SANTIAGO

SANTIAGO

¹ Naya Santiago, Jesucristo Tatitu Diosan luqtiripa, Israelan tunka payan ayllunakaru, aka uraqpachan ch’iqitatatäpki ukanakaruw aruntanipxsma. ² Munat jilatanakaxa, jumanakax kunayman yant’anakan jikxatasipkät ukkhax kusisipxam. ³ Niy yatxapxtawa, iyasañamatix yant’atäni ukkhaxa, jumanakax ch’amampi sayt’asiñ yatiqapxta. ⁴ Ukampis uka ch’amañchäwix aski lurañaru, phuqhat jiltañar puriypan, ukat jan kunas pist’añapataki. ⁵ Jumanakat maynintix yatiñ kankañapax jan utjkchi ukaxa, Diosat mayispan, jupasti churaniwa; Diosax jilarkiri, jan kun kamsasaw taqinir churi. ⁶ Ukampis taqi iyawsañampiw mayiñapa, jan akch’as pächasisa; pächasirix quta mathapimpi sasiwa, thayas uksar aksaruw apani. ⁷ Ukhamax khititix pächasiski ukax janiw kunsa Tatitut katuqkaspati, ⁸ jupax jichhürux may amti, qharurusti yaqharaki, janiw jakäwipan may arsur jaqïkiti. ⁹ Jan yäqat jilatax Diosan jach’ar aptatätapat jach’añchasiñapa; ¹⁰ qamir jaqisti aynacht’atapat jach’añchasiñaparaki. Qamirïñax qura panqarampi sasiwa, janiw wiñayäkiti. ¹¹ Kunapachatix intix jalsusin wal lupt’anki ukkhaxa, uka alix wañsuwa, panqaras willirtarakiwa, ukatsti suma uñnaqapas tukusiwa. Qamir jaqix ukhamarakiw luräwinakapampi chik tukusini. ¹² Yant’ar ch’amampi atipjir jaqix kusisiñaniwa, yant’ar atipjirix jakañ pillu waxt’äwjam katuqani, Diosax jupar munirinakar churañatakiw arsuwayi. ¹³ Maynitix jan wali lurañatak yant’at uñjaschi ukkhaxa, janiy siskpanti “Diosaw yant’itu” sasaxa, Diosax janiw khitir jan wal lurañatakis yant’atäkaspati, janirakiw khitirus yant’kiti. ¹⁴ Jan ukasti, maynix ñanqha amtäwinakaparjamaw yant’at uñjasi, ukampiw katuntayasi sallqjayasiraki. ¹⁵ Uka ñanqha amtäwinakat juchax sarti, jucha luratatsti tukuyarux jiwañ utjayi. ¹⁶ Munat jilatanakaxa, jan pantjasipxamti. ¹⁷ Kunatix askïki, chiqäki ukax alaxpachankir Diosat juti, jupax alaxpachankir warawaranak lurawayi. Diosax pachpakïskiwa, jupansti janiw mayjt’añasa, ch’amakt’añas utjkiti. ¹⁸ Jupax ukham munatap laykux jiwasarux chiqa arunakap tuqiw jakañ churistu, jupan luräwipan nayrïr achupäñasataki. ¹⁹ Munat jilatanaka, akanak amtapxam: taqi jumanakasti ist’añatakix jank’akïpxam; ukatsipana, parlañatakisa, thithiñatakis k’achakïpxam. ²⁰ Thithit jaqisti kunatix Diosatak askïki uk janiw lurkiti. ²¹ Ukhamasti, jumanakax q’añu lurañanak apanukupxam, jan wali lurañax utjki ukanak apanukupxarakim, ukatsti kuna arunakatix chuymanakaman yapuchatäki uka arunak llamp’u chuymampi katuqapxam, uka yatiyäwi arusti jumanakar qhispiyañatakix ch’amaniwa. ²² Ukampis jan aliq isch’ukirinakakïpxamti, jan ukasti luririnakäpxam, jan lurapkät ukasti, jumanakpachakiw sallqjasisipkasma. ²³ Khititix aliqak uka arunak isch’ukki, ukat janirak lurkit ukaxa, kunjämtix mä jaqix ajanup espejot uñkataski ukhamakiwa: ²⁴ jupa pachpa uñkatt’asisax ukspachaw kunjämäkäntix uk armasxi. ²⁵ Ukatsipana, jumanakatix Diosan arunakap ist’apxäta, phuqhapxarakïtaxa, taqi luräwinakaman kusisitäpxäta. Diosan arupax askiwa, jumanakarusti juchat qhispiyapxtam. ²⁶ Maynitix Diosar sum arkatap amuyaschi ukatsti kuns parlaskakchi ukaxa, jupa pachpaw k’arintasiski, Diosar arkatapasti inamayakiwa. ²⁷ Dios Awkir q’uma chuymampi arkañax akanakawa: Wajchanakaru, ijmanakaru, llakitanakar yanapt’aña, ukatsti akapach q’añu lurañanakampix janirak q’añuchasiña ukawa.

¹ Munat jilatanakaxa, jumanakax taqi ch’aman Tatit Jesucristosar iyawsirinakjamaxa, maynit maynikamax jan yaqhachnukusipxamti. ² Mä qamir jaqitix jumanakan tantachäwimar mantanispa, quri surtijanakani, suma isini, ukat jupar yäqasax sapxasma: “Aka suma chiqawjar qunt’asim” sasa, uka pachparak jan kunani mä jaqix thantha isini purinispa, ukat juparux sapxasma: “Khayawjar sayt’asim, jan ukax pamparus qunt’asim” sasa, ⁴ ukampix jumanakax yaqhachnukusipktawa, jan wali amtañampiw taripasipktaxa. ⁵ Munat jilatanakaxa, aka arunak ist’apxam: Diosax aka uraqin jan kunaninakaruw ajllisi, jupanakan iyawsañan qamirïpxañapataki, ukhamat Diosan qhapaq markap mä waxt’äwjam katuqapxañapataki, jupar munirinakatakiw uk arsuwayi. ⁶ Ukampis jumanakax jan kunaninakarux jisk’achapxtawa. ¿Janit qamir jaqinakasti inak irnaqayapktamsti, janit jupanakasti jilïrinakan nayraqatapar qatatiyapktamsti? ⁷ ¿Janit jupanakasti Tatituman suma sutipat jan walinak parlapkisti? ⁸ Jumanakatix Diosan jach’a kamachip phuqhasipksta ukaxa, walik lurasipktaxa, kunjämtix Qillqatan siski: “Jaqi masimarux juma kipkarjam munasim” sasa. ⁹ Ukampis maynir yaqhachnukutam laykux juch lurapxtaxa, ukatsti Diosan kamachip nayraqatan juchanïpxtawa. ¹⁰ Mä jaqitix Diosan kamachipar phuqkas mä kamachin pantjaschi ukkhaxa, taqpach kamachinakat juchaniwa. ¹¹ Pachpa Diosaw arsu: “Janiw wachuq lurätati”. Ukatsti sarakiwa: “Janiw jiwayätati” sasa. Ukhamasti maynitix wachuq juchan jan sarnaqkchixa, ukampis jiwaychixa, ukax niy Diosan kamachip p’akintxiwa. ¹² Jumanakasti qhispiyasiñ apanki uka kamachimpi taripatäñatakjamaw parlapxañama, sarnaqapxañamaraki. ¹³ Ukampis khitinakatix mayninakat jan khuyapt’ayaski ukaxa, jan khuyapt’ayasiñampi taripatäniwa, khuyapayasirinakasti taripäwi urun sumakiw mistupxani. ¹⁴ Munat jilatanakaxa, ¿kuna askirakïspa maynitix saspa: “Nayax iyawsañanïtwa” sasa, ukat janirak lurañamp phuqkaspa ukasti? ¿Uka iyawsañapasti qhispiyaspati? ¹⁵ Sañäni, mä jilatasa jan ukax mä kullakas isit jalstata, jan maq’añani uka urux uñjasispa; ¹⁶ ukat jumanakat maynix saspa: “Waliki, isthapisim, sist’asiñkam manq’asirakim” sasa, ukat janirak kuntix munki uk churkaspa ukasti, ¿kuna askirakïspa uka arsutapasti? ¹⁷ Iyawsañampix ukhamaw lurasi: janitix iyawsäwix luräwinïkaspa ukaxa, uka iyawsañ sapakix jiwatawa. ¹⁸ Maynix saspawa: “Jumax iyawsañanïtawa, nayasti luräwinakanïtwa. Jan luräwinakan iyawsañam uñacht’ayita; nayasti iyawsañaxa, luräwinakaxampi uñacht’ayäma” sasa. ¹⁹ Jumasti mä sapa Diosan utjatap iyawstaxa, uk iyawsasasti walik lurasktaxa; ukampis supayanakax ukham iyawsaraki, axsarañatsti khathatipxarakiwa. ²⁰ Pisi amuyt’an jaqi, ¿yatiñ muntati?, jan luräwin iyawsäwix inamayakiwa. ²¹ Abraham nayra awkisarux Diosax askit uñt’äna, Isaac wawapar wilañcha luqtatap layku. ²² Abraham tuqit niyaw amuytaxa, iyawsañapax luräwinakap tuqiw uñacht’ayasïna, ukatsti luräwinakap tuqiw iyawsañapax askir tuküna. ²³ Ukhamaw qillqatax phuqhasïna: “Abrahamax Diosaruw iyawsäna, ukat Diosax askit katuqäna” sasa. Abrahamasti Diosan jilat masipa satarakïnwa. ²⁴ Jumanakax niyaw uñjapxta, Diosax jaqirux luräwinakap tuqiw katuqi, janiw iyawsäwip laykukiti. ²⁵ Rahab sat jan wali sarnaqir warmimpix uka pachparakiw lurasïna; Diosax luratanakap uñjasaw askit katuqäna. Uka warmisti khithatanakarux utaparuw qurpachäna, ukatsti yaqha thakhinjam sarxañapatakiw yanapt’arakïna. ²⁶ Kamisatix jan ajayun janchix jiwataxa, ukhamarakiw jan luräwini iyawsäwix jiwata.

¹ Munat jilatanakaxa, jumanak taypin yatichirinakax jan waljan utjpanti, niy yatipxtawa, khitinakatix yatichirïpktan ukanakax jan khuyapt’ayasiñampi taripatäñäniwa. ² Taqiniw kunayman pantjasiñarux puripxtan; jichhasti, maynitix arsutapamp jan pantjaskchi ukaxa, chiqa jaqiwa, taqpach janchipsa sum apnaqarakispa. ³ Caballonakampi jaysayasiñatakix lakaparux jakimampiw uskunttan, ukat caballorux apnaqtan. ⁴ Barconak uñtapxarakim: sinti jach’anakäpkchisa, wali ch’aman thayanakampi apnaqatäkchi ukasa, barco apnaqirinakax mä jisk’a timonampikiw apnaqi, kawksarutix munki uksaruw sarayi. ⁵ Laxrasampix ukhamarakiw lurasi. Laxrasax janchin wali jisk’akiwa, ukampis wali jach’anak luraspa. ¡Mä jisk’a ninakiw jach’a ch’umi nakhantaspa! ⁶ Kuna arunaktix laxrasamp arsktan ukax ninamp sasiwa. Laxrasax ñanqhanak lurañatak wali ch’amaniwa, jakañasarus janiw walt’aykistaspati, ukatsti manqhapachan nakharaksna. ⁷ Jaqix kunayman axsarkañ animalanak apnaqaspa, jamach’inaka, katarinaka, qutankir laq’unaka, taqiruw axaptayaspa, ⁸ ukampis janiw khitis laxrarux apnaqirjamäkiti. Laxrasax jan atipjkay ñanqhawa, jiwayir qullan phuqhantatawa. ⁹ Uka laxrampix Dios awkisaruw yupaychtan, uka pachpa laxrampiw Diosar uñtasit lurt’at jaqinakarux ñanqhacharaktan. ¹⁰ Pachpa lakat aski arunakasa, ñanqha arunakas mistu. Munat jilatanaka, janiw ukhamäñapäkiti. ¹¹ Mä pachpa phuch’utsti janiw muxsa umampi k’allk’u umampix mistkaspati. ¹² Janirakiw higo alix aceitunanak achuykaspati, uva alis higo achunak achuykaspati, ukhamarakiw munat jilatanaka, jayuk’ar jalsur umat janiw muxsa umax jalskaspati. ¹³ Jumanak taypintix maynix wali yatiñani, amuyt’an utjchixa, suma sarnaqäwipamp uñacht’aypan, kunjämtix yatiñ kankañapax llamp’u chuymampi churki ukarjama. ¹⁴ Ukampis jumanakan chuymamantix uñisisiñanaka, k’allk’usiñanaka, pixtusiñanak utjchixa, jach’a jach’a jan tukupxamti, chiqa kankañarus janirak k’arintapxamti. ¹⁵ Uka yatiñ kankañax janiw Diosat jutkiti, jan ukasti akapach yatiñ kankañakiwa, jaqin amuyt’apakiwa, pachpa supayat juti. ¹⁶ Kawkhantix uñisisiñasa, uñkatasiñas utjki ukkhanxa, pixtusiñanakampi jan walt’añanakampikiw utji. ¹⁷ Ukampis khitinakatix Diosat jutir yatiñanïpki ukanakax q’uma jakawinïpxiwa; ukhamarus sumankayirinaka, munasirinaka, llamp’u chuymaninakäpxiwa. Jupanakax khuyapt’ayasirïpxiwa, chiqap uñjirinaka, chiq parlirinaka, sum luririnaka. ¹⁸ Sumankañ utjayirinakasti sumankañ utjayapxi, aski kankañ achu apthapiñataki.

¹ ¿Kawkitarak juti, jumanak taypin utjki uka nuwasiñanaka, ch’axwañanakasti? Chuymaman nuwaski uka jan wali amtäwinakat juti. ² Jumanakax kun munasas janiw jikxatapktati; jiwayapxtawa, mä kunatakis munapayir chuymanïpxtawa, jan kun jikxatxasax ch’axwapxtawa, ukatsti jumanakkamaw nuwasipxtaxa. Kuntix munapkta uk janiw jikxatapktati, Diosar jan mayipxatam layku; ³ maykasas janiw katuqapktati, jan sum mayipxatam layku. Ukampis jumanakax janchin munañanakapatakikiw munapxtaxa. ⁴ ¡Diosatakjam jan sarnaqir jaqinaka! ¿Janit jumanakax yatipkta akapachampi sumankañ munki ukax Diosampi jan walinkatapxa? Khititix akapachampi sumankañ munki ukaxa, Diosan uñisiripaw tuku. ⁵ Ukatpï Qillqatax sixa: “Diosax kuna ajaytix jiwasar uchkistu uk walpun munasi” sasa. ⁶ Ukampis Diosax khuyapayasiñapampiw yanapistu, Qillqatasti siwa: “Diosax jach’a jach’a tukur jaqinakarux janiw munkiti, ukampis llamp’u chuymaninakarux khuyapt’ayiwa” sasa. ⁷ Ukhamasti Diosaruy jaysapxam. Supayampisti q’iwtasipxam, jupasti jumanakat jaltxaniwa. ⁸ Diosar jak’achasipxam, jupasti jumanakarux jak’achasiniwa. ¡Jucharar jaqinaka, amparanakam q’umachasipxam! ¡Jumanaka, Diosar munkasin juch luririnakax chuymanakam q’umachasipxam! ⁹ ¡Llakthapisipxam, jachapxam, wararipxam! Larutamax jachañar kipstpan, kusisiñamasti llakisiñar kipstarakpan! ¹⁰ Dios nayraqatan jisk’ar tukt’apxam, jupasti jach’aruw aptapxätam. ¹¹ Jilatanaka, jan jumanakax mayninakat jan wal parlapxamti. Khititix jilapat jan wal parlixa, jan ukax, jisk’achisa, ukampix Diosan kamachiparus jan wal parlasin jisk’achapkasma ukhamawa. Jumanakan luräwinakamax Diosan kamachipar phuqhañawa. ¹² Ukampis maynikiw kamach churirix utji, jupa sapakirakiw Taripirixa, jupakiw qhispiyaspa, jan ukax juchañcharakispa. Jumasti ¿khitirakïta jaqi masimar taripañatakisti? ¹³ Jumanaka, akham arsurinak ist’apxam: “Jichhüru, jan ukax qharürus khä markaruw sarapxañäni, ukansti mä maraw alakip lurañäni, ukatsti qullqi jikxatañäni” sasa, ¹⁴ ¡ukampis kunäkanitix qharür jakañamax uk janiw yatisipktati! Jumanakasti mä urpu qinayjamakïpxtawa, ukax mä jisk’apach uñstasax mäkiw chhaqti. ¹⁵ Ukampis akham sapxañamawa: “Dios munan ukax jakaskañäniwa, ukatsti uka aka lurañäni” sasa. ¹⁶ Ukampisa, jumanakax jach’a jach’a tukuñampiw parlapxtaxa; ukham jach’a jach’a tukuñax janiw walïkiti. ¹⁷ Khititix aski lurañ yatkasin jan lurki ukax juch luraski.

¹ ¡Qamirinaka, aka arunak ist’apxam! ¡Jachapxam wararipxarakim kuna chijinakatix jumanakxar jutkan ukanakata! ² Jumanakan qamiriptañ yänakamax ñusantatawa, isinakamas thuthan thuthantatawa. ³ Qurimas qullqimas sarun q’ala tukjatawa. Uka saruw jumanakatak qhanañchani, ukatsti ninar uñtataw tukjapxätam. Aka qhipa urunakansti qamiriptañ yänak walpun arkuntasipktaxa. ⁴ Yapunakam apthapirinakar chanip jan phuqhat churatamax jumanakatakiw warariski. Taqi ch’aman Tatitux yapuchirinakan art’asitap ist’iwa. ⁵ Jumanakasti aka uraqin taqi kunan phuqt’ataw jakapxtaxa, khariñ uywar uñtataw puquntapxtaxa, ¡jichhasti jumanakar jiwarayañ urux purinxiwa! ⁶ Jumanakax jan juchan jaqirux juchañchasin jiwayapxtawa, janirakiw jupanakax ch’urkhisipkänti. ⁷ Ukampis jilatanaka, jumanakax Tatitun jutañapkamax llamp’u chuymanïpxam. Yapuchir jaqix achunak apthapiñatakix llamp’u chuymampiw jallupachan qalltañap suyt’i. ⁸ Jumanakax llamp’u chuymanïpxam, janirak mayjt’asipxamti, Tatitux jank’akiw jutani. ⁹ Jilatanaka, janirak jumanakkamax chaxwapkamti, ukhamat jan juchañchayasiskañataki; Taripiristi niyaw punkunkxi. ¹⁰ Munat jilatanakaxa, Tatitun sutipxar parlapkän uka profetanakan t’aqhisitapata, llamp’u chuymanïtapat yatiqasipxam. ¹¹ Jiwasasti khitinakatix t’aqhisipki jupanakarux “kusisiñaniwa” sistanwa. Jumanakax kunjämtix Job chachax t’aqhiskän uk ist’apxtawa, ukatsti kunjämtix Tatitux tukuyar jupampi lurkän uk yatipxaraktawa. Tatitux wali munasiri, khuyapayasiriwa. ¹² Ukampis jilatanaka, juramento jan lurapxamti: alaxpach laykusa, akapach laykusa, janirak yaqhanak laykusa. “Jïsa” sapkät ukkhax ukhamapunïpan; “janiw” sapkät ukkhasti, ukhamarakïpan, ukhamat Diosax jumanakar jan juchañchaskañapataki. ¹³ ¿Jumanak taypin llakitax utjiti? Tatitut mayispan. ¿Jumanak taypin kusisitax utjiti? Tatitur q’uchunakampi q’uchpan. ¹⁴ ¿Jumanak taypin usutax utjiti? Tatitun utapankir jilïrinak jawsaypan, jupanakax jupatak Tatitut maypan, Tatitun sutipxar aceitempi jawintpan. ¹⁵ Iyawsañampi Tatitur mayipkät ukkhaxa, usutax k’umaraptaniwa, Tatituw juparux sartayani; juchanïchi ukas pampachatäniwa. ¹⁶ Ukalayku, jumanakax maynit maynir juchanakam arsusipxam, ukatsti k’umaraptañatakix sapa maynitak Tatitur mayipxarakim. Mä aski jaqin taqi chuymampi Tatitur mayitapax wali ch’amaniwa. ¹⁷ Elías profetax jiwasjam jaqikïnwa, kunapachatix jan jalluñapatak Tatitur taqi chuymapampi maykän ukkhaxa, jallux kimsa mara chikaniw jan purkxänti. ¹⁸ Uka qhipatsti, wasitat Tatitur mayïna, jallux purxatxänwa, uraqisti achunakap achuyxäna. ¹⁹ Munat jilatanaka, jumanakat maynitix chiqa thakhit saranukchi ukat maynix kuttayanirakchixa, ²⁰ jumanakax yatipxam, khititix juchanir jan wali thakhit kuttayanki ukaxa, jiwañat qhispiyi, ukatsti taqi juchanakapat Diosan pampachatäñ jikxatayaraki.