MATEO

1

1 Akax, Jesusan nayra awkinakapan sutipatkam aytatawa, jupax Davidampita, Abrahamampit saraqirïnwa. 2 Abrahamax Isaacan awkipänwa, Isaacasti Jacobun awkipänwa, Jacobux Judá chachampina, jilanakapampin awkipänwa. 3 Judá chachax Fares, Zérah chachanakan awkipänwa, taykapasti Tamar satänwa. Faresax Hesronan awkipänwa, Hesronasti Araman awkipänwa. 4 Aramax Aminadaban awkipänwa, Aminadabasti Naasonan awkipänwa, Naasonasti Salmonan awkipänwa. 5 Salmonax Boozan awkipänwa, taykapax Rahab satänwa. Boozasti Obedan awkipänwa, taykapax Rut satänwa; Obedax Jesen awkipänwa. 6 Jesé chachasti David reyin awkipänwa. David reyix Salomonan awkipänwa, Salomonan taykapasti Urías chachan warmipänwa. 7 Salomonax Roboaman awkipänwa, Roboamasti Abiasan awkipänwa, Abiasasti Asan awkipänwa. 8 Asá chachax Josafatan awkipänwa, Josafatasti Joraman awkipänwa, Joramasti Oziasan awkipänwa. 9 Oziasax Jotaman awkipänwa, Jotamasti Acazan awkipänwa, Acazasti Ezequiasan awkipänwa. 10 Ezequiasax Manasesan awkipänwa, Manasesasti Amonan awkipänwa, Amonasti Josiasan awkipänwa. 11 Josiasax Joaquinampina, jilanakapampin awkipänwa, uka urunakan israelitanakax Babilonia markar katuntat apatäpxäna. 12 Uka qhipatsti, Joaquinax Salatielan awkipänwa, Salatielasti Zorobabelan awkipänwa. 13 Zorobabelax Abihudan awkipänwa, Abihudasti Eliaquiman awkipänwa, Eliaquimasti Azoran awkipänwa. 14 Azorax Sadocun awkipänwa, Sadocusti Aquiman awkipänwa, Aquimasti Eliudun awkipänwa. 15 Eliudux Eleazaran awkipänwa, Eleazarasti Matanan awkipänwa, Matanasti Jacobun awkipänwa. 16 Jacobux Josean awkipänwa, Joseasti Marian chachapänwa, uka Mariaw Jesusan taykapaxa, Cristo sapktan ukana. 17 Ukhamasti Abrahamat Davidkamax tunka pusin mita jaqinakaw utjäna. Davidat qalltasina, israelitanakax Babiloniar katuntat apatäpkän ukürkamax, tunka pusin mita jaqinakaw utjäna, ukatsti katuntat apatäpkän ukürut Criston yurïwipkamax tunka pusin mita jaqinakaw utjarakïna. 18 Jesusan yurïwipax akhamänwa: María taykapax Joseampi jaqichasiñatak parlatänwa; ukampis janïr chikthapkasin Qullan Ajay tuqi usur jaqiptäna. 19 José chachapax aski jaqïnwa, jupasti Mariarux janiw p’inqachayañ munkänti, ukat jamasat jaytanukxañ munäna. 20 Ukham lup’iskiriruw, Tatitun angelapax samkan uñstäna, ukat sarakïna: “José, Davidan yuqapa, Mariar warmimat katuqañ jan axsaramti, yurkani uka wawax Qullan Ajay tuqiw utji. 21 Mariax mä yuqall wawa wawachasini, juparusti JESÚS sasaw sutichäta, juparakiw markaparux juchapat qhispiyani” sasa. 22 Taqi ukanakasti kuntix Diosax profetap tuqi arskatayna ukarjamaw phuqhasiskäna. 23 “Chacha jan uñt’ir mä tawaquw usur jaqiptani, jupasti mä yuqall wawa wawachasini, juparusti Emanuel sutimpiw sutichani” (ukasti: “Diosax jiwasampiwa” sañ muni). 24 Joseasti ikit sartasinxa, kunjämtix Tatitun angelapax jupar sawaykatayna ukham luräna, Mariarusti warmipat katuqxäna. 25 Ukampis wawanïñapkamax janiw chacha warmjam mayachasipkänti. Wawarusti JESÚS sasaw sutichäna.

2

1 Kunapachatix Herodesax uka markan reyïkän ukapachaw Jesusax Judea uraqina, Belén markan yurïna. Jerusalén markarusti amawt’a jaqinakaw inti jalsu tuqit purinipxäna, 2 ukat jiskt’apxäna: —¿Kawkinkis jichha yurki uka judionakan reyipaxa? Inti jalsu tuqin warawarap uñjapxta, ukat jupar yupaychir jutapxta —sasa. 3 Herodes reyisti uk yatisin wal mayjt’asïna, Jerusalenan jakir taqi jaqinakas mayjt’asirakïnwa. 4 Ukat jupax jilïr sacerdotenakampiru, kamachi yatichirinakampir jawsthapiyäna, ukatsti kawkhantix Cristox yuriñapäkän uka tuqit jiskt’äna. 5 Jupanakasti sapxänwa: —Judeankir Belén markan yuriñapawa, profetax akham qillqawayi: 6 ‘Judea uraqinkir Belén marka, wali aytat markanak taypinxa, janiw sinti jisk’äktati; jumat mä jilïrix mistuni, jupaw Israel markaxarux irpani’ sasa. 7 Ukat Herodes reyix amawt’anakar jamasat jawsäna, ukatsti jupanakaruw jiskt’äna kunapachapunisa uka warawarax uñstkatayna uka. 8 Jupanakarusti Belén markaruw khithäna, akham sasa: —Sarapxam, uka wawat sum yatxatanipxam; jikxatasinsti nayar yatiyapxita, ukat nayan yupaychir sarañaxatakiraki —sasa. 9 Reyin iwxanakap ist’asinsti, amawt’anakax sarawayxapxänwa. Kawkïr warawartix uñjapkän ukax, jupanakan nayraqatap saräna, ukatsti kawkhantix wawax jikxataskäna ukkharuw sayt’äna. 10 Amawt’anakasti warawarar uñjasin wal kusisipxäna. 11 Utar mantasinsti wawarux, María taykapampïskir jikxatapxäna; ukatsti killt’asisin wawarux yupaychapxäna. Imasiñanakap jist’arasinsti, quri, incienso, mirra uka churäwinak juparux katuyapxäna. 12 Amawt’anakasti mä samka tuqiw Herodesan ukar jan kutt’añapatak yatiyatäpxäna, ukat yaqha thakhinjam markapar kutt’awayxapxäna. 13 Amawt’anakan sarxatapatsti, Tatitun angelapaw Josearux samkan uñstäna, juparusti sänwa: “Sartasim, ukatsti wawampiru María taykapampir irpxarusin Egipto markar jaltxam. Kunapachkamatix nayax siskäma ukürkamaw ukankäta, Herodesaw wawar jiwayañatak thaqhani” sasa. 14 Uka arumpachaw Joseax wawampiru taykapampir irpxaruwayasin Egipto markar sarxäna, 15 uka markansti Herodesan jiwañapkamaw ukankapxäna. Taqi akanakasti kuntix Tatitux profetap tuqi arskatayna ukarjamaw phuqhasiskäna: “Egiptot wawaxar jawsta” sasa. 16 Herodesasti amawt’anakan jupar sallqjatap amuyasisinxa, walpun phiñasïna, ukat Belén markana, uka thiyanakan jakir wawanakar pä maranit aynachar taqpachanir jiwarayiriw khithäna; amawt’anakax sapkatayna uka urunakarjam amuyt’asa. 17 Ukhamat Jeremías profetan qillqatapax phuqhasïna: 18 “Arnaqasitanakaw Ramá sat markan ist’asi, jachañampi, wali ayquñampi. Raquelaw wawanakapat jachaskäna, jupasti janiw chuymachatäñ munkänti, wawanakapan jiwaratäxatap layku” sasa. 19 Herodesan jiwatap qhipatsti, Tatitun angelapaw Egipto markan Josearux samkan uñstäna, ukatsti juparux sarakïnwa: 20 “Sartasim, ukatsti wawampiru taykapampir irpxarusin Israel markar kutt’xam, wawar jiwayañ munirinakax jiwxapxiwa” sasa. 21 Ukapachaw Joseax, wawampiru taykapampir irpxarusin Israel markapar kuttxäna. 22 Joseasti Arquelao sat chachan Herodes awkip lanti Judea markar apnaqaskatap yatïna, ukat jupax ukar sarañ axsaräna, ukampis jupax mä samka tuqi Tatitun yatiyataw Galilear sarxäna. 23 Galilea markar purisinsti, Nazaret markar jakiriw sarxäna. Ukasti kuntix Diosax profetanak tuqi arskäna ukarjamaw phuqhasiskäna: “Nazaretankir Jesús satäñapataki”.

3

1 Mä qawqha maranakatsti, Bautisir Juanax Judea wasararuw Diosan arunakap parlir misttanïna. 2 Sarakïnwa: “¡Taqi jan wali luratanakamat kutikipstapxam, Diosan qhapaq markapaw jak’ankxi!” sasa. 3 Isaías profetasti Bautisir Juanat akham qhanañchäna: “Wasaran mä jaqin jach’at art’asitapaw ist’asi: ‘Tatitun thakhip wakichapxam; chiqa thakhi jist’arapxam’ ” sasa. 4 Juanan isipasti camello t’awrat luratänwa, lip’ichit lurat wak’ampiw wak’asirïna; jupax t’iju t’ijunakampi, wasaran utjir misk’impi manq’irïna. 5 Jupan ukarusti, Jerusalenata, taqi Judea tuqinakatpacha, Jordán jawir jak’anakata arunakap ist’ir misttanipxäna. 6 Jupanakasti juchanakap arsusipxäna, ukat Juanax Jordán jawiran jupanakar bautisäna. 7 Kunapachatix Bautisiri Juanax fariseonakaru, saduceonakaru, bautisayasir jutapxatap uñjäna ukkhasti, jupax sänwa: “¡Katari jaqinaka! ¿Khitirak jumanakarusti Diosan jach’a mutuyäwipat jaltañ yatiyapxtamsti? 8 Jichhasti jumanakax sumay sarnaqapxam, Tatitur kutikipstapxatamatsti aski luräwinak uñacht’ayapxam, 9 janirak jumanakax ‘Abrahaman wawanakapäpxtwa’ sapxamti; nayasti sapxsmawa, Diosax aka qalanakatsa Abrahaman wawanakap sartayarakispawa. 10 Ukampis hachax quqanak saphitpach tinksuyañatak niy wakicht’atäxiwa. Jan kuna achu churir quqasti phat’anukutawa, ukatsti ninar phichhantatarakiwa. 11 Nayasti, chiqpachansa umampiw bautisapxsma, ukhamat jumanakax Tatitur kutikipstapxatam uñacht’ayañataki; ukampis khititix nayat qhipa jutki ukax Qullan Ajayumpi, ninampiw bautisapxätam. Jupasti nayat sipan juk’amp ch’amaniwa, nayasti janirakiw jupan wiskhup apañatakis askïkti. 12 Jupasti aski jaqinakarux ñanqha jaqinak taypit irpsunini. Aski jaqinakarusti qhispiyaniwa, ukampis ñanqha lurir jaqinakarux jan jiwt’ir ninaruw jaquntani” sasa. 13 Jesusasti Galilea uraqit Jordán jawiraruw jutäna, kawkhankkäntix Bautisir Juanax ukkharu, ukat jupamp bautisayasiñataki. 14 Bautisiri Juanasti janiw Jesusar bautisañ munkänti, ukat säna: —Nayaw jumamp bautisayasiñaxaxa, ¿kamisarak jumasti nayampi bautisayasir juttasti? —sasa. 15 Jesusasti ukxarux sarakïnwa: —Jichhax ukhamäpan sama, wakisiw Diosan munañap phuqhañasaxa —sasa. Ukat Juanax Jesusar bautisäna. 16 Kunapachatix Jesusax bautisatäxasin umat mistunxän ukkhasti, alaxpachaw jist’artäna, ukatsti Qullan Ajayurux palomar uñtat jupxar saraqasinkir uñjäna. 17 Alaxpachatsti mä aruw ist’asïna akham siri: “Akapï munat Wawaxaxa, khitirutix nayax ajlliskta ukaxa” sasa.

4

1 Ukatsti Jesusax Ajayumpi wasarar irpataw uñjasïna, ukan supayan yant’atäñapataki. 2 Jesusasti pusi tunka urumpi, pusi tunka arumampiw jan manq’at sarnaqäna, ukatsti manq’at awtjayasïna. 3 Supayasti Jesusar yant’añatakiw jak’achasïna, akham sasa: —Jumatix Diosan Yuqapästa ukaxa, aka qalanakar t’ant’ar tukuyam —sasa. 4 Jesusasti juparux sänwa: —Diosan qillqatapax siwa: ‘Janiw jaqix t’ant’a sapampikit jakkani, jan ukasti taqi kuntix Diosax siski uka arunakampiw jakarakini’ —sasa. 5 Ukatsti supayax Jerusalén qullan markaruw irpäna, Tatitun utap patar irpsusinsti, 6 sarakïnwa: —Jumatix Diosan yuqapästaxa, aka patat jaquqtam; Qillqatax siwa: ‘Diosasti angelanakaparuw jumar uñjir khithanini. Jupanakaw amparapar katuqapxätam, kayunakam qalanakar jan usuchjasiñamataki’ sasa. 7 Jesusasti ukxarux sänwa: —Diosan arupan qillqatarakiwa: ‘Janiw Tatitu Diosamarux yant’ätati’ —sasa. 8 Tukuyarusti supayax mä jach’a qullu pataruw Jesusar irpäna, ukatsti aka uraqin taqi qamir markanaka, kunja jach’äkäntix uka markanak uñacht’ayäna, 9 akham sasa: —Jumatix killt’asisin nayar yupaychitäta ukax taqi aka markanak churäma —sasa. 10 Jesusasti juparux sänwa: —Saraqit nayat supaya, Diosan qillqatapasti siwa: ‘Tatitu Diosamarukiw yupaychäta, jupa saparukiw arkäta’ —sasa. 11 Ukat supayax sarawayxäna, Jesusarusti angelanakaw luqtir jutapxäna. 12 Bautisir Juanan carcelankatap ist’asinxa, Jesusax Galilearuw sarxäna. 13 Ukampis janiw Nazaret markar qhiparkänti, jan ukasti Cafarnaúm markar jakiriw sarxäna; uka markasti Galilea quta thiyankänwa, Zabulón, Neftalí uka ayllunakan uraqipana. 14 Taqi akanakasti, Isaías profetan arsutaparjamaw phuqhasiskäna: 15 “Zabulón uraqi, Neftalí uraqi, Jordán jawirat khurkatana, quta thiyankir uraqi: jan judionakan utjasiñ Galilea uraqi. 16 Ch’amakankir jaqinakax mä jach’a qhan uñjapxi; mä suma qhanaw qhanti jiwañ ch’amakan jakapki ukanakataki” sasa. 17 Jesusax ukapachat Diosan arunakap parlañ qalltäna: “Diosan ukar kuttanxapxam, qhapaq markapax jak’ankxiwa” sasa. 18 Ukatsti Jesusax Galilea quta thiyanjam sarkasaw pani jila sullkar uñjäna: maynïrix Simón Pedro satänwa, maynïristi Andrés satarakïnwa. Jupanakax chawlla katurïnwa, qänap qutar jaquntasipkäna. 19 Jesusasti jupanakarux sänwa: —Nayar arkapxita, nayasti jaqi katur tukuyapxäma —sasa. 20 Jupanakasti ukspachaw qänanak jaytarpäwayasax Jesusar arkxapxäna. 21 Mä juk’a nayrar sartasinsti, Jesusax yaqha pani jila sullkaruw uñjäna. Santiagompiru, Juanampiru, jupanakax Zebedeon yuqanakapänwa. Jupanakasti awkipampiw qänanakap boten askichasipkäna. Jesusasti jupanakaruw jawsäna, 22 ukspachaw awkipampiru, botempir jaytanukuwayasax Jesusar arkxapxäna. 23 Jesusax Galilea uraqpach muytäna, sinagoganakan Diosan qhispiyasiñ arunakap yatiyasa, usutanakar k’umaraptayasa, ayquñanakap apaqasa. 24 Jesusan luratapasti Siria uraqpachan yatisïna, jupan ukarusti kunayman usutanakaru, ñanqha ajayun mantatanakaru, t’uku usuninakaru, suchunakaruw irpanipxäna. Jesusasti jupanakarux k’umaraptayänwa. 25 Walja jaqinakaw juparux arkapxäna, Galileata, Decápolis uraqin utjir markanakata, Jerusalenata, Judeata, Jordán inti jalsu tuqinakata.

5

1 Jesusax walja jaqinak uñjasinxa, mä qulluruw makhatäna ukat qunt’asïna. Ukatsti yatiqirinakapax jupan ukaruw jak’achasipxäna, 2 Jesusasti akham sasaw yatichañ qalltäna: 3 “Kusisiñanïpxiw Tatitur taqi chuyma alkatirinakaxa, jupanakankiw Diosan qhapaq markapaxa. 4 “Kusisiñanïpxiw t’aqhisirinakaxa, jupanakax chuymachatäpxaniwa. 5 “Kusisiñanïpxiw llamp’u chuymaninakaxa, jupanakax mä suma uraq katuqapxani. 6 “Kusisiñanïpxiw aski kankañ utjañap munirinakaxa, jupanakax phuqhat uk katuqapxani. 7 “Kusisiñanïpxiw khuyapayirinakaxa, Diosasti jupanakarux khuyapayarakiniwa. 8 “Kusisiñanïpxiw q’uma chuymaninakaxa, jupanakax Diosaruw uñjapxani. 9 “Kusisiñanïpxiw sumankañ utjañapatak ch’amachirinakaxa, jupanakax Diosan wawanakap satäpxaniwa. 10 “Kusisiñanïpxiw aski kankañ layku t’aqhisirinakaxa, jupanakankiw Diosan qhapaq markapaxa. 11 “Kusisipxam kunapachatix jaqinakax nayar arkapxatam layku tuqipxätam, usuchjapxätam, k’arintapxätam ukkhaxa. 12 Kusisitak jakasipxam, jumanakasti alaxpach markan jach’a churäwi katuqapxäta; jumanakat nayra profetanakarux kipkarak uñisipxäna. 13 “Jumanakax akapach jayüpxtawa. Ukampis jayutix ch’aphaqar tukuspaxa, ¿kunampirak jayunchasispasti? Janiw kunatakis askïkxaspati, jan ukasti jaqin takisiñapatak anqar wartatakïxaspawa. 14 “Jumanakax akapach qhanäpxtawa. Mä qullu patankir markax janiw imantaskaspati. 15 Janirakiw mä micha qhanas jamas manqhar uchañatak aqtayatäkaspati, jan ukasti, alay chiqar uchatäñapawa uta manqhankirinakar sum qhantañapataki. 16 Uka pachpay jumanakan qhanamax jaqinak nayraqatan qhantpan, ukhamat aski luräwinakam uñjasin Dios Awkimar taqpachan yupaychañapataki. 17 “Jan jumanakax amuyapxamti, nayax Moisesan kamachinakapa, profetanakan yatichäwinakap chhaqhayiris jutkirista ukhama; janiw uk apaqirit jutktxa, jan ukasti, kuntix yatichañ munkistu uk phuqhiriw jutta. 18 Qhanak sapxsma, akapachampi alaxpachampi tukusiñapkamax, uka kamachinakatxa janiw mä jisk’a arusa, mä jisk’a qillqasa apaqatäkaniti, taqi ukanak phuqhasiñapkama. 19 Ukatpï sapxsmaxa, khititix uka kamachinakat mä jisk’a kamachikïkchi ukasa jan phuqkani, janirak jaqinakarus ukarjam sarnaqañapatak yatichkani ukaxa, jupasti alaxpach markan mä jisk’at uñt’atakïniwa. Ukampis khititix kamachi phuqhani, ukat yaqhanakar ukham phuqhañapatak yaticharakini ukasti, alaxpach markan jach’at uñt’atäniwa. 20 “Nayax sapxsmawa: Janitix sarnaqäwinakamax kamachi yatichirinakata, fariseonakat sipan askïkchi ukaxa, janiw Diosan qhapaq markapar mantapkätati. 21 “Jumanakax nayra awkinakamar akham satäkänsa uk ist’apxtawa: ‘Janiw jiwayätati, jiwayirix juchañchatäniwa’ sasa. 22 Nayasti sapxsmawa, khititix jilapampi phiñasinixa, jupax juchañchatäniwa. Khititix jilapar tuqxani ukasti, Jach’a Tantachasïwinkir jilïrinakan juchañchatäniwa; khititix jilapar ñanqha arunakampi ñanqhachani ukasti, nina infiernor jaquntatäniwa. 23 “Ukhamasti, jumatix luqtäwim altarar apkasin jilamampi jan walinkatam amtasïta ukaxa, 24 uka luqtäwim altar nayraqatar jaytawayasin jilamampi sumankthapir saram. Ukat uka luqtäwim altaran churir kutt’anïta. 25 “Maynitix ‘jan wal lurista’ sas tumpantätam ukaxa, jumasti janïr kunäkipan jupamp sumar mantxam, ukhamat taripirin ukar jan apatäñamataki; jan ukhamäkan ukasti, taripirix katuntirinakar katuyasin carcelt’ayätam. 26 Qhanak sisma, janiw ukatxa taqpach qullqi churañamkam mistkätati. 27 “Jumanakasti ist’apxaraktawa: ‘Janiw wachuq jucha lurätati’ satäkänsa ukxa. 28 Ukampis nayax sapxsmawa, khititix mä warmir munapayañatak uñtixa, niyaw chuymapan jupampix wachuq jucha lurxi. 29 “Ukhamasti, kupi nayramatix juchar puriyirjamästamxa, apsusin jayar liwtam; walïspawa mä nayrama janchiman chhaqhañapaki, taqpach janchima infiernor jaquntatäñat sipana. 30 Jan ukax kupi amparamatix jan walir puriyirjamästamxa, khariqasim ukat jayar liwtam; walïspawa mä amparama janchiman chhaqhañapaki, taqpach janchima infiernor jaquntatäñat sipana. 31 “Satarakïnwa: ‘Khititix warmipampi jaljtanixa, jaljtañ qillqat churxpan’ sasa. 32 Ukampis nayax sapxsmawa, mä chachax warmipan wachuq jucha luratapatak jaljtaspaxa, jan ukhamäkaspa ukasti, jaljtatapampix warmipan juchar puriñap wakichi. Khititix jaljtat warmimpi jaqichaskani ukasti, wachuq jucha luri. 33 “Jumanakax nayra awkinakamar satäkatayna uk ist’apxaraktawa: ‘Kuntix lurañatak Tatitu nayraqatan juramentompi arskta uk phuqhapunim’ sasa. 34 Ukampis nayax sapxsmawa, janipun kunäkipansa juramento lurapxamti. Alaxpach laykus jan lurapxamti, ukax Diosan qunuñapawa; 35 akapach laykusa, ukax Diosan kayunakapan takt’äwipawa, janirak Jerusalén laykusa, ukasti jach’a Reyin markapawa. 36 Janipun p’iqim laykus juramento luramti, janiw jumax mä ñik’utsa, janq’uta ch’iyäraru tukuykasmati. 37 Jumanakan arsuñamax akakïñapawa, ‘Jïsa’, jan ukax ‘janiwa’ sasa. Ukat juk’amp yaqha arux supayat jutiriwa. 38 “Kunatix satäkän uk ist’apxaraktawa: ‘Uñkatatax, uñkatarakim; tuqxatasti, tuqxarakim’ sasa. 39 Ukampis nayax sapxsmawa: Jan wal lurktam uka jaqirux, jan kutkatamti; jan ukasti, maynitix maysa ajanut t’axllintätamxa, maysa ajanumppach uñacht’ayam. 40 Maynitix ch’axwampi isim aparañ munstamxa, patxa isimamppach churawayxam. 41 Mä soldadotix khayakam q’ipirapita sätamxa, jumax juk’amp khurikam q’ipirapim. 42 Mä kunsa maynix mayïtam ukarux churam; jumat mayt’asiñ muniritakisti, jan maysa uñtamti. 43 “Kunatix satäkän uk ist’apxaraktawa: ‘Jaqi masimar munasïtawa, timamarusti uñisïtawa’ sasa. 44 Ukampis nayax sapxsmawa: Uñisirinakamar munasipxam, ñanqhachirinakamatakisti Tatitut mayirapipxam. 45 Ukhamat jumanakax alaxpachankir Awkiman wawanakapäpxäta; jupaw inti jalsuyani jan wali jaqinakatakisa, aski jaqinakatakisa, juparakiw jallu apayani, aski jaqinakatakisa, jan wali jaqinakatakisa. 46 Jumanakatix munasipktam ukanakaruki munapxsta ukaxa, ¿kuna askirak katuqapxätasti? Roma markatak qullqi apthapirinakas uka kipka lurapxaraki. 47 Jilanakamaruk aruntapxäta ukasti, ¿kuna askirak lurapxtasti? Diosar jan uñt’irinakas ukham lurapxaraki. 48 Jumanakax askïpxam, kunjämatix alaxpachankir Awkimax askïki ukhama.

6

1 “Aski luräwinakamxa, jan jaqin uñjayasiñatakik lurapxamti. Ukham lurapxät ukkhasti, alaxpachankir Awkimax janiw kuna churäwsa waxt’apkätamti. 2 “Jumatix pist’ayasitanakar yanapt’äta ukaxa, jaqinakarux jan yatiyamti, kunjämtix k’ari chuymaninakax sinagoganakana, thakhinakan lurapki ukhama. Jupanakax jaqinak nayraqatan wali sumat uñt’atäñ munapxi. Nayasti qhanpun sapxsma, ukham luratapat niy katuqxapxiwa. 3 Kunapachatix jumax pist’ayasitanakar kunsa churät ukkhaxa, wali munat masimas uk jan yatkpati; 4 jan ukasti, jan khitir yatiyasak luram. Ukham luratamatsti, alaxpachankir Awkimax mä suma waxt’äwi churätam. 5 “Kunapachatix jumanakax Diosat mayisipkäta ukkhasti, jan k’ari chuymaninakjam mayisipxamti, jupanakax sinagoganakansa, thakhi thiyanakansa jaqinakamp uñjayasiñatakikiw sayt’at mayisipxi. Qhanak sapxsma, jupanakax churäwip niy katuqxapxiwa. 6 Jumasti Diosat mayiskäta ukkhax, utamar mantam, punku jist’antam, ukatsti Awkimarux uka jamasan mayisim. Awkimasti jamasan mayisitam uñjasax churätamwa. 7 “Diosat mayiskasasti, janiy inamay arunakampi mayisimti, kunjämtix Diosar jan uñt’ir jaqinakax mayisipki ukhama, jupanakasti Diosax jupanakar walja arunak arsutap laykus ist’kaspa ukham amuyapxi. 8 Janiy jupanakjamäpxamti, Awkimax janïr mayipktas ukkhaw yatxi, kuntix jumanakax munapkäta ukxa. 9 Jumanakasti akham mayisipxäta: “ ‘Alaxpachankir nanakan Awkixa, sutimax jach’añchatäpan. 10 Qhapaq kankañamax nanakar jutpan. Munañamasti akapachan luratäpan, kunjämatix alaxpachan luratäki ukhama. 11 Sapüruy manq’añ churanipxita. 12 Juchanakaxat pampachapxita, kamisatix nanakax jan wal lurapkitu ukanakarux pampachapkta ukhama. 13 Janirak yant’äwir puriyapxistati, jan ukasti ñanqhat qhispiyapxita’; [jumankiw jaqinakar apnaqañaxa, ch’amanïñasa, jach’achatäñasa wiñayan wiñayapataki. Ukhamäpan.] 14 “Jumanakatix jan wali luratanakapat masinakamar pampachapxäta ukkhaxa, alaxpachankir Awkimax jumanakarux pampachapxarakïtamwa; 15 janitix masinakamar pampachapkäta ukasti, janirakiw Awkimax juchanakam pampachapkätamti. 16 “Kunapachatix jumanakax ayunapkäta ukkhasti, janiy k’ari chuyman jaqinakjam llakit ajan uñacht’ayapxamti, jupanakax ayunatapa jaqimp uñjayasiñatakikiw llakit ajan uñacht’ayapxi. Qhanak sapxsma, ukham luratapampix churäwip niy katuqxapxiwa. 17 Kunapachatix jumax ayunkät ukkhax, ajanum jariqasim, ñik’utamsa sum askicht’asim, 18 ukhamat jaqinakan juman ayunaskatam jan amuyañapataki. Jan ukasti, Awkimakiw ayunatam yatini, ukatsti juparakiw waxt’äwim churätam. 19 “Akapachan jan walja yänak imapxamti, uka yänakax ina ch’usaruw tukusispa, thuthaw q’al thuthantaspa, jan ukax lunthataw lunthatsurakispa. 20 Jan ukasti, jumanakax alaxpachar suma yänak imasipxam, uka yänakax janiw ina ch’usar tukuskaniti, thuthas thuthantkaniti, janirakiw lunthatas apaskaniti. 21 Kawkhankkitix qamir yänakamax, ukkhankarakiw chuymamaxa. 22 “Janchin qhanapax nayramawa; ukhamasti, nayramatix walikïskchi ukaxa, taqi janchimax sum qhantani; 23 ukampis nayramatix jan walïkchixa, taqi janchimax ch’amakankaniwa. Juman utjki uka qhanatix ch’amakar tukuni ukaxa, ¡kunja laxa ch’amakänisa! 24 “Janiw khitis pani uywirir luqtkaspati, maynirux munasiniwa, maynirusti uñisiniwa, jan ukax maynirux alkataniwa, maynirusti jisk’achaniwa. Diosampiru, qamir yänakampirux janiw khitis luqtkaspati. 25 “Sapxaraksmawa: Jan llakisipxamti, kuntix manq’apkäta, umapkäta, isisipkäta ukanakata. ¿Janit jakañax manq’at sipan juk’ampïki, janchis isit sipan juk’ampïkisti? 26 Uñtapxam jalanaqaskir jamach’inakaru: janiw jupanakax satapkisa, apthapipkisa, janirakiw juyranaksa pirwanakar imapkiti; ukampis alaxpachankir Awkimaw ukanakarux manq’ayi. ¡Jumanakasti jamach’inakat sipan juk’amp munatäpxtawa! 27 Ukampis ¿khitirak wal llakisitapat jakañap mä juk’ampi yapt’asispasti? 28 “¿Kunatarak isit llakisipxtasti? Uñtapxam kunjämtix pampan panqaranakax jilaski uka, ukanakax janiw irnaqapkiti qapupkarakisa. 29 Nayasti sapxsmawa, janiw Salomón reyis walja utjirinïtap laykux uka panqaranakjam isthapiskänti. 30 Diosatix uka panqaranakarux sum isthapiychixa, jichhürux sum panqart’aski, qharürusti ninar phichhantatäxarakiwa, ¡Diosax jumanakampix juk’amp sum lurani, pisi iyawsañan jaqinaka! 31 Ukhamax jan llakisipxamti akham sasa: ‘¿Kunsa manq’añäni? ¿Kunsa umañäni? ¿Kunampis isisiñäni?’ sasa. 32 Diosar jan uñt’irinakakiw taqi uka yänakat llakisisipki, ukampis jumanakan alaxpachankir Awkimax niyaw yatxi kuntix munapkta uka. 33 Ukhamasti, nayraqatax Diosan qhapaq markap thaqhapxam, kunatix jupan nayraqatapan chiqäki ukarak lurapxam, ukatsti taqi yänakax churatakïsipkätawa. 34 Jan qharürut llakisipxamti, qharürux llakisiñatak pachax utjaskaniwa. Sapürurakiw llakinakan phuqhantatäski.

7

1 “Jaqi masimarux jan juchañchapxamti, jumanakar Diosan jan juchañchañapataki. 2 Kunjämtix jumanakax jaqi masimar juchañchapktas uka pachparak Diosax jumanakarux juchañchapxätam; kunjämtix jumanakax jaqinakar lurapkäta ukhamarak jumanakarux Diosax lurapxätam. 3 ¿Kunatarak jumasti jilaman nayrapan mä jisk’a t’unan utjatap uñch’uktasti, ukat jumax janirak amuyasktati mä thuru lawan nayramankatapatsti? 4 ¿Kamisarak jilamar sasmasti: Nayramankir t’una apsüma, sasa, pachpa nayraman mä thuru lawa utjkipansti? 5 ¡K’ari chuyman jaqi!, nayramankkis uka thuru lawa nayraqat apsusim, ukat jumax sum uñjasin uka jisk’a t’una jilaman nayrapan utjkis uk apsüta. 6 “Qullanäki uka yänak jan anunakar churapxamti, ukatarak uka anunakasti jumanakar kutkatasin achjasipkiristam. Janirak munat suma yänakamsa khuchhinakar warxaruyapxamti, khuchhinakasti taksupxaspawa. 7 “Mayipxam, Diosax churapxätamwa; thaqhapxam, jikxatapxätawa; punku liqt’apxam, jist’aratäpxätawa. 8 Mayirix katuqiwa; thaqhirix jikxatiwa; punku liqt’irirusti jist’aratawa. 9 “¿Jumanak taypin maynix utjaspati, wawapan t’ant’a mayipan qalak churiristi? 10 ¿Jan ukax wawapan chawlla mayipan mä asiru churiristi? 11 Jumanakatix, jan wali jaqïkasin, sumäkis uk wawanakamar churapxstaxa, ¡alaxpachankir Awkimasti, khitinakatix jupar mayki ukanakarux juk’amp sumanak churarakinixa! 12 “Kunjämtix jumanakax jaqinakamp uñjatäñ munapkta ukhamarak jumanakax jupanakar uñjapxam; ukham lurañax kamachimpina, profetanakampin yatichatawa. 13 “K’ullk’u punku chiq mantapxam. Chhaqhañar irpir thakhimpi, punkumpisti jach’awa; waljanirakiw uka chiq mantapxi; 14 ukampis jakañar irpir thakhimpi, punkumpix wali k’ullk’uwa, juk’anikiw ukanak jikxatapxi. 15 “K’ari profetanakat amuyasipxam, jupanakasti ‘Diosat nanakax parlaxpta’ sasaw sarnaqapxi. Jupanakasti ovejanakat isthapitaw jumanakan ukar jutapxi, ukampis chuymapanxa ñanqha lunthat qamaqinakawa. 16 Jumanakax luräwinakapat uñt’apxäta, yatipxtawa, janiw ina ch’aphinakat uvax apthapiskiti, janirakiw higos aliq ch’aphirar quqat apthapiskaspati. 17 Suma quqanakax suma achunak churi, jan suma quqanakasti jan wali achunakarak churi. 18 Suma quqasti janiw jan wali achunak churkaspati, janirakiw jan wali quqas suma achunak churkaspati. 19 Jan wali achu churir quqanakasti phat’anukutawa, ukatsti ninar phichhantatarakiwa. 20 Ukhamasti jumanakax luräwinakapat uñt’apxäta. 21 “Janiw taqi khitinakatix: ‘Tatay, Tatay’ siskitu ukanakax alaxpach markar mantkaniti, jan ukasti khitinakatix Awkixan munañap lurki ukanakakiw mantani. 22 Khä urunxa, waljaniw sapxitani: ‘Tatay, Tatay, nanakax sutimaruw parlapxäyäta, sutimaruw ñanqha ajayunakar jaqsupxäyäta, ukatsti sutimxarurakiw walja muspharkañanak lurapxäyäta’ sasa. 23 Ukapachaw jupanakarux sarakï: ‘Janipuniw jumanakarux uñt’apksmati; ¡ñanqha lurir jaqinaka, nayat jithiqtapxita’ sasa. 24 “Khititix ist’kitu ukat kuntix siskta uk lurki ukax, qarqa patar utachasir amuyt’an jaqir uñtatawa. 25 Jallux purintiwa, jawiranakax walipuniw sartani, thayas wali ch’amampiw uka utarux thayt’ani, ukampis utax janiw liwiskiti qarqa patar utacht’atätap layku. 26 Ukampis khititix ist’kitu ukat janirak kuntix nayax siskta uk lurki ukaxa, ch’alla patar utachasir jan amuyt’an jaqir uñtatawa. 27 Jallux purintiwa, jawiranakax walipuniw sartani, thayas thayt’anirakiwa, ukatsti utax tinkuwayxiwa. ¡Uka utan tinkutapasti wali llakkañawa!” 28 Kunapachatix Jesusax parlañ tukuyxän ukkhasti, taqi jaqinakaw uka suma yatichäwinak ist’asax muspharapxäna, 29 jupasti munañan kankañampi phuqt’ataw yatichäna, janiw jupanakan kamachi yatichirinakjam yatichkänti.

8

1 Jesusax uka qullut saraqanxän ukkhasti, walja jaqiw juparux arkäna. 2 Ukapachaw mä lepra usun jaqix Jesusar jak’achasïna, jupan nayraqatapar killt’asisinsti, sarakïnwa: —Tatay, munsta ukax q’umachitaya —sasa. 3 Jesusasti juparux amparapampiw luqxatäna, ukatsti sarakïnwa: —Q’umachatäxañam munta, jichhax k’umaräxtawa —sasa. Ukspachaw lepra usun jaqix k’umarachat uñjasïna. 4 Jesusasti juparux sarakïnwa: —Jan khitirus uk yatiyamti, jan ukasti sacerdoter uñachayasir saram, ukatsti Moisesan yatichäwiparjam mä luqta churam, ukhamat sacerdotenakan nayraqatapan k’umaräxatam uñstañapataki —sasa. 5 Ukatsti Cafarnaúm markar mantkiriruw mä capitanax purinisin Jesusar wal achikt’asïna, 6 akham sasa: —Tatay, uywataxaw utan usuntatäski, suchuptatawa, janchipsa walrak usuyasi —sasa. 7 Jesusasti sänwa: —Nayaw jupar k’umaraptayir sarä —sasa. 8 Capitanasti ukxarux sarakïnwa: —Tatay, janiw nayax askïkti utaxar juman mantañamatakixa; jan ukasti akkhatpachak uywataxan k’umaraptañapatak arsum, jupasti k’umaraptxaniwa. 9 Nayasti jilïrinakan arsutaparuw sarnaqta, ukhamarus soldadonakax nayan munañaxankarakiwa. Kunapachatix maynirux nayax sistxa ‘saram’ sasaxa, ukspachaw sari, maynirutix ‘jutam’ sistxa, ukspacharakiw juti, uywataxarutix kuna lurañarus khitta ukkhaxa, jupax luriwa —sasa. 10 Jesusasti uk ist’asin wali musphataw uñjasïna, jupar arkirinakarusti sarakïnwa: —Qhanak sapxsma, israelitanak taypin janiw maynirus aka chachjam iyawsañan jikxatkti. 11 Nayasti sapxsmawa, waljaniw inti jalsu tuqita, inti jalanta tuqitsa jutapxani, ukatsti Abrahamampi, Isaacampi, Jacobumpi manq’iriw alaxpach suma markan qunt’asipxani, 12 ukampis khitinakatix uka suma markankañapäki ukanakax, anqa ch’amakar jaqunukutäniwa. Ukan wararipxani, laka ch’aksa t’urusipxani —sasa. 13 Jesusasti capitanarux sarakiwa: —Utamar sarxam, ukasti iyawsatamarjam luraspan —sasa. Uywatapasti ukspachaw k’umaraptxäna. 14 Jesusax Pedron utaparuw saräna, ukansti Pedron taykch’iparux ikiñankaskir wali usuntat jikxatäna. 15 Jesusasti amparapat llamkt’äna, ukspachaw usux apaqtawayxäna, k’umaräxasinsti Jesusaruw manq’a waxt’äna. 16 Jayp’u tuqirusti ñanqha ajayun mantat jaqinak irpanipxäna; Jesusasti mä sapa arsutapampikiw uka ñanqha ajayunakarux alissüna, ukhamarak yaqha usutanakarus k’umaraptayäna. 17 Taqi akanakasti Isaías profetan arsutaparjamaw phuqhasiskäna: “Jupaw jiwasan usunakasa, chhuxrinakas apxi” sasa. 18 Jesusasti walja jaqinak uñjasinxa, quta khurkatar makhatañatakiw yatiqirinakapar mayïna. 19 Ukapachaw kamachi yatichirinakat maynix Jesusar jak’achasisin säna: —Yatichiri, kawkharutix sarkäta ukkharux arkapunïmawa —sasa. 20 Jesusasti juparux sarakïnwa: —Qamaqinakax putunakaniwa, jamach’inakas tapanakanirakiwa, ukampis Jaqin Yuqapan janiw kawkhar p’iqip waynuqt’añapas utjkiti —sasa. 21 Maynïr yatiqiripasti juparux sarakïnwa: —Tatay, awkixar nayraqat imt’anï, ukat jumarux arkäma —sasa. 22 Jesusasti sarakïnwa: —Jiwatanakax jiwat masipar imaskpan sama, jumax nayar arkita —sasa. 23 Ukatsti Jesusax boteruw mantäna, yatiqirinakapamp chikt’ataw sarxäna. 24 Qutanjam sarapkipansti, mä jach’a thayaw sartäna, quta mathapix boteruw phuqhantäna. Jesusasti ukchañkamax ikiskänwa. 25 Yatiqirinakapasti juparuw sartayapxäna, sapxarakïnwa: —¡Tatay, qhispiyapxita, botex umaruw utjanti! —sasa. 26 Jupasti sarakïnwa: —¡Juk’a iyawsañan jaqinaka! ¿Kunatsa sinti mulljasipxta? —sasa. Uk sasinsti, sartasisin thayampiru qutampiruw tuqinuqäna, arsutaparusti thayasa, qutas t’akurawayxänwa. 27 Jupanakasti wali muspharataw jiskt’asipxäna: —¿Khitïpachas jupaxa? ¡Qutas thayas juparux ist’akirakisä! —sasa. 28 Kunapachatix Jesusax quta khurkatankki uka Gadara chiqar purxän ukkhasti, ñanqha ajayuni pä chachaw amay imäwi manqhat mistunipxäna, ukatsti Jesusaruw jak’achasipxäna. Jupanakax wali axsaratäpxänwa, janirakiw khitis uka thakhi chiqa sarirïkänti; 29 jupanakasti wali jach’at art’apxäna: —¡Jesús, Diosan Yuqapa, nanakampix jan kuns luramti! ¿Janïräkipanti nanakar t’aqhisiyir jutta? —sasa. 30 Uka jak’ansti mä tama khuchhiw manq’askäna, 31 ñanqha ajayunakasti Jesusarux achikt’asipxänwa: —Alisnukupxität ukaxa, khä khuchhinakar mantapxam sapxita —sasa. 32 Jesusasti ukxarux sänwa: —Sarapxam —sasa. Uka ñanqha ajayunakasti, jaqinakat mistuwayasin khuchhinakaruw mantapxäna; khuchhinakasti ukspachaw mä qullu patat qutar chhukt’apxäna, ukan umampi axskatas jiwarapxäna. 33 Khuchhi awatirinakasti wali mulljataw jaltxapxäna, markar purisinsti, kunatix khuchhinakampi, ñanqha ajayun mantat jaqinakamp luraskatayna taqi ukanak yatiyapxäna. 34 Ukatsti markpachaw Jesusar jikxatir mistunipxäna, jupar jikxatasinsti uka chiqat sarxañapatakiw achikt’apxäna.

9

1 Uka qhipatsti Jesusax boter mantasin quta khurkataruw makhatxäna, ukatsti Cafarnaúm markaparuw purxäna. 2 Ukansti, mä suchu jaqiruw ikiñar kallanipxäna; Jesusasti jupanakan iyawsañap unjasinxa, suchu jaqirux sänwa: —Waway, ch’amañcht’asim, juchanakamax pampachatäxiwa —sasa. 3 Kamachi yatichirinakat yaqhipanakasti chuymanakapan sapxäna: “Aka jaqix Diosar ñanqhachañ arunak arsu” sasa. 4 Ukampis Jesusax jupanakan lup’itap amuyänwa, ukat jupanakarux jiskt’äna: —¿Kunatarak jumanakasti jan wali amtañanïpxtasti? 5 ¿Kun sañas jasakïspaxa: ‘Juchanakamax pampachatawa’ sañati, jan ukax: ‘Sartam ukatsti sarnaqam’ sañacha? 6 Jichhasti Jaqin Yuqapan akapachan juchanak pampachañatak munañanïtap uñacht’ayapxäma —sasa. Ukat suchu jaqirux säna: —Sartasim, ikiñam apthapisxam, ukat utamar sarxam —sasa. 7 Uka suchu jaqisti ukspachaw sarthapïna, ukatsti utaparuw sarxäna. 8 Uk uñjasinsti, jaqinakax wal axsarapxäna, ukatsti Diosaruw yupaychapxäna jaqinakar ch’am churatap layku. 9 Jesusasti ukawjat sartasinxa, Mateo sat jaqiruw uñjäna, uka jaqisti Romatak qullqi apthapiñäwjan qunt’atäskänwa. Jesusasti sänwa: —Arkita —sasa. Mateosti sartasisin Jesusaruw arkxaruwayäna. 10 Uka qhipatsti, Jesusax yatiqirinakapampiw Mateon utapan manq’askäna, ukatsti qullqi apthapirinakampi, yaqha jucharar jaqinakampiw ukawjar purinisin manq’añatak qunt’asipxäna. 11 Uk uñjasinsti, fariseonakax yatiqirinakaparuw jiskt’apxäna: —¿Kunatarak jumanakan yatichirimasti uka qullqi apthapirinakampi, juchararanakamp manq’isti? —sasa. 12 Jesusasti uk ist’asin sänwa: —K’umar jaqinakax janiw mä qullir munapkiti, jan ukasti usutanakaw qullir munapxixa. 13 Sarapxam, ukatsti kuntix aka arsüwix sañ munki uk amuyt’anipxam: ‘Nayax jumanakan khuyapt’ayasirïpxañam munta, janiw luqtanak munkti’. Janiw aski jaqinakar jawsir jutkti, jan ukasti juchararanakar jawsiriw jutta —sasa. 14 Ukatsti Bautisir Juanan arkirinakapaw Jesusar jak’achasisin jiskt’apxäna: —Nanakampi fariseonakampix wal ayunapxta, ¿kunatarak juman yatiqirinakamasti jan ayunapxisti? —sasa. 15 Jesusasti sarakïnwa: —¿Jaqichasïwir jawsayat jaqinakax jaqichasir waynan ukankaskatapat llakitakïpxaspati? Ukampis jaqichasir waynar irpasxañ urux purininiwa; ukkhaw ayuno lurañax wakisini. 16 “Janiw khitis mä mirq’i isirux machaq isimpi ch’ukxatkiti, machaq isisti t’axsutax jalthapiwa, ukatsti mirq’i isirux juk’ampiw ch’iyanuqi. 17 Janirakiw chhuyu vinos mirq’i lip’ichi wayaqanakar uchaskiti, ukhamäspa ukax uka mirq’i lip’ichi wayaqax phallaspawa, ukatsti vinosa, lip’ich wayaqanakasa ina ch’usaruw tukusispa. Ukat wakisi chhuyu vinox machaq lip’ich wayaqar uchatäñapaxa, ukhamat paypachax suma imat uñjasini” —sasa. 18 Jesusan ukham parlkipan, judionakan mayni jilïripax purinïna, Jesusan nayraqatapar killt’asisin juparux säna: —Phuchhaxaw añchhichak jiwi; jumatix jutasma, amparamampi jupxar luqxatt’arakisma ukkhax, wawaxax jaktxaspawa —sasa. 19 Jesusasti yatiqirinakapamp chikt’ataw uka jaqimpix saräna. 20 Ukapachasti mä warmiw qhipäxat Jesusar jak’achasïna, jupax tunka payan maraw wila apa usumpi usuntatayna, ukat Jesusan isipat llamkt’äna. 21 Warmisti amuyupan sänwa: “Isipak llamkt’irista ukat k’umaräxiristwa” sasa. 22 Ukspachaw Jesusax kutikipstäna, ukatsti warmir uñjasin sänwa: —Jan llakisxamti, Diosar iyawsatamat k’umaräxtaxa —sasa. Jupasti ukspachaw k’umaräxäna. 23 Kunapachatix Jesusax jilïrin utapar purkän ukkhaxa, phusirinakan uka wawar imanxañatak wakicht’atäskiri, ukhamarak jaqinakan wal jachasipkir uñjäna, 24 jupanakarusti sänwa: —Anqar mistupxam, imill wawax janiw jiwatäkiti, jan ukasti ikiskiwa —sasa. Jaqinakasti Jesusat wal larusipxäna, 25 ukampis jupax jaqinakarux anqaruw ananuküna, ukatsti Jesusax utar mantasin imill wawarux amparapat waytäna, imill wawasti ukspachaw sartäna. 26 Uka luratapasti taqi uksa tuqinakan yatisïna. 27 Jesusan ukawjat mistunkipansti, pani juykhu jaqiw arnaqasis juparux arkanipxäna: —¡Davidan yuqapa, khuyapt’ayasipxita! —sasa. 28 Kunapachatix Jesusax utar mantxäna ukkhaxa, uka juykhunakax juparuw jak’achasipxäna. Jesusasti jupanakarux jiskt’änwa: —¿Jumanakar nayan k’umaraptayañax iyawsapxtati? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —Jïsa, Tatay —sasa. 29 Ukat Jesusax nayranakap llamkt’äna, jupanakarusti sarakïnwa: —Kunjämtix jumanakax iyawsapkta ukhamarjam luraspan —sasa. 30 Ukatsti nayranakapax k’umaräxänwa. Jesusasti jupanakarux akham sasaw iwxt’äna: —Jan khitirus uk yatiyapxamti —sasa. 31 Ukampis jupanakax mistus ukspachaw taqi uksa tuqinakan kuntix Jesusax lurkatayna uk yatiyapxäna. 32 Jupanakan uka utat mistunkipansti, mayni jaqinakax ñanqha ajayun mantat amutu jaqiruw Jesusan ukar irpanipxäna. 33 Jesusan ñanqha ajayur alissutapatsti, uka jaqix ukspachaw parlañ qalltäna. Jaqinakasti uk uñjasin wal muspharapxäna, sapxarakïnwa: —Janipuniw kunapachas Israel markan ukham uñjirïktanti —sasa. 34 Fariseonakasti sapxänwa: —Aka jaqix ñanqha ajayun jilïripan ch’am churataw uka ñanqha ajayunakarux alisnuku —sasa. 35 Jesusasti jach’a markanaka, jisk’a markanak muytäna, sinagoganakan yatichasa. Diosan qhapaq markapan suma yatiyäwi arunak yatiyäna, ukatsti kunayman usutanakaru, ayqurinakaruw k’umarachäna. 36 Walja jaqinak uñjasinsti, Jesusax jupanakat khuyapt’ayasïnwa, jupanakasti jan awatirin ovejanakjam wali llakt’ata, t’aqhisitäpxänwa. 37 Yatiqirinakaparusti Jesusax sänwa: —Chiqpachansa, yapu apthapiñax waljapuniwa, ukampis irnaqirinakaw juk’aniki. 38 Ukhamax yapuniruy irnaqirinak khithaniñapatak mayipxam —sasa.

10

1 Jesusax tunka payan yatiqirinakaparuw jawsäna, jupanakarusti ñanqha ajayunakar alissuñataki, usutanakar k’umaraptayañatakiw ch’am churäna. 2 Tunka payanin sutinakapax akanakawa: Simón Pedro; Andrés, Simón Pedron jilapa; Santiago, Juan, Zebedeon yuqanakapa; 3 Felipe, Bartolomé; Tomás, Romatak qullqi apthapir Mateo; Santiago, Alfeon yuqapa; Tadeo; 4 Cananeo tamankir Simón, Judas Iscariote, Jesusar aljantirïki uka. 5 Jesusax uka tunka payaniruw aka iwxt’anakamp khithäna: “Jan judiöpkis ukanakan markaparux jan sarapxamti, Samariankki uka markanakarus janirak mantapxamti; 6 jan ukasti, Israel markankir chhaqhat ovejanakar sarapxam. 7 Sarasinsti, Diosan qhapaq markapan jak’ankatap yatiyapxam. 8 Usutanakar k’umaraptayapxam, jiwatanakar jaktayapxam, lepra usuninakar q’umachapxam, ñanqha ajayunakarus alissupxarakim. Ukanak lurañatakisti, inakiw ch’am katuqapxtaxa, inakirak churanipxam. 9 “Thakhitakix qursa, qullqsa, 10 manq’añsa, jan apapxamti. Isthapitäpkta ukat yaqha isimp jan apapxamti, janirak yaqha wiskhu, yaqha thujru apapxamti, irnaqirin manq’añ katuqañapasti wakisiwa. 11 “Kunapachatix mä jisk’a markarusa, jan ukax jach’a markarus puripxätaxa, khititix aski jaqïki ukar thaqtapxam, uka markat sarañanakamkamasti jupan utapan qhiparapxam. 12 Utar mantkasinsti ukan jakirinakar suma arumpi aruntapxam. 13 Utankirinakatix askïnixa, uka suma aruntax askïniwa; janitix askïpkanixa, uka aruntax jumanak pachparuw kuttanxani. 14 Janitix katuqapkätamxa, ist’apkarakïtamsa ukkhax uka utata, jan ukax uka markatsa mistuwayxapxam, kayunakamatsa laq’a thalarasiwayxapxam. 15 Qhanak sapxsma, taripäwi urunxa, uka markanakan mutuñapax Sodoma, Gomorra uka markanakat sipan juk’ampïniwa. 16 “¡Amuyasipxam! Nayasti jumanakarux ovejanakjam qamaqinak taypiruw khithapxsma. Katarinakjam ch’ikhïpxam, palomanakjam llamp’u chuymanïpxarakim. 17 Amuyasipxam, jaqinakax jilïrinakaruw katuyapxätam, sinagoganakan jawq’japxarakïtam 18 nayan sutix laykusti, marka apnaqirinakana, reyinakan nayraqatapar irpataw uñjasipxäta; ukhamat jupanak nayraqatana, jan judiöpkis uka jaqinak nayraqatan nayat qhanañchapxäta. 19 Jilïr jaqinakar katuyapkätam ukkhasti, jan llakisipxamti kuntix arsupkäta, kunjämtix arsupkäta ukatxa; arsuñanakam wakisini ukax Diosaw jumanakarux arsuyasipkätam. 20 Janiw jumanakat arsupkäta, jan ukasti Awkiman Ajayupaw jumanak lantix arsuskani. 21 “Jilanakasti jilanakaparuw jiwayañatak katuntayani, awkinakasti wawanakaparuw katuntayani; wawanakasti awkinakaparuw kutkatasini, ukatsti jiwayapxarakiniwa. 22 Taqi jaqinakaw nayar arkapxatam laykux jumanakar uñisipxätam; ukampis khititix tukuykam sayt’kani ukakiw qhispiyasini. 23 Mä markantix nuwjañatak arknaqapxätamxa, yaqha markar jaltxapxam; qhanak sapxsma, janïraw Israelankir markanak muytañsa tukuyapkätati ukapachaw Jaqin Yuqapax jutxani. 24 “Janiw khiti yatiqiris yatichiripat sipan juk’ampïkiti, janirakiw mä uywatas uywiripat sipan juk’ampïkiti. 25 Mä yatiqiritix yatichiripjamäxchixa, ukampix kusisitakïxañapawa, mä uywatatix uywiripjamäxchixa, ukampix kusisitakïxañapawa. Utanirutix Beelzebú sas sutichapxchixa, juk’amp jan walinak utankirinakarux sapxani. 26 “Jupanakarux jan axsarapxamti. Janiw kuna imantatas jan uñjatäkaniti, janirakiw kuna jamasankiris jan yatitäkaniti. 27 Kuntix ch’amakan sapksma ukxa, uru qhanan arsupxam; jamasan sapksma uksti, uta patat arnaqapxam. 28 Janchir jiwayirinakarux jan axsarapxamti, ukampis ajayurux janiw jiwayapkaspati; khititix ajayumpiru janchimpiru infiernor jaquntkaspa uka Diosar axsarapxam. 29 “¿Janit pä jamach’ix juk’a qullqiruk aljaskixa? Ukatsipana, janiw ukanakat mayas jalaqtkaspati Awkiman jan munañapäkchi ukaxa. 30 Ukampis jumanakatxa, ñik’utanakamas mayat mayat suma jakt’atawa. 31 Ukhamasti jan axsarapxamti, jumanakax uka jisk’a jamach’inakat sipansa, jila alanïpxtawa. 32 “Khititix jaqinak nayraqatan nayat arsunixa, nayasti alaxpachankir Awkixan nayraqatapan jupat arsurakï; 33 ukampis khititix jaqinak nayraqatan nayar jan uñt’ir tukunixa, nayasti janirakiw alaxpachankir Awkixan nayraqatapan jupar uñt’ir tukkäti. 34 “Janiy amuyapxamti, nayax akapachar sumankañsa apankirista ukhama; janiw sumankañ apankti, jan ukasti jan walt’ayasiñanakak apanta. 35 Yuqarux awkipampi pitthapiriw jutta, phuchharusti taykapampi, yuxch’arusti taykch’ipampi pitthapiriw jutta; 36 ukhamat uñisirinakamax pachpa utamankirinakäni. 37 “Khititix awkiparu, taykaparu nayar munasiñat sipan juk’ampi munki ukaxa, janiw nayatakjamäkiti; khititix yuqaparusa, phuchhaparusa nayar munañat sipan juk’ampi munki ukaxa, janiw nayatakjamäkiti; 38 khititix cruzap jan q’ipxarus nayar arkkitu ukax, janiw nayatakjamäkiti. 39 Khititix jakañap qhispiyasiñ munanixa, apt’asiniwa, ukampis khititix jakañap naya layku apt’asinixa, qhispiyasiniwa. 40 “Khititix jumanakar katuqapkätam ukanakax nayaruw katuqitu; khititix nayar katuqkitu ukax khithankitus ukaruw katuqi. 41 Khititix mä profetar Diosat jutatapat katuqixa, profetan katuqañapäki uk katuqani; khititix mä aski jaqir aski jaqïtapat katuqanixa, aski jaqin katuqañap katuqarakini. 42 Khititix aka jisk’anakat maynirukis nayar arkatap layku mä juk’a ch’uch’u umaksa waxt’anixa, chiqpachapuniw sapxsma, ukham luratapat churäwip katuqapuniniwa”.

11

1 Kunapachatix Jesusax tunka payan yatiqirinakapar iwxt’añ tukuyxän ukkhasti, jak’ankkis uka markanakaruw Diosan arunakap yatichir sarxäna. 2 Bautisir Juanasti, kuntix Jesusax lurkatayna ukanak carcelan yatitayna. Ukat pani arkirinakaparux Jesusar 3 jiskt’ir khithäna, jutañapäkän uka Cristox jupäpachati, jan ukax yaqharuch suyañäskaspa uk yatxatiri. 4 Jesusasti jupanakarux sänwa: “Sarapxam, kuntix ist’apkta, uñjapkarakta uk Bautisir Juanar yatiyapxam. 5 Juykhunakax uñjxiwa, kayu usutanakas sarnaqxiwa, lepra usuninakax q’umachatäxiwa, uqaranakas ist’xiwa, jiwatanakax jaktxiwa, jan kunaninakarus qhispiyasiñan utjatapax yatiyatäxarakiwa. 6 ¡Nayat jan pächasirix kusisiñaniwa!” sasa. 7 Bautisir Juanan khithanakap sarxipansti, Jesusax jaqinakaruw Juanat parläna, akham sasa: “¿Kun uñjiris jumanakax wasarar sarapxtaxa? ¿Thayan unuqiyat suqusar uñjiriti? 8 Jan ukax ¿kun uñjirich sarapxtaxa? ¿Mä suma isin isintat jaqir uñjiriti? Jumanakax yatipxtawa, suma isin jaqinakax reyinakan utapankiwa. 9 Ukhamasti, ¿kun uñjiripunis sarapxtaxa? ¿Mä profetaruti? Jïsa, jupax mä profetatsa juk’ampiwa. 10 Bautisir Juanatsti, Qillqatax akham siwa: “ ‘Akaxay nayax juman nayraqatam khithaxar khitta, jumatak mä thakhi wakichañapataki’. 11 Qhanak sapxsma, jaqinak taypinxa, janiw maynis Juanat sipan juk’amp jilankirix utjkiti; ukampisa Diosan qhapaq markapan jisk’äki ukax, Juanat sipan jilankiwa. 12 “Bautisiri Juanan jutatapat jichhürkamaxa, Diosan qhapaq markapax wali arknaqataw uñjasi, khitinakatix ch’amampi atipjañ munapki jupanakax uk tukusiyañ munapxi. 13 Juanan jutañapkamaxa, taqpach profetanakampi, Moisesan kamachinakapampix Diosan qhapaq markapat yatiyapxi; 14 jumanakatix uk iyawsañ munapxstaxa, Juanasti jutañapäkän uka Elías profetan lurañap phuqhaski ukawa. 15 Ist’añ munirix ist’pan. 16 “Ukhamasti, ¿kunampirak aka jaqinakar uñtasiyästi? Jupanakax kunjämatix wawanakax plazanakan anatañatak qunt’atäsipki ukar uñtatäpxiwa, ukatsti masinakaparuw arnaqapxi, akham sasa: 17 ‘Pinkill phust’arapipxsma, jumanakasti janiw thuqhupktati; llakiskañ q’uchunak q’uchurapipxsma, jumanakasti janiw jachapktati’ sasa. 18 Ukatsti Juanaw juti, jupax janiw manq’kiti, umkarakisa, jumanakasti juparux ‘ñanqha ajayun mantatawa’ sapxtawa. 19 Ukxarusti jaqin Yuqapaw juti, jupasti manq’iwa, umiwa, jumanakasti juparux ‘ancha manq’iriwa, umirirakiwa, jan wali jaqinakana, Romatak qullqi apthapirin masipawa’ sapxtawa. Ukampis Diosan yatiñ kankañapax luräwinakap tuqiw uñacht’ayasi.” 20 Ukapachaw Jesusax, kawkïr markanakantix walja muspharkañanak lurkatayna uka markanakar tuqinuqañ qalltäna, jupanakan Diosar jan kutikipstapxatap layku. Sarakïnwa: 21 “¡Corazín marka, jumax llakkañätawa! ¡Betsaida marka, jumax kamachkakïta! Tiro markampina, Sidón markampintix taqi aka muspharkañanakax lurasisapän ukaxa, ukspachaw jupanakax llakisiñ isinakampi isthapita, Diosar kutikipstapxasapäna. 22 Ukampis nayax sapxsmawa, taripäwi urun jumanakax Tironkirit sipana, Sidonankirit sipan jach’a mutuñ katuqapxäta. 23 Jumasti Cafarnaúm marka, ¿alaxpachar makhatañti amuyastaxa? ¡Manqhapachar jaquntatäyätawa! Sodoma markantix muspharkañanakax lurasisapänxa, uka markax jichhürkamaw utjaskasapäna. 24 Ukampis nayax sapxsmawa, taripäwi urun jumanakax Sodomankirinakat sipansa juk’amp t’aqhisiñ katuqapxäta”. 25 Ukapachaw Jesusax sarakïna: “Yupaychsmaw Awkixa, jumaw alaxpacha, akapacha apnaqtaxa, jumaw yatiñ kankañ wali yatiñan jaqinakat imanttaxa; ukatsti juk’a yatiñan jaqinakaruw uñacht’aytaxa. 26 Tatay, jumaw ukham muntaxa.” 27 “Awkixasti taqi kun churxitu. Janiw khitis Yuqarux uñt’kiti, jan ukasti Awkikiw uñt’i; Awkirusti janirakiw khitis uñt’kiti, jan ukasti Yuqakiw Awkirux uñt’i, khitirutix Yuqax uñt’ayañ munki ukanakampi. 28 Taqi qarjatanaka, llakimpi atipjatanaka, nayar jutapxam, nayaw samarayapxäma. 29 Kamachinakaxar jaysapxam, ukatsti nayat yatiqasipxita, nayax llamp’u chuymani, alt’at chuymanïtwa, ukat ajayunakaman samarañap jikxatapxäta. 30 Kamachinak churapksma uk phuqhañax janiw ch’amäkiti, jan ukasti, jasakiwa.”

12

1 Jesusax khä urunakan yatiqirinakapampiw sábado urun trigo yapunak taypi saraskäna. Yatiqirinakapasti manq’at awtjayasipxäna, ukat trigo puyanak k’ichirasin manq’apxäna. 2 Fariseonakasti uk uñjasin Jesusaruw sapxäna: —Uñjam, kunatix sábado urun jan lurañäki uk yatiqirinakamax lurasipki —sasa. 3 Jupasti ukxarux sänwa: ¿Janit jumanakax yatipkta kuntix Davidax masinakapamp manq’at awtjatax lurkatayna ukxa? 4 Diosan utapar mantasinxa, Diosar luqtat t’ant’anak manq’antapxäna, uka t’ant’a manq’añax janiw juparusa, masinakaparus wakt’känti, jan ukasti sacerdotenakakiw manq’añapäna. 5 ¿Janirakit jumanakax Moisesan kamachip ullarapkta, sacerdotenakax sábado urun Tatitun utapan irnaqatapampix janiw juchañchasipkiti siski ukxa? 6 Nayasti sapxsmawa, akanxa Tatitun utapat sipan juk’amp jilïriw utji. 7 Jumanakax janiw amuyapktati kuntix aka arunakax sañ munki uka: ‘Nayax jumanakan khuyapt’ayasirïpxañam munta, janiw wilañchanakam munkti’ sasa. Jumanakatix amuyapxasmänxa, janiw jan juchaninakarux juchañchapkasmänti. 8 Ukhamasti, jaqin Yuqapax sábado urxarux munañaniwa. 9 Ukawjat sarxasinsti, Jesusax jupanakan sinagogaparuw mantäna. 10 Ukansti ampar pharsut mä jaqiw ukankaskäna; Jesusar aynacht’ayañatakiw akham sas jiskt’apxäna: —¿Sábado urun mä usutar k’umaraptayañax walikïskiti? —sasa. 11 Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Jumanakan mä ovejatix sábado urun mä p’iyar jalantaspa ukaxa, ¿janit uka ovejar wayskaspaxa? ¡Jïsa, jank’akiw waysuspaxa! 12 Ukhamasti, ¡jaqix uka ovejat sipansa juk’ampi munatawa! Ukalayku, wakisipï sábado urun aski lurañaxa. 13 Uka jaqirusti sarakïnwa: —Amparam luqatatam —sasa. Jaqisti ukspachaw amparap luqatatäna, uka amparapasti maya amparapjam k’umaräxänwa. 14 Fariseonakasti sinagogat mistusinxa, Jesusar jiwayañatakiw amtapxäna. 15 Jesusasti uk yatisinxa, ukawjat sarawayxänwa, walja jaqinakarakiw juparux arkäna. Jesusasti taqi usutanakaruw k’umaraptayäna, 16 ukatsti jupxat jan khitirus yatiyapxañapatakiw mayïna. 17 Taqi akanakasti Isaías profetan arsutaparjamaw phuqhasiskäna: 18 “¡Uñkatapxam nayan ajllitaxaru, khitirutix nayar luqtañapatak jawsaskta ukaru! Nayax juparux wal munasta, jupasti nayarux kusisiyituwa. Nayan Ajayuxsti jupxaruw uchä, jupasti chiqa kankañax taqi markanakar yatiyani. 19 Janiw ch’axwkaniti, janirakiw arnaqaskanisa, janiw khitis thakhinakan jupan arup ist’kaniti. 20 Usuchjatanakarux janiw juk’amp usuchjkaniti, niya jiwirpacharusti janirakiw jiwaykaniti. Jan ukasti, ñanqt’atanakarux ch’amañchaniwa, chiqapar uñjañampi atipjaykani ukürkama. 21 Markanakasti jupar iyawsasaw suyt’apxani”. 22 Jesusan ukarusti mä amut juykhu jaqiruw irpanipxäna, uka jaqisti ñanqha ajayunïnwa, Jesusasti juparux k’umaraptayänwa, ukat wasitat uñjxäna, parlxarakïna. 23 Jaqinakasti wali muspharataw jiskt’asipxäna: “¿Jupasti Davidan yuqapäpachati?” sasa. 24 Ukham ist’asinsti, fariseonakax sapxänwa: “Aka jaqix, Beelzebú sat supayanakan jilïripan ch’amapampiw ñanqha ajayunak alissu” sasa. 25 Jesusasti kuntix fariseonakax lup’ipkän uk yatisin, jupanakarux sänwa: “Mä markan jakirinakatix jupanakkam ch’axwapxaspaxa, markapax q’ala t’unjataw uñjasispa; mä markansa, jan ukax wila masinak taypinsa jupanakkam ch’axwañax utjaspaxa, jan walt’añarukipuniw puripxaspa. 26 Ukhamarakipï, supayatix jupa kipka supayar alissuspaxa, jupa pachpaw t’unjasispa, ukhamasti ¿kunjämarak supayasti ch’amanikïskaspasti? 27 Jumanakax sapxtawa: Beelzebun ch’amapampiw uka ñanqha ajayunakarux jaqsu, sasa; ukhamächi ukasti, ¿khitirak jumanakan arkirinakamarusti ch’am churasin ukham uka ñanqha ajayunakar anqar alissuñatak ch’am churisti? Ukatpï, jupanakpachaw pantjasitäpxatanakam qhanañchasipki. 28 Nayatix uka ñanqha ajayunakar Diosan Ajayupan ch’amapampi alisnuksta ukaxa, ukampix Diosan qhapaq markapan jumanak taypir purinitap yatiyaskta. 29 “Maynitix mä wali ch’aman jaqin yänakap utapat lunthatsuñ munaspa ukaxa, nayraqatax jupar katuntasin ñach’antañapäspawa, ukat taqpach lunthatsuwayaspaxa. 30 “Khititix jan nayampïki ukax nayar jan walt’ayañatakiw sayt’i; nayampi chik jan apthapiristi, willirpayiwa. 31 “Ukatpï sapxsmaxa, jaqinakan taqi juchanakapsa, jan wali arsutanakapsa Diosax pampachaniwa, ukampis Qullan Ajayur arunakapamp ñanqhachirirux janiw pampachkaniti. 32 Khititix jaqin Yuqapatak jan wal arskani ukarux pampachakiniwa; ukampis khititix Qullan Ajayur ñanqhachañatak jan wal parlkani juparux, akapachansa, khäpachansa janiw pampachatäkaniti. 33 “Mä suma quqax suma achunak churi; jan suma quqasti, jan wali achunak churaraki; ukhamasti mä quqax achupat uñt’atawa. 34 ¡Katari jaqinaka! ¿Kamisarak jan wali jaqïkasin suma arunak arsupxasmasti? Kunatix chuymanakaman phuqhantatäki, ukhamarjamaw arsupxtaxa. 35 Mä suma jaqix sumanak arsu, chuymapan suma amtañanak utjatap layku, jan wali jaqisti jan walinakak arsu, chuymapan jan wali amtañanak utjatap layku. 36 Nayasti sapxsmawa, taripäwi urun taqi jaqinakaw jan kunatak aski arunak parlatanakapat uñstapxani. 37 Jumasti arsutamarjamaw taripatäyäta, ukat juchañchatas, jan juchañchatas uñjasïta.” 38 Ukatsti, mä qawqha fariseonakampi, kamachi yatichirinakampix Jesusaruw sapxäna: —Yatichiri, mä muspharkañ lurir uñjañ munapxsma, ukhamat Diosan khithanitätam uñacht’ayañamataki. 39 Jesusasti jupanakarux sänwa: —Ñanqha lurir aka jaqinakax mä unañcha mayipxi; ukampis janiw mayampis Jonasan unañchapat sipan yaqha unañchax churaskxaniti. 40 Kunjämtix Jonasax kimsa urumpi kimsa arumampix mä jach’a chawllan purakapankänxa, uka kipkarakiw jaqin Yuqapax kimsa urumpi kimsa arumampi uraq manqhankani. 41 Nínive markankir jaqinakasti, jichha urunakan jakirinakar juchañchiriw taripäwi urun sartanipxani; jupanakasti Jonasan yatiyäwip tuqiw Diosar kutikipstapxäna, ukampis jichhax Jonasat sipan juk’amp jach’ax mayniw akanki. 42 Uka kipkarakiw Sabá markankir reinas taripäwi urunxa, jichha urunakan jakirinakar juchañchiriw sartani; jupasti wali jaya markatpach Salomonan yatiñ kankañap ist’iriw jutäna, ukampis jichhax Salomonat juk’amp jach’ax mayniw akanki. 43 “Kunapachatix mä ñanqha ajayux mä jaqit mistuxa, samarañ thaqhasaw waña chiqanakan sarnaqi; jan jikxatasinsti, amtt’asiwa: 44 ‘Kawkittix mistunkta ukar kutt’xä’ sasa. Kunapachatix kutt’anxi ukkhasti, uka jaqirux ch’usa utaki, suma pichst’ata, askicht’at utarjamaw jikxati. 45 Ukatsti jupax jupat juk’ampi yaqha paqallqu ñanqha ajayunak tantachi, jupanakamp chikaw uka jaqin chuymapar mantasin ukan jakapxi, uka jaqin sarnaqäwipasti nayra jakañapat sipan juk’ampi jan walïxiwa. Uka kipkaw aka jan wali jaqinakampix lurasirakini”. 46 Jesusan jaqinakar ukham parlkipansti, taykapampi jilanakapampiw ukawjar purinipxäna, jupanakasti jupampi parlt’añ munapxäna. Anqawjan suyt’apxatapatsti, 47 mayniw Jesusarux yatiyäna: —Taykamampi, jilanakamampiw anqankaski, jupanakax jumampiw parlt’añ munapxi —sasa. 48 Jupasti uk yatiyirirux sänwa: —¿Khitirak taykaxampi, jilanakaxampisti? —sasa. 49 Yatiqirinakapar amparampi uñachayasin sarakïna: —Jupanakaw nayan taykaxasa, jilanakaxasa. 50 Khititix alaxpachankir Awkixan munañap lurki, jupaw nayan jilaxasa, kullakaxasa, taykaxasa —sasa.

13

1 Jesusax uka pachpa uruw utat mistusin quta lakan qunt’asïna. 2 Walja jaqinakan tantthaptanipansti, Jesusax mä boter mantasin ukan qunt’asïna, jaqinakasti quta thiyarukiw qhiparapxäna. 3 Ukatsti Jesusax uñtasïwinak tuqiw walja yatichäwinak yatichäna. Jupanakarux sarakïnwa: “Mä yapuchir jaqiw phawir mistüna. 4 Phawkasinsti, mä yaqhip jathax thakhi jak’aruw purïna, ukatsti jamach’inakaw jutasin pallthapiwayxäna. 5 Mä yaqhip jathasti, qalararawjaruw purirakïna, kawkhantix laq’ax juk’akïkän ukawjaru; uka jathasti juk’a laq’anïtap laykux jank’akiw mistunïna; 6 inti lupt’anipansti, pharsuwayxänwa, jan suma saphinïtap laykusti, wañsuwayxänwa. 7 Yaqhip jathasti, ch’aphinak taypiruw purïna, ch’aphinakasti jiltasin uka alirux chhaqtayäna. 8 Ukampis ukat ukxar jathax suma laq’awjaruw purïna, ukatsti wali sum achu churäna, mayatxa patakaru, chikatanakasti suxta tunkaru, mayanakasti kimsa tunkaru. 9 ¡Jumanakatix ist’añ munapxstaxa, ist’apxam!” 10 Jesusan yatiqirinakapasti jupar jak’achasisin jiskt’apxäna: —¿Kunatarak uñtasïwinak tuqi jaqinakar yatichtasti? —sasa. 11 Jesusasti jupanakarux sänwa: “Diosax jumanakar kunanakatix alaxpachan imantatäki ukanak yatiyapxtam, jupanakarusti janiw yatiyatäkiti. 12 Khitinakatix utjirinïki ukanakarux juk’ampiw churasini, ukatsti juk’amp waljaw utjarapini; ukampis khitinakantix jan kunapas utjkani ukanakatxa, mä juk’a utjiripas apaqatäniwa. 13 Ukat jumanakarux uñtasïwinak tuqi yatichapxsma; jupanakasti uñjkasinsa janiw uñjapkaniti, ist’kasinsa janiw amuyapkaniti. 14 Ukhamasti, jupanakampix Isaías profetan arsutaparjamaw phuqhasiski: ‘Jumanakax ist’kasinsa janiw amuyapkätati, uñjkasinsa janiw uñjapkätati. 15 Aka jaqinakan chuymapax qalaratawa, jinchunakapas jan ist’añatak llupantatawa, nayranakapas jan uñjañatak jist’antatawa; jan amuyt’apxañapataki, nayan ukar jan kuttaniñapataki, ukhamat nayan jupanakar jan qhispiyañaxataki’. 16 “Ukampis jumanakax kusisiñanïpxtawa, nayranakamax uñjiwa, jinchunakamasti ist’iwa. 17 Qhanak sapxsma, walja profetanaka, walja aski jaqinakaw kuntix jumanakax uñjapkta ukanak uñjañ munapxäna, ukampis jupanakax janiw uñjapkänti; ist’añ munapkän ukanaksa, janiw ist’apkänti. 18 “Jichhasti kuntix uka uñtasïwix sañ munki uk ist’apxam. 19 Khitinakatix Diosan suma yatiyäwip ist’apki ukat janirak amuyt’apki, ukanakax thakhir purkatayna uka jathamp sasiwa; supayasti jutasin chuymapar phawantat arunak apsuwayxi. 20 Qalawjar purki uka jathaxa, khitinakatix jank’aki wali kusisiñampi katuqapki jupanakawa, 21 jan suma saphinïpxatap laykusti, janiw sum sayt’asipkiti; kunapachatix Diosar arkapxatap layku t’aqhisiñanakasa, jan walt’añanakas jutchi, ukkhax jank’akiw uka suma arunakat mayjt’asxapxi. 22 Ch’aphi taypir purir jathasti, suma arunak ist’ir jaqinakawa, akapach yänakat llakisitapampi, qamir yänakar munatapampiw atipjayasipxi. Taqi ukanakaw suma arunakar chhaqtayi, janirakiw chuymanakapan jiltaykiti. 23 Ukampis suma laq’ar purir jathax, Diosan arunakap ist’irinakawa, jupanakax sum amuyt’apxi, ukatsti mä suma achu churapxaraki, mayatxa patakaru, mayatsti suxta tunkaru, yaqhipasti kimsa tunkaru.” 24 Ukatsti Jesusax yaqha uñtasïwit jupanakar parlt’äna: “Diosan qhapaq markapax kunjämatix mä jaqix yapupar suma jathampi phawantki ukar uñtatawa; 25 ukampis taqinin ikiñapkamaw mä uñisir jaqix jutasin jan wali qura jathampi trigo yapur phawantawayi. 26 Kunapachatix trigox alsunisin puqurxäna ukkhasti, uka jan wali qurax ukampi chikarakiw uñstäna. 27 Ukapachaw yapuchirinakax yapunir sapxäna: ‘Phawanktas ukax suma jathänwa. ¿Kawkitarak uka jan wali qurasti uñstisti?’ sasa. 28 Yapunisti jupanakarux sänwa: ‘Mä uñisir jaqiw uk lurpacha’ sasa. Yapuchirinakasti jiskt’asipkakïnwa: ‘¿Uka jan wali qura jik’irir sarapxiristti?’ sasa. 29 Yapunisti sänwa: ‘Janiwa, uka quranak jik’irkasinxa trigomppach jik’irapxasma. 30 Paypach aliskpan sama, kunapachatix yawthapiñ pachax purinkan ukkhaw uka quranak nayraqat apthapir khithä, ukatsti marqa marqa wakicht’asin ninar phichhantayä, trigorusti pirwaruw sum imayarakï’ ” sasa. 31 Jesusasti yaqha uñtasïwit jupanakarux yatichäna: “Diosan qhapaq markapax kunjämatix mä jaqix yapupar mostaza jatha satantki ukar uñtatawa. 32 Chiqpachansa mostaza jathax taqi jathanakat sipan sinti jisk’akiwa; ukampis alsunisin jiltki ukkhasti, panqar yapun taqi alinakat sipan jach’awa, mä jach’a quqjamaw tukuraki, ukarusti, jamach’inakaw juti, layminakaparuw tapachasipxi” sasa. 33 Ukatsti yaqha uñtasïwit jupanakarux parlarakïna: “Diosan qhapaq markapax mä levadurjamawa, kunjämatix mä warmix walja jak’ur mä juk’a levadurampi chaptasax taqpach masa puqtayki ukar uñtatawa.” 34 Jesusax taqi ukanakatxa, uñtasïwi tuqipuniw jaqinakarux amuyt’ayäna, jan uñtasïwimpisti janiw kunsa yatiykänti. 35 Taqi akanakasti kunjämtix profetax qillqkatayna ukarjamaw phuqhasiskäna: “Uñtasïwinak tuqiw parlä; kunanakatix uraqi qalltäwitpach imantatäkän ukanak yatiyä.” 36 Taqi jaqinakar khithanukxasinsti, Jesusax utaruw sarxäna, ukan yatiqirinakapax jupar jak’achasisin jiskt’apxäna: —Uka jan wali qurat uñtasïwix kuntix sañ munki uk yaticht’apxita —sasa. 37 Ukapachaw Jesusax jupanakarux säna: “Suma jatha satirix Jaqin Yuqapawa, 38 yapusti aka uraqiwa. Suma jathasti Diosan ajllit wawanakapawa, jan wali jathäki ukasti supayan wawanakapawa, 39 jan wali jathampi phawantirix pachpa supayawa. Yawthapiñ pachasti akapach tukuskan uka uruwa, yapu apthapiristi angelanakawa. 40 Kamisatix jan wali quranakax apthapisin ninar phichhantataxa, ukhamarakiw akapachan tukusiñap urun lurasini. 41 Jaqin Yuqapasti angelanakaparuw khithanini, Diosan markapat mayninakar juchar tinkuyirinakaru, jan wal lurir jaqinakar apthapiri. 42 Jupanakarux nina aqkir hornoruw jaquntapxani, ukan wararipxani, laka ch’aksa t’urusipxani. 43 Diosan munañap phuqhirinakasti, intjamaw Awkipan qhapaq markapan qhanapxani. ¡Jumanakatix ist’añ munapxstaxa, ist’apxam! 44 “Diosan qhapaq markapax uraqin imantat qurir uñtatawa. Mä jaqix uka imantat quri jikxati, ukatsti pachparuw imanti; ukatsti kusisitaw taqi kunatix jupan utjki ukanak aljantasin uka uraqi alasxi. 45 “Diosan qhapaq markapax kunjämatix mä alakipa jaqix suma llijkir qalanak thaqki ukamp sasiwa; 46 kunapachatix wali jila alan llijkir mä qala jikxatki ukkhasti, taqi yänakap aljantasin uka llijkir qal alasxi. 47 “Diosan qhapaq markapax kunjämatix mä qänax qutar jaquntatax kunayman chawllanak katsuxa ukamp sasiwa. 48 Chawllan phuqhantat qänarusti, chawlla katurinakax wañaruw qatatsupxi, ukatsti uka chawllanak ajllirpayapxi; suma chawllanaksti walayaruw imxapxi, jan walinaksti willirpayxapxiwa. 49 Uka pachparakiw akapachan tukusiñap urun lurasini: angelanakaw aski jaqinakampi, jan wali jaqinakamp jaljir mistupxani, 50 jan wali jaqinakarusti nina aqkir hornoruw jaquntapxani. Ukapachaw wararipxani laka ch’aksa t’urusipxani.” 51 Jesusasti jupanakaruw jiskt’äna: —¿Jumanakax taqi ukanak amuyapxtati? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —Amuyapxtwa —sasa. 52 Ukat Jesusax jupanakar säna: —Kunapachatix kamachi yatichirix Diosan qhapaq markapat sum yatxi ukkhaxa, utani jaqjamawa, jupasti imat yänakapatxa, machaq yänaka, mirq’i yänak apsunki ukar uñtatawa —sasa. 53 Kunapachatix Jesusax uñtasïwinak tuqi yatichañ tukuyxän ukkhasti, uka chiqat sarawayxänwa, 54 ukatsti Nazaret markaparuw purxäna, ukansti sinagogan yatichañ qalltäna. Ist’apkän uka jaqinakasti wal muspharasipxäna, sapxarakïna: —¿Kawkitarak aka jaqisti ukham yatiñ kankañ yatiqanpachasti? ¿Kunjämatarak uka muspharkañanak lurpachasti? 55 ¿Janit jupasti José k’ullu khithun yuqapäkisti? ¿Janit taykapasti María satäkisti? ¿Janit jupasti Santiago, José, Simón, Judas ukanakan jilapäkisti? 56 ¿Janirakit kullakanakapasti jiwasanak taypin jakapkisti? ¿Kawkitpunirak taqi akanaksti yatiqanpachasti? —sasa. 57 Jupanakasti janiw Jesusan yatichatanakap ist’añ munapkänti. Ukat Jesusax jupanakar säna: —Taqi chiqan mä profetarux sum katuqapxi, ukampis markapansa, utapansa janiw sum katuqapkiti —sasa. 58 Jaqinakan jupar jan iyawsapxatap laykusti, janiw kuna muspharkañanaksa uka chiqan lurkänti.

14

1 Uka urunakanxa, Galilea marka apnaqir Herodes reyix, Jesusat parlir ist’äna, 2 jupan luqtirinakaparusti sänwa: “Jupax Bautisiri Juanawa, jiwatanak taypit jaktanpacha, ukat jupax muspharkañ lurañatakix ch’amanïpacha” sasa. 3 Herodes reyipï Bautisir Juanarux katuntayasin carcelar apantayataynaxa. Ukham lurañapatakisti Herodías warmiw juchanïna, khititix Filipo jilapan warmipäkän uka, 4 Juanasti Herodesaruw akham satayna: “Janiw jilaman warmipampi utjasiñamax wakisktamti” sasa. 5 Herodesasti Juanar jiwayañ munäna, ukampis jupax jaqinakaruw axsaräna, Juanar mä profetarjam taqinin uñt’asitap layku. 6 Herodesan urupansti, Herodiasan phuchhapax taqi jawillatanak nayraqatan thuqt’iriw mistunïna, uka thuqt’atapasti Herodesatakix sinti sumänwa, 7 ukat jupax juramento lurasa tawaqurux säna: —Kuntix munkta uk mayita —sasa. 8 Tawaqusti taykapan amtayataw Herodesarux säna: —Bautisir Juanan p’iqip mä plator churita —sasa. 9 Ukham ist’asasti Herodesax wal llakt’asïna; ukampis jawsatanak nayraqatan juramento luratap laykusti, phuqhañapaw wakisïna. 10 Ukat Bautisiri Juanar p’iqip carcelan khariqaniñapatak arsüna; 11 ukspachaw Juanan p’iqip mä plator apanïna, ukatsti Herodesax uka tawaquruw churäna, jupasti taykaparuw churarakïna. 12 Juanan arkirinakapasti, amayap imt’iriw sarapxäna; ukatsti Jesusar uk yatiyiriw sarapxarakïna. 13 Kunapachatix Jesusax uk yatkän ukkhax, sapakiw mä boter mantasin yaqha chiqar sarawayxäna. Jaqinakasti uk yatisinxa, markanakat mistunisin kayukiw Jesusarux wañanjam arkapxäna. 14 Botet mistusinsti, Jesusax walja jaqinak ukankatap uñjäna; jupanakat khuyapt’ayasisaw usutanakar k’umaraptayäna. 15 Niya jayp’untxipansti, yatiqirinakapax Jesusar jak’achasisin sapxäna: —Jayp’üxiwa, aka chiqan janiw kunas utjkiti. Jaqinakar khithanukxam, uka jak’a markanakat manq’añ alasir sarapxañapataki —sasa. 16 Jesusasti jupanakarux sänwa: —Janiw sarxapxañapax wakiskiti, jumanakay manq’añ churapxam —sasa. 17 Jupanakasti sapxänwa: —Phisqa t’ant’ampi pä chawllampikiw utjapxitu —sasa. 18 Jesusasti sarakïnwa: —Akar apanipxam —sasa. 19 Ukxarusti Jesusax jaqinakan ch’ijir qunurañapatakiw mayïna. Ukatsti phisqa t’ant’ampi pä chawllampi katusin alaxpach uñtasaw Diosar yuspagaräna. T’ant’a pachjasinsti yatiqirinakaparuw churäna taqi jaqinakar lakintapxañapataki. 20 Taqiniw sist’asiñkam manq’apxäna; ukatsti puchunak tunka payan walaya apthapipxäna. 21 Manq’irinakasti niya phisqa waranqa chachanakänwa, janirakiw warminakasa, wawanakas jakhutäkänti. 22 Uka qhipatsti, Jesusax yatiqirinakaparuw boter mantañapatak mayïna, ukhamat jupanakax jupat nayra quta khurkatar puriñapataki, ukchañkamasti Jesusax jaqinakaruw khithanukxäna. 23 Jaqinak khithanukxasinsti, Jesusax sapakiw qulluru Diosat mayisir makhatäna. Arumt’añapkamaw ukan sapaki Diosat mayisiskäna. 24 Ukchañkamasti botex chika qutankxänwa, quta mathapisti boterux wal jawq’jaskäna, thayan nayraqatat thayt’anitap layku. 25 Willjtarusti, Jesusax uma patanjam jutasin yatiqirinakaparux jak’achasïna. 26 Ukham uma patanjam jutaskir uñjasinxa, yatiqirinakapax wal mulljasipxäna, axsarañatsa jach’at wararipxäna: —¡Amayarakisä! —sasa. 27 Ukampis Jesusax jupanakarux sänwa: —Jan axsarapxamti, nayäsktwa —sasa. 28 Pedrosti juparux sarakïnwa: —Tatay, jumästa ukaxa, uma patanjam jutam sitaya —sasa. 29 Jesusasti juparux sänwa: —Jutaskakim —sasa. Pedrosti botet saraqasinxa, jupan ukaruw uma patanjam saräna. 30 Ukham sarkasinsti, thayan wal thayt’asinkatap amuyäna, axsarañatsti umaruw utjantäna, ukat art’asïna: —¡Tatay, waysuta! —sasa. 31 Ukspachaw Jesusax amparapat katusin Pedrorux waysüna, ukat sarakïna: —¡Pisi iyawsañan jaqi! ¿Kunatarak pächastasti? —sasa. 32 Boter makhatxapxatapatsti, thayax t’akurawayxänwa. 33 Ukapachaw botenkirinakax killt’asisin Jesusarux sapxäna: —¡Jumax chiqpachapuniw Diosan Yuqapätaxa! —sasa. 34 Quta makhatasinsti, Genesaret chiqaruw puripxäna. 35 Ukankir jaqinakasti Jesusar uñt’xapxänwa, ukat jupanakax taqi uksanakar yatiyapxäna. Jupan ukarusti kunayman usutanakaruw irpanipxäna, 36 juparusti thiya isipaksa llamkt’añatakiw achikt’asipxäna; isip llamkt’irinakasti, taqiniw k’umaraptapxäna.

15

1 Fariseonakampi, kamachi yatichirinakampiw Jerusalén markat purinipxatayna, Jesusar jak’achasisin jiskt’apxäna: 2 —¿Kunatarak juman yatiqirinakamasti nayra awkinakasan yatichäwipar jan yäqapkisti? ¿Kunatarak manq’añatak amparanakap jan jariqasipkisti? —sasa. 3 Jesusasti jupanakarux jiskt’arakïnwa: —¿Kunatarak jumanakasti yatichäwimarjam phuqhañatak Diosan arsutap jan phuqhapktasti? 4 Diosax siwa: ‘Awkimar taykamar jach’añcham. Khititix awkiparu, taykaparu ñanqhachanixa, jiwañapatak juchañchatäniwa’ sasa. 5 Ukampis jumanakax sapxtawa: Mayni jaqix awkiparusa, taykaparus saspawa: “Janiw yanapkirismati, taqi kunatix utjkitu uk Diosaruw churxta” sasa; 6 ukham siristi, janiw awkiparusa, taykaparus yanapañapäkxiti. Ukham lurasasti jumanakax yatichäwimarjam phuqhañatakiw Diosan kamachip apanukupxtaxa. 7 ¡K’ari chuyman jaqinaka! Ukatpun Isaías profetax jumanakat sataynaxa: 8 ‘Aka jaqinakax lakapampikiw jach’añchitu, chuymapasti nayat jayankiwa. 9 Inamayaw nayarux yupaychasipkitu; yatichäwinakapax jaqin yatichäwipakiwa’ —sasa. 10 Jesusasti jaqinakar jawsthapisin akham sänwa: —Ist’apxam, amuyt’apxarakim: 11 Kunatix jaqin purakapar mantki ukax janiw jaqirux q’añuchkiti. Jan ukasti, kuna arunakatix jaqin lakapat mistki ukaw jaqirux q’añuchi —sasa. 12 Yatiqirinakapasti Jesusar jak’achasisin jiskt’apxäna: —¿Amuyastati? Fariseonakax arunakam ist’asax wal mayjt’asipxi —sasa. 13 Jesusasti jupanakarux sänwa: —Alaxpachankir Awkixan jan ayrut alix saphitpach jik’sutäniwa. 14 Jan yäqapxamti, jupanakax juykhükasin yaqha juykhunakar irpirïpxiwa. Mayni juykhutix juykhu masipar irpanixa, panpachaniw kuna p’iyarus jaquranttapxani —sasa. 15 Ukapachaw Pedrox Jesusar sarakïna: —Uka yatichäwit qhanañcht’apxitaya —sasa. 16 Jesusasti sänwa: —¿Janirakit jumanakas amuyt’apktasti? 17 Taqi kuntix manq’ktan, umktan ukax purakaruw manti, purakatsti mistxarakiwa. 18 Ukampis lakat mistki ukax chuyma manqhat juti, ukanakarakiw jaqinakarux q’añuchi. 19 Chuyma manqhat mistu: jan wali amtañanaka, jaqi jiwayañanaka, wachuqa jucha lurañanaka, lunthatasiñanaka, k’arisiñanaka, jaqxat jan wali parlañanaka. 20 Taqi ukanakaw jaqirux q’añuchi; ukampis jan jariqasis manq’añäki ukax janiw q’añuchkiti. 21 Jesusasti, uka chiqat Tiro, Sidón uka markanakaruw sarxäna. 22 Ukatsti Canaán uraqinkir mä warmiw Jesusan ukarux wal arnaqt’asis jutäna: —¡Tatay, Davidan Yuqapa, nayat khuyapt’ayasita! ¡Phuchhaxaw supayampi t’aqhisiyat uñjasi! —sasa. 23 Jesusasti juparux janiw kamskänsa. Ukat yatiqirinakapax jupar jak’achasisin achikt’apxäna: —Uka warmirux yanapt’am, jiwasan qhipas arnaqasis jutaski —sasa. 24 Jesusasti sänwa: —Diosax Israel markan chhaqhatäkis uka ovejanakar thaqhirikiw khithanitu —sasa. 25 Uka warmisti killt’asisin Jesusarux achikt’asiskakïnwa: —¡Tatay, yanapt’akitaya! —sasa. 26 Jesusasti juparux sarakïnwa: —Janiw walïkiti wawanakat t’ant’a apaqasin anunakar churañaxa —sasa. 27 Warmisti Jesusarux saskakïnwa: —Tatay, ukax chiqapunïskiwa; ukampis anunakax uywiripan manq’äwipat jalaqtir t’ant’a puchunaksa manq’apxchixaya —sasa. 28 Ukat Jesusax jupar säna: —Warmi, ¡kunja jach’as iyawsañamaxa! Kunjämtix munkta ukhamay luraspan —sasa. Ukspachaw uka warmin phuchhapax k’umaraptxäna. 29 Ukawjat mistusinsti, Jesusax Galilea quta thiyaruw purïna; ukatsti mä qullur makhatasin qunt’asïna. 30 Kawkhankkäntix Jesusax ukkharux walja jaqiw tantachasïna. Ukarusti kayu usutanaka, juykhunaka, jan amparaninaka, amutunaka, walja usutanakampi irpanipxäna, Jesusan jak’aparuw irpnuqapxäna, jupasti uka usutanakarux k’umaraptayänwa. 31 Jaqinakasti uk uñjasin wal muspharapxäna, amutunak arsupana, jan amparaninak k’umaraptipana, kayu usurinak sartipana, juykhunakas uñjxipana. Ukat Israel markan Diosapar yupaychañ qalltapxäna. 32 Jesusasti yatiqirinakaparuw jawsäna, ukat sarakïna: —Aka jaqinakat walpun khuyapt’ayasta, jupanakax kimsa uruw nayamp chikäxapxi, janirakiw kuna manq’añapas utjkiti. Jan manq’atpach utanakapar khithanukxirista ukaxa, thakhin sarkasax qarirapxaspawa —sasa. 33 Yatiqirinakapasti juparux sapxänwa: —Aka chiqan janiw khitis jakkiti. ¿Kawkitarak ukataq jaqitak manq’añ jikxatanipxästi? —sasa. 34 Jesusasti jupanakarux jiskt’askakïnwa: —¿Qawqha t’ant’as utjapxtam? —sasa. —Jupanakasti sapxänwa: —Paqallqu t’ant’ampi, mä qawqha chawllampikiw utjapxitu —sasa. 35 Ukatsti jaqinakan ukawjar qunurañapatakiw mayïna, 36 ukatsti paqallq t’ant’ampi, chawllanakamp apxarusin Diosaruw yuspagaräna, t’ant’anak pachinuqasinsti yatiqirinakaparuw churäna, jupanakasti jaqinakaruw lakintarakïna. 37 Taqiniw sist’asiñkam manq’apxäna, puchunaksti paqallqu walaya phuqha apthapipxäna. 38 Manq’irinakasti niya pusi waranqa chachanakänwa, janirakiw warminakasa, wawanakas jakhutäkänti. 39 Ukatsti Jesusax jaqinakar khithanukxänwa, boter mantasin Magadán chiqaruw sarxäna.

16

1 Fariseonakampi saduceonakampix Jesusaruw jak’achasipxäna, jupar yant’añatakisti, Diosan jupar khithanitapan chiqätap qhanañchañapatakiw mä muspharkañ unañcha mayipxäna. 2 Jesusasti jupanakarux sänwa: “Jayp’u tuqirux jumanakax sapxtawa: ‘Alaxpachax wilar tukutawa, qharürux suma urüniwa’ sasa; 3 willjtarusti sapxaraktawa: ‘Alaxpachax wali qinayrantatawa, jichhürux janiw suma urükaniti’ sasa. Jumanakatix alaxpach uñch’ukisin kunjämäkanitix urunakax uk sum yatipxstaxa, ¿kunjämarak jichhürunakan unañchäwinakap jan amuyapxtasti? 4 Dios nayraqatan jan wali sarnaqir aka jaqinakax mä unañcha mayipxi; ukampis janiw yaqha unañchax Jonasan unañchapat sipan churaskxaniti” sasa. Uk sasinsti, Jesusax jupanakar jaytanukuwayasin sarawayxäna. 5 Jesusampi yatiqirinakapampix Galilea quta khurkataruw makhatapxäna, ukampis yatiqirinakapax t’ant’a apañ armasiwayapxatayna. 6 Ukat Jesusax jupanakar säna: —Fariseonakana, saduceonakan levadurapat wal amuyasipxam —sasa. 7 Yatiqirinakapasti jupanakkamaw aruskipasipxäna: —T’ant’a jan apanitas laykuw ukham sispacha —sasa. 8 Jesusasti uk amuyasin jupanakarux säna: —¿Kunatsa ‘janiw t’ant’anïktanti’ sapxtasti? ¡Kunja juk’akis jumanakan iyawsañanakamaxa! 9 ¿Janit amuyapktasti, amtasipkaraktasti phisqa t’ant’at phisqa waranqa jaqir manq’ayataxsti, ukat puchunak qawqha walayanak apthapipxatamsti? 10 ¿Janirakit amtasipktasti paqallqu t’ant’at pusi waranqa jaqir churataxsti, ukat qawqha walayanaktix puchunak apthapipkta uksti? 11 ¿Kamisarak jumanakasti t’ant’at jan parlatax amuyapxätasti? Jan ukasti sapxsmawa: ‘Fariseonakampina, saduceonakampin levadurapat amuyasipxam’ —sasa. 12 Ukapachaw yatiqirinakapax amuyapxäna, Jesusan t’ant’a puqtayir levadurat jan parlatapa, jan ukasti, fariseonakana, saduceonakan yatichäwipat parlatapa. 13 Jesusasti Cesarea de Filipo sat chiqar purisinxa, yatiqirinakaparuw jiskt’äna: —¿Jaqinakax khitiw sapxis Jaqin Yuqapatxa? —sasa. 14 Jupanakasti sapxänwa: —Yaqhipanakax ‘Bautisiri Juanaw’ sapxiwa; yaqhipanakasti ‘Eliasaw’ sapxiwa, mayninakasti ‘Jeremiasaw’ sapxiwa, jan ukax ‘yaqha profetäpachaw’ sapxarakiwa —sasa. 15 Ukat jupanakar jiskt’arakïna: —Jumanakasti ¿khitiw sapxistasa? —sasa. 16 Simón Pedrosti sänwa: —Jumax Cristo Tatitütawa, jakkir Diosan Yuqapätawa —sasa: 17 Jesusasti juparux sarakïnwa: —Simón, Jonasan yuqapa, kusisiñanïtawa, uksti janiw khitis jumarux yatiyktamti, jan ukasti, alaxpachankir Awkixaw yatiytamxa. 18 Nayasti saraksmawa, jumax Pedro satätawa, nayasti aka qalxaruw iglesiax sayt’ayasï, ukarusti janirakiw jiwañan munañapas atipkaniti. 19 Jumarusti Diosan qhapaq markapan munañanïñ churäma; kuna lurañanaktix jumax akapachan jark’käta ukasti, alaxpachan jark’atarakïniwa, ukampis kuna lurañanaktix jumax akapachan luraykäta ukasti, alaxpachan luratarakïniwa —sasa. 20 Ukatsti Jesusax jupan Cristötap jan khitir arsupxañapatakiw jupanakar iwxt’äna. 21 Jesusax uka urut qalltasin yatiqirinakaparux kunatix jupampi luraskani uk qhanañchañ qalltäna, sarakïnwa: “Jerusalén markar sarañaxaw wakisini, ukansti marka apnaqir jilïrinakampi, sacerdotenakan jilïrinakapampi, kamachi yatichirinakampiw wal t’aqhisiyapxitani. Ukan nayarux jiwayapxitani, ukampis kimsüru jiwatat jaktanï” sasa. 22 Uk ist’asinsti, Pedrox yaqhawjar irpaqasin sapaparukiw wal iwxt’äna akham sasa: ¡Tatay, Diosax jan uk munkpati, janiw ukax jumampix lurasiñapäkiti! —sasa. 23 Jesusasti kutikipstanisin Pedrorux säna: —¡Nayat saraqit supaya, nayarux pantjasiyirjamätawa! Jumax janiw Diosan amtanakap amuyktati, jan ukasti jaqinakjamakiw amuytaxa —sasa. 24 Jesusasti yatiqirinakaparux sarakïnwa: —Maynitix nayar arkañ munchituxa, jupa kipkat armt’aspan, cruzap q’ipxarpan, ukatsti nayar arkitpan. 25 Khititix jakañap qhispiyasiñ munanixa, apt’asiniwa; ukampis khititix jakañap naya layku apt’asinixa, qhispiyasiniwa. 26 ¿Kuna askirakïspa jaqitakisti taqpach uraqix jupankxaspa, ukat jakañap apt’asispa ukasti? Jan ukax ¿qawqhampis mä jaqix jakañap alasispasti? 27 Jaqin Yuqapax Awkipan jach’a munañapampiw, angelanakapampi jutani, ukatsti sapa mayniruw lurataparjam churani. 28 Qhanak sapxsma, akankapktas ukat mä qawqhanix janiw jiwkaniti Jaqin Yuqapar qhapaq kankañampi jutir uñjañkama —sasa.

17

1 Suxta uru qhipatsti Jesusax Pedrompiru, Santiagompiru, Juan jilapampir irptawayasaw mä jach’a qullu patar makhatäna. 2 Ukansti Jesusax jupanak nayraqatan qhankiriw tukuwayäna. Ajanupasti intjamaw k’ajäna, isipasti wali janq’ururakiw tukuwayäna. 3 Ukhamaruw jupanakax Moisesampiru, Eliasampiru Jesusamp parlaskir uñjapxäna. 4 Pedrosti Jesusarux sänwa: —Tatay, wali sumaw jiwasan akankatasaxa. Munsta ukax, kimsa chhujlla akawjar lurapxä: mayax jumataki, mayax Moisesataki, mayasti Eliasataki —sasa. 5 Pedron parlkañapkamasti, mä lliphipkir qinayaw jupanakxarux muyuntäna, uka qinay taypitsti, mä aruw ist’asïna: “Akaw munat Wawaxaxa, nayax juparuw ajllista: jupar ist’apxam” sasa. 6 Uk ist’asinsti, yatiqirinakapax axsarañat uraqir ajanup puriyañkamaw killt’asipxäna. 7 Jesusasti jupanakar jak’achasisaw llamkt’äna, sarakïnwa: —Sartapxam, jan axsarapxamti —sasa. 8 Uñtapxän ukkhasti, mayninakax chhaqhatäxänwa, Jesús saparukiw uñkatxapxäna. 9 Qullut saraqankasinsti, Jesusax jupanakar sänwa: —Janiw khitirus aka uñjäwi yatiyapxätati, kunürutix jaqin Yuqapax jiwatanak taypit jaktkani ukürkama —sasa. 10 Yatiqirinakasti Jesusarux jiskt’apxarakïnwa: —¿Kunatarak kamachi yatichirinakasti: “Eliasaw nayraqat jutani” sapxisti? —sasa. 11 Jesusasti ukxarux sarakïnwa: —Eliasax chiqapuniw nayraqat jutani, jupasti taqi kun wakicht’ani. 12 Ukampis nayax sapxsmawa, Eliasax niyaw jutxi, juparusti janiw uñt’apkänti, jan ukasti jupampix kuntix jupanakax munapkän uk lurapxäna. Uka kipkarakiw jaqin Yuqaparux t’aqhisiyapxani —sasa. 13 Ukapachaw Jesusan yatiqirinakapax Bautisiri Juanat parlaskatap amuyapxäna. 14 Walja jaqinakax utjkän ukar puripkän ukkhasti, mä jaqiw Jesusan nayraqatapar killt’asïna ukat sarakïna: 15 —Tatay, yuqaxat khuyapt’ayasimaya, sapa kutiw t’uku usu churayasi, ninaru, jan ukax, umaruw liwirantti, walpun t’aqhisiyi. 16 Nayasti yatiqirinakaman nayraqataparuw irpanta, jupanakasti janiw waliptayañatak ch’amanïpkiti —sasa. 17 Jesusasti sarakïnwa: —¡Pächasiri, jan wali amtani jaqinaka! ¿Kunapachkamarak jumanakampïskästi? ¿Kunapachkamarak jumanakasti ch’am tukuyapxitätasti? Akawjar uka waynar irpanipxam —sasa. 18 Ukapachaw Jesusax ñanqha ajayur tuqinuqasin uka waynat alissüna, waynasti ukspachaw k’umar tukuwayxäna. 19 Yatiqirinakapasti Jesusampix yaqhawjan parlapxäna, jiskt’apxarakïna: —¿Kunatarak uka ñanqha ajayur alissuñatak ch’amasti nanakan jan utjapkitusti? —sasa. 20 Jesusasti jupanakarux sänwa: —Pisi iyawsañanïpxatam laykuwa. Qhanak sapxsma, mä jisk’a mostaza jatha ukch’akis iyawsañanakamax utjaspaxa, aka qullurux: ‘Akawjat yaqha chiqar jittam’ sapxasmawa, qullusti yaqhawjaruw jittaspa. Janiw kunas jumanakatakix ch’amäkaspati. 21 [Ukampis aka ñanqha ajayux Diosat mayisiñampi, ayuno lurañampikiw alisnukusispa.] 22 Galilea tuqin sarnaqapkipansti, Jesusax jupanakar sänwa: —Jaqin Yuqapax juchararanakan amparapar katuyatäniwa, 23 juparusti jiwayapxaniwa; ukampis kimsürut jaktani —sasa. Yatiqirinakarusti uka yatiyäwix walpun llakisiyäna. 24 Kunapachatix Jesusampi, yatiqirinakapampix Cafarnaúm sat markar purinxapxän ukkhasti, Tatitun utapatak qullqi apthapirinakax Pedron ukaruw jutapxäna, ukatsti jiskt’apxarakïnwa: —¿Yatichirimax Tatitun utapatak qullqi churiti? —sasa. 25 Pedrosti sänwa: —Jïsa, churiwa —sasa. Ukatsti, kawkhankapkäntix mayninakax uka utar Pedron mantkipansti, Jesusax jupar jiskt’änwa: —Simón ¿kunjämsa uka tuqit amuyta? Akapach reyinakax ¿khitinakarus qullqinaksa, yaqha churäwinaksa mayixa, jupanakankirinakaruti, jan ukax yaqha markankirinakarucha? —sasa. 26 Pedrosti juparux sarakïnwa: —Yaqha markankirinakaruwa —sasa. Jesusasti sarakïnwa: —Ukhamax jupankirinakax janiw kuna qullqsa churañapäkiti. 27 Ukampis jupanakar jan mayjt’ayañatakix qutar saram, ukatsti chawlla katuñ anzuelo umar jaquntam, kawkïr chawlltix katkäta ukan lakapan mä qullqi jikxatäta. Uka qullqsti nayampita jumampit qullqi churañäki uk churanxam —sasa.

18

1 Ukapachaw yatiqirinakax Jesusar jak’achasisin jupar jiskt’apxäna: —¿Khitis Diosan qhapaq markapan wali aytat jaqïspaxa? —sasa. 2 Jesusasti mä wawa jawsäna, jupanak taypir sayt’ayasinsti, 3 sarakïnwa: —Qhanak sapxsma, jumanakatix jakañaman Diosar jan kutikipstapkäta, janirak mä wawjam tukupkäta ukax, janiw Diosan qhapaq markapar mantapkätati. 4 Yatipxam, Diosan qhapaq markapanxa wali aytat jaqix, khititix akapachan aka wawjam llamp’u chuymanïki ukawa. 5 Khititix sutixar aka wawarjam katuqkanixa, nayaruw katuqaskitu —sasa. 6 “Khititix nayar iyawsir jisk’a wawanakar juchar puriyaspa ukaruxa, mä jach’a qalampi kunkar chinuntasin quta manqhar jaquntatäñapaw wakisispa. 7 ¡Kunja jan walis akapachatakix jaqinakan juchar puriñ utjatapaxa! Juchar puriñax utjapuniniwa, ukampis ¡kunakïkani juchar puriyir jaqitakixa! 8 “Ukatpï sapxsmaxa, amparamatix, jan ukax kayumatix juchar puriyirjamästamxa, khariqam ukatsti jayar liwtam; jumatakix walïniwa, jan amparani, jan kayuni jakañar mantañamaxa, paypach kayuni, paypach amparani wiñay aqkir ninar jaquntatäñamat sipana. 9 Jan ukax, nayramatix juchar puriyirjamästamxa, apsusxam ukatsti jayar liwtam; jumatakix ch’ulla nayrani jakañar mantañamax walïniwa, pä nayranpacha wiñay aqkir ninar jaquntayasiñat sipana. 10 “Ukhamasti janipun aka jisk’alalanakat maynirus jisk’achapxamti. Nayasti sapxsmawa, jupanakan angelanakapax alaxpachan sapürupuniw Awkixan nayraqatapankasipki. 11 [Jaqin Yuqapasti khititix chhaqkatayna ukar qhispiyiriw juti.] 12 “¿Kunjämsa jumanakax amuyapxta? Jumanakat maynitix patak ovejanïspa, ukat maya chhaqhayaspa ukaxa, ¿janit llätunk tunka llätunkan oveja jaytawayasax, chhaqhat oveja thaqhir sarkaspaxa? 13 Jikxatani ukasti, jupax uka ovejat juk’ampi kusisini jan chhaqhatäkis uka ovejanakat sipana. 14 Uka pachparakiwa, alaxpachankir Awkimax janiw aka jisk’alalanakat khitinsa chhaqhañap munkiti. 15 “Jilamatix jan wal lurätamxa, jupa saparuki jan wal luratapat parlt’am. Uka iwxt’amarutix ist’ätamxa, jilamampix sumankxätawa. 16 Janitix ist’kätamxa, maynirusa, jan ukax panirus irpasim, ukhamat kuntix arskäta ukxa paninisa, jan ukax kimsanisa arsusin irkatañapataki. 17 Janitix jupanakarus ist’kani ukasti, iglesiankirinakar yatiyam, ukat janipun iglesiankirinakarus ist’kanixa, Diosar jan iyawsir jaqirjam uñjam, jan ukax Romatak qullqi apthapir jaqirjam uñjam. 18 “Qhanak sapxsma, kuna lurañanaktix jumanakax akapachan jark’apkäta ukax, alaxpachan jark’atäniwa, ukampis kuna lurañanaktix akapachan lurayapkäta ukasti, alaxpachan luratarakïniwa. 19 “Sapxaraksmawa, paninitix akapachan mä sapa amtañampi mä kunsa Diosat mayipxätaxa, alaxpachankir Awkixax churanipxätamwa. 20 Kawkhantix paninisa, kimsanisa sutixaru tantachasixa, nayax jupanak taypinktwa” sasa. 21 Ukapachaw Pedrox Jesusar jak’achasisin jiskt’äna: —Tatay, jilaxatix kuna jan walsa luritaspaxa, ¿qawqha kutis jupar pampachañaxax wakisixa? ¿Paqallqu kuti? —sasa. 22 Jesusasti juparux sarakïnwa: —Janiw nayax paqallq kuti sisksmati, jan ukasti, paqallq tunka paqallqu kuti sistwa —sasa. 23 “Diosan qhapaq markapax kunjämatix mä reyix irnaqirinakapampi taqi kun jakthapiñ munkän ukar uñtatawa. 24 Kunapachatix jakthapiñ qalltkäna ukkhasti, mayni irnaqiriparuw puriyanipxäna, jupasti reyirux walja qullqi manünwa. 25 Uka irnaqiripasti janiw kunampis phuqhirjamäkänti, ukat reyix juparux säna: ‘Aka jaqir aljantapxam, warmipamppacha, wawanakapamppacha, taqi yänakapamppach aljantapxam, ukhamat uka manup phuqhañapataki’ sasa. 26 Irnaqiristi reyin nayraqatapar killt’asisin jupar achikt’asïna: ‘Tatay, mä juk’a suyt’akitaya, taqpach manu phuqhaskämawa’ sasa. 27 Reyisti jupat khuyapt’ayasïnwa, ukat säna: ‘Jichhax kusisitak sarxam, janiw manuxäkxtati’ sasa. 28 “Reyin utapat mistuwayasinsti, manut pampachayasir jaqix, patak qullqi manükatayna uka irnaqir masipampiw jikisïna. Juparusti kunkat katuntasin niya jaychkatirjamaw säna: ‘¡Manüktas uk churxita!’ sasa. 29 Irnaqir masipasti killt’asisin achikt’asïna: ‘Mä juk’a suyt’akitaya, taqpach manu phuqhaskämawa’ sasa. 30 Ukampis jupax janipuniw munkänti, jan ukasti, manupat phuqhañapkamax carcelaruw jist’antayäna. 31 Jupamp chika mayni irnaqirinakax uk lurir uñjasax wal chuym usuyasipxäna, ukat taqi ukanak reyir yatiyir sarapxäna. 32 Reyisti uk yatisin juparuw jawsayäna, sarakïnwa: ‘¡Ñanqha lurir jaqi! Nayax taqi manumat pampachsma achikt’asitam layku. 33 ¿Janit jumax irnaqir masimat nayjam khuyapayasiñamax wakiskänxa?’ sasa. 34 Reyisti walpun phiñasïna, ukat taqpach manup phuqhañapkam mutuyatäñapatak mayïna.” 35 Jesusasti akham sänwa: —Janitix jilamar taqi chuyma pampachapkäta ukax, alaxpachankir Awkixax ukhamarakiw jumanakampix lurani —sasa.

19

1 Taqi ukanak arsutatsti, Jesusax Galileata, Judearuw sarxäna, Jordán jawirat inti jalsu khurkataru. 2 Walja jaqinakaw juparux arkäna, ukansti usutanakaruw k’umaraptayäna. 3 Ukapachaw fariseonakat mayninakax, Jesusar jak’achasisin jupar yant’añatak jiskt’apxäna: ¿Mä chachax warmipampi mä kunatsa jaljtakispati? —sasa. 4 Jesusasti ukxarux sarakïnwa: —¿Janit jumanakasti Diosan qillqatanakap uñxatapktasti? Ukansti siwa: ‘Diosax qalltan chacha warmi irnuqawayi’ sasa. 5 Sarakïnwa: ‘Ukat chachax awkiparu, taykaparu jaytanukusin warmipampi mayachasxani, panpachanisti mä janchirukiw tukxani’ sasa. 6 Ukhamasti, janiw panïkxapxiti jan ukasti mayakïxapxiwa. Kuntix Diosax mayar tukuyki ukxa, jaqix janiw jaljtaykaspati. 7 Jupanakasti jiskt’asipkakïnwa: —¿Kunatarak Moisesasti jaljtañ qillqat warmir luqtasin jaytanukuñ yatichänsti? —sasa. 8 Jesusasti sarakïnwa: —Jumanakan qala chuymanïtam laykuw Moisesax warmimp jaljtañ jaytawayapxtam; ukampis qalltanxa, janiw ukhamäkänti. 9 Nayasti sapxsmawa, khititix warmiparu wachuqa jucha jan lurkipan apanukuxa, ukat yaqhampi jaqichasixa, uka jaqix wachuq jucha luri. 10 Yatiqirinakapasti Jesusarux sapxänwa: —Ukarutix mä chacha warmix purchi ukaxa, walïspaw jan jaqichasiñapaxa —sasa. 11 Jesusasti sarakïnwa: —Janiw taqinis uk amuyapkiti, jan ukasti khitinakarutix Diosax amuyt’a churki ukanakakiw amuyapxi. 12 Kunayman amuyunakaw jaqin jan jaqichasiñapatakix utji: yaqhip chachanakax jan jaqichasiñatakiw yuri, yaqhiparusti jaqinakaw jan jaqichasir tukuyi, yaqhipanakasti Diosan qhapaq markapar munasitap laykuw, jan jaqichasis jakapxi. Khititix uk amuychixa, ukham amuypan —sasa. 13 Ukatsti wawanakaruw Jesusan ukar irpanipxäna, jupanakxar amparapampi luqxatañapataki, jupanakatak Diosat mayiñapataki; yatiqirinakapasti uk uñjasin wawanak irpanirinakaruw tuqinuqapxäna. 14 Jesusasti sarakïnwa: —Wawanakax nayan ukar jutasipkpan sama, jan jark’apxamti, Diosan qhapaq markapax jupanakjamankiwa —sasa. 15 Jesusasti amparapampiw wawanakar luqxatäna, ukatsti yaqha tuqiruw sarawayxäna. 16 Ukapachax mä waynaw Jesusan ukar jutäna, jupasti jiskt’arakïnwa: —Yatichiri, ¿kuna askinak lurañaxas wakisi wiñay jakañ jikxatañatakixa? —sasa. 17 Jesusasti juparux sänwa: —¿Kunatsa kunatix askïki ukxat jiskt’ista? Dios sapakiw askix utji. Ukampis wiñay jakañarutix mantañ munstaxa, kamachinak phuqham —sasa. 18 Waynasti sarakïnwa: —¿Kawkïr kamachinaksa? —sasa. Jesusasti ukxarux sänwa: —‘Jan jiwayamti, jan wachuqa jucha luramti, jan lunthatamti, janirak khitirus k’arintamti, 19 awkimaru, taykamaru jach’añcham, jaqi masimarusti juma kipkarjam munasirakim’ —sasa. 20 Waynasti ukxarux sarakïnwa: —Taqi uka kamachinak phuqhasktwa. ¿Kunamp lurañaxas wakisi? —sasa. 21 Jesusasti sänwa: —Jumatix chiqap jaqïñ munstaxa, saram, taqi yänakam aljaram, ukatsti jan kunaninakar churam. Ukhamat alaxpach markan suma yänakanïyäta. Ukatsti nayar arkita —sasa. 22 Waynasti uka arunak ist’asin, wali llakt’ataw sarxäna, wali qamirïtap layku. 23 Jesusasti yatiqirinakaparux sarakïnwa: —Qhanak sapxsma, mä qamir jaqin Diosan markapar mantañapax wali ch’amäniwa. 24 Sapxaraksmawa, yawri nayra chiqa mä camellon mistuñapax juk’amp jasakiwa, mä qamirin Diosan qhapaq markapar mantañapat sipana. 25 Uk ist’asinsti, yatiqirinakapax wal muspharasipxäna, sapxarakïnwa: —Ukhamasti, ¿khitikirak qhispitäspasti? —sasa. 26 Jesusasti jupanakar uñtasin säna: —Jaqinakatakix taqi kunas wali ch’amawa, ukampis Diosatakix janiw ch’amäkiti —sasa. 27 Pedrosti ukxarux sänwa: —Tatay, nanakax taqi kunanakatix utjapkitän ukanak apanukunisaw jumar arkapxsma. ¿Kunarak katuqapxästi? —sasa. 28 Jesusasti jupanakarux sänwa: —Qhanak sapxsma, kunapachatix taqi kunas machaqaptkani, jaqin Yuqapas qhapaq qunuñapxar qunt’askani ukkhaxa, jumanakan nayar arkatam laykux, tunka payan qunuñarurakiw qunt’asipxäta Israelan tunka payan ayllupar taripañataki. 29 Ukatsti taqi khitinakatix naya layku jaytanukuni: utanakapa, jilanakapa, kullakanakapa, taykapa, awkipa, wawapa, uraqinakapa; jupanakax ukanakat sipan patak ukkhampi katuqapxani, ukatsti wiñay jakañ katuqapxarakini. 30 Ukampis khitinakatix jichhürun nayrankki jupanakatxa, waljaniw qhipankapxani, qhipankirinakatsti waljanirakiw nayrankxapxani —sasa.

20

1 “Diosan qhapaq markapax mä jach’a yapunimpi sasiwa, jupasti wali willjtaw uva yapup irnaqirinak thaqhir sari. 2 Irnaqirinakampi parlt’asasti, mä urun irnaqatat qawqha qullqitix churañäki uk churañatakiw arsu, ukatsti uva yapupan irnaqiriw jupanak khithi. 3 Yapunisti niya chika uru jak’aw wasitat mistüna, ukatsti plazan inäskir jaqinak uñjäna. 4 Jupanakarusti sänwa: ‘Jumanakax uva yapuxar irnaqir sarasipkam, qawqhatix wakiski ukkha churapxarakïma’ sasa. Jupanakasti sarapxänwa. 5 Yapunisti niya chika uruw wasitat mistüna, ukatsti niya jayp’u tuqirux wasitat mistuskakïnwa, jupanakampisti uka kipka lurarakïna. 6 Niy jayp’untxän ukkhasti, wasitat plazar misturakikïna, ukansti inäskir jaqinak jikxatäna. Ukat jupanakar jiskt’äna: ‘¿Kunatarak taqpach uru jan irnaqas akankasipktasti?’ sasa. 7 Yapunirusti sapxänwa: ‘Janiw khitis irnaqir achikasipkituti’ sasa. Ukat yapunix jupanakar säna: ‘Ukhamax uva yapuxar irnaqir sarasipkam’ sasa. 8 “Niya ch’amakthapi jayp’urusti, yapunix yapu lurayir jilïriparuw säna: ‘Irnaqirinakar jawsam, ukatsti irnaqatapat qullqi churxam, qhipa irnaqirinakat qalltasa, nayra irnaqirinakar tukuyasa’ sasa. 9 Ukapachaw jayp’u tuqir irnaqiri mantirinakax jutapxäna, jupanakasti uru phuqhatas irnaqapkaspa ukhamaw qullqi katuqasipxäna. 10 Ukatsti, uru qalltatpach irnaqirinakaw mantanipxäna, jupanakasti uk uñjasax jilpach qullqi katuqañ suyapxäna; ukampis jupanakax qawqhatix mä urun irnaqatat churañäki ukkhak katuqasipxäna. 11 Ukham katuqasisasti, yapunitakiw arusipxäna, 12 akham sasa: ‘Qhipa tuqir purinipki uka irnaqirinakax mä juk’akixay irnaqapxchixa, jumasti jupanakarux, nanakarjamaw pachpak churaraktaxa, nanakax wali ch’am tukupxta, urpachaw lupimpisa lupjayasipxta’ sasa. 13 Ukampis yapunix jupanakat maynïrirux sänwa: ‘Jilata, janiw kuna ñanqhsa lurksmati. ¿Janit jumampix qawqha qullqtix mä uru irnaqäwit katuqkäta uk parlktanxa? 14 Irnaqatamat qullqi katuqasisin jank’ak sarxam. Nayaw ukham lurañ munta qhip irnaqir jutkis ukarux jumarjam churaña, 15 ¿Janit qullqixampix kuntix nayax munkta uk lurañaxax wakiskitu? Jan ukax, ¿janich jumatak suma chuymanïtaxax walïki?’ sasa. 16 “Ukhamasti qhipankirinakax nayrankaniwa; nayrankirinakasti qhipankarakiniwa. Jawsatanakax waljaniwa, ajllitanakasti juk’anikiwa”. 17 Jerusalenar sarkasinsti, Jesusax tunka payan yatiqiriparuw thakhin tantacht’äna, ukat jupanakarux säna: 18 —Jumanakax uñjapxtawa, jichhax Jerusalenaruw makhatasipktan, Jaqin Yuqapax sacerdotenakan jilïripampiru, kamachi yatichirinakampir katuyatäniwa, jupanakasti jiwayañatakiw juchañchapxani, 19 juparusti yaqha markankir jaqinakaruw katuyapxani, jupanakan jupat larusipxañapataki, nuwjapxañapataki, cruzar ch’akkatapxañapataki; ukampis kimsür jiwatat jaktanxani. 20 Ukapachasti Zebedeon yuqanakapan taykapaw pani yuqapampi Jesusan ukar jak’achasïna, ukatsti achikt’asiñatakiw killt’asïna. 21 Jesusasti juparux jiskt’änwa: —¿Kuns munta? —sasa. Jupasti sänwa: —Jumax reyit qunt’askäta ukkhax, aka pani yuqaxarux juman jak’amaruy qunt’ayarapita, maynirux kupïxamaru, maynirusti ch’iqäxamaru —sasa. 22 Jesusasti ukxarux sarakïnwa: —Jumanakax janiw yatipktati kuntix mayipkta ukxa. ¿Kawkïr k’allk’u umtix umt’kä uk umt’apxasmati? Jupanakasti sapxänwa: —Umt’apxiristwa —sasa. 23 Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Chiqpachansa jumanakax umt’apxätawa, ukampis kupïxaxaru, jan ukax, ch’iqäxaxar qunt’añxa, janiw nayan churañax wakt’kituti, jan ukasti, khitinakatakitix Awkixax wakiyki ukanakarukiw churasini —sasa. 24 Tunka yatiqirinakasti, uk ist’asin pani jila sullkatakix wal phiñasipxäna. 25 Jesusasti jupanakar jawsasin sänwa: —Jumanakax yatipxtawa, juchararanak taypinxa, marka apnaqirinakax wali qhuru chuymampiw jaqinakapar apnaqi, jach’a jilïrinakasti jupanakxarux munañanïtap uñacht’ayaraki. 26 Ukampis jumanak taypin janiw ukhamäñapäkiti. Jan ukasti, khititix jumanak taypin jach’äñ munki ukax, mayninakar luqtañapawa; 27 khititix jumanak taypin jilankañ munchixa, mayninakan luqtiripar tukuñapawa. 28 Jaqin Yuqapax janiw luqtayasir jutkiti, jan ukasti, taqinir luqtiriw juti, jakañapsa jaqinakar qhispiyañatak luqtasiriw juti —sasa. 29 Kunapachatix Jesusax yatiqirinakapampi Jericó markat mistkän ukkhax, walja jaqinakaw juparux arkapxäna. 30 Pani juykhu jaqinakaw thakhin qunt’atäsipkäna, Jesusan ukawja saraskir ist’asinxa, Jesusarux jach’at art’apxäna: —¡Tatay, Davidan Yuqapa, nanakat khuyapt’ayasipxita! —sasa. 31 Jaqinakasti ukham arnaqapxipan amukt’apxañapatiw tuqinuqapxäna, jupanakasti juk’ampiw jach’at art’apxäna: —¡Tatay, Davidan Yuqapa, nanakat khuyapt’ayasipxitaya! —sasa. 32 Jesusasti ukawjaruw sayt’äna, juykhunakar jawsasinsti, jiskt’änwa: —¿Kun lurañaxsa jumanakatak munapxta? —sasa. 33 Jupanakasti sapxänwa: —Tatay, uñjañ munapxta —sasa. 34 Jesusasti jupanakat khuyapt’ayasisin, nayranakap llamkt’äna. Juykhunakasti ukspachaw uñjxapxäna, ukatsti Jesusaruw arkxapxäna.

21

1 Kunapachatix Jerusalén marka jak’ankxapxän ukkhasti, Olivos qullu jak’ankki uka Betfagé sat markaruw puripxäna. Jesusasti ukawjat pani yatiqiriparuw khithäna, 2 akham sasa: —Khä uñkatasi jisk’a markar sarapxam. Ukansti, mä qachu asnoru, jisk’a asno qallupamp chint’atäskir jikxatapxäta. Jararasinsti, nayatak irpanirapipxita. 3 Ukat khitisa kun sapxätamxa, jumanakax sapxam: “Tatituw muni; ukatsti jank’akiw irpayanirapxätam” sasa. 4 Taqi akanakasti kunjämtix Zacarías profetax qillqawaykatayna ukarjamaw phuqhasiskäna: 5 “Jerusalén markarux sapxam: ‘Uñtapxam, juman Reyimaw mä asnxat jutaski, llamp’u chuymani, mä jisk’a asno qallxata, khumuñ uywan qallupxaru.’ ” 6 Yatiqirinakapasti, kunjämtix Jesusax jupanakar siskatayna ukhamarjamaw sarasin lurapxäna. 7 Uka qachu asnorusti qallupamppach irpanipxäna. Jupanakasti isinakapampiw asnorux janxatapxäna, Jesusasti uka asnxaruw lat’xatawayäna. 8 Jaqix waljapunïnwa. Mayninakax isinakap thakhirux jant’akt’apxäna, yaqhipanakasti quqanakat layminak khuchhuqasaw thakxar jant’akt’apxarakïna. 9 Jesusan nayrapa, qhipap saririnakasti, akham sasaw art’apxäna: —¡David reyin Yuqapa, qhispiyapxita! ¡Qullanäpan Tatitun sutipar jutirixa! ¡Alaxpachankir Diosay, qhispiyapxita! —sasa. 10 Kunapachatix Jesusax Jerusalenar mantkän ukkhasti, markpachaw ch’axwtapxäna, waljanirakiw jiskt’asipxäna: —¿Khitirak aka jaqisti? —sasa. 11 Jaqinakasti sapxänwa: —Galilea uraqina, Nazaretankir Jesús, profetawa —sasa. 12 Jesusasti Diosan utapar mantasin taqi ukan aljirinakampiru, alasirinakampiruw anqar alissüna. Qullqi turkasirinakan uchasiñanakap liwinuküna, paloma aljirinakan qunuñanakap jaqurpayäna; 13 ukat sarakïna: —Qillqatanxa siwa: ‘Utaxasti Diosat mayisiñ uta satäniwa’, ukampis jumanakax lunthatanakan putup tukuyxapxatätaxa —sasa. 14 Ukansti, juykhunakampi, kayu usutanakampiw Jesusar jak’achasipxäna. Jesusasti jupanakarux k’umaraptayänwa. 15 Ukampis sacerdotenakan jilïrinakapampi, kamachi yatichirinakampix wal thithipxäna uka muspharkañanak luratap uñjasaxa, wawanakan Tatitun utapan jach’at Tatitur yupaychapxatapatsa, 16 ukat Jesusarux sapxäna: —¿Uka wawanakan arnaqasitap ist’tati? —sasa. Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Jïsa, ist’twa. Ukampis, ¿janit uka tuqit qillqatanak uñxatapktasti? Ukasti akham siwa: ‘Jisk’a wawanakan lakapata, ñuñuskir wawanakan lakapata, jach’añchañ arunak mistuytaxa’. 17 Ukatsti Jesusax Jerusalén markat Betania markaruw sarxäna, uka arumasti ukan qhiparäna. 18 Qhipärmanthisti Jerusalenar kutinkasaw Jesusax manq’at awtjayasïna. 19 Thakhi jak’an mä higo quqa uñjäna, ukar jak’achasisinsti, janiw mä achsa jikxatkänti, jan ukasti laphinakak uñjäna. Ukat Jesusax uka higo quqarux säna: —¡Janipun mayampis achu churamti! —sasa. Ukspachaw higo quqax wañsuwayxäna. 20 Ukham uñjasinsti, yatiqirinakapax wal muspharapxäna, Jesusaruw jiskt’apxarakïna: —¿Kunatarak aka quqasti mäki wañsuwayxisti? —sasa. 21 Jesusasti jupanakarux sänwa: —Qhanak sapxsma, jumanakantix iyawsañax utjaspa, janirak Diosan ch’amapatsa pächasipkasma ukax, janiw nayax kuntix lurkta ukak lurapkasmati, jan ukasti khä qullurutix: ‘Unxtam, jach’a qutar liwiranttam’ sapxasmaxa, lurasispawa. 22 Taqi kuntix iyawsañ chuymampi Diosar mayisipkäta ukxa, katuqapxätawa. 23 Uka qhipatsti, Jesusax Tatitun utaparuw mantäna. Ukan yatichkipansti, sacerdotenakan jilïripampi, judionakan jilïripampiw jupar jak’achasisin jiskt’apxäna: ¿Kuna munañanïñampis jumax uk lurtaxa? ¿Khitirak uka munañanïñ churtamsti? —sasa. 24 Jesusasti jupanakarux sänwa: —Nayax mä jiskt’a jumanakar jiskt’apxarakïma. ¿Khitis Juanarux bautisañapatak khithani, jaqinakati jan ukax Diosacha? Jichhax sapxitaya, ukat nayax kuna munañanïñampitix ukanak lurkta uk sapxarakïma —sasa. Ukham ist’asinxa, jupanakkamaw ch’axwañ qalltapxäna: “Diosaw khithani sañänixa: ‘¿Kunatsa juparux jan iyawsapxta?’ sistaniwa. 26 Jaqinakar axsaratasatsti, janiw jaqinakan khithanitaw sisksnati, Juanax Diosan profetapätap taqinixay yatipxchixa” sasa. 27 Ukat Jesusarux sapxäna: —Janiw nanakax yatipkti —sasa. Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Janirakiw nayas sapkirismati kuna munañanïñampitix akanak lurkta uka —sasa. 28 Jesusasti jupanakaruw jiskt’äna: —¿Jumanakax kamsapxasmasa? Mä jaqix pani yuqanïnwa; ukat maynïrirux säna: ‘Waway, uva yapuxar irnaqir saram’ sasa. 29 Yuqapasti juparux sänwa: ‘¡Janiw sarkiristti!’ sasa. Ukampis qhipat amuyt’asisin saräna. 30 Uka qhipatsti sullka yuqaruw uka kipka sarakïna. Jupasti awkiparux sänwa: ‘Saräwa’ sasa. Ukatsti janiw sarkänti. 31 Uka paninitxa, ¿kawkïris awkin munañap luränxa? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —Nayrïrïkis ukawa —sasa. Jesusasti jupanakarux sänwa: —Qhanak sapxsma, Romatak qullqi apthapirinakampi, walja chachanakampi sarnaqir warminakampiw jumanakat nayraqat Diosan qhapaq markapar mantapxani. 32 Bautisiri Juanax aski jakañ thakhi yatichiriw juti, jumanakasti janiw juparux iyawsapktati; ukampis, Romatak qullqi apthapirinakampi, walja chachanakampi sarnaqir warminakampix iyawsapxiwa. Jumanakasti ukanak uñjkasinsa, janiw jupar iyawsañatak kutikipstapktati. 33 “Ist’apxam aka yaqha amuyt’äwi: Mä jaqiw utjäna, uraqiparusti uva alinak ayruntäna, ukatsti uyuchrantayarakïnwa; uva ch’irwañ wakichäna, ukanak uñjañatakisti mä torre luräna. Jupasti yapuchir jaqinakaruw waki yapuchapxañapatak churawayäna, ukatsti jaya markaruw sarxäna. 34 Kunapachatix yapu apthapiñ pachax purinkän ukkhasti, uywatanakaparuw khithäna yapuchirinakat qawqhatix jupar wakt’kän uk mayiri. 35 Yapuchirinakasti khithat uywatanakarux katuntapxänwa: maynirux nuwjapxänwa, maynirusti jiwayapxänwa; maynirusti qalampiw k’upjapxäna. 36 Yapunisti nayrïrit sipansa walja uywatanakampi khithäna; yapuchirinakasti jupanakarux uka kipka lurapxarakïna. 37 “Ukatsti yapunix jupan yuqaparuw khithäna: ‘Yuqaxarux axsarapxaniwa’ sasa. 38 Yuqapar uñjasasti, yapuchirinakax jupanakkamaw arust’asipxäna: ‘Akaxay uraqi katuqirixa, jiwayapxañäni ukatsti uraqipax jiwasankxaniwa’ sasa. 39 Jupanakasti ukspachaw yapunin yuqaparux katuntapxäna, yaput anqäxar irpsusaw jiwayapxäna. 40 Jesusasti jupanakaruw jiskt’äna: “Jichhasti, kunapachatix yapunix jutkani ukkhax, ¿kuns lurani uka yapuchirinakampixa? —sasa. 41 Jupanakasti sapxänwa: —Jan khuyapt’ayasisaw uka ñanqha jaqinakarux jiwarayani, uva yapupsti, yaqha yapuchirinakaruw churxani, achunakat qawqhatix jupar wakt’ki uk katuyir yapuchirinakaru —sasa. 42 Jesusasti jupanakarux sänwa: —¿Janipunit kunapachas qillqatanak ullarapkta? Uka qillqatanakasti siwa: ‘Utachirinakan apanukut qalax aski qalaruw tukxi. Tatituw ukham luri, ukat muspharat uñjasipxta’. 43 Ukatpï sapxsmaxa, jumanakatxa Diosan qhapaq markapax apaqatäniwa, ukatsti taqi kunan jupar ist’ir markaruw churasini. 44 Uka qalxar liwxattirix t’unjatäniwa; ukampis qalatix khitirus jalxattanixa, ñut’u tukuyani. 45 Sacerdotenakan jilïrinakapampi, fariseonakampisti, ukanak ist’asax jupanakat ukham parlatap amuyasipxäna. 46 Jupanakasti Jesusarux katuntañ munapxäna, ukampis jaqinakaruw axsarapxäna, jaqinakan Jesusar profetat uñt’apxatap layku.

22

1 Jesusasti wasitat uñtasïwi tuqit jupanakarux yatichañ qalltäna. Sarakïnwa: 2 “Diosan qhapaq markapax kunjämatix mä reyix yuqapar jaqichañatak mä manq’äwi wakichayki ukar uñtatawa. 3 Uywatanakaparuw jaqichasïwir jawsayatanak jawsir khithäna, ukampis jupanakax janiw jutañ munapkänti. 4 Yaqha uywatanakaparuw wasitat khithäna akham iwxt’asa: ‘Jawsayatanakar sapxam, manq’ax wakicht’atäxiwa. Suma vacanaka, lik’i uywanakas khariratäxiwa, taqi kunaw wakichatäxi; manq’äwir jutapxpan’ sasa. 5 Ukampis jawsayatanakax janiw ist’asipkänti. Jupanakat maynïrix yapup uñjiriw sarxäna, maynïristi aljasiñaparuw sarxäna, 6 mayninakasti reyin uywatanakaparux katuntasin jiwayañkamaw nuwjapxäna. 7 Uk yatisinxa, reyix wal phiñasïna, ukat soldadonakaparux khithäna uka jiwayir jaqinakar jiwarayaniñapataki, markaparus ninampi phichhantañapataki. 8 Ukatsti uywatanakaparux sarakïnwa: ‘Jaqichasïwitakix taqi kunaw wakichata, ukampis uka jawsayat jaqinakan janiw jutapxañapax wakiskiti. 9 Ukhamasti, thakhinakar mistupxam, qawqhanirutix jikxatapkäta ukanakar jaqichasïwir jawsanipxam’ sasa. 10 Uywatanakasti thakhinakaruw mistupxäna, qawqhanirutix jikxatapkän ukanakaruw tantacht’apxäna, wali jan wali jaqinakaruw jawsthapipxäna; jaqichasïwi utasti jupanakampiw phuqhantasïna. 11 “Reyisti jawsayatanakar uñjiriw utar mantäna, ukansti mä jaqiruw jan jaqichasïwi isin uñjäna. 12 Juparusti sänwa: ‘Jilata, ¿kunjämatarak akarusti jan jaqichasïwi isin mantantasti?’ sasa. Jupasti amukiw ist’äna. 13 Ukatsti reyix uywatanakaparuw säna: ‘Kayumpita, amparampit ñach’antas anqa ch’amakar jaqunukupxam, ukan wararini, laka ch’aksa t’urusirakini.’ 14 Waljaniw jawsatanakaxa, ukampis ajllitanakax juk’anikiwa.” 15 Uka qhipatsti, fariseonakax Jesusar pantjasiyañatakiw arust’apxäna, ukxat jupar juchañchañataki. 16 Ukatsti Jesusan ukaruw khithapxäna mä qawqha fariseonakampi, Herodesan arkirinakampi, akham sañapataki: —Yatichiri, yatipxtwa chiqa arsur jaqïtama, taqi kunan Diosar jaysañxat yatichatama, kuns jaqix yatichäwimat saskpan ukar juman jan yäqatamsa. 17 Jichhax sapxitaya: ¿Cesarar qullqi churañax walikïskiti, jan ukax janicha? —sasa. 18 Jesusasti jupanakan jan wali amtañanïpxatap amuyasin, jupanakar sarakïna: —K’ari chuyman jaqinaka, ¿kunatsa jumanakax nayar aynacht’ayir jutapxta? 19 Impuesto churañ qullqi uñacht’ayapxita —sasa. Jupanakasti mä qullqi churapxäna. 20 Jesusasti jupanakaruw jiskt’äna: —¿Khitin ajanupasa, khitin sutipas aka qullqin qillqataxa? —sasa. 21 Jupanakasti sapxänwa: —Cesarankiwa —sasa. Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Cesarankki ukxa, Cesarar churapxam, Diosankkis uksti, Diosarurak churapxam —sasa. 22 Fariseonakasti uk ist’asin wal muspharapxäna; ukatsti sarawayxapxänwa. 23 Ukürurakiw saduceonakat yaqhipanakax Jesusan ukar jutapxäna. Jupanakasti janiw jiwatanakan jaktañap iyawsapkänti, ukat Jesusarux jiskt’apxäna: 24 —Yatichiri, Moisesax sänwa: “Maynitix jan wawani jiwanixa, sullka jilapaw ijma warmipampix jaqichasiñapa, jiwir jilapan saraqirip jan chhaqhayañataki” sasa. 25 Nanak taypinxa, paqallqu jila sullkaw utjäna. Nayrïr jilax jaqichasiwa, uka qhipatsti jan wawaniw jiwxäna, ijma warmipasti sullka jilapampiw jaqichasxäna. 26 Payïr jilampix pachparakiw lurasïna, kimsïr jilampisa ukhamarakikiw lurasïna, paqallqunpachampiw ukhäm lurasïna. 27 Uka qhipatsti uka warmix jiwxarakïnwa. 28 Jiwatanakax jaktkani uka urusti, ¿aka warmix kawkïrin warmipäxarakinisti?, paqallqunpachaxay jupampix jaqichasipxchixa —sasa. 29 Jesusasti jupanakarux sänwa: —Jumanakax wali pantjatäpxtawa, Qillqatanaksa, Diosan ch’amapsa jan uñt’apxatam layku. 30 Kunapachatix jiwatanakax jaktkan ukkhaxa, janiw chachanakampi warminakampix jaqichaskxaniti, jupanakasti alaxpachankir Diosan angelanakapjamäxaniwa. 31 Jiwatanakan jaktañapatsti, ¿kunjämtix Diosax siski uk janit uñxatapktasti?: 32 “Nayax Abrahamana, Isaacana, Jacobun Diosapätwa” sänwa. ¡Diosax janiw jiwatanakan Diosapäkiti, jan ukasti jakirinakan Diosapawa! —sasa. 33 Taqi ukanak ist’asinsti, jaqinakax Jesusan ukham yatichatapat wal muspharapxäna. 34 Fariseonakasti Jesusan saduceonakar amukt’ayatap yatisinxa, tantacht’asipxänwa, 35 jupanakat maynïrix kamachi yatichirïnwa, jupasti yant’añatakiw Jesusar jiskt’äna: 36 —Yatichiri, ¿kawkïr kamachis taqit sipan wakiskir kamachixa? —sasa. 37 Jesusasti juparux sänwa: —‘Tatit Diosamaruw munäta: taqi chuymamampi, taqi ajayumampi, taqi amuyumampi.’ 38 Akïriw taqit sipansa wakiskir jach’a kamachixa. 39 Payïr kamachisti ukar uñtatarakiwa: ‘Jaqi masimarux juma kipkarjam munasim.’ 40 Aka pä kamachi arunakxar utt’ayataw Moisesan yatichäwipasa, profetanakan yatichäwinakapasa —sasa. 41 Fariseonakan tantacht’atäsipkipan 42 Jesusax jupanakar jiskt’äna: —¿Khitiw Cristox sapxtas jumanakaxa? ¿Khitit jutiriw sapxtasa? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —David reyin wila masipat jutiriwa —sasa. 43 Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —¿Kunatsa Davidax Qullan Ajayun amuyt’ayatax “Tatitu” sänxa? Davidax akham sänwa: 44 “Tatitux Tatituxarux siwa: Kupïxaxar qunt’asim, uñisirinakamar atipjañaxkama” sasa. 45 Davidatix juparux Tatay, sischixa, ¿kamisarak Davidan wawapäspasti? —sasa. 46 Ukarux janiw khitis mä arsa arskxapxänti, ukürut uksarux janirakiw khitis Jesusarux juk’amp jiskhiñ munkxapxänti.

23

1 Uka qhipatsti, Jesusax taqi jaqinakampiru, yatiqirinakapampiruw säna: 2 “Kamachi yatichirinakampi, fariseonakampix Moisesan yatichäwinakap yatichañatak uskutäpxiwa. 3 Ukhamasti, jumanakax jupanakar jaysapxam, kuntix sapktam taqi ukanak lurapxam; ukampis jupanakjam jan lurapxamti, jupanakasti may arsupxi ukatsti yaqharak lurapxi. 4 Jupanakax jan phuqkay lurañanakampiw jaqinakar t’aqhisiyapxi, ukarusti janiw mä luk’anampis llamkt’añ munapkiti. 5 Jaqin uñjayasiñatakikiw taqi kunsa lurapxi. Paranakaparu, amparanakapar Diosan arunakap qillqsut apañak munapxi, jach’a chhaxchhan isinakampi isthapisiñak munapxi. 6 Manq’äwinakansti nayrïr qunuñanakan qunuñ munapxi, sinagoganakansa jilïrinakan qunuñanakapan qunt’asiñ munapxi, 7 thakhinakansa taqi jaqinakamp aruntayasiñ munapxi, ‘yatichiri’ sayasiñ munapxaraki. 8 “Jumanakasti janiw ‘yatichiri’ sayasipxañamäkiti, jumanakax jila puräpxtawa; maynikiw Yatichirixa, jupasti Cristowa. 9 Janirak akapachan khitirus ‘awki’ sapxamti, jumanakan mä sapa Awkikiw utji; jupasti alaxpachankiwa. 10 Janirak ‘jilïri’ sayasipxamti, Cristo sapakiw jilïrixa. 11 Jumanakat jilïrïki ukax taqinir luqtañapawa. 12 Khititix jach’a jach’a tukkani ukax jisk’achatäniwa, ukampis jisk’achatäki ukasti jach’añchatäniwa. 13 “¡Kamachi yatichirinaka, fariseonaka, k’ari chuymaninaka; kamacht’apkakïta!, jumanakasti yaqhanakan jan mantañapatak alaxpach punku jist’antapxtaxa; janiw jumanakas mantapktati, janirakiw yaqhanakarus mantayapktati. 14 Jumanakax ijmanakaruw utanakap aparapxtaxa, uka jan wali luräwinakam imt’añatakisti jach’a mayisïwinak lurapxtaxa; ukham lurapxatamatxa, jach’a mutuyäwi katuqapxätaxa. 15 “¡Kamachi yatichirinaka, fariseonaka, k’ari chuymaninaka; kamacht’apkakïta!, jumanakax mä arkir jikxatañatakix qutanjama, wañanjam muytapxtaxa, jikxatasinsti, uka jaqirux jumanakat sipan juk’ampi infiernor sarir tukuyapxtaxa. 16 “¡Kunakïkan jumanakatxa, juykhu irpirinaka!, jumanakax sapxtawa: ‘Maynitix Tatitun utap layku juramento lurchixa, janiw ukax kunäkisa, ukampis Tatitun utapankir quri laykutix juramento lurchisti, uk phuqhañapawa’ sasa. 17 ¡Jan amuyun juykhunaka! ¿Kunas juk’amp wali wakisirixa: quriti, jan ukax uka qurir qullan tukuyir Tatitun utapacha? 18 Ukatsti jumanakax sapxaraktawa: ‘Maynitix altar layku juramento lurchixa, ukax janiw kunäkisa, ukampis altarankir luqta laykutix juramento lurchisti, uk phuqhañapawa’ sasa. 19 ¡Juykhunaka! ¿Kawkïris juk’amp wakiskirixa, luqtati, jan ukax, uka luqtar qullan tukuyir altaracha? 20 Khititix altar layku juramento lurixa, altar patan utjki ukanakampit juramento luri; 21 khititix Tatitun utap layku juramento lurixa, janiw Tatitun utap laykukit juramento lurkixa, jan ukasti Dios laykuw luri, Diosan ukankatap layku. 22 Khititix alaxpach layku juramento lurixa, Diosan qunuñap laykuw juramento luri, ukan qunt’atäkis uka Dios laykuw luri. 23 “¡Kamachi yatichirinaka, fariseonaka, k’ari chuymaninaka; kamacht’apkakïta!, jumanakax menta, anís, comino uka achunakat sapa tunkat maya churapxtaxa, ukampis kamachin yatichäwiparux janiw yäqapktati: chiqapar uñjaña, khuyapayasiña, chiqpach jaqïña. Ukanak lurapxañamaw wakisixa, jan mayanak lurañ jaytanukusa. 24 ¡Juykhu irpirinaka, jumanakax mä jisk’a chhichhillankhan vino umt’añar jalantkipansa apsupxtawa, ukampis camellorux ukhampach manq’antapxtaxa! 25 “¡Kamachi yatichirinaka, fariseonaka, k’ari chuymaninaka; kamacht’apkakïta!, jumanakax anqäxak qirunaksa, chuwanaksa phiskhurapxtaxa, ukampis manqhax lunthatasiñampi mich’asiñampi phuqhantatäskiwa. 26 ¡Juykhu fariseo: nayraqatax qiru manqhäxampi, chuwa manqhäxamp phisksuñamawa, ukhamat anqäxapax q’umäxarakini! 27 “¡Kamachi yatichirinaka, fariseonaka, k’ari chuymaninaka; kamacht’apkakïta!, jumanakax anqäxatxa, janq’u suma k’achachat amay imäwir uñtatäpxtawa; ukampis chuymanakamax jiwatanakan thujsantat ch’akhanakampi phuqhantatäpxtawa. 28 Akhamäpxtaw jumanakaxa: uñkatatax anqäxat q’uma jaqinakaw tukupxtaxa, ukampis chuymanakamax jan wali luräwinakampi, ñanqha amtañanakamp phuqhantatäskiwa. 29 “¡Kamachi yatichirinaka, fariseonaka, k’ari chuymaninaka; kamacht’apkakïta!, jumanakax profetanakan imäwip lurapxtaxa, aski jaqinakan amay imäwinakap k’achachapxtaxa, 30 ukatsti sapxtawa: ‘Jiwasanakatix awkinakasan urunakapan jakapxasänxa, janiw profetanakan jiwañap munapkasänti’ sasa. 31 Ukham arsusasti, jumanakpachaw profetanakar jiwayir jaqinakan wawanakapäpxatam uñt’asisipktaxa. 32 ¡Jichhax kuntix nayra awkinakamax lurañ qalltawaykatayna uk lurañ tukuyapxam! 33 “¡Asirunaka, katari jaqinaka! ¿Kunjämarak manqhapacha mutuyäwit jaltapxätasti? 34 Jichhax ukatpï nayax jumanakarux profetanaka, yatichirinaka, amuyt’irinak khithanïxa. Ukampis jumanakax jupanakat yaqhipanakarux ch’akkatasin jiwayapxäta, mayninakarusti sinagoganakan nuwjapxäta, ukatsti markat marka arknaqapxarakïta. 35 Ukhamasti jan juchan jaqinakan jiwaratapat jumanakaw juchañchatäpxäta, Abel sat aski jaqit qalltasa, Berequiasan Zacarías sat yuqapkama, juparusti jumanakaw Diosan utap altar taypin jiwayapxtaxa. 36 Qhanak sapxsma, taqi uka luräwinakatxa, jichhür jakirinakaw mutuyäwi katuqapxani. 37 “¡Jerusalén, Jerusalén, profetanakar jiwayir marka, Diosan khithanitanakapar qalampi k’upjir marka! ¡Qawqha kutiw nayax wawanakamar anthapiñ munäyäta, kunjämtix wallpax chhiwchhinakap chhiqha manqhipar anthapiski ukhama, ukampis jumanakax janiw munapktati! 38 Uñtapxam, utamax q’ala tukjatäniwa; 39 ukatsti sapxsmawa, jichhürut uksarux janiw uñjapkitätati, kunapachatix: ‘¡Tatitun sutipar jutirix qullanäpan!’ sapkäta ukürkama.”

24

1 Jesusax Tatitun utapat mistusinkän ukapachaw yatiqirinakapax jupar jak’achasisin uka utanak uñacht’ayapxäna. 2 Jesusasti jupanakarux sänwa: —¿Taqi ukanak uñjapxtati? Qhanak sapxsma, akawjanxa janiw mä qalasa yaqha qalxar qhiparkaniti, q’ala t’unjataw uñjasini —sasa. 3 Ukatsti Olivos qulluruw sarxapxäna. Ukan Jesusax qunt’asïna, yatiqirinakapasti Jesusar jak’achasisin jiskt’apxäna: —Nanakax yatiñ munapxta, ¿kunapacharak Tatitun utapasti q’ala tukjat uñjasinisti? ¿Kuna unañcharak juman kuttaniñam yatiyapxitanisti, akapachan tukusiñ urupatsti? —sasa. 4 Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Wal amuyasipxam, jan khitimpis sallqjayasipxamti. 5 Waljaniw nayan sutixar jutapxani: “Nayätwa Cristoxa” sasa, jupanakasti waljaniruw k’arintapxani. 6 Jumanakasti, taqi chiqan ch’axwañanakan utjatap ist’apxäta, ukampis janiw axsarapxätati, taqi ukanakax phuqhasiñapapuniwa, ukampis janïraw ukax tukuyäkiti. 7 Mä jach’a markax yaqha jach’a markampiw nuwasini, mä markasti yaqha markampiw ch’axwani, ukapachaw manq’at pist’añanaka, kunayman usunaka, uraq khathatinakax taqi chiqan utjani. 8 Taqi ukanakasti jach’a t’aqhisiñan qalltapakïskiwa. 9 “Jumanakarusti, nuwjañataki, jiwayañatakiw katuyapxätam, taqi jaqinakarakiw nayar arkapxatam laykux uñisipxätam. 10 Uka urunakansti waljaniw nayar iyawsatanakap chhaqtayasipxani, purapat uñisisipxani, purapat aljantasipxani. 11 Walja k’ari profetanakaw sartani, jupanakasti waljaniruw sallqjapxani. 12 Ñanqhan wal mirantatap laykusti, jaqinakax waljaniw jupanakkam munasiñxa chhaqtayasxani. 13 Ukampis khititix tukuykam sayt’kani ukakiw qhispiyatäni. 14 Diosan qhapaq markapat suma yatiyäwix taqi uraqpachan yatiyasini, taqpach jaqinakan uk yatiñapataki; ukapachaw tukuyax purinini. 15 “Daniel profetax kuna jan wali luräwitix Tatitun utapan luraskani uka tuqit qillqäna. Kunapachatix jumanakax Daniel profetan qillqataparjam Qullan Chiqana ñanqha luririn utjantasir uñjapkäta ukkhaxa, ullart’irix sum amuypan, 16 Judeankirinakax qullunakar jaltxapxpan; 17 uta patankiristi, yänakap apsusirix jan saraqanpati; 18 pampankiristi, isip aptasirikis utar jan kutinpati. 19 ¡Kunja llakkañänisa ukürunakan usur jaqi warminakatakixa, jan ukax ñuñuskir asu wawaninakatakisa! 20 Jumanakax Diosat mayipxam, jan thaya pachana, janirak sábado urunsa jaltañanakaman wakt’añapataki; 21 ukürunakanxa jach’a t’aqhisiñanakaw utjani, uka t’aqhisiñanakasti janiw akapach luraski ukat aksar uñjaskänti, janirakiw uka qhipatsa uka t’aqhisiñax uñjaskaniti. 22 Diosatix uka urunak jan jisk’aptaykaspa ukaxa, janiw khitis qhispiyaskaspati, ukampis ajllitanakapar munatap laykuw Diosax uka urunak jisk’aptayani. 23 “Ukampis maynitix jumanakar sapxiristam: ‘Akaxay Cristoxa’ jan ukax ‘khayaxay Cristoxa’ sasaxa, ukarux jan iyawsapxamti. 24 Ukürunakanxa walja k’ari cristonaka, k’ari profetanakaw jutani; jupanakasti sallqjañatakix kunayman unañchanaka, muspharkañanak lurapxani, pachpa Diosan ajllitanakapar kunaw pantjayapxani. 25 Jumanakarusti taqi akanak janïräkipan yatiyapxsma. 26 Jumanakarutix sapxätamxa: ‘Cristox wasarankiwa’ sasaxa, jan sarapxamti; jan ukax, ‘Aka uta manqhin imantatäskiwa’ sapxätamsa, ukarux jan iyawsapxamti. 27 Kunjämatix lliju llijux inti jalsut inti jalantkam llijtkixa, ukhamarakïniwa Jaqin Yuqapax jutkani ukkhaxa. 28 Mä arunxa: Kawkhantix jaqi jiwatax utjkixa, ukkharuw siwiq’aranakax tantachasipxi. 29 “Uka llakisiñ urunak tukusxipansti, intix ch’amakt’xaniwa, phaxsis janiw qhantkxaniti, warawaranakax alaxpachat willirtaniniwa, alaxpachankir ch’amanakas ukürux khathatxaniwa. 30 Ukapachaw Jaqin Yuqapat alaxpachan mä unañchäwix uñstani, taqi markan jakir jaqinakasti ukapachaw jachapxani, Jaqin Yuqaparusti, jach’a ch’amapampi, k’ajkir kankañapampi qinay patan jutaskir uñjapxani. 31 Jupaw angelanakapar khithanini, jach’at trompeta phust’añapataki, ukampiw ajllitanakapar pusi tuqit jawsthapini; maysa thiyata maysa thiykama. 32 “Higo quqat yatiqasipxam: Kunapachatix uka alin layminakapax ch’uxñatati, laphinakapas uñstarakixa, junt’u pachan jak’ankatap yatipxtaxa. 33 Uka pachparakiy jumanakax taqi ukanak uñjapkäta ukkhax, jaqin Yuqapan jutañapan jak’ankxatapa, punkunkxataparak yatipxam. 34 Qhanak sapxsma, taqi akanakasti janïr jichha pacha jaqinak jiwarkipan phuqhasini. 35 Alaxpachampi akapachampix tukusiniwa, arunakaxasti janiw tukuskaniti. 36 “Ukampis kuna pachäkanitixa, jan ukax, kuna urükanitix uk janiw khitis yatkiti, janiw alaxpachankir angelanakas yatkiti, janirakiw Diosan Yuqapas yatkiti, jan ukasti Dios Awki sapakiw yati. 37 “Kunjämatix Noen urunakapan luraskatayna ukhamarakiw Jaqin Yuqapax jutkani ukkhax lurasini. 38 Uma juicio janïr purinkän uka urunakanxa, jaqinakax manq’asipkänwa, umasipkänwa, jaqichasisipkarakïnwa, Noé chachan arcar mantañapkama. 39 Ukapachaw jupanakan jan amuykayak uma juiciox purinïna, ukat taqiniw jiwarapxäna. Jaqin Yuqapax jutkani ukkhax ukhamarakïniwa. 40 Ukapachasti pani chachaw yapunkasipkani, maynix aptatäniwa, maynisti jaytanukutäniwa. 41 Pani warmiw mä piqañan piqaskani, maynix aptatäniwa, maynisti jaytanukutäniwa. 42 “Jumanakax suyapxapunim, kunürutix Tatitux jutkan uk janiw yatipktati. 43 Ak yatipxam, mä utanitix kunapacha lunthatan jutañap yatispa ukkhaxa, jupax janiw ikkaspati, janirakiw lunthatarus utapar kun lunthatsuñatakis mantaykaspati. 44 Ukhamasti jumanakax wakicht’atäpxam; Jaqin Yuqapasti kunapachatix jan amuyasipkäta, ukapachaw jutani. 45 “¿Khitirak aski amuyt’an suma uywatasti? Juparuw uywiripax utapankirinakar wakisitaparjam manq’a churañapatak jayti. 46 Uywiripampi sum phuqkir jikxatayaski uka uywatax, kusisiñaniwa. 47 Qhanak sapxsma, ukhamän ukaxa, utanix uka uywatar taqi kunatix jupan utjki ukanakxaruw uchani, jupan imañapataki. 48 Ukampis, uka uywatatix jan wali jaqïspa, ukat chuymapan saspa: Uywirixax janiw jank’as purinkaniti, sasaxa, 49 ukat mayni uywat masinakapar t’aqhisiyaspa, ukatsti manq’añataki, umañataki machirinakampi chikachasispa ukaxa, 50 kunürutix utanin puriniñap jan suykani, kuna pachan puriniñapsa jan yatkani ukkhaw uywiripax purinini, 51 juparusti kunjämatix k’ari chuymaninakar mutuyaski, uka kipka mutuyarakini. Ukapachaw jachani, laka ch’aksa t’urusirakini.

25

1 “Diosan qhapaq markapax aka uñtasïwimpi sasiwa. Tunka tawaqux aceitempi nakhir lamparanakapas apt’ataw jaqichasir waynar katuqir mistupxäna. 2 Uka tunkanit phisqanix pisi amuyunïnwa, phisqanisti suma amuyt’aniraki. 3 Pisi amuyun tawaqunakasti, janiw lamparar yapt’añatakix aceite apasipkataynati; 4 suma amuyt’an tawaqunakasti, lamparar yapt’añatakix aceite jilpach apasipxatayna. 5 Jaqichasir waynan jan jank’a purinipansti, taqiniruw ikix purxäna, ukat jupanakax ikirxapxäna. 6 Niya chika arumaruw mä arux ist’asïna: ‘¡Jaqichasir waynax jutiwa! ¡Katuqañatak mistunipxam!’ sasa. 7 Tawaqunakasti sarthapisin taqpachaniw lamparanakap wakicht’asipxäna. 8 Jupanakat phisqanïkis uka pisi amuyt’aninakasti, suma amuyt’an tawaqunakaruw sapxäna: ‘Mä juk’a aceite waxt’apxita, lamparanakaxax jiwt’askiwa’ sasa. 9 Amuyt’an tawaqunakasti jupanakarux sänwa: ‘Aceitex janiw jumanakamppachatak utjkiti, churapxirisma ukax pist’apxitaspawa. Kawkhantix aceite aljapki ukar alasir sarapxam’ sasa. 10 Jupanakan aceite alir sarañapkamasti, jaqichasir waynax purinxänwa, wakicht’atäpkän uka phisqa tawaqunakasti jupampiw jaqichasïwir mantxapxäna, ukatsti punkux jist’antasxarakïnwa. 11 Uka qhipatsti pisi amuyt’an tawaqunakaw uka chiqar kutt’anipxäna, punku jist’antatäxipansti, jach’at arnaqapxäna: ‘¡Tatay, Tatay, jist’arapxitaya!’ sasa. 12 Jaqichasir waynasti uta manqhat akham sanïna: ‘Qhanak sapxsma, janiw jumanakarux uñt’apksmati’ sasa. 13 “Ukapachaw Jesusax yatiqirinakapar säna: Jumanakax p’arxtatapun suyapxam, janiw yatipktati Jaqin Yuqapan kunür jutañapsa, kunapacha jutañapsa. 14 “Diosan qhapaq markapax, kamisatix mä jaqix yaqha markar sarxañatak irnaqirinakapar jawsthapisin qullqip sum uñjapxañapatak katuyawayki ukar uñtasitawa. 15 Sapa mayniruw ch’amaparjam katuyawayi: Maynirux phisqa waranqa qullqi, maynirusti pä waranqa qullqi, maynirusti mä waranqa qullqi. Ukat jupax jayar sarawayxi. 16 Phisqa waranqa qullqi katuqiristi, uka qullqimpix alakip luräna, ukatsti yaqha phisqa waranqampi jikxatäna. 17 Pä waranqa qullqi katuqiristi uka pachparak luräna, yaqha pä waranqa qullqimpi jikxatäna. 18 Mä waranqa qullqi katuqiristi, jilïripan qullqip uraqiruw allintäna. 19 “Irnaqirinakan jilïripasti jaypachat kutt’anxäna, ukatsti irnaqirinakapampiw jakthapiñ qalltäna. 20 Nayraqatax khititix phisqa waranqa qullqi katuqkatayna ukaw purinïna. Jupasti jilïriparux yaqha phisqa waranqa qullqi jikxatkatayna uk churxäna, akham sasa: ‘Tatay, jumax phisqa waranqa qullqi katuyistaxa, nayasti yaqha phisqa waranqa qullqimp jikxatarapsma’ sasa. 21 Uka jilïristi juparux sänwa: ‘Walikiwa, jumax wali suma irnaqirïtawa; juk’äkis uk wali sum phuqhatamatxa, jichhax waljäkis uk phuqhañamatakiw churäma. Jichhasti mantanim, ukatsti nayamp chika kusisim’ sasa. 22 Ukxarusti pä waranqa qullqi katuqiriw purinïna, jupasti sarakïnwa: ‘Tatay, jumax pä waranqa qullqi katuyistaxa, akaxay nayax yaqha pä waranqa qullqimp jikxatarapsma’ sasa. 23 Uywiripasti uk ist’asin sarakïnwa: ‘Walikiwa, jumax wali suma irnaqirïtawa; juk’äkis uk wali sum phuqhatamatxa, jichhax waljäkis uk phuqhañamatakiw churäma. Jichhasti mantanim, ukatsti nayamp chika kusisim’ sasa. 24 “Qhiparusti mä waranqa katuqiriw purinirakïna, jilïriparusti sarakïnwa: ‘Tatay, ‘nayax yattwa juman wali qhuru chuymanïtama, kawkharutix jan yapuchktas ukkhan achuyirïtama, kawkharutix jan phawktas ukkhat apthapirïtama. 25 Ukat nayax axsaräyäsma, qullqimsti uraqiruw allintasin imxarakta, jichhasti akax qullqimaxa’ sasa. 26 Uywiripasti juparux sänwa: ‘Jumax jan wali irnaqir jayra jaqïtawa, jumatix jan satasak apthapirïtax yatchiyäta, ukhamarak jan phawasak apthapirïtaxsa, 27 ¿kunatarak qullqixa bancor jan ucharapistasti? Ukhäm lurasamänxa, nayax kutinisin jalaqtap katuqasiriskäyäta’ sasa. 28 Ukat mayni yanapirinakaparux sarakïna: ‘Uka waranqa qullqi aparapxam, ukatsti tunka waranqa qullqinïkis ukar churapxam. 29 Khititix utjirinïki ukarux juk’ampiw churasini, jupansti jilarkiriw utjani; ukampis khitintix jan utjki ukatxa, mä juk’a utjiripas apaqatäniwa. 30 Aka jan wali irnaqirirusti, anqa ch’amakar jaqunukupxam. Ukan jachani, laka ch’aksa t’urusini’ sasa. 31 “Kunapachatix Jaqin Yuqapax munañan kankañampi, taqpach angelanakapampi jutkan ukapachax, qhapaq qunuñaparuw qunt’asini. 32 Taqi markankir jaqinakaw jupan nayraqatapan tantacht’asipxani, jupasti jupanakarux lakirpayaniwa, kamisatix awatirix ovejanakat cabritonak lakirpayki ukhama. 33 Ovejanakarusti kupïxaparuw uchani, cabritonakarusti ch’iqäxaparuraki. 34 Ukapachaw Reyix kupïxapankirinakar sani: ‘Jumanakax jutapxam, Awkixan qullananakapa, aka uraqi qalltatpacha jumanakatak wiñay jakañ wakichatäkis uk katuqapxam. 35 Nayax manq’at awtjatäskäyätwa, jumanakasti manq’añ churapxista; umat pharjatäskäyätwa, jumanakasti uma waxt’apxista; qurpachasiñ thaqhaskäyäta, jumanakasti qurpacht’apxistawa. 36 Jan isinïyätwa, jumanakasti isi churapxista; usutäskäyätwa, jumanakasti tumpt’apxistawa; carcelankäyätwa, jumanakasti uñjt’iriw jutapxista’ sasa. 37 Ukapachaw aski jaqinakax jiskt’apxani: ‘Tatay, ¿kunapacharak manq’at awtjat uñjapxsma, ukat manq’a waxt’apxsmasti? ¿Kunapacharak umat pharjat uñjapxsma, ukat uma waxt’apxsmasti? 38 ¿Kunapacharak qurpachasiñ uta thaqhir uñjapxsma, ukat qurpachapxsmasti? Jan ukax ¿kunapacharak jan isin uñjapxsma, ukat isthapiyapxsmasti? 39 ¿Kunapacharak usut uñjapxsma, carcelan uñjapxsma, ukat tumpt’apxsmasti?’ sasa. 40 Reyisti jupanakarux saniwa: ‘Qhanak sapxsma, jumanakatix aka jan yäqat jila masinakaxar ukanak lurapxstaxa, nayaruw lurasipkista’ sasa. 41 “Ukatsti ch’iqäxapankirinakaruw sarakini: ‘Ñanqhachatanaka, nayat jithiqtapxita, supayampitaki, angelanakapampitak wakichat wiñay aqkir ninar sarapxam. 42 Nayax manq’at awtjatäskäyätwa, jumanakasti janiw manq’añ churapkistati; umat pharjatäskäyätwa, jumanakasti janiw uma waxt’apkistati; 43 qurpachasiñ thaqhaskäyäta, jumanakasti janiw qurpacht’apkistati; jan isinïyätwa, jumanakasti janiw isi churapkistati; usutäskäyätwa, jumanakasti janiw tumpt’apkistati; carcelankäyätwa, jumanakasti janiw uñjt’irix jutapkistati’ sasa. 44 Ukapachaw jupanakax jiskt’apxani: ‘Tatay, ¿kunapacharak jumarusti manq’at awtjata, umat pharjata, jan utani, jan isini, usuta, carcelana, ukat jumar jan uñjapksmasti?’ sasa. 45 Reyisti jupanakarux saniwa: ‘Qhanak sapxsma, jumanakatix aka jan yäqat jila masinakaxar jan yanapapkstaxa, janirakiw nayarux yanapapkistati’ sasa. 46 Uka jaqinakasti wiñay t’aqhisiñaruw sarapxani, aski jaqinakasti wiñay jakañaruw sarapxarakini.”

26

1 Uka yatichäwinak arsuñ tukuyasinsti, Jesusax yatiqirinakaparuw säna: 2 —Jumanakax niy yatipxtawa, akat pä ururux Pascua jach’a urüxaniwa, Jaqin Yuqapasti ch’akkatañatak katuntayatäniwa. 3 Ukapachasti sacerdotenakan jilïrinakapampi, judionakan jilïrinakapampix, Caifasan utapan tantachasipxäna, jupasti sacerdotenakan jilïripänwa, 4 jupanakasti k’arimpiw Jesusar katuntañ amtapxäna, ukhamat jiwayañataki. 5 Ukampis sapxänwa: —Aka jach’a urunakan jan juparux katuntkañäniti, jaqinakaw ch’axwtaspa ukat jiwasatakiw sayt’asipxaspa —sasa. 6 Jesusax Betania markan jikxatasïna, leproso sat Simonan utapana; 7 ukan manq’kipansti, mä warmiw purinïna wali jila alan suma q’apkir qullas mä qirur apt’asita. Uka warmisti Jesusar jak’achasisin p’iqiparuw uka q’apkir qullampix warxatäna. 8 Yatiqirinakapasti uk uñjasin wal thithipxäna, sapxarakïnwa: —¿Kunatarak ina ch’usar uka suma q’apkir qulla waranukusti? 9 Ukax walja qullqiruw aljasisapäna, ukampisti t’aqhin jakirinakar yanapt’atäsapänwa —sasa. 10 Jesusasti uk ist’asin jupanakaruw säna: —¿Kunatarak aka warmitak arusipxtasti? Jupan luratapax nayatak askiwa. 11 T’aqhin jakirinakax jumanak taypin utjapuniniwa, ukampis nayax janiw jumanakampipunïkäti. 12 Aka warmin q’apkir qullampi p’iqixar warxatatapampix, imäwixatakiw wakichaski. 13 Qhanak sapxsma, kawkhanakantix aka qhispiyasiñ arunakax parlaskani ukawjanakanxa, aka warmin luratapax yatiyasirakiniwa, jupat amtasipxañapataki. 14 Tunka payan yatiqirinak taypin mayniw utjäna, Judas Iscariote sutini, jupasti sacerdotenakan jilïrinakapamp parliriw saratayna, 15 ukatsti sarakïnwa: —Jesusar katuyapxirisma ukax, ¿qawqha qullqirak churapxitasmasti? —sasa. Jupanakasti kimsa tunka qullqi churapxäna. 16 Judasasti ukürutpach Jesusar kunjämat katuntayañatak thaqhaskäna. 17 Jan levaduran t’ant’a manq’añ Pascua qallta urünwa, yatiqirinakapasti Jesusar jak’achasisin jiskt’apxäna: —¿Kawkhansa Pascua jayp’u manq’añ wakichapxirista? —sasa. 18 Jupasti sänwa: —Markar sarapxam, jumanakan uñt’at jilatar thaqtapxam, ukatsti juparux sapxam: “Yatichirix akham siwa: Pachaxax jak’ankiwa; nayax utaman Pascua manq’äwi yatiqirinakaxampi manq’añ munta” —sasa. 19 Yatiqirinakapasti Jesusan arsutaparjamaw lurapxäna, ukatsti Pascua jayp’un manq’añatakiw wakichapxäna. 20 Arumjarusti Jesusax tunka payan yatiqiripampiw manq’añatak qunt’asïna; 21 manq’kasasti jupanakaruw säna: —Qhanak sapxsma, jumanakat maynïriw nayar aljantitani —sasa. 22 Yatiqirinakapasti wali llakt’ataw uñjasipxäna, ukatsti sapa mayniw juparux jiskt’asipxäna: —Tatay, ¿nayätti? —sasa. 23 Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Nayamp chika chuwar t’ant’a chilltaski ukaw katuyitani. 24 Jaqin Yuqapax Qillqatarjamaw phuqhaski, ukampis ¡kunakïkan Jaqin Yuqapar katuntayir jaqitakixa! Jupan jan yuriñapax walïsapänwa —sasa. 25 Aljantkani uka Judasasti, akham sasaw Jesusar jiskt’äna: —Yatichiri, ¿nayätti? —sasa. Jesusasti juparux sänwa: —Jïsa, jumätawa —sasa. 26 Manq’apkipansti, Jesusax t’ant’a irtasin yuspagaräna, pachjasinsti yatiqirinakaparuw churäna: —Manq’apxam; akax nayan janchixawa —sasa. 27 Ukxarusti mä qiru astäna, Diosar yuspagarasinsti jupanakaruw churäna, akham sasa: —Taqini aka qirut vino umt’apxam, 28 akax machaq arust’äwi wilaxawa, ukasti walja jaqinakan juchanakap qhispiyañatak wartatäniwa. 29 Nayax sapxsmawa, janiw mayampis aka uvan achupat umkxäti, kunürutix Awkixan qhapaq markapan jumanakampi machaq vino umkä ukürkama —sasa. 30 Mä q’uchu q’ucht’asinsti, Olivos sat qulluruw sarxapxäna. 31 Jesusasti jupanakarux sarakïnwa: —Taqpach jumanakaw jichhärmax nayat mayjt’asipxäta. Qillqatanakax siwa: ‘Awatiriruw jiwayä, ovejanakasti ananukutäniwa’ sasa. 32 Ukampis jakatatkä ukkhasti, Galilearuw jumanakat nayra sarä —sasa. 33 Pedrosti Jesusarux akham sänwa: —Taqpachanis jumarux jaytanukusipkpan, janipuniw nayax kunäkipansa jaytanukkämati —sasa. 34 Jesusasti juparux sänwa: —Qhanak sisma, jichha arumaw jumax wallpa janïr art’kipan nayarux jan uñt’ir tuküta —sasa. 35 Pedrosti saskakïnwa: —Jumampi chika jiwañaxas wakischinixa, janiw jumar jan uñt’irix tukkäti —sasa. Mayni yatiqirinakas uka pachparak sapxäna. 36 Jesusasti Getsemaní sat chiqaruw yatiqirinakapamp saräna, jupanakarusti sarakïnwa: —Akawjar qunt’asipxam, nayasti khayawjar Diosat mayisiriw sarä —sasa. 37 Ukatsti Pedrompiru, Zebedeon pani yuqapampiruw jupamp chik irpäna, ukansti wali llakt’ataw jikxatasïna. 38 Ukat jupanakarux sarakïna: —Ajayuxax llakisiñatsa tukusirjamawa. Jumanakax akawjar qhiparapxam, janirak ikipxamti —sasa. 39 Jesusasti mä juk’a nayraqatar sartasinxa, killt’asisin ajanup uraqkam puriyasaw Diosarux mayisïna akham sasa: “Awkixay, wakischi ukax aka t’aqhisiñ apaqt’ita, ukampis jan nayan munañaxäpati, jan ukasti juman munañamäpan” sasa. 40 Ukatsti Jesusax yatiqirinakapan ukaruw kutt’anïna, jupanakarusti ikiskir jikxatäna, ukat Pedrorux säna: —¿Janit jumanakasti mä juk’a pachakis nayamp chika uñnaqapkasmasti? 41 Jichhax jan ikipxamti, yant’äwir jan puriñatak Diosat mayisipxam. Chiqpachansa jumanakax aski lurañ munasipktawa, ukampis jan ch’amaniw jikxatasipxtaxa. 42 Wasitat sararakikïnwa, ukatsti akham sasaw mayisïna: “Awkixay, t’aqhisiñaxatix wakisipunchixa, juman munañamax luraspan” sasa. 43 Mayampi kutinisinsti, yatiqirinakapar ikiraskir jikxatarakikïna, jupanakan ikimp wali atipjatätap layku. 44 Jupanakar jaytawayasinsti kimsïr kutiw Diosat mayisir saräna, uka kipka arunakampiw mayisirakïna. 45 Ukatsti Jesusax yatiqirinakapan ukaruw kuttanxäna, jupanakarusti sarakïnwa: —¿Jichhakam ikisipkaktati? Pachax purinxiwa, Jaqin Yuqapan juchararanakan amparapar katuyatäñapataki. 46 Sartapxam, sarapxañäni; nayar katuntayirix niyaw purinxi. 47 Jesusax parlaskän ukhamaruw Judasax purinïna, jupasti Jesusan tunka payani yatiqiripat maynïrinwa, jupamp chikasti walja jaqinakaw espadanak apt’ata, lawanak ayt’ata purinipxäna. Jupanakarux sacerdotenakan jilïrinakapampi, markan jilïr jaqinakampiw khithanipxatayna. 48 Jesusar aljantir Judasasti jupanakarux akham yatichanitayna: “Khitirutix nayax jamp’atkä, ukawa, juparuw katuntapxäta” sasa. 49 Jesusar jak’achasisinsti, akham sasaw aruntäna: —¡Aski arumäpanay Yatichiri! —sasa. Ukat jamp’att’äna. 50 Jesusasti Judasarux sänwa: —Jilata, kunarutix jutkta uk luraskakim —sasa. Ukapachaw jaqinakax Jesusar katuntapxäna. 51 Jesusampïpkän jupanakat maynïriw espadap apsusin jilïr sacerdoten uywatapan jinchup thuquqayäna. 52 Jesusasti juparux sänwa: —Uchañapar espadam imam. Espadampi nuwasirix, espadampi jiwayatäniwa. 53 ¿Janit yatkta nayatix munirista ukax, Awkixat yanap mayirista, jupasti waranqa angelanakap nayar arxatir khithanitaspa uksti? 54 Ukhamäspa ukasti, ¿kunjämatarak phuqhasiñapäki uka Qillqatanakasti phuqhasispasti? —sasa. 55 Ukapachaw Jesusax jaqinakar jiskt’äna: —¿Kunatarak jumanakasti mä lunthatarjam espadanakampi, lawanakampi nayar katuntir jutapxtasti? Sapürurakis Tatitun utapan jumanakar yatichasipksmaxä, ukkhay katuntapxitasamänxa. 56 Ukampis taqi akanakax profetanakan arsutanakap phuqhasiñapatakiw lurasi —sasa. Ukapachaw yatiqirinakax Jesusar sapak jaytawayasin jaltxapxäna. 57 Jesusar katuntirinakasti, Caifasan utaparuw irpapxäna; jupasti sacerdotenakan jilïripänwa, utapansti kamachi yatichirinakampi, jilïr jaqinakampiw tantacht’atäsipkäna. 58 Pedrosti jayatak Jesusarux arkäna, jilïr sacerdoten uta anqäxapar puriñkama. Mantasinsti, soldadonakamp chikaw qunt’asïna, kunjämarus ukax tukuyani uk yatiñataki. 59 Sacerdotenakan jilïrinakapampi, Jilïr Tantachasïwinkir jaqinakampisti, Jesusar k’arimpi irkatirinak thaqhapxäna, ukhamat jiwayañatak juchañchatäñapataki, 60 ukampis walja k’ari jaqinak irkatkipansa, janiw kunat juchañchañsa jikxatapkänti. Ukaruw pani k’ari irkatirimpi purinïna, 61 jupanakasti sapxänwa: —Aka jaqix siwa: “Nayax Diosan utap t’unjirista, ukatsti kimsürut sayt’ayarakirista” —sasa. 62 Sacerdotenakan jilïripasti sayt’asisin Jesusarux säna: —¿Janit kuns arskäta? ¿Kunatarak jumat ukham sapxisti? —sasa. 63 Jesusasti janiw kuns arskänti. Ukat sacerdotenakan jilïripax jupar säna: —Jakkir Diosan sutipxaruw chiq arsuñamatak maysma. Sapxita: ¿Jumax Diosan Yuqapa Cristötati? —sasa. 64 Jesusasti sarakïnwa: —Jumaw uk sasktaxa. Nayasti sapxaraksmawa, Jaqin Yuqaparux ch’aman Diosan kupïxapan qunt’atäskir uñjapxäta, alaxpachat qinayxan jutaskir uñjapxarakïta —sasa. 65 Sacerdotenakan jilïripasti uk ist’asin mayjt’asiñat isinakap ch’iyanuqasïna, sarakïnwa: —Aka jaqin arunakapax Diosar ñanqhachir arunakawa. ¿Kunat juk’ampi irkatirinakas munasixa? Jumanakax uka ñanqha arunakap ist’apxtawa. 66 ¿Jumanakax kamsapxtasa? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —Jupax juchaniwa, jiwayatäñapawa —sasa. 67 Ukatsti ajanut thuskatapxäna, nuwjapxarakïna. Mayninakasti ajanut t’axllinuqapxäna, 68 akham sasa: —Niyakixay jumax Cristöstaxa, ¡sapxita, khitis nuwtam! —sasa. 69 Ukchañkamasti Pedrox uta anqäxan qunt’atäskänwa, ukapachaw mä uywat tawaqux jupar jak’achasisin säna: —Jumax Galileankir Jesusampi chika sarnaqirïtawa —sasa. 70 Pedrosti taqi jaqinak nayraqatan jan uñt’iriw tuküna, sarakïnwa: —Janiw kunat parlatamsa yatkti —sasa. 71 Ukatsti punku tuqir mistkipan yaqha uywat tawaqux jupar uñjasin ukankirinakan nayraqatapan sarakïna: —Aka jaqix Nazaretankir Jesusampi sarnaqiriwa —sasa. 72 Pedrosti juramento lurasaw wasitat jan uñt’ir tuküna: —¡Janiw uka jaqirux uñt’kti! —sasa. 73 Mä juk’ampjarusti, ukankirinakaw Pedror jak’achasisin sapxarakïna: —Jumax Jesusan arkirinakapat maynïrïskapuntawa; parlatamas qhanäskiwa —sasa. 74 Ukapachaw jupax juramento luräna, ñanqha arumpiw sarakïna: —¡Janipuniw uka jaqirux uñt’kti! —sasa. Ukspachaw wallpax art’äna, 75 Pedrosti ukkhakiw kunjämtix Jesusax siskatayna uk amtasïna: “Wallpax janïr art’kipana, kimsa kutiw nayarux jan uñt’ir tuküta” sasa. Uka chiqat mistusinsti, Pedrox walpun jachäna.

27

1 Niy willjtanipansti, taqpach sacerdotenakan jilïrinakapampi, judionakan jilïrinakapampiw Jesusar jiwayañ amtapxäna. 2 Juparusti ñach’antat irpapxäna, ukatsti Pilatoruw katuyapxäna. 3 Jesusar aljantir Judasasti, Jesusar jiwayañatak juchañchapxatap yatisinxa, chuymap wal usuyasïna, ukat sacerdotenakampiru, markan jilïrinakapampiru kimsa tunka qullqi kutiyxäna, 4 akham sasa: —Jan juchan jaqir jiwayañatak katuyasaw juchan uñjasta —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —¿Kamachapxarakï nanakasti? ¡Jumay kunarus tukuskamxa! —sasa. 5 Judasasti qullqinak Tatitun utapar willintawayasaw sarawayxäna, ukatsti jupa pachpaw jaychkatasïna. 6 Sacerdotenakan jilïrinakapasti uka qullqi apthapisinxa, sapxarakïnwa: —Janiw uka qullqxa Tatitun utapan luqtat qullqinakamp chika imksnati, jan juchan jaqin wilap alatätap layku —sasa. 7 Jupanakkam aruskipasinsti, uka qullqimpix Sañu Luririn Uraqipa satäkis uka uraq alañatakiw amtapxäna, uka uraqin yaqha markat jutirinakar imañataki. 8 Ukatpï uka uraqix jichhürkam “Wila Uraqi” sataxa. 9 Ukhamat Jeremías profetan arsutapax phuqhasïna: “Uka kimsa tunka qullqi katupxi, ukasti mä jaqi ala qullqiwa, israelitanakan uchat alawa, 10 uka qullqimpiw sañu luririn uraqip alapxi, kunjämtix Tatitux siskitu ukhamarjama”. 11 Ukatsti Jesusax marka apnaqirin nayraqatapar irpatänwa, marka apnaqiristi jiskt’arakïnwa: —¿Jumätati judionakan reyipaxa? —sasa. Jesusasti sarakïnwa: —Jumaw sasktaxa —sasa. 12 Kunapachatix sacerdotenakan jilïrinakapampi, jilïr jaqinakampi Jesusar juchañchapkän ukkhaxa, jupax janiw kuns arskänti. 13 Ukat Pilatox Jesusar jiskt’äna: —¿Janit ist’kta taqi kuntix jumatak arusipki uksti? —sasa. 14 Ukampis Jesusax janiw kuna jiskt’arus jayskänti, ukat Pilatox wali muspharat uñjasïna. 15 Pascua jach’a uruna, marka apnaqir jilïrix, markan mayitaparjamaw mä katuntat jaqir antutirïna. 16 Uka urunakansti Jesús Barrabás sutini jan wali jaqiw carcelan katuntatäskäna; 17 Pilatosti ukan tantachatäpkän uka jaqinakaruw jiskt’äna: —¿Khitir antutañaxsa munapxta, Jesús Barrabasaruti, jan ukax Cristo sutini Jesusarucha? —sasa. 18 Pilatox amuyänwa uka jaqinakan uñisiñat Jesusar katuntayatapa. 19 Ukatsti Pilaton taripañ qunuñapan qunt’atäskiriruw warmipax maynir khithatayna jupar akham siri: “Jan kuns uka jan juchan jaqimpix luramti, uka jaqi laykuw jichhärmax jan walinak samkasta” sasa. 20 Ukampis sacerdotenakan jilïrinakapampi, jilïr jaqinakampix, jaqinakaruw amtayapxäna, Barrabasan antutatäñapataki, Jesusasti jiwayatäñapataki. 21 Marka apnaqirix wasitat jupanakarux jiskt’äna: —¿Jumanakax khitirus aka paninit antutañax munapxta? —sasa. Jupanakasti sapxänwa: —¡Barrabasaru! —sasa. 22 Pilatosti jupanakarux wasitat jiskt’äna: —Ukhamax ¿kun lurañaxsa munapxta Cristo satäkis uka Jesusampixa? —sasa. Ukarux taqiniw mayak sapxäna: —¡Ch’akkatam! —sasa. 23 Pilatosti jupanakarux sänwa: —¿Kuna jan walpunrak luristi? —sasa. Jaqinakasti wasitat art’asipkakïnwa: —¡Ch’akkatam! —sasa. 24 Pilatosti jaqir inamay arxayatap amuyasïna, jaqinakan juk’ampi uxtatap uñjasasti, uma aptayanïna, ukatsti taqi jaqin uñjkañaw amparanakap uka umampi jariqasïna, akham sasa: —Aka jaqin wilap wartañatakix janiw nayax kuna juchanïktsa; jumanakaw juchanïsipkäta —sasa. 25 Jaqinakasti ukxarux sapxänwa: —¡Uka jaqin jiwatapatxa, nanakampi wawanakaxampiw juchanïsipkä! —sasa. 26 Ukhamasti Pilatox Barrabasaruw antutxäna, Jesusarusti jawq’jayänwa, ukatsti ch’akkatatäñapatakiw jupanakar katuyxäna. 27 Marka apnaqirin soldadonakapasti reyin utap anqäxaparuw Jesusarux irpapxäna, ukansti taqpach soldadonakaruw jupan jak’aparu jawsthapipxäna. 28 Isinakap apsusinsti, wila chupika isimpiw uchapxäna, 29 p’iqiparusti ch’aphit lurat pillumpiw uskupxäna, kupi amparaparusti mä suqusa lawa ayxaruyapxäna. Ukatsti jupan nayraqatapar killt’asisin wal larusipxäna, sapxarakïna: —¡Jach’achatäpan judionakan Reyipaxa! —sasa. 30 Thuskatapxänwa, ukatsti pachpa suqus lawampiw p’iqipat jawq’japxäna. 31 Jupat phiskasiñ tukuyasinsti, wila isi thatsupxäna, ukatsti isipampi uchasaw cruzar ch’akkatañatak irpsuwayxapxäna. 32 Markat mistkasinxa, Cirene markankir Simonaruw jikxatapxäna, juparuw Jesusan cruzap q’ipiyapxäna. 33 Gólgota chiqar purisinsti, (ukax “P’iqi Ch’akha” sañ muni), 34 mullampi kittat vino umt’añapatakiw churapxäna, Jesusasti uk mallt’asin janiw umt’añ munkänti. 35 Ch’akkatatäxän ukkhasti, soldadonakax suerte jaqtasaw Jesusan isip katusiñ munapxäna. 36 Ukatsti jupar uñch’ukiriw qunt’asipxäna. 37 P’iqip patxarusti, kunattix ukham juchañchatäkän uk qhanañchañatakiw mä qillqat uchapxäna, Uka qillqatasti akham sänwa: “Akax Jesusawa, judeankirinakan Reyipa” sasa. 38 Jupamp chikasti pani lunthataruw ch’akkatapxäna, maynirux kupïxaparu, maynirusti ch’iqäxaparu. 39 Uka chiq saririnakasti p’iqinakap khiwisisaw wal tuqipxäna, 40 akham sasa: —¡Jumax Tatitun utap t’unjasax kimsürun sayt’ayañ munäyätaxa! ¡Diosan Yuqapästa ukax, jumapach qhispiyasim, cruzatsa saraqanirakim! —sasa. 41 Sacerdotenakan jilïrinakapampi, kamachi yatichirinakampi, jilïr jaqinakampix uka kipkarakiw Jesusat phiskasipxäna, sapxarakïnwa: 42 —Yaqhanakarux qhispiyiwa, jupa pachpasti janiw qhispiyaskiti. Jupatix Israelan Reyipächixa, cruzat saraqanpan, ukat juparux taqiniw iyawsañäni. 43 Diosaruxay jupax alkatchixa, munaschi ukax jichhax jupar qhispiypanaya. Jupasti: “Diosan Yuqapätwa” sischixaya —sasa. 44 Jupampi chika ch’akkatatäkän uka lunthatanakas Jesusarux tuqipxarakïnwa. 45 Ukapachasti chikürut chika jayp’ukamaw taqpach uraqix ch’amakt’äna. 46 Jesusasti ukapachaw wali jach’at art’asïna: “Elí, Elí, ¿lemá sabactani?” sasa. (Ukasti: “Diosaxay, Diosaxay, ¿kunatsa antutt’asista?” sañ muni). 47 Ukankirinakat mä qawqhanix, uk ist’asin sapxarakïnwa: —Elías profetaruw jawsaski —sasa. 48 Ukspachaw jupanakat maynix mä esponja thaqtir jaltasïna, vinagrer chilltasinsti, mä lawar ñach’katasaw umt’añapatak aykatäna. 49 Mayninakasti sapxarakïnwa: —Suyt’am, uñjañäni, inach Eliasax jupar qhispiyir jutani —sasa. 50 Jesusasti wasitat jach’at art’asïna, ukat jiwawayxäna. 51 Ukapachaw Tatitun utapankir jach’a cortinax payar ch’iyjtäna, amstat qalltasina aynachar tukuyasa. Uraqix khathatïnwa, qarqanakas ch’iyatattänwa, 52 amay imäwinakax jist’artänwa; Diosar iyawsas jiwirinakas jakatatapxarakïnwa. 53 Jesusan jaktatap qhipatsti, amay imäwit misturinakax Jerusalén qullan markaruw mantapxäna, ukansti walja jaqiw uñjapxarakïna. 54 Jesusar uñjir capitanampi, soldadonakampisti, uraq khathatimpi, taqi kunatix luraskäna ukanakampi uñjasax, axsarañat sapxäna: —¡Aka jaqix chiqpachapuniw Diosan Yuqapätayna! —sasa. 55 Ukawjansti, walja warminakaw jayat uñch’ukisipkäna, jupanakasti Galileatpach Jesusar yanapir arkanipxatayna. 56 Uka warminak chikasti, Magdalankir María, Joseampin Santiagompin taykap María, Zebedeon yuqanakapan taykap kunaw jikxatasipxäna. 57 Jayp’thapirusti, Arimateankir mä qamir jaqiw purinïna, José sutini, jupasti Jesusan arkiriparakïnwa. 58 Jupasti Pilaton ukaruw mantäna, ukatsti Jesusan amayap mayïna. Pilatosti Jesusan amayap Josear katuyxañatakiw arsüna, 59 Ukatsti Joseax Jesusan amayap mä q’uma isimpiw llawuntäna, 60 ukatsti jupankïr machaq amay imañaruw imxäna, ukasti qarqaru luratänwa. Ukatsti mä jach’a qalampi mantañ punkur atkatawayasaw sarawayxäna. 61 Magdalankir Mariampi, maynïr Mariampix, amay imäwi uñkatasin qunt’ataw qhiparapxäna. 62 Sábado urusti, sacerdotenakan jilïrinakapampi, fariseonakampix, Pilaton ukaruw sarapxäna, 63 sapxarakïnwa: —Tata, jakaskän ukkhax kuntix uka k’ari jaqix siskäna uk amtasipxta, jupasti sänwa: “Kimsürut jaktawayxä” sasa. 64 Jichhasti kimsürpachatakiy amay imäwi punku uñjir khitham, inampis yatiqirinakapax Jesusan amayap apsusax jaqinakar yatiyaspan: “Jiwatat jaktxatayna” sasa. Ukhamäspa ukasti, qhipïr k’ari yatiyäwix nayrïrïkis ukat sipan juk’amp jan walïspawa —sasa. 65 Pilatosti jupanakarux sänwa: —Akax uñjir soldadonakaxa. Sarapxam, kunjämtix jumanakax amuyapkta ukhamarjam uñjayapxam. 66 Jupanakasti sarasin atkatatäkän uka qalaruw chimpuntapxäna; ukatsti soldadonakaruw amay imäwi punku uñjañapatak jaytanipxäna.

28

1 Sábado uru qhipata, domingo uru willjtaw, Magdalankir Mariampi, maynïr Mariampix Jesusan amay imäwip uñjir sarapxäna. 2 Ukatsti akatjamat uraq khathatix sartäna. Tatitun angelapaw alaxpachat saraqanitayna, amay imäwir jak’achasisin uka jach’a qala atiqäna, ukatsti uka patxaruw qunt’asïna. 3 Angelasti lliju llijur uñtataw k’ajäna, isipax khunjam janq’urakïnwa. 4 Angelar uñjasinsti, soldadonakax axsarañat wal khathatipxäna, jiwatäpkaspas ukhamaw liwirtapxäna. 5 Angelasti warminakarux sarakïnwa: —Jan axsarapxamti. Nayax yattwa ch’akkatatäkän uka Jesusar thaqhasipkatama. 6 Janiw akankxiti, jaktawayxiwa, kunjämtix siskäna ukhama. Kawkharutix uchapkän uk uñjir jutapxam. 7 Jank’ak sarapxam, yatiqirinakapar yatiyanipxam: ‘Jiwatanak taypit jaktxiwa, jichhasti Galilearuw jupanakat nayra saraski. Ukan Jesusarux uñjapxani’ sasa. Nayasti uk jumanakar yatiyañ munapxsma —sasa. 8 Warminakasti uk ist’asin wal mulljasipxäna, mä tuqit kusisipxarakïnwa, ukatsti jalakamaw yatiqirinakapar uka yatiyäwi yatiyir sarapxäna. 9 Ukhamaruw Jesusax jupanakar uñstäna, ukatsti aruntarakïnwa. Jupanakasti Jesusan kayunakapar qhumantasaw yupaychapxäna, 10 jupasti sarakïnwa: —Jan axsarapxamti. Yatiqirinakaxar yatiyir sarapxam, jupanakan Galilea chiqar sarapxañapataki, ukan nayampix jikisipxani —sasa. 11 Warminakan sarañapkamasti, mä qawqha soldadonakaw markar sarapxäna, jupanakasti kunatix luraskatayna ukanak sacerdotenakan jilïrinakapar yatiyapxäna. 12 Uka sacerdotenakan jilïrinakapasti jilïr jaqinakan ukaruw jupanakamp arust’asiñatak sarapxäna. Soldadonakarux walja qullqi churapxäna, 13 jupanakarusti sapxarakïnwa: —Jumanakax jaqinakarux akham sapxäta: “Ikiñkamaw yatiqirinakapax arum jutasin Jesusan amayap lunthatsuwayapxatayna” sasa. 14 Uktix marka apnaqirix yatinixa, nanakaw jupampix parlasipkä, jumanakar jan juchañchaskañapataki —sasa. 15 Soldadonakasti qullqi katuqasinxa, jupanakan arsutaparjamaw jaqinar sapxarakïna. Uka k’ari arusti, aka arunakax qillqaski uka urunakkamaw judionakax ukham sasipkäna. 16 Ukatsti tunka mayan yatiqirix Galilearuw sarxapxäna, kawkïr qullurutix Jesusax sarapxañap munkän ukaru. 17 Jesusar uñjasinsti, yupaychapxänwa, yaqhipanakax pächasipxarakïnwa. 18 Jesusasti jupanakar jak’achasisin säna: —Diosax munañan kankañ churitu, alaxpacha, akapach apnaqañataki. 19 Jichhasti taqi akapachankir jaqinakar nayan arkirinakax tukuyapxam; jupanakarusti Dios Awkina, Dios Yuqana, Dios Qullan Ajayun sutipar bautisapxam. 20 Taqi kuntix nayax jumanakar yatichapksma ukanak phuqhañ yatichapxam. Nayasti sapürupuniw akapachan tukusiñapkam jumanakampïskä —sasa.