JOEL

1

1 Tatitux aka arunak Petuel chachan Joel yuqaparux säna: 2 Jilïr jaqinaka, aka arunak sum ist’apxam, taqi jumanaka, aka markan utjir jaqinaka. ¿Kuntix jichhax uñjapkta ukanak jumanakax uñjapxirïtati? ¿Janit taqi akanakax awkinakaman urunakapan uñjasirïkänxa? 3 Jichhax wawanakamar akanak yatiyapxam, wawanakamas wawanakapar yatiyapxpan, jupanakasti wawanakapar yatiyapxarakpan. 4 T’iju t’ijunakax q’al manq’suwayapxi, kuntix mayninakax jilt’ayapkän uksa yaqhanakaw jutasin q’al manq’suwayapxi. 5 ¡Umatanaka sartapxam! ¡Vino umirinaka, jachapxam, jichhax janiw jumanakatak vinox utjkxaniti! 6 T’iju t’ijunakasti ch’aman ejercitor uñtata, ari lakan leonanakjamaw markaxar t’unjañatakix muyunti. 7 Uva yapunaksti q’al tukjawayapxi, higo yapunaksa q’al tukjawayapxi; q’ara lawa tukuyañkamaw q’al sillp’suwayapxi. 8 Kunjämatix mä jaqichasir tawaqux parlatapan jiwatapat lutt’asisin jachkixa, 9 ukhamaw sacerdotenakax jachapxi, Diosan utapanxa janiw vinos, trigos Tatitur luqtañatakix utjkxiti. 10 Yapunakax llakkañ tukjatawa, uraqix lutt’atäkaspas ukhamawa. Trigos pist’awayxiwa, uva yapunakas q’al pharsuwayxi, olivo quqanakasti q’ala wañsutawa. 11 Jumanakasti yapuchirinaka, uva yapu uñjirinaka, jichhax llakisiñat jachapxam, yapunakaman tukusitapata, trigosa, cebadasa jan achxatapata. 12 Uva yapunakas wañsuwayxiwa higo yapunakas tukusiwayxiwa. Granado quqanakasa, palmeranakasa, manzanonakasa, taqpach quqanakas q’alaw wañsuwayxi. ¡Jaqinakan kusisiñapas chhaqtawayxarakiwa! 13 Sacerdotenaka, Tatitun altarapan irnaqirinaka, chhankha isinakampi isthapisipxam, llakisiñat jachapxarakim, Tatitun utapanxa trigosa, vinosa waxt’äwi churañatakix janiw utjkxiti. 14 Markarusti tantacht’apxam, ayuno lurapxam; jilïr jaqinakaru, aka markan jakir taqi jaqinakarusa, Tatit Diosapan utapar tantachapxam, Tatitut mayisipxarakim. 15 ¡Ay kunakïkani, Tatitun urupaw jak’achasisinki! ¡Axsarkañ uruw jutaski, taqi ch’aman Tatitusti t’unjañanak apaniraki! 16 Jiwasan uñjkataw manq’añsa apaqapxistu, Tatitun utapansti kusisiñax tukusxiwa. 17 Trigo jathasti pachpa sukan jiwsuwayi, ukat pirwanakasax ch’usak jikxatasxi. 18 ¡Uywanakasti wal wararipxi! Vacanakas inamayakiw chhuxllanak thaqhasipki; oveja tamanakas tampacharakiw jiwaraski. 19 ¡Dios Tatay, jumaruw art’asinsma, wasarankir quqanaksa, pampankir chhuxllanaksa ninaw q’al nakhantawayxi! 20 ¡Pampankir animalanakas jumaruw art’asinipxtam, jawir umanakan wañsxatap layku, chhuxllanakas ninan q’al naksxatap layku!

2

1 Jerusalén markan trompet phust’apxam; Tatitun utapan jach’at phust’apxam. Judá markan utjirinakas taqin khathatipxpan, Tatitun urupaw jak’achasisinki: 2 ch’amaka laxa uruwa, qinaya ch’iwi ururakiwa. 3 Taqi kun nakhantir ninjamawa, janïr purinkasas niy nakhantxiwa, qhipatsa nakhantaskakiwa. Aka uraqix, janïra t’iju t’ijunak aywintanipkän ukkhaxa, mä suma panqarkir uraqïnwa, sarxapxatapatsti ch’usa wasar uraqikïxiwa. ¡Janirakiw khitis jupanakat qhispkiti! 4 T’iju t’ijunakax caballot jalir jaqinakjamaw jalapxi, 5 qullunakan jalnaqatapaxa, ch’axwar sarantir carronakjamaw ist’asi, waña laphinakax ninan nakhantatax t’aqarki ukhamäpxiwa. Mä ch’aman ejercitjamawa, nuwt’asiñatak wakicht’atäpkaspas ukhama. 6 Jaqinakasti ukanakar uñjasax khathatipxiwa, ajanunakapas q’illuruw tukuwayxi. 7 Ch’axwanakan nuwasiri jan axsarir jaqinakjamaw jalapxi, pirqanaksa thuqhukipawäpxakiwa, nayraqataruw sarantapxi, jan maynis thakhi pantjasa. 8 Janirakiw jupanakkamax takxatasipkiti, sapa maynis thakhip saraskaraki, mich’inak antutt’at taypinjamas sarantasipkakiwa wali suma siqicht’ataw sarantapxi. 9 Markarus nuwantañatakjamaw muyuntapxi, pirqa patanak jalanaqapxi, uta patanakaruw mistupxi, lunthatanakjamaw ventananakat mantaranttapxi. 10 Aka uraqisti jupanak uñjasax khathatiwa, alaxpachas axsarañat chhijthaptiwa, intisa, phaxsis ch’amakt’xiwa, warawaranakas janirakiw sum k’ajtkxiti. 11 Tatitusti, ejercitop nayraqatanxa, jach’a arup ist’asiyi. Ejercitopax waljanipuniwa, jupan arsutap phuqhirinakax jan jakt’kayawa. ¡Kunja jach’a axsarkañas Tatitun urupaxa! Janiw khitis juparux saykatkaspati. 12 “Tatitux akham siwa: —Taqi chuymampi nayan ukar kuttanxapxam. ¡Ayunapxam, Tatitur art’asipxam, jachapxarakim!” —sasa. 13 ¡Juchanakamat amthapisisax Tatitumar makhatxapxam, isinakam ch’iyanuqkamayaxa, chuymanakamay ch’allxtayasipxam! Tatitux khuyapayasiriwa, llamp’u chuymaniwa, munasiñapas jach’arakiwa; juchanak luratat mutuyañäki uksa, jiwasat apaqirirakiwa. 14 Tatitux inas juchanakamat mutuyañ jan amtaskxchiniti, inas suma waxt’äwinak apayanchini: trigompi, vinompi jupar luqtäwinak churañataki. 15 ¡Jerusalén markan trompet phust’apxam! Tatitun markaparusti ayuno lurañatak jawsthapipxam; 16 Tatitun markapar tantacht’apxam, ukatsti q’umachapxarakim; chuyman jaqinakaru, wawanakaru, ñuñuskir wawanakamppachar tantacht’apxam. ¡Jichha jaqichasirinakas jaqichasiñ utapat mistunipxpan! 17 Sacerdotenakasti jachapxpan, Tatitur luqtirinakas altarap nayräxan mayipxarakpan: “Dios Tata, markamarux juchanakapat pampacham; janikiy markamat khitin larusiñapsa munamti, yaqha markanakan markamar apnaqañapsa janirak munamti, Diosar jan uñt’ir jaqinakan jan saskañapataki: ‘¿Kawkinkarak Diosamasti?’ ” sasa. 18 Ukatsti Tatitux munasiñap markaparux uñacht’ayi; markapat khuyapt’ayasisasti, 19 sarakiwa: “Jichhax trigo, vino, aceite apayanipxäma, ukanakampi sist’asipxañamkama, Diosar jan uñt’ir jaqinakan jumanakat larusipxañap janiw munkäti. 20 Amsta tuqit jutir t’iju t’ijunaksa jumanakat wasararuw apanukü. Nayraqat saririnakapsti Mar Muerto sat qutan axskatayä, qhipa saririnakapsti Mediterráneo sat jach’a qutan axskatayarakï, janchinakapas ñusantasax jan wal q’aphini. ¡Nayax jach’a luräwinak lurä!” 21 Munat markaxa, walpun kusisim, janirak axsaramti, Tatitusti jach’a muspharkañ luräwinak lurani. 22 Pampankir animalanaka, jan axsarapxamti, chhuxllanakax ch’uxñatatxaniwa, quqanakas achunak churxani, higosa, uvasa jilarkirirakiw utjani. 23 ¡Sionan utjir jaqinaka, kusisipxam, Tatitu Diosamampi kusisipxam! Jupaw wakisit urun jallu apayanipxtam, nayra jallsa, qhipa jallsa puriyaraki, kunjämtix nayra pachax apayankän ukhama. 24 Trigox walpun achuntani, aceitesa, vinosa jilarkiriw utjani. 25 “Jumanakar tukjañatak t’iju t’ijunak khithankta uka maranakatxa, nayaw kuttayxapxäma. 26 Jumanakasti sist’asiñkamaw manq’apxäta, Tatitu Diosamarurakiw yupaychapxäta, nayasti jumanakatakix jach’a muspharkañanak lurta. Markaxasti janipuniw mayampis p’inqachatäkxaniti, 27 Israelita jaqinaka, ukkhaw jumanakax naya Tatitun jumanakampïskatax yatipxäta, nayätwa Diosamaxa, janirakiw yaqhax utjkiti. ¡Markaxasti janipuniw mayampis p’inqachatäkxaniti!” 28 “Taqi akanak qhipatsti, nayax jaqinakxaruw ajayux khithanï; yuqanakamasa, phuchhanakamasa, nayat parlapxani, chuyman jaqinakasti samkanak samkasipxani, waynanakasti jutir urut unañchäwinak uñjapxarakini. 29 Khaya urunakanxa, luqtirinakamxaruw ajayux khithanï; 30 alaxpachansti jach’a muspharkañanak uñacht’ayä, aka uraqinsti wilampi, ninampi, jiwq’i qinayanakamp uñacht’ayarakï. 31 Intix ch’amakt’aniwa, phaxsis wilaruw tukuni, Tatitun axsarkay jach’a urupa janïra purinkipana.” 32 Khitinakatix Tatitun sutipar art’askani ukanakaw jiwañat qhispipxani, Sión qulluna, Jerusalén markana qhispiyasiñax utjani, Tatitun arsutaparjamaw phuqhasini. Khitinakarutix Tatitux ajlliskatayna ukanakax jakasipkaniwa.

3

1 Tatitusti siwa: “Kunapachatix uka urux purinkani ukkhaxa, Judá markampiru, Jerusalén markampirux kuttayanxäwa. 2 Markanakaxar katuntir markanakaruw tantacht’ä, Josafat qhirwa aynacharuw irpä, ukan jupanakarux uñt’asiyä kuntix Israel markaxampix lurapki ukanaka. Jupanakaw israelitanakarux taqi tuqir ananukupxäna, markaxan uraqipsti jalanuqasipxänwa.” 3 Suertet jaqtasin nayan markax jaljasipxäna, imill wawanaksa, yuqall wawanaksa aljantapxänwa, uka qullqsti machañanakampi, jan wali warminakampi sarnaqañanakan tukjapxäna. 4 “Tiro, Sidón, Filistea markanaka, ¿kunsa nayampix lurañ munapxta? ¿Phuqsusiñti munapxista? ¿Kunanak mayisxañcha munapxtaxa? ¡Kunatix wakiski uk jank’akiw churapxäma! 5 Jumanakax qullqixsa, qurixsa, lunthatawayapxistawa, suma imasit yänakaxsti yaqha diosanakar yupaychañ utanakamaruw apasxapxtaxa. 6 Jumanakax Judá markankiri, Jerusalén markankir jaqinakarux jayaruw apapxtaxa, jupanakarusti t’aqhisiyañ luqtiritwa griego jaqinakar aljantapxtaxa. 7 Ukampis nayaw jupanakarux kawkirutix aljantatäpki ukkhatxa kuttayanï, ukatsti jumanakarux uka pachparak t’aqhisiyapxäma. 8 Yuqall wawanakamsa, imill wawanakamsa judionakaruw aljarakï, jupanakasti sabeo sat jaqinakaruw aljapxani, uka jaqinakasti wali jayankirinakawa. Naya, Dios Tatituw arsta.” 9 Markanakarusti akanak yatiyapxam: ¡Ch’axwañatak wakicht’asipxam! ¡Wali ch’aman jaqinakar jawsapxam! ¡Ch’axwanakan nuwasir jaqinakasti jutapxpan, jupanakaw nuwasir sarapxani! 10 Azadonanakapatsti espadanak lurasipxpan, jusinakapatsti lanzanak lurasipxpan, pisi ch’aman jaqisti sispan: “¡Nayax ch’amanïtwa!” sasa. 11 Taqi jak’ankir markanaka, ¡jank’ak jutapxam, tantacht’asipxam! ¡Jan nuwasir jaqisa jichhax nuwasir tukpan! 12 Taqi markanaka, wakichasipxam, Josafat qhirwarkam sarapxam, ukan Tatitux uka markanakar taripani. 13 Jupanakasti wali qhurunakäpxiwa, q’illurat trigor uñtat yawthapipxam, yapu apthapiñ pachax purinxiwa; uvax vino lurañatak puqt’atäxiwa, uka uvarjam ch’irwsupxam. 14 Tatitun urupan jak’ankxatapatxa, walja jaqinakaw Taripäwi sat qhirwan tantacht’atäpxi. 15 Tatitux purinkani uka uruxa, intisa, phaxsis ch’amakt’aniwa, warawaranakas janiw k’ajtkxaniti. 16 Uka urun Tatitux Sión qulluta, Jerusalenatpach art’atap ist’asiyani, ukkhasti, alaxpachas, akapachas khathatiniwa. Ukampis israelitanakarux Tatitun markapätapatxa, arxataniwa. 17 “Jumanakax yatipxätawa, naya, Tatitu Diosamaxa Sión qullana qulluxan jakasktxa. Jerusalén markasti qullan markäxaniwa; janipuniw jayat jutir jaqinakax marka apnaqirix mantankxapxaniti. 18 Uka urusti, jach’a qullunakana, jisk’a qullunakansa vinompi, lechempix umjamaw jalani, Judá jawiranakansti walipuniw umax jalani. Qullan utaxatsti mä jalsur umaw mistuni, uka umasti Sitim qhirwa qarparakini. 19 Judá markankir jaqinakar nuwapxatapata, markapan jan juchan jaqinakar jiwayapxatapatxa, Egipto markax ch’usa laqayanakar tukuyatäniwa, Edom uraqisti ch’usa wasarar tukuyatarakïniwa. 20 Nayaw jaqinakar jiwayatanakapat phuqsusiskä, juchanirux janiw pampachkäti. Ukampis Judá uraqimpi, Jerusalén markampin jaqix utjaskapuniniwa, naya Tatitusti Sión qullun jakasirakï.”