OSEAS

1

1 Tatitux aka arunak Beerí sat chachan Oseas yuqaparuw parläna, Ozías, Jotam, Ahaz, Ezequías reyinakan urunakapana; jupanakasti Judá markan reyinakapänwa; Joás chachan Jeroboam yuqapasti Israel markan reyiparakïnwa. 2 Kuntix Tatitux Oseas tuqi sañ munkän uka arunakxa, akham sasaw qalltäna: “Israel markax nayar apanukusax yaqhampiw sarnaqxi. Jichhasti jumax saram, ukatsti uka kipkarak yaqha chachanakampi sarnaqir warmimpi jaqichasim, jupampisti wawanakanïma; ukhamat uka wawanakax yaqha chachanakampi sarnaqir warmin wawanakapäpxani”. 3 Oseas profetasti sarasinxa, Gómer sat warmimpiw jaqichasïna, jupasti Diblaim chachan phuchhapänwa. Usur jaqiptasinsti mä yuqall wawa wawachasïna. 4 Ukatsti Tatitux Oseas profetarux sänwa: “Uka yuqall wawarux Jezreel sas suticham, nayasti akat mä juk’a urunakatxa, Jehú reyin wawanakaparux mutuyäwa, Jezreel chiqan jaqinakar jiwarayapxatapata, Israel markansti janiw reyinakax juk’ampi utjkxaniti. 5 Uka uruw nayax Jezreel qhirwan, Israelan ejercitopan ch’amap q’al t’unjä.” 6 Gómer warmisti wasitat usur jaqiptarakiki, ukatsti mä imill wawa wawachasïna. Tatitux Oseas profetarux sänwa: “Jichhax uka imill wawarux Lo-ruhama sas suticham, ukasti ‘jan khuyapt’ayata’ sañ muni, nayasti Israel markarux janiw juk’ampi khuyapt’aykxäti, janirakiw juchanakapsa pampachkxäti. 7 Ukampisa, Judá markatxa khuyapt’ayasïwa, naya kipka Diosaparakiw qhispiyä. Ukatakisti janiw nuwantañax wakiskaniti, janirakiw kuna espadanakasa, caballerianakasa munaskaniti.” 8 Lo-ruhamaru ñuñut t’aqaqxasinsti, Gómer warmix wasitat usur jaqiptarakikïnwa, ukatsti mä yuqall wawa wawachasirakïna. 9 Tatitux Oseas profetarux sänwa: “Uka yuqall wawarux Lo-amí sas suticham, ukax ‘janiw markaxäkxiti’ sañ muni. Jumanakax jichhax janiw nayan markaxäxapxtati, janirakiw nayas jumanakan Diosamäkxti.” 10 Mä urux israelita jaqinakax jach’a quta iramankir ch’alljamäpxaniwa, jan jakt’kayäpxarakiniwa: “Jumanakax janiw nayan markaxäxapxtati” sapxäyätamwa, jichhasti Tatitux jupanakarux saniwa: “Jumanakax jakkir Diosan wawanakapäpxtawa” sasa. 11 Ukapachaw Israel markankir jaqinakampi, Judá markankir jaqinakampix mayacht’asxapxani, mä sapa jilïr irpirik utt’ayasxapxani, taqi tuqitsa Jerusalén markarkamaw kuttanxapxani. ¡Uka urusti wali jach’a urupunïniwa!

2

1 Ukapachaw jumanakax jilanakamar sapxäta: “Tatitun markapa” sasa, kullakanakamarusti: “Khuyapt’ayata” sasaraki. 2 Tatitux siwa: “¡Taykamar juchañchapxam, juchañchapxapunim, jichhax jupax janiw warmixäkxiti, janirakiw nayas chachapäkxti! ¡Yaqha chachanakampi sarnaqañap apanukxpan! ¡Jan wali warminakjam sarnaqañsa apanukxpan! 3 Janitix uka jan wali sarnaqañanakap apanukkanixa, q’alalsuyäwa: kunjämtix taykapan purakapat yurkän ukhama, ch’usa wasararuw tukuyarakï, waña uraqiruw kipstayä, ukatsti umat pharjayasin jiwayarakï. 4 Wawanakapatsa janiw khuyapt’ayaskäti, jan wal sarnaqäwin jikxatat wawanakätap layku. 5 Taykapax yaqha chachanakampi sarnaqiriwa; sum uñt’atäñsa q’al apt’asiraki akham sasa: ‘Munirinakaxar thaqhir sarä, jupanakaw churapxitu, manq’añsa, isinaksa, suma q’apkir qullanaksa, kusist’añanaksa’ sasa. 6 “Ukat nayax ch’aphinakampi thakhip jist’antä, thakhinakap jan jikxatañapatakisti, uyumpiw muyuntayä. 7 Munirinakaparux arkaskaniwa, ukampis janiw jikxatkaniti; thaqhaskaniwa, janiw jikxatkaniti. Ukapachaw sani: ‘Nayra chachaxampik kuttasxä, walik jupampix sarnaqaskäyäta’ sasa. 8 “Ukampis jupax janiw amuyaskänti nayan juparu trigo, vino, aceite, ukanak churataxsa, nayarakiw qullqsa, qursa yapt’äyäta, ukanakampisti yaqha diosanak lurasi. 9 Ukat jichhax taqi kunanaktix nayax churkta ukanak q’al aparasxä. 10 Munirinakapan uñjkañ q’alalsuyä. ¡Janiw khitis amparaxat qhispiykaniti! 11 Kusisiñanakapas tukusiniwa, phunchhäwinakapsa, machaq phaxsi uruyañanakapsa, samarañ urunakapsa, q’al tukjarakï. 12 Uva yapunakapsa, higo yapunakapsa q’al tukjarakï, uka yapunakatsti, akham sänwa: ‘Munirinakaxaw aka yapunak kunatix wakt’kitu ukat churapxitu’ sasa. Nayasti uka yapunakap qurampiw qurantayä, pampankir animalanakaw ukanak manq’antapxani. 13 Juparusti, yaqha diosanakar incienso luqtatapat mutuyä, nayar armanukusaxa, munirinakapar arkañatak surtijanakampi, wallqanakampi k’achachaskäna, taqi ukanakat mutuyarakï. Naya Tatituw uk arsta. 14 “Ukham luratapatsa, wasitat nayar munañapatakiw wasarar irpasin chuymapar parlxayä. 15 Ukatsti uva yapunakap kuttayxäwa, jan walt’añanakapsti sumaruw tukuyarakï. Nayarux tawaqükäna uka urunakapanjam parlxayxitani, Egiptot mistunkän uka urunjama. 16 Ukapachaw nayarux sitani: ‘Nayan chachaxay’ sasa, ‘Baal diosaxay’ siskamayxa. Naya Tatituw uk arsta. 17 Lakapatsti Baal diosanakan sutinakap apaqä, janipuniw mayampsa ukanakax aytatäkxaniti. 18 “Khä urunsti, Israel markatakix, pampankir laq’unakampi, jamach’inakampi, katarinakampix mä suma arust’äwiruw mantä, aka markatsti, nuwasiñ yänakap aparasin q’al t’unthapï, ukhamat markaxax samart’at sarnaqasxani. 19 Israel marka, taqi chuymaxampi jumar munatax laykusti, wiñayatakiw warmixar tukuyäma, kamachirjamax chiqpach warmixa. 20 Warmixaruw tukuyasïma, jumarukiw munasïma, ukapachaw jumax Tatiturjam uñt’asitäta. 21 Naya, Tatituw ak arsta: Nayaw khä urunakan alaxpachat aka uraqirux jallu puriyanï; 22 uraqinsti trigox achuntaniwa, vinosa, aceitesa, jilarkirïniwa, ukhamat Jezreel qhirwax sumar tukuni. 23 Markaxarusti nayatakikipuniw uraqir uskusï, Lo-ruhamatsti khuyapt’ayasïwa, Lo-amirusti ‘Markaxätawa’ sarakïwa, jupasti: ‘¡Diosaxätawa!’ sarakitaniwa.”

3

1 Tatitux wasitat sarakitu: “Oseas, warmimax janiw jumatakjamäkiti, jupan mayni munatapaw utji. Uka kipkarakiw israelitanakax jan nayatakjamäpkiti, k’ari diosanakaruw yupaychapxi, luqtäwi churatanakat manq’apxi. Ukampis saram, warmimarux munasim, kunjämtï nayax israelitanakar munastxa ukhama.” 2 Ukatsti uka warmirux tunka phisqan qullqimpi, mä khumu chikatani cebadampiw alasta. 3 Ukatsti juparux saraktwa: “Jichhax walja maranakaw nayampi jakasïta; janiw yaqha chachanakampi sarnaqxätati, nayasti jumatakikiw jakarakï” sasa. 4 Walja maranakaw israelitanakax jan reyini, jan jilïr irpirini sarnaqapxani, wilañchanak jan luqtasa, jan altaranakani, jan sacerdotenakani, jan yaqha diosanakani. 5 Uka qhipatsti israelitanakax kuttanxapxaniwa, Tatit Diosaparuw thaqhapxani, David reyiparuw thaqhapxarakini. Uka qhipa urunakansti, askinak katuqapxatapatxa, alt’at chuymampiw Tatitur jak’achasipxani.

4

1 Israel jaqinaka, Tatitun arunakap ist’apxam. Jupax jichhax aka markan jakirinakampiw ch’axwar manti, jupanak pura jan sum sarnaqapxatapata, jan chiqa chuymanïpxatapata, Tatitur jan uñt’apxatapata. 2 Ukampis k’ari juramentompi, k’arisiñampikiw utjaski, jaqi jiwayañampi, lunthatasiñampi, wachuq jucha lurañampi, nuwasiñampi; jaqinak pura jiwarayasiñampi. 3 Ukat aka markax jacht’asis sarnaqaski; aka markan jakirinakasti jan ch’amanikïxapxiwa; pampankir animalanakasa, jamach’inakasa, jach’a qutankir chawllanakas jiwarxapxarakiwa. 4 Tatitux siwa: “¡Jan khitis maynirux juchañchkpati, janirak tuqkpasa! Sacerdote, jumampi ch’axwañaxaw utji. 5 Jumax urpachaw aynacht’äta, arumarusti, jumamp chikaw profetax aynacht’ani; taykamarus t’unjarakïwa. 6 Markaxasti janiw amuyunïkxiti, ukat t’unjat uñjasi. Jumasti, sacerdote, yatiñsa apanuktawa, ukat jichhax nayax jumar apanukuraksma. Niyakixay jumax Tatitun yatichäwinakapsa armanukstaxa, nayax wawanakamat armasirakïwa. 7 “Sacerdotenakan waljanïpxatapatsti, juk’ampikiw naya tuqix jucha lurapxi; ukat nayax jach’añchäwipsa p’inqar tukuyä. 8 Markaxax jucha luratanakapat luqtañatak apanipki ukanak manq’apxi; ukat jupanakax jaqinakaxan jucha lurapxañap juk’ampi munapxi. 9 Aka markarux jan wali sarnaqäwinakapatxa, sacerdotenakarjamaw mutuyarakï. 10 Niyakixay Tatitur yupaychañ apanukupxchixa, manq’asipkanisa, janiw sist’asipkaniti, yaqhanakampis wawanïñatak sarnaqasipkaniwa, ukampis janiw wawanïpkaniti. 11 “Wachuqa juchanakan sarnaqañampi, vino machañanakampixa, jaqirux jan amuyun tukuyi. 12 Markaxax k’ullut khitsut diosanakaparuw jiskt’asi, thujrunak tuqirakiw yatiñanaksa thaqhi. Wachuqa juchampi apnaqataxa, markaxax pantjat thakhinakan sarnaqaski; Diosap apanukusaw yaqhanakampi juchanakan sarnaqi. 13 Uka alay qullunakan incienso q’aphinakampi luqtäwinak churasi; roble, álamo, encina sat quqanakan ch’iwinakapan luqtasiraki. Phuchhanakamax wachuqa jucha lurapxi, yuxch’anakamas yaqha chachanakampiw sarnaqapxi. 14 Ukampis janiw phuchhanakamarusa, yuxch’anakamarus wachuqa juchanak luratanakapat mutuykäti, jumanakpachaw jan wali warminakampix wachuqa juchanak lurapxtaxa; wilañchanak luqtañatakis jan wali warminakampiw mayachasipxtaxa, uka warminakan ukham luratanakapax diosanakapar yupaychäwïkaspas ukhamawa. ¡Ukatpï mä markax jan amuyt’asitapat aynacht’awayixa! 15 “Israel marka, jumax wachuqa jucha lurañan sarnaqtaxa, Judá markakisay uka juchxa jan lurkpati. ¡Jan jumanakax Guilgal chiqarux sarapxamti, janirak Bet-avén qullurus makhatapxamti, Tatit laykus janipun juramento lurapxamti! 16 Israelitanakax uri vaca qallur uñtataw nayat jayarst’itu; ukhamasti, ¿Tatitux suma chhuxllanakaru, oveja qallunakäpkaspas ukham awatiskakispati? 17 Israelitanakax yaqha diosanakar yupaychañaruw katuyasxi. ¡Taqiniw machantat jaqinakäpkaspas ukham liwirtawayapxi! Mayampi mayampwa wachuqa jucha lurapxi, suma jach’añchäwit sipansa p’inqachatäñak munapxi. 19 Yaqha diosanakar yupaychapxatapatsti, p’inqachjatäpxaniwa, jan mayan tukjatäpxaniwa.

5

1 “Sacerdotenaka, aka arunak ist’apxam; Israel marka apnaqirinaka, ist’asipxam, reyin utapan utjirinaka, ist’apxarakim: Nayan markaxar sallqjapxatamatsti, taripasin mutuyapxäma. Israel markaxarux juk’amp kutkatasir tukuyapxtaxa. Mispá, Tabor uka qullan utanakan munkir jan munkir yaqha diosanakar yupaychayapxtaxa. 3 Israelitanaka, Nayax jumanakan sarnaqatanakam yattwa; wachuqa jucha lurir warmjamaw sarnaqapxtaxa.” 4 Yaqha diosanakaruw yupaychapxtaxa, janiw nayarux jumanakan Diosamat katuqapkistati, janirakiw jucha luratanakamatsa kutikipstanipktati. 5 Jumanakax jach’a jach’a tukur jaqinakäpxtawa, ukat q’al t’unjatäpxäta; ¡Judá markankirinakas ukham t’unjatäpxarakiniwa! 6 Ovejanakapampi, vacanakapampi kunaw nayarux luqtäwi churañatak thaqhir jutapxäta, ukampis janiw jikxatapkitätati. ¡Nayax jaytanukuwayapxämawa! 7 Wachuqa jucha lurir warmjamaw sarnaqapxtaxa: yaqha diosanakar yupaychasaw nayar sallqjapxistaxa, jichhax wawanakamax janiw nayan markaxäkxaniti. Ukatpï jumanakasa, uraqinakamas q’ala tukjatänixa. 8 ¡Guibeá chiqan nuwasiñatak putut phust’apxam, Ramá chiqansti trompet phust’apxarakim! ¡Bet-avén chiqansti p’arxtayapxam! ¡Benjamín ayllunkirinakarusti, amuyasipxpan sapxarakim! 9 Mutuyäwi urupanxa israelitanakax tukjatäniwa: Nayaw akxa Israel markankirinakarux yatiyta, kunatix luraskani ukanakata. 10 Tatitux siwa: “Judá markankir jilïrinakapaxa, khitinakatix uraqinakan qurpanakap mayjt’ayapki ukhamäpxiwa. ¡Jupanakxarusti phiñasiñaxampiw umjam warxatanï! 11 Israelitanakax t’aqhisiyatawa, k’ari diosanakar arkatapatsti, kuna askinakatix jupanakar wakt’ki ukanakax q’ala aparatarakiwa. 12 Ukat nayax uka Israel markaru, Judá markarus q’al tukjä, kunjämatix kharusa, thuthasa q’al tukjki ukhama. 13 “Kunapachatix Israel markaxa, Judá markasa jan walt’añan jikxatasipkani ukkhaxa, jupanakax Asiria apnaqir reyiruw yanap mayirix sarapxani, ukampis uka reyix janiw yanapt’kaniti. 14 Kunjämatix mä leonax wal qhurutasixa, ukhamaw nayax Israel markampiru, Judá markampirux qhuruchasis katjarakï; naya pachpaw jisk’a jisk’a tukjä, janirakiw khiti arxatt’iris utjkaniti. 15 “Juchanakapat kutikipstañapkamasti, utjäwixaruw kuttä, kunapachatix juchanakap uñt’asxapxani ukkhasti, llakisiñanakampiw phuqhantasipxani, ukhamat nayar thaqhapxitani”.

6

1 Taqin jutapxam, Tatitun ukar kutkatxañäni. Jupaw usuchjistu, juparakiw k’umarachxistani; chhuxriñchjistuwa, juparakiw qullt’xistani. 2 Jank’akiw k’umar sarnaqasiñ churxistani, jupa nayraqatan jakañasatakiw sayt’ayxarakistani. 3 ¡Tatitur uñt’añatak ch’amacht’asipxañäni! Jupaw jiwasanakan ukar jutani, kunjämtix intix jalsunki ukhama, kunjämtix nayraqat jallunakax uraqir purxatki ukhama. 4 Tatitux siwa: “Israelita jaqinaka, ¿kunsa jumanakampix luräxa? Judá uranqir jaqinaka, ¿kunsa jumanakampix luräxa? Jumanakan munasiñamax nayatakix qhantati urpur uñtatakiwa, qhantati sullar uñtatakiwa, mäkirakiw chhaqtawayxi. 5 Ukat nayax profetanak tuqi t’unjapxsmaxa, arunakax tuqiraki jiwayapxsmaxa. Nayan chiqa kankañaxasti mä qhanjamaw qhant’ani. 6 Jumanakax nayar munapxitasma uk munta, janiw jumanakan wilañchanakam munkti; nayarux Diosarjam uñjapxitasma uk munta, janiw jumanakan nakt’at luqtäwinakam munkti. 7 “Ukampis markaxaxa, Adanjamarakiw arust’äwixarux jan phuqkiti, janirakiw nayatak chiqa chuymanïpkiti. 8 Galaad markax ñanqha lurir jaqinakan markapawa, jaqinakapax jaqi jiwayirinakäpxiwa. 9 Sacerdotenakax lunthatkamakïpxiwa, jaqit lunthatañak uñch’ukisipki; Siquem thakhin jaqinak jiwarayapxi, kunayman jan walinak lurapxaraki. 10 Israel markan jakirinak taypinsti, sinti jan walinakpun nayax uñjta: Israelitanakasti wachuq juchanakan sarnaqapxi, q’añuchjasipxarakiwa. 11 Jumatakisti Judá, kunürükanitï mutuyäwimax uksa chimpt’xaraktwa. “Uka qhipatxa, Israel markaxarux uraqiparuw kuttayanxä.

7

1 Nayax markaxaruw qhispiyañ munta, ukampis jupanakax walja juchanak lurapxi. Taqinis k’arikamakiwa; utanakar mantasin lunthatsupxi, marka thakhinakan jaqinakat lluch’supxi. 2 Nayax jupanakarux sum uñt’ta: Ñanqha lurañanakampi phuqhantatäpxiwa, ukampis janiw ukhamäpxatap amuyasipkiti. 3 “Markaxax ñanqha luräwinakapampi, k’arisiñanakapampix, reyirus, jilïrinakaparus wal kusisiyi. 4 Taqi jupanakasti wachuqa jucha lurirkamakïpxiwa; junt’uptayat hornor uñtatäpxiwa, janiw juk’amp junt’uptayañax wakiskxiti, t’ant’a luririx t’ant’a masan puqtañapak suyxañapa. 5 Reyisan jach’a phunchhäwi urupanxa, jilïrinakax vino umantayasaw usjayapxi. ¡Jupasti khitinakatix jupat larusipkäna ukanakampiw wali sum jikintasi! 6 Chuymanakapansti reyir jan walinak lurañ amtapxi, arum paqaraw jan samart’as uka jan walinak lup’ipxi, ukhamata willjta tuqiru q’al tukjañataki. 7 Taqi jupanakax mä hornjamaw nakhapxi, marka apnaqirinakaparus nakhantasa. Reyinakapas aynacht’awayxapxiwa, janirakiw maynis nayar art’asinirix utjkiti. 8 “Israel markax yaqha markanakampiw mayachasxi. Jan suma qhatit t’ant’jamaw tukuwayxi, maysäxax suma qhatita, maysäxasti ch’uqïskaraki ukhama. 9 Jaya markankir jaqinakaw ch’amapsa tuksuwayxi, jupasti uk janiw amuyaskiti. ¡Ñik’utanakapas qaqakamakïxiwa, ukatsa janikiw amuyaskiti! 10 Jach’a jach’a tukutapaw Israelarux aynacht’ayaski, ukhamäkipansa, janiw Tatit Diosapar kuttanipkiti, janirakiw thaqtapkisa. 11 Israelax jan amuyuni ipirat palomjamaw jikxatasi. Egipto markaruw yanap mayi, Asiria markaruw yanap mayirix sari. 12 Kunapachatix uka markanakar sarapkani ukkhaxa, qänaxampi jaqxatasaw jupanakarux jamach’inakarjam jalt’ayä; ñanqha lurapxatapat jupanakarux mutuyaskä. 13 “¡Kunakïkan nayar apanukupxatapatxa! Nayar saykatatapatxa, q’ala tukjatäpxaniwa. Nayax jupanakar qhispiyañ munta, ukampis jupanakax k’arintapxituwa. 14 Ikiñanakapansa usuchjataw jachasipki, janchinakapsa mä amtañampiw chhuxrinuqasipxi, ukampis janiw taqi chuyma nayar mayisipkituti; suma achunak katuqañatakikiw ukham lurasipxi, ¡ukampis nayar saykatasipkakituwa! 15 Nayaw jupanakarux yatichta, ch’amsa churarakta, ukampis jupanakax nayatakix jan walinakak amtasipki. 16 Yaqha diosanakar yupaychiriw sarxapxi; wixru mich’inak antutt’añar uñtatäpxiwa, mich’inakapasti janirakiw kawkharutix puriñapäki ukkhar purkiti. Jan walinak parlapxatapatsti, jilïrinakapax espadampi jiwarayatäpxaniwa, Egiptonsti jupanakat larusipxaniwa.

8

1 “¡Uñch’ukiri, Tatitun markapxarux trompetam phust’am! Markaxar t’unjirix mä pakar uñtataw jutaski. Markaxax jan ist’asiriwa; janiw arust’äwixarus phuqhkiti, janirakiw kamachinakaxarjamas arkkituti. 2 Nayan ukarusti arnaqt’asisax jutasipkarakiwa: ‘Jumarux Israelan Diosapat uñt’asipxsma’ sasa. 3 Ukampis Israel markankirinakax janiw kunatix askïki uk lurapkiti, ukat uñisirinakapax jupanakarux arknaqani. 4 “Nayar jan yäqasaw reyinak utt’ayasipxi, jilïrinakapsti nayar jan yatiyasaw chhijllasipxi. Jupanakpachaw qullqipata, quripata yaqha diosanak lurasisax jan walt’añanakaru, tukjatäñanakar purisipki. 5 ¡Samaria, uka vaca qallur yupaychatamax axtasiyituwa! Phiñasiñaxasti uka diosatakiw sarti. Israelitanaka, ¿kunapacharak wasitat q’umäxapxätasti? Samariankir uka vaca qallux janiw chiqpach Diosäkiti, jaqin luratakiwa, ukat jichhax t’unjatarakïni. 7 Jupanakax thaysa yapuchapkaspa ukhamawa, jach’a tutukanaksa apthapipkaspa ukhamawa; janiw kuna yapunakapas yawthapiñatakix utjkaniti, janirakiw trigo puyanakat jak’ux apsutäkaniti; apsupkan ukasa, yaqha markankir jaqinakakiw manq’apxani. 8 ¡Israelasti jichhax manq’antatawa! Yaqha markanakasti jan kunatak askïkaspas ukham uñjapxi, 9 jan amuyun uri asnökaspas ukhamaw Asiria markarux yanap mayirix sarapxi. Israelasti munirinakap alasiñatakix waxt’äwinak churi. 10 Ukampis qawqha churäwinaksay uka markanakar churaskpan, naya kipkaw yaqha markanakar ananukü, ukatsti mä qawqha pachanakax janiw reyinakasa, kuna jilïrinakas utjkaniti. 11 “Israelitanakax walja altaranak lurarasiraki, uka altaranakasti jucha lurañatakikiwa. 12 Nayax jupatak walja yatichäwinak qillqsurapkta ukasa, ukanak jan yatiriw tuku. 13 Jupanakatakisti wilañchanak luqtañaw askixa, ukatsti, uka luqtat aychanak manq’apxaraki; ukampis naya Tatitux janiw ukanakampix kusisitäkti, kuna jan walinaktix lurapki ukanak amtaskakipunïwa, uka juchanakapatsti, Egipto markar kuttayasaw mutuyarakï. 14 Israelita jaqinakasti reyin jach’a utanakap utachapxi, ukampis jupanakar irnuqirit armasipxiwa. Judá markax walja jach’a markanakwa pirqanakampi muyuntayas sum sayt’ayi, ukampis nayax ukanak ninampiw nakhantayä, reyin jach’a utanakapas q’alaw nakhantani.”

9

1 Israel marka, jan kusiskamti; janirak yaqha markanakjamas kusisiñat thuqunaqkamti, Diosamar apanukusaxa, yaqhanakampiw wachuqa juchanak lurtaxa. Grano jawq’añ chiqanakan yaqhampi jan wal sarnaqatamatxa, paylla katuqañ muntaxa. 2 Israel markax janiw trigsa, vinsa uñjkaniti; machaq vinopasti janiw kunatakïkanisa. 3 Israelax Egipto markaruw kuttxani, Asiria markansti q’añu manq’anak manq’arakini. Janiw jichhax juk’ampi Tatitun markapan jakxapxaniti: 4 Janiw Tatitur jach’añchas juk’ampi vino umkxapxaniti, janirakiw ukan wilañchanak jupar luqtapkaniti. T’ant’a manq’atanakapas llaki t’ant’jamäniwa, khitinakatix manq’apkani ukanakax q’añur tukutäniwa. Uka t’ant’anakax jupanakatakikïniwa, ukampis janiw Tatitun utapar apapkaniti. 5 ¿Kunsa jumanakax jach’a phunchhäwi urun lurapxäta, Tatitun uka jach’a phunchhäwi urupanxa? 6 Jumanakax t’unjatäñat jaltxapxäta ukaxa; Egiptonkirinakaw katurapxätam, ukatsti Menfis chiqar allintatäpxätawa. Qullqit lurat yänakamasti itapallumpi phuqhantatäniwa, utjäwinakamansti ch’aphinakaw jilantarakini. 7 ¡Mutuyäwi urunakax purinxiwa! ¡Luratanakamat katuqañ urux purinxiwa! ¡Israel markax ukanakan puritap yatirakiniwa! Jumanakasti sapxtawa: “Profetax pisi amuyt’an jaqiwa, suma amuyt’ayat jaqisti luqhirakiwa” sasa. Ñanqha lurañanakampi phuqhantatäpxatamata, uñisiñanakaman jach’ätapat ukham sapxtaxa. 8 Tatitusti profetaparux Israel markar uñjañapatakiw uskusi, ukampis jumanakax sarnaqäwinakaparux sipitanak uskupxtaxa; Tatitun utapansa uñisisipkaktawa. 9 Guibeá markan urunakapanjam ñanqha lurañanakapampix q’al aynacht’xapxi. Ukampis Tatitux ñanqha luratanakapat amtasiniwa, juchanakapatsti mutuyarakiniwa. 10 Tatitux siwa: “Kunapachatix Israel markar jikxatkäyät ukapachax kusisiyätwa, kunjämatix wasaran uva jikxatirix kusiski ukhama. Nayra awkinakamax nayatakix, nayrawir achuqir higonakjamänwa. Ukampis kunapachatix Baal-peor chiqar puripki ukkhaxa, k’ari diosanakaruw yupaychapxi, ukatsti wali jisk’achkañaw tukupxi, jupanakax munapkänsa uka yaqha diosanakjama. 11 Israelan jach’a kankañapasti, jamach’ir uñtataw sarawayxani. Janiw juk’ampi wawanakas yurkxaniti, janiw usur warminakas utjkxaniti, janirakiw warminakas usur jaqiptkxapxaniti. 12 Wawanakapar uywasipkchini ukasa, uka wawanakap jan mayan aparäxa. ¡Jupanakar apanukkä ukapachaxa, kunakïkani aka jaqinakatxa! 13 Israel markasa, Tiro markasa amuyatax kipkakïpxiwa, paypach markanakaw suma uraqinakanïpxi, ukampis Israelax jiwañ thakhiruw wawanakaparux irpaski.” 14 ¡Tatay, kunatix churañamäki uk churam! ¡Jan wawachasiri, phara ñuñuni warminak churarakim! 15 Tatitux siwa: “Guilgal chiqan taqi jan walinak lurapxäna, ukkhanrak jupanakar uñisiñ nayax qalltta. Jan wali luräwinak lurapxatapatxa; utaxat ananuküwa, janirakiw juk’amp munkxäti, taqi jilïrinakapasti nayatak sayt’asirkamakiwa. 16 Israelax chhuxriñchjatawa; saphi wañsuta jan achur quqar uñtatawa. Wawanakanïkchinisa, uka wawanakaparux nayaw jiwarayä.” 17 Aka markax janiw Tatituxarux ist’añ munkiti; ukat Tatituxax jupanakar apanukuni, ukatsti markat marka muyupxarakini.

10

1 Israelax walja achuni uva alir uñtat wali qamiriwa; ukampis ukham tukutapatxa, juk’ampikiw altaranak yaqha diosanakatak lurarasipxäna; uraqipan juk’amp sumätapatsa, juk’ampikiw yaqha diosanakatak qala chutanakapsa lurasipxäna. 2 Israelan chuymapax payar jaljtatawa, jichhasti juchanakapat mutuyatarakïniwa. Tatitux uka altaranakap t’unthapiniwa, qullana qalanakapsa q’al tukjarakini. 3 Jichhax aka markax saniwa: “Tatitur jan axsartatasatxa, jichhax janiw reyinïkxtanti. Ukampis ¿kunarak mä reyisti jiwasatak luraspasti? 4 Parlak parlaspaxa, inamayakiw kunsa parlaskaspaxa, arust’äwinaksa sutipampix qillqxataskaspawa; ukampis chiqa kankañapax jiwayir alir uñtatakïspawa kunjämatix uka alix yapu taypin jilki ukhama”. 5 Samariankir jaqinakax khathatipxiwa; Bet-avén chiqankir vaca qallu diosap chhaqhayasitapat jachapxi. Uka vaca qallutjamaw jaqinakasa, sacerdotenakas wararisipki, jach’a kankañapan chhaqtatapata. 6 Uka pachpa vaca qallux Asiria markar jach’a reyir churañatak apatarakïniwa. Israelasti ukham p’inqachjataw uñjasini; uka yaqha diosapat p’inqasirakiniwa. 7 Samaria markankir reyix kunjämatix mä jisk’a lawax uman apatax uñjaski ukham chhaqtayatäniwa. 8 Yaqha diosanakar yupaychañ utanakapas t’unjatawa, Israel markasti uka chiqanakan jucha luränxa. Altaranakapansti ch’aphinakakiw jilantxani, jaqinakasti qullunakarux: “¡Imantapxita!” sapxaniwa, jisk’a qullunakarusti: “¡Nanakxar allxattapxita!” sapxarakiniwa. 9 Tatitux siwa: “Israelax Guibeá chiqan jucha lurañ qalltkän ukkhatxa, janiw jucha lurañap apanukkiti. ¡Pachpa juchanakapan sarnaqasipki! Ukat jichhax jupanakan jan walïpxatapatxa nuwasïwix pachpa Guibeá chiqan tukjani. 10 Kunapachatix nayax munkä ukkhaw aka markarux mutuyä, jan wali luratapat mutuykä ukkhaxa, yaqha markanakasti jupatakiw sayt’asipxani. 11 “Israelax mä suma yatichsut vaca qalljamänwa, jupatakix trigo taksuñax sumapunïnwa. Jichhasti nayax suma kunkapxarux mä yuku ayxatarakta, ukhamat qhulliñatak arma qatatiñapataki, Judästi qhulliñ arma jiyt’ani, Jacobusti uka qhullit k’upjarakini. 12 Jupanakarusti saraktwa: ¡Tatitur thaqtañatak wakicht’asipxam! Jumanakax mä machaq uraqjamäpxtawa; uka uraqirux kunatix chiqäki uk yapuchapxam, ukatsti munasiñarak apthapipxam. Ukat Tatitux jumanakan ukar jutasin qhispiyapxätam; kunjämatix jallux waña uraqir purxatasax ch’arant’ki ukhamäniwa. 13 Ukampis jumanakax ñanqhak yapuchapxtaxa, kunatix jan chiqäki ukakarak apthapipxtaxa, k’ari achunakak manq’apxtaxa. “Jumanakax nuwasiñar sarir carronakamaru, walja soldadonakamar alkatapxatamatxa, 14 jan walt’añanakakiw jumanak taypin utjani, ukatsti taqi sayt’asiña pirqanakamasa tukjatäniwa, kunjämatix Salmán reyix Bet-arbel markaru uka nuwasiñ urun tukjkäna, warminakarus wawanakapamppach jiwaraykarakïn ukhama. 15 Betel markan utjasir jaqinaka, jach’a ñanqhanak lurapxatamatxa, uka pachparakiw jumanakampix lurasini. ¡Israel markan reyipasti, qhantatirux jiwatarakïniwa!

11

1 “Israel markax wawäkän ukkhax, nayax munasiyätwa; juparusti wawaxätapat Egipto markatsa irpsunirakta. 2 Kunapachatix nayax juk’ampi jupar jawskäyät ukkhaxa, juk’ampikiw jupax nayat jayarst’awayi. Markaxasti k’ari diosanakaruw wilañchanak luqtasïna, yaqha diosanakarukiw incienso q’aphichäna. 3 Ukampis nayaw Israel markarux irpnaqäyäta, sarnaqañsa yaticharakïyäta; ukampis jupanakax janiw amuyasipkänti nayan jupanakar uñjaskataxa. 4 Suma quña chuymampi, munasiñampiw naya jak’ar irpkatasta; ñuñuyañ wawanakäkaspas ukham ajanuxarux apkatt’asta; jupanakar manq’ayañatakis wakicht’asiraktwa, 5 ukampis jupanakax janiw nayan ukar kuttaniñ munapkiti. Ukatpï jichhax wasitat Egipto markar kuttapxañapänixa, Asiria markarakiw jupanakarux apnaqani. 6 Markanakapasti espadan tukjatäniwa, jupanakan pachpa amtatanakapatxa, sayt’asiñ pirqanakapas tukjatarakïniwa. 7 Ukhampachas markaxax nayat jayankañ munaskakiwa; diosanakarus art’asisipkakiwa, ukampis janiw khitis jupanakar yanapt’irix utjkiti. 8 “Israel, ¿kunjämarak apanukt’asïmasti? ¿Kunjämarak jaytanukt’asïmasti? ¿Admá marka tukjkta ukhamti tukjirisma, jan ukax, Seboím markarux kuntix lurkta ukhamarakcha luririsma? ¡Chuymaxaw ch’allxtitu, jumatakisti khuyapayasiñan phuqt’atarakïtwa! 9 Janiw phiñasiñaxampix atipayaskäti, mä jaqit sipansa, nayax Diosätwa, ukat Israelarux jan tukjkäti. Nayax jumanak taypin utjasir Qullan Tatitütwa, janirakiw jumar tukjir jutkti.” 10 Jupanakasti Tatituruw arkapxani, jupasti mä leonjamaw wararini. Wararitapatsti, jupankirinakax khathatt’asisaw inti jalanta tuqit jutxapxani. 11 “Egiptotsti jamach’inakjamaw khathatt’asis jutxapxani; Asiriatsti palomanakjamarakiw jutxapxani; wasitat utanakapan utjasiyxä. Uksti, naya Tatituw arsta. 12 “Israel markankirinakax taqi pachan k’arintapxitu; sallqjapxarakitu. Judá markankirinakasti Tatitut jithiqtxapxiwa, jichhasti yaqha diosanakaruw taqi chuyma arkapxaraki.

12

1 Israelax thayapitakis sarnaqkaspa ukhamawa; sapürus inti jalsu tuqit jutir thayarukiw arkaski. K’arisiñanakapampi, nuwasiñanakapampisti waliw jilxatti, Asiria markampis arust’asiwa, Egipto markarusti aceitenak apayi.” 2 Tatitux Israelampix ch’axwankiwa. Jacobun markaparusti sarnaqäwipatjam mutuyani; luräwinakapatjam kunatix katuqañapäki uk katuqapxarakini. 3 Jacobux, janïra yurkasapuniw jilaparux sallqjäna, jach’äxän ukkhasti Tatituw jupar Betel chiqan uñstäna. Ukansti mä angelampiw nuwasïna, ¡juparusti atipjänwa! Ukatsti jacht’asisaw juchapat pampachayasiñatak Tatitur mayisïna, Tatitusti pampachänwa. 5 Tatitu, taqi ch’aman Dios; ¡Tatitu sataw sutipaxa! 6 Ukhamasti, israelitanaka, juchanakamat pampachayasiñatak Tatitur mayisipxam; chiqpach chuymamampi, askimpirak sarnaqapxam, ukatsti Tatitumarupun alkatasipxarakim. 7 Tatitux siwa: “Canaán jaqinakax k’ari tupuñanak apnaqañ yatipxi, sallqjañ munapxapuniwa. 8 Israelitanakasti sarakiwa: ‘¡Jïsa, qamiriw tukta, taqi kun jikxatt’asirakta; ukampis janiw khitis jalaqtanak uñjataxat juchañchkitaspati, lunthatasiñampi jikxatatäkchi ukasa!’ 9 Egipton jakkäyätas ukkhatpachaw nayax Diosamätxa, jichhax wasitat chhujllunakan jakayarakïma, kunjämatix wasaran sarnaqapkäyätax ukhama. 10 “Nayaw profetanakarux parlta, unañchäwinakapsa yapxataraktwa, jupanak tuqirakiw uñtasïwinak parlarakta. 11 Galaad chiqan yaqha diosanakaw utji, k’ari diosanakkamakiwa. Guilgal chiqansti urqu vacanakrak wilañcha luqtapxi; altaranakapasti q’ala tukjatawa, qala qutunakjam yapunak taypin willtatarakiwa.” 12 Jacob chachasti Aram tuqiruw jaltxäna, ukansti warmi jikxatañatakix ovejanak awatïna. 13 Tatitux mä profeta tuqiw Egiptot Israel markarux irpsunïna. ¡Mä profeta tuqirakiw juparux sum uñjarakïna! 14 Israelita jaqinakax Tatitur wal phiñasiyapxäna, chuymapsti walpun ust’ayapxäna. Ukat Tatitux jaqi jiwayatanakapat juchañchasin t’aqhisiyani, jupanakpacharuw ñanqha luratanakapax kutxatarakini.

13

1 Kunapachatix Efrainankir jaqinakax arsupkän ukkhaxa, Israelan maynïr ayllunakapax axsartañampiw isch’ukipxäna; ukampis Efrainax Baal diosar yupaychasa jucha luratapat jiwarakïna. 2 ¡Jichhas juchxa lurasipkakiwa! Qullqinakap umatatayasinsti yaqha diosanak lursusipxi, kunjämarutix munapki ukhamarjama. Ukatsti sapxarakiwa: “¡Wilañchanak luqtapxam!” sasa. Jaqinakasti uka vaca qallur uñtat diosanakaruw jamp’atipxi. 3 Ukat jichhax qhantati urpur uñtata, willjta sullar uñtat chhaqtapxani, thayan apat waña laphir uñtata, phayañ utat mistur jiwq’ir uñtat chhaqtapxani. 4 Tatitux Israel markaparux siwa: “Naya Tatituw juman Diosamätxa, Egiptonkkäyätas ukkhatpacha; naya sapakiw juman qhispiyir Diosamätxa. 5 Nayaw uka waña parintat wasar uraqin imäyäsma. 6 “Kunapachatix jumanakan manq’añanakamax jilarxän ukkhaxa, jach’achasiñampiw phuqhantasipxtaxa, nayatsti armasxapxaraktawa. 7 Ukat jichhax jupanakatakix mä leonar uñtatäyäxa, kunjämtix mä leopardox manq’antañatak thakhin suyxatkix ukhama. 8 Qallunakap chhaqhayasir jukumarir uñtataw jupanakarux jikxatä, ukatsti chuymapsa jisk’a jisk’a tukjä. Mä leonar uñtataw jupanakarux pachpan manq’antä; ch’uminkir laq’ur uñtataw jupanakarux tukjarakï. 9 Israel, ukham jichhax tukjäma, janirakiw khitis jark’aqkätamti. 10 Jichhasti, ¿kawkinkarak reyimasti, uka markanakaman jumar qhispiyañatakisti? ¿Kawkinkarak jilïrinakamasti, khitinakarutix reyinaksa maykäyäta ukanakasti? 11 Jumampi phiñasitäsin reyinak churäyäsma, jumampi phiñasitäsin uka reyinak apaqxaraksma. 12 “Israelan ñanqha luratanakapax qillqatawa; jucha luratanakapasti suma qillqantatawa. 13 Israelan yuriñap pachax purinxiwa, ukampis janiw suma wawäkiti, yuriñatakis janirakiw sum wakicht’atäkiti. 14 ¿Ukatti jichhasti jiwañat qhispiyapxämasti? ¡Ukampis janiw khuyapayasiñ uñacht’aykxämati! Jiwa, ¡Jach’a ch’amamampi aka markar t’unjir jutam!” 15 Israel, inas wasitat qamiriptchisma, ukampis nayax q’al t’unjäma, kunjämtix wasarat sartankis uka thayax uma jalsu phuch’unaksa q’al wañt’ayki ukhama. Ukatsti uñisirinakamax suma imasitanakam q’al katuntasxapxani. 16 Samaria markasti, Tatitur saykatasitapat mutuyäwi katuqani. Espadampi jiwarayatäpxaniwa, wawanakapas uraqir jisktaskam jiwarayatäniwa, usur warminakas payar kharjatäpxarakiniwa.

14

1 ¡Israel, Tatit Diosaman ukar kuttanxam, jucha luratamat aynacht’taxa! 2 Tatitur kuttanxapxam, akham mayt’asisa: “Taqi ñanqha luratanakaxat pampacht’apxita, nanakan jumar yupaychatanakaxsa, suma chuymampirak katuqt’apxita. 3 Asiria markax janiw qhispiyapkitaspati, janiw caballonakapar lat’xatasas jaltapkiristti. Amparaxampi lurasipkta ukanakarux, janirakiw ‘Nanakan Diosaxa’ sapkäti. Tatay, wajchax juma sapanak khuyapayasiñ jikxati.” 4 Tatitux israelitanakarux siwa: “Phiñasiñaxax t’akurxiwa. Jichhasti kunja jach’äkitix munasiñaxax uk uñacht’ayarakï, janiw saykatasir markäkxapxaniti. 5 Israel markatakix sullar uñtatäyäwa, jupasti lirio panqarjamaw panqart’ani. Saphinakapasti uraqirux suma saphintatäniwa; 6 alinakapasti olivo quqan alinakapjamaw jach’ar saratatani, q’aphipasti Libanonkir pinonakan q’aphipjamäniwa. 7 Israelax wasitat nayan arxatat jakxani; ukatsti trigor uñtataw jilani, uva alir uñtataw panqart’ani, Libanonkir vinjam wali aytatarakïniwa. 8 Israelitanakasti sarakiniwa: ‘Kunäskpas jichhax yaqha diosanakaxa’ sasa. ¡Nayaw uñjasta, markaxarus imasirakta! Nayax pino quqjam ch’uxñakipunïsktwa, markaxax nayanwa achup jikxatarakini.” 9 Yatiñani, ch’ikhi jaqinakas aka arunak amuyt’apxpan: Tatitun thakhipax chiqapawa, chiqa jaqinakakiw ukanjam sarapxi; ukampis ñanqha jaqinakax uka thakhin liwisipxiwa.