Galatia
Paulus me Galatia wee kaa Yesus mikee gaata bagee yuwa paagoo yaebeamaata kapogee
Mee kapogee mee ko Paulus me Galatia wee kaa Yesus mikee gaata bagee yuwa paagoo koopoo see menaa eeweganaa see bagee yuwa gaamaasi naadi yaebeamaata kapogee. Miyoo taa Paulus me Yesus me doometa menaa kuwa Galatia wee kaa eeweganaa seta. Waa kuwa menaa daamaa eeweganaa segee naadi pe-seometa kaama wodoo apanaa bagee okoo paagoo meemaata kaama koopoo see menaa eeweganaa seta. Okoo me koopoo see menaa kuwa ko kisee: "Kristus me doometa menaa kuwa sikii taa. Kuwa idukaa Musa me menaa kuwa deewoo taano ma, kado ponee yadaapii taano ma kuwa miya ikii mée tomaa-tomaa apanaa yuwa miya ukuwaano gaano pedeo, inii Yahudi bagee yuwa see see. Ikii kisee ukuwayu ko Ogatamee me ikii sikii, ikii miya nao see kideeyaa" see menaa kuwa okoo me weganaa seta. Okoo me kisee menaa weganaakea yoka see menaa kuwa doodoota Paulus paagoo pe-eewegagea naaki wa me kaasee menaa yaai naadi mee kapogee mee kuwa Galatia wee kaa bagee paagoo yaebeamaata.
Paulus me mee kapogee yiba yaebeamaata menaa kuwa ko kisee: Inii Musa me menaa kuwa deewoo naadi kaama Ogatamee Wa me okoo sikii, okoo miya nao see mée deeyaa kuwa se kiya inii Yesus mikee gaakee kaa Waa ma dimi aagadi-maagadi naadi kaama Ogatamee me okoo sikii, okoo miya nao see mée deeyaa. Kisee kemaata inii dimi mena gipii see bagee, Roh yago bagee, inii magaa da kaa iyee-payee kaa umiwoo, toowoo see bagee yuwa se, see menaa kuwa Paulus me mee kapogee yiba yaebeamaata.
Yesus mee epoo to wodoo pakaa-seometa kaama wodoo tahun mée oga waa naa omemaata kaama tahun 50 mee yiba mokoo Paulus me mee kapogee yaebeamaata.
Mee kapogee yiba mena kutuu yuwa kuwa ko kisee:
1:1-10 Petamanii menaa ma, Paulus me kuwa koopoo see menaa kuwa yaai naadi menaa ma
1:11–2:21 Paulus me eeweganaa seta menaa kuwa manii to ko Kristus kaa too, mée me natopeta menaa kuwa kaa se, see kuwa nekeensi naadi menaa
3:1–4:11 Ogatamee me okoo sikii see mée diino kuwa ko idukaa menaa kuwa deewoo naadi kaama se kiya Yesus mikee gaakee kaa too, see kuwa nekeensi naadi menaa
4:12–6:10 Inii kuwa etokaa gipii see menaa kuwa doowoo naadi kaama Roh me inii dimi mena gipii mée kiyaabuu siwoo siyaa menaa
6:11-18 Wodopasi menaa
11Nii ko Paulus, Yesus Kristus Wa me menaa nadoonaasi naadi pooi see naseta mée mee. Pooi see naseta mee ko mée me se, mée ena me kisee nasiino taa kiya Yesus Kristus mee ma, Waa boota kaama aya andoo peeyaata Mée Nagamee Ogatamee mee ma Ekea me too pooi see naseta. 2Nakaayoo ni paagoo epo enaataa Yesus yiba ena kenaa bagee yuwa ma kuwa uduma inii me ikii Galatia wee kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa epao kisege.
3Iniitaagi Ogatamee ma, Tuhan Yesus Kristus ma Ekea me aii kiepa dimii ma, koogo adumeta dimii ma kuwa ikii ma epo enaataa kiitoowoosi naadi kiasege. 4Yesus Kristus mee Iniitaagi Ogatamee me gaata-gaata doodoo inii me pedeo yuwa kuwa kaa Waa ekaato mée yaekegataata. Inii eto magaa da kaa bagee me pedeo iyee-payee kuwa kaa kaama mée pekagiino see naadi mée yaboota. 5Inii Ogatamee mee niiyaapaagee siwoo siweei, kisee too iminoo miya, iminoo miya. Amin.
Yesus me doometa menaa mee ena too too yoka see gaasi naadi menaa
6Ikii Kristus Wa me aii kiepa dimii mee ma umiwoo, toowoosea naadi Ni paagoo nameei see kiseta Mée Ogatamee mee ikii moga oko maataata kaama apanaa menaa, Yesus me doomeeno taa menaa kuwa obeegea. Kuwa kaa anii dimi nagimaano ebo. 7Yesus me doometa menaa kuwa wa too, apanaa ena ma, ena ma taa kiya ikii mikee menaa ewo kedaa kisiyaayaa bagee agoo. Okoo ko Kristus me doometa menaa kuwa koopoo kiyaayaa bagee yuwa too yoka nekeenii. 8Inii miya inii me bedaa wiyaagoo to ma ikii paagoo kuwa Yesus me doometa menaa kuwa se kiya apanaa menaa, Yesus me menaa ma doodoo taa see menaa kuwa kiiwegayu ko yaai. Bedaa epoo to wodoo kaama malaikat bagee ena me kisee menaa esee-kiiwegayaa miya yaai. Kisee bagee okoo kaa pedeo ayaa yadootagaano daamaa. 9Anii miyoo taa kisema see see eto miya kaagaa ena ma kisiinaka, mee ko kisee: Mée waa ena me ikii daamaa masemaamea menaa kuwa doodoo se kiya apanaa menaa, Yesus me doomeeno taa menaa yuwa kiiwegayu ko pedeo ayaa wa kaa yadootagaano daamaa.
10Ni me kisee omaago ma kisega menaa kuwa mée me anii naede kisi naadi menaa ye? Taa, kuwa Ogatamee Wa me too naede kisi naadi menaa. Anii mée me naede kisi naadi menaa weganaa see mée to see nagaagea ye? Kisee taa. Anii mée me naede kegea naaki ou see dimii kaa mena wegataa see mée naaki anii Kristus me agiyoo daamaa yaokagee see mée mee taa kiyaa.1:10 1Tes 2:3-6
Paulus me weganaa seta menaa kuwa manii to ko Kristus kaa too yoka see kuwa nekeensi naadi menaa
11Neebee nokaa yuwa, anii mena ena keipi kiyaanaka, mee ko ni me Kristus kaa yaweganaa see menaa kuwa manii to ko mée kaa se. 12Kuwa menaa kuwa anii mée paagoo kaama masiino miya taa, mée me natupiino miya taa kiya Yesus Kristus Wa me too awee da kaa naipi kiyaami.
13Mikee, miyoo taa anii Yahudi bagee me deewoo siyaa menaa-panaa yuwa deewoo, umiwoo naadi kaama ukuwanaa, peenaa seta menaa kuwa ikii miya nayeemea. Kuwa ko okoo Yesus mikee nao naadi Ogatamee me daamaa wa too wigintaata bagee kuwa anii pedeo kiyaano see dimii mee esee ebo kaa maamaa wegee-wegee senaa sema.1:13-14 Kis 26:9-1114Inii Yahudi bagee me menaa omaago ma peneata esee deewoo segee seta mée mee ko anii. Kuwa menaa anii ma epo enaataa topegee seta bagee apanaa yuwa kuwa anii ma endagii se. Inii beemu nokaa yuwa me asii-doge-doge menaa kuwa anii peneata esee deewoo segee sema.
15Anii kisee mée kiya nibaayo me nakabaano taa kaa Ogatamee me anii daamaa nawigintaata. Nawigintaata kaama wodoo Wa me anii naepa kaa Ni paagoo nameei see nasimi. 16Mee ko Wayoopaa me menaa yuwa mée tomaa-tomaa apanaa yuwa paagoo eeweganaasi naadi Wa me ede kaa Wayoopaa mee anii nadeeyaami. Nadeeyaata kaama wodoo anii mée paagoo kuwa Wa me menaa natupii see pe-asiino miya taa, 17bedaa anii Yerusalem magaa kaa Yesus me menaa yadoonaa see bagee yuwa paagoo nase-manee taai naadi pe-diino miya taa. Okoo Wa me menaa yadoonaasi naadi okoo keta wiginta bagee yuwa kiya anii okoo paagoo se peeta kisee ki Arab magaa kaa peema. Anii kiyoo omegee naadi kaama bedaa Damsik magaa kaa metaki pakama. 18Anii tahun wedo omemaata kaama Yerusalem magaa kaa Petrus ma mena eewegaano see naadi peema. Anii waa ma epo enaataa unu gaasi ma idibi kuwa kiyoo omegee sema. 19Yesus me menaa yadoonaa see bagee apanaa yuwa kuwa anii ma aadee taano taa, Tuhan ebee Yakobus waa ma too aadee sema. 20Kuwa kisega menaa kuwa anii Ogatamee emaa dagii da kaa kisega yoka mikee menaa too, makapaa menaa kisiino weda.
21Kiyoo kaama anii Siria wee kaa ma, Kilikia wee kaa ma kuwa magaa kuwa kaa peenaa sema. 22Kiya Yudea wee kaa magaa kaa Kristus mikee gaata bagee kuwa gaayu ko anii naewo kemea. 23Okoo ani kaa kaama menaa kuwa too nayeemea, kuwa ko "Waa miyoo taa Yesus me menaa kuwa be kaa inii mée wegee-wegee senaa simi mée to kiya eto kiipaa wa me mée yuwa paagoo kuwa menaa yuwa mikee gaasi naadi kaama daamaa omaago ma eeweganaaki" see menaa kuwa nayeemea. 24Kisee kemaata okoo me ani kaa Ogatamee yaapaagee semea.
2Paulus mee mikee Yesus me menaa yadoonaa see mée ii see kuwa nekeensi naadi menaa
1Omegee naadi tahun gaasi ma wui omemaata kaama wodoo anii ma, Barnabas ma enaa epo enaataa bedaa kaagaa ena ma Yerusalem magaa kaa pakame, Titus mee miya kiyoo badaa maawaama. 2Ogatamee me kiyoo pooi see dimii mee anii naipi kiyaagi naadi kaama pakama. Pakaamaata kaama anii kiyoo Yesus mikee gaayaa bagee tuku-tuku yuwa ma aadee seta kaama inii too toomuu taaka too ani me okoo paagoo asiino, "Ni me mée tomaa-tomaa apanaa yuwa paagoo Yesus me doometa menaa kuwa kisee-kisee eeweganaa segeeka" see menaa kuwa anii okoo paagoo ipiipi ase-maneema. Anii okoo paagoo kisee ase-maneema mee ko ni me petamanii kaama eto too eeweganaa siwooka menaa kuwa Yesus me menaa doodoo see taa yaai, kisee okoo me nasiipea naadi anii okoo paagoo keta kuwa eeweganaa sema menaa uduma ipiipi daamaa ase-maneema. 3Kiya anii kisee daamaa ase-manee siyaa naaki okoo yaai see dimii taa. Kuwa kaboo da Titus mee anii ma enaataa tupi. Waa ko Yunani kaa mée kiya okoo me "Waa kado ponee yadaapeasiino gaano pedeo" see asiino miya taa. 4Kisee yadaapeasiino gaano pedeo see menaa kuwa ko mée gadimiyaayaa menaa kiya Kristus Yesus me inii mée gokataata kaama daba mée peeyaata. Kuwa menaa kuwa Yesus mikee gaata poga-poga see bagee yuwa me menaa yuwa too. Okoo noonaa inii mée deetaa, yeetaa taano see naadi inii mée kutuu taa see yoo koogo seememea. Okoo me "Ikii miya kisee-kisee deewoo taano gaano pedeo yoka" see omaago ma mée asemea, kuwa menaa me inii kisee mée gadimiyaano see naadi mée eewegamea. Kiya kuwa mée gadimiyaayaa menaa kuwa Kristus Yesus me inii mée gokataata kaama daba mée peeyaata yoka 5inii peenaa ma makii taa, okoo me omaago ma menaa ena ma yayiino taa. Yesus me doometa menaa kuwa too mikee menaa yoka ikii kuwa menaa too doowoosea naadi inii okoo me menaa wisintaame.
6Anii Yerusalem magaa kaa kaama ni me yadoonaa see menaa kuwa anii kuwa tuku-tuku bagee yuwa paagoo kisee-kisee see daamaa ase-manee siyaa naaki okoo me "A me kisee menaa, kisee menaa kuwa miya eewegaano gaano pedeo yoka" see menaa kuwa ena ma nasiino taa. Kuwa tuku-tuku bagee yuwa kuwa ko mée me okoo ebo ekee see bagee kiya Ogatamee Wa me ko ’Waa ebo bagee yoka epa kega’ see kuwa kaa mée se wiginiyaa. Kisee kemaata ani miya kisee mée se wiginiyaa. Okoo ebo bagee kiyaa miya 7okoo me anii naseekee menaa taa. Petrus mee Yahudi bagee paagoo Yesus me doometa menaa eeweganaasi naadi wa kaa yaekeasimi see see ni kaa miya kuwa menaa mée tomaa-tomaa apanaa yuwa paagoo eeweganaasi naadi yaekeasimi ii see kuwa okoo nanekeenemea. 8Mikee, Petrus waa Yahudi bagee paagoo mena nadoonaasi naadi pesee kiyaata kaama pooi see asimi Mée mee Wa me anii miya mée tomaa-tomaa apanaa yuwa paagoo mena nadoonaasi naadi pesee nakiyaata kaama pooi see nasimi. 9Yesus mikee gaayaa bagee tuku-tuku yuwa Yakobus ma, Petrus ma, Yohanes ma okoo me ’Mikee, Ogatamee me Paulus wa me kisee daamaa naukuwasi naadi pesee kiyaami ii’ see kuwa nanekeenemea. Okoo me kisee nanekeenta kaama Barnabas ma enaa wiya yagaa daamaa mée manemea. Inii paaya ena dimii, ena menaa kaa wegataata menaa mee ko kisee: Barnabas ma enaa gaayu ko mée tomaa-tomaa apanaa yuwa paagoo eeweganaa taano daamaa, bedaa okoo gaayu ko Yahudi bagee paagoo eeweganaa taano daamaa, see menaa kuwa inii wegataame. 10Okoo me gaano pedeo menaa ena too too mée asemea, mee ko "Daba bagee yuwa se gaabuu taai" see mée asemea. Mikee, anii miya kisee okoo kaa yaukuwaano ou dimii mee ebo.2:10 Okoo me Paulus paagoo "Daba bagee yuwa se gaabuu taai" see aseta menaa mee ko Yerusalem magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa okoo daba bagee eebaa agoo. Paulus me mée tomaa-tomaa apanaa yuwa paagoo kepe yamasenaasi naadi wa paagoo aseta menaa mee.
Paulus me Petrus gaamaasi naadi aseta menaa
11Petrus mee Antiokia magaa kaa peemaata kaama omegeeki too wa me ukuwagi agiyoo ena mee "Aa koopoo see agiyoo ukuwage yoka" see kuwa anii mée gii da kaa asema. 12Mee ko petamanii Petrus waa kiyoo peemaata kaama apanaa tomaa kaa bagee yuwa ma epo enaataa naano agiyoo daamaa eenoowoo segeeki. Kiya kuwa kaboo da mée wedo waa naa meemaagea. Okoo ko Yakobus me ikii kiyoo pooi see aseta bagee yuwa. Meemaata kaama wodoo Petrus me kuwa apanaa tomaa kaa bagee yuwa ma epo enaataa eenoogeeki kuwa ekeata okoo ma enaataa se eetugi. Kuwa Yahudi bagee wedoo to me ’Petrus mee kaasee kaa kado ponee yadaapeasiino taa see bagee yuwa ma naano agiyoo epo enaataa eenoogeeki ya?’ see nagaapea yaai naadi kisee ekeasigi. 13Wa me kisee dimii kaa koopoo see ukuwagi kuwa me kiyoo Yahudi bagee apanaa yuwa miya deebaa naadi waa see see apanaa tomaa kaa bagee yuwa ma naano agiyoo epo enaataa se nogea, Barnabas waa miya okoo me koopoo see ukuwagea kuwa obeegi. 14Okoo me ukuwagea kuwa ko Yesus me mikee menaa yaato doodoo taa, see kuwa anii deeta kaama okoo uduma gii da kaa ani me Petrus asiino, "Aa ko Yahudi bagee kiya kuwa apanaa tomaa kaa bagee me naa-naa, ukuwaa-ukuwaa kuwa aa miya daamaa eeukuwagee sepe. Aa Yahudi bagee me naa-naa, ukuwaa-ukuwaa kuwa se deewoo see mée yoka eto ko kuwa apanaa tomaa kaa bagee okoo me Yahudi bagee see see inii miya kisee deewoo taano gaano pedeo see dimii mee a me kaasee kaa okoo gaayaage ya?" see asema.
Yahudi bagee ma, mée tomaa-tomaa apanaa yuwa ma okoo uduma Yesus mikee gaakee kaa Ogatamee me okoo sikii see mée deeyaa see kuwa nekeensi naadi menaa
15Mikee, inii Yahudi bagee gaayu ko inii Yahudi tomaa kaa kabata bagee yuwa, inii mée tomaa-tomaa apanaa yuwa kuwa Ogatamee ewo kaa pedeo agiyoo ukuwagee see bagee yuwa se. 16Inii Yahudi bagee kiya kuwa Musa me menaa deewoo naadi kaama Ogatamee me waa sikii, waa miya nao see mée ena ma se gaayaa. Kristus Yesus mikee gaata kaama too waa sikii, waa miya nao see mée deeyaa, see kuwa inii ipi. Musa me menaa deewoo see kuwa kaa mée ena ma se sikii kiyaayaa yoka inii miya kisee Ogatamee me waa sikii, waa miya nao see mée deesi naadi inii Kristus Yesus mikee nao see gaawoo siyaa.2:16 Kis 13:38-39, Rom 3:2017Inii Yahudi bagee yuwa Ogatamee me okoo sikii, okoo miya nao see mée deesi naadi inii Kristus ma dimi aagadi-maagadi siwoo siyaa. Kisee kemaata inii Musa me menaa se deewoo siyaa, mée tomaa-tomaa apanaa yuwa miya kisee se deewookea see see. Kiya mée me "Ikii miya okoo see see pedeo agiyoo ukuwawoo see bagee yuwa ii" see mée yawegayaa ye? Inii Kristus me menaa too deewoo see kemaata mée me "Ikii okoo see see pedeo bagee yuwa too" see mée yawegayaa ye? Kisee menaa kuwa peenaa ma taa, iyo. 18Kisee ni me bugumiyaata agiyoo kuwa anii bedaa maatayu ko anii mikee pedeo ukuwataa see mée ii, see kuwa awee da kaa deeyaabuu see.2:18 "Ni me bugumiyaata agiyoo bedaa maatayu ko anii mikee pedeo ukuwataa see mée ii" see menaa mee ko Paulus me ’Ogatamee me waa sikii, waa miya nao see nadeesi naadi anii Kristus mee too penee siwoo taapa’ see dimii mee doowoo siyaa. Kiya bedaa waa wiyaagoo to kuwa Musa me menaa peneata deewoo siyu ko waa pedeo ukuwataa see bagee mokoo kiyaa, see kuwa nekeensi naadi ebea-ebea menaa mee.19Kiya anii kisee mée se. Idukaa anii kuwa Musa me menaa deewoo naadi kaama Ogatamee me waa sikii, waa miya nao see nadiino taa kemaata anii boota bagee mokoo keta. Mee ko anii Ogatamee ma dimii menaa kaa umiwoo, toowoo taano see naadi anii kuwa deewoo siyaa menaa kuwa patagaanta kaama Kristus ma aagadi-maagadi naadi piya bokoo to kaa enaataa boota.2:19-20 Rom 6:6-1120Anii Waa ma boota kemaata eto ko ni me umiwoo, toowoo siyaa kuwa anii se kiya Kristus Waa ani yiba umiwoo, toowoo segeeki. Wa me anii epa nagaata kaama Waa ekaato ni kaa naekegataata kemaata anii eto má yaato umiwoo, toowoo siyaa kuwa anii Ogatamee Yoopaa mikee gaakee kaa umiwoo, toowoo segeeka. 21Ogatamee me mée epa dimii mee me inii daba mée daagimaa peeyaayaa yoka, see menaa kuwa anii yamoo se ekeasiyaa. Musa me menaa deewoo see kaa Ogatamee me waa sikii, waa miya nao see mée deeta naaki Kristus mée yaboota kuwa wuutu-waatu siyaa.
3Yesus mikee gaakee kaa inii sikii mée kiyaayaa see kuwa nekeensi naadi menaa
1Ikii Galatia wee kaa bagee yuwa sooi, ikii dimi taa yaai. Mée me ikii kuwa makapaa menaa kuwa nayeesi naadi maagiyoo kikoo sepea ya? Yesus Kristus mee piya bokoo to kaa mée yaboota menaa da mee anii ikii paagoo awee da kaa daamaa ipiipi kiiwegagee sema, se maa? 2Anii mena ena kiapaadiinaka yoka daamaa gaagaa semaata nasii. Mee ko ikii Roh mee daamaa masemea mee ikii Musa me menaa kuwa deewoo segee see kaa masemea ye, ikii Yesus me doometa menaa yeeta kaama mikee nao see gaakee kuwa kaa masemea ye? 3Ikii dimi taa ye? Ikii petamanii Roh maseta kaama Wa me pesee kaa too omegee, toogee semea kiya kuwa wodoo bedaa ikii me ’Ni me pesee kaa too umiwoo naadi kaama anii sikii kaapa’ see dimii mee ikii gaagea ye? 4Ikii kaa kidootaata yuwa uduma wuutu-waatu sepea ye? Kiya taa, se wuutu-waatu siyaa. 5Ogatamee me Roh mee kineeta kaama ikii paagoo dimi nagii-nagii agiyoo ukuwaaniyaabuu segeeki kuwa ko ikii Musa me menaa deewoo see kaa ye, ikii Yesus me doometa menaa daamaa yeeta kaama mikee nao see gaakee kaa ye?
6Ikii yeeta kaama mikee gaamea mee ko Abraham mee miya kisee. Wa kaa ebeamaata menaa ena mee ko kisee: "Wa me gaano, ’Ogatamee me nasigi yoka mikee kaapa ii’ see gaagi. TUHAN me wa me kisee mikee nagaagi kemaata waa sikii, waa miya nao see deegi" see ebeamaata.3:6 Kej 15:67Kisee kemaata kuwa mikee nao see gaayaa bagee kuwa too mikee Abraham me yogaa yuwa ii, see kuwa daamaa nekeenii. 8Yesus me doometa menaa kuwa idukaa bagee paagoo miya eewegata. Ogatamee me mée tomaa-tomaa apanaa yuwa miya mikee gaakee kaa okoo sikii, okoo miya nao see deeyaa menaa kuwa Wa me Abraham paagoo aseta, mee ko kisee: "Ani me aa doodoo mée tomaa-tomaa yuwa uduma okoo kaa miya daamaa agiyoo yadootagaata" see ebeamaata.3:8 Kej 12:39Kisee kemaata Abraham me Ogatamee mikee nao see gaata kemaata wa kaa daamaa agiyoo yadootaata see see Yesus mikee gaayaa bagee okoo kaa miya kisee daamaa agiyoo yadootaayaa.
10Kiya okoo Ogatamee me waa sikii, waa miya nao see nadeesi naadi kaama Musa me menaa deewoo taa see bagee gaayu ko pedeo ayaa okoo kaa yadootaayaa. Mee see see menaa ena idukaa ebeamaata, mee ko kisee: "Kuwa deewoosi naadi ebeamaata menaa kuwa se-menaa, we-menaa uduma deewoo taai. Kuwa menaa uduma daamaa se deewoo see bagee okoo uduma okoo kaa pedeo ayaa dogeeniyaa" see menaa ebeamaata.3:10 Ul 27:2611Mikee, Musa me menaa deewoo naadi kaama Ogatamee me waa sikii, waa miya nao see deeyaa bagee ena ma taa. Kisee awee da kaa nekeensi naadi menaa ena agoo, mee ko kisee: "Okoo mikee gaakee kaa Wa me okoo sikii, okoo miya nao see deeyaa bagee kuwa okoo daamaa toowoo taapea" see ebeamaata menaa mee.3:11 Hab 2:412Kiya Musa me menaa deewoo taano mee ena, mikee gaawoo siyaa kaboo da kaa maataata menaa se. Idukaa menaa ena ko kisee: "Kuwa deewoo siyaa menaa yuwa uduma ukuwawoo siyaa bagee kuwa okoo kuwa menaa doodoo umiwoo, toowoo taapea" see menaa ebeamaata.3:12 Im 18:5
13Inii kuwa Musa me menaa kuwa uduma daamaa deewoo taano taa kemaata pedeo ayaa inii kaa mée yadootaayaa kiya Kristus me inii daba mée daagimaa peeyaano see naadi mee pedeo ayaa mee Waa ekaato Wa me mée yadoota. Kisee Wa kaa idukaa ebeamaata menaa ena agoo, mee ko kisee: "Piya setoo to kaa opeekomeeta bagee kuwa gaayu ko pedeo ayaa yadootaata bagee yuwa" see menaa mee.3:13 Ul 21:2314Mee ko Ogatamee me Abraham paagoo "Ani me aa doodoo mée tomaa-tomaa yuwa uduma okoo kaa miya daamaa agiyoo yadootagaata" see aseta menaa kuwa mée tomaa-tomaa apanaa yuwa okoo kaa uwa daasi naadi kaama Kristus Yesus me mee pedeo ayaa to Waa ekaato Wa me mée yadoota. Kuwa me kaama inii Yesus mikee gaakee kaa Roh mee masemaagea, Ogatamee me Roh mee kiniipa see mée aseta-aseta.
Musa me menaa kuwa me kuwa miyoo taa Abraham paagoo aseta menaa kuwa daadaa taano taa see kuwa nekeensi naadi menaa
15Neebee nokaa yuwa, eto ko inii mée me ukuwayaa, peeyaa yiba ebea-ebea menaa ena kisiinaka, mee ko kisee: Mée ekea wiya "Anii miya kisee-kisee kaukuwaapa, aa miya kisee-kisee naukuwaai, enaa paaya se ukuwaano ko daa" see aasee siyu ko mée ena me kuwa menaa se ekeasiyaa, bedaa apanaa menaa ena ma se tabeasiyaa, kisee daamaa doowoo siyaa. 16Mee mokoo miya idukaa Ogatamee me Abraham paagoo "Anii taa ma taa a me asii-kaba-kaba seta bagee kisee daamaa yaukuwawoo taapa" see aseta menaa kuwa Ogatamee me se ekeasiipi. Wa me Abraham paagoo aseta menaa kuwa wa me asii-kaba-kaba seta bagee paagoo miya kisee aseta. Ogatamee me menaa yiba "A me asii-kaba-kaba seta bagee yuwa paagoo" see menaa mee ebeamaata se kiya "A me asii-kaba-kaba seta bagee paagoo" see menaa ebeamaata. Mee ko Wa me mée eebaa paagoo aseta menaa se kiya mée waa ena paagoo aseta menaa, mee ko Kristus mee.3:16 Ogatamee me Abraham paagoo aseta menaa mee ko Ibrani menaa kaa "A me iyoo kaa kisee daamaa yaukuwawoo taapa" see menaa kuwa ebeamaata. Kuwa mikee Abraham me asii-kaba-kaba seta bagee yuwa kaa miya aseta menaa kiya uwa daano yaato ko mée eebaa kaa se kiya Mée waa ena mee kaa too aseta menaa kemaata Paulus me kisee menaa wegata.3:16 Kej 12:7, 13:1517Mena nekeeniino yaato kisiino ko kisee: Idukaa Ogatamee me kuwa menaa da Abraham paagoo aseta kaama tahun ogei me badoo wui ma amaamo kuwa omekomeeta kaama wodoo kuwa deewoo siyaa menaa yuwa Musa paagoo manta. Wa me kuwa deewoo siyaa menaa kuwa manta kiya Wa me miyoo taa petamanii Abraham paagoo "Anii kisee daamaa yaukuwawoo taapa" see aseta menaa kuwa daadaa taano taa, kuwa menaa kisee too doowoo segee seta. 18Kuwa Ogatamee me Abraham paagoo "Anii aa doodoo kisee daamaa kiukuwaaniyaabuu taapa" see aseta agiyoo kuwa Wa me aii kisee epa kaa maniino see naadi aseta. Ogatamee me aii kisee maniitagi agiyoo yoka kuwa wodoo taa Musa me menaa yuwa deewoo see kaa too kuwa agiyoo mée maniitagi see se. Kuwa Musa me menaa deewoo see kaa mée maniitagi naaki kuwa agiyoo kuwa aii mée maniyaa agiyoo se, Wa me Abraham paagoo Anii aii kisee kiniita see aseta doodoo se.
19Mée me gaano ko ’Kisee kiyu ko kuwa deewoo siyaa menaa kuwa kaasee kaa mée manta ya?’ see gaayaa. Musa me menaa gaayu ko mée me pedeo yuwa kuwa kaa mée manta. Kuwa menaa mée manta kaama kisee too deewoo naadi kaama Abraham me asii-kaba-kaba seta bagee ena mee meta yoo too. Mee Mée mee ko Ogatamee me Abraham paagoo "A me asii-kaba-kaba bagee kaa miya kisee daamaa yaukuwawoo taapa" see aseta menaa kuwa uwa daata Mée mee. Kuwa deewoo siyaa menaa gaayu ko Ogatamee me malaikat bagee yuwa doodoo Musa paagoo eewegata. Kiyoo kaama Musa me kuwa menaa yuwa eewegakomee seta, yupii da kaa mée to me eewegakomee siyaa see see. 20Yupii da kaa mée to gaayu ko mee mée to doodoo apanaa bagee paagoo mena eewegakomee siyaa. Kiya Ogatamee me Abraham paagoo aseta menaa mee kisee taa. Wa me too Wa me menaa da aseta.
Kuwa deewoo seta menaa kuwa kaasee kaa agoo kiyaata see nekeensi naadi menaa
21Kisee kiyu ko mapea menaa wegayaa? Kuwa Musa me menaa kuwa ma, kuwa petamanii Ogatamee me Abraham paagoo "Anii kisee daamaa kiukuwaaniyaabuu taapa" see aseta menaa kuwa ma kuwa menaa wiya kuwa aawisii siyaa, see wegayaa ye? Kisee menaa kuwa peenaa ma taa, iyo. Kisee ukuwaai, kisee se ukuwaai see menaa kuwa deewoo see kaa mée daamaa kisee too toowoo siyaayaa menaa kuwa ena ma taa. Kisee menaa agoo naaki inii kuwa menaa yuwa deewoo naadi kaama Ogatamee me waa sikii, waa miya nao see mée deeyaa. 22Kiya kisee iyo. Ogatamee me menaa yiba ebeamaata see see mée tomaa-tomaa kuwa uduma okoo pedeo dimii gaawoo, pedeo agiyoo ukuwawoo, kisee umiwoosi naadi pesee da ma aagadi siwoo seta. Kisee kemaata kuwa idukaa Ogatamee me "Anii kisee daamaa kiukuwaata, kisee daamaa kiniita" see aseta menaa kuwa Wa me okoo Kristus mikee gaata bagee yuwa okoo mikee gaakee kaa daamaa yaukuwaaniyaabuu seta.
23Kristus mikee gaasi naadi menaa meeno taa miyoo inii kuwa Musa me menaa deewoo naadi kaama mée gadimedaa siwoo seta, digiyoo ee yiba mée diitoo siwoo siyaa mokoo, kisee too Yesus mikee gaasi naadi menaa kuwa awee da kaa mée yakiyaata. 24Bedaa mee mokoo menaa ena miya kisee: Yoga ena peedi kaa pedeo kiyaa naadi diitoo siwoo siyaa see see kuwa Musa me menaa yuwa me inii daamaa mée diitoo siwoo seta, kisee too Kristus meta yoo too. Eto ko inii Waa mikee gaata kemaata okoo sikii, okoo miya nao see mée deeyaa. 25Kristus mikee gaasi naadi menaa kuwa meta yoka eto ko kuwa Musa me menaa yuwa me inii mée diitoo siwoo seta begaa da mee omekomeeta.
26Mikee, ikii Kristus Yesus mikee gaakee kaa ikii uduma Waa ma dimi aagadi-maagadi naadi Ogatamee me yogaa yuwa keta. 27Ikii uduma Kristus Wa yiba uwo kitukumeta bagee yoka doka maayaa mokoo ikii ekaato Kristus mee daamaa maataata toowookea. 28Eto ko ikii uduma Kristus Yesus yiba endagii, ena mee too. Yahudi bagee okoo too, mée tomaa-tomaa apanaa yuwa okoo too see se, bedaa hamba kiyaata bagee okoo too, hamba kiyaano taa see bagee okoo too see se, bedaa paayogaa yuwa okoo too, api yuwa okoo too see kuwa miya taa kiya uduma Kristus yiba ena mee too.3:27-28 1Kor 12:12-13, Kol 3:1129See kemaata ikii Kristus Wa me bagee kiyu ko ikii miya Waa doodoo Abraham me asii-kaba-kaba seta bagee yuwa kegea. Bedaa Ogatamee me Abraham paagoo "Anii aa doodoo A me asii-kaba-kaba seta bagee yuwa kisee daamaa kiukuwaaniyaabuu siwoo taapa" see aseta menaa kuwa eto ikii kaa miya kega.
4Ogatamee Wa me yogaa yuwa yamaataa see agiyoo kuwa inii miya masiyaa bagee yuwa mée kiyaabuu seta menaa
1Kuwa kisega menaa kuwa kaa anii bedaa ebea-ebea menaa ena kisiinaka, mee ko kisee: Yoga ena, waa peedi kaa kaboo nagamee me yamaataa see agiyoo kuwa se masiyaa, waa ebo kiyaa wodoo too masiyaa, nagamee boota kaama wodoo too masiyaa. Waa mikee kuwa agiyoo uduma epoo mée kaatagi kiya waa peedi yoka se masiyaa, ebo bagee me menaa too yayeewoo siyaa, mée me agiyoo aii yaokagee see bagee see see. 2Waa peedi see kaboo waa diitoo taa see bagee agoo, nagamee me yogaa to taano yamaawoo seta agiyoo-pagiyoo yuwa yadeewoo siyaa bagee miya agoo. Yogaa to me okoo me menaa yayeewoo naadi kaama mona naagoo, nagamee me bogaano taa kaboo "Epeekaa mee tahun yiba kuwa agiyoo yuwa yogaa to namanii" see aseta naagoo monaa kaa. 3Inii miya kisee. Yoga yuwa see see inii ewo see kaboo kuwa magaa da kaa pesee yago agiyoo yuwa me inii mée penee siwoo naadi kaama inii okoo me menaa yayeewoo seta. 4Kiya mona naagoo kega see kaboo Ogatamee Wa me Yogaa magaa da kaa isii see aseta. Waa ko api ena me kabata Mée, Musa me menaa deewoo seta begaa kaa kabata. 5Ogatamee Wa me kuwa Musa me menaa ma aagadi seta bagee yuwa kuwa okoo daba daagimaa peeyaano see naadi Wayoopaa magaa da kaa isii see aseta. Inii Ogatamee me yogaa yuwa maniyaa agiyoo masiyaa bagee yuwa mée kiyaano see naadi Waa isiyaata.
6Ikii mikee Ogatamee me yogaa kemaata Wayoopaa Wa me Roh mee Ogatamee me inii dimi yiba mée yaisiyaata kaama Roh me "Abba, Neataagi, wae" see wegataa see.4:5-7 Rom 8:15-177Kisee kemaata eto kaama wodoo ikii ko agiyoo yaokageesi naadi peneata bagee yuwa se kiya dedee see yogaa yuwa. Ikii ko Ogatamee me yogaa kemaata Wa me yogaa yuwa yamaataa see agiyoo kuwa ikii miya masiyaa bagee yuwa kikiyaabuu seta.
Paulus me dimi gaagaa seta menaa
8Ikii idukaa Ogatamee ewo see kaboo ikii me makapaa pesee yago agiyoo yuwa kaa, Ogatamee taa see agiyoo kuwa kaa dimi maataata kaama okoo me agiyoo yaokageesi naadi peneata bagee yuwa keta.4:8-10 Kol 2:20-239Kiya eto ko ikii Ogatamee ipi see bagee yuwa kegea. Ikii Ogatamee ipi kegea see kisega kiya Ogatamee me ikii keipi kigi see kuwa mikee kisega. Ikii kisee bagee kemaata kaasee kaa ikii kuwa otoopa magaa da kaa pesee yago agiyoo kuwa kaa bedaa wiyaagoo to ma dimi maataakea ya? Kuwa dabaa see agiyoo too yoka ikii kaagaa ena ma kuwa agiyoo yuwa me agiyoo yaokageesi naadi napeneasiino ede see dimii mee ikii agoo ye? 10Mee ko ikii Yahudi bagee me ebo naagoo kaa agiyoo kuwa deewookea, bedaa okoo me ebo kenoo kaa agiyoo ma, ebo wagii kaa agiyoo ma, tahun kaa agiyoo miya uduma ikii deewookea kuwa yaai. 11Ni me kana ma kiiwegagee sema menaa kuwa wuutu-waatu siyaa naadi wedaaga.
Paulus me petamanii yaato neke-nekee seta menaa
12Neebee nokaa yuwa, anii esee maamaa kisiino ko: Anii ikii see see mokoo keta yoka ikii miya anii see see kaai.4:12 "Anii ikii see see mokoo keta yoka ikii miya anii see see kaai" see menaa mee ko Paulus waa Yahudi bagee kiya mée tomaa-tomaa apanaa yuwa see see keta. Waa Yahudi bagee me deewoo siyaa menaa kuwa se deewooki yoka kuwa Galatia wee kaa magaa kaa apanaa tomaa kaa bagee okoo miya kuwa menaa se deewoosi naadi "Ikii miya anii see see kaai" see aseta. Ikii pedeo ena ma naukuwaano taa kemea. 13Mee ko idukaa anii petamanii Yesus me doometa menaa kiiwegataaka too ni me maa da kaa meanta agiyoo agoo see kuwa ikii miya nadeemea. 14Mee meanta agiyoo mee kaa ikii me waa kaasee mée to see nagaayaa kiya ikii me be nagaano miya taa, yaai see dimii miya nagaano taa. Anii Ogatamee me malaikat bagee ena mokoo ikii me daamaa badaa namaamea. Mikee, Kristus Yesus mee badaa maayaa see see ikii me daamaa badaa namaamea. 15Kuwa kaboo da ikii ede ma, ede ma daamaa nakoo semea. Mikee, ikii me emaa masii yuwa gobamaata kaama anii neeyaa see ukuwamaayaa kiyu ko ikii me yaku gaano taa kaa anii aii neeyaa. Ikii kisee dimii mee daamaa nagaamea see kuwa mikee kisega yoka kuwa dimii kuwa kaasee kaa eto taa kiyaagea ya? 16Anii mikee menaa too kiiwegageeka kiya eto anii ikii ma yape bagee mokoo see nagaagea ye?
17Kuwa koopoo see menaa kiiwegataa see bagee kuwa ko ikii okoo yaato omaago ma kimiyaabuukea kiya daamaa dimii kaa se. Okoo me ikii inii ma kipatagaanta kaama ikii me okoo yaato too obeewoosi naadi dimii agoo see bagee yuwa. 18Mée me ikii okoo yaato omaago ma kimiyaano kuwa ko okoo daamaa dimii kaa kimiyaayu ko daamaa, ede. Kiya anii ikii ma kiituyaa kaboo miya, kiitoono taa kaboo miya mée me kisee daamaa dimii kaa kimiyaayu too daamaa yoka kuwa koopoo see menaa kiiwegataa see bagee kuwa gaai. 19Ei, ikii ni me epa see yogaa yuwa sooi. Yoga kabaano see kaboo apii to boodi ebo abaayaa see see anii miya ikii kaa dimi kigaagaa ebo ketaaka. Idukaa anii dimi kigaagaa seta see see bedaa eto miya anii ikii kaa dimi kigaagaa siwooka, kisee too Kristus me iyee mee ikii yiba ebo kega ii see kuwa awee da kaa kidiita yoo too. 20Anii apanaa kisiyaa menaa kuwa mapea menaa kisiipa naa ya, kisee anii dimi abanaaka yoka anii eto kuwa omaago ma menaa kisetaaka kuwa ekeata kaama ikii ma enaataa daamaa kiitoga naaki ou see dimii mee ebo.
Hagar ma, Sara ma wiya kaa ebea-ebea menaa
21Ei, ikii Musa me menaa deewoo taano ede see bagee kuwa anii mena ena kisiinaka, mee ko Musa me menaa kuwa ikii se nekeenegea ye? 22Kuwa ebeamaata menaa ena ko kisee: Abraham mee paayogaa yogaa wiya kabata. Ena mee ko hamba kiyaata see apii me yogaa mee. Ena mee ko maa apii to me yogaa.4:22 Kej 16:15, 21:1-223Hamba kiyaata see apii me yogaa mee gaayu ko mée me gaata-gaata doodoo kabata. Kiya maa apii to me yogaa mee ko Ogatamee me "Anii yoga ena kaniita" see aseta menaa da doodoo kabata. 24Ebea-ebea menaa ena mee ko kisee: Kuwa apii wiya kuwa ko Ogatamee me aseta menaa wiya kuwa ebea-ebea. Kuwa aseta menaa ena mee ko idukaa Sinai bagoo to kaa kaama Ogatamee me Israel bagee yuwa paagoo "Anii miya kisee-kisee daamaa kiukuwawoo taapa, ikii me miya kisee-kisee daamaa naukuwawoo, nadeewoo taai" see menaa kuwa aseta. Kuwa deewoosi naadi aseta menaa kuwa ko hamba kiyaata see apii Hagar mee ebea-ebea. Bedaa kuwa Musa me menaa ma aagadi seta bagee yuwa kuwa ko Hagar me kabawoo seta yogaa yuwa ebea-ebea. 25Hagar mee ko idukaa Arab magaa kaa Sinai Bagoo to mokoo, eto kiipaa Yerusalem magaa mee mokoo. Hagar ma, bedaa kuwa wa me kabawoo seta yogaa yuwa ma kuwa uduma Yahudi bagee yuwa ebea-ebea, Musa me menaa ma aagadi seta bagee yuwa ebea-ebea kuwa. 26Kiya Yerusalem magaa mee, epoo to wodoo yaato magaa mee ko maa apii mee ebea-ebea. Waa ko kuwa menaa ma aagadi taano taa see apii, inii baayo mokoo. 27Wa kaa ebeamaata menaa ena mee ko kisee:
"Ei, pai keta apii, yoga peenaa ma kabaano taa apii, aa ede ma, ede ma taai!
Yoga boodi abaano taa see apii aa oogita ma, ede ma, ede ma siwoo taai!
Mee ko pai agoo see apii to waa yoga eebaa kiya
ekeata apii wa me yogaa kuwa esee eebaa kedaa siwooka" see menaa ebeamaata.4:27 "Ekeata apii wa me yogaa kuwa esee eebaa kedaa siwooka" see menaa mee ko Sara kaa menaa. Waa pai keta apii kiya wa me asii-kaba-kaba bagee mée eebaa kedaa siwoo seta.Yes 54:1
28Neebee nokaa yuwa, ikii ko Isak mee see see bagee. Ogatamee me "Taa ma taa Sara mee yoga ena agoo kaata" see aseta menaa doodoo wa me yogaa agoo keta. Mee see see mokoo ikii miya Ogatamee me mée aseta menaa kuwa doodoo Wa me yogaa yuwa keta. 29Idukaa kuwa kaboo da mée me gaata-gaata dimii kaa kabata yogaa to me Roh me gaata-gaata dimii kaa kabata yogaa to mee wegee-wegee seta see see eto miya kisee.4:29 "Eto miya kisee" see menaa mee ko idukaa Ismael me Isak wegee-wegee seta see see kuwa eto Musa me menaa deewoo see bagee yuwa me ikii Roh pesee kaa Yesus me doometa menaa doowoo see bagee yuwa kiwegee-wegee taakea naadi aseta menaa mee.30Kisee koo taakea kiya Ogatamee me menaa yiba mapea menaa ebeamaata naa ya? Mee ko kisee: "Nagamee me yoga yamaayaa agiyoo kuwa noonaa yuwa mee hamba kiyaata see apii to me yogaa to waa miya maneekee se, maa apii to me yogaa to wa me too masiyaa yoka kuwa seepuguu abagaai" see ebeamaata.4:30 Kej 21:1031Kisee kemaata neebee nokaa yuwa, kuwa api wiya kaa ebea-ebea menaa kuwa daamaa nekeenii. Inii ko mee hamba kiyaata see apii me yogaa yuwa se kiya maa apii to me yogaa yuwa too.
5Kristus me inii daba mée peeyaata kemaata daamaa umiwoo, toowoo taai naadi menaa
1Kristus me inii kisee gadimaano taa kaa daamaa umiwoo, toowoosi naadi Wa me inii mée gokataata kaama daba mée peeyaata. Kisee kemaata ikii koogo makii taa see kaa toowoo taai. Ikii bedaa wiyaagoo to ma kuwa menaa ma aagadi seta bagee yuwa kiyaa yoka gaai.5:1 Kis 15:10-11, Rom 8:1-2
2Eto ko anii Paulus me ikii gaamaasea naadi menaa mee ko kisee: Ikii kado ponee nadaapeasi yoka naadi ekaato ekegatayu ko Kristus Wa me ikii kaa daamaa kiukuwata agiyoo kuwa wuutu-waatu siyaa yoka daamaa nekeenii. 3Anii bedaa kaagaa ena ma kisiino ko: Okoo kado ponee nadaapeasi yoka naadi ekaato ekegataayaa bagee kuwa okoo me mee menaa too se kiya Musa me menaa kuwa se-menaa, we-menaa uduma miya deewoo taano gaano pedeo see bagee kiyaa. 4Kiya iyo. Ikii Ogatamee me waa sikii, waa miya nao see nadeesi naadi Musa me menaa deewoo see bagee kuwa ikii Kristus ma patagaanta bagee yuwa. Ikii Wa me inii aii mée epa dimii mee tapaato yaato ekeata omegee, toogee see bagee yuwa kegea. 5Kiya inii gaayu ko inii Roh pesee kaa Yesus mikee gaawoo naadi kaama Ogatamee me aa sikii, aa miya nao see mée asiitagi naagoo moga migi naaki ou see dimii kaa diitoo, Wa kaa dimi kotopiwoo, umiwoo see. 6Mikee, Kristus Yesus ma dimi aagadi-maagadi siyaa bagee gaayu ko kado ponee daapeasiyaa miya, se daapeasiyaa miya kuwa maa agiyoo se. Yesus mikee nao naadi epa mée aagaa taano mee too mikee okaa da ebo menaa.
7Idukaa ikii mikee menaa too omaago ma peneata daamaa doowoo semea kiya eto ko taa, kaasee kaa ya? Okoo ikii kitaamege-taamege naadi mikee see menaa yuwa se kiobeeyaagea bagee kuwa maamee me naa ya? 8Ikii okoo yaato misi naadi kiiwegataa see menaa kuwa ena, Wa me ikii Ni yaato nameei see kisetaa see Mée me menaa mee se. 9Roti gaayu ko "Ragi yeeyee peenaa too agoo kiyaa miya kemoo to uduma iyadoo pakayaayaa" see wegayaa yoka gaai.5:9 "Ragi yeeyee peenaa too agoo kiyaa miya kemoo to uduma iyadoo pakayaayaa" see mee mena nekeeniino yaato ko makapaa menaa peenaa too kiyaa miya mée eebaa pedeo kiyaayaa yoka kuwa koopoo see menaa kuwa gaai naadi ebea-ebea menaa mee.5:9 1Kor 5:610Inii paaya Tuhan ma dimi aagadi-maagadi siyaa bagee yoka ikii kuwa apanaa menaa yuwa si yayiipea ii see kigaaga. Kiya mee ikii dimi ewo kikiyaagi mée mee ko waa ebo bagee kiyaa miya wa kaa pedeo yadootagaatagi.
11Neebee nokaa yuwa, kuwa kado ponee yadaapeasiino gaano pedeo see menaa kuwa anii se weganaa siyaa. Anii kisee menaa wegaakee naaki kuwa Yahudi bagee yuwa me naepa kaa se nawegee-wegee siyaa, se maa? Mikee, anii kisee menaa ma aatabi seta naaki ni me weganaa see menaa kuwa okoo me daamaa ede kiyaa. Kiya ani me "Kristus mee piya bokoo to kaa mée yaboota" see menaa kuwa too weganaaka kemaata okoo ni me menaa nabe kegea. 12Kuwa ikii dimi gaagaa kisiyaabuukea bagee kuwa okoo ekaato kado ponee to too se kiya edo yuwa uduma miya daapeasiino too daamaa see gaaga.
13Neebee nokaa yuwa, ikii kuwa deewoo see menaa ma aagadi siyaa kiya kuwa menaa kuwa Ogatamee me kigokataata kaama daba kipeeyaano see naadi ikii Ni paagoo nameei see kiseta. Kisee kemaata ikii me pedeo ou dimii kuwa ekeasii. Ikii me ’Kuwa anii nagadimeta menaa kuwa Ogatamee me nagokataata kaama daba napeeyaagi kemaata eto ko ni me ou gaayaa-gaayaa kuwa daba ukuwayaa’ see dimii mee ikii se gaai. Kisee se kiya ikii me epa dimii mee kaa daamaa agiyoo kuwa too aii aaukuwagee siwoo taai.5:13 1Pet 2:1614Mikee, Musa me menaa uduma manii to ko mena ena too too, mee ko kisee: "Aa ekaato miya epa kiyaa see see apanaa bagee miya epa kaai" see menaa da mee.5:14 Im 19:18, Rom 13:8-10, Yak 2:815Kiya ikii aawisi-maawisi, aakago-maakago, kisee ego aada-maada siyu ko ikii pedeo aakiyaabuu taapea yoka nekeenii.
Mée me ou gaata-gaata kuwa ena, Roh me ou gaata-gaata kuwa ena see nekeensi naadi menaa
16Ani me kisiino ko: Ikii Roh ma epo enaataa peenaa segee taai. Ikii kisee umiwoo, toowoo naadi kaama mée me iyee kaa ou see gaata-gaata kuwa ikii se obeapea.5:16-17 Rom 8:5-8, 1Pet 2:1117Mee ko mée me iyee kaa ou see gaata-gaata kuwa me Roh me ou see gaata-gaata kuwa wisintagaa siyaa, bedaa Roh me ou see gaata-gaata kuwa me mée me iyee kaa ou see gaata-gaata kuwa wisintagaa siyaa, kisee aawisii siwoo siyaa. Kisee aawisii siwoo naadi kaama ikii me ede gaayaa agiyoo kuwa se ukuwawoo siyaa.5:17 Mena nekeeniino yaato ko mena kegaa ena ma agoo, mee ko ikii me ou see gaayaa agiyoo kuwa se ukuwasea naadi aawisii siwoo siyaa. Kuwa ko inii Roh me gaata-gaata doodoo ukuwaanaka ou see gaayaa agiyoo kuwa se ukuwasi naadi mée me iyee kaa ou see dimii mee me wisintagaa siyaa. Bedaa inii mée me iyee doodoo ukuwaanaka ou see gaayaa agiyoo kuwa se ukuwasi naadi Roh me wisintagaa siyaa, kisee mée me iyee kaa ou see gaata-gaata kuwa ma, Roh me ou see gaata-gaata kuwa ma aawisii siwoo siyaa.18Kiya ikii Roh mee Wa keta kiipeeyu ko ikii kuwa idukaa deewoo seta menaa yuwa ma se aagadi siyaa.
19Mée me iyee-payee kaa ukuwayaa agiyoo kuwa awee da kaa nekeeniyaa, kuwa ko kisee: otoopa api doonaa, paayogaa doonaa taano ma, apanaa kisee pedeo ou dimi-pami kaa ukuwanaa, peenaa see agiyoo yuwa ma, 20bedaa makapaa ogatamee kaa dimi magaano ma, deo tomaa-tomaa ma, be aagaa taano ma, aawisi-maawisi taano ma, kagoo kaa anii naaki ou see dimii ma, kagoo dimii, kagoo menaa ma, anii eboo mee too miya see dimii ma, mée aawiginee siyaano ma, mée ukuu baaniyaano ma, 21anii naaki ou see dimii ma, boomagaa see uwoo noomaata kaama otoopa-otoopa senaa taano ma, bedaa apanaa kuwa see see agiyoo miya agoo. Anii miyoo taa kisema see see bedaa kisiinaka, mee ko kuwa agiyoo yuwa koo senaa see bagee kuwa uduma Ogatamee Wa too ebo totaa see yoo epo enaataa se tootagea, masiyaa agiyoo kuwa miya peenaa ma se masiitagea.5:19-21 1Kor 6:9-10, Ep 5:5
22Kiya Roh me daamaa ekadaa siyaa poo kuwa ko kisee: epa dimii ma, ede ma, ede ma dimii ma, koogo adumeta dimii ma, dimi animaata koogo toomagaano ma, dapuu see dimii ma, mée kaa daamaa agiyoo yaukuwaano ma, se daayaata kisee too ukuwawoo taano too dimii ma, 23daba see dimii ma, bedaa ekaato daamaa muniwoo, deewoo taano ma, see kuwa. Kuwa uduma ukuwaano daamaa, kisee ukuwaano daa see menaa kuwa se wegayaa. 24Kristus Yesus Waa nekee keta bagee kuwa ko okoo me pedeo ou, kiitoo ou, kaatoo ou, kisee mée me iyee kaa ou dimi-pami kuwa uduma boosi naadi okoo me kuwa uduma piya bokoo to kaa paku wugitaata kaama toowoo siyaa, okoo kisee bagee yuwa.5:24 Rom 8:13, 13:14, Kol 3:525Roh me inii umiino, toono kuwa gipii mée kiyaata kemaata inii Roh sekaataa epo enaataa niipeenaa segee siwoo taai. 26Ebo poga-poga see dimii mee se, mée aakago-maakago siyaano menaa kuwa miya se, bedaa anii naaki ou see dimii mee miya se aagaa taai.
6Daamaa agiyoo aaukuwageesi naadi menaa
1Neebee nokaa yuwa, ikii mée waa ena me pedeo agiyoo ukuwataaki see deeyu ko ikii Roh sekaataa maamaa peenaa see bagee yuwa me waa mikee see etaa da kaa metaki meansi naadi dimi daba kaa badaa maagii. Kiya ikii nekeenii, waa see see ikii miya pedeo ukuwasea naadi kigaadee siyaa yoka ikii ekaato daamaa dii. 2Bedaa ikii paagoo dimi gaagaa, dimi boodi ketaakea bagee agoo kiyu ko okoo paagoo daamaa eetotaa, daamaa tabogetaa, ikii kisee daamaa aaukuwawoo segee taai. Ikii kisee aaukuwawoo naadi kaama Kristus me inii deewoosi naadi mée manta menaa kuwa daamaa deewoo siyaa.6:2 Rom 15:1-33Mée waa ena, waa peedi kiya anii ebo bagee yoka naadi kisee daamaa aaukuwawoo taai see menaa kuwa ukuwaano be kiyu ko waa ekaato deebaa siyaa.6:3 1Kor 3:184Ikii mée gakata ekaato ipiipi dii. Ikii me ’Ni me ukuwataa see agiyoo kuwa daamaa ye, pedeo ye’ see kuwa ipiipi gaagaa taai. Daamaa kiyu ko waa ekaato kaa ede ma, ede ma taatagi, bedaa wa me ’Apanaa bagee me ukuwayaa agiyoo kuwa daamaa ye, ni me ukuwayaa agiyoo yuwa daamaa ye’ see kuwa wa me se ebeadee taapi. 5Mee ko mée ena me ukuwasi naadi wa kaa yadootaata agiyoo kuwa wa me daamaa dootaa, mée ena me ukuwasi naadi wa kaa yadootaata agiyoo kuwa wa me daamaa dootaa, kisee mée ena-ena daamaa doowoo, ukuwawoo segee taapea yoka ikii ipiipi dii.
6Ogatamee me menaa mée topetaa see mée gaayu ko kuwa menaa topetaa see bagee me daamaa agiyoo uduma noonaa waa manii.
7Ikii ekaato deebaa siyaa yoka daamaa nekeenii: Ogatamee mee ko mée me se deebaa semaayaa see Mée. Mee ko mée gakata okoo me ukuwanaa, weenaa siyaa agiyoo kuwa doodoo too masiitagea yoka gaai.6:7 Mena nekeeniino yaato ko bugi kaa agiyoo weenaa siyaa see see mokoo mée noonaa daamaa agiyoo ukuwanaa siyaa, mée noonaa otoopa pedeo agiyoo ukuwanaa siyaa. Okoo me kisee weenaa seta agiyoo doodoo masiitagea yoka Ogatamee mee deebaa taano ko iyo. Kisee okoo ekaato too deebaa taapea naadi ebea-ebea menaa mee.8Mikee, okoo ekaato okoo me ou gaata-gaata dimii kaa otoopa ukuwanaa, weenaa siyaa bagee kuwa okoo me kisee ukuwanaa, weenaa sepea doodoo da taa masiitagea, kuwa ko okoo pedeo kaatagea. Kiya Roh me ou gaata-gaata dimii kaa daamaa ukuwanaa, weenaa siyaa bagee kuwa okoo me Roh kaa kaama agiyoo daamaa masiitagea, kuwa ko okoo iminoo miya, iminoo miya kisee too toowoo taatagea.6:7-8 Rom 6:21-23, 8:12-139Eto ko ’Anii daamaa agiyoo ukuwagee taano kana, be’ see dimii mee se niigaai. Inii daamaa agiyoo kuwa se daata kisee too ukuwawoo siyu ko daamaa ukuwanaa, weenaa setaa to mokoo da masiyaa naagoo inii daamaa masiitagea. 10Kisee kemaata inii daamaa agiyoo mée yaukuwaano daamaa see kaboo mée uduma kaa daamaa agiyoo niiyaukuwagee taai. Kisee miya inii Yesus mikee gaayaa bagee kuwa inii paaya ena kenaa bagee kemaata inii me kisee daamaa agiyoo kuwa maamaa aaukuwawoo segee taai.
Wodopasi menaa
11Eto mee wodopasi menaa ponee to mee ko ni me yagaa da me too kiebeataaka. Anii kuwa hurup uduma ebo kaa too kuwa deede. 12Eto ko kuwa má yaato kaa agiyoo yuwa kaa ebo poga-poga siyaa bagee kuwa gaai. Okoo me "Ikii kado ponee daapeasiino mee miya gaano pedeo yoka" see omaago ma kisegea. Okoo me kuwa Kristus mee piya bokoo to kaa mée yaboota menaa kuwa kaa Yahudi bagee yuwa me nawegee-wegee taapea yaai naadi kaama okoo me kuwa má yaato kaa menaa kuwa omaago ma kisegeekea.6:12 Kuwa bagee kuwa ko Kristus mée yaboota menaa kuwa too sikii, kuwa kado ponee daapeasiino menaa kuwa ekeasii, see menaa kuwa wegaano weda see bagee yuwa.13Mikee, kuwa kado ponee daapeasiino menaa peneata bagee kuwa okoo me apanaa kisee deewoo see menaa yuwa se deewoo see bagee yuwa. Ikii okoo me menaa yayeeta kaama kado ponee daapii sepea ko okoo me "Ni me menaa nayeeta kaama kisee ukuwagea" see menaa kuwa weganaa taapea. Okoo kisee ebo poga-poga taano see naadi omaago ma kisegea bagee yuwa too. 14Kiya anii ebo poga-poga taano dimii mee anii taa, anii be. Inii epoo Mée Tuhan Yesus Kristus Waa piya bokoo to kaa mée yaboota kemaata yaapaagee taano see dimii mee too anii ede. Kisee kemaata anii kuwa magaa da kaa dimi-pami kuwa ma enaataa piya bokoo to kaa boota. Piya bokoo to kaa kuwa dimi-pami kuwa ani kaa kaama napekataami.6:14 Gal 2:19-2015Kado ponee daapeasiyaa miya, se daapeasiyaa miya kuwa maa agiyoo se. Dimi menaa da gipii kiyaano mee too mikee okaa da ebo menaa. 16Mee mena kamuu da mee daamaa peneata doowoo see bagee kuwa uduma mikee Wa me bagee, okoo miya mikee ki Israel bagee. Okoo Ogatamee me epa gaakee kaa dimi mena koogo daamaa kiyaabuu taa see.
17Anii ko Yesus yaato bagee ii see nanekeensi naadi agiyoo kuwa ni me maa da kaa agoo yoka eto kaama wodoo mée me se nadaadaa siyaai.6:17 Paulus mee Yesus me menaa yadoonaa see mée kemaata mée me waa wegee-wegee seta. Kuwa me kaama wa me maa to kaa abuu yobe yuwa agoo. Kuwa koopoo see menaa weganaa see bagee kuwa mée me okoo se wegee-wegee siyaa. Okoo ko Yesus yaato taa see bagee kemaata okoo abuu yobe taa, kado ponee daapeasiino gaano pedeo see menaa wegataa see bagee yuwa too yoka kisee menaa me se nadaadaa siyaai, see kuwa Paulus me gaamaasi naadi aseta menaa mee.
18Neebee nokaa yuwa, inii epoo Mée Tuhan Yesus Kristus Wa me aii kiepa dimii mee ikii dimi yiba kiitoogeesi naadi kiasega. Amin. Kiyoo too.