MARCOS

MARCOS

¹ Diosan Jesucristo Yuqapxata suma yatiyäwi arunakax akhamat qallti. ² Kamisatix Diosax Isaías profeta tuqi akham yatiykatayna: “Nayan qhanañchirixwa juman nayraqatam khitta, thakhim wakichañapataki. ³ Maynin art’atapaw wasaran ist’asi: ‘Tatitutak thakhi wakichapxam; mä chiqap thakhi jist’arapxam’ ” sasa. ⁴ Khä urunakan Bautisir Juanax wasaran uñstäna; taqiniruw parläna akham sasa: “Tatitur kutikipstxapxam, bautisasipxarakim, ukhamat juchanakaman pampachatäñapataki” sasa. ⁵ Taqi Judeankiri, Jerusalén markankirinakas jupar ist’iriw mistunipxäna. Juanasti jupanakan juchanakap arsusipanxa, Jordán jawiran jupanakarux bautisäna. ⁶ Juanan isipax camello t’awrat luratänwa; wak’apasti lip’ichit luratänwa; manq’apasti t’iju t’ijunakampi, wasaran utjkis uka misk’impïnwa. ⁷ Jaqinakarusti sarakïnwa: “Nayan qhipaxat mayniw jutaski, jupasti nayat juk’amp ch’amaniwa, nayax janiw askïkti jupan wiskhu t’isnup jararañatakisa. ⁸ Nayax jumanakarux umampiw bautisapxsma, ukampis jupax Qullan Ajayumpiw bautisapxätam” sasa. ⁹ Ukürunakan Jesusax Galilea uraqinkir Nazaret markat jutäna, ukatsti Juanax Jordán jawiran juparux bautisäna. ¹⁰ Umat mistkasinsti, Jesusax alaxpach jist’artir uñjäna, Qullan Ajayurusti mä palomar uñtat jupxar saraqasinkir uñjarakïna. ¹¹ Ukatsti mä aruw alaxpachat ist’asïna: “Jumätaw nayan munat Wawaxaxa, jumampix wali kusisitapunïtwa” sasa. ¹² Uka qhipatsti Qullan Ajayux wasararuw Jesusar irpäna. ¹³ Jupasti pusi tunka uruw axsarkañ animalanakampi wasaran jakäna, ukan supayax yant’äna, ukatsti angelanakaw jupar luqtir jutapxäna. ¹⁴ Juanar carcelt’apkän uka qhipatsti, Jesusax Galilearuw saräna, Diosan suma yatiyäwi arunakap yatiyasa. ¹⁵ Sarakïnwa: “Pachax phuqhasxiwa. Diosan qhapaq luräwipasti jak’ankxiwa. Juchan sarnaqañanak apanukupxam, qhispiyasiñ arunakapar iyawsapxam” sasa. ¹⁶ Jesusax Galilea quta thiya sarkasinxa, Simonaru, Andrés jilapampiruw uñjäna. Jupanakax chawlla katurïpxänwa, qänap qutar jaquntasipkarakïna. ¹⁷ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Nayar arkapxita; nayasti jumanakarux jaqi katur tukuyapxäma —sasa. ¹⁸ Ukatsti jupanakax jank’akiw qänanakap jaytawayxasin Jesusamp chik sarxapxäna. ¹⁹ Ukawjat mä juk’amp sartasinsti, Jesusax Santiagompiru, Juan jilapampiruw uñjäna, jupanakasti Zebedeon yuqanakapänwa, jupanakax boten qänanakap askichasipkäna. ²⁰ Jesusasti jupanakarux jawsarakïnwa, jupanakasti Zebedeo awkipampiru, yanapirinakapampiru boter jaytawayxasin Jesusamp chik sarxapxäna. ²¹ Ukatsti Cafarnaúm markaruw puripxäna. Sábado urunsti Jesusax sinagogar mantasin yatichañ qalltäna. ²² Jaqinakasti Jesusan yatichäwinakapat wal muspharapxäna, jupasti janiw kamachinak yatichirinakjam yatichkänti, jan ukasti yatiñan jilïr jaqjamaw yatichäna. ²³ Sinagoga tantachasïwinsti ñanqha ajayun mantat mä jaqiw ukankaskäna. Jupasti Jesusar uñjasax jach’at art’äna: ²⁴ —¡Nazaretankir Jesús! ¿Kuna lurañamas nanakamp utji? ¿Nanakar t’unjirit jutta? Nayax uñt’smawa, jumax Diosan Yuqapätawa —sasa. ²⁵ Jesusasti uka ñanqha ajayurux tuqinuqänwa: —¡Amukt’am, uka jaqit misturakim! —sasa. ²⁶ Ñanqha ajayusti uka jaqitxa t’uku usjam jupar thalayasin jach’at wararis mistuwayxäna. ²⁷ Uk uñjasinsti taqiniw muspharapxäna, ukat jiskt’asipxarakïna: —¿Kunas akaxa? ¡Wali ch’amampirakis aka machaq yatichäwinak yatichixä! ¡Aka jaqix ñanqha ajayunakar alissuñatakisa, ukanakamp ist’ayasiñatakis munañanirakisä! —sasa. ²⁸ Ukatsti mäkirakiw Galilea uraqpachan jaqinakax Jesusan luratapat yatipxäna. ²⁹ Sinagogat mistusinsti, Jesusax Santiagompi, Juanampi kunaw Simón, Andrés, jupanakan utapar saräna. ³⁰ Simonan taykch’ipasti usuntataw ikiñankaskäna. Ukspachaw Jesusar yatiyapxäna, ³¹ ukat Jesusax jak’achasisin usutarux amparat waytäna; uka usupasti ukspachaw chhaqtawayxäna, waliptasinsti uka warmix jupanakaruw luqtäna. ³² Inti jalanta sujsthapirusti, Jesusan ukaruw taqi usutanakampiru, ñanqha ajayun mantat jaqinakampir irpanipxäna, ³³ markankir taqi jaqinakasti uta punkuruw tantacht’asipxäna. ³⁴ Jesusasti kunayman usutanakaruw k’umaraptayäna, jaqinakatsti kunayman ñanqha ajayunak alissüna; janirakiw uka ñanqha ajayunakarux kunsa arsuykänti, khitïkäntix Jesusax uk jupanakan uñt’apxatap layku. ³⁵ Willjtanxipansti, Jesusax ch’amakäkipan markat mä wasar chiqaru Diosat mayisir mistuwayäna. ³⁶ Mä juk’a qhipatsti, Simonampi mayninakampix Jesusar thaqtiriw sarapxäna, ³⁷ jikxatasinsti jupar sapxänwa: —Taqiniw thaqhasipktam —sasa. ³⁸ Jesusasti sänwa: —Yaqha jak’ankir chiqanakar sarapxañäni; ukan Diosan arunakap parlañaxaw wakt’itu, ukatakirakiw jutta —sasa. ³⁹ Jesusasti taqi Galilea uraqpach muytäna, taqiwja sinagoganakan parlasa, ukhamarak ñanqha ajayunak alissusa. ⁴⁰ Lepra usun mä jaqiw Jesusar jak’achasinïna, juparusti killt’asisaw achikt’asïna: —Tatay, munsta ukax aka usuxat qullt’itasmawa —sasa. ⁴¹ Jesusasti jupat khuyapt’ayasisin amparapampiw luqxatäna, ukatsti sarakïnwa: —Muntwa. ¡K’umaräxtawa! —sasa. ⁴² Ukspachaw lepra usux uka jaqit chhaqtawayxäna, jupasti k’umarakïxänwa. ⁴³ Jesusasti juparux wal wal iwxt’asin khitxäna, sarakïnwa: ⁴⁴ —Ist’am, janiw khitirus kuns arsütati, ukatsipan sacerdoter uñstir sarañamakiw wakisi, k’umaraptatamatsti, Moisesan arsutaparjam mä waxt’a churam, sacerdotenakasti ukhamat juman k’umaraptatam yatipxani —sasa. ⁴⁵ Ukampis uka jaqix sarxasinxa, kunatix jupamp luraskäna uk taqinir yatiyañ qalltäna. Ukat Jesusax jan kawki markarus qhan mantkänti, jan ukasti marka thiyawjanakana, kawkhantix jaqis jan utjkäna uka chiqanakanak qhiparäna. Ukhamäkipansa, jaqinakax taqi tuqit jupar uñjirix jutasipkakïnwa.

¹ Mä qawqha urunakatsti, Jesusax Cafarnaúm markaruw wasitat mantäna. Jaqinakasti jupan utankxatap yatisinxa, ² mäkiw phuqthaptanipxäna, janirakiw punkur sayt’añas utjkänti. Jesusasti Diosan arunakap jupanakarux yatiyäna. ³ Ukapachasti pusi jaqinakaw mä suchu jaqi kallt’at purinipxäna. ⁴ Jaqin phuqhätap layku Jesusar jan jak’achasiñjamïpansti, uta pata jartasin Jesusan nayraqataparuw suchu jaqirux ikiñat warkuntapxäna. ⁵ Jesusasti jupanakan iyawsañanïpxatap yatisinxa, suchu jaqirux sänwa: —Wawa, juchanakamax pampachatäxiwa —sasa. ⁶ Ukansti kamachinak yatichirinakaw qunt’atäsipkäna, jupanakasti akham lup’isipkäna: ⁷ “¿Kamisarak aka jaqisti ukham parlxanisti? Uka arunakapax Diosar ñanqhachir arunakawa. Dios sapakiw juchanak pampachaspaxa” sasa. ⁸ Ukampis Jesusax jupanakan lup’itanakap mäkiw amuyäna, ukat jupanakar jiskt’äna: —¿Kunatsa jumanakax ukham lup’isipkta? ⁹ Aka usut jaqirux ¿kun sañas jasakïspa: “Juchanakamax pampachatäxiwa” sañati, jan ukax: “Sartam, ikiñam apthapisim, ukat sarxam” sañacha? ¹⁰ Ukhamasti nayax uñacht’ayapxämawa Jaqin Yuqapan munañanïtapa akapachan juchanak pampachañataki —sasa. Ukham sasinsti Jesusax suchu jaqirux sänwa: ¹¹ —Jumaruw sisma, sayt’asim, ikiñam apthapisim ukatsti utamar sarxam —sasa. ¹² Suchu jaqisti ukspachaw sartasin ikiñap apthapisïna, ukatsti taqin uñjkañaw mistuwayxäna. Uk uñjasinsti taqiniw muspharapxäna, ukatsti Diosaruw yupaychapxäna akham sasa: —Janipuniw kunapachas akham uñjirïktanti —sasa. ¹³ Uka qhipatsti Jesusax wasitat quta thiyar saräna, jaqinakax Jesusan ukaruw jutapxäna, ukat Jesusax jupanakar yatichäna. ¹⁴ Uka chiq sarkasinsti, Alfeon Mateo sat yuqaparuw uñjäna, qullqi apthapiñäwjan qunt’ata. Jesusasti juparux sänwa: —Arkita —sasa. Ukatsti ukspachaw Mateox sartawayasin Jesusamp chik sarxäna. ¹⁵ Uka qhipatsti Jesusampi yatiqirinakapampix Mateon utapan manq’asipkäna, jupanakamp chikasti qullqi apthapirinakampi, yaqha jucharar jaqinakampiw manq’añatak qunt’asipxäna. ¹⁶ Kamachi yatichirinakata, khitinakatix fariseonakäpkän ukanakasti, Jesusar juchararanakamp chik manq’ir uñjasinxa, yatiqirinakaparux sapxänwa: —¿Kunjämarak yatichirimasti qullqi apthapirinakampi, yaqha jucharar jaqinakamp chik manq’isti? —sasa. ¹⁷ Jesusasti uk ist’asin jupanakaruw säna: —K’umaranakatakix janiw qullirix munaskiti, jan ukasti usutanakatakiw munasixa. Nayax janiw aski jaqinakar jawsir jutkti, jan ukasti, juchararanakar jawsiriw jutta —sasa. ¹⁸ Kunapachatix Bautisir Juanan arkirinakapasa, fariseonakan arkirinakapas ayunasipkäna ukkhaxa, yaqhip jaqinakax Jesusar jiskt’iriw jutapxäna: —¿Kunatarak yatiqirinakamasti jan ayunapkisti, kunjämatix Juanampin fariseonakampin yatiqirinakapax ayunapki ukhamsti? —sasa. ¹⁹ Jesusasti jupanakarux sänwa: —¿Kunjämarak jaqichasïwir jawsayat jaqinakasti ayunaspasti, jaqichasir waynan ukankaskipansti? Jaqichasir waynatix jupanakampi chikäskchi ukax, janiw ayunañax wakiskiti. ²⁰ Ukampis mä uruw jaqichasir waynax jan jupanakampïkxaniti, ukapachapï ayunapxanixa —sasa. ²¹ Janiw khitis mä mirq’i isirux machaq isimpi ch’ukxatkaspati, machaq isix jalthapisin mirq’i isirux juk’amp ch’iyjaspa. ²² Janirakiw khiti jaqis chhuyu vino mä mirq’i lip’ich wayaqar warantkaspati, ukham luraspa ukkhasti, chhuyu vinox mirq’i lip’ich wayaqarux phallayaspawa, ukatsti inamayaruw tukusispa vinosa, lip’ichit lurat wayaqasa. Ukatpï chhuyu vinox machaq lip’ich wayaqar imañäspaxa. ²³ Jesusax mä sábado urun yapu taypi saraskäna, yatiqirinakapasti uka taypi sarkasinxa, trigo puyanak k’ichirapxäna. ²⁴ Fariseonakasti uk uñjasin Jesusarux sapxänwa: —Uñjam, ¿kunatsa yatiqirinakamax sábado urun jan wakiski uk lurapxi? —sasa. ²⁵ Jesusasti jupanakarux sänwa: —¿Janipunit kunapachas jumanakax qillqat ullart’apkta, kuntix Davidax lurkäna, kunapachatix jupampi, yanapirinakampix manq’at awtjayasipkäna uksti? ²⁶ Abiatar chachax jilïr sacerdotëkän ukkhaxa, Davidax Diosan utaparuw mantäna, ukatsti Diosar luqtat t’ant’a manq’antäna, uka t’ant’asti sacerdotenakatakikïnwa, ukatsti jupampïpkän ukanakaruw churarakïna —sasa. ²⁷ Jesusasti saskakïnwa: —Sábado urux jaqitak uchatawa, jaqix janiw sábado urutak uchatäkiti. ²⁸ Ukat Jaqin Yuqapax sábado urxarus munañaniraki —sasa.

¹ Jesusax wasitat mä sinagogar mantäna, ukansti ampar pharsut mä jaqiw ukankaskäna. ² Jesusar uñisirinakasti jamasat uñch’ukisipkäna sábado urun qullanit janicha, uk yatiñataki, ukat juchañchañataki. ³ Jesusasti ampar pharsut jaqirux sänwa: —Sartam, aka taypir sayt’asim —sasa. ⁴ Ukatsti Jesusax mayninakaruw jiskt’äna: —¿Kuna lurañas wakisi sábado urunxa, aski lurañati jan ukax ñanqha lurañacha? ¿Qullañati jan ukax jiwaskpan sañacha? —sasa. Jaqinakasti amukïpxänwa. ⁵ Jesusax phiñasitaw jupanakar uñkatäna, jan amuyt’añ munapxatap yatisin llakt’asïna, ukatsti usut jaqiruw säna: —Amparam ayatatam —sasa. Jupasti iyawsasaw amparap ayatatäna, ukatsti k’umarakïxänwa. ⁶ Fariseonakasti sinagogat mistusinxa, Herodesan arkirinakapamp parliriw sarapxäna Jesusarux kunjämatsa jiwayatäspa uk arust’iri. ⁷ Jesusax yatiqirinakapampiw quta thiyar saräna, walja jaqinakaw Galileat jupar arkapxäna. ⁸ Jesusan muspharkañ luräwinakap yatisinxa, walja jaqinakaw akïr markanakat jupan ukar jutapxäna: Judea, Jerusalén, Idumea, Jordán jawir khurkatata, Tiro, Sidón tuqinakampita. ⁹ Ukat Jesusax yatiqirinakapar iwxt’äna: Jaqinakamp jan ñiqjayasiñatak mä bote wakicht’apxam, sasa. ¹⁰ Jupasti waljaniruw k’umaraptayäna, usutanakasti taqiniw Jesusar llamkt’añ munapxäna. ¹¹ Ñanqha ajayunakasti Jesusar uñjasinxa, nayraqatapar killt’asisin jach’at wararipxäna: —¡Jumax Diosan Yuqapätawa! —sasa. ¹² Ukampis Jesusax jupanakarux tuqinuqänwa jupxat jan kunsa parlapxañapataki. ¹³ Ukatsti Jesusax mä qulluruw makhatäna, ukansti khitinaktix jupax munkäna ukanakaruw ajllisïna. Tantacht’atäxapxän ukkhasti, ¹⁴ tunka payaniruw utt’ayasïna jupamp chikäpxañapataki, ukhamarak Diosan arunakap parlir sarapxañapataki. Jupanakarux apostolunaka sasaw sutichäna, ¹⁵ ukatsti jupanakarux ñanqha ajayunakar alissupxañapatakiw ch’am churäna. ¹⁶ Tunka payan ajllitanakasti akïrinakawa: Simón, juparusti Jesusax Pedro sutimpiw uchäna; ¹⁷ Santiago, Juan jilapampi; jupanakax Zebedeon yuqanakapänwa, jupanakarusti Boanerges sasaw sutichäna, ukax “Qhixu qhixun wawanakapa” sañ muni. ¹⁸ Ukxarusti Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Santiago Alfeon yuqapa, Tadeo, cananista sat tantachäwir jaqkattat Simón. ¹⁹ Judas Iscariote, khititix Jesusar aljantkäna uka. ²⁰ Uka qhipatsti Jesusax utaruw kuttanxäna. Jaqinakasti wasitat tantachasipxäna, jupampi yatiqirinakapampix janiw manq’asipkänsa. ²¹ Uk yatisinsti Jesusan wila masinakapax jupar irpxañatakiw jutapxäna: “Luqhiptxataynawa” sasa. ²² Jerusalenat jutir kamachi yatichirinakasti sapxarakïnwa: “Aka jaqix Beelzebú jilïr ñanqha ajayun mantatäpachawa, ukatpï ñanqha ajayunakarux jaqinakat alissuxa” sasa. ²³ Ukat Jesusax jupanakar jawsasin uñtasïwinak tuqi qhanañchäna: “¿Kunjämarak supayasti jupapachpar jaqunukuspasti? ²⁴ Mä markan jakirinakapatix payar t’aqjtatäspaxa, uka markax q’alaw tukusispa; ²⁵ mä utantix wila masinakax jaljtatäpxaspa ukaxa, uka utankirinakax jan waliruw puripxaspa. ²⁶ Uka kipkaraki, supayatix jupa pachpa nuwasispaxa, jupax janiw sayt’kaspati, jan ukasti tukusispawa. ²⁷ “Janiw khitis mä ch’aman jaqin utapar mantasin yänakap lunthatkaspati, utanir janïr ñach’antkasaxa. ²⁸ “Qhanak sapxsma, jaqin taqi juchanakapsa, ñanqha arsutanakapsa Diosax pampachakispawa, ²⁹ ukampis khititix Qullan Ajayur arunakapamp ñanqhachkani ukaxa, janipuniw pampachatäkaniti, jan ukasti wiñayatakiw juchañchatäni”. ³⁰ Ukham Jesusax arsüna, “Ñanqha ajayun mantataw” sapxatap layku. ³¹ Ukhamäkipan Jesusan taykapampi jilanakapampix purinipxäna, jupanakasti Jesusarux anqäxatak jawsayapxäna. ³² Jesús jak’an qunt’atäpkän ukanakasti, juparux sapxänwa: —Taykamampi jilanakamampiw anqan jawsasipktam —sasa. ³³ Jesusasti jupanakarux sänwa: —¿Khitirak taykaxampi, jilanakaxampisti? —sasa. ³⁴ Uk sasinsti jupamp chik qunt’atäpkän ukanakar uñkatasin säna: —Jupanakaw taykaxasa, jilanakaxasa. ³⁵ Khitinakatix Diosan munañap phuqhapki ukanakaw jilaxasa, kullakaxasa, taykaxasa —sasa.

¹ Yaqha urusti Jesusax wasitat Galilea quta thiyan yatichañ qalltäna. Ukatsti walja jaqinakarakiw ukar tantachasipxäna, jaqinak waljïpansti, Jesusax mä boter mantasin qunt’asïna; taqi jaqinakasti quta thiyaruw qhiparapxäna. ² Jesusasti kunayman uñtasïwinak tuqiw yatichäna. Sarakïnwa: ³ “Ak sum ist’apxam: Mä yapuchir jaqiw trigo phawir mistüna. ⁴ Phawantki ukkhax yaqhip jathanakax thakhiruw willnuqtäna, jamach’inakasti jutasin uka jathanak q’al pallthapiwayapxäna. ⁵ Yaqhip jathanakasti juk’a laq’ani qalanak taypiruw purïna. Uka jathanakasti juk’a laq’anïtap laykux mäkiw misturanïna; ⁶ kunapachatix lupix lupt’ankän ukkhasti, mäkiw wañsuwayxäna jan suma saphintatätap layku. ⁷ Yaqhip jathanakax ch’aphinak taypiruw purïna. Ch’aphinakasti jiltasin q’al chhaqtayäna, ukat uka jathax jan achuniw uñjasïna. ⁸ Ukampis yaqhip jathanakax suma laq’awjaruw purïna, puyanakapasti walipuniw jilantäna, walja achunakarak churäna; mayatxa kimsa tunkaru, suxta tunkaru, yaqhipasti patakaru”. ⁹ Ukatsti Jesusax jupanakarux sänwa: “Jumanakatix ist’añ munapxsta ukaxa, ist’apxam” sasa. ¹⁰ Uka qhipatxa, kunapachatix niy taqi jaqinakax sarxapxän ukkhasti, Jesusamp chika qhiparapkän ukanakampi, tunka payan yatiqirinakampix uka yatichäwipat jiskt’apxäna. ¹¹ Jesusasti jupanakarux sänwa: “Jumanakarupï qhanpach yatiyataxa jan amuyt’kaya Diosan qhapaq markapatxa; ukampis mayninakarux taqi kunas uñtasïwinak tuqikiw yatiyasi, ¹² uñjkasinsa jan uñjapxañapataki, ist’kasinsa jan amuyt’apxañapataki, Diosar kutikipstasinsa juchanakapax jan pampachatäñapataki”. ¹³ Ukatsti saskakïnwa: “¿Janit jumanakax uka yatichäw amuyt’apkta? Ukhamasti ¿kunjämarak yaqha yatichäwinak amuyt’apxasmasti? ¹⁴ Phawir jaqixa, Diosan arunakap parlir jaqïkaspas ukhamawa. ¹⁵ Yaqhip jaqinakax thakhir purkis uka jathanakar uñtatawa. Diosan arunakap ist’apkis ukspachaw supayax jutasin chuymanakapat uka arunak q’al lunthatsuwayi. ¹⁶ Yaqhipanakasti qalanak taypir purkis uka jathanakar uñtatawa. Diosan arunakap ist’asax mäkiw kusisiñamp katuqapxi, ¹⁷ ukampis jan suma saphintatätap laykux jan ch’amaniw sayt’asipxi; kunapachatix Diosan arunakap layku t’aqhisipki, jan ukax jaqinakan uñisitas uñjasipki ukkhax, ukspachaw kutiqtawayapxi. ¹⁸ Yaqhipanakax ch’aphinak taypir purkis uka jathanakar uñtatawa. Diosan arunakap ist’asinxa, ¹⁹ jupanakax akapach yänakaruw sinti munapxi, qamiriptañ munañaw mayjt’ayi, taqi kunanïñ munapxi. Taqi ukanakaw chuymanakapar phuqhanti, Diosan arunakap q’al chhaqtayi, uka jaqisti jan achuniw uñjasi. ²⁰ Ukatsipan mayninakax Diosan arunakap ist’asin sum katuqapxi, jupanakasti suma laq’ar purir jathanakar uñtataw suma achunak churapxi, mayat kimsa tunkaru, mayat suxta tunkaru, yaqhipasti patakaru”. ²¹ Ukxarusti sarakïnwa: “¿Ukhamasti qhanaskir michax phukhu manqhar uchañatakiti, jan ukax ikiñ manqhar uchañatakicha? Janiwa, micha qhanax alayar uchatawa, ukhamat taqinir qhant’añapataki. ²² Uka kipkapï, kunatix imantatäki ukax qhanstapuniniwa, jan yatitäki ukas yatisirakiniwa. ²³ Jumanakatix ist’añ munapxstaxa, ist’apxam” sasa. ²⁴ Ukxarusti saskakïnwa: “¡Sum ist’apxam! Qawqhtix jumanakax mayninakar churapkäta ukkharak Diosax jumanakar churapxätam, ukatsa juk’ampi yapxatapxätam. ²⁵ Utjirinirusti, juk’ampiw yapxatasini; ukampis jan utjirinirux kuna juk’apatix utjkis ukamppachaw apaqasini” sasa. ²⁶ Jesusasti saskakïnwa: “Diosan qhapaq markapax kunjämtix mä jaqix uraqir jatha phawantki ukhamar uñtasitawa. ²⁷ Phawantir jaqix utapar ikiris saraskpan, jan ukax sartatäskpasa, arumäskpasa, urüskpasa, uka jathax alsunisin jank’akiw jilti, uksti yapunix janiw amuykiti. ²⁸ Jathax uraqin jupapachaw jilaski; nayraqatax aliw mistu, ukxarusti amuchrantiwa, ukatsti puqurxarakiwa. ²⁹ Kunapachatix achux suma puquratäxi ukkhasti, yapunix yawthapiriw mistu achunak apthapiñ pacha purinxatap layku”. ³⁰ Jesusasti saskakiwa: “¿Kunar uñtasitas Diosan qhapaq markapaxa? Jan ukax ¿kuna uñtasïwimpich qhanañchsnaxa? ³¹ Diosan qhapaq markapax uraqir phawantat mostaza jathar uñtatawa. Uka jathax akapachan utjir taqi jathanakat sipan juk’amp jisk’akiwa, ³² phawantatatsti, taqi alinakat sipansa jach’aw jili, jach’a layminïtap laykusti, jamach’inakas ch’iwiparux tapachasipxaspawa”. ³³ Jesusax Diosan arunakapat ukham yatichäna, walja yaqha amuyt’äwinakampi, kawkhakamatix jaqix amuyt’irjamäkän ukkhakama. ³⁴ Janiw kunsa ukhamak parlkänti, jan ukasti uñtasïwinak tuqipuniw parläna, yatiqirinakaparusti taqi ukanakat sumpun qhanañchäna. ³⁵ Uka pachpa uru jayp’thapirusti, Jesusax yatiqirinakaparuw säna: —Quta khurkatar makhatañäni —sasa. ³⁶ Jaqinakar jaytjawayasinsti Jesusarux kawkïr botenkkäntix uka pachpat irpapxäna, yaqha botenakas jupamp chikax sarapxarakïnwa. ³⁷ Ukatsti mä jach’a thayaw sartäna; mathapisti boterux umampiw chhaqtayirjamäna. ³⁸ Jesusasti qhipäx k’uchun ch’ijmt’asisin ikiskäna. Yatiqirinakapasti jupar sartayasinxa, sapxänwa: —Yatichiri, ¿janit amuykta qutar niya utjantaskatasxa? —sasa. ³⁹ Jesusasti sartasin thayarux tuqinuqäna, qutarusti sarakïnwa: —¡Amukt’am! ¡T’akurarakim! —sasa. Thayasti t’akurxänwa, mathapinakas chhaqtawayxarakïnwa. ⁴⁰ Ukat Jesusax yatiqirinakaparux säna: —¿Kunatsa ukataq mulljasipxta? ¿Kunatarak jan iyawsañanïpxtasti? —sasa. ⁴¹ Yatiqirinakapasti wal axsarapxäna, jupanak puraw parlarasipxäna: —¿Khitirakïpach jupasti? ¡Thayas qutas jaysakirakisä! —sasa.

¹ Quta khurkatar makhatasinsti, Gerasa sat chiqaruw mistupxäna. ² Jesusax botet saraqkän ukkhasti, ñanqha ajayun mantat mä jaqiw Jesusan ukar jutäna, jupasti amay imañ chiqat mistunïna, ³ ukan jakarakïna. Janirakiw khitis cadenanakampi ñach’jañatak ch’amanïkänti. ⁴ Walja kutiw juparux cadenanakampi amparanakata, kayunakat ñach’antapxäna, ukampis cadenanak jisk’a jisk’a t’aqanuqirïna. Janiw khitis uka ñanqha ajayun jaqirux katuntirjamäkänti. ⁵ Uruy arumaw qullunakana, amay imañ chiqanakan arnaqasis sarnaqirïna, jupa pacharakiw qalampis liq’jasirïna. ⁶ Jesusar jayat uñtasinsti, jupan nayraqatapar jalanisin killt’asïna, ⁷ ukatsti, jach’at juparux art’äna: —¡Jesús, Alaxpachankir Diosan Yuqapa! ¿Kuna lurañamas nayamp utji? ¡Diosan sutiparuw achikt’assma, janikiy t’aqhisiyistati! —sasa. ⁸ Ukham sasaw ñanqha ajayux säna, Jesusan: ¡Ñanqha ajayu, aka jaqit mistum!, satap layku. ⁹ Jesusax jiskt’änwa: —¿Kunas sutimaxa? —sasa. Ñanqha ajayusti sarakïnwa: —Legión satätwa, waljanïpxatax layku —sasa. ¹⁰ Jupasti Jesusar wal achikt’asïna uksa tuqinakat jan alisnukuyasiñataki. ¹¹ Uka chiqan walja khuchhinakaw qullu jak’an manq’asipkäna, ¹² ñanqha ajayunakasti Jesusaruw achikt’asipxäna: —Khuchhinakaruy khitxapxita, ukanakar mantxañanakaxataki —sasa. ¹³ Jesusasti achikt’asitaparux walikiw, sänwa. Ñanqha ajayunakasti jaqit mistusinxa, khuchhinakaruw mantxapxäna. Khuchhinakasti niya pä waranqjamänwa, ukat mä jach’a qarqat aynachar chhukt’asaw qutar jalantasin umampi axskatas jiwarapxäna. ¹⁴ Khuchhi awatirinakasti wali mulljataw jaltxapxäna, ukatsti markankirinakaru, pampankirinakaruw kunatix luraskatayna uk yatiyapxäna. Jaqinakasti jank’akiw uk uñjir jutapxäna. ¹⁵ Jesusan ukar purinisinsti, ñanqha ajayun mantat jaqirux suma isthapt’ata, suma amuyunirak jikxatapxäna. Jaqinakasti wali mulljataw jikxatasipxäna, ¹⁶ uñjirinakasti kunatix ñanqha ajayun mantat jaqimpi, khuchhinakampix luraskäna uk mayninakar yatiyapxäna. ¹⁷ Uk yatisinsti, jaqinakax Jesusaruw achikt’apxäna uka chiqanakat sarxañapataki. ¹⁸ Jesusan boter mantxatapatsti, ñanqha ajayun mantat jaqïkän ukax jupamp chik sarxañatakiw achikt’asïna. ¹⁹ Ukampis Jesusax janiw munkänti, jan ukasti sänwa: —Utamar sarxam, wila masinakamar yatiyam kuna muspharkañanaktix Tatitux jumatak lurki ukanaka, kunjämtix khuyapt’ayasktam ukata —sasa. ²⁰ Uka jaqisti iyawsasaw sarxäna, kunja muspharkañanaktix Jesusax jupamp lurkäna ukanak Decápolis uksa markanakan yatiyasa; uk ist’asinsti jaqinakax wal muspharapxäna. ²¹ Kunapachatix Jesusax botet quta khurkatar kutkatxän ukkhaxa, walja jaqinakaw jupan ukar purinipxäna, Jesusasti quta thiyaruw qhiparäna. ²² Ukatsti mä jaqiw jutäna, Jairo sutini, jupasti sinagogan mä jilïrïnwa, purinisinsti Jesusan nayraqataparuw killt’asïna, ²³ ukatsti juparux walpun achikt’asïna: —Phuchhaxaw jiwirjama. Sarakiñäniya, amparamampiy waliptxañapatak luqxatt’anirapita —sasa. ²⁴ Jesusasti iyawsasaw jupamp chik saräna, walja jaqinakaw jupamp chik sarasax Jesusar ñiqjapxäna. ²⁵ Uka jaqinak taypin mä warmiw utjäna, jupasti tunka payan maraw wila apa usunïna. ²⁶ Walja qullirinakampiw qullayasitayna, walpun t’aqhisïna; taqi kunatix jupan utjkän ukanaksa q’al tukjasitayna, ukampis janiw waliptkänti, jan ukasti juk’ampikiw usuntxäna. ²⁷ Jesusat parlir ist’asinsti, uka warmix jaqinak taypin qhipäxat makhatasin Jesusan isip llamkt’äna. ²⁸ Chuymapansti sarakïnwa: “Isipak llamkt’irista, ukat walikïxiristwa” sasa. ²⁹ Ukspachaw wila apa usupax t’akt’xäna, jupasti janchipan uka t’aqhisiñat waliptxatap yatisxäna. ³⁰ Jesusasti ch’amap mistur amuyasisinxa, qhipäx uñakipstasin jiskt’asïna: —¿Khitis isit llamkt’itu? —sasa. ³¹ Yatiqirinakapasti juparux sapxänwa: —Jaqinakarakis ñiqjasktamxä. Ukatti jiskt’apxista: “¿Khitis llamkt’itu sasasti?” —sasa. ³² Ukampis Jesusax taqi tuqi uñatatasiskakïnwa khitis isipat llamkt’pacha uk yatiñataki. ³³ Ukat warmix axsarañat khathatt’asisaw Jesusan nayraqatapar killt’asïna, kunatix jupampi luraskatayna uk yatiyäna, taqi kunsa chiqap arsusirakïna. ³⁴ Jesusasti sänwa: —Wawa, iyawsatam laykuw k’umaräxtaxa. Jichhasti sumak sarxam. Usumatsti k’umaräxtawa —sasa. ³⁵ Ukham parlkiriruw, sinagogan jilïrïkis ukan utapat khithanitanakax Jairor yatiyir purinipxäna. —Phuchhamax jiwxiwa. ¿Kunatakirak Jesusarusti inamay ch’am tukuyaskätasti? —sasa. ³⁶ Jesusasti ukham parlir ist’asinxa, sinagogankir jilïrirux sänwa: —Jan axsaramti, iyawsakim —sasa. ³⁷ Jesusasti janiw taqinimp sarañ munkänti, jan ukasti Pedrompiru, Santiagompiru, Juan jilapampirukiw irpäna. ³⁸ Sinagogan jilïrïkis ukan utapar purkasinsti, jaqinakarux wal uxuskir jikxatäna, yaqhipanakax wal jachasipkäna, wararisipkarakïna, ³⁹ utar mantasinsti jupanakarux sänwa: —¿Kunatarak ukataq uxusipkta, jachapxaraktasti? Uka wawax janiw jiwatäkiti, jan ukasti ikiskiwa —sasa. ⁴⁰ Uk ist’asinsti jaqinakax jupat larusipxänwa. Ukatsti Jesusax taqiniruw anqar ananuküna. Imill wawan awkipampi, taykapampi, Jesusamp chika sarapkän ukanakampikiw utarux mantapxäna. ⁴¹ Ukatsti amparat katusin Jesusax arameo arut säna: —¡Talitá, cum! (Ukax sañ muni: Imill wawa, jumaruw sisma, sartxam) —sasa. ⁴² Ukspachaw uka imill wawax sartäna, sarnaqxarakïna, jupax tunka payan maranïnwa. Jaqinakasti uk uñjasax wal muspharapxäna. ⁴³ Ukampis Jesusax walpun jupanakarux iwxt’äna ukxat jan khitir kunsa arsupxañapataki, ukatsti imill wawar manq’a churapxañapatakiw mayïna.

¹ Jesusax uka chiqat markaparuw kuttawayxäna, yatiqirinakapasti jupamp chikaw sarxapxarakïna. ² Sábado uru purinipansti, sinagogan yatichañ qalltäna. Waljaniw Jesusar ist’apxäna, ukatsti muspharataw jiskt’asipxarakïna: —Aka jaqisti taqi akanak ¿kawkitarak yatiqanpachasti? ¿Kunjämatarak yatiñ kankañanïpachasti? ¿Kawkitarak uka muspharkañ lurañatak ch’amsti apspachasti? ³ ¿Janit akasti Marian k’ullu khithu yuqapäkisti, jilanakapas Santiago, José, Judas, Simón ukanakäkisti? ¿Janirakit kullakanakapasti jiwasanak taypin jakapkisti? —sasa. Ukat jupanakax Jesusar jan yäqapkänti. ⁴ Ukampis Jesusax jupanakarux sänwa: —Mä profetax taqi chiqan jach’ar aptatawa, ukampis pachpa markapana, wila masinakap taypina, utapankirinak taypinsa janiw jach’ar aptatäkiti —sasa. ⁵ Ukansti janiw kuna muspharkañ luräwinaksa lurkänti, mä qawqha usutanakarukiw amparapampi luqxatas k’umaraptayäna. ⁶ Jesusasti jupanakan jan iyawsapxatapat llakt’ataw jikxatasïna. Uka qhipat Jesusax uka jak’ankir jisk’a markanakan yatichasaw sarnaqäna. ⁷ Tunka payan yatiqiripar jawsasinsti, panin panin khithäna, ñanqha ajayunak alissupxañapatak ch’am churasa. ⁸ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Thakhitakix janiw t’ant’sa, qullqsa, kuna wayaqsa apasipxätati, jan ukasti mä thujruk ayasipxäta. ⁹ Wiskhu wiskt’asiwayapxäta, isthapitäpkta ukat yaqha isimpxa janiw apapxätati —sasa. ¹⁰ Ukatsti saskakïnwa: —Mä markar puripxäta ukkhaxa, uka markat mistuñkamax mä utanak qhiparapxäta. ¹¹ Kawkhantix jan katuqañ munapkätam, janirak ist’añsa munapkätam ukaxa, uka chiqat mistuwayxapxätawa, kayunakaman laq’anakapsa thalarasiniwayxapxätawa, ukhamat jupanakatak jan walt’añan jak’ankatap amuyasipxañapataki —sasa. ¹² Ukatsti yatiqirinakapax jaqinakaruw parlir sarapxäna juchanakap jaytanukusin Diosar kutikipstapxañapataki. ¹³ Ukhamarak walja ñanqha ajayunak jaqinakat alissupxäna, aceitempi jawt’asaw walja usutanakar k’umaraptayapxäna. ¹⁴ Jesusan luratapasti taqi tuqin yatisïna, Herodes reyis uk ist’arakïnwa. Yaqhipanakax sapxänwa: “Bautisir Juanaw jaktanxpacha, ukat ukham ch’amanïpacha” sasa. ¹⁵ Mayninakasti: “Elías profetawa” sapxänwa. Yaqhipanakasti: “Mä profetäpachawa, kunjämatix profetanakax nayrapachan utjkäna ukhama” sasa. ¹⁶ Ukanak ist’asinsti Herodes reyix sänwa: —Aka jaqix Juanawa. Naya pachpa p’iqip khariqaykta ukawa, jichhasti jiwatat jaktanxatayna —sasa. ¹⁷ Herodes reyix, Herodías warmin amtayataw Juanarux katuntayatayna, ñach’antayasinsti carcelaruw uchantayatayna. Herodías warmix Filipon warmipänwa, Filiposti Herodesan jilaparakïnwa, ukampis Herodes reyix Herodías warmimpiw jaqichasxatayna. ¹⁸ Ukatpï Juanax Herodesarux sataynaxa: “Janiw jilaman warmipampïñamax wakiskiti” sasa. ¹⁹ Ukat Herodías warmix Juanar uñisïna, jiwayañ munarakïna, ukampis janiw kunjämatsa jiwayañjamäkänti. ²⁰ Herodesasti Juanan aski jaqïtap yatïna, ukat juparux axsaräna, arxatarakïna. Kuntix Juanax parlkän ukanak Herodesax janiw sum amuykänti, ukampis taqi chuymampiw ist’äna. ²¹ Ukampis Herodías warmitakix suykän uka urux purinïnwa. Ukasti Herodes reyin urupänwa, uruyasiñatakix jupax jilïrinakampiru, ejercitopan jilïrinakapampiru, Galileankir jilïr jaqinakampiruw jawsthapiyanïna. ²² Herodiasan phuchhapasti manq’apkänsa ukkhar mantanisin wali sum thuqt’äna, uka thuqt’atapampisti Herodes reyirux wal kusisiyäna, jupamp chik manq’apkän ukanakampirus kusisiyarakïnwa, ukat reyix tawaqurux säna: —Kuntix munkta uk mayita, nayasti churämawa —sasa. ²³ Ukatsti juramento lurarapïna akham sasa: “Kuntix maykitäta uk churämawa, chikatpach marksa munät ukax churakïmawa” sasa. ²⁴ Tawaqusti mistuwayasin taykaparuw jiskt’asïna: —¿Kuns mayiristxa? —sasa. Taykapasti sänwa: —Bautisir Juanan p’iqip mayim —sasa. ²⁵ Tawaqusti reyin ukar mantasin sänwa: —Bautisiri Juanan p’iqip jichhpach mä plator churita —sasa. ²⁶ Reyisti uk ist’asinxa, wal llakthaptäna; ukampis juramento luratapata, jupamp chikäpkän ukanakan ist’apxatap laykux phuqhañapaw wakisxäna. ²⁷ Reyix ukspachaw Juanan p’iqip apaniñapatak mä soldador khithäna. Soldadosti carcelar purisin Juanan p’iqip khariqäna, ²⁸ ukatsti mä platoruw apanïna. Reyisti tawaquruw uk churäna, tawaqusti taykaparuw uk churarakïna. ²⁹ Juanan arkirinakapasti uk yatisinxa, jupan amayap imt’xañatakiw apasxapxäna. ³⁰ Uka qhipatsti, apostolunakax kuttanisin Jesusampiw tantachasipxäna, taqi kuntix luranipkäna, yatichanipkarakïna ukanak yatiyapxäna. ³¹ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Jutapxam, mä wasar chiqar samart’ir sarapxañäni —sasa. Jupan ukar jutir jaqinakasti waljanipunïnwa; saririx saraskänwa, puriniristi purisinkarakïnwa, manq’añatakis janiw pachax utjkänti, ukat ukham säna. ³² Ukhamasti Jesusampi yatiqirinakapampix mä botet ch’usa chiqawjaruw sarxapxäna. ³³ Ukampis walja jaqinakaw Jesusampiru, yatiqirinakapampir sarir uñjapxäna, kawkharutix sarapkani uksa yatxatapxarakïnwa; ukat taqi markanakat mistunipxäna, uka chiqarusti Jesusatsa, yatiqirinakapatsa nayra puripxäna. ³⁴ Jesusax botet saraqasin, walja jaqinakaruw uñjäna, jan awatirin ovejanakjamätap laykux jupanakat khuyapt’ayasïnwa, ukatsti walja yatichäwinak yatichañ qalltäna. ³⁵ Jayp’untxipansti yatiqirinakapax Jesusar jak’achasisin sapxäna: —Jayp’üxiwa, janirakiw aka chiqan kunas utjkiti. ³⁶ Jaqinakar khithanukxam, uka jak’a markanakat t’ant’a alasir sarapxañapataki —sasa. ³⁷ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Jumanakay manq’añ churapxamxa —sasa. Yatiqirinakapasti ukxarux sapxänwa: —Janiw taqpach jaqitak t’ant’a alanipkiristti. Ukatakix mä mara irnaqatat paylläwiw munasispa —sasa. ³⁸ Jesusasti jupanakarux sänwa: —¿Qawqha t’ant’as utjapxtam? Uñjanipxam —sasa. Jupanakasti uñjasin sapxiwa: —Phisqa t’ant’ampi pä chawllampikiw utjapxitu —sasa. ³⁹ Jesusasti jupanakarux jaqinakar tam tama ch’ijir qunurayapxañapatakiw mayïna. ⁴⁰ Jaqinakasti tam tamaw qunurapxäna, patakata, phisqa tunkata ukhama. ⁴¹ Jesusasti phisqa t’ant’ampi pä chawllampi apxarüna, ukatsti alaxpach uñtasaw Diosar yuspagaräna. T’ant’a pachjasinsti yatiqirinakaparuw churäna, jaqinakar lakinuqañapataki. Pä chawllatsti uka pachparakiw taqinir lakinuqayäna. ⁴² Ukatsti taqiniw sist’asiñkam manq’asipxäna; ⁴³ t’ant’a puchunakampi, chawlla puchunakampsti, tunka payan walaya phuqha apthapipxäna. ⁴⁴ Manq’apkän ukanakasti phisqa waranqa chachanakat juk’ampïnwa. ⁴⁵ Uka qhipatsti, Jesusax yatiqirinakaparuw Betsaida markar botet makhatxapxañapatak khithanuküna, ukchañkamasti jupax jaqinakaruw khithanukxarakïna. ⁴⁶ Jaqinakar khithanukxasinsti, Jesusax qulluruw Diosat mayisir saräna. ⁴⁷ Arumjarusti botex chika qutankxänwa. Jesusasti sapakiw wañan qhiparatayna, ⁴⁸ ukatsti yatiqirinakapar wali ch’amampi chawuskir uñjäna, thayan nayraqatat thayt’anitap layku. Niya qhantatirusti, Jesusax jupanakar jikxatiriw uma patanjam saräna. Niya jak’ankxän ukkhasti, jupanakat nayrt’añsa munkaspa ukhamänwa. ⁴⁹ Yatiqirinakapasti uma patanjam jutaskir uñjasinxa, amayäpachaw sasaw wararipxäna, ⁵⁰ taqpachaniw uñjapxäna, mulljasipxarakïna. Ukampis Jesusax jupanakaruw parlxayäna: —¡Jan mayjt’asipxamti, janirak axsarapxamsa, nayäsktwa! —sasa. ⁵¹ Jesusasti jupanakar jak’achasisin botxar mistüna, thayasti t’akurxarakïnwa; yatiqirinakapasti uk uñjasax wal muspharapxäna, ⁵² jupanakax janiw amuyt’apkataynati kuna muspharañatix t’ant’anakamp luraskän ukxa, qala chuymanïpxatap layku. ⁵³ Quta khurkatar makhatasinsti, Genesaret uraqiruw puripxäna, ukatsti quta thiyaruw bote chint’apxäna. ⁵⁴ Jupanakax botet saraqapkän ukspachaw jaqinakax Jesusätap amuyapxäna. ⁵⁵ Ukatsti jupanakax taqi uka chiqanakar yatiyiriw jalapxäna, uk ist’asinsti jaqinakax kunayman usutanakaruw kallanipxäna, kawkhantix Jesusax jikxataskän ukkharu. ⁵⁶ Kawki chiqarutix Jesusax purkäna, jisk’a markarusa, jach’a markarusa, pampanakarusa, thakhinakaruw usutanak apnuqapxäna, Jesusarusti, isimaksay llamkt’ayapxita sasaw achikt’asipxäna; taqi khitinakatix jupar llamkt’apkän ukanakasti k’umaraptapxänwa.

¹ Fariseonakaw Jesusarux jak’achasipxäna, kamachi yatichirinakampi kuna, khitinakatix Jerusalén markat purinipkäna ukanakampi. ² Jupanakasti Jesusan yaqhip yatiqirinakaparux q’añu amparanakapamp manq’ir uñjapxäna, mä arunsti, yatichäwinakarjam ampar jan jariqasis manq’apxatapat jisk’achapxäna. ³ (Fariseonakampi taqpach judionakampix awkinakapan saräwinakaparjamaw phuqhapxi, janïr manq’kasax amparanakap sum jariqasisa. ⁴ Qhathut kutt’anisinxa, ampar jan jariqasisax janiw manq’apkiti, ukat juk’ampi yaqha saräwinakaw judionak taypin utji, umañ qirunak jariña, chatunaka, metalat lurat wayuchanak jariña, ukhamarak ikiñ chiqanakapsa, ukanaksti sum phuqhapxi). ⁵ Ukatpï fariseonakampi kamachi yatichirinakampix Jesusar jiskt’apxänxa: —¿Kunatsa yatiqirinakamax nayra awkinakasan sarnaqäwinakaparjam jan phuqhapki? ¿Kunatarak manq’añatakisti amparanakap jan jariqasipkisti? —sasa. ⁶ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Isaías profetax chiq arsüna jumanakan pä amtañan jaqïpxatamat qhanañchasaxa: ‘Aka jaqinakax lakampikiw yupaychapxitu, ukampis chuymanakapax nayat jayankaskiwa. ⁷ Inamayakiw nayar yupaychatapaxa, yatichäwinakapax jaqin amtäwipakiwa’ sasa. ⁸ Jumanakax jaqinakan sarnaqäwinakapar phuqhañatakix Diosan kamachi arunakap apanukupxtawa —sasa. ⁹ Jesusasti saskakïnwa: —Sarnaqäwinakamar phuqhañatakix Diosan kamachip mä tuqiruw apanukupxtaxa. ¹⁰ Moisesax sänwa: ‘Awkimar taykamar jach’añcham’. ‘Khititix awkipar taykapar ñanqhachanixa, jiwayatäpan’ sasa. ¹¹ Ukampis jumanakax sapxtawa: ‘Mä jaqix awkipar taykapar jan yanapañ laykux saskaspawa: Janiw yanapkirismati, taqi kunaxas Diosar katuyatäxiwa’ sasa; ¹² ukatsa sasipkaktawa, khititix ukham sixa, ukax janiw awkipar taykaparux yanapañapäkxiti, sasa. ¹³ Ukhamat jumanakax nayra awkinakaman sarnaqäwiparjamax Diosan arup ina ch’usar tukuyapxtaxa, wawanakansa wawanakapar jaytasa. Ukhamarak kunayman yaqha ukar uñtasitanaksa lurapxtaxa —sasa. ¹⁴ Jesusasti wasitat jaqinakar jawsasin säna: —Taqin ist’apxita, ukatsti amuyt’apxarakim. ¹⁵ Kuna manq’atix lakat jaqin purakapar mantki ukax janiw jaqirux q’añuchkaspati, jan ukasti kuna q’añu arunakatix jaqin chuymapat mistki, ukaw jaqirux q’añuchi. [ ¹⁶ Jumanakatix ist’añ munapxstaxa, ist’apxam] —sasa. ¹⁷ Ukatsti jaqinakar jaytanukxasin Jesusax utaruw mantxäna, ukatsti yatiqirinakapax uka yatichäwxat jupar jiskt’apxäna. ¹⁸ Jesusasti jupanakarux sänwa: —¿Jumanakamppachat jan amuyapkta? Kunatix anqat mantki ukax janiw jaqirux Diosan nayraqatapan q’añu tukuykiti. ¹⁹ Kuntix manq’antki ukax janiw chuymapar mantkiti, jan ukasti purakaparuw manti, ukatsti mistxarakiwa —sasa. Ukham sasin Jesusax taqi manq’an q’umätap yatiyäna. ²⁰ Ukatsti saskakïnwa: —Kunatix jaqin chuymapat mistki ukaw jaqirux q’añuchi. ²¹ Jaqin chuymapatsti jan wali amuyunakaw mistu: wachuqa jucha luraña, jaqi jiwayaña, ²² lunthatasiña, jaqin yänakap munaña, ñanqha luraña, sallqjasiña, q’añu luraña, uñisiña, k’ari arunak apnaqaña, jach’a jach’a tukuña, jan amuyunjam sarnaqaña. ²³ Taqi ukanakaw chuymat mistu, ukarakiw jaqirux q’añuchi —sasa. ²⁴ Jesusasti uka chiqat mistuwayxasinxa, Tiro markaruw sarxäna. Mä utar purisinsti, Jesusax janiw khitin yatiñapsa munkänti, ukampis janiw jaqinakat imantasiñjamäkänti. ²⁵ Mä warmisti Jesusan ukankatap ist’asinxa, jupan ukaruw jutäna, phuchhapan ñanqha ajayun mantatätap layku, purinisinsti Jesusan nayraqataparuw killt’asïna. ²⁶ Uka warmix janiw judía warmïkänti, jan ukax Fenicia markankirïnwa. Jupasti phuchhapat ñanqha ajayu alissuñapatakiw Jesusar achikt’asïna. ²⁷ Jesusasti juparux sänwa: —Wawanakay nayraqat manq’asipxpan, janiw wakiskiti wawanakat t’ant’a apaqasin anunakar churañaxa —sasa. ²⁸ Warmisti Jesusarux sarakïnwa: —¡Tatay, ukax chiqapunïskiwa! Ukampis kuna manq’a t’unanaktix wawanakax jalaqtayki ukanak anunakax manq’apxi —sasa. ²⁹ Jesusasti ukxarux sänwa: —¡Warmi, uka arsutamax chiqäskapuniwa! Jichhax kusisitak utamar sarxam, ñanqha ajayusti phuchhamat mistuwayxiwa —sasa. ³⁰ Warmisti utapar purisinxa, phuchhaparux ikiñankaskir jikxatäna; ñanqha ajayusti jupat mistuwayxataynawa. ³¹ Jesusax Tiro markat mistxasinxa, Sidón chiq sarakipawayäna Galilea quta jak’ar puriñkama, Decápolis uraqi chiqa sarasa. ³² Jesusan ukarusti mä uqar amutu jaqiruw irpanipxäna, ukatsti amparapampi uka jaqir luqxatt’añapatakiw achikt’apxäna. ³³ Jesusasti uka jaqirux jaqinak taypit yaqhawjar irpaqasaw ampar luk’anampi jinchupat luqantäna, laxraparusti thusunqayampiw jawt’äna. ³⁴ Ukatsti alaxpach tuqi uñtasaw jach’at samsüna, sarakïnwa: “¡Efatá!” sasa. (Ukax: “¡Jist’artam!” sañ muni.) ³⁵ Ukspachaw uqarax ist’xäna, ukatsti sum parlxarakïna. ³⁶ Jesusasti jaqinakarux jan khitirus arsupxañapatakiw iwxt’äna; ukampis iwxt’katpachas yaqhanakarux yatiyasipkakïnwa. ³⁷ Jupanakasti wali muspharataw sapxarakïna: “Taqi kunsa sumpun luri. ¡Uqaranakas ist’xiwa, amutunakas arsxarakiwa!” sasa.

¹ Ukürunakansti walja jaqinakaw wasitat tantachasipxäna, jupanakan janiw kuna manq’añapas utjkänti, Jesusax yatiqirinakapar jawsasin säna: ² —Aka jaqinakat walpun khuyapt’ayasta, jupanakax kimsa uruw nayamp chikäxapxi, janirakiw kuna manq’añapas utjkiti. ³ Jan manq’atpach utanakapar khithanukxirista ukaxa, thakhin sarkasax qarirapxaspawa, yaqhipanakan jayat jutapxatap layku —sasa. ⁴ Yatiqirinakapasti Jesusarux sapxänwa: —Aka chiqan janiw khitis jakkiti. ¿Kawkitarak ukataq jaqitak manq’añ jikxatanipxästi? —sasa. ⁵ Jesusasti jupanakarux jiskt’arakïnwa: —¿Qawqha t’ant’as jumanakan utjapxtam? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —Paqallqu t’ant’akiw utjapxitu —sasa. ⁶ Ukatsti Jesusax jaqinakan qunurapxañapatakiw mayïna. Paqallqu t’ant’a apxarusinsti, Diosaruw yuspagaräna, t’ant’anak pachinuqasinsti yatiqirinakaparuw churäna, jupanakasti jaqinakaruw lakintarakïna. ⁷ Mä qawqha chawllanakarakiw jupanakan utjäna; Jesusasti Diosar yuspagarasin uka chawllanak jaqinakaruw lakirayäna. ⁸ Taqiniw sist’asiñkam manq’apxäna, puchunaksti paqallqu walaya phuqha apthapipxäna. ⁹ Manq’apkän ukanakasti niya pusi waranqa jaqinakänwa. Jesusasti jupanakarux utanakaparuw khithanukxäna, ¹⁰ mä boter mantasinsti Jesusax yatiqirinakapampi Dalmanuta uksa tuqiruw sarxäna. ¹¹ Fariseonakax Jesusan ukar purinisax jupampiw jiskhintasipxäna. Jesusar yant’añatakisti, mä unañcha uñacht’ayañapatakiw mayipxäna, ukampix Jesusan Diosat jutatap uñacht’ayañapataki. ¹² Jesusasti chuymapan llakt’asisin sänwa: —¿Kunatsa aka jaqinakax mä unañcha mayipxi? Qhanak sapxsma, janiw kuna unañchas uñachayaskaniti —sasa. ¹³ Ukatsti jupanakar jaytjawayasin, wasitat quta khurkatar botet sarxäna. ¹⁴ Yatiqirinakapax manq’a apasiñ armasiwayapxatayna, botensti mä sapa t’ant’anikiw uñjasipxäna. ¹⁵ Jesusasti jupanakarux iwxt’änwa: —Fariseonakana, ukhamarak Herodesan levadurapat amuyasipxam —sasa. ¹⁶ Yatiqirinakapasti jupanakkamaw parlakipasipxäna: —Jan t’ant’anïtas laykuw ukham sispacha —sasa. ¹⁷ Jesusasti jupanakan parlapxatap amuyasinxa sänwa: —¿Kunatsa jumanakax: “Janiw t’ant’ax utjkiti” sas parlasipkta? ¿Janïrat amuyt’asipkta? ¿Chuymanakamax qalaratacha? ¹⁸ ¿Nayranïkasat jan uñjapkta, jinchunïkasach jan ist’apkta? ¿Janit amtasipkta? ¹⁹ Kunapachatix phisqa t’ant’ata, phisqa waranqa jaqinakar manq’araykta ukkhax, ¿qawqha walayarus puchunak apthapipxtaxa? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —Tunka payani walayaruw apthapipxta —sasa. ²⁰ —Kunapachatix paqallqu t’ant’ata, pusi waranqa jaqinakar manq’araykta ukkhax, ¿qawqha walayarus puchunak apthapipxaraktaxa? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —Paqallqu walayaruw apthapipxta —sasa. ²¹ Ukatsti Jesusax sänwa: —¿Ukhamasti jichhakamat jan amuyt’asipkta? —sasa. ²² Ukatsti Betsaida markaruw puripxäna, ukansti mä juykhu jaqiruw Jesusan ukar irpanipxäna, juparusti llamkt’añapatakiw achikt’asipxäna. ²³ Jesusasti juykhurux amparat irpsuwayasaw markat anqäxar irpäna. Ukatsti thusunqayampiw nayrapat jawt’äna, amparapampiw jupar luqxatäna, ukat juykhurux jiskt’äna: —¿Uñjxtati? —sasa. ²⁴ Juykhusti uñatatasinxa sänwa: —Jaqinakarux quqanakas sarnaqkaspa ukham uñjta —sasa. ²⁵ Jesusasti wasitat amparapampi nayranakapar llamkt’äna, uka jaqisti sum uñatatxasinxa, k’umaraptxänwa. Taqi kunsa jupax sum uñjxäna. ²⁶ Ukatsti Jesusax utaparuw khitxäna, sarakïnwa: —Janiw markar kutintätati —sasa. ²⁷ Uka qhipatsti Jesusax yatiqirinakapampi Filipo uraqinkir Cesarea tuqinakaruw saräna. Thakhin sarkasasti Jesusax yatiqirinakaparuw jiskt’äna: —Jaqinakax nayat ¿khitiw sapxitusa? —sasa. ²⁸ Jupanakasti ukxarux sapxänwa: —Yaqhipanakax “Bautisir Juanaw” sapxtamwa, mayninakasti “Eliasaw” sapxtamwa, yaqhipanakasti “profetanakat maynïrïpachaw” sapxaraktamwa —sasa. ²⁹ Jesusasti ukxarux jiskt’askakïnwa: —Jumanakasti ¿khitiw sapxistasa? —sasa. Pedrosti ukxarux sänwa: —Jumax Cristötawa —sasa. ³⁰ Ukampis Jesusax jupxat jan khitir arsupxañapatakiw jupanakar iwxt’äna. ³¹ Ukxarusti Jesusax yatiqirinakaparuw yatiyañ qalltäna, sarakïnwa: “Naya, Jaqin Yuqapax walpun t’aqhisï. Jilïr jaqinakampi, jilïr sacerdotenakampi, kamachi yatichirinakampiw nayatak sayt’asipxani. Jiwayapxitaniwa, ukampis kimsürut jaktanxä” sasa. ³² Uksti Jesusax qhanpach arsüna. Ukatsti Pedrox yaqhawjar irpaqasaw juparux tuqinuqäna. ³³ Jesusasti qhipäxa uñakipstanisaw yatiqirinakaparux uñkatäna, ukat Pedrorux tuqinuqäna: —¡Saraqit nayat, Supaya! Jumax Diosankki ukatxa janiw amuyktati, jan ukasti jaqinakankki ukak amuytaxa —sasa. ³⁴ Ukatsti Jesusax yatiqirinakapampiru, jaqinakampiru jawsasin sarakïna: —Maynitix nayan yatiqirixäñ munchixa, jupa kipkat armt’aspan, cruzap q’ipxarus nayar arkitpan. ³⁵ Khititix jakañap qhispiyasiñ munki ukax apt’asiniwa, ukampis khititix naya layku, Diosan arunakap layku jakañap apt’askani ukax qhispiyatäniwa. ³⁶ ¿Kuna askïspas jaqitakixa, taqi akapach yänakax jupankxaspa, ajayupsti apt’asispa ukaxa? ³⁷ Mä jaqix janiw kun churasas jakañap qhispiyaskaspati. ³⁸ Maynitix nayatsa, arunakaxatsa aka jucharar jaqinakan nayraqatapan p’inqasinixa, Jaqin Yuqapax jupat p’inqasirakiniwa kunapachatix Awkipan jach’a kankañapampi, qullan angelanakapampi jutkan ukkhaxa —sasa.

¹ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Qhanak sapxsma, jumanakat yaqhipanakax janïraw jiwapkaniti, Diosan qhapaq markap jach’a ch’amapampi purinir uñjañkamaxa —sasa. ² Ukat suxtür saraqatarusti, Jesusax Pedrompiru, Santiagompiru, Juanampirukiw mä jach’a qullu patar irpäna. Ukansti Jesusan uñnaqapax muspharkañaw jupanakan nayraqatapan mayjt’awayäna. ³ Isinakapas k’ajkir khunjam suma janq’uruw tuküna, janipuniw khitis qawqha t’axsusas ukham janq’u tukuykaspati. ⁴ Ukatsti Eliasampiru, Moisesampiruw Jesusampi parlasipkir uñjapxäna. ⁵ Ukat Pedrox Jesusar säna: —Yatichiri, ¡wali sumaw akankatasaxa! Nanakax kimsa chhujlla lurapxä: mayax jumataki, mayax Moisesataki, mayasti Eliasataki —sasa. ⁶ Jupanakasti wali mulljatäpxänwa, ukat Pedrox kuna arsutapsa jan amuyaskänti. ⁷ Ukapachaw mä qinayax jupanakar ch’iwxattäna. Uka qinay taypitsti mä aruw ist’asïna: “Akaw nayan munat Wawaxaxa. Jupar ist’apxam” sasa. ⁸ Uñatatasiñkamasti mayninakax chhaqhatäxänwa, Jesús saparukiw uñkatxapxäna. ⁹ Qullut saraqankasasti, Jesusax jupanakaruw iwxt’äna: Kuntix uñjapkta ukxa janipuniw khitirus arsupxätati, jan ukasti kunapachatix Jaqin Yuqapax jiwatat jaktxani ukkhakiw arsupxäta, sasa. ¹⁰ Jupanakasti amukiw chuyma manqhapar kuntix uñjapkän uk imxäsipxäna, ukampis jupanakkamaw jiskt’asipxäna: ¿Kun sañarak munpacha “Jaqin Yuqapax jiwatat jaktxani, sasasti?” sasa. ¹¹ Ukat Jesusarux jiskt’apxäna: —¿Kunatarak kamachi yatichirinakasti “Eliasaw nayraqat jutañapa” sapxisti? —sasa. ¹² Jupasti ukxarux sänwa: —Ukax chiqapunïskiwa, Eliasapuniw nayraqat jutaski, taqi kunsa juparakiw askichani. Ukatsti, ¿kunatarak Qillqatanakansti Jaqin Yuqapax t’aqhisiniwa, jisk’achatarakïniwa sisti? ¹³ Ukampis nayax sapxsmawa, Eliasax purinxiwa, juparusti kuntix lurañ munapkäna uk lurapxäna, kunjämatix Qillqatanakax siskän ukhamar phuqhasa —sasa. ¹⁴ Ukatsti mayni yatiqirinakapan ukar kutt’anxasin jupanakar walja jaqinakamp muyuntat uñjapxäna, kamachi yatichirinakasti jupanakampiw ch’axwasipkäna. ¹⁵ Jesusar uñjasinsti taqiniw muspharapxäna, jalanisinsti juparuw aruntapxäna. ¹⁶ Ukatsti Jesusax jupanakaruw jiskt’äna: —¿Kunxatsa jumanakax jupanakampi ch’axwasipkta? —sasa. ¹⁷ Jaqinak taypit mayniw arsüna: —Yatichiri, wawaxaruw juman ukar irpanta, ñanqha ajayuw mantasin amutur tukuyi. ¹⁸ Kawkhansa uka ñanqha ajayux uraqir liwnuqaskakiwa; lakapat jupuquw juti, laka ch’akhapsa aliqapuniw t’urusi, ukatsti jan unxtkir tukuyi. Yatiqirinakamaruw uka ajayu alisnukuñapatak achikt’asta, jupanakasti janiw alisnukurjamäpkiti —sasa. ¹⁹ Jesusasti jupanakarux sänwa: —¡Jan iyawsañan jaqinaka! ¿Kunapachkamas jumanakampikïskäxa? ¿Kunapachkamas jumanakax ch’am tukuyapxitäta? Irptanipxam uka waynaru —sasa. ²⁰ Ukat uka waynarux Jesusan ukar irptanipxäna. Kunapachatix uka ñanqha ajayux Jesusar uñjkän ukkhaxa, uka waynarux wal thalayäna, jupasti uraqir liwnuqtasaw sunt’isïna, lakapatsti jupuquw jutarakïna. ²¹ Jesusasti uka waynan awkiparuw jiskt’äna: —¿Kunapachatsa ukham lurasi? —sasa. Awkipasti sänwa: —Wawatpachaw ukhama. ²² Walja kutirakiw ñanqha ajayux ninarus umarus jupar jiwayañatak jaqunti. Qullt’arapitasma ukax walïspawa, nanakat khuyapt’ayasipxita, yanapt’apxarakitaya —sasa. ²³ Jesusasti sänwa: —Jumatix iyawsasmaxa, lurasispawa. Iyawsir jaqitakix taqi kunas wakisikiwa —sasa. ²⁴ Uka waynan awkipasti ukspachaw jach’at arsüna: —Iyawstwa. ¡Juk’amp iyawsañaxatak yanapt’itaya! —sasa. ²⁵ Jesusasti walja jaqinak muyuntanir uñjasinxa, ñanqha ajayurux tuqinuqänwa: —Ñanqha uqar amut ajayu, nayaw sisma: Mistum jupata, janirak mayampis mantamti —sasa. ²⁶ Ukatsti ñanqha ajayux warart’asisaw ch’amamp thalasiyäna. Ukat uka waynat mistuwayxäna jiwatjam jaqunukuwayasa. Waljanirakiw: “Jiwatawa” sapxäna. ²⁷ Ukampis Jesusax amparat waytasin sayt’ayäna, waynasti sayt’xänwa. ²⁸ Ukxarusti Jesusax mä utaruw mantäna, sapakïskipansti, yatiqirinakapax juparuw jiskt’asipxäna: —¿Kunatarak nanakataki uka ñanqha ajayur alisnukuñatak ch’amasti jan utjapkitusti? —sasa. ²⁹ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Ukham ñanqha ajayunakarux, Tatitut mayisiñampikiw alisnukusispa —sasa. ³⁰ Uka chiqat sarxasinsti, Galilea chiq sarakipawayapxäna. Jesusasti janiw khitin yatiñapsa munkänti, ³¹ yatiqirinakapar yatichaskatap layku. Ukat säna: —Jaqin Yuqapax jaqinakan amparapar katuyatäniwa; jupanakasti jiwayapxaniwa, ukatsti kimsür jiwatat jaktxani —sasa. ³² Yatiqirinakasti Jesusan parlatap janiw amuyt’apkänti, jupar jiskt’añsa axsarapxarakïnwa. ³³ Ukatsti Cafarnaúm markaruw puripxäna. Utankxapxän ukkhasti, Jesusax yatiqirinakaparuw jiskt’äna: —¿Kunxatarak jumanakasti thakhin ukataq parlapxtasti? —sasa. ³⁴ Jupanakasti janiw arsuñ munapkänti, thakhin ¿khitis jiwasanak taypin jilïrixa?, sasa parlapxatapata. ³⁵ Ukatsti Jesusax qunt’asisin tunka payan yatiqiriparuw jawsäna, ukatsti sarakïnwa: —Khititix jilïrïñ munki ukaxa, taqinit qhipankañapawa, ukatsti taqinir luqtañaparakiwa —sasa. ³⁶ Ukatsti Jesusax mä yuqall wawaruw jupanak taypir sayt’ayäna, amparapar ichxarusinsti, sänwa: ³⁷ —Khititix akham wawaru nayan sutixan katuqki ukaxa, nayaruw katuqitu; nayar katuqiristi, janiw nayarukit katuqki, jan ukasti khithankitu ukaruw katuqaraki —sasa. ³⁸ Juanasti Jesusarux sänwa: —Yatichiri, mayniruw sutim aytasis ñanqha ajayunak alissuskir uñjapxta, ukampis nanakax jan ukham luramti sapxtwa, jupan jan jiwasanakamp chik sarnaqatap layku —sasa. ³⁹ Jesusasti sänwa: —Jan jark’apxamti, janiw khitis nayan sutixar muspharkañanak lurasin nayxat jan wal parlkaspati. ⁴⁰ Khititix jiwasar jan uñiskistu ukaxa, jiwasampïskiwa. ⁴¹ Khititix jumanakar Cristonkapxatam layku mä juk’a umaksa waxt’apxätamxa, chiqpachansa uka jaqix mä churäwi katuqani —sasa. ⁴² “Khititix nayar iyawsir jisk’a wawanakar juchar puriyaspa ukkhaxa, uka jaqix mä jach’a molino qalampi kunkar chinuntasin quta manqhar jaquntatäñapax walïspawa. ⁴³ Amparamatix juchar puriyañ munstamxa, walïspaw khariqxañamaxa, ukatsti juk’amp sumäspaw wiñay jakañar ch’ulla amparani mantañamaxa, pä amparanpach manqhapachar mantañamat sipana, kawkhantix aqkir ninax jan jiwt’ki ukkharu. ⁴⁵ Kayumatix juchar puriyañ munstamxa, walïspaw khariqasxañamaxa, ukatsti juk’amp sumäspaw ch’ulla kayuni wiñay jakañar mantañamaxa, pä kayunpacha manqhapachar jaquntatäñamat sipana. ⁴⁷ Nayramatix juchar puriyañ munstamxa, apsxam, ukatsti juk’amp sumäspaw Diosan markapar ch’ulla nayrani mantañamaxa, pä nayranpacha manqhapachar jaquntatäñamat sipana, ⁴⁸ kawkhantix laq’unakas jan jiwarki, ninas janirak jiwt’ki ukkharu. ⁴⁹ “Diosax taqiniruw q’umachani, kunjämtix jayumpisa, ninampis q’umachktan ukhama. ⁵⁰ Jayux sumawa; jayutix ch’aphaqsuspaxa, ¿kunampirak suma jayu tukuyapxasmasti? Jumanakax suma jayur uñtatäpxam, ukatsti sumankañan jumanak purax jakapxarakim.

¹ Jesusax Cafarnaúm markat mistusinxa, Judea uksa tuqinakaruw saräna, ukhamarak Jordán jawir khurkata tuqinakaru. Ukansti wasitat jaqinakax Jesusan ukar jutapxäna, jupasti yatichirïkän ukham wasitat jupanakar yatichäna. ² Fariseonakasti Jesusar jak’achasisin jupar pantjayañatakiw jiskt’apxäna: —¿Wakisiti mä chachax warmipampi jaljtañapaxa? —sasa. ³ Jesusasti jupanakarux sänwa: —¿Kun lurapxäta sapxtamsa Moisesaxa? —sasa. ⁴ Jupanakasti sapxänwa: —Moisesax: ‘Jaljtañ qillqat churasin warmir apanukuñax wakisiskiwa’ sapxituwa —sasa. ⁵ Jesusasti ukxarux sänwa: —Moisesax qala chuymanïpxatam laykuw uka kamachi arunak jaytawayapxtam. ⁶ Ukampis taqi kunan qalltapanxa, ‘Diosax chacha warmi luräna. ⁷ Ukatpï chachax awkipsa, taykapsa jaytxanixa, warmipampi mayachasxañataki, ⁸ panpachanisti mä sapa janchïpkaspas ukhamäniwa’. Ukhamasti janiw panïkxiti, jan ukasti mä janchikïxapxiwa. ⁹ Ukhamasti, kuntix Diosax mayar tukuyki ukarux janiw jaqix jaljtayañapäkiti —sasa. ¹⁰ Utankxapxän ukkhasti, yatiqirinakapax wasitat Jesusarux ukxat jiskt’apxäna. ¹¹ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Khititix warmipampi jaljtasin yaqhampi jaqichaschi ukaxa, nayrïr warmiparuw wachuq jucha luratapampix ñanqhachi; ¹² ukampis warmitix chachapar apanukusin yaqhampi jaqichaschi ukaxa, wachuq jucha luraraki —sasa. ¹³ Ukxarusti wawanak Jesusan ukar irpanipxäna, amparapampi luqxatayañataki; ukampis yatiqirinakapax wawanak irpanirinakaruw tuqinuqapxäna. ¹⁴ Jesusasti uk uñjasax phiñasïnwa, ukat sarakïna: —Wawanakax nayan ukar jutasipkpan sama, jan jark’apxamti, Diosan qhapaq markapax jupanakjamankiwa. ¹⁵ Qhanak sapxsma, khititix Diosan qhapaq markap mä wawar uñtat jan katuqkan ukaxa, janiw kunapachas ukar mantkaniti —sasa. ¹⁶ Wawanakar qhumantasinsti, amparapampi luqxatasaw jupanakarux aski waxt’äwip churäna. ¹⁷ Kunapachatix Jesusax ukawjat sartawayañampïxän ukkhaxa, mä jaqiw jalakamak ukawjar purinïna, Jesusan nayraqatapar killt’asisin juparux jiskt’äna: —Suma yatichiri, ¿kuna lurañaxas wakisi wiñay jakañ katuqañatakixa? —sasa. ¹⁸ Jesusasti juparux sänwa: —¿Kunatsa “Suma” sistasti? Janiw khitis sumäkiti, Dios sapakiw sumaxa. ¹⁹ Kamachi arunak yattawa: ‘Janiw jiwayätati, janiw wachuq jucha lurätati, janiw lunthatasïtati, janiw khitirus k’arintätati, janirakiw k’arimpi kunsa apaqätati; awkimar taykamar jach’añcham’ —sasa. ²⁰ Uka jaqisti ukxarux sänwa: —Yatichiri, nayax jisk’atpach taqi uka kamachi arunak phuqhaskta —sasa. ²¹ Jesusasti juparux munasiñampiw uñkatäna, ukatsti sarakïnwa: —May jan phuqktati: Saram, taqi utjirinakam aljaram, ukatsti jan kunaninakar churam. Ukhamat alaxpachan juman imasitamax waljäni. Ukatsti jutam, ukat nayar arkita —sasa. ²² Jaqisti uk ist’asinxa wal llakthapisïna; ukham llakt’atarakiw sarawayxäna, wali qamirïtap layku. ²³ Jesusasti taqi tuqi uñatatasinxa, yatiqirinakaparuw säna: —¡Kunja ch’amas qamirinakatakix Diosan qhapaq markapar mantañapaxa! —sasa. ²⁴ Yatiqirinakapasti uk ist’asax muspharapxänwa, ukampis Jesusax jupanakarux saskakïnwa: —Wawanaka, ¡kunja ch’amas qullqi chuymäkis ukanakan Diosan qhapaq markapar mantañapaxa! ²⁵ Juk’amp jasakiwa mä aguja nayra chiqa mä camellon mistuñapaxa, Diosan qhapaq markapar mä qamirin mantañapat sipana —sasa. ²⁶ Uk ist’asinsti yatiqirinakapax juk’ampiw muspharapxäna, jupanakkamaw jiskt’asipxarakïna: —¿Ukhamasti khitikirak qhispiyatäspasti? —sasa. ²⁷ Jesusasti jupanakar uñkatasinxa, sänwa: —Jaqinakatakix ukax janiw luraskaspati, ukampis Diosatakix lurasikiwa, jupatakisti janiw kunas ch’amäkiti —sasa. ²⁸ Pedrosti ukxarux sarakïnwa: —Tatay, nanakax taqi kun jaytanukusin arkanipxsma —sasa. ²⁹ Jesusasti ukxarux sänwa: —Qhanak sapxsma, khititix nayar arkañ layku, ukhamarak Diosan arunakap qhanañchañ layku utap jaytanukuxa, jan ukax jilapsa, kullakapsa, awkipsa, taykapsa, wawanakapsa, uraqinakapsa, ³⁰ uka jaqix patakatsa juk’amp jila akapachan katuqxani: utanaka, jilanaka, kullakanaka, tayka, wawanaka, uraqinaka, ukanak katuqkasas uñisitaw sarnaqani; ukampis khä pachan wiñay jakañ katuqxani. ³¹ Khitinakatix jichhürun nayrankki jupanakatxa, waljaniw qhipankxapxani; qhipankirinakatsti, waljanirakiw nayrankxapxani —sasa. ³² Jerusalén markaruw sarasipkäna, Jesusasti yatiqirinakapat nayra saräna. Jupanakasti muspharapxänwa, axsarasarakiw qhipapat arkapxäna. Jesusasti wasitat tunka payanir jawsasaw jupan t’aqhisiñapat yatiyäna: ³³ “Kunjämtix jumanakax uñjapkta, jichhasti Jerusalenaruw makhatasktan, ukan Jaqin Yuqapax jilïr sacerdotenakar katuyatäni, ukhamarak kamachi yatichirinakampiru, jupanakasti jiwayañatakiw juchañchapxani, ukatsti Roma markankir jilïr jaqinakaruw katuyapxarakini. ³⁴ Jupatxa larusipxaniwa; thuskatapxaniwa, jawq’japxaniwa, ukatsti jiwayapxaniwa; ukampis kimsa urut jiwatat jaktxani” sasa. ³⁵ Ukxarusti Santiagompi Juanampiw Jesusar makhatapxäna, jupanakasti Zebedeon yuqanakapänwa. Jak’achasisinsti sapxänwa: —Yatichiri, may achikt’asiñ munapxsma —sasa. ³⁶ Jesusasti jupanakarux sänwa: —¿Kuns jumanakax munapxta? —sasa. ³⁷ Jupanakasti sapxänwa: —Qhapaq markamanxa, juman jak’amaruy qunt’ayasipxita, maynirux kupïxamaru, maynirusti ch’iqäxamaru —sasa. ³⁸ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Jumanakax janiw yatipktati kuntix mayipkista ukxa. ¿Jumanakax kuna t’aqhisiñatix nayatak jutki uk t’aqhisipxasmati? —sasa. ³⁹ Jupanakasti sapxänwa: —T’aqhisipxiristwa —sasa. Jesusasti sänwa: —Jïsa, ukhamäniwa. Jumanakax wal t’aqhisipxäta, kunjämtix nayax t’aqhiskä ukhama. ⁴⁰ Ukampis nayan kupïxaxaru ch’iqäxaxaru qunt’ayañax janiw nayan churañaxax wakiskiti, jan ukasti, ukax khitinakatakitix wakichatäki ukanakaruw churasini —sasa. ⁴¹ Tunka yatiqiripasti, Santiagompin Juanampin mayitap yatisinxa, jupanakatakix wal thithipxäna. ⁴² Ukampis Jesusax jupanakar jawsasin sänwa: —Jumanakax yatipxtawa, marka apnaqir jilïrinakax jupanakankkaspas ukham markanakarux tukuyapxi, jupanak taypinkir jilïrinakasti munañaparuw jaqinakarux apnaqapxi. ⁴³ Jumanakampisti janiw ukhamäñapäkiti. Ukatsipana jumanak taypin jilïrïñ munirix mayninakar luqtirïñapawa. ⁴⁴ Jumanak taypit nayrankañ munirixa, taqinir luqtañaparakiwa. ⁴⁵ Jaqin Yuqapasti janiw luqtayasir jutkiti, jan ukasti, luqtiriw juti; waljanir qhispiyañatakix jupa kipka jakañap apt’asiriw juti —sasa. ⁴⁶ Ukatsti Jericó markaruw puripxäna. Mä juk’ampjarusti Jesusax yatiqirinakapampi walja jaqinakamp chikt’ataw uka markat mistuskäna, ukansti mayjasir mä juykhu jaqiw thakxan qunt’atäskäna, jupasti Timeo chachan Bartimeo sat yuqapänwa. ⁴⁷ Uka juykhusti Nazaretankir Jesusätap ist’asinxa, jach’at art’äna: —¡Jesús, Davidan yuqapa, nayatay khuyapt’ayasita! —sasa. ⁴⁸ Uk ist’asinsti waljaniw amukt’añapatak tuqinuqapxäna. Ukampis juykhux juk’amp jach’at art’askakïnwa: —¡Davidan yuqapa, nayat khuyapt’ayasita! —sasa. ⁴⁹ Jesusasti uk ist’asin pachparuw sayt’äna, ukat sarakïna: —Irptanipxam —sasa. Irptir saririnakasti juykhurux sapxänwa: —Jan axsaramti, sayt’asim, jawsasktamwa —sasa. ⁵⁰ Juykhusti isip liwinukusin mäkiw sayt’asi, ukatsti Jesusan ukaruw jak’achasïna. ⁵¹ Jesusasti juparux jiskt’änwa: —¿Kuna lurañaxsa munta? —sasa. Juykhusti sänwa: —Yatichiri, nayrat waliptxañ munta —sasa. ⁵² Ukxarusti Jesusax sänwa: —Sarxam; iyawsatam laykuw k’umaräxtaxa —sasa. Juykhusti ukspachaw nayrat waliptasax wasitat uñjxäna, ukatsti Jesusaruw arkxaruwayxäna.

¹ Jerusalén jak’ankxapxän ukkhasti, Betfagempita Betaniampita, Olivos qullu uñkatasiwjat Jesusax pani yatiqiriparuw khithäna, ² akham sasa: —Khaykatankkis uka jisk’a markar sarapxam, purisinsti mä asnoruw ukan chinutäskir jikxatapxäta, ukarusti janïraw khitis qunxatkiti. Jararanipxam ukatsti irpanipxarakim. ³ Khitis jiskt’apxätam: “¿Kunatsa jararapxta?” sasaxa, jupar sapxam: “Tatituw muni, irpayanirapxätamwa” —sasa. ⁴ Jupanakasti sarasinxa asnorux thakhi thiyan chint’at jikxatapxäna, mä punku jak’ana, ukat jupanakax jararapxäna. ⁵ Ukankirinakat yaqhipanakasti yatiqirinakaparux sapxänwa: —¿Kuns lurapxta? ¿Kunatakis asno jararapxta? —sasa. ⁶ Ukatsti jupanakax Jesusan yatichataparjamaw sapxäna; ukat asno irpxaruyanipxäna. ⁷ Jesusan ukar irpanisinsti, yatiqirinakapax isinakapampiw jant’akxatapxäna, ukat Jesusax asnxar qunxatawayäna. ⁸ Waljanirakiw isinakap thakhir jant’akupxäna, mayninakasti quqanakat layminak khuchhurasaw thakhir jant’akupxarakïna. ⁹ Jesusan nayräxap qhipäxap saririnakasti jach’at art’asipxäna: —¡Qhispiyapxita! ¡Qullanäpan Tatitun sutipar jutirixa! ¹⁰ ¡Diosax jach’añchpan David awkisan jutir marka apnaqäwipxaruxa! ¡Alaxpachankir Tatitu, qhispiyapxita! —sasa. ¹¹ Jesusasti Jerusalenar mantasinxa, Tatitun utaparuw saräna, ukansti kunjämäskis taqi kunas ukanak uñakipäna. Niya jayp’üxipansti, Betania markaruw yatiqirinakapampi chikt’at sarxäna. ¹² Qhipürusti, Betania markat mistunipkän ukkhax Jesusax manq’at awtjayasïna. ¹³ Ukatsti laphinakan mä higo quqa jayat uñtasaw achu apaqasiñatak jak’achasïna, uka quqansti janiw kuna achus utjkänti, jan ukasti laphinakakiw utjäna, higo apthapiñ janïra pachätap layku. ¹⁴ Jesusasti uka higo quqarux sänwa: —Jichhat uksarux janipun khitis achumat manq’pati —sasa. Yatiqirinakapasti uk arsur sum ist’apxäna. ¹⁵ Ukatsti Jerusalén markaruw puripxäna, ukat Jesusax Tatitun utapar mantäna, ukansti aljasirinakampiru, alasirinakampiruw anqar tutuksuyäna. Qullqi alakipirinakana, paloma aljirinakan yänakapsa q’al willthapïna; ¹⁶ janirakiw khitirus Tatitun utap chiqxa kuna aljañ apt’atsa sarnaqaykänti. ¹⁷ Ukat jupanakarux yatichäna: —Diosan Arunakapan qillqatawa: “Utaxax taqi markanakataki Diosat mayisiñ utäniwa” sasa, ukampis jumanakax lunthatanakan putuparuw tukuyapxtaxa —sasa. ¹⁸ Ukanak ist’asinsti, jilïr sacerdotenakampi, kamachi yatichirinakampix jiwayañ munapxäna, ukampis Jesusarux axsarapxänwa, jupan yatichäwipat jaqinakan muspharapxatap uñjasina. ¹⁹ Jayp’üxipansti, Jesusampi yatiqirinakapampix uka markat mistuwayxapxänwa. ²⁰ Qhipärmanthisti wasitat higo quqäkis uka chiq sarapxäna, higo quqarusti saphitpach wañsut uñjapxäna. ²¹ Pedrosti amtasinxa Jesusarux sänwa: —Yatichiri, uñtam, ¡ñanqhachawayktas uka quqax wañsxarakitaynasä! —sasa. ²² Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Diosar iyawsirïpxam. ²³ Qhanak sapxsma, khititix chuymapan jan pächasis aka qullur saspaxa: “Unxtam, jach’a qutar liwiranttam” sasaxa; arsutapax phuqhasispawa, jupatix iyawsañampi arsuspa ukkhaxa. ²⁴ Ukatpï sapxsmaxa, taqi kuntix Diosat mayipkät ukaxa, katuqapkasmas ukham iyawsapxäta, ukasti ukhamapunïniwa. ²⁵ Diosat mayiskasasti, khitimpitix jan walinkapktas ukarux pampachapxam, ukhamat alaxpachankir Awkimax juchanakam pampachani. ²⁶ Jumanakatix jaqi masimar jan pampachapkätaxa, alaxpachankir Awkimax janirakiw juchanakamat pampachapkätamti. ²⁷ Uka qhipatsti jupanakax Jerusalenaruw kuttanxapxäna. Jesusax Tatitun utapan sarnaqaskäna ukkhaw jilïr sacerdotenakampi, kamachi yatichirinakampi, jilïr jaqinakampix jupan ukar jutapxäna, ²⁸ ukatsti Jesusaruw jiskt’apxäna: —¿Kuna munañanïñampis jumax akanak lurtaxa? ¿Khitis ukanak lurañamatak ch’am churtam? —sasa. ²⁹ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Nayax may jiskt’apxarakïma. ¿Khitis Juanarux bautisañapatak khithani, jaqinakati jan ukax, Diosacha? Jichhax sapxitaya, ukat nayax kuna munañanïñampitix ukanak lurkta uk sapxarakïma —sasa. ³¹ Ukham jiskt’atasti jupanakkamaw parlakipasipxäna: ¿Kamachañänisa? “Diosaw khithani” sañänixa, jupax saniwa: “¿Kunatarak jupar jan iyawsapxtasti?” sasa; ³² jan ukax: “Jaqinakan khithanitakiwa sañänicha” sasa. Jupanakax jaqinakaruw axsarapxäna, taqinirakiw Juanax Diosan khithat profetapätap yatipxäna. ³³ Ukhamasti jupanakax Jesusarux sapxänwa: —Janiw yatipkti —sasa. Jesusasti ukxarux sarakïnwa: —Ukhamax janirakiw nayas sapkämati, kuna munañanïñampitix taqi akanak lurkta ukxa —sasa.

¹ Jesusax uñtasïwinak tuqiw parlañ qalltäna: “Mä jaqiw utjäna, uraqiparusti uva alinak ayruntäna, ukatsti uyuchrantayänwa; uva ch’irwañ wakichäna, uva yapu uñjañatakisti mä uta lurarakïna. Jupasti yapuchir jaqinakaruw waki yapuchapxañapatak churawayäna, ukatsti jaya markaruw sarxäna. ² Yapu apthapiñ pacha purinipansti, uka jaqix mä uywataparuw khithäna, ‘uka yapuchirinakat achunak mayinirapxita qawqhatix nayar wakt’kitus uka’ sasa. ³ Yapuchirinakasti uka uywatar nuwjasin jan kunan alispayapxäna. ⁴ Uraqinisti wasitat yaqha uywataruw khithäna, uka uywatarusti qalampi k’upjasaw p’iqi ch’iyjapxäna, tuqxasinsti alispayapxarakïnwa. ⁵ Uraqini jaqisti mayampsa yaqharux khithaskakïnwa, juparusti jiwayapxänwa. Uka qhipatsti waljaniruw khithäna; yapuchirinakasti yaqhiparux nuwjapxänwa, mayninakarusti jiwayapxarakïnwa. ⁶ “Ukampis maynikiw khithañatak utjxäna, ukasti munat yuqapänwa. Tukuyarusti uka sapa yuqaparuw khithäna: ‘Yuqaxarux axsarapxaniwa’ sasa. ⁷ Ukampis yapuchirinakax jupanakkamaw arust’asipxäna: ‘Akaxay uraq katuqirixa, jiwayapxañäni ukatsti uraqipax jiwasankxaniwa’ sasa. ⁸ Jupanakasti uraqinin yuqaparux katuntasin jiwayapxäna, jiwat janchipsti yaput anqäxaruw jaqunukupxäna. ⁹ Ukat Jesusax jiskt’arakïna: “Yapun jaqisti ¿kamachpachänisa? Jutasinxa uka yapuchirinakarux q’al jiwarayani, yapupsti yaqhanakaruw katuyxani” sasa. ¹⁰ Jesusasti saskakïnwa: “¿Janit jumanakax Diosan Arunakap ullarapkta?: ‘Utachirinakan jisk’achat qalax suma qalat uchatäxiwa. ¹¹ Tatituw ukham luri. Jiwasanakatakix muspharkañawa’ ” sasa. ¹² Uk ist’asinsti jilïrinakax Jesusarux katuntañ munapxäna, jupanakar aynacht’ayañatak uka uñtasïwi arsutap yatisa. Ukampis jaqinakar axsarapxatap laykux, Jesusar jaytanukuwayasin sarxapxäna. ¹³ Ukxarusti Jesusan ukaruw khithapxäna mä qawqha fariseonakampi, Herodesar arkirinakampi, ukat Jesusar pantjayas juchañchañataki. ¹⁴ Jupanakasti purinisinxa sapxänwa: —Yatichiri, yatipxtwa chiqa arsur jaqïtama, kuns jaqix yatichäwimata saskpan ukar juman jan yäqatamsa, ukampis jumax taqi kunan Diosar jaysañxat yatichtaxa. Jichhax sapxita: ¿Cesarar qullqi churañax wakisiti, jan ukax janicha? ¿Churapxiristti jan ukax janicha? —sasa. ¹⁵ Jesusasti jan wali amtañampi sapxatap yatisinxa, sänwa: —¿Kunatsa jumanakax nayar aynacht’ayir jutapxta? Apanipxam mä qullqi uñxatañaxataki —sasa. ¹⁶ Jupanakasti qullqi churapxäna, Jesusasti uñxatasin jupanakaruw jiskt’äna: —Aka qullqin utjki uka ajanusa, sutipas ¿khitinkisa? —sasa. Jupanakasti: —Cesarankiwa —sapxänwa. ¹⁷ Ukxarusti Jesusax jupanakarux sarakïnwa: —Cesarankki uk Cesarar churapxam, Diosankki uksti Diosarurak churapxam —sasa. Jupanakasti uk ist’asinxa wali muspharataw qhiparapxäna. ¹⁸ Ukxarusti Saduceonakaw Jesusan ukarux sarapxäna. Jupanakasti: “Janiw khitis jiwatat jaktkaspati” sasaw yatichapxäna; ukat Jesusarux jiskt’apxäna: ¹⁹ —Yatichiri, Moisesan qillqatanakapan sapxituwa: “Maynitix warmipampi jan wawanïkasin jiwchixa, wakisiw jiwirin jilapax uka ijma warmimpi jaqichasiñapaxa, ukhamat jiwirin jilapatak wawanak utjayañapataki” sasa. ²⁰ Mä kutix paqallqu jila sullkaw utjäna, jilïrix jaqichasïnwa, ukatsti jan wawaniw jiwawayxäna. ²¹ Ukxankir jilasti uka ijma warmimpiw jaqichasïna, ukatsti chachax jan wawaniw jiwxarakïna. Ukxankir jilampisti uka kipkarakiw lurasïna, ²² ukhamaw uka paqallqu jila sullkax uka ijma warmimpix jaqichasipxäna, ukampis janiw maynis wawanïpkänti. Qhiparusti warmix jiwxarakïnwa. ²³ Khä jutir urun jupanakax jiwatat jaktapkan ukkhasti, ¿kawkïrin warmiparakïnisti? Paqallqunpachaxay uka warmimpix jaqichasipxchixa —sasaw jiskt’apxäna. ²⁴ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Jumanakax pantjasipxtawa, qillqatanaksa, Diosan ch’amapsa jan yatipxatam layku. ²⁵ Kunapachatix jiwatat jaktapxani ukkhaxa, chachanakasa, warminakas janiw jaqichasipkaniti, jan ukasti jupanakax alaxpachankir angelanakjamaw jakasipxani. ²⁶ Jiwatanakan jaktañapatsti, ¿janit ullart’apkta Moisesan qillqatapanxa? Diosax nakhaskir ch’aphi taypit parläna: “Nayätwa Abrahaman, Isaacan, Jacobun Diosapaxa” sasa. ²⁷ Diosax janiw jiwatanakan Diosapäkiti, jan ukasti jakirinakan Diosapawa. Ukhamasti jumanakax wali pantjatäpxtawa —sasa. ²⁸ Jesusan saduceonakar taqi uka jiskt’anakar sum arusxatatap yatisinxa, qillqat yatichiri mä jaqiw Jesusar jak’achasïna, ukat Jesusar jiskt’äna: —Kamachinakat ¿kawkïr kamachis jila wakiskirixa? —sasa. ²⁹ Jesusasti juparux sänwa: —Taqi kamachinakat wakiskirïki ukax akhamawa: “Ist’am Israel, jiwasan Tatit Diosasaxa jupa sapakiw Tatituxa. ³⁰ Tatit Diosamaruw taqi chuymamamp munäta, taqi ajayumampi, taqi amuyumampi, taqi ch’amamampiraki”. ³¹ Ukxarüki uka kamachisti akham siwa: “Jaqi masimarux juma kipkarjamaw munasïta”. Ukanakat sipan janiw kawkïr kamachis juk’amp wakiskirix utjkiti —sasa. ³² Qillqatanak yatichiristi Jesusarux sänwa: —Yatichiri, walik sasktaxa. Arsutamax chiqapunïskiwa: mä sapa Diosakiw utji, janirakiw yaqhax utjkiti. ³³ Jupar taqi chuymampi munañasti, taqi amuyumpi, taqi ajayumpi, taqi ch’amampi, ukatsti jaqi masisar jiwas kipkarjam munañaxa, juk’amp askiwa, kuna wilañchatix altaran luqtatäki taqi ukanakat sipana —sasa. ³⁴ Jesusasti uka jaqin sum arsutap ist’asinxa sänwa: —Diosan qhapaq markapat janiw jayankktati —sasa. Ukatsti janiw khitis jupar juk’amp jiskt’añ munkxänti. ³⁵ Jesusasti Tatitun utapan yatichkasax jiskt’änwa: —¿Kunatsa kamachi yatichirinakax “Cristox Davidan wawapaw” sapxisti? ³⁶ Ukampis David kipkaw Qullan Ajayun qhant’atäsin sixa: “Tatitux Tatit Cristoxarux siwa: Kupïxaxar qunt’asim, uñisirinakamaru jumampi takxatayañkama” sasa. ³⁷ ¿Kunjämarak Cristosti Davidan wawapäspasti? David kipkaxay Cristorux “Tatitu” sischixa —sasa. Ukansti walja jaqinakaw utjäna, Jesusarusti wali kusisitaw isch’ukipxarakïna. ³⁸ Jesusax yatichkasin sänwa: “Kamachi yatichirinakat amuyasipxam, jupanakax jach’a isinakan isintataw sarnaqapxi, thakhinakansa taqi axsart’añampiw aruntayasiñ munapxi. ³⁹ Sinagoganakansti suma qunuñanak thaqhapxi, manq’äwinakansti suma qunuñanak munapxaraki; ⁴⁰ ijma warminakat yänakap aparapxi, uka jan wali luratanakap imt’añatakisti, Diosatxa wali jayapuniw mayisipxi. Jupanakasti taqit sipansa juk’amp jach’a mutuyäwi katuqapxani” sasa. ⁴¹ Mä urusti Jesusax Tatitun utapan qunt’atäskänwa, kawkharutix qullqi uchasipxirïna uka jak’ana, ukansti kunjämtix jaqinakax qullqi churapkäna ukanak uñjäna. Walja qamirinakaw walja qullqi churapxäna. ⁴² Ukhamaruw mä jan kunani ijma warmix purinïna, jupasti pä jisk’a qullqik churasïna, chanipasti wali juk’akïnwa. ⁴³ Ukat Jesusax yatiqirinakapar jawsasin säna: —Qhanak sapxsma, aka ijma warmiw taqinit sipan jil churi, ⁴⁴ mayninakasti jilt’äkis ukatak churapxi, ukampis aka ijma warmix jan kunanïkasinsa qawqhatix jakañapatak utjki ukjpach churxi —sasa.

¹ Jesusax Tatitun utapat mistusinkän ukkhaw maynïr yatiqiripax juparux säna: —¡Yatichiri, kunja sumas aka qalanakaxa, utanakasa! —sasa. ² Jesusasti juparux sänwa: —¿Aka jach’a utanak uñjtati? Mä urux aka utanakax q’ala tinkuyataw uñjasini —sasa. ³ Ukatsti Tatitun utap uñkatasinkki uka Olivos qulluruw sarapxäna. Jesusax ukkharuw qunt’asïna, ukatsti Pedrompi, Santiagompi, Juanampi, Andresampiw jiskt’apxäna: ⁴ —Tatay, sapxita, ¿kunapachas ukanakax phuqhasxani? ¿Kuna unañchas utjani taqi ukanak janïr phuqhaskipanxa? —sasa. ⁵ Jesusasti jupanakarux sänwa: “Wal amuyasipxam, janiw khitimpis sallqjayasipxätati. ⁶ Waljaniw nayan sutixar jutapxani: ‘Nayätwa Cristox’ sasa. Jupanakasti waljaniruw sallqjapxani. ⁷ “Kunapachatix ch’axwanakat ist’apxäta, nuwasiñanakan utjañap yatipxarakïta ukkhax janiw axsarapxätati. Ukham lurasiñapaw wakisi; ukampis ukkhax janïraw aka pachan tukusiñ urupäkaniti. ⁸ Mä jach’a markax yaqha jach’a markampiw ch’axwantani, mä marka apnaqiristi yaqha marka apnaqirimpiw nuwasini, uraq khathatinakaw walja chiqan utjani; jaqix janiw kuna manq’añsa jikxatkxaniti. Taqi ukanakasti jach’a t’aqhisiñan qalltapakïskaniwa. ⁹ “Ukampis jumanakax amuyasipxam; markan jilïrinakaparuw jumanakarux katuyapxätam, sinagoganakansti jawq’jataw uñjasipxäta. Jumanakarusti nayar arkapxatam laykux, jupanakar nayxat qhanañchapxañamatakiw jilïrinakampina, reyinakampin nayraqatapar irpapxätam. ¹⁰ Akapach janïr tukuskipansti, wakisiw nayan qhispiyasiñaxan taqi jaqinakar yatiyatäñapa. ¹¹ Kunapachatix jilïrinakar katuyapkätam ukkhaxa, janiw llakisipxätati kuntix sapxañamäki ukanakatxa. Jan ukasti kuntix Diosax sapkätam uk parlapxäta, janiw jumanakat parlapkäta, jan ukasti Qullan Ajayuw parlaskani. ¹² Mä jilax jilaparuw jiwayañatak aljantani, awkisti yuqaparuw aljantarakini; wawanakasti awkip taykapatakiw sayt’asipxani, ukatsti jiwayapxarakiniwa. ¹³ Naya laykux taqinin uñisit sarnaqapxäta, ukampis khititix tukuykam sayt’kani, ukakiw qhispiyatäni. ¹⁴ “Kunapachatix jumanakax ukham ñanqha lurañanak jan wakiskir chiqan uñjapkät ukkhaxa, (khititix ullarki ukax amuyt’pan), Judeankirinakax qullunakar jaltxapxpan; ¹⁵ khititix uta patankaskani ukasti, jan saraqanpati, janirak kun apsuris utapar mantpati; ¹⁶ pampankiristi janirak isip aptasiris utapar kuttanpati. ¹⁷ ¡Ay, kunakïkan uka urunakan usur jaqi warminakatakixa, ukhamarak jisk’a wawanakanitakisa! ¹⁸ Diosatay mayisipxam uka jan wali urunakax jan jallupachäñapataki, ¹⁹ ukürunakax sinti t’aqhisiñ urunakäniwa, Diosax akapach lurkäna ukkhat jichhürkamax ukham t’aqhisiñax janiw utjkänti, janirakiw uka qhipatsa ukham t’aqhisiñax utjkaniti. ²⁰ Tatitutix uka urunak jan jisk’aptaykaspaxa, janiw khitis qhispiyaskaspati; ukampis ajllitanakapar munasin jupax ukürunak jisk’aptayani. ²¹ “Maynitix jumanakar sapxätam: ‘Uñtapxam, akankiw Cristoxa, jan ukax, khayankiw jupaxa’ sasaxa, jan iyawsapxamti. ²² K’ari cristonakampi, k’ari profetanakampiw sartani, ukatsti jaqinakar pantjayañatakix unañchanakampi, muspharkañanakamp lurapxani, Diosan ajllitanakaparus pantasiyañ munapxani. ²³ ¡Wal amuyasipxam! Ukanak janïr luraskipan taqi kun yatiyapxsma. ²⁴ “Khä urunakansti uka t’aqhisiñanak qhipatxa, intix ch’amakt’aniwa, phaxsisti janiw qhankxaniti, ²⁵ warawaranakasti alaxpachat williqtanxaniwa, taqi kunanakatix alaxpachan utjki ukanakas khathatirakiniwa. ²⁶ Ukapachaw Jaqin Yuqaparux qinay taypin jutaskir uñjasini, jach’a ch’amampi, k’ajkir qhapaq kankañapampi. ²⁷ Jupasti angelanakaruw khithanini, taqi tuqit ajllitanakapar anthapipxañapataki, akapach thiyatpacha, alaxpach thiyakama. ²⁸ “Higo quqat yatiqasipxam: Kunapachatix layminakapax ch’uxñatatki, laphinakapas uñstkaraki, ukapachaw jallupachan jak’ankxatap yatipxäta. ²⁹ Ukhamarakiw jumanakax taqi ukanak phuqhasir uñjasinxa, niya tukuy urunakan jak’ankatapa, punkunkxatap yatipxäta. ³⁰ Qhanak sapxsma, jichha pacha jakir jaqinakan janïr jiwarkipan taqi ukanakax phuqhasini. ³¹ Alaxpachampi akapachampix tukusiniwa, arunakaxasti janiw tukuskaniti. ³² “Ukampis uka urumpita, pachampitxa, janiw khitis yatkiti, alaxpachankir angelanakas janiw yatkiti, Diosan Yuqapas janiw yatkiti, jan ukasti, Dios Awki sapakiw yati. ³³ “Ukhamasti jumanakax amuyasipxam, suyapxarakim, janiw yatipktati kuna pachas purinin ukxa. ³⁴ Ukax akhamar uñtatawa: Sañäni, mä jaqix jayar sarañ amti, janïr sarkasaw uywatanakapar uta uñjapxañapatak iwxt’i. Sapa mayniruw lurañanakap jaytawayi, uta uñjirirusti sum uñjañapatakiw jaytaraki. ³⁵ Ukatsti jupanakax wali amuyumpiw sarnaqapxi, janiw yatipkiti utanin kunür puriniñapsa, inas arumarüchini, chika arumarüchini, wallpa art’arüchini, qhantatirüchini. Ukhamarakiw jumanakax wali amuyumpi suyapxañamaxa, ³⁶ ukatarak akatjamat purinisin ikiskir katjasipkirisma. ³⁷ Jumanakar sapksma ukxa, taqiniruw sarakta, ¡amuyasipxapunim!” sasa.

¹ Israelitanakan Pascua uru uruyañatakix pä urukixänwa, uka urun jan levaduran t’ant’a manq’apxirïna. Jilïr sacerdotenakampi, kamachi yatichirinakampisti kunjäm tuqitsa Jesusarux katuntañpin munapxäna, ukat jupar jiwayañataki. ² Ukampis jupanakax sapxänwa: —Aka jach’a urunakan jan juparux katuntkañäniti, jaqinakaw ch’axwtaspa ukat jiwasatakiw sayt’asipxaspa —sasa. ³ Jesusax Betania markan jikxatasïna, lepra usuni sat Simonan utapana. Manq’añatak qunt’atäskipansti, mä warmiw purinïna nardo sat layminakat lurat wali jila alan suma qulla mä qirur apt’asita. Uka qiru p’akjasinsti, Jesusan p’iqiparuw uka q’apkir qullampix warxatäna. ⁴ Yaqhipanakasti uk uñjasax wal thithipxäna, jupanakkamarakiw sasipxäna: —¿Kunatakirak uka suma q’apkir qullsti inamayatak wartisti? ⁵ Ukax kimsa patak qullqiruw aljasisapäna, uka qullqimpi jan kunaninakar yanapt’añataki —sasa. Uka warmitakisti wal arusipxäna. ⁶ Ukampis Jesusax jupanakarux sänwa: —Jan phiñasipxamti. ¿Kunatsa jumanakax jupar tuqisipkta? Ukham lurasax nayaruw aski luraskitu. ⁷ Jan kunaninakax jumanak taypin utjapuniniwa, jupanakarusti kuna pachas yanapasipkätawa, ukampis nayax janiw mä juk’a pachat jumanakampïkxäti. ⁸ Aka warmix qawqhtix lurirjamäki uk luraski, janchixax imaskani ukürutakiw qullamp warxatasax nayrt’aski. ⁹ Qhanak sapxsma, kawkhantix aka qhispiyasiñ arunakax akapachan parlaskani ukkhaxa, aka warmin luratapat parlapxani, ukhamat jupax amtatäni —sasa. ¹⁰ Tunka payan yatiqirinak taypin maynïriw utjäna, Judas Iscariote sutini, jupasti Jesusar katuntayañatakix jilïr sacerdotenakamp parljiriw saratayna. ¹¹ Jupanakasti uk ist’asin wal kusisipxäna; Judasar qullqi churañatakiw amtapxäna, ukat Judasax kunayman tuqit Jesusar katuntayañ thaqhäna. ¹² Jan levaduran t’ant’a manq’añ qallta uruw purinïna, ukürusti, israelitanakax mä urqu oveja luqtapxirïna, ukat yatiqirinakapax Jesusar jiskt’apxäna: —¿Kawkharus Pascua arum manq’äwi wakichir sarapxäxa? —sasa. ¹³ Ukatsti Jesusax pani yatiqiriparuw khithäna: —Markar sarapxam. Ukansti mä chacharuw uma wakulla apt’at jikxatapxäta; jupar arkapxam, ¹⁴ kawkharutix jupax mantkani uka utanir sapxam: “Yatichirix siwa: ¿Kawkïris yatiqirinakaxampi Pascua manq’a manq’apkä uka utaxa?” sasa. ¹⁵ Ukat jumanakarux uta patan mä jach’a uta wakicht’at uñacht’ayapxätam. Ukan jiwasan manq’añasatakix wakiyapxäta —sasa. ¹⁶ Yatiqirinakasti mistuwayasin markaruw puripxäna. Ukatsti kunjämtix Jesusax siskatayna ukhampun taqi kunsa jikxatapxäna, ukanarak Pascua manq’a manq’añatakix wakiyapxäna. ¹⁷ Arumt’xipansti Jesusax tunka payan yatiqiripampiw purïna. ¹⁸ Manq’añatak qunt’atäkasinsti, Jesusax jupanakaruw säna: —Qhanak sapxsma, nayamp chik manq’apktas ukanakat mayniw aljantitani —sasa. ¹⁹ Uk ist’asinsti jupanakax llakthaptapxänwa, sapa maynirakiw Jesusarux jiskt’asipxäna: —¿Nayätti? —sasa. ²⁰ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Jumanakat maynïriwa, khititix nayamp chika pachpa chuwar t’ant’a chilltaski ukawa. ²¹ Chiqpachansa, Jaqin Yuqapax kunjämatix jupat qillqatäki ukhamarjamaw phuqhaski; ukampis ¡kunakïkani Jaqin Yuqapar katuntaykanis uka jaqitakixa! Jupatakix walïsapänwa jan yuriñapaxa —sasa. ²² Manq’kasinsti, Jesusax t’ant’a irtasin Diosaruw yuspagaräna. Ukatsti t’ant’a pachinuqasax yatiqirinakaparuw churäna, sarakïnwa: —Manq’apxam, akax nayan janchixawa —sasa. ²³ Ukxarusti vinon qiru astasin Diosaruw yuspagaräna. Ukatsti yatiqirinakaparuw uk churarakïna. Taqiniw uka qirut vino umt’apxäna. ²⁴ Jesusasti saskakïnwa: —Akax nayan wilaxawa, Diosax uka wilampiw taqi jumanakampix mä arust’äwi luri, uka wila tuqirakiw walja jaqinakax qhispiyatäpxani. ²⁵ Qhanak sapxsma, jichhat uksarux janiw mayampsa uvan achupat umkxäti, Diosan qhapaq markapan machaq vino umkä uka urkama —sasa. ²⁶ Mä q’uchu q’ucht’asinsti, Olivos qulluruw sarapxäna. ²⁷ Ukatsti Jesusax jupanakarux sänwa: —Jichha arumax jumanakax taqiniw nayat mayjt’asisin jaytanukupxitäta. Qillqatanakan siwa: “Awatiriruw jiwayä, ovejanakasti ananukutäniwa” ²⁸ Ukampis jaktxä ukkhax Galilean jumanakarux wasitat tantachapxäma —sasa. ²⁹ Pedrosti ukxarux sänwa: —Mayninakax taqinis mayjt’asis jumar jaytanukusipkpan, nayax janipuniw jumarux jaytanukkämati —sasa. ³⁰ Jesusasti juparux sarakïnwa: —Pedro, qhanak sisma, jumax jichha arumpacha, wallpax janïr pä kuti art’kani ukapachaw kimsa kuti nayar jan uñt’ir tuküta —sasa. ³¹ Ukham siskatpachas Pedrox arsuskakïnwa: —Jumamp chik jiwañaxas wakischini ukasa, janipuniw jumar jan uñt’irix tukkämati —sasa. Taqinirakiw uka kipka sapxäna. ³² Ukxarusti Getsemaní sat chiqaruw puripxäna. Jesusasti yatiqirinakaparux sänwa: —Akawjar qunt’asipxam, nayasti Diosat mayisiriw sarä —sasa. ³³ Ukatsti Pedrompiru, Santiagompiru, Juanampiruw irpäna, Jesusasti walpun chuymapan llakthaptäna, axsarthapirakïna. ³⁴ Ukat kimsanirux säna: —Chuymaxan sinti llakt’ataw uñjasta niyas jiwkirista ukhama. Akawjar qhiparapxam, janiw ikipxätati —sasa. ³⁵ Ukatsti Jesusax jupanakat mä juk’a nayraqataruw saräna, ukansti parap uraqir puriyañkamaw killt’asïna, ukatsti Diosaruw mayisïna, wakisispa ukkhax uka t’aqhisiñ apaqt’añapataki. ³⁶ Mayisïwipanxa akham sasaw arsüna: “Awkixay, jumax taqi kun lurañatakiw ch’amanïtaxa, aka k’allk’u um umt’añaxsa apaqt’asitaya; ukampis jan nayan munañaxäpati, jan ukasti juman munañamarjam luraspan” sasa. ³⁷ Ukxarusti yatiqirinakapan ukaruw kuttäna, jupanakarusti ikiraskir jikxatäna. Pedrorusti sänwa: —Simón, ¿ikisktati? ¿Janit mä juk’akamas uñnaqirjamäkta? ³⁸ Jan ikipxamti; yant’ar jan mantañatakix Diosat mayisipxam. Chiqpachansa jumanakax taqi kunsa sum lurañ munapxtaxa, ukampis jan ch’amaniw jikxatasipxtaxa —sasa. ³⁹ Jesusasti mayamp sarasinxa, uka pachpa arunakampirakiw Diosat mayisïna. ⁴⁰ Kuttanxasinsti, wasitat jupanakarux ikiraskir jikxatäna, jupanakan nayranakapan ikimpi atipjatätap layku. Ukat jupanakax janiw kuns arsurjamäpkänti. ⁴¹ Kimsïr kuti kuttanisinsti sarakïnwa: —¿Ikisipkaktati? ¡Sartapxam! Jaqin Yuqapar katuntir qhuru jaqinakax niyaw akankxapxi, nayar katuntiriw jutapxi. ⁴² Sartapxam, jin sarxapxañäni; aljantkitani ukax niyaw purinxi —sasa. ⁴³ Jesusax parlaskän ukhamaruw Judasax purinïna, jupasti Jesusan tunka payani yatiqiripat maynïrïnwa, jupamp chikasti walja jaqinakaw espadanak apt’ata, lawanak ayt’ata jutapxäna. Jilïr sacerdotenakampi, kamachi yatichirinakampi, jilïr jaqinakampiw jupanakarux khithanipxatayna. ⁴⁴ Jesusar aljantir Judasasti, jupanakarux sataynawa: “Khitirutix nayax jamp’att’kä ukawa, juparuw katuntapxäta, ukatsti jan antutasaw irpapxäta” sasa. ⁴⁵ Judasasti Jesusar jak’achasisin jamp’att’äna: —¡Yatichiri! —sasa. ⁴⁶ Ukatsti jaqinakax Jesusaruw katuntapxäna, ukham katuntat irpapxarakïna. ⁴⁷ Jesusampïpkän ukanakat maynïriw espadap apsusisin jilïr sacerdoten uywatapar jisktasin jinchup thuqhuqayäna. ⁴⁸ Jesusasti jaqinakarux sänwa: —¿Lunthatarjamati espadanakampi, lawanakampi nayar katuntir jutapxta? ⁴⁹ Sapürurakis Tatitun utapan jumanakar yatichasipksmaxä, ukkhay katuntapxitasamänxa. Ukampis akax Qillqatanakan phuqhasiñapatakiw lurasi —sasa. ⁵⁰ Ukxarusti yatiqirinakapax taqiniw Jesusar sapak jaytawayasin jaltxapxäna. ⁵¹ Ukampis mä waynaw Jesusarux arkaskäna, mä isimp awayt’ataki. Juparusti katuntapxarakïnwa, ⁵² ukatsti jupax uka isip apt’awayasin q’alalakiw jaltxäna. ⁵³ Jaqinakasti Jesusarux jilïr sacerdoten utaparuw irpapxäna, ukansti taqi jilïr sacerdotenakampi, jilïr awkinakampi, kamachi yatichirinakampiw tantachasipxäna. ⁵⁴ Pedrosti jayatak arkäna, jilïr sacerdoten uta anqäxapar mantañkama, ukansti soldadonakamp chikaw nina jak’an qunt’at junt’uchasiskäna. ⁵⁵ Jilïr sacerdotenakampi, Jach’a Tantachasïwinkirinakampix Jesusar juchañchañatakix jaqinakampiw k’arimpi irkatayañ munapxäna, ukampis janiw kunatsa juparux juchañchañ jikxatapkänti. ⁵⁶ Waljaniw Jesusarux k’arimpi irkatapxäna, ukampis jupanakax janiw pachpak arsupkänti, jan ukasti may may parlapxäna. ⁵⁷ Yaqhipanakasti sayt’asisin ina ch’usat k’arintapxäna: ⁵⁸ —Nanakax aka jaqirux akham siri ist’apxta: “Nayaw jaqin lurat aka Tatitun utap tinkuyä, ukatsti kimsürut jaqin jan lurat yaqha uta sayt’ayarakï” —sasa. ⁵⁹ Janiw ukhamatsa arsutanakapax mayakïkänti. ⁶⁰ Ukatsti jilïr sacerdotex tantachasïw taypin sayt’asisin Jesusarux jiskt’äna: —¿Janit kamskätasa? ¿Kunatarak aka jaqinakasti ukham irkatapxtamsti? —sasa. ⁶¹ Ukampis Jesusax amukiw ist’äna, janirakiw kuns arskänti. Jilïr sacerdotex wasitat jiskt’askakïnwa: —¿Jumätati Cristoxa, Qullan Diosan Yuqapäki ukaxa? —sasa. ⁶² Jesusasti sänwa: —Jïsa, nayätwa. Jumanakax Jaqin Yuqaparux jach’a ch’aman Diosan kupïxapan qunt’at uñjapxäta, ukatsti alaxpach qinayanak patan jutaskir uñjapxarakïta —sasa. ⁶³ Uk ist’asinsti jilïr sacerdotex isip ch’iyanuqasïna ukatsti sänwa: —¿Kunat juk’amp arsurinaksa muntanxa? ⁶⁴ Jumanakax Diosar ñanqhachatap sum ist’apxtaxa. ¿Kamsapxtasa? —sasa. Jupanakasti taqiniw arsupxäna: —Jiwañapaw wakisi —sasa. ⁶⁵ Yaqhip jaqinakax Jesusar thuskatañ qalltapxäna, nayranakap imt’asaw nuwjapxäna: —Sapxita, ¿khitis nuwtam? —sasa. Soldadonakasti Jesusarux t’axllinuqapxarakïnwa. ⁶⁶ Ukanak lurasiñkamasti, Pedrox uta anqäxankaskänwa. Ukaruw jilïr sacerdoten uywat mä tawaqux purinïna; ⁶⁷ Pedror nina jak’an junt’uchasiskir uñjasinsti, jupar wal wal uñkatasin säna: —¡Jumax Nazaretankir Jesusampi chikäskarakïyätasä! —sasa. ⁶⁸ Ukampis Pedrox jan uñt’iriw tuküna: —Janiw juparux uñt’kti, kunpin parlaskchista —sasa. Ukatsti Pedrox anqaruw mistuwayi. Ukapachaw wallpax art’äna. ⁶⁹ Uywat tawaqusti wasitat Pedror uñkatasin mayninakar yatiyarakïna: —Aka jaqix jupanakat maynïriwa —sasa. ⁷⁰ Pedrosti mä kutimpiw jan uñt’ir tuküna. Ukat mä juk’ampjarusti ukankirinakax wasitat Pedrorux sapxäna: —Jumax jupanakat maynïrïskapuntawa; Galileankirïtawa, parlatamas uksankirinakan parlatapjamawa —sasa. ⁷¹ Pedrosti ukxarux ñanqha arunakampiw säna: —Janipuniw uka jaqirux uñt’kti. ¡Khitit parlasipksta! —sasa. ⁷² Ukspacharakiw wallpax mayamp art’xäna, uk ist’asinsti, kuntix Jesusax siskäna uka arunakat Pedrox amtasïna: “Wallpax janïr pä kuti art’kani ukkhax kimsa kutiw jumax nayar jan uñt’ir tuküta” sasa. Uka arunakat amtasisinsti Pedrox walpun jachäna.

¹ Willjtanipansti, jilïr sacerdotenakampi, jilïr jaqinakampi, kamachi yatichirinakampi, jach’a Jilïr Tantachasïwimppachaw niya parlthapipxäna. Ukatsti Jesusar ñach’antat irpapxäna, Pilatoruw katuyapxäna. ² Pilatosti Jesusarux jiskt’änwa: —¿Chiqat jumax judionakan reyipätaxa? —sasa. Jesusasti ukxarux sänwa: —Jïsa, ukhamapunïskiwa, jumaw sasktaxa —sasa. ³ Jilïr sacerdotenakasti kunayman tuqit juparux juchañchapxäna. ⁴ Pilatosti wasitat Jesusarux jiskt’äna: —Taqi kunat juchañchapxtamxa. ¿Janit kuns arskäta? —sasa. ⁵ Jesusasti ukham siskatpachas janiw kuns arskänti; ukatsti Pilatox wali mayjt’ataw qhiparäna. ⁶ Pilatox sapa Pascua urun carcelar jist’antat mä jaqir antutirïna, uksti jaqinakan mayitaparuw phuqhirïna. ⁷ Mä jaqiw utjäna, Barrabás sutini, jupasti masinakapamp chikaw carcelan jist’antataskäna. Jupanakasti mä kutix jilïrinakatak sayt’asisaw jaqinak jiwarayapxäna. ⁸ Jaqinakasti Pilaton ukar jutasinxa, kunjämtix jupax antutjirïkän ukham lurañapatakiw mayipxäna. ⁹ Pilatosti jaqinakarux sänwa: —¿Judionakan Reyipar antutañaxti munapxta? —sasa. ¹⁰ Jupax yatïnwa jilïr sacerdotenakan Jesusar uñisiñat katuyapxatapa. ¹¹ Jilïr sacerdotenakasti jaqinakaruw amtayapxäna Barrabasar antutjayañapataki. ¹² Pilatosti wasitat jaqinakarux jiskt’äna: —Ukhamax ¿kuna lurañaxsa munapxta, judionakan Reyipaw sapkta juparuxa? —sasa. ¹³ Jupanakasti jach’at art’apxäna: —¡Ch’akkatam! —sasa. ¹⁴ Pilatosti jupanakarux sänwa: —¿Kuna jan walinakarak luristi? —sasa. Jupanakasti wali jach’at art’apxäna: —¡Ch’akkatam! —sasa. ¹⁵ Pilatosti jaqinakamp sumankañ munasinxa, Barrabasaruw antutxäna; Jesusarusti jawq’jayänwa, ukatsti cruzar ch’akkatatäñapatakiw katuyxarakïna. ¹⁶ Ukatsti romano soldadonakax reyin utapan uta anqaparuw Jesusarux irpapxäna, ukarusti tampach soldadonakaruw jawsthapipxäna. ¹⁷ Mä ch’iyär wila isimpiw Jesusarux isintayapxäna, p’iqiparusti ch’aphit lurat pillumpiw asxatapxäna. ¹⁸ Ukatsti larusisaw aruntapxäna. —¡Judionakan Reyipax jach’achatäpan! —sasa. ¹⁹ Mä lawampiw p’iqit jawq’japxäna, thuskatapxarakïna, ukatsti killt’asisin larusiñampiw yupaychapxäna. ²⁰ Ukham larusipxatap qhipatsti, ch’iyär wila isi apsusin jupan isipampiw isthapiyapxäna, ukatsti cruzar ch’akkatañatakiw irpsuwayxapxäna. ²¹ Ukapachaw Cirenenkir Simonax yaput jutaskäna, jupax Alejandrompin Rufompin awkipänwa. Uka chiq saraskipan juparux Jesusan cruzap q’ipiyapxäna. ²² Jesusarux Gólgota sutini chiqaruw puriyapxäna, ukasti “Calavera” sañ muni; ²³ ukatsti mirra qullamp kittat vino churapxäna, ukampis Jesusax janiw uk umt’añ munkänti, ²⁴ ukat Jesusarux cruzar ch’akkatapxäna. Soldadonakasti Jesusan isip lakinuqasiñatakiw suertet jaqtapxäna. ²⁵ Ch’akkatapkän ukkhax niya llätunka pachaw uka urut saraqxäna. ²⁶ Qillqata uchapkäna, ukasti sänwa: “Akax judionakan Reyipawa” sasa, ukxat jupar juchañchapxatap layku. ²⁷ Jesusamp chiksti pani lunthataruw ch’akkatapxäna, maynirux kupïxaparu, maynirusti ch’iqäxaparu. ²⁸ Ukhamaw Qillqatanakan siski ukax phuqhasïna: “Ñanqha luririnakamp chika uñjatänwa” sasa. ²⁹ Uka chiq saririnakasti Jesusarux tuqipxänwa, p’iqinakap khiwisaw sapxäna: —¡Jumax Tatitun utap t’unjasin kimsürut sayt’ayañakxay munchïyätaxa, ³⁰ jichhax jumapach qhispiyasim, cruzatsa saraqanirakim —sasa. ³¹ Uka kipkarakiw jilïr sacerdotenakasa, kamachi yatichirinakas Jesusat larusipxäna. Jupanakasti sapxarakïnwa: —Mayninakarupï qhispiyi, jupapachasti janiw qhispiyasirjamäkiti. ³² ¡Israelan Reyip Cristox cruzat saraqanpan, uk uñjasin jupar iyawsañäni! —sasa. Jupamp chik ch’akkatatäpkän ukanakas ukhamarakiw tuqipxäna. ³³ Chika ururusti akapachax niya chika jayp’ukamaw ch’amakt’äna. ³⁴ Ukapachaw Jesusax jach’at art’asïna: “Eloí, Eloí, ¿lemá sabactani?” sasa. (Ukax sañ muni: “Diosaxay, Diosaxay, ¿kunatsa jaytanukusta?”). ³⁵ Uk ist’asinsti ukankirinakat yaqhipax sapxänwa: —Ist’apxam. Elías profetaruw jawsaski —sasa. ³⁶ Maynisti jank’akiw mä esponja jikxatäna, vinagrer uk chilltasaw mä suqus lawar chinkatasin Jesusan umt’añapatak aykatäna, ukat säna: —Uñjañäni, kamisakiy Eliasax jupar cruzat apaqir jutchini —sasa. ³⁷ Jesusasti jach’at art’asisaw tukusiwayxäna. ³⁸ Ukapachasti Tatitun utapankkis uka jach’a cortinax payaruw ch’iyjtawayäna, amstat aynacharu. ³⁹ Jesusar uñch’ukiskän uka romano capitanasti jupar jiwir uñjasin sänwa: —Chiqpachapuniw aka jaqix Diosan wawapäpacha —sasa. ⁴⁰ Mä qawqha warminakarakiw jayat uñch’ukisipkäna; jupanak taypinkänwa Magdalankir María, Joseampina, Santiagompin taykap María, Salomé sutin warmimpi. ⁴¹ Uka warminakasti Jesusax Galilean sarnaqkän ukapachaw jupar arkapxäna, yanapapxarakïna. Ukhamarus walja yaqha warminakaw Jerusalenkam Jesusar arkanipxäna. ⁴² Niy jayp’untxänwa, ukürux sábado urutak wakichasiñ urünwa, ukax sañ muni, viernes jayp’ünwa. ⁴³ Ukxarusti Arimateankir Joseaw jutäna, jupasti Jach’a Tantachasïwi taypin mä jilïrirakïnwa, jupas Diosan qhapaq markap suyarakïna. Jupax jan axsarasaw Pilaton ukar mantäna, ukatsti Jesusan amayap mayïna. ⁴⁴ Pilatosti Jesusan jiwxatap yatisinxa, musphataw uñjasïna, ukat capitanar jawsayasin chiqat Jesusax jiwxi sas jiskt’äna. ⁴⁵ Capitanan yatiyatasti, Pilatox Jesusan amayap Josear katuyxäna. ⁴⁶ Joseasti jila alani suma isi aläna, Jesusan amayap cruzat apaqasinsti uka isimpiw llawuntäna. Ukatsti qarqar p’iysut mä sepulturaruw imxäna, ukarusti mä jach’a qalampiw punkut atkatarakïna. ⁴⁷ Magdalankir Mariampi, Josean taykapäkis uka Mariampisti, kawkharutix Jesusan amayap imapkäna uk sum uñjapxäna.

¹ Sábado uru qhipatsti, Magdalankir Mariampi, Santiagon taykap Mariampi, Salomé warmimpix, q’apkir qullanak alapxäna Jesusan amayapar jawintir sarañataki. ² Domingo qhantatisti, wali willjtaw sarapxäna, kawkharutix Jesusan amayapax imt’atäkän ukkharux niya inti jalsuw puripxäna, ³ ukatsti jupanakkamaw parlakipasipxäna: —¿Khitirak sepultur punkut uka qal atiqarapistanisti? —sasa. ⁴ Purisinsti sepulturat qala atiqat uñjapxäna. Uka qalasti wali jach’änwa. ⁵ Sepulturar mantasinsti, janq’u isin mä waynaruw kupïxan qunt’atäskir uñjapxäna. Warminakasti wal mulljasipxäna, ⁶ ukampis uka waynax jupanakarux sänwa: —Jan mulljasipxamti. Ch’akkatatäkän uka Nazaretankir Jesusaruw thaqhasipktaxa. Jupax jaktawayxiwa; janiw akankxiti. Uñjapxam kawkharutix uchatäkän uka. ⁷ Jichhax sarapxam, yatiqirinakaparu, ukhamarak Pedrompir kuna yatiyanipxam: ‘Jesusax Galilearuw jumanakat nayra sarki; ukan jikisipxäta, kunjämtix sawayapktam ukhama’ —sasa. ⁸ Warminakasti sepulturat mistusinxa, jalakamakiw sarapxäna; jupanakax mulljasiñat wal khathatisipkäna. Janirakiw khitirus kuns arsupkänti axsarapxatap layku. ⁹ Jesusax domingo qhantati jaktxasax, Magdalankir Mariaruw nayraqat uñstäna, khitirutix jupax paqallq ñanqha ajayunak alisskäna ukaru. ¹⁰ Warmisti sarasinxa, Jesusamp chik sarnaqapkän ukanakaruw yatiyäna, jupanakasti llakitäpxänwa, jachasipkarakïnwa. ¹¹ Jupanakax Jesusan jakaskatap ist’asina, Marian uñjatap yatisinsa, janiw iyawsapkänti. ¹² Uka qhipatsti Jesusax pani yatiqiriparuw uñstäna, kunapachatix jupanakax thakhinjam sarasipkän ukkha. ¹³ Ukatsti jupanakax mayninakar yatiyiriw sarapxäna, ukampis mayninakax ukham yatiykatpachas janipuniw iyawsapkänti. ¹⁴ Uka qhipatsti Jesusax tunka mayan yatiqiriparuw uñstäna manq’añatak qunt’atäsipkiriru. Jupanakarusti pisi iyawsañanïpxatapata, qala chuymanïpxatapat tuqinuqäna, Jesusan jaktatap yatiyirinakar jan iyawsapxatap layku. ¹⁵ Ukxarusti Jesusax jupanakarux sarakïnwa: “Taqi akapachar sarapxam taqi jaqinakar qhispiyasiñ arunak yatiyanipxam. ¹⁶ Khititix iyawskani, bautisaskarakini ukax qhispiyatäniwa, jan iyawsiristi, juchañchatäniwa. ¹⁷ Aka chimpunakaw iyawsirinak taypin utjani: Sutixan ñanqha ajayunak alissupxani; machaq arunak parlapxarakini; ¹⁸ amparanakaparusti katarinak wayxarupxani, jiwayir qulla umantasas janirakiw kamachatäpkanisa; usutanakarusti amparampi luqxatasaw k’umaraptayapxani” sasa. ¹⁹ Jupanakar parlatap qhipatsti, Tatit Jesusax alaxpachar aptatäxänwa. Jupasti Diosan kupïxaparuw qunt’asxäna. ²⁰ Ukatsti yatiqirinakapax qhispiyasiñ arunak taqi tuqin yatiyapxäna; pachpa Tatituw jupanakarux yanapaskäna, kunayman muspharkañanak lurayasa, ukhamat arunakapan chiqätap uñacht’ayäna.