JUAN

JUAN

¹ Arux qalltan utjapunïnwa, khä Arusti Diosampïnwa, uka Arusti Diosarakïnwa. ² Jupax qalltan Diosampïnwa. ³ Jupa tuqiw Diosax taqi kun luräna; jan jupampisti janiw kuna luratas utjkiti. ⁴ Jakañax jupan utjäna, uka jakañasti jaqin qhanapänwa. ⁵ Aka qhanasti ch’amakanak taypin qhanti, ch’amakanakasti janiw qhanarux jiwt’ayañatak ch’amanïkänti. ⁶ Mä chachaw utjäna, Juan sutini, jupasti Diosan khithanitänwa, ⁷ jupax uka qhanat parliriw jutäna, kuntix jupax parlkäna uka tuqi taqinin iyawsañapataki. ⁸ Juanax janiw qhanäkänti; jan ukasti uka qhanat arsuñapatak khithanitakïnwa. ⁹ Taqi jaqinakar qhant’ki uka chiqpach qhanax akapacharuw purisinkäna. ¹⁰ Uka Arux akapachankänwa; Diosasti jupa tuqi akapach lurkäna ukasa, akapachankirinakax juparux janiw uñt’känti. ¹¹ Jupasti jupankirinakan ukaruw jutäna, jupankirinakasti janiw katuqapkänti. ¹² Ukampis jupar katuqasin iyawsirinakax Diosan wawanakapäxiwa. ¹³ Jupanakasti janiw jaqin munañapat janchin yuritäpkiti, jan ukasti Diosan wawanakapäxiwa. ¹⁴ Arusti jaqiruw tuküna, ukatsti jiwasanak taypin jakarakïna. Jiwasanakasti jach’a qhapaq kankañap uñjapxtan, uka jach’a qhapaq kankañsti, Awkin mä sapa Yuqapätap laykuw katuqäna, munasiñampi askimpi phuqhantata. ¹⁵ Juanasti jupat parläna akham sasa: “Jupatpï nayax arsupxäyäsmaxa: Nayan qhipaxat jutki ukax, nayat sipan juk’amp jilïriwa, jupasti nayax janïr utjkäyät ukkhatpach utjapunïnwa” sasa. ¹⁶ Taqiniw jupan jilarkir churäwinakap katuqapxtan; askita, askiru, ¹⁷ kamachix Moisés tuqiw churasïna, ukampis munasiñampi, chiqa kankañampix Jesucristo tuqiw juti. ¹⁸ Janipuniw Diosarux khitis uñjkiti; ukampis Awkimpi chika jakasir Diosan Yuqapakiw jupar uñt’ayistu. ¹⁹ Jerusalenankir judionakax Juanan ukaruw sacerdotenakampiru levitanakampir khithapxäna, khitïpachasa jupax uk jiskt’ayiri. ²⁰ Jupasti qhanpach arsusïna: —Janiw nayax Cristökti —sasa. ²¹ Jupanakasti wasitat jiskt’apxäna: —Ukhamasti ¿khitirakïtasti? ¿Elías profetätati? —sasa. Juanasti sarakïnwa: —Janiw ukäkti —sasa. Mayampsa jiskt’asipkakïnwa: —Ukhamasti ¿jutañapäki uka profetätati? —sasa. Juanasti sänwa: —Janiw ukäktsa —sasa. ²² Jupanakasti sasipkakïnwa: —Ukhamasti, ¿khitirakïtasti? Khithanipkitu ukanakar yatiyapxañaxawa. Sapxitaya, ¿khitirakïtasti? —sasa. ²³ Juanasti jupanakarux sänwa: —Nayax wasaran arnaqasir jaqïtwa: “Tatitun thakhip chiqaptayapxam” sasa, kunjämtix Isaías profetax arskän ukhamarjama. ²⁴ Juanar jiskt’irinakax fariseonakan khithatänwa, ²⁵ Juanarusti jiskt’apxänwa: —Ukhamasti jan Cristöksta, jan Eliasäksta, janirak profetäksta ukax, ¿kunatarak bautistasti? —sasa. ²⁶ Juanasti jupanakarux sänwa: —Nayax umampiw bautista, ukampis jumanak taypin mayniw utji, juparusti janiw uñt’apktati. ²⁷ Jupasti nayan qhipaxat juti. Nayax janiw askïkti wiskhu t’isnup jararañatakisa —sasa. ²⁸ Taqi akanakasti Betania sat chiqan ukham lurasïna, Jordán jawir khurkatana, kawkhantix Juanax bautiskän ukawjana. ²⁹ Qhipürusti Juanax Jesusaruw uñjäna, jupar jak’achasisinkiri, ukat säna: “¡Uñtapxam, jupaw akapachan juchap q’umachir Diosan Corderopaxa! ³⁰ Jupatpï nayax arsupxäyäsmaxa: ‘Nayan qhipaxat jutki ukaxa, nayat sipan juk’amp jilïriwa, jupasti nayax janïr utjkäyät ukkhatpach utjapunïnwa’ sasa. ³¹ Janiw nayax jupar uñt’käyätti; ukampis Israel markan jupar uñt’añapatakiw jutta, ukat umampi bautisarakta” sasa. ³² Ukxarusti Juanax saskakïnwa: “Nayax Qullan Ajayuruw alaxpachat mä palomar uñtat saraqanir uñjta, uka Qullan Ajayusti jupxaruw sayt’arakïna. ³³ Nayax janïraw khitïtapsa yatkäyätti; ukampis umampi Bautisir khithankitu uka Diosaw akham situ: ‘Khitxarutix Qullan Ajayur purir uñjkäta, ukapï Qullan Ajayumpi bautisirixa’ sasa. ³⁴ Nayasti uñjtwa, uk arsurakta: Jupapï Diosan Yuqapaxa.” ³⁵ Qhipürusti Juanax pani arkirinakapampiw wasitat ukawjankaskäna. ³⁶ Ukatsti Jesusar uka chiqa saraskir uñjasinxa, Juanax sänwa: —¡Uñtapxam, jupaw Diosan Corderopaxa —sasa. ³⁷ Uk ist’asinsti, Juanan pani arkiripax Jesusaruw arkapxäna. ³⁸ Jesusasti jupar arkaskir uñjasin kutikipstani, ukat jupanakar sarakïna: ¿Kunarak thaqhasipktasti? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —Yatichiri, ¿kawkinarak utjastasti? —sasa. ³⁹ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Jutapxam, ukat uñjapxäta —sasa. Jupanakasti jupamp chikaw utjäwip uñjir sarapxäna. Uka urusti Jesusampiw qamapxäna, niya pusi jayp’üxatap layku. ⁴⁰ Juanar ist’asin Jesusar arkapkatayna uka paninit maynïrix Andrés sutinïnwa; jupasti Simón Pedron jilapänwa. ⁴¹ Andresax janïr kunäkipan Simón jilapar thaqhirix saräna, ukat sarakïna: —Cristoruw jikxatapxta —sasa. ⁴² Ukatsti Andresax Simón jilaparuw Jesusan ukar irpäna. Jesusasti jupar uñjasin sänwa: —Jumax Juanan yuqapa, Simón sutinïtawa, ukampis jichhax Cefas sutinïyätawa, ukasti Pedro sañ muni —sasa. ⁴³ Qhipürusti Jesusax Galilea tuqiruw sarañ amtäna, Feliper jikxatasinsti, juparuw säna: —Arkita —sasa. ⁴⁴ Felipex Betsaida markankirïnwa, Andresampi Pedrompisti uka markankirïpxarakïnwa. ⁴⁵ Felipesti Natanaelar thaqhiriw saräna, ukat sarakïna: —Moisesax khitittix kamachin qillqkäna, profetanakas qillqkarakïna juparuw jikxatapxta. Ukasti Nazaret markankir Josean yuqap Jesusawa, —sasa. ⁴⁶ Natanaelasti sarakïnwa: —Nazaret markat ¿kuna sumarak mistuspasti? —sasa. Felipesti sarakïnwa: —Jutam uñjiri —sasa. ⁴⁷ Jesusasti Natanaelar jak’achasisinkir uñjasax sänwa: —Akaxay, chiqpach israelitaw juti, jupansti janiw kuna sallqjañas utjkiti —sasa. ⁴⁸ Natanaelasti jiskt’änwa: —¿Kunjämatarak uñt’istasti? —sasa. Jesusasti sarakïnwa: —Felipex janïr jawskäyätam ukapachaw higo quqa kayun uñjsma —sasa. ⁴⁹ Natanaelasti sarakïnwa: —Yatichiri, ¡jumax Diosan Yuqapätawa, Israel markan Reyipa! —sasa. ⁵⁰ Jesusasti sarakïnwa: —¿Higo quqa kayun uñjsma satatti nayar iyawsista? Ukatsipan akat qhiparux jach’a luräwinak uñjäta —sasa. ⁵¹ Jesusax saskakïnwa: —Qhanak sapxsma, jumanakax alaxpach jist’arat uñjapxäta, Diosan angelanakaparusti, Jaqin Yuqapxar makhataskiri, saraqasinkir uñjapxarakïta —sasa.

¹ Kimsa uru saraqatarusti, Galilea uraqinkir Caná markan mä jaqichasïwiw utjäna. Jesusan taykapasti ukankänwa, ² Jesusampi, yatiqirinakapampisti uka jaqichasïwir jawsayatäpxarakïnwa. ³ Ukansti jaqichasïwitak wakichat vinox pist’xataynawa, ukat Jesusan taykapax jupar säna: —Vino pist’ayasipxi —sasa. ⁴ Jesusasti taykaparux sänwa: —Warmi, ¿kunatsa nayar uk sista? Janïraw pachaxax purinkiti —sasa. ⁵ Jesusan taykapasti ukan luqtirinakarux sänwa: —Kuntix jupax sapkätam uk lurapxam —sasa. ⁶ Ukansti qalat lurat suxta jach’a wakullaw uma uchañatak utjäna, judionakax uka umampiw q’umachasiñ luräwi phuqhapxirïna. Sapa wakullarux niya patak litro umaw phuqt’äna. ⁷ Ukat Jesusax jupanakar säna: —Aka wakullanakar umampi phuqhantapxam —sasa. Jupanakasti taqpach wakullaruw umampi phuqharapxäna. ⁸ Ukatsti Jesusax saskakïnwa: —Jichhasti, apsupxam, jaqichasïwi sarayirin ukar mallt’ayir apapxam —sasa. Jupanakasti ukham lurapxäna. ⁹ Jaqichasïwi sarayirix vinor tukuyat uma mallt’äna, jupax janiw kawkit uk apsutapsa yatkänti; ukampis luqtirinakax um apsunipxatap sum yatipxäna. Jaqichasïwi sarayiristi, jaqichasir waynaruw jawsayäna, ¹⁰ juparusti sarakïnwa: —Taqi jaqiw nayraqatax sumïr vino luqtayi, umt’atäxapxi ukapachasti, jan suma vinöki uk luqtayxi. Ukampis jumax sumïr vino jichhakam imatätaxa —sasa. ¹¹ Kuntix Jesusax Galilea uraqinkir Caná markan lurkän ukax nayrïr muspharkañ luräwipänwa; uka luräwimpiw ch’amap uñacht’ayäna, yatiqirinakapasti juparux iyawsapxarakïnwa. ¹² Uka qhipatsti Jesusax Cafarnaúm markaruw sarxäna, taykapampi, jilanakapampi, yatiqirinakapamp chikt’ata; uka markansti mä qawqha uruw qamarapxäna. ¹³ Judionakan Pascua jach’a urup niya jak’ankxipansti, Jesusax Jerusalén markaruw saräna. ¹⁴ Tatitun utap manqhansti, vacanaka, ovejanaka, palomanak aljir jikxatäna, ukhamarak qullqi turkirinaksa. ¹⁵ Uk uñjasinsti, Jesusax mä jawq’añ wakicht’asïna, ukampiw taqinir Tatitun utapat alissüna, ovejanakapampi vacanakapamp chika. Qullqi turkirinakan qullqip willtäna qullqi uskusiñanakapsa jaqurpayänwa. ¹⁶ Palomanak aljirinakarusti sänwa: —¡Taqi akanak akat apsupxam! ¡Awkixan utap jan mä qhathur uñtat tukuyapxamti! —sasa. ¹⁷ Yatiqirinakapasti Qillqatan siski uk amtapxäna: “Utamar munañaw ninjam nakhantitu” sasa. ¹⁸ Judionakasti uk uñjasax Jesusaruw jiskt’apxäna: —¿Kuna munañanïñampirak ak lurtasti? —sasa. ¹⁹ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Tatitun aka utap t’unjapxam, nayasti kimsürun wasitat sayt’ayä —sasa. ²⁰ Judionakasti juparux sapxarakïnwa: —Pusi tunka suxtan maran aka uta lurañax tukuyasi, ¿jumasti, kimsürunakti sayt’ayasmasti? —sasa. ²¹ Ukampis kawkïr utattix Jesusax parlkän ukax, jupan pachpa janchipänwa. ²² Yatiqirinakapasti Jesusax jiwatat jaktkän ukapachaw uka arsutapat amtasipxäna, ukatsti jupanakax Qillqatan chiqätap iyawsapxäna, Jesusan arsutanakaparus iyawsapxarakïna. ²³ Jesusax Pascua urun Jerusalén markankkän ukapachasti, muspharkañanak luratap laykux waljaniw juparux iyawsapxäna. ²⁴ Ukampis Jesusax janiw jupanakar alkataskänti, jupan taqinir uñt’atap layku. ²⁵ Janiw jupax uka jaqinakat khitin arsuñapas wakiskänti, jan ukasti jupa pachpaw jaqin chuymap uñt’äna.

¹ Mä chachaw utjäna, Nicodemo sutini; jupax fariseo tamankirïnwa, judionak taypin jilïrirakïnwa. ² Jupasti mä arumaw Jesusan ukar saräna, ukat jupar sarakïna: —Yatichiri, Diosan jumaru nanakar yatichiri khithanitap yatipxta; janiw khitis jumax lurkta uka muspharkañanak lurkaspati, janitix Diosax jupampïkaspa ukaxa —sasa. ³ Jesusasti juparux sänwa: —Qhanak sisma, maynitix wasitat jan yurkanixa, janiw Diosan qhapaq markap uñjkaspati —sasa. ⁴ Nicodemosti juparux jiskt’änwa: —¿Kunjämarak mä jaqisti chuymanïxasin wasitat yurispasti? ¿Taykapan purakapar mantasinti wasitat yurispa? —sasa. ⁵ Jesusasti juparux sarakïnwa: —Qhanak sisma, khititix umampita Ajayumpit jan yurkanixa, Diosan qhapaq markapar janiw mantkaspati. ⁶ Janchit yuritaxa, janchikiwa; Ajayut yuritasti, ajayuwa. ⁷ ‘Wasitat yuriñaw wakisi’, sasa arsutaxat jan muspharamti. ⁸ Thayax kawksatsa thayt’anikiwa, thayt’atapsa ist’askam, ukampis janiw yatktati kawksat jutatapsa, kawksar saratapsa. Ukhamarakiw Ajayut yuritanakaxa —sasa. ⁹ Nicodemox wasitat jiskt’äna: —¿Kunjämarak ukasti lurasispasti? —sasa. ¹⁰ Jesusasti juparux sarakïnwa: —Jumax Israel markan jach’a yatichiripjamax, ¿janit uk yatktasti? ¹¹ Qhanak sisma, nanakax yatipkta ukat parlapxta, kuntix uñjapkta ukarak qhanañchapxta, ukampis jumanakax janiw iyawsapktati kuntix sapksma ukxa. ¹² Aka uraqin yänakapat parlapksma uktix jan iyawsapkätaxa, ¿kunjämarak alaxpach yänakat parlapxäma uk iyawsapxätasti? ¹³ Janiw khitis alaxpacharux makhatkiti, jan ukasti khititix alaxpachat saraqanki ukakiw makhati, ukasti alaxpachankir Jaqin Yuqapawa. ¹⁴ Kunjämtix Moisesax wasaran katari aptäna, ukhamarakiw Jaqin Yuqapax aptatäñapa, ¹⁵ khitinakatix jupar iyawsapkani ukanakan jan chhaqhañapataki, jan ukasti wiñay jakañanïñapataki. ¹⁶ Diosax akapachar wal munatap laykuw mä sapa Yuqapar khithani, taqi khitinakatix jupar iyawsapkani ukanakan jan chhaqhañapataki, jan ukasti wiñay jakañanïñapataki. ¹⁷ Diosax janiw Yuqap akapachar juchañchañatak khithankiti, jan ukasti akapachan jupa tuqi qhispitäñapatakiw khithani. ¹⁸ Khititix Diosan Yuqapar iyawski ukax, janiw juchañchatäkiti, khititix jan iyawski ukasti niya juchañchatäxiwa, Diosan mä sapa Yuqapar jan iyawsatap layku. ¹⁹ Khitinakatix jan iyawsapki ukanakax niya juchañchatäxiwa, kunapachatix qhanax akapachar jutkän ukkhax ch’amakaruw qhanat sipan juk’amp munapxäna, luräwinakapan jan walïtap layku. ²⁰ Jan wal lurir jaqinakax qhanaruw uñisipxi, janiw uka qhanar jak’achasipkiti, jan wali luratanakapan jan qhanstañapataki. ²¹ Ukampis khitinakatix askin sarnaqapki ukanakax qhanaruw jak’achasipxi, Diosan munañaparjam lurapxatanakapan uñstañapataki. ²² Uka qhipatsti, Jesusax yatiqirinakapampiw Judea tuqir saräna, uka chiqansti mä qawqha urunakaw jaqinakar bautisasin qamaräna. ²³ Uka pachparakiw Bautisir Juanax Enón sat chiqan bautisaskäna, Salim sat jak’ana, ukawjan walja uma utjatap layku, jaqinakasti bautisayasiñatakiw Juanar thaqhapxarakïna. ²⁴ Ukasti Bautisir Juanax carcelar janïr apatäkän ukkhaw lurasïna. ²⁵ Ukatsti Juanan yatiqirinakapax Judeankir mä jaqimpiw q’umachasiñ luräwit ch’axwapxäna, ²⁶ ukat Bautisir Juanar yatiyapxäna: —Yatichiri, Jordán jawir khurkatan jumampïkäna, jupat qhanañchapkista ukaxa, jichhax bautisaskiwa, taqiniw jupar arkapxi —sasa. ²⁷ Juanasti jupanakar sänwa: —Janiw khitis kunsa katuqkaspati janitix Diosax churkaspa ukaxa. ²⁸ Jumanak pachpaw ist’apxista: Janiw nayax Cristökti, jan ukasti jupan nayraqatap sarañatak khithanitakïtwa, siri. ²⁹ Mä jaqichasïwinxa, jaqichasir tawaqumpi mayachasirix jaqichasir waynawa; jaqichasir waynan jila masipax, arsutap ist’asin wal kusisi. Uka pachparakiw nayax kusista. ³⁰ Jupasti sapürutjamaw jach’ar tukuni, nayasti jisk’aruw tukurakï —sasa. ³¹ Alaxpachat jutirix taqi jaqxankiwa. Akapachat sartiristi akapachankiriwa, akapach yänakatarak parli. Ukampis khititix alaxpachat jutki ukax taqi jaqinakxankiwa, ³² kuntix uñjki, ist’karaki ukanakat qhanañchi; ukampis janiw khitis jupan arsutapar iyawskiti. ³³ Kawkïritix iyawski ukaxa: Diosan arsutapax “Chiqawa” siwa; ³⁴ Diosan khithanitapax Diosan arunakap parli, Diosax Ajayup jilarkir churatap layku. ³⁵ Awkix Yuqapar munasiwa, juparusti taqi kun katuyaraki. ³⁶ Khititix Yuqar iyawski ukax wiñay jakañaniwa; khititix Yuqar jan iyawski ukasti janiw wiñay jakañanïkaniti, jan ukasti Diosan axsarkañ mutuyäwip katuqani.

¹ Fariseonakax Jesusan walja arkirinïtapa, Bautisir Juanat sipan juk’amp bautisatap yatipxäna, ² chiqpachansa Jesusax janiw bautiskänti, jan ukasti yatiqirinakapaw bautisäna. ³ Uk yatisinsti, Jesusax Judeat mistuwayasin Galilea tuqiruw sarxäna. ⁴ Saräwipansti, Samaria chiqa sarañapänwa. ⁵ Samaria chiq sarkasinsti, Sicar sat markaruw purïna, Jacobux José yuqapar tuti uraq churkatayna uka jak’aru. ⁶ Ukawjan Jacobun uma phuch’upaw utjäna. Jesusasti thakhi sarkäwix qaritänwa, ukat jupax uka phuch’u jak’ar qunt’asïna. Ukapachasti niya chika urüxänwa. ⁷ Yatiqirinakapasti manq’añ aliriw markar sarapxatayna. Ukchañkamaw Samariankir mä warmix um apsuñatak uka phuch’u jak’ar purinïna, ukat Jesusax uka warmir säna: —Umay waxt’ita —sasa. ⁹ Judionakampi samaritanonakampi jan walinkapxatap laykusti, Samariankir warmix Jesusarux sänwa: —¿Kamisarak jumasti, Judeankir jaqïkasina, naya, Samariankir warmir uma mayistasti? —sasa. ¹⁰ Jesusasti juparux sänwa: —Jumax janiw yatktati kuntix Diosax churañ munktam uka, janirakiw yatktati khitïtsa nayax uka. Yatisma ukkhasti, jumaw nayarux uma mayitasma, nayasti jakkir uma churirisma —sasa. ¹¹ Warmisti Jesusarux sarakïnwa: —Tata, janiw kunampi um apsuñamas utjkiti, phuch’ux wali manqhawa. ¿Kawkitarak jakkir uma churitasmasti? ¹² Nanakan nayra Jacob awkixaw aka phuch’u jaytawayapxitu; aka pachpa phuch’ut jupasa, wawanakapasa, uywanakapas umäna. ¿Jumasti jupat sipan juk’ampïtati? —sasa. ¹³ Jesusasti sarakïnwa: —Aka umat umirinakax wasitatampis pharjayasiskakiniwa; ¹⁴ nayax churkä uka umat umiristi, janiw mayampis pharjayaskxaniti. Kawkïr umtix nayax churkä ukax, jupa pachpan wiñay jakañatak jalsur uma phuch’uruw tukuni —sasa. ¹⁵ Ukxarusti warmix sarakïnwa: —Tatay, uka umay churita, jan mayampis pharjayasiskañaxataki, janirak aka phuch’urus wasitat um apsuri jutaskañaxataki —sasa. ¹⁶ Jesusasti juparux sänwa: —Chachamar jawsir saram, ukatsti jupamp chika akawjar kutt’anim —sasa. ¹⁷ Warmisti sarakïnwa: —Janiw chachanïkti —sasa. Jesusasti ukxarux sarakïnwa: —Chiqak sasktaxa: “Janiw chachanïkti” sasa; ¹⁸ juman phisqa chachaw utjäna, jichhax khitimpïktatix ukax janiw chachamäkiti. Uka arsutamax chiqakïskiwa —sasa. ¹⁹ Warmisti uk ist’asin sänwa: —Tatay, amuyatax mä profetjamätawa. ²⁰ Nayra samaritano awkinakaxax, aka Guerizim qullun Diosar yupaychapxirïna, ukampis jumanak judionakax sapxtawa “Jerusalén markaw yupaychañ chiqaxa” —sasa. ²¹ Jesusasti juparux sarakïnwa: —Warmi, arsutaxar iyawsam, Diosar yupaychañ pachax jak’ankxiwa, janiw aka qullurusa, Jerusalén markarus Diosar yupaychirix sarkxapxätati. ²² Jumanak samaritanonakasti janiw yatipktati khitir yupaychañsa. Ukampis nanak judionakax khitir yupaychañsa yatipxtwa. Qhispiyiristi judionak taypit mistuni. ²³ Ukampis uka pachax puriniwa, jichhapï, Awkir chiqpach yupaychirinakax Ajayun irpata, chiqa kankañampi yupaychapxanixa. Awkisti ukham yupaychatäñ muni. ²⁴ Diosax Ajayuwa, khitinakatix jupar yupaychapki ukanakax Ajayuna, chiqa kankañampi yupaychapxañapawa —sasa. ²⁵ Ukxarusti warmix sarakïnwa: —Criston jutañap nayax yattwa; kunapachatix jupax jutkani ukkhaw taqi kun yatiyapxitani —sasa. ²⁶ Jesusasti juparux sarakïnwa: —Uka Cristox nayätwa, khititix jumamp parlki ukawa —sasa. ²⁷ Ukhamaruw yatiqirinakapax ukawjar purinipxäna, Jesusar mä warmimp parlir uñjasinsti, wal muspharapxäna. Ukampis janiw khitis jupar jiskt’känti: kuns muni, jan ukax, kuns uka warmimpi parlta, sasa. ²⁸ Warmisti wakullap jaytawayasin markaruw saräna, ukansti jaqinakaruw yatiyäna akham sasa: ²⁹ —Uñjir jutapxam, mä chachaw taqi luratanakax irkatitu. ¿Janit jupax Cristökpacha? —sasa. ³⁰ Jaqinakasti markat mistunisin Jesusan ukaruw sarapxäna. ³¹ Ukchañkamasti yatiqirinakapax Jesusaruw achikt’apxäna: —Yatichiri, manq’asimaya —sasa. ³² Jesusasti jupanakarux sänwa: —Nayan manq’añaxax utjiwa, jumanakax janiw uk uñt’apktati —sasa. ³³ Yatiqirinakapasti uk ist’asin jupanakkamaw jiskt’asipxäna: —¿Khitich manq’a apanirappacha? —sasa. ³⁴ Ukampis Jesusax jupanakar sänwa: —Nayan manq’axax khititix khithankitu ukan munañapa, lurañapa, phuqhañawa. ³⁵ Jumanakax sapxtawa: ‘Pusi phaxsit yapu apthapiskañäni’ sasa; ukampis nayax sapxsmawa, yapunakax niya puquratäxiwa. ³⁶ Khititix yapu apthapki ukax payllap katuqasiwa, yapu apthapitapasti wiñay jakañatakiwa, ukhamat yapuchirimpi yapu apthapirimpi kusisipxañapataki. ³⁷ Aka säwisti chiqak saski: ‘Mayniw yapuchi, maynisti achu apthapiraki’. ³⁸ Nayasti, jan satapktas uka yaput apthapiriw khithapxsma; mayninakaw ch’am tukus irnaqapxäna, jumanakasti uka irnaqatapat apthapipxtaxa —sasa. ³⁹ Samaria markankirinakasti waljaniw Jesusar iyawsapxäna, warmin akham arsutap layku: “Taqi luratanakax irkatitu” sasa. ⁴⁰ Samariankirinakasti, purinisin jupanakamp qhiparañapatakiw Jesusar achikt’apxäna. Jesusasti pä uruw jupanakamp qhiparäna, ⁴¹ Jesusan arunakap ist’asinsti, waljaniw iyawsapxäna. ⁴² Ukat warmirux sapxäna: —Jichhax, janiw juman arsutamatakti iyawsapktxa, jan ukasti, nanak pachpaw jupat ist’apxtxa, jupan akapachan Qhispiyir Cristötap yatipxarakta —sasa. ⁴³ Pä uru qhipatsti, Jesusax Samaria markat mistusin Galilea tuqiruw sarawayxäna. ⁴⁴ Pachpa Jesusaw säna: “Mä profetax janiw pachpa markapan yäqatäkiti” sasa. ⁴⁵ Galilear purisinsti, ukankir jaqinakax wali sum juparux katuqapxäna, jupanakasti Pascua urutakiw Jerusalenar sarapxatayna, ukan Jesusan muspharkañ luratanakap uñjapxatayna. ⁴⁶ Jesusasti wasitampiw Galileankir Caná sat chiqar purïna, kawkhantix umat vinor tukuykän ukaru. Uka markansti reyin utt’ayat mä jach’a jilïriw utjäna, wawapaw Cafarnaúm markan usutäskäna. ⁴⁷ Jesusan Judeat Galilear puritap yatisinsti, uka jilïrix Jesusan ukaruw saräna, utapar sarasin wawap k’umarachir sarañapatakiw achikt’asïna, wawapasti niya jiwirpachänwa. ⁴⁸ Jesusasti juparux sänwa: —Janitix jumanakax muspharkañanaksa, unañchanaksa uñjapkasmaxa, janiw iyawsapkasmati —sasa. ⁴⁹ Jilïr jaqisti saskakïnwa: —Tatay, jank’akiy jutam wawaxan janïr jiwkipana —sasa. ⁵⁰ Ukat Jesusax jupar säna: —Utamar kuttxam, wawamax jakaskiwa —sasa. Jilïr jaqisti, kuntix Jesusax siskän uk iyawsänwa, ukat sarawayxäna. ⁵¹ Utapar janïr purkipan uywatanakapax jikxatir mistunipxäna, sapxarakïnwa: —Wawamax jakaskiwa —sasa. ⁵² Ukatsti uywatanakaruw jiskt’äna: —¿Kunapachas wawaxax waliptañ qallti? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —Wasür chika uru saraqataruw usupax apaqtxi —sasa. ⁵³ Awkisti, Jesusan ukapach “Wawamax k’umaräxiwa” satap amtasïna; ukatsti jupampi, taqpach utapankirimpiw Jesusar iyawsapxäna. ⁵⁴ Akasti Jesusan payïr muspharkañ luräwipawa, uksti jupax Judea uraqit Galilea uraqir kutinisaw luräna.

¹ Uka qhipatsti, judionakax mä kusisiñ uru uruyapxäna, Jesusasti Jerusalenaruw kutt’äna. ² Jerusalén markana, “Ovej uyu punku” sat jak’an mä uma püñaw utji phisqa jach’a punkuni, ukasti hebreo arunxa Betzatá satawa. ³ Uka chiqansti walja usutanakaw utjäna: juykhunaka, kayu usutanaka, suchunaka; jupanakasti uman unxtañap suyasipkäna. ⁴ Tatitun angelapaw sapa kuti uka chiqar saraqanirïna, ukat uma unxtayirïna; khititix um unxtipan nayraqat mantirïkän ukakiw usupat waliptirïna. ⁵ Uka usutanak taypin mä chachaw utjäna; jupax kimsa tunka kimsaqallqun mara usurnukstatänwa. ⁶ Jesusasti uka jaqir uraqin jaqusiskir uñjasina, jaya maranak usurnukstatätap amuyasinxa, juparuw jiskt’äna: —¿K’umaraptañ muntati? —sasa. ⁷ Usutasti sänwa: —Tatay, janiw khiti yanapt’iris utjkituti uma unxtkipan mantañaxataki. Sapa kuti mantañ munkta ukkhax, yaqhakiw nayraqat mantawayxi —sasa. ⁸ Jesusasti sänwa: —Sartasim, ikiñam apthapisim, ukat sarnaqam —sasa. ⁹ Ukspachaw uka jaqix k’umaraptäna, ikiñap apthapisxasinsti, sarnaqañ qalltäna. Ukürusti sábado urünwa, ¹⁰ judionakasti k’umaraptir jaqirux sapxänwa: —Jichhürux sábado uruwa; janiw ikiñam apañamax wakiskiti —sasa. ¹¹ Uka jaqisti jupanakarux sänwa: —K’umaraptaykitu ukax situwa: “Ikiñam apthapisxam ukat sarnaqam” sasa. ¹² Jupanakasti jiskt’apxänwa: —¿Khitis sistam: ‘Ikiñam apthapisxam ukat sarnaqam’ sasasti? —sasa. ¹³ Uka jaqisti janiw yatkänti khitin jupar k’umarachatapsa, Jesusax ukawjankir walja jaqi taypiruw chhaqtawayxatayna. ¹⁴ Uka qhipatsti Jesusax uka jaqirux Tatitun utapan jikxatäna, ukat juparux sarakïna: —Jichhax k’umaräxtawa, jan wasitat juch lurkxamti, jan ukasti, juk’amp jan waliruw purisma —sasa. ¹⁵ K’umaraptat jaqisti sarawayxänwa, ukatsti judionakaruw Jesusan jupar k’umaraptayatapat yatiyäna. ¹⁶ Ukat judionakax Jesusar arknaqapxäna, sábado urun ukham luratap layku. ¹⁷ Ukampis Jesusax jupanakar sänwa: —Awkixax jichhakamaw irnaqaski, nayasti ukat irnaqarakta —sasa. ¹⁸ Ukham arsutapat judionakax jiwayañpun munapxäna, janiw sábado uru p’akintatapatakti, jan ukasti, “Diosax Awkixawa” sas arsutapampix, Diosäkaspa ukham tukutap amuyapxäna. ¹⁹ Jesusasti jupanakarux sänwa: “Qhanak sapxsma, Diosan Yuqapax janiw kunsa jupa pachpat lurkaspati, jan ukasti, kuntix Awkix lurki ukarak luri. ²⁰ Awkix Yuqaruw munasi, jupax kunanaktix lurki uk uñacht’ayi; ukampis juk’ampi jach’a luräwinak uñacht’ayani, jumanakasti ukanak uñjasax muspharapxätawa. ²¹ Kunjämtix Awkix jiwatanakar jakañ churas jaktaykixa, ukhamarakiw Yuqapax khitinakarutix munki ukanakarux jakañ churaraki. ²² Awkix janiw khitirus juchañchkiti, jan ukasti Yuqaparuw juchañchañ ch’am churi, ²³ kamisatix Awkir jach’añchapki, ukhamarak Yuqar taqpachan jach’añchañapataki. Yuqar jan jach’añchirix, janiw khithanki uka Awkir jach’añchkiti. ²⁴ “Qhanak sapxsma, khititix nayan arsutaxar ist’ki, khithankitu ukarus iyawskaraki ukax, wiñay jakañaniwa; janiw juchañchatäkaniti, jan ukasti jiwañat jakañaruw sarakipxi. ²⁵ Qhanak sapxsma, pachax puriniwa, jiwatanakax jichhpachaw Diosan Yuqapan arup ist’apxani; ist’irinakasti, jakapxaniwa. ²⁶ Kunjämatix Awkix jupa pachpa jakañanixa, uka pachparakiw Yuqaparux pachpa jakañanïñap churi, ²⁷ ukatsti taripañapatak munañap churaraki, Jaqin Yuqapätap layku. ²⁸ Ukampis jan ukat muspharapxamti, pachax purininiwa, ukapachaw taqi jiwatanakax jupan arup ist’apxani, ²⁹ jupanakasti amay imäwit mistunipxani. Aski luririnakax wiñay jakañatakiw jaktapxani, ñanqha luririnakasti juchañchatäñatakiw jaktapxani. ³⁰ “Janiw nayax munañaxat kuns lurkiristti. Nayax Awkixan arsutaparjamaw taripta, taripäwixasti chiqawa, janiw nayax munañaxarjam lurañ munkti, jan ukasti khithankitu uka Awkixan munañap lurta. ³¹ Nayatix naya pachpat arsusiristxa, arsusitaxax janiw chiqapäkaspati. ³² Ukampis nayat arsurix yaqhaw utji, nayax yattwa kuntix siski ukan chiqätapa. ³³ Jumanakax Bautisir Juanar jiskt’iriw khithapxtaxa, jupasti chiqap arsüna. ³⁴ Ukampis nayax janiw khiti jaqin nayat arsuñapsa munkti. Jumanakan qhispiyasiñamatakiw uk arsta. ³⁵ Bautisir Juanan yatichäwipax mä qhanjamaw qhanäna, jumanakasti uka qhanapan mä juk’a pachakiw kusisiñ munapxäyätaxa. ³⁶ Ukampis Juanat sipan yaqhaw nayat arsurix utji. Kuntix nayax lurkta ukaxa, Awkix lurañaxatak katuykitu ukawa; ukasti Awkin nayar chiqpach khithanitap yatiyi. ³⁷ Nayar khithanir Awkisti, nayat qhanañchi, janiw jumanakax kunapachas arup ist’apktati, janirakiw ajanupsa uñkatapktati, ³⁸ janiw arunakap katxäsipktati, Awkin khithanitapar jan iyawsapxatam layku. ³⁹ Jumanakax taqi amuyumpiw Qillqatanak ullarapxtaxa, uka Qillqatanakan wiñay jakañ jikxatañ amuyasina; ukampisa, Qillqatanakax nayxat parlaskchi ukasa, ⁴⁰ jumanakax jakañanïñatakix janiw nayan ukar jutañ munapktati. ⁴¹ “Janiw nayax jaqinakan jach’añchäwinakap munkti. ⁴² Ukhamarus nayax jumanakar uñt’apxsmawa, Diosar jan munatanakamsa yatiraktwa. ⁴³ Nayax Awkixan khithanitaw jutta, jumanakasti janiw katuqapkistati; ukampis maynitix jupa pachpat jutaspa ukarux katuqapxasmawa. ⁴⁴ ¿Kamisarak jumanakasti maynit maynikam jach’añchasiñ katuqirïkasina, mä sapa Diosat jutir jach’añchäwi jan thaqhapktasti? ⁴⁵ Jan amuyapxamti; nayas Awkixan nayraqatapan juchañchapkirisma ukhama; khititix juchañchapktam ukax pachpa Moisesawa, jumanakax juparuw alkatasipxtaxa. ⁴⁶ Jumanakatix Moisesan arsutapar iyawsapxasma ukax, nayarux iyawsapxarakitasmawa, Moisesan nayat qillqatap layku. ⁴⁷ Ukampis janitix Moisesan qillqatapar iyawsapksta ukaxa, ¿kamisarak nayan arunakaxar iyawsapxasmasti?” sasa.

¹ Uka qhipatsti, Jesusax Galilea quta khurkataruw makhatäna, Tiberias quta satäki ukaru. ² Walja jaqinakaw qhipapat arkapxäna, usutanakar muspharkañ luras k’umaraptayatap layku. ³ Ukatsti Jesusax mä qulluruw makhatäna, ukansti yatiqirinakapampiw qunt’asïna. ⁴ Judionakan Pascua urupax jak’ankxänwa. ⁵ Jesusax walja jaqinakan jupar arkanitap uñjäna, ukatsti Feliperuw säna: —¿Kawkitarak aka jaqinakatak manq’a alaniñänisti? —sasa. ⁶ Uksti Feliper yant’añatakiw säna, Jesusax yatïnwa kuntix jupax lurkani ukxa. ⁷ Felipesti ukxarux sänwa: —Pä patak urun irnaqas jikxatat qullqimpi t’ant’a alksna ukas kunatakïkaspati sapa maynir mä jisk’akam churañatakisa —sasa. ⁸ Ukatsti Simón Pedron Andrés jilapa yatiqirix sarakïnwa: ⁹ —Mä yuqall wawaw akanki; cebada jak’ut lurat phisqa t’ant’ampi, pä chawllampiw jupan utji, ukasti, janiw kunäkanisa aka jaqinakar churañatakixa —sasa. ¹⁰ Jesusasti sänwa: —Taqinir qunurayapxam —sasa. Ukawjansti ch’uxña ch’ijiw wal utjäna, ukkharuw niya phisqa waranqa chachanakax qunurapxäna. ¹¹ Jesusasti t’ant’anak amparapar katusin Diosaruw yuspagaräna, ukatsti qunuratäpkän uka jaqinakaruw lakintayäna. Chawllanaksti uka kipkarak lakintayäna, qawqhtix munapkän ukkha. ¹² Sist’atäxapxän ukkhasti, Jesusax yatiqirinakaparuw säna: —Uka puchunak apthapipxam, jan inamayar tukusiñapataki —sasa. ¹³ Ukatsti jupanakax uka phisqa cebad t’ant’at jilt’irxa, tunka payan walaya apthapipxäna. ¹⁴ Jaqinakasti Jesusan uka muspharkañ luratap uñjasinxa, sapxänwa: —Chiqpachansa aka jaqix jutañapäkän uka profetawa —sasa. ¹⁵ Jesusasti jaqinakan jupar munkir jan munkir reyit qunt’ayañ munapxatap amuyasinxa, wasitat qullu amstar sarxäna, ukan sapak jikxatasiñataki. ¹⁶ Arumthapirusti, Jesusan yatiqirinakapax quta tuqiruw saraqapxäna, ¹⁷ ukatsti mä boteruw mantapxäna, qutanjam Cafarnaúm markar makhatañataki. Niy wali ch’amakäxänwa, Jesusasti janïraw kuttankataynati. ¹⁸ Qutansti akatjamat mä jach’a thayax quta mathapinak sartayäna. ¹⁹ Niya mä tupu jila sarapkipan Jesusar uma patanjam jutaskir uñjapxäna, boter jak’achasinipansti jupanakax wal axsarapxäna. ²⁰ Jesusasti jupanakarux sänwa: —¡Nayäsktwa, jan axsarapxamti! —sasa. ²¹ Yatiqirinakapasti Jesusan boter mistuniñap munapxäna, ukampis botex ukspachaw kawkharutix sarapkän ukkhar purïna. ²² Qhipürusti, qutat khurkatankir jaqinakax Jesusan yatiqirinakapan mä sapa bote utjkän ukat sarxapxatap amuyapxäna, Jesusasti janiw jupanakamp chik sarkataynati. ²³ Ukchañkamasti, yaqha botenakaw Tiberias markat purinïna, kawkhantix Jesusax t’ant’a manq’ayañatak Tatitur yuspagarkäna uka chiqaru. ²⁴ Jaqinakasti Jesusasa, yatiqirinakapas jan ukankxipan, uka botenakar sarxatawayasaw Cafarnaúm marka tuqir Jesusar thaqhir sarapxäna. ²⁵ Quta khurkatar mistusinsti, Jesusaruw jikxatapxäna, ukat jiskt’apxi: —Yatichiri, ¿kunapacharak akar purintasti? —sasa. ²⁶ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Qhanak sapxsma, jumanakax t’ant’a sist’asiñkam manq’apxatam laykukiw thaqhapxistaxa, janiw muspharkañanak uñjas layku thaqhapkistati. ²⁷ Janiy tukusir manq’a layku irnaqapxamti, jan ukasti wiñay jakañ churir manq’a laykuy irnaqapxam. Aka manq’sti naya, Jaqin Yuqapaw churapxäma, Dios Awkisti niyaw nayan ch’amanïtax uñacht’ayapxtam —sasa. ²⁸ Ukxarusti jiskt’apxarakïnwa: —¿Kunarak lurapxirista Diosan luräwinakap phuqhañatakisti? —sasa. ²⁹ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Diosax jupan khithanitapar iyawsapxañam muni, ukaw luräwipaxa —sasa. ³⁰ Ukatsti jiskt’asipkakïnwa: —Nanakan jumar iyawsañatakisti, ¿kuna unañchäwinakarak uñachayapxitasmasti? ¿Kunarak luräwinakamasti? ³¹ Nayra awkinakasax wasaran maná t’ant’a manq’apxäna, kunjämtix Qillqatan siski: “Diosax alaxpach maná t’ant’a churäna” —sasa. ³² Jesusasti jupanakarux sänwa: —Qhanak sapxsma, janiw Moisesati alaxpach t’ant’a churkänxa, jan ukasti Awkixaw chiqpach alaxpach t’ant’a churi. ³³ Diosax churki uka t’ant’ax alaxpachat saraqani, jupasti akapacharux jakañ churaraki —sasa. ³⁴ Ukatsti sapxarakïnwa: —Tatay, uka t’ant’ay churapxita —sasa. ³⁵ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Nayätwa jakañ churir t’ant’axa. Nayan ukar jutirix, janiw mayampis manq’at awtjayaskxaniti; nayar iyawsiristi, janiw mayampis umat pharjayaskxaniti. ³⁶ Ukampis niyaw sapxsma, jumanakax nayar uñjkasas janiw iyawsapktati. ³⁷ Taqi khitinaktix Awkix katuykitu ukanakax nayaruw juti; khititix nayar jutki ukarusti janiw anqar jaqunukuñaxax wakiskiti. ³⁸ Nayasti janiw alaxpachat munañax lurasir jutkti, jan ukasti, khithankitu uka Awkixan munañap luririw jutta. ³⁹ Khithankitu ukan munañapasti akawa: Jupax katuykitu ukanakatxa, janiw maynirus chhaqhayañaxäkiti, jan ukasti tukuy urun jiwatat jaktayañaxawa. ⁴⁰ Awkixan munañapasti akawa: Taqi khititix Diosan Yuqapar uñt’ki, jupar iyawskaraki ukax wiñay jakañanïñapawa; nayasti tukuy urun jupanakar jiwatat jaktayä —sasa. ⁴¹ Judionakasti ukanak ist’asinxa, Jesusatakiw arusipxäna: “Nayätwa alaxpachat saraqanir t’ant’axa” satap layku. ⁴² Sapxarakïnwa: —¿Janit jupasti Josean Jesús yuqapäkisti? Jiwasanakax awkiparusa, taykaparus uñt’apxtanwa. ¿Kamisarak sanisti: “Alaxpachat saraqanta” sasasti? ⁴³ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Jan jumanakkam arusipxamti. ⁴⁴ Janiw khitis nayar jutkaspati, janitix khithankitu uka Awkix irpankaspa ukaxa; nayasti qhipa urun jakatatayä. ⁴⁵ Profetanakan qillqatapan akham siwa: ‘Diosax taqiniruw yatichani.’ Khitinakatix jupar ist’apki, jupat yatiqapkaraki ukanakax nayaruw jutapxi. ⁴⁶ Janiw khitis Awkirux uñjkiti; jan ukasti, khititix Diosat jutki ukakiw jupar uñji. ⁴⁷ Qhanak sapxsma, khititix nayar iyawskitu ukax wiñay jakañaniwa. ⁴⁸ Nayätwa jakañ churir t’ant’axa. ⁴⁹ Nayra awkinakamax wasaran maná t’ant’a manq’apxäna, ukampis jupanakax jiwarasipkakïnwa; ⁵⁰ nayasti alaxpachat saraqanir t’ant’at parlta, uka t’ant’a manq’iristi janiw jiwkaniti. ⁵¹ Nayätwa alaxpachat saraqanir jakañ churir t’ant’axa; khititix aka t’ant’at manq’kani ukax wiñayatakiw jakani. Nay churkä uka t’ant’ax nayan janchixawa, uksti akapachan jakañanïñapatakiw churä —sasa. ⁵² Judionakasti uk ist’asin jupanakkamaw ch’axwthaptapxäna: —¿Kamisarak aka jaqisti pachpa janchip manq’ayistaspasti? —sasa. ⁵³ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Qhanak sapxsma, jumanakatix Jaqin Yuqapan janchipat jan manq’apkäta, janirak wilapsa umapkäta ukax, janiw jakañanïpkätati. ⁵⁴ Khititix nayan janchix manq’ki, wilaxsa umkaraki ukax wiñay jakañaniwa; juparusti nayaw qhipa urun jiwatat jaktayä. ⁵⁵ Janchixasti chiqpach manq’awa, wilaxasti chiqpach umañarakiwa. ⁵⁶ Khititix nayan janchix manq’ki, wilaxsa umkaraki ukax, nayampix mayakiwa, nayasti jupampix mayakirakïtwa. ⁵⁷ Khithankitu uka Awkix jakañaniwa, nayasti jupïpan jakaskta; uka pachparakiw khititix nayat manq’ki ukax nayïpan jakani. ⁵⁸ Alaxpachat saraqanir t’ant’at parlta. Aka t’ant’ax janiw nayra awkinakamax maná t’ant’a manq’apkän ukhamäkiti, jupanakasti manq’apkchïna ukas jiwarasipkakïnwa; ukampis khititix aka t’ant’a manq’kani ukax wiñayatakiw jakani —sasa. ⁵⁹ Jesusasti taqi akanak Cafarnaúm sinagogan yatichäna. ⁶⁰ Aka yatichäwinak ist’asinxa, Jesusan arkirinakapat waljaniw sapxäna: —Aka arunakar iyawsañax wali ch’amawa, ¿khitirak juparusti ist’aspasti? —sasa. ⁶¹ Jesusasti ukham arusitanakap amuyasinxa, jupanakarux sänwa: —¿Ukax jumanakar mayjt’ayapxtamti? ⁶² Ukhamasti ¿kunarakïspa Jaqin Yuqapar kawkhantix nayrax utjkän ukar makhatir uñjapxasma ukasti? ⁶³ Ajayuw jakañ churirixa; janchix janiw kunatakis askïkiti. Kunanaktix nayax jumanakar sapksma ukax ajayun jakañ churir arunakawa. ⁶⁴ Ukampis jumanak taypin jan iyawsirinakaw utjaski —sasa. Jesusax qalltatpach yatïna khitinakas jupar jan iyawsapkani uka, ukatsti khititix jupar aljantkani uksa yatirakïnwa. ⁶⁵ Ukat sarakïna: —Ukatpï sapxsmaxa, janiw khitis nayar jutkaspati, janitix Awkixax jupanak katuykitaspa ukaxa —sasa. ⁶⁶ Ukürutxa, Jesusar arkirinakax waljaniw jaytawayxapxäna, janirakiw Jesusampix sarnaqkxapxänti. ⁶⁷ Jesusasti tunka payan yatiqiriparuw jiskt’äna. —¿Jumanakax sarxañ munapxaraktati? —sasa. ⁶⁸ Simón Pedrosti juparux sänwa: —Tatay, ¿khitin ukarurak sarapxästi? Juman arunakamax wiñay jakañ arunakawa. ⁶⁹ Nanakax iyawsxapxtwa, jumax jakkir Diosan Yuqapa Cristötam yatipxarakta —sasa. ⁷⁰ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Nayaw jumanak tunka payanir ajllipxsma, ukampis jumanakat maynïrix supayawa —sasa. ⁷¹ Uk arsusasti, Jesusax Simón Iscarioten Judas yuqapat parlaskäna, Judasasti, tunka payanit maynïrïkchïn ukasa, jupaw Jesusar aljantañapäna.

¹ Uka qhipatsti, Jesusax Galilea tuqinakan sarnaqäna. Janiw Judeankañ munkänti ukan judionakan jiwayañ munapxatap layku. ² Judionakan Chhujllanaka, sata kusisiñ uru jak’ankipansti, ³ Jesusan jilanakapax sapxänwa: —Janis akar qhiparkam, Judea uraqir sarxam, kuntix ukan lurkta ukanak arkirinakaman uñjapxañapataki. ⁴ Maynitix uñt’ayasiñ munchixa, janiw jamasan kuns lurkaspati. Jumax lurkta ukanakxa, taqi jaqin uñjkañay luram —sasa. ⁵ Janiw jilanakapas Jesusar iyawsapkänti. ⁶ Ukat Jesusax jupanakar säna: —Janïraw pachaxax purinkiti, ukampis jumanakatakix kuna pachas walikiwa. ⁷ Akapachankirinakax janiw jumanakar uñisipkiristamti; ukampis nayarux uñisipxituwa, nayan jupanakar jan wali luratanakap irkatatax layku. ⁸ Jumanakax phunchhäwir sarasipkakim; nayax janiw sarkäti. Janïraw pachäkiti nayax khitïtsa uk yatipxañapataki —sasa. ⁹ Uk sasinsti, Galilean qhiparxäna. ¹⁰ Jilanakap sarxipansti, Jesusax jan khitir kamsasaw jamasatak uka phunchhäwirux saräna. ¹¹ Judionakasti ukan thaqhapxäna, sapxarakïnwa: —¿Kawkinkarakpach uka jaqisti? —sasa. ¹² Jaqinak taypin walpun jupat parlapxäna. Mayninakax sapxänwa: “Suma jaqiwa” sasa; mayninakasti sapxarakïnwa: “Janiw wali jaqïkiti, jaqirux sallqjiwa” sasa. ¹³ Ukampis janiw khitis Jesusxat qhan parlkänti, judionakar axsaratap layku. ¹⁴ Chika phunchhäwinkipan Jesusax Tatitun utapar mantäna, ukatsti yatichañ qalltäna. ¹⁵ Judionakasti muspharataw sapxäna: —¿Kunjämatarak aka jaqisti jan yatiqkasin taqi ukanak yatisti? —sasa. ¹⁶ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Yatichäwixax janiw nayankkiti, jan ukasti khithankitu ukankiwa. ¹⁷ Khititix Diosan munañap lurañ munki ukakiw uñt’ani, yatichäwixan Diosat jutatapa, jan ukax, nayankatapa. ¹⁸ Khititix jupa pachpat parlki ukax, jaqimp jach’añchayasiñak thaqhi; ukampis khititix jupar khithanki ukar jach’añchayañatak parlki ukan arunakapax chiqawa, janirakiw jupan kuna ñanqha luratapas utjkiti. ¹⁹ “Chiqpachansa Moisesaw kamachi churapxtam. Uksti janiw jumanakat maynis phuqhapktati. ¿Kunatarak jiwayañ munapxistasti?” sasa. ²⁰ Jaqinakasti sapxarakïnwa: —Ñanqha ajayunïtawa. ¿Khitirak jiwayañ muntamsti? —sasa. ²¹ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Sábado urun mä muspharkañ lurataxat jumanakax wal muspharapxtaxa. ²² Moisesax circuncisión luräwi phuqhañ churapxtam, (ukasti janiw Moisesat jutkiti, jan ukasti, nayra awkinakamat juti), jumanakasti sábado urunpach mä jaqirux circuncisión katuqayasipkaktawa. ²³ Jichhasti walikiwa, jumanakatix Moisesan kamachip jan p’akintañ munas sábado urun wawarux circuncisión katuqayasipkakstaxa, ¿kunatarak nayatak arusipxta sábado urun mä jaqir k’umarachataxatsti? ²⁴ Janiy aliq uñkatasak taripapxamti. Taripapxät ukkhasti, kunatix chiqäki ukhamarjamay lurapxam —sasa. ²⁵ Ukatsti Jerusalenankirinakat yaqhipanakaw jiskt’apxäna: —¿Janit akasti jiwayañatak thaqhapki uka jaqïkisti? ²⁶ Ukaxay taqin uñjkañaw parlaski, janiw khitis kuns kamskiti. Jan ukax ¿marka apnaqir jilïrinakax chiqach aka jaqin Cristötap iyawsapxpachaxa? ²⁷ Ukampis jiwasanakax yatipxtanwa aka jaqin kawkit jutatapsa; Cristox jutkani ukapachax janiw khitis kawkit jutatapsa yatkaniti —sasa. ²⁸ Ukanak ist’asinsti, Jesusax Tatitun utapan yatichkasin jach’at arsüna: —¡Jumanakax uñt’apxistawa, kawkit jutataxsa yatipxaraktawa! Ukampis janiw nayan munañaxat jutkti, jan ukasti, khititix chiqäki ukan khithanitaw jutta, juparusti jumanakax janiw uñt’apktati. ²⁹ Nayax juparux uñt’twa, jupat jutatax layku, juparakiw khithanitu —sasa. ³⁰ Ukatsti katuntañ munapxäna, ukampis janiw khitis katuntirjamäkänti; jupar katuntañ pachan janïr purinitap layku. ³¹ Waljaniw jupar iyawsapxäna, ukat sapxarakïna: —Cristox jutkani ukkhasti ¿aka jaqit sipan juk’amp muspharkañanakti lurpachänisti? —sasa. ³² Fariseonakasti kuntix jaqinakax Jesusxat parlapkän uk ist’apxäna; ukat jilïr sacerdotenakampi, fariseonakampix, Jesusar katjayañatakiw Tatitun utap uñjirinakar khithapxäna. ³³ Ukatsti Jesusax sarakïnwa: —Nayasti jumanakampix mä juk’a pachakiw akankä, ukatsti khithankitu ukaruw kuttawayxä. ³⁴ Jumanakax thaqhapxitätawa, ukampis janiw jikxatapkitätati, kawkirutix nayax sarkä ukarusti, janiw jutapkasmati. ³⁵ Judionakasti jupanakkamaw jiskt’asipxäna: —¿Kawkirurak sarxpachänisti, jiwasanakan jupar jan jikxatañatakisti? ¿Jaya markanakar ananukut judionakan ukarut sarpachäni, ukatsti Diosar jan uñt’ir jaqinakar yatichirich sarpachänixa? ³⁶ ¿Kun sañsa muni akham arsutapampixa: “Thaqhapxitätawa, ukampis janiw jikxatapkitätati, kawkirutix nayax sarkä ukarusti, janiw jutapkasmati”, sasasti? ³⁷ Phunchhäwi tukuy urux juk’amp jach’a urünwa. Ukürusti, Jesusax sayt’asisin jach’at arsüna: —Khititix umat pharjatäskchi ukax nayar jutpan, nayar iyawsiristi, ukat umt’arakpan. Kamisatix Qillqatan siski: “Nayar iyawsirin chuymapatxa, jakaskir umani jawiranakaw jalsuni” —sasa. ³⁹ Ukampix Jesusax sañ munäna, khitinakatix iyawsapkani ukanakax Qullan Ajayu katuqapxani; Qullan Ajayux janïraw jupanak taypinkkänti, Jesusan alaxpachar janïr aptatätap layku. ⁴⁰ Uka arunak ist’asinsti, ukankirinakat yaqhipanakax sapxänwa: —Aka jaqix profetäpachawa —sasa. ⁴¹ Mayninakasti sapxänwa: —Akax Cristowa —sasa. Ukampis mayninakax sapxarakïnwa: —¿Kamisarak Cristosti Galileat jutaspasti? ⁴² Qillqatan siwa: “Cristox David reyit saraqirïñapawa, Belenankirïñaparakiwa Davidan pachpa markapata” —sasa. ⁴³ Jaqinak taypinsti, jupat amuyasax t’aqanuqtañaw utjäna. ⁴⁴ Mayninakax katuntat apañ munapxäna, ukampis janiw khitis katuntirjamäkänti. ⁴⁵ Tatitun utap uñjirinakasti, jilïr sacerdotenakan ukaru, fariseonakan ukaruw kutt’awayxapxäna, jupanakasti jiskt’apxänwa: —¿Kunatarak Jesusar jan irpanipxtasti? —sasa. ⁴⁶ Tatitun utap uñjirinakasti sapxänwa: —¡Janipuniw khitis jupjam parlkiti! —sasa. ⁴⁷ Fariseonakax ukxarux sarakïnwa: —¿Jumanakas sallqjayasipxaraktati? ⁴⁸ ¿Khitirak jilïr jaqinakata, jan ukax, fariseonakat jupar iyawsisti? ⁴⁹ Ukampis kamachi jan uñt’ir jaqinakax ñanqhachatawa. ⁵⁰ Mä arumax Jesusamp parlir sarkatayna uka Nicodemo fariseow jupanakar säna: ⁵¹ —Kamachinakasarjamax janiw khiti jaqirus juchañchksnati, janitix nayraqat kuntix lurkatayna uk ist’kañäni ukaxa —sasa. ⁵² Juparusti sapxarakïnwa: —¿Jumax Galileankirirakïtati? Qillqatanak sum yatxatam, ukat yatïta jan khiti profetas Galileat jutatapa —sasa. ⁵³ Ukatsti sapa mayniw utaparkam sarawayxäna.

¹ Jesusasti Olivos sat qulluruw sarxarakïna. ² Qhipür willjtasti, Jesusax Tatitun utaparuw kutt’anïna. Jaqinakax juparuw jak’achasipxäna, Jesusasti qunt’asisin yatichañ qalltäna. ³ Ukhamäkipansti kamachi yatichirinakampi, fariseonakampix mä warmiruw wachuq jucha luraskir katjasin irpanipxäna. Uka warmirusti jupanak taypiruw sayt’ayapxäna, ⁴ Ukatsti Jesusarux sapxänwa: —Yatichiri, aka warmirux wachuq jucha lurkir katjapxta. ⁵ Kamachinxa, Moisesax ukham warminakarux qalampi k’upjas jiwayañ yatichapxitu. ¿Jumax kamstasa? —sasa. ⁶ Jupanakax Jesusar yant’añatakiw ukham jiskt’apxäna, ukat jupar juchañchañataki. Jesusasti uraqir alt’asaw luk’anampi qillqañ qalltäna. ⁷ Jesusarux jiskt’asipkakïnwa, ukat saythapisin jupanakar säna: —Jumanakat kawkïritix jan juchanïki ukay aka warmirux qalampi jaqt’añ qalltpan —sasa. ⁸ Ukatsti wasitat alt’asin uraqir qillqaskakïnwa. ⁹ Jesusan ukham satap ist’asinsti, maynit maynit sarxapxäna, chuyman jaqinakat qalltasina. Taqin sarxipansti, Jesusax sapakiw uka warmimpi qhiparxäna, ¹⁰ ukatsti Jesusax saythapisin uka warmir jiskt’äna: —Warmi, ¿kawkinkapxaraki? ¿Janit khitis juchañchktamsti? —sasa. ¹¹ Warmisti sarakïnwa: —Tatay, janiw khitisa —sasa. Jesusasti juparux sarakïnwa: —Nayas janirakiw juchañchksmati; jichhax sarxam, jan juk’amp juch lurkxamti —sasa. ¹² Jesusax wasitampiw jaqinakar parläna: —Nayätwa akapach qhanaxa; khititix nayar arkitani ukax jakañ qhananïniwa, janirakiw mayampis ch’amakan sarnaqkxaniti —sasa. ¹³ Fariseonakasti juparux sapxarakïnwa: —Juma pachpatak parlasktaxa, uka arsutamax janiw askïkiti —sasa. ¹⁴ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Naya pachpatsay parlaskä, arsutaxax chiqawa. Nayax yatistwa kawkit jutataxsa, kawkir sarataxsa; ukampis jumanakax janiw yatipktati kawkit jutataxsa, kawkir sarataxsa. ¹⁵ Jumanakax jaqin amuyuparjamakiw juchañchapxtaxa. Nayasti janiw khitirus juchañchkti; ¹⁶ nayatix juchañchiristxa, uka juchañchäwix chiqapawa, nayax janiw sapak juchañchkti, jan ukasti, nayar khithankitu uka Awkiw nayamp chik juchañchi. ¹⁷ Jumanakan kamachinakaman akham qillqatawa: “Pani irkatiritix mayak arsupxchi ukax chiqawa”. ¹⁸ Ukhamasti, nayax, naya pachpat arsusta, khithankitu uka Awkisti nayat arsuraki —sasa. ¹⁹ Ukatsti jiskt’apxarakïnwa: —¿Kawkinkarak awkimasti? —sasa. Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Jumanakax janiw nayar uñt’apkistati, janirakiw Awkixarus uñt’apktati. Nayarutix uñt’apxitasmaxa, Awkixarux uñt’apxarakismawa —sasa. ²⁰ Jesusax aka arunak Tatitun utapan yatichaskasaw arsüna, luqta uchañäki ukawjana. Ukampis janiw khitis jupar katuntkänti, pachapan janïr purinitap layku. ²¹ Jesusax wasitampiw jupanakar säna: —Nayax sarxäwa, jumanakasti thaqhapxitätawa, ukampis jumanakax juchanakaman jiwarapxäta. Kawkirutix nayax sarkä ukarux jumanakax janiw jutapkasmati —sasa. ²² Judionakasti sapxarakïnwa: —¿Jiwayaspachäniti ukatti sispacha: “Kawkirutix sarkä ukarux jumanakax janiw jutapkasmati” sasasti? ²³ Jesusax jupanakarux sarakïnwa: —Jumanakax akapachankirïpxtawa, nayasti alaxpachankirïtwa, jumanakax aka uraqinkirïpxtawa, nayasti janiw aka uraqinkirïkti. ²⁴ Ukatpï sapxsmaxa: “Juchanakaman jiwarapxäta” sasaxa; jumanakatix jan iyawsapkitäta nayax khitïktix ukxa, juchanakaman jiwarapxäta —sasa. ²⁵ Ukat juparux jiskt’apxäna: —¿Khitirakït jumasti? —sasa. Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Janiw kunat parlañaxas jumanakamp utjkiti. ²⁶ Ukampis jumanakan jan wali luratanakamat sañaxaw utjaskitu; khititix khithankitu ukax chiq arsu, nayasti kuntix jupat ist’kta ukarak akapachar sista. ²⁷ Ukampis jupanakax janiw Awkit parlatap amuyapkänti. ²⁸ Ukat Jesusax jupanakar säna: —Kunapachatix jumanakax Jaqin Yuqapar cruzar ch’akkatapkäta ukkhaw khitïktix nayax uk yatipxäta, jan kunsa nayan munañaxat lurataxa; kuntix Awkix yatichkitu uk arsutaxsa yatipxarakïta. ²⁹ Khititix nayar khithankitu ukax nayampïskiwa; Awkixax janiw sapak jaytkituti, kunatix jupar kusisiyki ukpin nayax lurta. ³⁰ Jesusan uka arunak arsutapatsti, waljaniw jupar iyawsapxäna. ³¹ Jupar iyawsapkatayna uka judionakarux Jesusax sänwa: —Jumanakatix nayan yatichäwinakaxar jaysapxäta ukaxa, nayan chiqpach yatiqirinakaxaruw tukupxäta; ³² chiqa kankañ uñt’apxäta, ukatsti uka chiqa kankañaw qhispiyapxätam. ³³ Jupanakasti Jesusarux sapxarakïnwa: —Nanakax Abrahaman wawanakapäpxtwa, janipuniw khitin luqtiriparus tukupkti. ¿Kunatarak sapxistasti: “Qhispiyatäxapxätawa” sasasti? ³⁴ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Qhanak sapxsma, jucha luririnakax juchan uywatapawa. ³⁵ Mä uywatax janiw wiñayatak utankirinakamp qhiparkiti, ukampis mä wawax utanpun qhipari. ³⁶ Ukhamasti, Yuqatix qhispiyasiñ churapxstamxa, chiqpachansa qhispitaw sarnaqasxapxäta. ³⁷ Nayax yattwa jumanakan Abrahaman wawanakapäpxatama, ukampis arunakaxar jan katuqapxatam laykuw jiwayañ munapxista. ³⁸ Kuntix Awkixax uñacht’aykitu uk nayax yatiyta; jumanakasti kuntix Awkit ist’apkta uk lurapxarakim. ³⁹ Jupanakasti Jesusarux sapxarakïnwa: —Nanakan awkixax Abrahamawa —sasa. Jesusasti jupanakarux sänwa: —Jumanakatix chiqpachan Abrahaman wawanakapäpxasmaxa, kuntix jupax lurkän uk lurapxasma. ⁴⁰ Ukampis jichhax, kuntix Diosax nayar yatichkitu uk jumanakarux yatiyapxsma, jumanakasti uk sataxatak jiwayañ munapxista. ¡Abrahamasti janiw kunapachas ukham lurirïkänti! ⁴¹ Jumanakax awkiman luräwinakap lurapxtaxa —sasa. Jupanakasti sapxarakïnwa: —Nanakax janiw q’axat wawanakäpkti; mä sapa awkinikïpxtwa, ukasti Diosawa —sasa. ⁴² Jesusasti jupanakarux sänwa: —Chiqpachan Diosatix awkimäspa ukaxa, jumanakax munapxitasmawa, nayax Diosat jutta ukat akankarakta. Janiw nayax munañaxat jutkti, jan ukasti Diosaw nayarux khithanitu. ⁴³ Jumanakax janiw arsutanakax amuyt’añ munapktati, nayan arsutaxar jan ist’añ munapxatam layku. ⁴⁴ Jumanakan awkimax supayawa, jumanakax jupankapxtawa, ukat kuntix supayax munki uk lurapxaraktaxa. Supayax qalltatpach jaqi jiwayiriwa. Janiw jupax kunapachas chiq arskiti, jupan k’arïtap layku. Kunapachatix k’arinak arski ukkhax jupa pachpat parlaski; k’arïtap layku, k’arin awkipätap laykuraki. ⁴⁵ Ukampis nayax kunatix chiqäki uk arsta, jumanakasti janiw iyawsapkistati. ⁴⁶ ¿Jumanakat khitirak juchax irkatitaspasti? Arsutaxatix chiqächisti, ¿kunatarak jan iyawsapxistasti? ⁴⁷ Khititix Diosankirïki ukax, Diosan arunakap ist’i; ukampis jumanakax janiw Diosankirïpktati, ukatpï Diosan arup jan ist’añ munapktatixa —sasa. ⁴⁸ Judionakat yaqhipanakax juparuw sapxäna: —Chiqak sasipksma, jumax Samariankir jaqïtawa, ñanqha ajayun jaqirakïtawa —sasa. ⁴⁹ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Janiw nayax ñanqha ajayun mantatäkti. Jan ukasti, lurataxampix Awkixaruw jach’achaskta; ukampis jumanakax jisk’achapxistawa. ⁵⁰ Janiw nayax jach’achatäñ thaqkti; jan ukasti, Diosaw nayan jach’achatäñax thaqhi, juparakiw chiqapar uñji. ⁵¹ Qhanak sapxsma, khititix nayan arsutaxar jayskani ukax wiñayatakiw Diosamp jakani —sasa. ⁵² Judionakasti juparux sapxarakïnwa: —Jichhakuchapï ñanqha ajayunïtam yatxapxtxa. Abrahamasa, taqi profetanakas jiwarxapxiwa, jumasti saraktawa: “Khititix nayan arsutaxar jaysani ukasti, wiñayatakiw Diosampi jakani” sasa. ⁵³ ¿Jumasti Abraham awkisat juk’ampïtati? Jupax jiwxiwa, profetanakas jiwxarakiwa. ¿Jumasti, khitïtamarak amuyastasti? —sasa. ⁵⁴ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Naya pachpatix jach’añchasiristxa, jach’ar tukutaxax inamayäspawa. Ukampis nayarux Awkixaw jach’añchaskitu, jumanakasti juparux “Diosaxaw” sapxtawa. ⁵⁵ Ukampis jumanakax janiw uñt’apktati, nayasti juparux uñt’twa; nayatix: “Janiw jupar uñt’kti” siristxa, jumanakjam k’ari jaqïristwa. Chiqpachansa nayax jupar uñt’twa, kuntix jupax siski uk lurarakta. ⁵⁶ Jumanakan Abraham awkimasti, nayan akapachar jutañax uru uñjañat kusisïnwa, uka uru uñjasasti, wal kusisirakïna —sasa. ⁵⁷ Judionakasti Jesusarux sapxarakïnwa: —Janïraw phisqa tunka maranïktasa, “Abrahamarux uñjtwa” saraktawa —sasa. ⁵⁸ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Qhanak sapxsma, Abrahamax janïr yurkän uka nayratpach nayax utjta —sasa. ⁵⁹ Uk ist’asinsti, Jesusarux qalamp k’upjas jiwayañ munapxäna; ukampis Jesusax jaqinak taypiruw imantasïna, ukat Tatitun utapat mistuwayxäna.

¹ Jesusax Tatitun utapat mistuwaykän ukkhasti, thakhinjam sarkasin yurïwipatpach mä juykhu jaqiruw uñjäna. ² Yatiqirinakapasti Jesusarux jiskt’apxänwa: —Yatichiri, ¿kunatarak aka jaqisti juykhu yuristi? ¿Awkinakapan juchap laykuti, jan ukax jupan juchap laykucha ukham yurixa? —sasa. ³ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Janiw jupan juchap laykut ukham yurki, janirakiw awkinakapan juchap laykus ukham yurkiti, jan ukasti, Diosan luräwinakapax jupa tuqi uñstañapatakiwa. ⁴ Nayar khithankitu ukan luräwinakap urükipan lurañaxaw wakisi; aruma purinipansti, janiw khitis irnaqkaspati. ⁵ Akapachankkasinxa, nayax akapachan qhanapätwa —sasa. ⁶ Uk arsusinsti, Jesusax uraqiruw thusnuqäna, uka thusunqayampiw mä juk’a ñiq’i wakicht’äna, ukampiw juykhun nayrapar jawintäna. ⁷ Ukat juykhurux sarakïna: —Siloé uma püñar jariqasir saram —sasa. (Ukax “Khithata” sañ muni.) Juykhusti sarasin jariqasïnwa; kutt’anxän ukkhasti uñjxänwa. ⁸ Ukatsti uta jak’anakapaxa, nayratpach juykhütap uñt’irinakas sapxänwa: —¿Janit akax, qunt’asis mayjasirïki ukäkisti? —sasa. ⁹ Mayninakasti sapxänwa: —Jïsa, jupäskapuniwa —sasa. Mayninakasti sapxarakïnwa: —Janiw jupäkiti, ukampis jupar uñtasitawa —sasa. Jupasti sänwa: —Jïsa, nayapunïsktwa —sasa. ¹⁰ Ukatsti jiskt’apxarakïnwa: —¿Kunjämatarak jichhasti uñjxtasti? —sasa. ¹¹ Jupasti sänwa: —Jesús sata jaqiw ñiq’i lurt’i, uka ñiq’impiw nayranakaxat jawintitu, ukatsti sarakituwa: “Siloé uma püñar jariqasir saram” sasa. Nayasti sartwa, jariqasxasinsti, ukspachaw uñjxta —sasa. ¹² Ukatsti juparuw jiskt’apxäna: —¿Kawkinkarak uka jaqisti? —sasa. Jupasti sarakïnwa: —Janiw yatkti —sasa. ¹³ Kunürutix Jesusax ñiq’i lurt’asin juykhur k’umaraptaykatayna uka urux sábado urünwa. Ukat juykhükän uka jaqirux fariseonakan ukar irpapxäna, ¹⁵ fariseonakasti uka jaqiruw jiskt’apxäna: —¿Kunjämatarak uñjxtasti? —sasa. Jupasti sarakïnwa: —Ñiq’impiw nayrat jawintitu, uk jariqasta, jichhasti uñjxtwa —sasa. ¹⁶ Mayni fariseonakasti sapxarakïnwa: —Khititix ak lurki ukax janiw Diosankirïkaspati, sábado uru jan yäqatap layku —sasa. Mayninakasti sapxarakïnwa: —Mä juchararasti, ¿kunjämarak aka muspharkañ luraspasti? —sasa. —Jupanak taypin kunayman amuyuw utjäna, ¹⁷ ukatsti wasitatampiw juykhükän uka jaqir jiskt’apxäna: —Jumasti, ¿nayram qullktam uka jaqit kamsarakismasti? —sasa. Jupasti sarakïnwa: —Jupax mä profetawa, sistwa —sasa. ¹⁸ Ukampis judionakax janiw iyawsañ munapkänti, jupan juykhütapata, jichhasti uñjxatapata, ukat awkipampiru, taykapampir jawsayapxäna, ¹⁹ ukatsti jupanakaruw jiskt’apxarakïna: —¿Jupax yuqamati? ¿Chiqapunit juykhu yuristi? ¿Kunjämatarak jichhasti uñjxisti? —sasa. ²⁰ Awkipampi taykapampisti sapxänwa: —Aka wawax juykhupuniw yurïna; ²¹ ukampis janiw yatipkti kunjämat jichhax uñjatapsa, janirakiw khitin qullatapsa yatipkti. Juparuy jiskt’apxam, jupax walja maranïxiwa, jupa pachpaw yatiyasipkätam —sasa. ²² Awkipampi, taykapampisti judionakar axsarasaw ukham sapxäna, jilïr judionakax Jesusan Cristötap arsurirux sinagogat jaqunukuñ amtapxatap layku. ²³ Ukat awkipampi, taykapampix sapxäna: “Jupar jiskt’apxam, jupax walja maranïxiwa” sasaxa. ²⁴ Judionakasti wasitatampiw juykhükän uka jaqir jawsanipxi, ukatsti sapxarakiwa: —Diosan nayraqatapan chiq sapxita. Nanakax yatipxtwa uka jaqin juchararätapa —sasa. ²⁵ Jupasti sarakïnwa: —Janiw nayax jupan juchararätapsa, jan juchararätapsa yatkti; nayax juykhüyätwa, jichhasti uñjtwa; ukak yatta —sasa. ²⁶ Ukatsti wasitat jiskt’apxäna: —¿Kamachtamsa? ¿Kunjämatarak nayram qulltamsti? —sasa. ²⁷ Jupax saskakïnwa: —Niy sapxsmawa, jumanakax janiw ist’apkistati. ¿Kunatakirak wasitat sañax munapxtasti? ¿Jumanakax juparuch arkañ munapxaraktaxa? —sasa. ²⁸ Ukatsti uka jilïr judionakax akham sasaw jisk’achapxäna: —Jumax uka jaqin arkiripäskam, nanakax Moisesan arkiripäpxtwa. ²⁹ Nanakax yatipxtwa Diosan Moisesar parlatapa, ukampis uka Jesusatxa janiw kawkit jutatapsa yatipkti —sasa. ³⁰ Uka jaqisti jupanakarux sarakïnwa: —¡Akax muspharkañawa! Jumanakax janiw yatipktati kawkit jutatapsa, ukampis nayarux uñjayituwa. ³¹ Yatitawa, Diosax janiw khiti jucharararus ist’kiti, jan ukasti khitinakatix jupar yupaychapki, munañap lurapki ukanakarukiw Diosax ist’i. ³² Janiw kunapachas khiti jaqitsa ist’asirïkiti: “Yurïwipatpach juykhu jaqiruw qullatayna” siri. ³³ Aka jaqitix Diosat jan jutkaspaxa, janiw kuns lurkaspati —sasa. ³⁴ Ukatsti juparux sapxarakïnwa: —Jumax juchan phuqt’ataw yurtaxa, ¿ukhamäkasati nanakar yatichañ munapxista? —sasa. Uk sasin jupar sinagogat jaqunukupxäna. ³⁵ Jesusax uka juykhur jaqunukupxatap yatïna; jupamp jikisisinsti, jiskt’änwa: —¿Jumax Diosan Yuqapar iyawstati? —sasa. ³⁶ Uka jaqisti sänwa: —Tatay, sita ¿khitirakisti?, nayan juparu iyawsañaxataki —sasa. ³⁷ Jesusasti juparux sänwa: —Niy jupar uñjtawa: nayätwa, khitimpitix parlkta uka —sasa. ³⁸ Uk ist’asinsti, uka jaqix Jesusan nayraqataparuw killt’asïna, ukat sarakïna: —Tatay, jumaruw iyawssma —sasa. ³⁹ Ukatsti Jesusax sänwa: —Nayax akapachar taripañatakiw jutta, juykhunakan uñjapxañapataki, uñjapki ukanakasti juykhu tukupxañapataki —sasa. ⁴⁰ Jupampïpkän uka fariseonakat yaqhipanakasti, uk ist’asin Jesusaruw jiskt’apxäna: —¿Nanakasti juykhüpxaraktti? —sasa. ⁴¹ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Jumanakatix juykhüpxasmaxa, janiw juchanïpkasmati. Ukampis “Uñjapxtwa” sapxatam laykuw juchanïpxtaxa —sasa.

¹ Jesusasti jupanakarux sänwa: “Qhanak sapxsma, khititix ovej uyuru, punku chiq jan mantki ukax, jalxatir lunthatawa. ² Ukampis khititix punku chiqa mantki ukax, ovej awatiriwa. ³ Punku uñjiristi, awatirin mantañapatakiw uta punku jist’ari, awatiristi ovejanakarux sutipatkam jawsi, ovejanakasti awatirin arup ist’apxi, ukatsti awatirix uyut ansuraki, ⁴ ovejanakan uyut taqpach mistxipansti, ovejanakan nayraqatap sari, ovejanakasti juparuw arkapxi arup uñt’apxatap layku. ⁵ Ukampis mä jan uñt’atarux janiw arkapkiti, jan ukasti, jaltxapxiwa, uka yaqha jaqin arup jan uñt’apxatap layku.” ⁶ Jesusasti aka uñtasïwimpiw amuyt’ayañ munäna, ukampis jupanakax janiw kunat parlatapsa amuyapkänti. ⁷ Ukatsti Jesusax wasitatampiw sarakïna: “Qhanak sapxsma, nayätwa ovejanakan punkupaxa. ⁸ Khitinakatix nayat nayra jutapkän ukanakax jalxatir lunthatanakäpxiwa, ukat ovejanakax jan yäqapkänti. ⁹ Nayätwa punkuxa; naya tuqi mantirix qhispiyatäniwa. Kunjämatix mä ovejax uyuru manti, misturaki, ukatsti ch’ijinak jikxati, ukhamäniwa. ¹⁰ “Lunthatax lunthatsuñataki, jiwayañataki, tukjañatakiw juti; ukampis nayax jakañanïpxañamatakiw jutta, jilarkir jakañanïpxañamataki. ¹¹ Nayätwa suma awatirixa. Suma awatirix jakañap ovejanakap laykux apt’asi; ¹² ukampis khititix qullqi laykuk awatki ukax, janiw suma awatirïkiti, janirakiw ovejanakas jupankkiti, qamaqir jutir uñjasax ovejanak anarpäwayasin jaltawayxi, qamaqisti munañaparuw ovejanak katurpayi, ukatsti taqi tuqiruw chhukhutatayi. ¹³ Uka jaqix qullqi laykukiw awatïna, janiw ovejanak laykuti, ukat jaltawayxi. ¹⁴ “Nayätwa suma awatirixa. Kamisatix Awkixax nayar uñt’kituxa, nayax Awkixar uñt’araktxa; uka pachparakiw nayax ovejanakaxarux uñt’asta, ovejanakaxasti nayarux uñt’asirakituwa. Nayax ovejanakax laykuw jakañax apt’asirakta. ¹⁶ Yaqha ovejanakax utjarakituwa; ukanakasti janiw aka tamankirïkiti; ukanakarux anakiniñaxarakiwa. Jupanakax ist’apxitaniwa, ukatsti mä sapa tamakïniwa, mä sapa awatirinikiraki. ¹⁷ “Nayax jakañax churta, wasitat jakañ katuqañataki, ukat Awkixax nayar munasitu. ¹⁸ Janiw khitis jakañax apaqkituti, jan ukasti naya pachpaw munañaxat jakañax churta. Jakañax churañatakisa, wasitat katuqañatakis munañanïtwa. Uk lurañatakiw Awkixat katuqta.” ¹⁹ Judionakax uka arunak ist’asin, wasitatampiw jupanakkam t’aqjtapxäna. ²⁰ Jupanakat waljaniw sapxäna: —¿Kunatarak jupar yäqasipktasti? Jupax ñanqha ajayun luqhi jaqiwa —sasa. ²¹ Mayninakasti sapxarakïnwa: —Janiw khiti ñanqha ajayunis ukham parlkaspati. Janirakiw ñanqha ajayunix mä juykhur nayrap qullkaspati —sasa. ²² Thaya pachänwa, Jerusalén markansti Tatitun utap luqtäwi uru uruyasipkäna. ²³ Jesusasti Tatitun utapan sarnaqaskäna, Salomonan Jach’a punkupa satäkis ukawjana. ²⁴ Judionakasti Jesusar muyuntasaw jiskt’apxäna: —¿Kunapachkamarak pächasiyapxitätasti? Jumatix Cristösta ukax, jichhpachay sapxita —sasa. ²⁵ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Nayax niyaw sapxsma, ukampis jumanakax janiw iyawsapkistati. Kunanaktix nayax Awkixan munañapat lurkta ukanakax, sum qhanañchaski; ²⁶ ukampis jumanakax janiw iyawsapktati, jan nayan ovejanakäxatam layku. ²⁷ Ovejanakaxasti nayan arux sum uñt’i, nayas uñt’araktwa, ukat jupanakax nayar arkapxitu. ²⁸ Nayax wiñay jakañ churta, janiw kunapachas jiwapkaniti, janirakiw khitis amparaxat apaqkitaniti. ²⁹ Kuntix Awkixax churkitu ukax taqi kunat sipan juk’ampiwa, janiw khitis Awkixan amparapat apaqkaspati. ³⁰ Awkimpi nayampix mayakïpxtwa —sasa. ³¹ Judionakasti qalanak irtasisin wasitatampiw k’upjañ munapxäna, ³² Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Jumanak nayraqatan Awkixan ch’amapampix askinak lurta; ¿kawkïr lurataxatarak qalampi k’upjañ munapxistasti? —sasa. ³³ Judionakasti Jesusarux sapxarakïnwa: —Janiw aski luratanakamat qalampi k’upjapkämati, jan ukasti, Diosar ñanqhachatamat k’upjapxäma. Jumax mä jaqikïtawa, ukampis Diosaruw tukuñ muntaxa —sasa. ³⁴ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Jumanakan kamachiman qillqatawa: “Jumanakax diosanakäpxtawa” sasa. ³⁵ Kuntix Qillqatan siski uk sum yattanxa, uk janiw ina ch’usar tukuyksnati; Diosasti, khitinakatix arunakap katuqki ukanakarux “diosanaka” sasaw sutichäna. ³⁶ Dios pachpatix nayar ajllisin akapachar khithanchitu ukaxa, ¿kunatarak jumanakasti “nayax Diosan Yuqapätwa” sataxampi Diosarus ñanqhachkirista ukham amuyapxtasti? ³⁷ Janitix nayax Awkixan luräwinakap lurksta ukax, jan iyawsapxistati. ³⁸ Ukampis luräwinakap lurstxa ukax, janis nayarux iyawsapkita, jan ukasti, luräwinakaxar iyawsapxam, ukhamat Awkix nayankatapa, nayasti Awkinkataxarak mäpit yatipxäta —sasa. ³⁹ Jaqinakasti wasitatampiw katuntañ munapxäna, ukampis Jesusax jaltxänwa. ⁴⁰ Jesusasti Jordán jawir khurkataruw kutt’awayxäna, kawkhantix Bautisir Juanax bautiskatayna ukawjaruw qhiparäna. ⁴¹ Ukawjarusti walja jaqipuniw Jesusar uñjir sarapxäna, ukatsti sapxarakïnwa: —Chiqpachansa, Bautisir Juanax janiw kuna muspharkañ unañchanaksa lurkänti, taqi kuntix jupax aka jaqit yatiykän ukax chiqäskapuniwa —sasa. ⁴² Ukawjansti waljaniw Jesusar iyawsapxäna.

¹ Mä usutaw utjäna, Lázaro sutini, jupasti Betania markankirïnwa, Mariampi, Marta, kullakapampix uka markankirirakïnwa. ² Lazaron aka María kullakapaw Tatitun kayupar suma q’apkir qullamp warxatäna, ukatsti ñik’utapampiw phiskhuräna. ³ Aka pani kullakaw Jesusar yatiyäna. —Tatay, munasit jilat masimax usutawa —sasa. ⁴ Jesusasti uk ist’asin sänwa: —Aka usux janiw jiwañatakïkiti, jan ukasti, Diosan jach’a ch’amap uñacht’ayañatakïniwa, Diosan Yuqapan jach’a ch’amap uñacht’ayañatakirakïniwa —sasa. ⁵ Jesusax Martaru, kullakaparu, Lazaror wal munasïna, ⁶ kunapachatix “Lazarox usutaw” sas yatiyapkän ukkhasti, pä urumpiw uka chiqan qhiparäna. ⁷ Ukatsti yatiqirinakaparux sänwa: —Judea uraqir wasitat sarañäni —sasa. ⁸ Yatiqirinakapasti sapxänwa: —Yatichiri, mayürukiw uka chiqankir judionakax qalamp k’upjas jiwayañ munapxtam, ¿wasitampit ukar sarañ muntasti? —sasa. ⁹ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —¿Janit mä urusti tunka payan pachanïkisti? Khititix uru qhanan sarnaqki ukax janiw lanktaskiti, akapachan utjki uka qhana uñjatap layku; ¹⁰ ukampis arum ch’amakan sarnaqirix, lanktasiwa, qhana jan utjatap layku —sasa. ¹¹ Ukatsti Jesusax saskakïnwa: —Lázaro jilat masixax ikt’askiwa, nayaw jupar sartayir sarä —sasa. ¹² Yatiqirinakapasti sapxarakïnwa: —Tatay, ikiskchi ukax waliptaskaniwa —sasa. ¹³ Uka arunakampisti Jesusax Lazaron jiwatapat arsuskäna, yatiqirinakapasti samart’añ ikitsa parlkaspa ukham amuyapxäna. ¹⁴ Ukat Jesusax jupanakar qhan säna: —Lazarox jiwatawa. ¹⁵ Nayan jan ukankataxat kusista, ukax jumanakan iyawsapxañamatakïniwa. Jichhax uñjir sarañäni —sasa. ¹⁶ Ukapachaw Tomasix, Ispa satäkän ukax yatiqir masinakapar säna: —Jiwasanakax jupamp chik jiwir sararakiñäni —sasa. ¹⁷ Uka markar purisinsti, Jesusax Lazaron amay imäwipan niya pusi urüxatap yatïna. ¹⁸ Betania markax Jerusalén marka jak’ankänwa, chika tupunjama. ¹⁹ Walja judionakaw Martampiru, Mariampiru, jilapan jiwatapat chuymachir sarapxatayna. ²⁰ Martax Jesusan purinitap yatisinxa, katuqiriw mistunïna; Mariasti utarukiw qhiparäna. ²¹ Martasti Jesusarux sänwa: —Tatay, jumatix akankasamänxa, jilaxax janiw jiwkasapänti. ²² Ukampis nayax yattwa; taqi kuntix Diosat maykäta ukxa, jupax churätamwa —sasa. ²³ Jesusasti juparux sänwa: —Jilamax jiwatat jaktaniwa —sasa. ²⁴ Martasti sarakïnwa: —Jïsa, jiwatanakan qhipa urun jaktañapxa yattwa —sasa. ²⁵ Ukat Jesusax sarakïna: —Nayätwa jiwatat jaktañasa, jakañasa. Nayar iyawsirix jiwkanisa, jakaskakiniwa; ²⁶ khititix jakaski, nayar iyawskarakitu ukax, janiw wiñayatak jiwkaniti. ¿Uk iyawstati? —sasa. ²⁷ Martasti sarakïnwa: —Jïsa Tatay, jumax Diosan Yuqapa, Cristötawa, khititix akapachar jutañapäkän ukätawa —sasa. ²⁸ Uk arsusinsti, Martax María kullakapar jawsiriw saräna, ukatsti jinchu jak’at sarakïna: —Yatichiriw akanki, jawsasktamwa —sasa. ²⁹ Uk ist’asinsti, Mariax ukspachaw Jesusar uñjir saräna. ³⁰ Jesusasti janïraw utar purkataynati, kawkhantix Martax jupar jikxatkatayna ukkhankaskänwa. ³¹ Mariar chuymachapkän uka judionakasti, jupar jalsuwayir uñjasinxa, arksuwayapxänwa, sapxarakïnwa: Amay imäwir jachiriw sarpacha, sasa. ³² Mariasti Jesusar jikxatasin, nayraqataparuw killt’asïna, akham sasa: —Tatay, jumatix akankasamänxa, jilaxax janiw jiwkasapänti —sasa. ³³ Jesusasti, Mariaru, jupamp chik jutir judionakar jachir uñjasinsa, walpun llakt’asïna, chuymapsa ch’allxtayasirakïnwa, ³⁴ ukat Jesusax jupanakar jiskt’äna: —¿Kawkharus imapxta? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —Tatay, jutamay uñjiri —sasa. ³⁵ Jesusasti jachänwa. ³⁶ Judionakasti sapxarakïnwa: —Uñtapxam, walpun jupar munasitayna —sasa. ³⁷ Jupanakat yaqhipanakasti sapxarakïnwa: —Jupax juykhurus uñjaychixaya, ¿janit Lazaron jan jiwañapatak kuns lurkasapänsti? —sasa. ³⁸ Jesusax wasitat chuymap ch’allxtayasisaw imäwir jak’achasïna. Ukasti mä putünwa, mantañapasti mä jach’a qalampi atkatatänwa. ³⁹ Jesusasti sänwa: —Uka qal atiqapxam —sasa. Martasti, Jesusarux sänwa: —Tatay, niya q’aptatäxpachawa, jiwatapatxa pusüruxchixaya —sasa. ⁴⁰ Ukampis Jesusax saskakïnwa: —¿Janit nayasti sisksma, jumatix iyawsäta ukax, Diosan jach’a ch’amap uñjäta sasasti? ⁴¹ Ukat qala atiqapxäna. Jesusasti alaxpach uñtasin arsüna: —Awkixay, nayar ist’atamat yuspagarsma. ⁴² Jumax ist’apunistawa, jichhasti, akankir jaqinak laykuw maysma, juman nayar khithanitam iyawsañapataki —sasa. ⁴³ Ukanak sasinsti, jach’at art’äna: —¡Lázaro, mistunim! —sasa. ⁴⁴ Jiwatasti ukspachaw mistunïna, amparanakapasa, kayunakapas ch’uqantata, ajanupas mä isimpi ch’uqantataraki. Jesusasti sarakïnwa: —Jararapxam, sarnaqpan sapxam —sasa. ⁴⁵ Mariar chuymachir sarapkatayna uka judionakat waljaniw Jesusan luräwinakap uñjasin jupar iyawsapxäna. ⁴⁶ Mayni judionakasti, kuntix Jesusax lurkatayna uk yatiyiriw fariseonakan ukar sarapxäna. ⁴⁷ Uk yatisinsti, fariseonakampi, sacerdotenakan jilïrinakapampix Jach’a Tantachäwiruw jawsthapipxäna, ukansti sapxarakïnwa: —¿Kunarak lurañänisti? Aka jaqix walja muspharkañ unañchanak luraski. ⁴⁸ Ukhamaktix jaytañänixa, taqiniw jupar iyawsapxani; ukatsti romankir jilïrinakax jutasin Tatitun utapampi, markasampi t’unjani —sasa. ⁴⁹ Jupanakat mayniw utjäna, Caifás sutini, jupasti uka marax sacerdotenakan jilïripänwa, ukat jupanakarux säna: —Jumanakax janiw kuns yatipktati, ⁵⁰ janirakiw amuyasipktasa. Jumanakatakix walïspawa mä jaqiki markpachat jiwañapa, taqini jiwarañat sipansa —sasa. ⁵¹ Ukampis Caifasax janiw amuyupatjam uk arskänti, jan ukasti, uka maran sacerdotenakan jilïripätap laykuw Diosax ukham arsuyäna: “Jesusax judionak layku jiwañapawa” sasa; ⁵² janiw judionak laykukit jiwañapäkänxa, jan ukasti Diosan wawanakapax yaqha markanakan ananukutäpkän ukanakar mayar jawsthapiñatakiw jiwañaparakïna. ⁵³ Jach’a Tantachäwinkir jilïrinakasti, ukürut Jesusar jiwayañ amtapxäna. ⁵⁴ Uk yatisin Jesusax janiw judionak taypin qhan sarnaqkxänti, jan ukasti, Judea chiqat wasar jak’ankkis uka Efraín sat markaruw sarxäna. Ukan yatiqirinakapamp qhiparäna. ⁵⁵ Judionakan Pascua jach’a urupax niy jak’ankxänwa, walja jaqirakiw taqi tuqit Jerusalén markar sarapxäna; Pascua uru janïr purinkipan q’umachasiñ luräwi phuqhañataki. ⁵⁶ Jesusaruw thaqhapxäna, ukatsti Tatitun utapan maynit maynikamaw jiskt’asipxäna: —¿Kuns amuyapxta? ¿Janit phunchhäwir jutkpachänisti? —sasa. ⁵⁷ Fariseonakampi, jilïr sacerdotenakampisti taqiniruw sapxatayna: ‘Jesusan kawkinkatap khitis yatinixa, nanakar yatiyapxitpan jupar katuntañataki’ sasa.

¹ Pascua jach’a urutak suxtürükipan Jesusax Betania markaruw saräna, jupax jaktaykatayna uka Lazarox kawkintix jakkäna uka markaru. ² Ukan Jesusar manq’ayañatak wakichapxäna; Lazarosti Jesusamp chikaw manq’añatak qunt’atäskäna, Marta kullakapasti manq’a churarakïna. ³ María kullakapasti, nardo quqat apsut chikat litro q’apkir qulla apanïna, uka qullasti wali jila alanïnwa, ukampiw Jesusan kayupar warxatäna, ukatsti ñik’utapampiw phiskhurarakïna. Uka q’apkir qullasti utpacharuw q’aphipampix phuqhantäna. ⁴ Ukatsti yatiqirinakapat maynïri, khititix Jesusar aljantañapäkän uka Judas Iscariotex sänwa: ⁵ —Aka q’apkir qullax jan utjirininakar yanapt’añatak kimsa patak qullqir aljatäñapaw wakisïna —sasa. ⁶ Judasax janiw jan utjirininakat khuyapayasisin arskänti, jan ukasti lunthatätapat ukham arsüna, jupax qullqi katurit utt’ayatänwa, uka qullqitsti lunthatasirïnwa. ⁷ Jesusasti juparux sänwa: —Juparux jan kunsa kamsamti, uka q’apkir qullxa, nayan imäwix urutakiw imaskäna. ⁸ Jumanak taypin jan utjirininakax utjapuniniwa, ukampis nayax janiw wiñay jumanak taypinkkäti —sasa. ⁹ Judionakat waljaniw Jesusan Betaniankatap yatipxäna, ukat ukar sarapxäna, jupanakasti janiw Jesusar uñjirikit sarapkänxa, jan ukasti, jiwatat jaktaykatayna uka Lazaror uñjiriw sarapxarakïna. ¹⁰ Ukatsti sacerdotenakan jilïrinakapax Lazarompiruw jiwayañ amtapxäna, ¹¹ jupa layku walja judionakan Jesusar iyawsañatak t’aqaqtapxatap layku. ¹² Walja jaqipuniw Pascua urutak Jerusalén markar sarapxäna. Qhipürusti, Jesusan uka markar puriniñap yatipxäna. ¹³ Ukatsti palmerat layminak khuchhurasin Jesusar katuqiriw mistunipxäna, akham arnaqt’asisa: —¡Diosaxay, qhispiyapxita! ¡Tatitun sutipar jutirix qullanäpan! ¡Israelan Reyipax qullanäpan! —sasa. ¹⁴ Jesusax mä asno jikxatäna, ukaruw lat’xatawayäna, kunjämtix Qillqatan siski ukhamarjama: ¹⁵ “Sión marka, jan axsaramti; uñtam, Reyimaw jutaski, mä asnor lat’xatataw jutaski.” ¹⁶ Yatiqirinakapax akanak janiw qalltan amuyt’apkänti; kunapachatix Jesusax alaxpachar aptatäxän ukkhakiw taqi akanakat jupxat qillqatäskatapa, ukhamarjam phuqhasiskatap amtapxäna. ¹⁷ Jesusax Lazaror amay imäwit jach’at art’asin jiwatat jaktaykäna uk uñjir jaqinakasti, kuntix uñjapkatayna uk yatiyapxäna. ¹⁸ Ukat jaqinakax Jesusar jikxatir mistunipxäna, uka muspharkañ luratap yatisina. ¹⁹ Ukatsti fariseonakax jupanakkamaw sasipxäna: —Jumanakax uñjxapxtawa, janiw kunas lurañjamäkiti. Taqiniw jupar arkapxi —sasa. ²⁰ Jerusalenar Pascua urun yupaychir sarapkatayna uka jaqinakatxa, griego jaqinakaw ukankarakïna. ²¹ Jupanakasti Feliperuw jikxatapxäna, jupax Galilea uraqinkir Betsaida markankirïnwa, ukat jupar achikt’asipxäna: —Tata Felipe, Jesusar uñjañ munapxta —sasa. ²² Felipesti Andresaruw yatiyäna, ukatsti paninpachaw Jesusar yatiyir sarapxäna. ²³ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Jaqin Yuqapan jach’añchatäñap urux purinxiwa. ²⁴ Qhanak sapxsma, mä trigo achutix uraqin jan jiwkaspaxa, mä sapa achukïskaspawa; ukampis jiwchi ukasti, walja achu churani. ²⁵ Khititix jakañapar munki ukax apt’asiniwa; khititix akapachan jakañapar jan yäqki ukasti, wiñay jakañatakiw uk imasini. ²⁶ Maynitix luqtañ munchituxa, arkitpan, nayar arkiristi, nayamp chikaw utjasini. Nayar arkasin luqtirirusti, Awkixaw jach’añchaskani —sasa. ²⁷ “Jichhax wali llakt’atätwa; ¿kamsarakïsti? ¿‘Awkixay, aka t’aqhisiñat qhispiyita, säti’? Janiwa. Nayax uka urun t’aqhisiñatakiw jutta. ²⁸ Awkixay, sutimax jach’añchatäpan. Ukapachaw alaxpachat mä arux ist’asïna: “Nayax jupar jach’añchawayxtwa, wasitampis jupar jach’añchaskakïwa” sasa. ²⁹ Ukawjan ist’ir jaqinakasti sapxänwa: Qhixu qhixuwa, sasa; mayninakasti sapxarakïnwa: —Mä angelaw jupar arxayi —sasa. ³⁰ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Uka arux janiw nayïpanti ist’aski, jan ukasti jumanakïpan ist’asi. ³¹ Jichhapï akapachax taripatänixa, jichharakiw akapach apnaqiris jaqunukutänixa. ³² Kunapachatix cruzar ch’akkatasin aptapkitani ukkhasti, taqiniw nayarux iyawsapxitani —sasa. ³³ Jesusan ukham satapampix, kunjämtix jiwkani uk sañ munäna. ³⁴ Jaqinakasti sapxarakïnwa: —¿Kunatarak Jaqin Yuqapax cruzan ch’akkatas aptatäniwa sistasti? ¿Khitirak Jaqin Yuqapasti? Kamachi tuqiw nanakax yatipxta Criston wiñayatak jakañapa —sasa. ³⁵ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Mä juk’a urunakakiw qhanax jumanak taypinkani. Qhana utjkipan sarnaqapxam, ch’amakamp jan katjayasiñataki; ch’amakan sarnaqiristi janiw kawksar saratapsa yatkiti. ³⁶ Qhanankir jaqïpxañamatakix qhana utjkipan, qhanar iyawsapxam. Ukanak arsusinsti, Jesusax sarawayxänwa, ukatsti jupanakat imantasxarakïnwa. ³⁷ Jesusax walja muspharkañanak jupanak nayraqatan lurkchïn ukasa, janiw judionakax jupar iyawsapkänti; ³⁸ kuntix Isaías profetax qillqkäna ukanakaw phuqhasiñapäna: “Tatay, ¿khitirak arunakasar iyawsisti? ¿Khitirurak Tatitusti ch’amap uñacht’ayisti?” sasa. ³⁹ Ukhamasti janiw iyawsirjamäpkänti; ukat Isaías profetax qillqäna akham sasa: ⁴⁰ “Diosax jupanakarux juykhu tukuyi jupanakan jan uñjapxañapataki, chuymanakap qalarayi jupanakan jan amuyt’apxañapataki; jupanakan nayar jan kuttanipxañapataki, jupanakar jan k’umarachañaxataki.” ⁴¹ Isaías profetasti, Jesusan jach’a kankañap uñjatap laykuw ukham qillqäna, jupatarak ukham arsüna. ⁴² Ukhamäkipansa, judionakat waljaniw Jesusar iyawsapxäna, wali aytat jilïri jaqinakatsa iyawsapxarakïnwa. Ukampis jupanakax fariseonakar axsarasaw jan qhan arsupkänti, sinagogat jan jaqunukuyasiñataki. ⁴³ Jupanakax jaqimp aytayasiñak munapxäna, Diosamp jach’añchayasiñat sipana. ⁴⁴ Jesusax jach’at arsusin jupanakarux säna: “Khititix nayar iyawskitu ukax, khithankitu uka Awkixaruw iyawsaraki. ⁴⁵ Khititix nayar uñjkituxa, khithankitu ukaruw uñjaraki. ⁴⁶ Nayax qhanätwa, ukat akapachar qhantir jutta. Khititix nayar iyawskitani ukax janiw ch’amakan sarnaqkaniti. ⁴⁷ Ukampis khititix arunakax ist’i, ukat ukarjam jan phuqki ukarux janiw nayax juchañchkti; janiw nayax akapachar juchañchir jutkti, jan ukasti qhispiyiriw jutta. ⁴⁸ Khititix nayar jisk’achkitu, ukatsti janirak arunakaxarjam lurki ukatakixa, niyaw juchañchiripax utjxi; kawkïr arunaktix nayax arskta ukanakaw qhipa urun jupar juchañchaskani. ⁴⁹ Nayax janiw naya pachpat parlkti; jan ukasti nayar khithankitu uka Awkiw yatiyitu kuntix arsuñaxäki, yatichañaxäki uka. ⁵⁰ Nayax yattwa, khitinakatix Awkixan kamachip phuqhapkani ukanakax wiñay jakañanïpxaniwa. Ukhamasti, nayax arsupksma ukanakax kunjämtix Awkix arsuñaxatak maykitu ukhamarak arsta.”

¹ Janïra Pascua urükipanxa, Jesusax akapach jaytxañapa, ukat Awkipan jak’apar sarxañap uru purinitap yatïna. Jupasti akapachankir arkirinakaparux wal munasïna, tukuy urukamarakiw munasiñap uñacht’ayäna. ² Supayasti niyaw Simonan Judas Iscariote yuqapan chuymapar Jesusar aljantañ amta uchatayna. Jesusasti Diosat jutatap sum yatïna, ukatsti Diosar kutt’xañapa, Awkin taqi munañanïñ kankañ churatapsa yatirakïnwa; manq’kipansti, Jesusax sartasin patxa isip apsusïna, ukatsti ajanu phiskhurasiñ isimpiw wak’antasïna. ⁵ Ukatsti mä lamanaruw um warxatäna, ukat yatiqirinakapan kayunakap jariqañar uchasïna, jariqasinsti wak’antatäkän uka isimpiw phiskhurarakïna. ⁶ Simón Pedron kayunakap jariñatakïxän ukkhasti, Pedrox sänwa: —Tatay, ¿kamisarak jumasti kayunakax jariqitätasti? —sasa. ⁷ Jesusasti juparux sänwa: —Kuntix nayax lurkta uk jichhax janiw amuyktati, ukampis qhipat amuyaskäta —sasa. ⁸ Pedrosti sänwa: —Janipuniw kayunakax jariqkitasmati —sasa. Jesusasti sarakïnwa: —Janitix jariqkäm ukasti, janiw nayampïkasmati —sasa. ⁹ Simón Pedrosti Jesusarux sarakïnwa: —Tatay, ukhamax janiy kayunakaxak jariqkistati, jan ukasti amparaxampi, p’iqixamppachay jariqita —sasa. ¹⁰ Ukampis Jesusax sarakïnwa: —Khititix jichha jariqatäki ukax janiw taqpach janchip jariqañax wakiskiti, jupan q’umäskatap layku. Jumanakasti q’umäxapxtawa, janis taqpachan q’umäpksta ukasa —sasa. ¹¹ Uksti khititix jupar aljantañapäkän uk yatitap laykuw akham säna: “Janiw taqin q’umäpktati” sasa. ¹² Yatiqirinakapan kayunakap jariñ tukuyasinsti, Jesusax wasitat pata isip uchasxäna, ukatsti manq’añawjar wasitat qunt’asxasin jupanakar säna: —¿Kuntix jumanakar lurapksma uk amuyapxtati? ¹³ Jumanakax: “Yatichiri, Tatitu” sapxistawa, uk walik sasipktaxa, nayax ukäskapuntwa. ¹⁴ Ukhamax nayatix Yatichirimäkasina, Tatitumäkasin jumanakan kayunakam jaripxsmaxa, jumanakax kayunakam maynit maynikam jarisipxañamarakiwa. ¹⁵ Nayax jumanakaruw uñacht’ayapxsma, kunjämtix nayax jumanakar lurapksma uka pachpa lurapxañamataki. ¹⁶ Qhanak sapxsma, janiw khiti uywatas uywiripat sipan juk’ampïkiti, janirakiw khiti khithatas khithiripat sipan juk’ampïkiti. ¹⁷ Akanaktix amuyt’apxäta, ukat ukarjam lurapxarakïta ukasti, kusisitäpxätawa —sasa. ¹⁸ “Janiw nayax taqi jumanakat parlkti; nayax khitinakarutix ajlliskta uk sum yatta. Ukampis kunatix Qillqatan siski ukax phuqhasiñapawa: ‘Kawkïritix nayamp chika manq’ki ukax nayatakiw sayt’i’ sasa. ¹⁹ Aksti jichhatpach sapxsma, kunapachatix phuqhaskani ukkhax khitïktix nayax uk iyawsapxañamataki. ²⁰ Qhanak sapxsma, khititix nayar khithankitu ukar katuqixa, nayaruw katuqitu; nayar katuqiristi, khithankitu ukaruw katuqaraki” sasa. ²¹ Uk arsusinsti, Jesusax chuymapan wali llakt’ataw uñjasïna, ukatsti qhan arsurakïna akham sasa: —Qhanak sapxsma, jumanakat mayniw aljantitani —sasa. ²² Uk ist’asinsti, yatiqirinakapax jupanakkamaw uñkatasipxäna, janiw khitit parlatapsa yatipkänti. ²³ Manq’apkän ukkhasti, Jesusan maynïr wali munat yatiqiripax jupa jak’ankaskänwa, ²⁴ Simón Pedrosti juparuw amparampi wikucht’i, khititsa parli uk Jesusar jiskt’añapataki. ²⁵ Ukat jupax Jesusar jak’achasisin jiskt’äna: —Tatay, ¿khitirakisti? —sasa. ²⁶ Jesusasti sänwa: —Mä jisk’a t’ant’a chilltä, ukatsti khitirutix churkä ukawa —sasa. Ukatsti mä jisk’a t’ant’a chilltasin Simonan Judas Iscariote yuqaparuw churäna. ²⁷ Judasan uka t’ant’a katuqipansti, supayax jank’akiw chuymapar mantäna. Jesusasti sarakïnwa: —Kuntix lurañamäki uk jank’ak luram —sasa. ²⁸ Ukan manq’irinakasti, janiw kunat uk arsutapsa amuyapkänti. ²⁹ Judasan qullqi katurïtapatxa, mayninakax amuyapxänwa, Jesusax Pascua urutak alanim siskaspas ukhama; jan ukax, jan utjirininakar qullqi churam siskaspas ukhama. ³⁰ Judasasti t’ant’a manq’antasin mistuwayxäna. Niya arumäxarakïnwa. ³¹ Judasan mistuwayatapatsti, Jesusax sänwa: —Jichhax Jaqin Yuqapan jach’a kankañapax uñstiwa, Diosan jach’a kankañapas jupxan uñstaraki. ³² Jaqin Yuqapatix Diosan jach’a kankañap uñacht’ayanixa, Diosasti Yuqan jach’a kankañap uñacht’ayarakiniwa, uksti jank’akiw lurani. ³³ Munat wawanakaxay, mä juk’a urunakatxa, janiw jumanakampïkxäti. Jumanakax nayarux thaqhapxitätawa, ukampis kunjämtix judionakar siskta ukhamarak jichhax sapxsma: “Janiw jumanakax sarapkasmati kawkirutix nayax sarkä ukaruxa”. ³⁴ Aka machaq kamachi churapxsma: Maynit maynikam munasipxam. Kunjämtix nayax munasipksma, ukhamarak jumanakax maynit maynikam munasipxam. ³⁵ Jumanakatix maynit maynikam munasipxätaxa, taqiniw nayan yatiqirinakäpxatam amuyapxani —sasa. ³⁶ Simón Pedrosti Jesusaruw jiskt’äna: —Tatay, ¿kawkirurak sarätasti? —sasa. Jesusasti juparux sänwa: —Kawkirutix nayax sarkä, ukarux janiw jichhax arkkitasmati, ukampis uka qhipat arkitäta —sasa. ³⁷ Pedrosti saskakïnwa: —Tatay, ¿kunatarak jichhasti jan arkkirismasti? Nayax jakañax juma layku churañatakix jank’akïtwa —sasa. ³⁸ Jesusasti juparux sarakïnwa: —¿Naya layku jakañam churañatakix jank’akïtati? Qhanak sisma, wallpa janïr art’kipan jumax kimsa kuti nayar jan uñt’ir tuküta —sasa.

¹ Uka qhipatsti Jesusax yatiqirinakapar saskakïnwa: —Jumanakax jan llakisipxamti. Diosar iyawsapxam, nayarus iyawsapxarakita. ² Awkixan utapan walja utjäwinakaw utji, jan ukhamäkaspa ukasti, nayax janiw jumanakar sapkiriskasamänti, “mä uta jumanakatak wakichiriw saraskta” sasa. ³ Sarxatax qhipatsti, jumanakatakiw mä uta wakichä; ukatsti jumanak irptiriw wasitat jutä; nayax utjaskä ukawjan utjasipxañamataki. ⁴ Kawkirutix nayax sarkä uka thakhi niy yatipxtawa —sasa. ⁵ Tomasisti Jesusarux sänwa: —Tatay, janiw nanakax kawkir sarañamsa yatipkti, ¿kunjämarak uka thakhi yatipxästi? —sasa. ⁶ Jesusasti sarakïnwa: —Nayätwa thakhixa, chiqasa, jakañasa. Naya tuqikiw Awkin ukar puriñax utji. ⁷ Jumanakatix nayar uñt’apxchistaxa, Awkixar uñt’apxarakïtawa; jumanakax jichhatpach juparux uñt’apxtaxa, jichhas uñjasipkaraktawa —sasa. ⁸ Felipesti Jesusarux sänwa: —Tatay, Awkir uñacht’ayapxita, ukampix phuqhatakïpxäwa —sasa. ⁹ Jesusasti juparux sarakïnwa: —Felipe, akkha mararakis jumanakampïtxä, ¿janit jichhakam uñt’kistasti? Khititix nayar uñjkituxa, Awkirux uñjarakiwa, ukhamasti ¿kunatarak mayistasti: “Awkir uñacht’ayapxita” sasasti? ¹⁰ ¿Janit iyawsktasti nayampi Awkimpix mayakïpxataxsti? Yatiyapksma uka arunakxa, janiw naya pachpatakti sapksmaxa. Nayan jakki uka Awkiw luräwinakap luraski. ¹¹ Nayax Awkinktwa, Awkisti nayampirakiwa, uk iyawsapxita, jan ukax luratanakax uñjasakisay iyawsapxita. ¹² Qhanak sapxsma, khititix nayar iyawskitu ukax, kuntix nayax lurkta ukanak lurarakini; ukat juk’amp jach’a luräwinakamp lurani, Awkixax kawkinkkitix ukar saratax layku. ¹³ Taqi kuntix jumanakax sutixar mayipkäta uk nayax lurä, ukhamat Awkin jach’a kankañap Yuqa tuqi uñacht’ayatäñapataki. ¹⁴ Kuntix nayan sutixar mayipkitäta uk nayax lurä. ¹⁵ “Jumanakatix munapxchistaxa, kamachinakax phuqhapxam. ¹⁶ Nayasti Awkiruw achikt’ä, jumanakar Qullan Ajayu khithaniñapataki, jupaw wiñayatak jumanakampïskani. Akapachankirinakax janiw jupar katuqkaspati, jupar jan uñjatapa, jan uñt’atap layku; ukampis jumanakax uñt’xapxtawa, jupasti jumanakampïskiwa, ukatsti jumanakampipunïniwa. ¹⁸ “Janiw nayax jumanakar wajcha jaytapkämati, jumanakampïñatakix kutt’anïwa. ¹⁹ Mä juk’ampjarux akapachankirinakax janiw juk’amp uñjkxapxitaniti; ukampis jumanakax uñjasipkitätawa, nayan jakaskatax laykux jumanakax jakasipkätawa. ²⁰ Khä urun jumanakax, nayan Awkixankatax yatipxäta, jumanakasti nayankatam yatipxäta, nayasti jumanakankatam yatipxarakïta. ²¹ Khititix kamachinakax katuqki, ukatsti phuqkaraki ukax, chiqpach nayar munatap uñacht’ayi. Awkixasti khititix nayar munaskitu ukarux munasirakiniwa, nayasti juparux munasirakïwa, ukatsti uñacht’ayasirakïwa.” ²² Maynïr Judasasti, (janiw Judas Iscariote ukäkiti) Jesusaruw jiskt’äna: —Tatay, ¿kunatarak nanakaruk uñachayasipxitäta, ukat janirak akapachankirinakar uñachayaskätasti? —sasa. ²³ Jesusasti sarakïnwa: —Khititix munaskitu ukax, arsutaxaruw phuqhi; Awkixasti juparux munasiniwa, Awkixampi nayampix jupamp jakiriw jutapxä. ²⁴ Khititix jan munkitu ukax, arsutaxarux janiw phuqkiti. Kawkïr arunaktix jumanakax ist’asipkta ukax janiw nayan arunakaxäkiti, jan ukasti khithankitu uka Awkin arunakapawa. ²⁵ “Akanaksti jumanakampïkasin sapxsma; ²⁶ ukampis Awkix nayan sutixar khithanki uka Chuymachasir Qullan Ajayuw jumanakar taqi kun yatichapxätam, ukatsti kuntix nayax sapksma ukanak amtayapxarakïtam. ²⁷ “Samarañ jaytapxsma. Nayan samarañax churapxsma, ukampis uka samarañax janiw akapachax churki ukhamäkiti. Jan llakisipxamti, janirak axsarapxamsa. ²⁸ Jumanakax niyaw ist’apxista: “Sarxäwa, ukatsti jumanak laykuw kutt’anï” siri. Jumanakatix chiqpachan munasipxitasmaxa, Awkin ukar sarataxat kusisipxasmawa, jupasti nayat sipan juk’ampiwa. ²⁹ Taqi akanaksti janïr phuqhaskipan yatiyapxsma, phuqhaskani ukkha iyawsapxañamataki. ³⁰ “Janiw jumanakamp juk’ampinak parlkxäti, akapach apnaqir supayax niy jutiwa. Jupasti nayxarux janiw kuna ch’amanïkisa, ³¹ ukampis nayax Awkixar ist’añaxawa, akapachankirinakan jupar munatax yatiñapataki. “Ukhamax sartapxam, akawjat sarxapxañäni” —sasa.

¹ “Nayax chiqpach uva alïtwa, Awkixasti yapuchiriwa. ² Layminakaxat maynitix achu jan churkanixa, Awkixax khuchhunukuniwa; ukampis achu churir layminakarusti, juk’amp achuñapatakiw q’umachani. ³ Jumanakasti yatichapksma uka arunak tuqix q’umäxapxtawa. ⁴ Jumanakax nayampipunïpxam, kamisatix nayax jumanakampi mayakïtxa ukhama. Mä laymi sapax janiw achkaspati, janitix uva alipampi mayakïkchi ukaxa; uka pachparakiw jumanakax janitix nayampi mayakïpkasma ukax janiw achu churapkasmati. ⁵ “Nayätwa uva alixa, jumanakasti layminakäpxtawa. Khititix nayampïki, nayasti jupampïkarakta ukax, walja achu churi, ukhamasti jan nayampix janiw kuns lurapkasmati. ⁶ Khititix jan nayampïkan ukax, anqar jaqunukutäniwa, ukatsti kamisatix waña layminakax ninar phichhantatäñatak apthapitax ukhamäniwa. ⁷ “Jumanakatix nayampi mayakïsipkätaxa, yatichäwinakaxarus jaysapxarakïtaxa, mayipxam kuntix munapkäta uka, ukatsti churatäpxätawa. ⁸ Jumanakatix walja achu churasa, ukatsti nayan chiqpach yatiqirinakaxätanakam uñacht’ayas jakapxätaxa, Awkixax jach’achataw jikxatasini. ⁹ Kamisatix Awkix nayar munaskitu, ukhamarakiw nayax jumanakar munasipxsma; ukhamax pachpa munasiñan jakapxam. ¹⁰ Nayan kamachinakaxtix phuqhapxätaxa, nayan munasiñaxan sarnaqapxäta, kamisatix nayax Awkixan arsutanakap phuqkta, ukatsti jupan munasiñapan sarnaqarakta ukhama. ¹¹ “Aksti jumanakaruw ukham sapxsma, nayampi chika kusisiñamataki, kusisiñamasti phuqhatpachäñapataki. ¹² Nayan kamachixax akawa: Maynit maynikam munasipxam, kamisatix nayax jumanakar munasipxsma ukhama. ¹³ Khititix jila masip layku jakañap apt’aski ukakiw jach’a munasiñanïspaxa. ¹⁴ Kuntix nayax jumanakar sapksma uktix lurapxätaxa, nayan jila masinakaxäpxätawa. ¹⁵ Janiw nayax jumanakar “uywatanaka” sas sutichapksmati, mä uywatax janiw uywiripan luratanakap yatkiti. Nayax jumanakarux “jila masinaka” sapxsmawa, kuntix Awkixax siskitu uk jumanakar yatiyatax layku. ¹⁶ Janiw jumanakax nayar ajllisipkistati, jan ukasti, nayaw jumanakar ajllisipxsma, ukatsti walja achunak churapxañamatakiw khithapxsma, uka achun jan pist’añapataki. Ukhamat Awkix kuntix nayan sutixar mayipkäta uk churapxätam. ¹⁷ Ak jumanakar mayipxsma: Maynit maynikam munasipxam. ¹⁸ “Akapachankirinakatix jumanakar uñisipxstamxa, yatipxam, nayaruw nayraqat uñisipxitäna. ¹⁹ Jumanakatix akapachankirïpxasmaxa, akapachankir jaqinakax jupankirinakarjamaw munasipxiristam. Ukampis nayaw jumanakar akapach taypit ajllisipxsma, ukat akapachankirinakax uñisipxtam, jumanakan jan akapachankirïpxatam layku. ²⁰ Kuntix sapkäyäsma uk amtasipxam: ‘Janiw khiti uywatas uywiripat sipan juk’ampïkiti’ sasa. Nayarux uñisipxituwa, jumanakarusti uñisipxarakïtamwa; yatichäwinakaxtix imapxchixa, jumanakan yatichäwinakam imapxarakiniwa. ²¹ Taqi akanaksti, nayan sutix laykuw lurapxätam, nayar khithankitu ukar jan uñt’apxatap layku. ²² “Janitix nayax jupanakar parlir jutkiriskäyätxa, janiw kuna juchanïpkasapänsa. Ukampis jichhax juchañchatäpxapuniniwa; ²³ khitinakatix nayar uñisipkitu ukanakax Awkixarux uñisirakiwa. ²⁴ Janitix nayax jupanak taypin jan khitis lurki ukanak jan lurkiriskäyätxa, janiw kuna juchanïpkasapänsa; ukampis jichhax taqi ukanak uñjxapxiwa, ukhampachas nayarusa, Awkixarus uñisisipkakituwa. ²⁵ Ukampis ukax phuqhasiskiwa, kunjämatix kamachin qillqatäki ukarjama: ‘Aliqatak uñisipxitu’ sasa. ²⁶ “Nayaw Awkixat jutki uka Ajay khithanipxäma, ukatsti kunatix chiqäki uk yatichapxätam. Uka Ajayuw jumanakar yanapapxätam, jupaw nayat arsurakini. ²⁷ Jumanakasti nayxat arsupxarakïta, qalltatpach nayampïpxatam layku.

¹ “Akanaksti jumanakarux jan mayjt’asipxañamatakiw sapxsma. ² Jumanakarux sinagoganakat jaqunukupxätam, yaqhipanakarusti jiwayapxätamwa; uka luratapampix Diosarus luqtapkaspa ukham amuyapxani. ³ Awkirus, nayarus jan uñt’apxatap laykuw taqi ukanak lurapxani. ⁴ Aksti sapxsmawa, kunapachatix uka urux purinkani ukkhax, kuntix sapksma uk amtasipxañamataki. “Ukanaksti janiw qalltatpach sapkäyäsmati, nayan jumanakampïskatax layku. ⁵ Jichhasti khititix khithankitu ukaruw sarxä; jumanakat janiw khitis jiskt’kituti, ¿kawkirurak sarätasti?, sasa; ⁶ jan ukasti, akanak arsutaxat llakitakïxapxtawa. ⁷ Ukampis kunatix chiqäki uk sapxsma: jumanakatakix nayan sarxañaxax askiwa. Nayatix jan sarkiristxa, janiw Chuymachirix jumanakar jutkaspati, ukampis nayatix saräxa, juparux khithanïwa. ⁸ Kunapachatix Qullan Ajayux jutkan ukkhaxa, akapachankir jaqinakarux khitis juchani, khitis jan juchani, khitirakis Diosan taripäwip katuqani, taqi ukanak uñacht’ayani. ⁹ ¿Khitirak juchararasti? Nayar jan iyawsiriw juchararaxa; ¹⁰ ¿khitirak jan juchanïki ukasti? Naya, Awkixan ukar saraskta, jumanakasti janiw juk’amp uñjkxapxitätati; ¹¹ ¿khitirak Diosan taripäwip katuqanisti? Khititix akapach apnaqki ukawa, jupasti niya juchañchatäxiwa. ¹² “Juk’ampinakaw jumanakar arsuñaxax utjaskitu, ukampis jichhax janiw amuyt’apkasmati. ¹³ Kunapachatix Qullan Ajayux jutkan ukkhasti, jupaw taqi kunatix chiqäki uk yatichapxätam; janiw jupa pachpat parlkaniti, jan ukasti kuntix ist’ki uk sani, ukatsti kunanakatix qhipa urunakan luraskani uk yatiyarakini. ¹⁴ Jupaw nayan kankañax uñacht’ayani, nayankki uk katuqatap layku, uksti jumanakaruw yatiyapxarakïtam. ¹⁵ Kunatix Awkin utjki ukax nayankiwa; ukat sista: ‘Qullan Ajayux nayankki uk katuqani, uksti jumanakaruw yatiyapxarakïtam’ sasa. ¹⁶ “Akat mä qawqha urunakatxa, janiw uñjkxapxitätati, ukampis uka qhipat wasitat uñjxapxarakitäta.” ¹⁷ Yatiqirinakapat yaqhipasti jupanakkamaw jiskt’asipxäna, akham sasa: —¿Kun sañarak munpachasti: “Akat mä qawqha urunakatxa, janiw uñjkxapxitätati, ukampis uka qhipat wasitat uñjxapxarakitäta, Awkin ukar saraskatax layku” sasasti? ¹⁸ ¿Kamsañarak munpachasti: “Akat mä qawqha urunakata” sasasti? Janiw kunat parlatapsa amuyktanti —sasa. ¹⁹ Jesusasti kuntix yatiqirinakapax jupar jiskt’asiñ munapkän uk amuyäna, ukat sarakïna: —Nayax sapxäyäsmawa: “Akat mä qawqha urunakatxa, janiw uñjkxapxitätati, ukampis uka qhipat wasitat uñjapxarakitäta” sasa. ¿Ukti jumanakax jiskt’añ munapxista? ²⁰ Qhanak sapxsma, jumanakax jachapxätawa, llakisipxarakïtawa, akapachankir jaqinakasti kusisipxaniwa. Ukampis, jumanakan llakimax kusisiñaruw kipstani. ²¹ Kunapachatix usur warmix wawachasiski ukkhax wal t’aqhisi; ukampis wawax yurxi uka qhipatsti, uka t’aqhisitapat janiw amtaskxiti, jan ukasti, mä wawa aka uraqir apanitapat wal kusisi. ²² Jichhasti jumanakax llakisipxtawa; ukampis nayax wasitat jumanakar uñjapxäma ukapachasti, chuymanakamax kusisiniwa, janirakiw khitis uka kusisiñ apaqapkätamti. ²³ “Uka urunsti janiw kunsa jiskt’xapxitätati. Qhanak sapxsma, kuntix nayan sutixar mayipkäta ukxa Awkix churapxätamwa. ²⁴ Jichhakamasti, jumanakax janiw kunsa nayan sutixar mayipktati; mayipxam, katuqapxätawa, ukhamat kusisiñampi phuqt’atäpxañamataki. ²⁵ “Jichhakamasti taqi akanakxa uñacht’äwinak tuqiw sapxsma; ukampis pachax purininiwa, ukkhasti janiw uñacht’äwinak tuqi parlkxapxämati, jan ukasti Awkixat qhanpach arsupxäma. ²⁶ Khä urunxa, jumanakax nayan sutixaruw mayipxäta; ukampis janiw Awkixar nayan jumanakatak mayiñax wakiskxaniti, ²⁷ pachpa Awkin jumanakar munatap layku. Diosax jumanakarux munasipxtamwa, jumanakan nayar munapxatamata, Diosat nayan jutatax iyawsapxatam layku. ²⁸ Nayax Awkixan jak’apat akapachar jutañatak mistunta; jichhasti Awkixan ukar kutt’xañatakiw akapach jaytawayxta” sasa. ²⁹ Yatiqirinakapasti sapxarakïnwa: —Jichhakuchapï jan uñacht’äwimpik qhan arsupxistaxa. ³⁰ Jichhax taqi kun yatitam yatipxta, janirakiw khitin jumar jiskhiñapsa munktati. Ukat nanakax Diosat jutatam iyawsapxta —sasa. ³¹ Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —¿Jichhakit iyawsapxtasti? ³² Ukhamax pachax purinxiwa, ukasti jichhawa, sapa mayniw taqi tuqir jaltxapxäta, nayarusti sapak jaytapxitäta; ukampis nayax janiw sapäkti, jan ukasti, Awkiw nayampïski. ³³ Taqi akanaksti sapxsmawa, jumanakan nayar iyawsatanakamat samarañ jikxatapxañamataki. Akapachansti jumanakax t’aqhisipxätawa; ukampis ch’am katxatapxam, nayax akapacharux atipjawaytwa —sasa.

¹ Taqi ukanak arsusinsti, Jesusax alaxpach uñtasaw säna: “Awkixay, pachax purinxiwa. Yuqamar jach’añcham, Yuqaman jumar jach’añchañapataki. ² Jumaw Yuqamarux taqi jaqinakxar munañanïñ churtaxa, jupar arkirinak churkta ukanakar wiñay jakañ churañataki. ³ Uka wiñay jakañasti juma sapa chiqpach Diosar uñt’añan utji, jumax khithankta uka Jesucristor uñt’apxañapataki. ⁴ “Nayax aka uraqin jach’añchsmawa, kuntix lurañ churkista uk tukuyaraktwa. ⁵ Jichhax Awkixay, juman jak’aman kunjäm jach’a kankañanïkäyättix janïra akapacha utjkipana, uka pachpa jach’a kankañay churxita. ⁶ “Nayar arkirinak churkista ukanakarux khitïktatix jumax uk yatiyta. Jupanakax jumankirïnwa, jumarakiw nayar churista, juman arunakamsti phuqhapxarakiwa. ⁷ Jichhasti jupanakax kunanaktix churkista ukanakan jumat jutatap yatxapxi; ⁸ jupanakarusti juman arunakam churta, jupanakasti katuqapxiwa. Jichhasti nayan jumat jutatax yatipxi, uksti iyawsapxarakiwa. ⁹ “Nayax jupanakatakiw maysma, janiw akapachankirinakatak mayksmati, jan ukasti, churkista ukanakatakiw maysma, jumankirinakätap layku. ¹⁰ Taqi kunatix nayankki ukax jumankiwa, jumankiristi nayankarakiwa; jach’a kankañaxasti jupanakxan uñsti. ¹¹ “Qullan Awkixay, nayax janiw akapachankxäti, jupanakasti akapachan qhiparapxani, juma jak’ar nayan jutañaxkama. Awkixay, jupanakaruy imam, kawkïr ch’amtix churkista uka ch’amampiy imam jupanakan mayakïpxañapataki, kamisatix jumampi nayampix mayakïktan ukhama. ¹² Kunapachatix akapachan nayax jupanakampïkäyätxa, churkista uka ch’amani sutimampiw jupanakarux imäyätxa. Janiw jupanakat maynis chhaqkänti, jan ukasti chhaqhañapäkän ukakiw chhaqxäna, kunjämtix Qillqatan siski ukarjam phuqhasiñapataki. ¹³ “Jichhasti juman ukaruw jutaskta; akanaksti akapachankkasaw arsta, jupanakan nayjam kusisiñampi phuqt’atäpxañapataki. ¹⁴ Nayasti jupanakarux arunakam churta, ukampis akapachankirinakax jupanakarux uñisiwa, jupanakan jan akapachankirïpxatap layku, kamisatix nayax jan akapachankirïktxa ukhama. ¹⁵ Janiw akapachat jupanakar apsuñamatak mayksmati, jan ukasti Supayat imañamatakiw maysma. ¹⁶ Kamisatix nayax jan akapachankirïktxa, jupanakax janirakiw akapachankirïpkiti. ¹⁷ Chiqa kankañampiy juma pachpatak q’umacham; arunakamax chiqawa. ¹⁸ Kamisatix nayarux akapachankirinak taypir khithanistaxa, uka pachparakiw jupanakarux akapachankirinak taypir khitta. ¹⁹ Nayasti jupanak laykuw jakañax taqpach katuyasta, jupanakax jakañap uka kipkarak katuyasipxañap munta. ²⁰ “Ukampis janiw nayax jupanakatakik mayksmati, jan ukasti, akat qhiparusa jupanakan arup ist’asin nayar iyawsapkitani ukanakatakiw mayiraksma. ²¹ Awkixay, jupanakan mayakïpxañapatakiw maysma, ukhamarak jiwasampis mayakïpxañapataki, kamisatix jumax nayankta, nayas jumankarakta ukhama, ukhamat akapachankirinakan juman nayar khithanitam iyawsañapataki. ²² Kamisatix jumax nayar ch’am churkista uka pachpa ch’amarak jupanakar nayax churta, jupanakan mayar tukutäpxañapataki, kamisatix jumampi nayampix mayakïtan ukhama. ²³ Nayax jupanakampïtwa, jumasti nayampirakïtawa, jupanakan mayar tukutäpxañapataki, ukhamat akapachankirinakax juman nayar khithanitam yatipxañapataki, ukatsti jupanakar wal munasitam yatipxani, kamisatix jumax nayar munaskista ukhama. ²⁴ “Awkixay, nayar katuykista ukanakax kawkintix nayax utjaskä ukan nayampi chikäpxapunpan, kawkïr ch’amtix jumax churkista uka ch’am uñjapxañapataki; jumasti akapachan janïr utjkipan munasista. ²⁵ Chiqpach suma Awkixay, akapachankirinakax janiw uñt’apktamti; ukampis nayax uñt’smawa, jupanakasti juman nayar khithanitam yatipxaraki. ²⁶ Jupanakarusti khitïktatix jumax uk uñt’ayta, uksti uñt’ayaskakïwa, nayar munaskista uka munasiñax jupanakamp chikäñapataki, nayasti jupanak chikäñaxatakiraki.”

¹ Tatitur mayisiñ tukuyatatsti, Jesusax Cedrón sat jawirat mayskatar sarañatakiw yatiqirinakapamp chik mistuwayäna. Ukansti olivo quqanakan muyuntat uyuw utjäna, ukaruw Jesusax yatiqirinakapamp mantäna. ² Aljantir Judasax uka chiq sum uñjarakïna, Jesusan walja kuti yatiqirinakapampi ukawjar sarirïtap layku. ³ Judasasti mä tama soldadonakampiw ukawjar purinïna, fariseonakampi sacerdotenakan jilïrinakapampix Tatitun utap uñjirinakat mä qawqhan khithankatayna ukanakamp chika. Jupanakax nuwasiñatak wali wakicht’ataw jutapxäna, micha qhananaka, nina wiyanak apt’ata. ⁴ Jesusasti kunatix jupampi lurasiñapäkän uk yatïnwa, ukat mistunisin jupanakar jiskt’äna: —¿Khitirus thaqhapxta? —sasa. ⁵ Jupanakasti sapxänwa: —Nazaretankir Jesusaruw thaqhapxta —sasa. Jesusasti jupanakarux sänwa: —Nayätwa —sasa. Aljantir Judasasti jupanakampïnwa. ⁶ Jesusan jupanakar “Nayätwa” satapatxa, qhipäxar kuttasaw tinkurapxäna. ⁷ Jesusasti wasitat jupanakar jiskt’äna: —¿Khitirus thaqhapxta? —sasa. Jupanakasti sapxarakïnwa: —Nazaretankir Jesusaruw thaqhapxta —sasa. ⁸ Ukatsti Jesusax sänwa: —Niy sapxsmawa: “Nayätwa” sasa. Nayar thaqhapxchista ukax, arkirinakaxar khithanukxapxam —sasa. ⁹ Ukasti, kunjämtix Jesusax siskän ukarjamaw phuqhasiskäna: “Katuykista ukanakat janiw maynis chhaqkiti” sasa. ¹⁰ Ukatsti, Simón Pedrox espadapampiw jilïri sacerdoten Malco sat uywatapan kupi jinchup thuqhuqayäna. ¹¹ Jesusasti uk uñjasin Pedrorux sänwa: —Imañapar espadam uskum. Awkixax kuna t’aqhisiñtix churkitu uk ¿janit t’aqhisiñaxäkisti? —sasa. ¹² Ukatsti tama soldadonakampi, jilïripampi, Tatitun utap uñjir soldadonakampix Jesusaruw katuntapxäna, ukatsti ñach’antapxarakïnwa. ¹³ Ukatsti Anasan utaparuw nayraqat irpapxäna, jupax Caifasan awkch’ipänwa; Caifasasti uka marax jilïr sacerdotënwa. ¹⁴ Aka pachpa Caifasaw mä urux judionakar satayna: “Mä sapa chachakiw markpach lanti jiwañapax wakisispa” sasa. ¹⁵ Simón Pedrompi, maynïr yatiqiripampix Jesusaruw qhipat arkapxäna. Maynïr yatiqiristi sacerdotenakan jilïripan uñt’atänwa, ukat Jesusamp chika Anasan utapar mantäna; ¹⁶ Pedrosti uta punku anqäxarukiw qhiparäna. Ukat sacerdotenakan jilïripan uñt’at yatiqiripax mistunisin uta uñjir warmimpi parläna, ukat Pedror irpantäna. ¹⁷ Punku uñjir warmisti Pedroruw jiskt’äna: —¿Janit jumax aka jaqin maynïr yatiqiripäktasti? —sasa. Pedrosti sänwa: —Janiwa, janiw ukäkti —sasa. ¹⁸ Uywatanakampi, Tatitun utap uñjirinakampisti thayätap laykuw nina phichhasipxatayna, uka nina jak’an junt’uchasisipkäna. Pedrosti jupanak chikarakiw ukan junt’uchasiskäna. ¹⁹ Sacerdotenakan jilïripasti, Jesusaruw jiskt’añ qalltäna, yatiqirinakapax khitinakänsa, kunsa jupax yatichäna ukanakxata. ²⁰ Jesusasti juparux sänwa: —Nayax taqinin uñjkataw parläyäta, sinagoganakana, Tatitun utapan yatichasa; janiw nayax kuns jamasat yatichkti. ²¹ ¿Kunatarak nayarusti jiskhistasti? Khitinakatix nayar ist’apkitu ukanakaruy jiskt’amxa, jupanakay sispan kuna tuqittix yatichkäyät uka. Jupanakax yatipxiwa kuntix parlkäyät ukxa —sasa. ²² Jesusan ukham satapatxa, Tatitun utap uñjir soldadonakat mayniw Jesusan ajanupat t’axllintäna, akham sasa: —¿Ukhamti sacerdotenakan jilïripar aynkatta? —sasa. ²³ Jesusasti juparux sarakïnwa: —Jan wali arsutaxatix utjchixa, qhant’ita; arsutaxatix walikïskchisti, ¿kunatarak nuwistasti? —sasa. ²⁴ Ukatsti Anasax sacerdotenakan jilïripa Caifasan ukaruw Jesusarux ñach’antat irpayäna. ²⁵ Ukchañkamasti, Pedrox nina jak’an junt’uchasiskäna; ukat juparux jiskt’apxäna: —¿Janit jumax uka chachan maynïr yatiqiripäktasti? —sasa. Pedrosti jan uñt’iriw tuküna, sarakïnwa: —Janiw ukäkti —sasa. ²⁶ Ukxarusti, jilïr sacerdoten uywatapar Pedrox jinchu thuqhuqaykatayna uka jaqin wila masipaw ukankarakïna, jupasti Pedroruw jiskt’äna: —¿Janit nayasti uka jaqimp chika panqar uyun uñjksmasti? —sasa. ²⁷ Pedrosti wasitatampiw jan uñt’ir tuküna, ukspachaw wallpax art’äna. ²⁸ Ukatsti Jesusarux Caifasan utapat marka apnaqirin utaparuw irpapxäna. Ukapachax niyaw willjtanxäna, judionakasti janiw uka utar mantapkänti saraparjam jan q’añuchasiñataki, mantapxasapän ukax janiw Pascua manq’a manq’apkasapänti. ²⁹ Ukat Pilatox jupanakamp parlir mistunïna, ukatsti sarakïnwa: —¿Kunatarak aka jaqirusti juchañchapxtasti? —sasa. ³⁰ Jupanakasti sapxarakïnwa: —Janitix jach’a juchanïkaspa ukaxa, janiw juman ukar irpanipkiristti —sasa. ³¹ Pilatox jupanakar sarakïnwa: —Irpasxapxam, jumanakak kamachinakamarjam juchañchasipkam —sasa. Jilïr judionakasti sapxarakïnwa: —Nanak judionakarux janiw khitir jiwayañas wakt’apkituti —sasa. ³² Ukhamaw Jesusan arsutapax phuqhasïna, kunjämtix jiwañapäkän ukxata. ³³ Pilatosti wasitatampiw utapar mantäna, ukat Jesusar jawsasin jiskt’äna: —¿Jumax judionakan Reyipätati? —sasa. ³⁴ Jesusasti yaqha jiskt’ampiw arusxatäna: —¿Jumakit uk jiskt’ista, jan ukax khitich nayxat uk sistamxa? —sasa. ³⁵ Pilatosti sarakïnwa: —Nayax janiw judiökti; marka masinakamampi, sacerdotenakan jilïrinakapampiw jumarux nayar katuyapxitu. ¿Kunarak lurtasti? —sasa. ³⁶ Jesusasti sarakïnwa: —Nayan markaxax janiw akapachankirïkiti. Ukhamäspa ukasti, arkirinakaxax nuwasipxasapänwa judionakar jan katuyatäñaxataki. Ukampis nayan markaxax janiw akapachankirïkiti —sasa. ³⁷ Ukatsti Pilatox Jesusar jiskt’änwa: —¿Ukhamasti jumax Reyïtati? —sasa. Jesusasti sänwa: —Jumaw nayan Reyïtax arsusktaxa. Nayax ukatakiw yurta, kunatix chiqäki uk yatiyiriw akapachar jutta. Taqi khitinakatix chiqan sarnaqki ukanakax nayan arux ist’apxi —sasa. ³⁸ Pilatox ukxarux sarakïnwa: —¿Kunarak chiqasti? —sasa. Uk arsusinsti, Pilatox wasitat mistuwayasin judionakar parläna, jupanakarusti sarakïnwa: —Janiw nayax aka jaqin kuna jucha luratapsa jikxatkti. ³⁹ Jumanakan saramarjamasti, sapa Pascua urun katuntatanakat maynir antutañaxaw utji. ¿Judionakan Reyipar antutañaxti munapxta? —sasa. ⁴⁰ Ukatsti taqiniw jach’at art’apxäna: —¡Uka jaqirux janiwa! ¡Barrabasar antutam! —sasa. Barrabasasti mä lunthat jaqïnwa.

¹ Ukatsti Pilatox Jesusar jawq’jayañatakiw mayïna. ² Soldadonakasti ch’aphinakat mä pillu lurapxäna, ukampiw Jesusan p’iqipxar asxatapxäna, ukatsti ch’iyär wila isimpiw isintayapxäna. ³ Ukatsti jupar jak’achasisin sapxarakïna: —¡Jallalla judionakan Reyipa! —sasa. Ukatsti ajanut nuwantapxäna. ⁴ Pilatosti wasitampiw mistunïna, ukat jupanakar sarakïna: —Janiw nayax kuna juchsa aka jaqin jikxatkti; uk yatipxañamatakiw irpsunta —sasa. ⁵ Jesusasti, p’iqipar ch’aphi pillumpi asxatata, ch’iyär wila isimpi ist’ataw mistunïna. Pilatosti jupanakarux sänwa: —¡Akax uka jaqixa! —sasa. ⁶ Sacerdotenakan jilïrinakapampi, Tatitun utap uñjir soldadonakampisti, Jesusar uñjasin jach’at arnaqañ qalltapxäna: —¡Ch’akkatam! ¡Ch’akkatam! —sasa. Pilatosti jupanakarux sänwa: —Ukhamax jumanakay irpapxam, ukatsti ch’akkatanipxam, nayax janiw kuna juchsa aka jaqin jikxatkti —sasa. ⁷ Judeankir jilïr jaqinakasti sapxarakïnwa: —Mä kamachiw nanakan utjapxitu, uka kamachirjamasti, Diosan Yuqap tukutap laykux jiwañapawa —sasa. ⁸ Pilatox uk ist’asin juk’ampiw axsaräna. ⁹ Taripäwi chiqar wasitat mantasinsti, Jesusaruw jiskt’äna: —¿Kawkinkirïtas jumaxa? —sasa. Jesusasti janiw kuns arskänti. ¹⁰ Ukat Pilatox säna: —¿Janit nayarux jayskitäta? ¿Janit nayax jumar ch’akkatañataki, jan ukax, antutxañatakis munañanïkta uk yatktasti? —sasa. ¹¹ Jesusasti juparux sänwa: —Janiw nayatak kuna munañanïkasmasa, janitix Diosax churkiristam ukaxa; ukatpï, khititix jumar katuykitu ukax jumat sipan juk’amp juchaniwa —sasa. ¹² Pilatosti ukapachatpach Jesusar antutañ munäna; ukampis judionakax jach’at art’apxäna: —¡Aka jaqirutix antutnukütaxa, janiw Cesaran jila masipäktati! ¡Khititix reyir tukuñ munki ukax, Cesar emperadoran uñisiripawa! —sasa. ¹³ Pilatosti uk ist’asinxa, Jesusaruw irpsuyanïna, jupasti taripañ chiqaruw qunt’asïna, uka chiqasti Gabatá satänwa, hebreo arunxa, Qalampi Suk’suta sañ muni. ¹⁴ Pascua urun puriniñapatakix mä urukïxänwa, niya chika ururusti Pilatox judionakaruw säna: —¡Akax reyimaxa! —sasa. ¹⁵ Judionakasti juk’ampiw art’apxäna: —¡Cruzar ch’akkatam! ¡Cruzar ch’akkatam! —sasa. Pilatosti jupanakarux jiskt’änwa: —¿Jumanakan reyimarut ch’akkatästi? —sasa. Sacerdotenakan jilïrinakapasti sapxarakïnwa: —Nanakan reyixax Cesarakiwa, janiw juk’amp yaqha reyix utjapkituti —sasa. ¹⁶ Ukatsti Pilatox Jesusar ch’akkatañapatakiw judionakar katuyxäna, jupanakasti Jesusarux irpsuwayxapxänwa. ¹⁷ Jesusasti cruzap q’ipt’ataw Calavera sat chiqar sarañatak mistuwayäna, hebreo arunxa, Gólgota satawa. ¹⁸ Uka chiqan Jesusarux ch’akkatapxäna, jupamp chikasti purapäxar paniniruw ch’akkatapxäna, Jesusarusti jupanak taypiru. ¹⁹ Pilatosti cruzar uskuyañatak mä qillqat luratayna, akham sasa: “Nazaretankir Jesús, judionakan Reyipa” sasa. ²⁰ Walja judionakaw uka qillqat ullarapxäna, Jesusar ch’akkatapkän uka chiqan marka jak’ankatap layku. Uka qillqatasti hebreo aruna, griego aruna, latín arun qillqatänwa. ²¹ Ukat sacerdotenakan jilïrinakapax Pilator sapxäna: —“Judionakan Reyipa” sasax jan qillqamti, jan ukasti: “Judionakan Reyipätwa siwa” sas qillqam —sasa. ²² Pilatosti jupanakarux sänwa: —Nayan qillqatäki ukax janipuniw mayjt’ayatäkaniti —sasa. ²³ Soldadonakasti Jesusar ch’akkatxasinxa, jupan isip apthapipxäna, ukatsti, pusir jaljasin mayakam katusipxäna. Ukatsti pata isip katupxarakïna, uka isix janiw ch’ukunïkänti, jan ukasti, amstat aynachkam maya p’itatakïnwa, ²⁴ soldadonakasti jupanak puraw sasipxäna: —Jan ch’iyjkañäniti, jan ukasti suerte jaqtañäni, ukhamat yatiñäni khitirus wakt’ani uka —sasa. Ukasti Qillqatan phuqhasiñapatakiw ukham lurasiskäna: “Isixsti jupanakkamaw lakjasipxäna, patar uchasiñ isixsa suertet jaqtapxarakïna” sasa. Soldadonakax ukham lurapxäna. ²⁵ Cruza jak’ansti, Jesusan María taykapampi, Cleofasan María warmipampiw ukankapxäna, jupasti Jesusan tiapänwa, ukhamarak Magdalankir Mariampi. ²⁶ Jesusasti, María taykaparuw uñjäna munat yatiqiripamp chikt’ata, ukat taykaparux säna: —Warmi, ukaxay yuqamaxa —sasa. ²⁷ Yatiqiriparusti sarakïnwa: —Ukaxay taykamaxa —sasa. Yatiqiristi, ukürut Mariarux utapar irpxäna. ²⁸ Ukanak qhipatsti, Jesusax taqi kunan phuqhasxatap yatïna, ukatsti Qillqatan phuqhasiñapatakiw säna: —Umat pharjitu —sasa. ²⁹ Ukawjansti mä chatuw k’allk’u vinompi phuqhantat utjäna, ukatsti mä esponja aptasin uka k’allk’u vinoruw chilltapxäna, ukat hisopo sat alin laymipar chinkatasin Jesusan lakapar chillkatapxäna. ³⁰ Jesusasti uka k’allk’u vino mallt’äna, ukatsti sänwa: —Taqi kunaw phuqhata —sasa. Ukatsti p’iqip alt’asin jiwawayxäna. ³¹ Pascuatakix mä urukïxänwa. Judionakax janiw sábado urun amayanakan cruzan qhiparañap munapkänti, uka sábado urun wali jach’a urütap layku. Ukat Pilatorux cruzan ch’akkatatäpkän ukanakan kayunakap p’akirayañatak mayipxäna, ukhamat jank’ak jiwapxañapataki, ukatsti amayanakap cruzat apaqayañapataki. ³² Soldadonakasti sarasin Jesusamp chika ch’akkatatäpkän ukanakarux, paninpacharuw kayunakap p’akirapxäna. ³³ Ukampis Jesusar jak’achaskasinsti, jiwatäxatap uñjapxäna, ukat jupan kayunakap jan p’akirapkänti. ³⁴ Ukampis maynïr soldadox ch’illapat lanzampiw jununtäna, ukspachaw wilampi umampix jalsunïna. ³⁵ Uk uñjiriw akham arsüna, chiqpun arsüna; jupax chiq arsutap yatïnwa, ukhamat jumanakan iyawsapxañamataki. ³⁶ Akanakax Qillqatan phuqhasiñapatakiw lurasïna: “Janiw kayu ch’akhapsa p’akjapkaniti” sasa. ³⁷ Yaqhawjansti Qillqatax sarakiwa: “Chhuxriñchjataruw uñjapxani” sasa. ³⁸ Uka qhipatsti, Arimateankir Joseaw Jesusan amayap apasxañatak Pilator achikt’asïna. Joseasti, Jesusan yatiqiripänwa, judionakar axsarasin jamasat arkkchïna ukasa. Pilatosti mayitapar jaysänwa, ukat Joseax Jesusan amayap apasxäna. ³⁹ Ukatsti kawkïritix mä aruma Jesusampi parlir sarkatayna uka Nicodemox, kimsa tunka kilo mirra, áloe kittata suma q’apkir qulla apt’ataw purinirakïna. ⁴⁰ Ukhamasti Joseampi Nicodemompix Jesusan amayaparux uka q’apkir qullampi jawsut ch’uqañanakampiw llawuntapxäna, kunjämtix judionakax amayar imapxirïkän ukhama. ⁴¹ Jesusar ch’akkatapkän uka chiqan mä uyuw utjäna, uka uyunsti mä machaq amay imañaw utjarakïna, ukarusti janïraw khitirus imapkataynati. ⁴² Ukaruw Jesusan amayap imapxäna, jak’ankatap layku, judionakan sábado urupan jak’achasinxatap laykuraki.

¹ Domingo qhantatisti, Magdalankir Mariax wali willjta ch’amakäkipan sepultura uñjir saräna, ukatsti sepulturar atkatatäkän uka qala atiqat uñjäna. ² Ukham uñjasinsti, Simón Pedrompiru, Jesusan wali munat yatiqiripampir yatiyiriw jaläna, jupanakarusti sarakïnwa: —Tatitun amayap sepulturat apasxapxatayna, janiw kawkir apapxatapsa yatipkti —sasa. ³ Ukatsti Pedrompi maynïr yatiqirimpix sepulturaruw jalapxäna. ⁴ Panpachaniw jalapxäna; ukampis maynïr yatiqiriw Pedrot sipan juk’amp jaläna, ukatsti nayraqat sepulturar purïna. ⁵ Ukatsti alt’asin sepultur uñantäna, ukansti ch’uqañ isinakak uñjäna, ukampis janiw mantkänti. ⁶ Simón Pedrosti qhipapat purïna, ukatsti sepulturkamaw mantäna, jupasti ch’uqañ isinakakirak uñjäna; ⁷ ukatsti Jesusan p’iqip ch’uqt’atäkän uka isix janiw ch’uqañanakamp chikäkänti, jan ukasti, yaqhawjan suk’thapit apnuqatänwa. ⁸ Ukatsti nayraqat sepulturar purkatayna uka yatiqiriw mantäna, jupasti kunatix luraskatayna uk uñjäna, ukat iyawsäna. ⁹ Jupanakax janïraw amuyt’apkataynati, kuntix Qillqatax siskäna uka: “Jiwatanak taypit jaktañapaw wakisi” sasa. ¹⁰ Ukatsti uka yatiqirinakax utaparkamaw kutt’awayxapxäna. ¹¹ Mariax sepultura anqäxan jachaskäna. Ukham jachkasin sepultura manqha uñantañatak alt’äna, ¹² ukatsti janq’u isini pä angelaruw uñjäna, jupanakasti kawkharutix Jesusan jiwat janchip uchapkatayna ukawjan qunt’atäsipkänwa; maynix p’iqi tuqina, maynisti kayu tuqina. ¹³ Angelanakasti juparuw jiskt’äna: —Warmi, ¿kunatarak jachasktasti? —sasa. Mariasti sänwa: —Tatituxan janchip apasxapxatayna, janiw kawkir uskupxatapsa yatkti —sasa. ¹⁴ Uk arskipanxa, qhipäx uñakipasi, ukatsti Jesusaruw uñjäna, ukampis janiw Jesusätap amuykänti. ¹⁵ Jesusasti juparuw jiskt’äna: —Warmi, ¿kunatarak jachasktasti? ¿Khitirurak thaqtasti? —sasa. Mariasti, uyu uñjirïkaspas ukham amuyäna, ukat jupar sarakïna: —Tata, jumatix apstaxa, kawkharus uskta uk yatiyita, ukat apasxañaxataki —sasa. ¹⁶ Jesusasti juparux sänwa: —¡María! —sasa. Jupasti kutikipstasin hebreo arun säna: —¡Rabuni! —sasa. (Ukasti “Yatichiri” sañ muni.) ¹⁷ Jesusasti juparux sänwa: —Jan katxäsistati, janïraw Awkixan ukar makhatkti. Ukampis jilanakaxar yatiyir saram, jupanakarusti sarakim: Nayax kawkinkkitix Awkixax ukaruw saraskta, jupasti jumanakan Awkimarakiwa, nayan Diosaxawa, jumanakan Diosamarakiwa —sasa. ¹⁸ Ukatsti Magdalankir Mariax yatiqirinakar yatiyiriw saräna, jupan Tatitur uñjatapata, taqi akanak Tatitux siskatayna ukanak yatiyiri. ¹⁹ Uka domingo arumasti, Jesusan yatiqirinakapax judionakar axsaratap laykuw uta punkunak jist’antasisin tantachasipxäna. Jesusasti ukaruw mantäna, jupanak taypin sayt’asin aruntäna, akham sasa: —¡Sumankañax jumanakampïpan! —sasa. ²⁰ Ukatsti, amparapampi, ch’illapamp uñacht’ayäna. Yatiqirinakasti Tatitur uñjasin wal kusisipxäna. ²¹ Jesusasti wasitampiw jupanakar säna: —¡Sumankañax jumanakampïpan! Kunjämtix Awkix nayar khithankitu, ukhamarakiw jumanakar khithapxsma —sasa. ²² Ukatsti jupanakxaruw phust’äna, ukat sarakïna: —Qullan Ajay katuqapxam. ²³ Jumanakatix mayninakan juchanakap pampachapxätaxa, Diosax jumanakar pampachapxarakïtamwa; janitix pampachapkätaxa, Diosax janirakiw pampachapkätamti —sasa. ²⁴ Tomasix tunka payan yatiqirit maynïrïnwa, juparusti Ispa sapxänwa. Jesusax jutkän ukapachax janiw jupax ukankkänti. ²⁵ Ukat maynïr yatiqirinakax Tomasirux sapxäna: —Tatituruw uñjapxta —sasa. Ukampis Tomasix sänwa: —Janitix amparanakapan clavompi p’iyjat uñjkä, luk’anaxampis uk jan llamkt’kä, ch’illaparus amparaxampi jan llamkt’karakï ukax, janiw iyawskäti —sasa. ²⁶ Kimsaqallqu uru qhipatsti, yatiqirinakapax wasitampiw mä utan tantachasipxäna, Tomasisti ukapachax jupanak taypinkänwa. Punkunakax suma jist’antatänwa, Jesusasti ukaruw mantäna, jupanak taypiruw sayt’asïna, ukatsti aruntarakïnwa: —¡Sumankañax jumanakampïpan! —sasa. ²⁷ Ukatsti Tomasiruw säna: —Luk’anamamp amparanakax llamkt’am, ukat uñxatarakim; ukatsti amparamamp ch’illax llamkt’am. Jan pächasimti; jan ukasti, iyawsam —sasa. ²⁸ Ukatsti Tomasix sänwa: —¡Tatituxay, Diosaxay! —sasa. ²⁹ Jesusasti juparux sänwa: —Tomás, ¿nayar uñjasakit iyawstasti? ¡Kusisiñanïpxiwa jan uñjkas iyawsirinakaxa! —sasa. ³⁰ Jesusax yatiqirinakapan nayraqatapan walja yaqha unañchanaka, muspharkañanak luräna, ukanakax janiw akan qillqatäkiti. ³¹ Ukampis kunanakatix akan qillqatäki ukanakax Jesusan Cristötapa, Diosan Yuqapätap iyawsapxañamatak qillqatawa, jupar iyawsasinsti, wiñay jakañ katuqapxañamataki.

¹ Uka qhipatsti, Jesusax wasitampiw yatiqirinakapar Tiberias sat quta thiyan uñstäna. Ukasti akhamänwa: ² Uka chiqan tantacht’atäpkän ukanakax akïrinakänwa, Simón Pedro, Ispa sat Tomás, Galilea uraqin Caná markankir Natanael, Santiago, Juan, jupanakax Zebedeon yuqanakapa, ukhamarak Jesusan yaqha pani yatiqirinakapampi. ³ Simón Pedrosti jupanakarux sänwa: —Chawlla katuriw sarä —sasa. Mayninakasti sapxarakïnwa: —Nanakax jumamp chik sarxapxarakïwa —sasa. Ukham sasinsti mä boteruw mantapxäna, ukampis uka arumax janiw mä chawllsa katupkänti. ⁴ Willjtarusti, Jesusax quta thiyan uñstäna, yatiqirinakasti janiw jupätap amuyapkänti. ⁵ Jesusasti jupanakaruw jiskt’äna: —Jilatanaka, ¿chawllax utjapxtamti? —sasa. Jupanakasti sapxarakïnwa: —Janiwa —sasa. ⁶ Jesusasti sänwa: —Botet kupïxar qäna jaquntapxam, ukat katsupxäta —sasa. Ukham lurapxäna, ukatsti janiw qäna apsurjamäpkänti, walja chawlla katupxatap layku. ⁷ Ukat Jesusan wali munat yatiqiripax Pedror säna: —¡Tatituwa! —sasa. Simón Pedrosti, Tatitütap yatisinxa, ukspachaw patxa isip uchasisin umar t’iskuntäna. ⁸ Maynïr yatiqirinakasti botempiw quta thiyar mistunipxäna, chawllan phuqhantat qäna qatatinisa, jupanakasti quta thiyat patak metronkapxakïnwa. ⁹ Wañar mistusinsti, nina sank’a patxan mä chawlla apxatat uñjapxäna, t’ant’a jikxatapxarakïna. ¹⁰ Jesusasti jupanakarux sänwa: —Jichha apsunipkta uka chawllanak apanipxam —sasa. ¹¹ Simón Pedrosti boter mantasin quta thiykamaw qäna qatatsunïna. Uka qänax patak phisqa tunka kimsan jach’a chawllanakamp phuqhantatänwa; ukham walja chawllanakäkipansa, qänax janiw ch’iyaskänti. ¹² Jesusasti jupanakarux sänwa: —Manq’ir jutapxam —sasa. Yatiqirinakat janiw maynis khitïtapsa jiskt’känti, jupanakan Tatitütap yatipxatap layku. ¹³ Jesusasti jupanakar jak’achasisin t’ant’a irtäna, ukat jupanakarux churäna, ukatsti chawlla churarakïna. ¹⁴ Akampix Jesusax kimsa kutiw yatiqirinakapar uñstäna jiwatanak taypit jaktatap qhipata. ¹⁵ Manq’añ tukuyatatsti, Jesusax Simón Pedroruw jiskt’äna: —Simón, Juanan yuqapa, ¿jupanakat sipan juk’ampit munasista? —sasa. Pedrosti juparux sänwa: —Jïsa, Tatay, jumaw nayan jumar munasitax yattaxa —sasa. Jesusasti juparux sänwa: —Ukhamax ovejanakaxar awatim —sasa. ¹⁶ Jesusax wasitampiw jiskt’äna: —Simón, Juanan yuqapa, ¿nayarux munasistati? —sasa. Pedrosti juparux sarakïnwa: —Jïsa, Tatay, jumaw nayan jumar munasitax yattaxa —sasa. Jesusasti juparux sarakïnwa: —Ukhamax ovejanakaxar awatim —sasa. ¹⁷ Jesusax mä kutimpis jiskt’askakïnwa: —Simón, Juanan yuqapa, ¿munasipunistati? —sasa. Pedrosti llakthaptänwa kimsa kuti: “munasistati” sas jiskt’atap layku, ukat sarakïna: —Tatay, jumaw taqi kun yattaxa. Jumaw nayan jumar munasitax yattaxa —sasa. Jesusasti sänwa: —Ukhamax ovejanakax awatim. ¹⁸ Qhanak sisma, waynäkasax isthapisisin kawkirutix sarañ munkäyät ukaruw saräyätaxa; ukampis chuyman tuqirusti, amparam aytäta ukatsti yaqhaw isiyätam, kawkirutix jan munkät ukaruw irparakïtam —sasa. ¹⁹ Uk arsusinsti, kunjämtix Pedrox Diosar jach’añchañatak jiwkani uk amuyañap munäna. Ukatsti sarakïnwa: —¡Arkita! —sasa. ²⁰ Pedrosti kutikipstasin, Jesusan wali munasit yatiqiripar qhipat jutaskir uñjäna, manq’apkän ukkhax uka pachpa yatiqiriw Jesusan jak’apankäna, ukat Jesusarux jiskt’äna: “Tatay, ¿khitirak aljantätamsti?” sasa. ²¹ Jupar uñjasinsti Pedrox Jesusaruw jiskt’äna: —Tatay, jupampisti ¿kunas lurasini? —sasa. ²² Jesusasti juparux sänwa: —Nayatix kutiniñaxkam jupan jakañap munirista ukasti, ¿kuna lurañamas juman utji? Jumax nayar arkita —sasa. ²³ Jupanak taypinsti, uka yatiqirix janis jiwkaspa ukhamaw yatisïna. Ukampis Jesusax janiw siskänti: “Janiw jiwkaniti” sasaxa, jan ukasti sänwa: “Nayatix kutiniñaxkam jupan jakañap munirista ukasti, ¿kuna lurañamas juman utji?” sasa. ²⁴ Akanak arsuristi, uka kipka yatiqiriwa, jupaw qillqawayi, jiwasanakasti jupan arsutapan chiqätap yatipxtan. ²⁵ Jesusan muspharkañ luratanakapax waljaw utjaski; taqpachatix qillqasispaxa, amuyataxatxa, uka qillqatanakax aka uraqpachatsa jilaraspawa.