar uñista! ¡Uñisirixat jupanakarux uñt’ta! ²³ Diosay, uñakipitaya, chuymaxar uñantam; nayarux yant’itaya, lup’itanakax uñt’arakim; ²⁴ nayatix ñanqha thakhin sarnaqirïstxa, chiqa thakhinjamay irpasita.

¹ Tatay, ñanqha lurir jaqit qhispiyita, qhuru jaqit imita, ² jan wali lurañanak chuymapan amtapxi, sapüruw nuwasiñanak utjayapxi. ³ Laxrapax asirun laxrapjam wakichatawa; arunakapasti katarin jiwayir mich’ipjamawa. ⁴ Tatay, ñanqha lurir jaqit arxatita, qhuru jaqinakat imita, tinkuñaxatak sipitanak wakichirinakat jark’aqita. ⁵ Khä jach’a jach’a tukur jaqinakax sipitanak wakicharapipxitu; ñanqha luririnakax qänanak jant’akt’arapipxitu, sarañaxarusti sipitanak uchantarapipxitu. ⁶ Nayasti Tatiturux sistwa: “Jumaw Diosaxätaxa; ¡Tatay, jach’at mayisitaxarux ist’akimaya! ⁷ Tatay, taqi ch’aman qhispiyirixay, jumaw nuwasïwin p’iqixar imasktaxa” sasa. ⁸ Tatay, janikiy ñanqha luririn munataparux jaysamti; janikiy amtäwinakapan sum sarantañap munamti. Nayar uñisirinakax p’iqinakap waytapxi; ¡ñanqhachatanakapax jupanak kipkar kutxatpan! ¹⁰ Nina sank’a k’illiminak jupanakxarux jalxatpan; phuch’u p’iyanakar wiñayatak jaquntatäpxpan. ¹¹ K’ari jaqix uraqin jan jakpati, qhuru jaqirusti chijix arktasin jiwaypan. ¹² Llakit jaqir Tatitun chiqapar uñjatap yatta, t’aqhisiyat jaqir arxatatap yatirakta. ¹³ Aski jaqinakax sutim jach’ar aptapxani; ¡chiqap jakir jaqinakasti nayraqataman jakapxani!

¹ Tatay, jumaruw art’asinsma, ¡jank’akiy jutam!, ¡art’asinsma ukapachax ist’akitaya! ² Mayisitaxax incienso q’aphir uñtat nayraqatamar makhatanpan, luqatatat amparanakaxasti, jayp’u luqtäwjamäpan. ³ Tatay, janiy kuna jan wali parlañanaksa arsuyistati. ⁴ Ñanqha lup’iñ amuy apaqt’ita; ñanqha lurañanak jan lurayistati, janirak ñanqha lurir jaqinakan manq’äwipan chikachasiyistati. ⁵ Aski jaqix mutuyitpan, suma jaqix tuqinuqitpan, ukanak katuqañatakix janiw jaltkäti; mutuykatpachas Tatitut mayisiskakïwa. ⁶ Ñanqha luririnakan jilïrinakapax qarqanakat nukt’atäpxaniwa, arunakaxan askïtap uñjapxani. ⁷ Ch’akhanakapax amay imäwi jak’an willitatatäniwa, uraq sukachsutax jist’artki ukar uñtatäniwa. ⁸ Tatay, nayranakaxax jumaruw uñtantam, jumaruw imantasiñatak makhatansma, janikiy apanukustati. ⁹ Jalantañaxatak uchat sipitat qhispiyita, ñanqha luririnakan sipitapat jark’aqita. ¹⁰ Ñanqha luririnakax pachpa sipitanakapar jalantapxpan, nayasti ukchañkamax nayraqatar sarantaskakïwa.

¹ Tatiturux wali jach’at art’asta, khuyapayasiñ jach’at mayista. ² Jupan nayraqatapan llakinakax arsusta, nayraqatapan llakixat yatiyasta, ³ kunapachatix aynacht’at jikxataskta ukkha. Tatay, jumaw sarnaqäwix yattaxa: thakhixarux mä sipit uchantapxi. ⁴ Kupi tuqiruw uñtasta, janiw khitis yanapt’ir jutkituti. ¡Janiw khitis arxatkituti! ¡Janiw khitis nayat llakirix utjkiti! ⁵ Tatay, jumaruw art’asinsma, jumaruw saraksma: “Jumätaw nayan imantasiñaxaxa; jumakiw aka jakañ uraqin taqi kunaxätasa” sasa. ⁶ Arnaqasitanakaxarux ist’akimaya, ch’ama thayjtataw uñjasta. Nayar arknaqirinakat qhispiyita, jupanakax nayat sipan juk’amp ch’amanïpxiwa. ⁷ Aka t’aqhisiñ jakañat qhispiyita, jumar yupaychañatak wayst’asita. Aski jaqinakax kusisipxaniwa, khuyapayasiñamp nayar uñjatamata.

¹ Tatay, mayisitaxarux ist’akimaya; achikt’asitaxarux jaysakimaya. ¡Jumax chiqapästaxaya, ist’akitaya! ² Janikiy uywatamarux juchañchamti, nayraqataman janiw khitis askïkiti. ³ Timasirinakaxax jiwayañatakiw arknaqitu, uraqiruw taksupxitu; ch’amak taypin jakayañ munapxitu, jiwatarjamaw uñjañ munapxitu. ⁴ Ajayuxax q’ala aynacht’atawa; chuymaxax llakimp tukusitawa. ⁵ Nayra pachanakat amtasta, taqpach luräwinakamat lup’ta. ⁶ Juma tuqiruw amparanakax luqtansma, waña uraqir uñtataw jumatjam pharjayasta. ⁷ Tatay, ¡mayisitaxarux jank’akiy ist’am, samanaxax tukstañampïskiwa! Janikiy nayatak maysa uñtamti, jan ukax jiwatar uñtatïristwa. ⁸ Willjtanakax munasiñamat ist’ayita, taqi chuymamp jumar iyawsatax layku. Sarañaxäki uka thakhi uñachayita, kuntix nayax munkta uk mayisinsma. ⁹ Tatay, nayamp timasirixat qhispiyita, jumaruw imantasiñatak thaqsma. ¹⁰ Munañam lurañ yatichita, nayan Diosaxätam layku. Munasir ajayumax chiqa thakhinjamay irpitpan. ¹¹ Tatay, sutim laykuy jakayasita, khuyapayasirïtam laykuy llakisiñat wayst’ita. ¹² Chiqätam laykuy timasirinakaxar t’unjam, ¡taqpach uñisirinakaxar tukusiyam, nayax juman arkirimästxaya!

¹ ¡Nayar arxatir Tatitux qullanäpan! Jupaw ch’axwañatak wakicht’itu; ² jupaw nayan aski luririxaxa, arxatirixasa, jupaw jach’a imantasiñaxaxa, qhispiyirixasa; jupaw jark’aqasiñaxasa, ukampiw imt’asta; juparakiw markanakar nayamp apnaqayirisa. ³ Tatay, ¿kunarak jaqisti, jupat amtasiñamatakisti? ¿Kunarak jaqinakasti, jupanakar munasiñamatakisti? ⁴ Jaqix mä samsumpi sasikiwa, jakañapax chhaqtir ch’iwjamakiwa. ⁵ Tatay, alaxpacham jist’aram, saraqanirakim; jiwq’i mistuyapxañapatak qullunakar llamkt’am; ⁶ llixu llixurux antutnukunim, uñisirinakamarusti chhukhutatayam. ⁷ Alaxpachatpach amparam luqtanim, lamar quta umanakat qhispiyita; yaqha markankir jaqinakan amparapat qhispiyita, ⁸ khitinakatix k’ari arunak parlapki, kupi amparap aytas k’ari juramento lurapki ukanakata. ⁹ Tatay, machaq q’uchu q’uchurapïma, arpamp chikaw q’uchurapïma. ¹⁰ Jumaw reyinakar atipjaytaxa; jumarakiw David luqtirimar qhispiytaxa, jiwayir espadat arxatita; yaqha markankir jaqinakan amparapat qhispiyita, khitinakatix k’ari arunak parlapki, kupi amparap aytas k’ari juramento lurapki ukanakata. ¹² Yuqall wawanakaxax alinak taypinjam jiltapxi; imill wawanakaxasti reyin utapar thurxäsir qalanakar uñtatäpxiwa. ¹³ Pirwanakaxax phuqhantatawa, kunayman manq’añanakampi phuqhantatawa. Uywanakaxax walipuniw miranti, uraqixan waranq waranqa tamanakaw mirantaraki. ¹⁴ Vacanakaxax wallq’ikamakiwa, janiw sulluririnakax utjkiti. Janirakiw thakhinakaxan warariyasiñanakas utjkiti. ¹⁵ Ukham phuqt’at markax kusisiñan markawa, Tatitut Diosanïki uka markax kusisiñaniwa.

¹ Diosaxay, Reyixay, jach’aruw aptäma, wiñayaw sutim jach’añchä. ² Sapüruw jach’añchäma; wiñayaw yupaychäma. ³ Tatitux jach’apuniwa, jach’ar aptatäñapax wakisiwa; jach’a kankañapax jan amuyt’kayawa. ⁴ Jaqinakax wawanakapan wawanakapkamaw luratanakam aytani, muspharkañ luratanakam yatiyapxani. ⁵ Muspharkañ qhapaq kankañamat jupanakarux yatiyasini, nayasti muspharkañ luratanakamat parlarakï. ⁶ Axsarkay ch’aman luratanakamat yatiyasini, nayasti jach’a luräwinakamat parlarakï. ⁷ Jach’a munasiñamat amtasaw yatiyapxani, juman aski kankañamat jach’at jallallapxani. ⁸ Tatitux suma jaqiwa, khuyapayirirakiwa, q’apisiñapax k’achakiwa, munasiñapasti jilarkiriwa. ⁹ Tatitux taqinir munasiriwa, luratanakaparux munasiñampiw uñji. ¹⁰ ¡Tatay, luratanakamax taqpachapun jumar jach’añchpan! ¡Iyawsirinakamax jumar jach’añchapxpan! ¹¹ ¡Aytat qullan sarayäwimat yatiyapxpan! ¡Jach’a luräwinakamat parlapxpan! ¹² ¡Muspharkañ ch’amamat jaqinakar yatiyaspan, aytkay qhapaq sarayäwimat parlasirakpan! ¹³ Qhapaq markamax wiñay qhapaq markawa, qhapaq apnaqäwimax wiñay apnaqäwirakiwa, Tatitux arsutanakap phuqhiriwa, taqi luräwinakapan munasiñaniwa. ¹⁴ Tatituw tinkurinakarux katxäsiski, qaritanakarusti ch’amañcharaki. ¹⁵ Taqinin nayranakapaw jumarux uñch’ukisipktam, jumaw wakisitarjam manq’añ jupanakar churtaxa. ¹⁶ Jumaw amparam luqatattaxa, taqi jakirinakarusti askinak jilarkir churtaxa. ¹⁷ Tatitux taqi sarnaqäwipan chiqap uñjiriwa, taqi luräwinakapan munasiñaniwa. ¹⁸ Tatitux art’asirinakapan jak’apankaskiwa, chiqpach chuymamp jupat art’asirinakan jak’apankiwa. ¹⁹ Jupar arkirinakan munataparjamaw phuqhi; arnaqasitanakap ist’i, qhispiyaraki. ²⁰ Tatitux jupar munirinakarux imiwa, ñanqha luririnakarusti t’unjiwa. ²¹ ¡Lakaxax Tatitur yupaychpan! ¡Taqpach jakirinakax qullan sutip jach’añchpan, jichhasa, wiñayan wiñayapataki.

¹ ¡Tatitux jach’ar aptatäpan! Taqpach chuymaxampiw Tatitur yupaychä. ² Jakañaxkamax Tatituruw yupaychä; jupatakiw q’uchunak q’uchurakï. ³ Jilïr jaqinakarux jan alkatapxamti, jiwir jaqïpxatap laykux janiw qhispiyapkaspati, ⁴ jiwxapxi ukapachaxa, laq’aruw tukxapxi, ukürpachaw amtatanakapax tukusxi. ⁵ Jacobun Diosapan yanapat jaqix kusisiñaniwa, Tatitu Diosapar suyt’irix kusisiñaniwa. ⁶ Jupaw alaxpacha, akapach luri, lamar qutarusa, taqi ukan utjirinakarusa. Jupax arsutap phuqhapuniwa. ⁷ T’aqhisiyat jaqinakaruw chiqapar uñji, manq’at awtjatanakaruw manq’añ churaraki. Tatituw katuntat jaqinakarux antutnukuyi; ⁸ Tatituw juykhunakarux uñjayi; Tatituw tinkur jaqinakarux wayti; Tatituw aski jaqinakarux munasi; ⁹ Tatituw yaqha markankir jaqinakarux imi, wajchanakampiru, ijma warminakampiruw uywi, ñanqha lurir jaqinakatakisti thakhip chhaqtayi. ¹⁰ Tatitux wiñayapuniw apnaqani; Sión marka, Diosamax wiñayan wiñayapaw apnaqani. ¡Tatitux jach’ar aptatäpan!

¹ ¡Tatitur yupaychapxañäni! ¡Diosasar q’uchuñax kusiskañawa! ¡Jupar suma q’uchunakampi yupaychañaw wakisi! ² Tatituw Jerusalenarux wasitat sayt’ayi, Israel markat ananukutanakarusti tantachthapiraki. ³ Jupaw chuyma usuchjatanakarux waliptayi, chhuxrinakapsa k’umaracharaki. ⁴ Jupaw warawaranak jakht’i, sapa mayarusti suti ucharaki. ⁵ Diosasax jach’a ch’amanipuniwa, yatiñ kankañapax jan tukuskiriwa. ⁶ Tatituw llamp’u chuymaninakarux jach’ar apti, ñanqha luririnakarusti, q’al aynacht’ayi. ⁷ Yuspagarañamp Tatitur q’uchupxam; Diosasatakix arpampi chik q’uchupxam. ⁸ Jupaw alaxpacharux qinayanakamp phuqhanti, uraqitak jallu wakichi, ch’umi manqhanakan quranak ch’uxñaptayi, ⁹ jupaw uywanakarux manq’añ churi, juparakiw allqamarin chhiwlinakaparux wararipki ukapachax manq’añ churi. ¹⁰ Janiw caballonakan ch’amapax Tatitur kusisiykiti, janirakiw jaqin ch’amapas kusisiykiti; ¹¹ jupar iyawsirinakaw kusisiyi, munasiñapar iyawsirinakaw kusisiyi. ¹² Jerusalén marka, Tatitur yupaycham; Sión marka, Diosamar jach’añcham. ¹³ Jupaw punkunakaman jist’añanakap thuruñchi, wawanakamarusti marka taypin jach’añchi. ¹⁴ Tatituw uraqimarux sumankañ uchi, jilarkir suma trigompiw sist’aytam. ¹⁵ Jupaw arunakap uraqir apayani, arunakapasti jank’akiw yatiyasi. ¹⁶ Jupaw khunurux t’awrar uñtat apayani, arum sullanakarusti laq’ar uñtat willtaraki. ¹⁷ Jupaw chhullunkhayarux chhijchhir uñtat apayani; umasti thayampiw chhullunkhayar tuku. ¹⁸ Jupax mä aruk arsu, ukampikiw chullurayi; thayampiw phust’ayi, ukat umax jaltaraki. ¹⁹ Tatituw Jacoburux arunakap yatiyi, Israel markarusti kamachinakap churaraki. ²⁰ Janiw kawkïr markampis ukham lurkänti, uka markanakax janipuniw arsutanakap uñt’apkänti. ¡Tatitur yupaychapxañäni!

¹ ¡Tatitur yupaychapxañäni! ¡Tatiturux alaxpachatpach jach’añchapxpan! ¡Tatiturux alaxatpach yupaychapxpan! ² ¡Tatitun angelanakapa, jupar jach’añchapxam! ¡Taqpach tamanakapa, Tatitur yupaychapxam! ³ ¡Inti, phaxsi, k’ajkir warawaranaka, Tatitur yupaychapxam! ⁴ ¡Alaxpacha, Tatitur jach’añcham, alaxpachankir umanaka, Tatitur yupaychapxam! ⁵ Tatitun sutip jach’ar aptapxam, arupampi arsusakiw taqi kun utjayäna; ⁶ jupaw wiñayatak taqi kun utt’ayäna, jan tukuskir kamachi aru ucharakïna. ⁷ ¡Tatiturux uraqitpach yupaychapxam, lamar quta, axsarkañ animalanaka! ⁸ ¡Tatitur jach’añchapxam, q’ixu q’ixu, chhijchhi, khunu, urpu! ¡Arunakap jaysir jach’a thaya! ⁹ ¡Yupaychapxam, jach’a qullunaka, jisk’a qullunaka! ¡Achu churir quqanaka, cedro quqanaka! ¹⁰ ¡Animalanaka, uta uywanaka! ¡Uraqinjam qatatnaqtir animalanaka, thuqnaqir jamach’inaka! ¹¹ ¡Tatitur jach’añchapxam, akapachankir reyinaka! ¡Taqpach jilïrinaka, akapach apnaqirinaka! ¹² ¡Chachanaka, warminaka, waynanaka, ch’ama qaritanaka! ¡Tatitur yupaychapxam! ¹³ ¡Tatitun sutip jach’ar aptapxam, sutipakiw muspharkañaxa! ¡Jach’a kankañapax alaxpachatsa, uraqitsa jilankiwa! ¹⁴ ¡Jupaw markaparux ch’amañchi! ¡Jupar iyawsirinakapax yupaychañäni, jupan ajllit Israel markapätanwa! ¡Tatitur yupaychapxañäni!

¹ ¡Tatitux jach’ar aptatäpan! Tatiturux machaq q’uchu q’uchupxam; iyawsirinakap taypin yupaychapxam. ² Israel markax utjayiripat kusispan, Sión markan wawanakapax Reyipat kusisipxpan. ³ Thuqhuñanakampi sutiparux jach’añchapxam, arpanakampi, chhullu chhullunakampi q’uchupxam. ⁴ Tatitux markapampix kusisiwa; llamp’u chuyman jaqinakarux atipt’ayiwa. ⁵ Aski jaqinakax atipt’atapat kusisipxpan, ikkasas kusisiñat q’uchupxpan. ⁶ Lakanakapan Diosar yupaychañax utjpan, amparanakapansti purapar arin espada ayt’atäpxpan; ⁷ Diosar jan uñt’irinakar ukhamat ukham apsusiñataki, jach’a markanakar mutuyañataki, ⁸ reyinakar ñach’antañataki, munañaninakarus cadenanakamp ñach’antañataki, ⁹ Tatitun arsutapax jupanakamp phuqhasiñapataki. ¡Ukax taqpach iyawsirinakapar jach’ar aptirïniwa! ¡Tatitux jach’añchatäpan!

¹ ¡Tatitux jach’ar aptatäpan! ¡Diosarux qullan utapan yupaychapxam! ¡Muspharkañ alaxpachan jach’añchapxam! ² ¡Wali muspharkañ luratanakapat yupaychapxam! ¡Muspharkañ jach’a kankañapat yupaychapxam! ³ ¡Trompeta phust’añanakamp jach’añchapxam! ¡Arpanakampi, salterionakamp yupaychapxam! ⁴ Chhullu chhullunakamp thuqt’asis yupaychapxam! ¡Pinkillunakampi, mandolinanakamp jach’ar aptapxam! ⁵ ¡Wali kunkayir platillonakampi yupaychapxam! ¡Jach’at chhulluqir platillonakamp jach’ar aptapxam! ⁶ ¡Taqpach jakirinakax Tatitur yupaychapxpan! ¡Tatitux jach’ar aptatäpan!