OSEAS

OSEAS

¹ Tatitux aka arunak Beerí sat chachan Oseas yuqaparuw parläna, Ozías, Jotam, Ahaz, Ezequías reyinakan urunakapana; jupanakasti Judá markan reyinakapänwa; Joás chachan Jeroboam yuqapasti Israel markan reyiparakïnwa. ² Kuntix Tatitux Oseas tuqi sañ munkän uka arunakxa, akham sasaw qalltäna: “Israel markax nayar apanukusax yaqhampiw sarnaqxi. Jichhasti jumax saram, ukatsti uka kipkarak yaqha chachanakampi sarnaqir warmimpi jaqichasim, jupampisti wawanakanïma; ukhamat uka wawanakax yaqha chachanakampi sarnaqir warmin wawanakapäpxani”. ³ Oseas profetasti sarasinxa, Gómer sat warmimpiw jaqichasïna, jupasti Diblaim chachan phuchhapänwa. Usur jaqiptasinsti mä yuqall wawa wawachasïna. ⁴ Ukatsti Tatitux Oseas profetarux sänwa: “Uka yuqall wawarux Jezreel sas suticham, nayasti akat mä juk’a urunakatxa, Jehú reyin wawanakaparux mutuyäwa, Jezreel chiqan jaqinakar jiwarayapxatapata, Israel markansti janiw reyinakax juk’ampi utjkxaniti. ⁵ Uka uruw nayax Jezreel qhirwan, Israelan ejercitopan ch’amap q’al t’unjä.” ⁶ Gómer warmisti wasitat usur jaqiptarakiki, ukatsti mä imill wawa wawachasïna. Tatitux Oseas profetarux sänwa: “Jichhax uka imill wawarux Lo-ruhama sas suticham, ukasti ‘jan khuyapt’ayata’ sañ muni, nayasti Israel markarux janiw juk’ampi khuyapt’aykxäti, janirakiw juchanakapsa pampachkxäti. ⁷ Ukampisa, Judá markatxa khuyapt’ayasïwa, naya kipka Diosaparakiw qhispiyä. Ukatakisti janiw nuwantañax wakiskaniti, janirakiw kuna espadanakasa, caballerianakasa munaskaniti.” ⁸ Lo-ruhamaru ñuñut t’aqaqxasinsti, Gómer warmix wasitat usur jaqiptarakikïnwa, ukatsti mä yuqall wawa wawachasirakïna. ⁹ Tatitux Oseas profetarux sänwa: “Uka yuqall wawarux Lo-amí sas suticham, ukax ‘janiw markaxäkxiti’ sañ muni. Jumanakax jichhax janiw nayan markaxäxapxtati, janirakiw nayas jumanakan Diosamäkxti.” ¹⁰ Mä urux israelita jaqinakax jach’a quta iramankir ch’alljamäpxaniwa, jan jakt’kayäpxarakiniwa: “Jumanakax janiw nayan markaxäxapxtati” sapxäyätamwa, jichhasti Tatitux jupanakarux saniwa: “Jumanakax jakkir Diosan wawanakapäpxtawa” sasa. ¹¹ Ukapachaw Israel markankir jaqinakampi, Judá markankir jaqinakampix mayacht’asxapxani, mä sapa jilïr irpirik utt’ayasxapxani, taqi tuqitsa Jerusalén markarkamaw kuttanxapxani. ¡Uka urusti wali jach’a urupunïniwa!

¹ Ukapachaw jumanakax jilanakamar sapxäta: “Tatitun markapa” sasa, kullakanakamarusti: “Khuyapt’ayata” sasaraki. ² Tatitux siwa: “¡Taykamar juchañchapxam, juchañchapxapunim, jichhax jupax janiw warmixäkxiti, janirakiw nayas chachapäkxti! ¡Yaqha chachanakampi sarnaqañap apanukxpan! ¡Jan wali warminakjam sarnaqañsa apanukxpan! ³ Janitix uka jan wali sarnaqañanakap apanukkanixa, q’alalsuyäwa: kunjämtix taykapan purakapat yurkän ukhama, ch’usa wasararuw tukuyarakï, waña uraqiruw kipstayä, ukatsti umat pharjayasin jiwayarakï. ⁴ Wawanakapatsa janiw khuyapt’ayaskäti, jan wal sarnaqäwin jikxatat wawanakätap layku. ⁵ Taykapax yaqha chachanakampi sarnaqiriwa; sum uñt’atäñsa q’al apt’asiraki akham sasa: ‘Munirinakaxar thaqhir sarä, jupanakaw churapxitu, manq’añsa, isinaksa, suma q’apkir qullanaksa, kusist’añanaksa’ sasa. ⁶ “Ukat nayax ch’aphinakampi thakhip jist’antä, thakhinakap jan jikxatañapatakisti, uyumpiw muyuntayä. ⁷ Munirinakaparux arkaskaniwa, ukampis janiw jikxatkaniti; thaqhaskaniwa, janiw jikxatkaniti. Ukapachaw sani: ‘Nayra chachaxampik kuttasxä, walik jupampix sarnaqaskäyäta’ sasa. ⁸ “Ukampis jupax janiw amuyaskänti nayan juparu trigo, vino, aceite, ukanak churataxsa, nayarakiw qullqsa, qursa yapt’äyäta, ukanakampisti yaqha diosanak lurasi. ⁹ Ukat jichhax taqi kunanaktix nayax churkta ukanak q’al aparasxä. ¹⁰ Munirinakapan uñjkañ q’alalsuyä. ¡Janiw khitis amparaxat qhispiykaniti! ¹¹ Kusisiñanakapas tukusiniwa, phunchhäwinakapsa, machaq phaxsi uruyañanakapsa, samarañ urunakapsa, q’al tukjarakï. ¹² Uva yapunakapsa, higo yapunakapsa q’al tukjarakï, uka yapunakatsti, akham sänwa: ‘Munirinakaxaw aka yapunak kunatix wakt’kitu ukat churapxitu’ sasa. Nayasti uka yapunakap qurampiw qurantayä, pampankir animalanakaw ukanak manq’antapxani. ¹³ Juparusti, yaqha diosanakar incienso luqtatapat mutuyä, nayar armanukusaxa, munirinakapar arkañatak surtijanakampi, wallqanakampi k’achachaskäna, taqi ukanakat mutuyarakï. Naya Tatituw uk arsta. ¹⁴ “Ukham luratapatsa, wasitat nayar munañapatakiw wasarar irpasin chuymapar parlxayä. ¹⁵ Ukatsti uva yapunakap kuttayxäwa, jan walt’añanakapsti sumaruw tukuyarakï. Nayarux tawaqükäna uka urunakapanjam parlxayxitani, Egiptot mistunkän uka urunjama. ¹⁶ Ukapachaw nayarux sitani: ‘Nayan chachaxay’ sasa, ‘Baal diosaxay’ siskamayxa. Naya Tatituw uk arsta. ¹⁷ Lakapatsti Baal diosanakan sutinakap apaqä, janipuniw mayampsa ukanakax aytatäkxaniti. ¹⁸ “Khä urunsti, Israel markatakix, pampankir laq’unakampi, jamach’inakampi, katarinakampix mä suma arust’äwiruw mantä, aka markatsti, nuwasiñ yänakap aparasin q’al t’unthapï, ukhamat markaxax samart’at sarnaqasxani. ¹⁹ Israel marka, taqi chuymaxampi jumar munatax laykusti, wiñayatakiw warmixar tukuyäma, kamachirjamax chiqpach warmixa. ²⁰ Warmixaruw tukuyasïma, jumarukiw munasïma, ukapachaw jumax Tatiturjam uñt’asitäta. ²¹ Naya, Tatituw ak arsta: Nayaw khä urunakan alaxpachat aka uraqirux jallu puriyanï; ²² uraqinsti trigox achuntaniwa, vinosa, aceitesa, jilarkirïniwa, ukhamat Jezreel qhirwax sumar tukuni. ²³ Markaxarusti nayatakikipuniw uraqir uskusï, Lo-ruhamatsti khuyapt’ayasïwa, Lo-amirusti ‘Markaxätawa’ sarakïwa, jupasti: ‘¡Diosaxätawa!’ sarakitaniwa.”

¹ Tatitux wasitat sarakitu: “Oseas, warmimax janiw jumatakjamäkiti, jupan mayni munatapaw utji. Uka kipkarakiw israelitanakax jan nayatakjamäpkiti, k’ari diosanakaruw yupaychapxi, luqtäwi churatanakat manq’apxi. Ukampis saram, warmimarux munasim, kunjämtï nayax israelitanakar munastxa ukhama.” ² Ukatsti uka warmirux tunka phisqan qullqimpi, mä khumu chikatani cebadampiw alasta. ³ Ukatsti juparux saraktwa: “Jichhax walja maranakaw nayampi jakasïta; janiw yaqha chachanakampi sarnaqxätati, nayasti jumatakikiw jakarakï” sasa. ⁴ Walja maranakaw israelitanakax jan reyini, jan jilïr irpirini sarnaqapxani, wilañchanak jan luqtasa, jan altaranakani, jan sacerdotenakani, jan yaqha diosanakani. ⁵ Uka qhipatsti israelitanakax kuttanxapxaniwa, Tatit Diosaparuw thaqhapxani, David reyiparuw thaqhapxarakini. Uka qhipa urunakansti, askinak katuqapxatapatxa, alt’at chuymampiw Tatitur jak’achasipxani.

¹ Israel jaqinaka, Tatitun arunakap ist’apxam. Jupax jichhax aka markan jakirinakampiw ch’axwar manti, jupanak pura jan sum sarnaqapxatapata, jan chiqa chuymanïpxatapata, Tatitur jan uñt’apxatapata. ² Ukampis k’ari juramentompi, k’arisiñampikiw utjaski, jaqi jiwayañampi, lunthatasiñampi, wachuq jucha lurañampi, nuwasiñampi; jaqinak pura jiwarayasiñampi. ³ Ukat aka markax jacht’asis sarnaqaski; aka markan jakirinakasti jan ch’amanikïxapxiwa; pampankir animalanakasa, jamach’inakasa, jach’a qutankir chawllanakas jiwarxapxarakiwa. ⁴ Tatitux siwa: “¡Jan khitis maynirux juchañchkpati, janirak tuqkpasa! Sacerdote, jumampi ch’axwañaxaw utji. ⁵ Jumax urpachaw aynacht’äta, arumarusti, jumamp chikaw profetax aynacht’ani; taykamarus t’unjarakïwa. ⁶ Markaxasti janiw amuyunïkxiti, ukat t’unjat uñjasi. Jumasti, sacerdote, yatiñsa apanuktawa, ukat jichhax nayax jumar apanukuraksma. Niyakixay jumax Tatitun yatichäwinakapsa armanukstaxa, nayax wawanakamat armasirakïwa. ⁷ “Sacerdotenakan waljanïpxatapatsti, juk’ampikiw naya tuqix jucha lurapxi; ukat nayax jach’añchäwipsa p’inqar tukuyä. ⁸ Markaxax jucha luratanakapat luqtañatak apanipki ukanak manq’apxi; ukat jupanakax jaqinakaxan jucha lurapxañap juk’ampi munapxi. ⁹ Aka markarux jan wali sarnaqäwinakapatxa, sacerdotenakarjamaw mutuyarakï. ¹⁰ Niyakixay Tatitur yupaychañ apanukupxchixa, manq’asipkanisa, janiw sist’asipkaniti, yaqhanakampis wawanïñatak sarnaqasipkaniwa, ukampis janiw wawanïpkaniti. ¹¹ “Wachuqa juchanakan sarnaqañampi, vino machañanakampixa, jaqirux jan amuyun tukuyi. ¹² Markaxax k’ullut khitsut diosanakaparuw jiskt’asi, thujrunak tuqirakiw yatiñanaksa thaqhi. Wachuqa juchampi apnaqataxa, markaxax pantjat thakhinakan sarnaqaski; Diosap apanukusaw yaqhanakampi juchanakan sarnaqi. ¹³ Uka alay qullunakan incienso q’aphinakampi luqtäwinak churasi; roble, álamo, encina sat quqanakan ch’iwinakapan luqtasiraki. Phuchhanakamax wachuqa jucha lurapxi, yuxch’anakamas yaqha chachanakampiw sarnaqapxi. ¹⁴ Ukampis janiw phuchhanakamarusa, yuxch’anakamarus wachuqa juchanak luratanakapat mutuykäti, jumanakpachaw jan wali warminakampix wachuqa juchanak lurapxtaxa; wilañchanak luqtañatakis jan wali warminakampiw mayachasipxtaxa, uka warminakan ukham luratanakapax diosanakapar yupaychäwïkaspas ukhamawa. ¡Ukatpï mä markax jan amuyt’asitapat aynacht’awayixa! ¹⁵ “Israel marka, jumax wachuqa jucha lurañan sarnaqtaxa, Judá markakisay uka juchxa jan lurkpati. ¡Jan jumanakax Guilgal chiqarux sarapxamti, janirak Bet-avén qullurus makhatapxamti, Tatit laykus janipun juramento lurapxamti! ¹⁶ Israelitanakax uri vaca qallur uñtataw nayat jayarst’itu; ukhamasti, ¿Tatitux suma chhuxllanakaru, oveja qallunakäpkaspas ukham awatiskakispati? ¹⁷ Israelitanakax yaqha diosanakar yupaychañaruw katuyasxi. ¡Taqiniw machantat jaqinakäpkaspas ukham liwirtawayapxi! Mayampi mayampwa wachuqa jucha lurapxi, suma jach’añchäwit sipansa p’inqachatäñak munapxi. ¹⁹ Yaqha diosanakar yupaychapxatapatsti, p’inqachjatäpxaniwa, jan mayan tukjatäpxaniwa.

¹ “Sacerdotenaka, aka arunak ist’apxam; Israel marka apnaqirinaka, ist’asipxam, reyin utapan utjirinaka, ist’apxarakim: Nayan markaxar sallqjapxatamatsti, taripasin mutuyapxäma. Israel markaxarux juk’amp kutkatasir tukuyapxtaxa. Mispá, Tabor uka qullan utanakan munkir jan munkir yaqha diosanakar yupaychayapxtaxa. ³ Israelitanaka, Nayax jumanakan sarnaqatanakam yattwa; wachuqa jucha lurir warmjamaw sarnaqapxtaxa.” ⁴ Yaqha diosanakaruw yupaychapxtaxa, janiw nayarux jumanakan Diosamat katuqapkistati, janirakiw jucha luratanakamatsa kutikipstanipktati. ⁵ Jumanakax jach’a jach’a tukur jaqinakäpxtawa, ukat q’al t’unjatäpxäta; ¡Judá markankirinakas ukham t’unjatäpxarakiniwa! ⁶ Ovejanakapampi, vacanakapampi kunaw nayarux luqtäwi churañatak thaqhir jutapxäta, ukampis janiw jikxatapkitätati. ¡Nayax jaytanukuwayapxämawa! ⁷ Wachuqa jucha lurir warmjamaw sarnaqapxtaxa: yaqha diosanakar yupaychasaw nayar sallqjapxistaxa, jichhax wawanakamax janiw nayan markaxäkxaniti. Ukatpï jumanakasa, uraqinakamas q’ala tukjatänixa. ⁸ ¡Guibeá chiqan nuwasiñatak putut phust’apxam, Ramá chiqansti trompet phust’apxarakim! ¡Bet-avén chiqansti p’arxtayapxam! ¡Benjamín ayllunkirinakarusti, amuyasipxpan sapxarakim! ⁹ Mutuyäwi urupanxa israelitanakax tukjatäniwa: Nayaw akxa Israel markankirinakarux yatiyta, kunatix luraskani ukanakata. ¹⁰ Tatitux siwa: “Judá markankir jilïrinakapaxa, khitinakatix uraqinakan qurpanakap mayjt’ayapki ukhamäpxiwa. ¡Jupanakxarusti phiñasiñaxampiw umjam warxatanï! ¹¹ Israelitanakax t’aqhisiyatawa, k’ari diosanakar arkatapatsti, kuna askinakatix jupanakar wakt’ki ukanakax q’ala aparatarakiwa. ¹² Ukat nayax uka Israel markaru, Judá markarus q’al tukjä, kunjämatix kharusa, thuthasa q’al tukjki ukhama. ¹³ “Kunapachatix Israel markaxa, Judá markasa jan walt’añan jikxatasipkani ukkhaxa, jupanakax Asiria apnaqir reyiruw yanap mayirix sarapxani, ukampis uka reyix janiw yanapt’kaniti. ¹⁴ Kunjämatix mä leonax wal qhurutasixa, ukhamaw nayax Israel markampiru, Judá markampirux qhuruchasis katjarakï; naya pachpaw jisk’a jisk’a tukjä, janirakiw khiti arxatt’iris utjkaniti. ¹⁵ “Juchanakapat kutikipstañapkamasti, utjäwixaruw kuttä, kunapachatix juchanakap uñt’asxapxani ukkhasti, llakisiñanakampiw phuqhantasipxani, ukhamat nayar thaqhapxitani”.

¹ Taqin jutapxam, Tatitun ukar kutkatxañäni. Jupaw usuchjistu, juparakiw k’umarachxistani; chhuxriñchjistuwa, juparakiw qullt’xistani. ² Jank’akiw k’umar sarnaqasiñ churxistani, jupa nayraqatan jakañasatakiw sayt’ayxarakistani. ³ ¡Tatitur uñt’añatak ch’amacht’asipxañäni! Jupaw jiwasanakan ukar jutani, kunjämtix intix jalsunki ukhama, kunjämtix nayraqat jallunakax uraqir purxatki ukhama. ⁴ Tatitux siwa: “Israelita jaqinaka, ¿kunsa jumanakampix luräxa? Judá uranqir jaqinaka, ¿kunsa jumanakampix luräxa? Jumanakan munasiñamax nayatakix qhantati urpur uñtatakiwa, qhantati sullar uñtatakiwa, mäkirakiw chhaqtawayxi. ⁵ Ukat nayax profetanak tuqi t’unjapxsmaxa, arunakax tuqiraki jiwayapxsmaxa. Nayan chiqa kankañaxasti mä qhanjamaw qhant’ani. ⁶ Jumanakax nayar munapxitasma uk munta, janiw jumanakan wilañchanakam munkti; nayarux Diosarjam uñjapxitasma uk munta, janiw jumanakan nakt’at luqtäwinakam munkti. ⁷ “Ukampis markaxaxa, Adanjamarakiw arust’äwixarux jan phuqkiti, janirakiw nayatak chiqa chuymanïpkiti. ⁸ Galaad markax ñanqha lurir jaqinakan markapawa, jaqinakapax jaqi jiwayirinakäpxiwa. ⁹ Sacerdotenakax lunthatkamakïpxiwa, jaqit lunthatañak uñch’ukisipki; Siquem thakhin jaqinak jiwarayapxi, kunayman jan walinak lurapxaraki. ¹⁰ Israel markan jakirinak taypinsti, sinti jan walinakpun nayax uñjta: Israelitanakasti wachuq juchanakan sarnaqapxi, q’añuchjasipxarakiwa. ¹¹ Jumatakisti Judá, kunürükanitï mutuyäwimax uksa chimpt’xaraktwa. “Uka qhipatxa, Israel markaxarux uraqiparuw kuttayanxä.

¹ Nayax markaxaruw qhispiyañ munta, ukampis jupanakax walja juchanak lurapxi. Taqinis k’arikamakiwa; utanakar mantasin lunthatsupxi, marka thakhinakan jaqinakat lluch’supxi. ² Nayax jupanakarux sum uñt’ta: Ñanqha lurañanakampi phuqhantatäpxiwa, ukampis janiw ukhamäpxatap amuyasipkiti. ³ “Markaxax ñanqha luräwinakapampi, k’arisiñanakapampix, reyirus, jilïrinakaparus wal kusisiyi. ⁴ Taqi jupanakasti wachuqa jucha lurirkamakïpxiwa; junt’uptayat hornor uñtatäpxiwa, janiw juk’amp junt’uptayañax wakiskxiti, t’ant’a luririx t’ant’a masan puqtañapak suyxañapa. ⁵ Reyisan jach’a phunchhäwi urupanxa, jilïrinakax vino umantayasaw usjayapxi. ¡Jupasti khitinakatix jupat larusipkäna ukanakampiw wali sum jikintasi! ⁶ Chuymanakapansti reyir jan walinak lurañ amtapxi, arum paqaraw jan samart’as uka jan walinak lup’ipxi, ukhamata willjta tuqiru q’al tukjañataki. ⁷ Taqi jupanakax mä hornjamaw nakhapxi, marka apnaqirinakaparus nakhantasa. Reyinakapas aynacht’awayxapxiwa, janirakiw maynis nayar art’asinirix utjkiti. ⁸ “Israel markax yaqha markanakampiw mayachasxi. Jan suma qhatit t’ant’jamaw tukuwayxi, maysäxax suma qhatita, maysäxasti ch’uqïskaraki ukhama. ⁹ Jaya markankir jaqinakaw ch’amapsa tuksuwayxi, jupasti uk janiw amuyaskiti. ¡Ñik’utanakapas qaqakamakïxiwa, ukatsa janikiw amuyaskiti! ¹⁰ Jach’a jach’a tukutapaw Israelarux aynacht’ayaski, ukhamäkipansa, janiw Tatit Diosapar kuttanipkiti, janirakiw thaqtapkisa. ¹¹ Israelax jan amuyuni ipirat palomjamaw jikxatasi. Egipto markaruw yanap mayi, Asiria markaruw yanap mayirix sari. ¹² Kunapachatix uka markanakar sarapkani ukkhaxa, qänaxampi jaqxatasaw jupanakarux jamach’inakarjam jalt’ayä; ñanqha lurapxatapat jupanakarux mutuyaskä. ¹³ “¡Kunakïkan nayar apanukupxatapatxa! Nayar saykatatapatxa, q’ala tukjatäpxaniwa. Nayax jupanakar qhispiyañ munta, ukampis jupanakax k’arintapxituwa. ¹⁴ Ikiñanakapansa usuchjataw jachasipki, janchinakapsa mä amtañampiw chhuxrinuqasipxi, ukampis janiw taqi chuyma nayar mayisipkituti; suma achunak katuqañatakikiw ukham lurasipxi, ¡ukampis nayar saykatasipkakituwa! ¹⁵ Nayaw jupanakarux yatichta, ch’amsa churarakta, ukampis jupanakax nayatakix jan walinakak amtasipki. ¹⁶ Yaqha diosanakar yupaychiriw sarxapxi; wixru mich’inak antutt’añar uñtatäpxiwa, mich’inakapasti janirakiw kawkharutix puriñapäki ukkhar purkiti. Jan walinak parlapxatapatsti, jilïrinakapax espadampi jiwarayatäpxaniwa, Egiptonsti jupanakat larusipxaniwa.

¹ “¡Uñch’ukiri, Tatitun markapxarux trompetam phust’am! Markaxar t’unjirix mä pakar uñtataw jutaski. Markaxax jan ist’asiriwa; janiw arust’äwixarus phuqhkiti, janirakiw kamachinakaxarjamas arkkituti. ² Nayan ukarusti arnaqt’asisax jutasipkarakiwa: ‘Jumarux Israelan Diosapat uñt’asipxsma’ sasa. ³ Ukampis Israel markankirinakax janiw kunatix askïki uk lurapkiti, ukat uñisirinakapax jupanakarux arknaqani. ⁴ “Nayar jan yäqasaw reyinak utt’ayasipxi, jilïrinakapsti nayar jan yatiyasaw chhijllasipxi. Jupanakpachaw qullqipata, quripata yaqha diosanak lurasisax jan walt’añanakaru, tukjatäñanakar purisipki. ⁵ ¡Samaria, uka vaca qallur yupaychatamax axtasiyituwa! Phiñasiñaxasti uka diosatakiw sarti. Israelitanaka, ¿kunapacharak wasitat q’umäxapxätasti? Samariankir uka vaca qallux janiw chiqpach Diosäkiti, jaqin luratakiwa, ukat jichhax t’unjatarakïni. ⁷ Jupanakax thaysa yapuchapkaspa ukhamawa, jach’a tutukanaksa apthapipkaspa ukhamawa; janiw kuna yapunakapas yawthapiñatakix utjkaniti, janirakiw trigo puyanakat jak’ux apsutäkaniti; apsupkan ukasa, yaqha markankir jaqinakakiw manq’apxani. ⁸ ¡Israelasti jichhax manq’antatawa! Yaqha markanakasti jan kunatak askïkaspas ukham uñjapxi, ⁹ jan amuyun uri asnökaspas ukhamaw Asiria markarux yanap mayirix sarapxi. Israelasti munirinakap alasiñatakix waxt’äwinak churi. ¹⁰ Ukampis qawqha churäwinaksay uka markanakar churaskpan, naya kipkaw yaqha markanakar ananukü, ukatsti mä qawqha pachanakax janiw reyinakasa, kuna jilïrinakas utjkaniti. ¹¹ “Israelitanakax walja altaranak lurarasiraki, uka altaranakasti jucha lurañatakikiwa. ¹² Nayax jupatak walja yatichäwinak qillqsurapkta ukasa, ukanak jan yatiriw tuku. ¹³ Jupanakatakisti wilañchanak luqtañaw askixa, ukatsti, uka luqtat aychanak manq’apxaraki; ukampis naya Tatitux janiw ukanakampix kusisitäkti, kuna jan walinaktix lurapki ukanak amtaskakipunïwa, uka juchanakapatsti, Egipto markar kuttayasaw mutuyarakï. ¹⁴ Israelita jaqinakasti reyin jach’a utanakap utachapxi, ukampis jupanakar irnuqirit armasipxiwa. Judá markax walja jach’a markanakwa pirqanakampi muyuntayas sum sayt’ayi, ukampis nayax ukanak ninampiw nakhantayä, reyin jach’a utanakapas q’alaw nakhantani.”

¹ Israel marka, jan kusiskamti; janirak yaqha markanakjamas kusisiñat thuqunaqkamti, Diosamar apanukusaxa, yaqhanakampiw wachuqa juchanak lurtaxa. Grano jawq’añ chiqanakan yaqhampi jan wal sarnaqatamatxa, paylla katuqañ muntaxa. ² Israel markax janiw trigsa, vinsa uñjkaniti; machaq vinopasti janiw kunatakïkanisa. ³ Israelax Egipto markaruw kuttxani, Asiria markansti q’añu manq’anak manq’arakini. Janiw jichhax juk’ampi Tatitun markapan jakxapxaniti: ⁴ Janiw Tatitur jach’añchas juk’ampi vino umkxapxaniti, janirakiw ukan wilañchanak jupar luqtapkaniti. T’ant’a manq’atanakapas llaki t’ant’jamäniwa, khitinakatix manq’apkani ukanakax q’añur tukutäniwa. Uka t’ant’anakax jupanakatakikïniwa, ukampis janiw Tatitun utapar apapkaniti. ⁵ ¿Kunsa jumanakax jach’a phunchhäwi urun lurapxäta, Tatitun uka jach’a phunchhäwi urupanxa? ⁶ Jumanakax t’unjatäñat jaltxapxäta ukaxa; Egiptonkirinakaw katurapxätam, ukatsti Menfis chiqar allintatäpxätawa. Qullqit lurat yänakamasti itapallumpi phuqhantatäniwa, utjäwinakamansti ch’aphinakaw jilantarakini. ⁷ ¡Mutuyäwi urunakax purinxiwa! ¡Luratanakamat katuqañ urux purinxiwa! ¡Israel markax ukanakan puritap yatirakiniwa! Jumanakasti sapxtawa: “Profetax pisi amuyt’an jaqiwa, suma amuyt’ayat jaqisti luqhirakiwa” sasa. Ñanqha lurañanakampi phuqhantatäpxatamata, uñisiñanakaman jach’ätapat ukham sapxtaxa. ⁸ Tatitusti profetaparux Israel markar uñjañapatakiw uskusi, ukampis jumanakax sarnaqäwinakaparux sipitanak uskupxtaxa; Tatitun utapansa uñisisipkaktawa. ⁹ Guibeá markan urunakapanjam ñanqha lurañanakapampix q’al aynacht’xapxi. Ukampis Tatitux ñanqha luratanakapat amtasiniwa, juchanakapatsti mutuyarakiniwa. ¹⁰ Tatitux siwa: “Kunapachatix Israel markar jikxatkäyät ukapachax kusisiyätwa, kunjämatix wasaran uva jikxatirix kusiski ukhama. Nayra awkinakamax nayatakix, nayrawir achuqir higonakjamänwa. Ukampis kunapachatix Baal-peor chiqar puripki ukkhaxa, k’ari diosanakaruw yupaychapxi, ukatsti wali jisk’achkañaw tukupxi, jupanakax munapkänsa uka yaqha diosanakjama. ¹¹ Israelan jach’a kankañapasti, jamach’ir uñtataw sarawayxani. Janiw juk’ampi wawanakas yurkxaniti, janiw usur warminakas utjkxaniti, janirakiw warminakas usur jaqiptkxapxaniti. ¹² Wawanakapar uywasipkchini ukasa, uka wawanakap jan mayan aparäxa. ¡Jupanakar apanukkä ukapachaxa, kunakïkani aka jaqinakatxa! ¹³ Israel markasa, Tiro markasa amuyatax kipkakïpxiwa, paypach markanakaw suma uraqinakanïpxi, ukampis Israelax jiwañ thakhiruw wawanakaparux irpaski.” ¹⁴ ¡Tatay, kunatix churañamäki uk churam! ¡Jan wawachasiri, phara ñuñuni warminak churarakim! ¹⁵ Tatitux siwa: “Guilgal chiqan taqi jan walinak lurapxäna, ukkhanrak jupanakar uñisiñ nayax qalltta. Jan wali luräwinak lurapxatapatxa; utaxat ananuküwa, janirakiw juk’amp munkxäti, taqi jilïrinakapasti nayatak sayt’asirkamakiwa. ¹⁶ Israelax chhuxriñchjatawa; saphi wañsuta jan achur quqar uñtatawa. Wawanakanïkchinisa, uka wawanakaparux nayaw jiwarayä.” ¹⁷ Aka markax janiw Tatituxarux ist’añ munkiti; ukat Tatituxax jupanakar apanukuni, ukatsti markat marka muyupxarakini.

¹ Israelax walja achuni uva alir uñtat wali qamiriwa; ukampis ukham tukutapatxa, juk’ampikiw altaranak yaqha diosanakatak lurarasipxäna; uraqipan juk’amp sumätapatsa, juk’ampikiw yaqha diosanakatak qala chutanakapsa lurasipxäna. ² Israelan chuymapax payar jaljtatawa, jichhasti juchanakapat mutuyatarakïniwa. Tatitux uka altaranakap t’unthapiniwa, qullana qalanakapsa q’al tukjarakini. ³ Jichhax aka markax saniwa: “Tatitur jan axsartatasatxa, jichhax janiw reyinïkxtanti. Ukampis ¿kunarak mä reyisti jiwasatak luraspasti? ⁴ Parlak parlaspaxa, inamayakiw kunsa parlaskaspaxa, arust’äwinaksa sutipampix qillqxataskaspawa; ukampis chiqa kankañapax jiwayir alir uñtatakïspawa kunjämatix uka alix yapu taypin jilki ukhama”. ⁵ Samariankir jaqinakax khathatipxiwa; Bet-avén chiqankir vaca qallu diosap chhaqhayasitapat jachapxi. Uka vaca qallutjamaw jaqinakasa, sacerdotenakas wararisipki, jach’a kankañapan chhaqtatapata. ⁶ Uka pachpa vaca qallux Asiria markar jach’a reyir churañatak apatarakïniwa. Israelasti ukham p’inqachjataw uñjasini; uka yaqha diosapat p’inqasirakiniwa. ⁷ Samaria markankir reyix kunjämatix mä jisk’a lawax uman apatax uñjaski ukham chhaqtayatäniwa. ⁸ Yaqha diosanakar yupaychañ utanakapas t’unjatawa, Israel markasti uka chiqanakan jucha luränxa. Altaranakapansti ch’aphinakakiw jilantxani, jaqinakasti qullunakarux: “¡Imantapxita!” sapxaniwa, jisk’a qullunakarusti: “¡Nanakxar allxattapxita!” sapxarakiniwa. ⁹ Tatitux siwa: “Israelax Guibeá chiqan jucha lurañ qalltkän ukkhatxa, janiw jucha lurañap apanukkiti. ¡Pachpa juchanakapan sarnaqasipki! Ukat jichhax jupanakan jan walïpxatapatxa nuwasïwix pachpa Guibeá chiqan tukjani. ¹⁰ Kunapachatix nayax munkä ukkhaw aka markarux mutuyä, jan wali luratapat mutuykä ukkhaxa, yaqha markanakasti jupatakiw sayt’asipxani. ¹¹ “Israelax mä suma yatichsut vaca qalljamänwa, jupatakix trigo taksuñax sumapunïnwa. Jichhasti nayax suma kunkapxarux mä yuku ayxatarakta, ukhamat qhulliñatak arma qatatiñapataki, Judästi qhulliñ arma jiyt’ani, Jacobusti uka qhullit k’upjarakini. ¹² Jupanakarusti saraktwa: ¡Tatitur thaqtañatak wakicht’asipxam! Jumanakax mä machaq uraqjamäpxtawa; uka uraqirux kunatix chiqäki uk yapuchapxam, ukatsti munasiñarak apthapipxam. Ukat Tatitux jumanakan ukar jutasin qhispiyapxätam; kunjämatix jallux waña uraqir purxatasax ch’arant’ki ukhamäniwa. ¹³ Ukampis jumanakax ñanqhak yapuchapxtaxa, kunatix jan chiqäki ukakarak apthapipxtaxa, k’ari achunakak manq’apxtaxa. “Jumanakax nuwasiñar sarir carronakamaru, walja soldadonakamar alkatapxatamatxa, ¹⁴ jan walt’añanakakiw jumanak taypin utjani, ukatsti taqi sayt’asiña pirqanakamasa tukjatäniwa, kunjämatix Salmán reyix Bet-arbel markaru uka nuwasiñ urun tukjkäna, warminakarus wawanakapamppach jiwaraykarakïn ukhama. ¹⁵ Betel markan utjasir jaqinaka, jach’a ñanqhanak lurapxatamatxa, uka pachparakiw jumanakampix lurasini. ¡Israel markan reyipasti, qhantatirux jiwatarakïniwa!

¹ “Israel markax wawäkän ukkhax, nayax munasiyätwa; juparusti wawaxätapat Egipto markatsa irpsunirakta. ² Kunapachatix nayax juk’ampi jupar jawskäyät ukkhaxa, juk’ampikiw jupax nayat jayarst’awayi. Markaxasti k’ari diosanakaruw wilañchanak luqtasïna, yaqha diosanakarukiw incienso q’aphichäna. ³ Ukampis nayaw Israel markarux irpnaqäyäta, sarnaqañsa yaticharakïyäta; ukampis jupanakax janiw amuyasipkänti nayan jupanakar uñjaskataxa. ⁴ Suma quña chuymampi, munasiñampiw naya jak’ar irpkatasta; ñuñuyañ wawanakäkaspas ukham ajanuxarux apkatt’asta; jupanakar manq’ayañatakis wakicht’asiraktwa, ⁵ ukampis jupanakax janiw nayan ukar kuttaniñ munapkiti. Ukatpï jichhax wasitat Egipto markar kuttapxañapänixa, Asiria markarakiw jupanakarux apnaqani. ⁶ Markanakapasti espadan tukjatäniwa, jupanakan pachpa amtatanakapatxa, sayt’asiñ pirqanakapas tukjatarakïniwa. ⁷ Ukhampachas markaxax nayat jayankañ munaskakiwa; diosanakarus art’asisipkakiwa, ukampis janiw khitis jupanakar yanapt’irix utjkiti. ⁸ “Israel, ¿kunjämarak apanukt’asïmasti? ¿Kunjämarak jaytanukt’asïmasti? ¿Admá marka tukjkta ukhamti tukjirisma, jan ukax, Seboím markarux kuntix lurkta ukhamarakcha luririsma? ¡Chuymaxaw ch’allxtitu, jumatakisti khuyapayasiñan phuqt’atarakïtwa! ⁹ Janiw phiñasiñaxampix atipayaskäti, mä jaqit sipansa, nayax Diosätwa, ukat Israelarux jan tukjkäti. Nayax jumanak taypin utjasir Qullan Tatitütwa, janirakiw jumar tukjir jutkti.” ¹⁰ Jupanakasti Tatituruw arkapxani, jupasti mä leonjamaw wararini. Wararitapatsti, jupankirinakax khathatt’asisaw inti jalanta tuqit jutxapxani. ¹¹ “Egiptotsti jamach’inakjamaw khathatt’asis jutxapxani; Asiriatsti palomanakjamarakiw jutxapxani; wasitat utanakapan utjasiyxä. Uksti, naya Tatituw arsta. ¹² “Israel markankirinakax taqi pachan k’arintapxitu; sallqjapxarakitu. Judá markankirinakasti Tatitut jithiqtxapxiwa, jichhasti yaqha diosanakaruw taqi chuyma arkapxaraki.

¹ Israelax thayapitakis sarnaqkaspa ukhamawa; sapürus inti jalsu tuqit jutir thayarukiw arkaski. K’arisiñanakapampi, nuwasiñanakapampisti waliw jilxatti, Asiria markampis arust’asiwa, Egipto markarusti aceitenak apayi.” ² Tatitux Israelampix ch’axwankiwa. Jacobun markaparusti sarnaqäwipatjam mutuyani; luräwinakapatjam kunatix katuqañapäki uk katuqapxarakini. ³ Jacobux, janïra yurkasapuniw jilaparux sallqjäna, jach’äxän ukkhasti Tatituw jupar Betel chiqan uñstäna. Ukansti mä angelampiw nuwasïna, ¡juparusti atipjänwa! Ukatsti jacht’asisaw juchapat pampachayasiñatak Tatitur mayisïna, Tatitusti pampachänwa. ⁵ Tatitu, taqi ch’aman Dios; ¡Tatitu sataw sutipaxa! ⁶ Ukhamasti, israelitanaka, juchanakamat pampachayasiñatak Tatitur mayisipxam; chiqpach chuymamampi, askimpirak sarnaqapxam, ukatsti Tatitumarupun alkatasipxarakim. ⁷ Tatitux siwa: “Canaán jaqinakax k’ari tupuñanak apnaqañ yatipxi, sallqjañ munapxapuniwa. ⁸ Israelitanakasti sarakiwa: ‘¡Jïsa, qamiriw tukta, taqi kun jikxatt’asirakta; ukampis janiw khitis jalaqtanak uñjataxat juchañchkitaspati, lunthatasiñampi jikxatatäkchi ukasa!’ ⁹ Egipton jakkäyätas ukkhatpachaw nayax Diosamätxa, jichhax wasitat chhujllunakan jakayarakïma, kunjämatix wasaran sarnaqapkäyätax ukhama. ¹⁰ “Nayaw profetanakarux parlta, unañchäwinakapsa yapxataraktwa, jupanak tuqirakiw uñtasïwinak parlarakta. ¹¹ Galaad chiqan yaqha diosanakaw utji, k’ari diosanakkamakiwa. Guilgal chiqansti urqu vacanakrak wilañcha luqtapxi; altaranakapasti q’ala tukjatawa, qala qutunakjam yapunak taypin willtatarakiwa.” ¹² Jacob chachasti Aram tuqiruw jaltxäna, ukansti warmi jikxatañatakix ovejanak awatïna. ¹³ Tatitux mä profeta tuqiw Egiptot Israel markarux irpsunïna. ¡Mä profeta tuqirakiw juparux sum uñjarakïna! ¹⁴ Israelita jaqinakax Tatitur wal phiñasiyapxäna, chuymapsti walpun ust’ayapxäna. Ukat Tatitux jaqi jiwayatanakapat juchañchasin t’aqhisiyani, jupanakpacharuw ñanqha luratanakapax kutxatarakini.

¹ Kunapachatix Efrainankir jaqinakax arsupkän ukkhaxa, Israelan maynïr ayllunakapax axsartañampiw isch’ukipxäna; ukampis Efrainax Baal diosar yupaychasa jucha luratapat jiwarakïna. ² ¡Jichhas juchxa lurasipkakiwa! Qullqinakap umatatayasinsti yaqha diosanak lursusipxi, kunjämarutix munapki ukhamarjama. Ukatsti sapxarakiwa: “¡Wilañchanak luqtapxam!” sasa. Jaqinakasti uka vaca qallur uñtat diosanakaruw jamp’atipxi. ³ Ukat jichhax qhantati urpur uñtata, willjta sullar uñtat chhaqtapxani, thayan apat waña laphir uñtata, phayañ utat mistur jiwq’ir uñtat chhaqtapxani. ⁴ Tatitux Israel markaparux siwa: “Naya Tatituw juman Diosamätxa, Egiptonkkäyätas ukkhatpacha; naya sapakiw juman qhispiyir Diosamätxa. ⁵ Nayaw uka waña parintat wasar uraqin imäyäsma. ⁶ “Kunapachatix jumanakan manq’añanakamax jilarxän ukkhaxa, jach’achasiñampiw phuqhantasipxtaxa, nayatsti armasxapxaraktawa. ⁷ Ukat jichhax jupanakatakix mä leonar uñtatäyäxa, kunjämtix mä leopardox manq’antañatak thakhin suyxatkix ukhama. ⁸ Qallunakap chhaqhayasir jukumarir uñtataw jupanakarux jikxatä, ukatsti chuymapsa jisk’a jisk’a tukjä. Mä leonar uñtataw jupanakarux pachpan manq’antä; ch’uminkir laq’ur uñtataw jupanakarux tukjarakï. ⁹ Israel, ukham jichhax tukjäma, janirakiw khitis jark’aqkätamti. ¹⁰ Jichhasti, ¿kawkinkarak reyimasti, uka markanakaman jumar qhispiyañatakisti? ¿Kawkinkarak jilïrinakamasti, khitinakarutix reyinaksa maykäyäta ukanakasti? ¹¹ Jumampi phiñasitäsin reyinak churäyäsma, jumampi phiñasitäsin uka reyinak apaqxaraksma. ¹² “Israelan ñanqha luratanakapax qillqatawa; jucha luratanakapasti suma qillqantatawa. ¹³ Israelan yuriñap pachax purinxiwa, ukampis janiw suma wawäkiti, yuriñatakis janirakiw sum wakicht’atäkiti. ¹⁴ ¿Ukatti jichhasti jiwañat qhispiyapxämasti? ¡Ukampis janiw khuyapayasiñ uñacht’aykxämati! Jiwa, ¡Jach’a ch’amamampi aka markar t’unjir jutam!” ¹⁵ Israel, inas wasitat qamiriptchisma, ukampis nayax q’al t’unjäma, kunjämtix wasarat sartankis uka thayax uma jalsu phuch’unaksa q’al wañt’ayki ukhama. Ukatsti uñisirinakamax suma imasitanakam q’al katuntasxapxani. ¹⁶ Samaria markasti, Tatitur saykatasitapat mutuyäwi katuqani. Espadampi jiwarayatäpxaniwa, wawanakapas uraqir jisktaskam jiwarayatäniwa, usur warminakas payar kharjatäpxarakiniwa.

¹ ¡Israel, Tatit Diosaman ukar kuttanxam, jucha luratamat aynacht’taxa! ² Tatitur kuttanxapxam, akham mayt’asisa: “Taqi ñanqha luratanakaxat pampacht’apxita, nanakan jumar yupaychatanakaxsa, suma chuymampirak katuqt’apxita. ³ Asiria markax janiw qhispiyapkitaspati, janiw caballonakapar lat’xatasas jaltapkiristti. Amparaxampi lurasipkta ukanakarux, janirakiw ‘Nanakan Diosaxa’ sapkäti. Tatay, wajchax juma sapanak khuyapayasiñ jikxati.” ⁴ Tatitux israelitanakarux siwa: “Phiñasiñaxax t’akurxiwa. Jichhasti kunja jach’äkitix munasiñaxax uk uñacht’ayarakï, janiw saykatasir markäkxapxaniti. ⁵ Israel markatakix sullar uñtatäyäwa, jupasti lirio panqarjamaw panqart’ani. Saphinakapasti uraqirux suma saphintatäniwa; ⁶ alinakapasti olivo quqan alinakapjamaw jach’ar saratatani, q’aphipasti Libanonkir pinonakan q’aphipjamäniwa. ⁷ Israelax wasitat nayan arxatat jakxani; ukatsti trigor uñtataw jilani, uva alir uñtataw panqart’ani, Libanonkir vinjam wali aytatarakïniwa. ⁸ Israelitanakasti sarakiniwa: ‘Kunäskpas jichhax yaqha diosanakaxa’ sasa. ¡Nayaw uñjasta, markaxarus imasirakta! Nayax pino quqjam ch’uxñakipunïsktwa, markaxax nayanwa achup jikxatarakini.” ⁹ Yatiñani, ch’ikhi jaqinakas aka arunak amuyt’apxpan: Tatitun thakhipax chiqapawa, chiqa jaqinakakiw ukanjam sarapxi; ukampis ñanqha jaqinakax uka thakhin liwisipxiwa.