2 Korintus
Paulus me Korintus magaa kaa Yesus mikee gaata bagee yuwa paagoo wiyaagoo yaebeamaata kapogee
Paulus me Korintus magaa kaa Yesus mikee gaata bagee yuwa paagoo petamanii kapogee yaebeamaata kaama tahun ena waa naa omemaata wiyaagoo kapogee mee yaebeamaata. Korintus magaa kaa bagee kuwa ko Akhaya wee kaa toogee seta bagee yuwa.
Paulus me mee kapogee yiba yaebeamaata menaa kuwa ko kisee: Kuwa Korintus magaa kaa bagee mée noonaa me Paulus be kaa yawegaano, "Paulus mee peedi. Waa yaai-yaai, ae-wae siyaa agiyoo eebaa yoka dabaa see mée to. Waa Yesus me menaa yadoonaa see mée se yoka wa me menaa kuwa si yayii" see yawegageekea. Kisee kemaata Paulus me kapoge ena ebeamaata kaama Titus paagoo "Mee kapogee mee okoo paagoo nadogaai" see asigi. Titus me Paulus me menaa kuwa doodoota pe-eewegagi naaki okoo mée eebaa ae-wae, dimi boodi kegea. Okoo Paulus me menaa daamaa yayeeta kaama wa yaato metaki megea. Kiya mée noonaa me Paulus waa aii bagee yoka naadi wa me menaa si yayeegea. Paulus me okoo me ’Aa mikee Yesus me menaa yadoonaasi naadi kawigintaata mée ii’ see kuwa nanekeensi naadi mee kapogee mee okoo paagoo yaebeamaata.
Yesus mee epoo to wodoo pakaa-seometa kaama wodoo tahun mée oga ma idibi waa naa omemaata kaama tahun 56 mee yiba mokoo Paulus me Makedonia wee kaa magaa kaa kaama mee kapogee yaebeamaata.
Mee kapogee yiba mena kutuu yuwa kuwa ko kisee:
1:1-11 Petamanii menaa
1:12–2:11 Paulus me okoo paagoo poono see dimii agoo kiya okoo paagoo mena pesee kaa asiyaa naaki okoo dimi boodi ebo yakiyaapa yoka naadi waa se peeta kapoge ena okoo yaebeamaata kaama Titus kaa dooyaata menaa
2:12–7:4 Paulus nuwaa okoo yaai-yaai, ae-wae siyaa agiyoo eebaa kuwa miya okoo me omaago ma yaweganaa see menaa ma, kana ma yaukuwanaa see agiyoo ma kuwa uduma Yesus me gaata-gaata doodoo too yoka see kuwa nekeensi naadi menaa
7:5-16 Korintus magaa kaa bagee yuwa paagoo Paulus me Titus kaa yadooyaata menaa kuwa daamaa yayeegea yoka see menaa kuwa Titus me Paulus paagoo pe-eewegagi naaki esee ede kaa aseta menaa
8:1–9:15 Yudea wee kaa daba bagee yuwa paagoo aii maniino see kepee kuwa daamaa yigimeeii taai naadi menaa
10:1–13:10 Paulus me kuwa ikii paagoo ebo poga-poga kaa anii nawisineekee bagee kuwa okoo ebo, anii peedi see kuwa taa yoka naadi aseta menaa
13:11-14 Wodopasi menaa
11Nii ko Paulus, Ogatamee me gaata-gaata dimii kaa Kristus Yesus me menaa nadoonaasi naadi pooi see naseta mée. Bedaa inii ma Yesus yiba ena kenaa bagee ena Timotius mee miya enaa me ikii Korintus magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa ma, kiyoo Akhaya wee kaa Yesus mikee gaayaa bagee apanaa yuwa miya ikii kuwa uduma paagoo mee kapogee mee kiebeataake.
2Iniitaagi Ogatamee ma, Tuhan Yesus Kristus ma Ekea me aii kiepa dimii ma, koogo adumeta dimii ma kuwa ikii ma epo enaataa kiitoowoosi naadi kiasege.
Paulus me Ogatamee yaapaagee seta menaa
3Inii epoo Mée Tuhan Yesus Kristus Waataagi Ogatamee mee niiyaapaagee taai. Waa ko epa dimii yago Mée Iniitaagi mee, inii dimi mena daamaa pesee mée kiyaabuu taa see Mée Ogatamee mee. 4Inii me ae-wae, dimi gaagaa siyaa agiyoo uduma yiba Wa me inii dimi mena daamaa pesee mée kiyaabuu segeeki. Bedaa Wa me inii dimi mena daamaa pesee mée kiyaabuu segee naadi kaama inii me miya apanaa bagee paagoo okoo ae-wae, dimi gaagaa siyaa kaboo dimi mena daamaa pesee yakiyaabuu siyaa. 5Mikee, Kristus Waa ae-wae, boodi abaata-abaata kuwa inii Waa ma aagadi-maagadi naadi kaama inii miya kisee maamaa ae-wae, boodi abaawoo see. Bedaa mee see see mokoo inii Waa ma aagadi-maagadi naadi kaama inii miya dimi mena maamaa daamaa pesee kedaa siwoo siyaa. 6Inii kisee ae-wae, dimi gaagaa segeeke kuwa ko inii ikii kaa ae-wae kisegeeke. Inii kuwa ae-wae segee siyaa yuwa yiba Ogatamee me inii dimi mena daamaa pesee mée kiyaabuu segee naadi kaama inii me ikii miya dimi mena daamaa pesee kikiyaabuu segee siyaa. Kuwa too se kiya inii kisee ae-wae taaka too ikii daba kidaagimaa peeyaasi naadi menaa kuwa miya daamaa kiiwegageeke. Bedaa Ogatamee me inii dimi mena daamaa pesee mée kiyaabuu segeeki kuwa ko Wa me ikii miya kisee kiukuwayaabuu segeeki. Mee ko inii ae-wae segeeke see see ikii miya kisee ae-wae siyaa kaboo ikii dimi mena daamaa pesee kikiyaabuu segee naadi kaama ikii miya makii taa see kaa toowoo siyaa. 7Ogatamee me taa ma taa ikii kisee kiukuwawoo taapi ii see dimii mee too inii maamaa kigaataake. Mee ko inii ae-wae segeeke see see ikii miya kisee ae-wae segeekea kuwa me Ogatamee me inii dimi mena daamaa pesee mée kiyaabuu taaki kuwa see see Wa me ikii miya dimi mena daamaa pesee kikiyaabuu segee taapi. Wa me kisee kiukuwawoo taapi ii see kuwa inii ipi.
8Neebee nokaa yuwa, inii Asia wee kaa ae-wae, dimi gaagaa segee seme menaa kuwa ikii ipi kikiyaanake. Mee ko inii dimi gaagaa siyaa agiyoo kuwa eebaa naadi kaama kana, inii sooi-wooi segee seme, inii bogaapea see dimii gaame. 9Mikee, mée boosi naadi menaa kuwa inii kaa mée yadootaagea keenda. Kiya inii kisee ae-wae siyaa agiyoo mée yaukuwaandaa seta mee ko inii ekaato pesee da kaa too se umiwoo, toowoo seta kaama Ogatamee me pesee da kaa too umiwoo, toowoosi naadi mée yaukuwaandaa seta. Boota bagee aya andoo peeyaabuu taa see Mée Wa kaa too inii dimi maataata kaama pesee kiwoo, umiwoosi naadi kuwa agiyoo mée yaukuwaandaa seta. 10Yaai, inii bogaanakea see dimii gaame kiya Wa me inii mée pekageemi, bedaa mee kaama wodoo miya Wa me kisee mée yaukuwawoo taapi. Wa me inii kisee too mée pekagee siwoo taapi nao naadi Wa kaa too dimi kotopiwoo, diitoo siwooke. 11Inii me sembahyang menaa kuwa ikii miya inii kaa mée yaasegee taai kisege. Kisee mée eebaa inii kaa mée yaasegee see menaa kuwa kaa Ogatamee me inii daamaa mée pekagee siwoo taapi. Mee kaama mée eebaa me Ogatamee paagoo "Kiiboo, paamee, A me okoo epa kaa kisee daamaa yaukuwawoo segeeke" see kuwa inii kaa asegee taapea.
Paulus me kimeepa see dimii agoo kiya meeno taa kuwa kisee kaa, kisee kaa see ase-maneeta menaa
12Inii magaa da kaa mée tomaa-tomaa yuwa paagoo inii me ukuwanaa, peenaa siwoo seta yuwa kuwa uduma daamaa dimii kaa too, pedeo dimii kaa taa yoka, see mee inii dimi yiba nekeenta kaama ede ma, ede ma siwoo segeeke. Inii ikii paagoo miya kisee esee daamaa dimii kaa ukuwawoo segeeke. Mikee, inii pedeo dimii taa, Ogatamee me inii mée manta dimii doodoo topoo too ukuwawoo, umiwoo segeeke. Inii magaa da kaa bagee me ipi see dimii kaa se kiya Ogatamee me inii aii mée manta pesee da kaa daamaa ukuwawoo, umiwoo see bagee yuwa yoka inii ede ma, ede ma too. 13Ikii miya inii kisee bagee ii see mée nekeenegea naaki ou see dimii mee anii agoo. Inii me kapoge kaa kiebeataa see menaa kuwa ko ikii nekeeniino kana see menaa taa kiya ikii me daamaa deeta kaama inii kisee bagee ii see mée nekeeniino awee see menaa kuwa too kiebeataa see. 14Eto ko ikii me inii peenaa too mée nekeenegea kiya ikii me kisee too inii mée daamaa nekeendaa segee naadi kaama Tuhan Yesus Wa me mona naagoo ko ikii me inii kisee bagee ii see mée nekeenta kaama ede ma, ede ma taatagea. Inii miya ikii kaa ede ma, ede ma taake see see ikii miya kisee inii kaa ede ma, ede ma taatagea.
15Ikii inii kaa kisee ede ma, ede ma taapea yoka naadi anii miyoo taa peenaa sema kaboo anii ikii paagoo keta poota see dimii gaama. Anii ikii paagoo peemaata kaama ikii ma epo enaataa kiiomegee naadi kaama apanaa magaa kaa peegeeta kaama bedaa ikii paagoo meemagaapa, see dimii gaama. Anii kisee kaagaa wiya ikii paagoo kiiomegee taapa kuwa ikii esee daamaa kiede kiyaayaa agiyoo yoka, see dimii mee anii agoo kema. 16Mee ko anii Makedonia wee kaa poono see kaboo ikii paagoo keta kiiomegee taata, bedaa anii Makedonia wee kaa peegeeta kaama wiyaagoo to ma ikii paagoo kiiomegee taata, see dimii gaama. Anii ikii paagoo kiiomegee naadi kaama Yudea wee kaa poono see kaboo ikii me anii eta maa da kaa gaano pedeo agiyoo neeta kaama poota, see dimii mee anii agoo kema. 17Anii kisee ikii paagoo poota see dimii agoo kiya anii ikii paagoo poono taa kemaata kaama ikii me ko ’Waa daamaa gaamagaano taa kaa ukuwagee see mée to’ see nagaagea ye? Anii kisee ukuwaapa, kisee poopa see gaata-gaata kuwa ikii me ’Wa me ede gaayaa-gaayaa dimii kaa too ukuwanaa see mée to’ see nagaagea ye? Anii aii kisee gaata-gaata kaa ’Ei, mikee, anii kisee ukuwaapa, kisee poopa’ see dimii mee ma, bedaa ’Taa, se ukuwaapa, se poopa’ see dimii mee miya ekea paaya enaataa gaata kaama otoopa koo segee see mée to, see kuwa ikii me nagaagea ye? 18Kiya kisee taa. Ogatamee mee ko Wa me "Anii kisee ukuwaapa" see aseta-aseta doodoo ukuwaano too see Mée yoka inii me kisiyaa menaa kuwa miya kisee. Inii me "Ei, mikee, kisee ukuwaape, kisee poope" see menaa mee ma, bedaa "Taa, se ukuwaape, se poope" see menaa mee ma ekea paaya enaataa kisiyaa see taa. 19Mikee, Ogatamee Yoopaa Yesus Kristus mee miya kisee. Anii ma, Silwanus ma, Timotius ma inii wedo me Wa kaa menaa ikii paagoo kiiwegame. Kristus mee ko Wa me ’Ei, mikee kisee ukuwaapa’ see dimii mee ma, bedaa ’Taa, se ukuwaapa’ see dimii mee ma ekea paaya enaataa gaataa see Mée se. Ogatamee me aseta-aseta uduma Wa me ’Ei, Ani me Kristus doodoo mikee ukuwaapa’ see dimii mee too. 20Mee ko Ogatamee me inii kaa kisee daamaa kiukuwawoo taapa see mée aseta menaa kuwa uduma Wa me ’Ei, Kristus doodoo mikee ukuwaapa’ see dimii kaa mée yaukuwaano too. Kuwa me kemaata inii Kristus doodoo Ogatamee Waa ebo, Waa asii-sege nao naadi kaama Amin see menaa wegataa. 21Ikii ma inii paaya Kristus ma aagadi-maagadi naadi pesee mée kiyaata kaama daamaa mée wigintaata Mée mee ko Ogatamee. 22Wa me inii mikee Ni me bagee yuwa yoka naadi kaama Wa me bagee yuwa maniyaa agiyoo apanaa yuwa miya inii taa ma taa masiitagea ii see nekeendaasi naadi Wa me Roh Kudus mee keta inii dimi yiba mée manta.1:22 2Kor 5:5, Ep 1:12-13
23Eto ko Ogatamee me ni me dimii kuwa naipi kigi yoka ni me kisiinaka menaa kuwa Wa me miya kuwa mikee menaa yoka see kisiyaa, mee ko kisee: Anii mena pesee kaa pe-kisiipa see dimii mee agoo kiya ani me ikii dimi gaagaa ebo kisiyaapa yoka naadi anii Korintus magaa kaa ikii paagoo wiyaagoo to ma kimeeno taa kema. 24Ikii ko Yesus mikee gaawoo naadi kaama koogo makii taa see kaa totaa see bagee kemaata inii ikii paagoo mena pesee kaa kisee agiyoo ukuwaai, kisee dimii gaai, see kuwa inii se kisiyaa. Ikii dimi mena maamaa ede ma, ede ma siwoosea naadi inii ikii ma epo enaataa daamaa kiiukuwawoo, umiwoo taano dimii mee too.
21Anii petamanii etaa kaa ikii paagoo meemaata kaama mena pesee kaa kisema kuwa kaa ikii dimi gaagaa ebo kisiyaama. Mee kaama wodoo anii wiyaagoo to ma ikii dimi gaagaa kisiyaayaa yoka naadi kaama ’Anii eto kiipaa okoo paagoo wiyaagoo to ma se poopa’ see dimii gaama. 2Mee ko anii ikii dimi gaagaa ebo kisiyaayu ko maamee me anii dimi mena ede ma, ede ma nasiyaayaa? Iyo, ani me ikii dimi gaagaa ebo kisiyaata kaama ikii anii dimi mena ede ma, ede ma nasiyaano bagee taa kiyaa. 3Ikii me anii dimi mena ede ma, ede ma nasiyaayaa kiya anii ikii paagoo meemaata kaama ikii paagoo pedeo yuwa ekeasiino taa bagee yuwa kaa anii dimi gaagaa siyaa yoka, see dimii mee gaama. Anii kisee dimii gaata kaama anii ikii paagoo moga se peeta kaama kapoge ena mee keta ikii paagoo kiebeamaama. Mee kapogee da kaa ni me pesee ma kiebeamaama menaa kuwa ikii me daamaa nayiipea yoka naadi kaama anii ikii kaa ede ma, ede ma taapa see dimii gaama, bedaa ikii uduma miya ede ma, ede ma taapea see kuwa gaama. 4Mee kapogee mee ko ikii paagoo koo taakea yuwa kaa anii dimi gaagaa ebo, dimi boodi kaa yegee uwoo maamaa esedaaka too kiebeamaama. Ani me ikii dimi gaagaa ebo kisiyaano see naadi se kiya ni me kiepa dimii mee esee ebo ii see kuwa ikii ipi kesea naadi anii mee kapogee kiebeamaama.
Pedeo koo seta mée to waa epa ekeasii naadi menaa
5Mee ikii paagoo dimi gaagaa siyaagi mée to mee gaayu ko wa me ani too dimi gaagaa nasiyaagi se kiya ikii uduma miya dimi gaagaa kisiyaagi. Anii kisee kisega kiya anii kuwa wa kaa pedeo menaa yuwa ebo yakiyaano see dimii mee anii taa. 6Ikii mée eebaa yaato ikii me waa pesee ma menaa asemea mee sikii yoka 7eto ko ikii me waa epa ekeata kaama dimi mena daamaa pesee kiyaai. Waa dimi gaagaa ebo, esee dimi nagimiyaa yoka ikii me pesee ma menaa kuwa ekeata 8bedaa waa esee epa kaai, see kuwa maamaa kisega. 9Ani me mee kapogee kiebeamaama mee ko ni me mee mée to kaa kisee yaukuwaai, kisee yaukuwaai see kisema menaa petamanii yuwa kuwa uduma ikii me nayiipea ye, se nayiipea ye naadi kiebeamaama. 10Ikii me mée waa ena me pedeo yuwa epa yaekeasiyu ko ani me miya waa epa yaekeasiyaa. Mikee, anii epa yaekeasiyaa bagee agoo gaayu ko anii Kristus emaa dagii da kaa okoo epa yaekeasiyaa. Ikii epo enaataa daamaa eeumiwoosea naadi anii mee mée to epa yaekeasega. 11Iblis me inii mée deebaa naadi kaama pedeo dimii, pedeo menaa eebaa mée yaagoo kiyaayaa kuwa inii ipi.2:11 2Kor 11:3,14 Kisee kemaata kuwa mee mée to kaa pedeo menaa kuwa inii yataa kiyaata epa yaekeasiino too.
Paulus me Troas magaa kaa kaama dimi gaagaa seta menaa
12Anii Kristus me doometa menaa yaweganaa taano see naadi Troas magaa kaa peemaata kaama Tuhan me kisee naweganaasi naadi etaa da mee daamaa nawuditaagi ii see kuwa nekeenema. 13Kiya Titus mee, anii ma Yesus yiba ena kenaa bagee anii waa ma aadee taano taa, ewo. Ikii kaa menaa kuwa wa me doomeeno epee yoka anii dimi gaagaa ebo. Mee kaama anii kiyoo bagee yuwa epao aseta kaama Makedonia wee kaa peema.
14Kiya Ogatamee mee kiiboo, paamee. Waa ma yape kiyaa bagee yuwa uduma Wa me daba, peedi kiyaata kaama inii Kristus ma aagadi-maagadi naadi Wa keta omaago ma mée eepeenaa segee siwoo siyaa. Bedaa wunu daamaa uwoo wunuu da mee kiyoo-kiyoo mega, peega senaa siyaa mokoo Kristus kaa menaa kuwa inii doodoo kiyoo-kiyoo ogo pege-pege siwoo siyaa. 15Mikee, wunu daamaa peesi naadi agiyoo biyaa iyaata kaama Ogatamee paagoo wunu daamaa pakadaa siyaa see see mokoo inii miya Kristus kaa menaa kuwa daamaa yaweganaa see. Daba daagimaa peetaakea bagee yuwa paagoo miya, pedeo kedaa taakea bagee paagoo miya uduma paagoo inii daamaa eeweganaa see. 16Pedeo kedaa taakea bagee yuwa me inii mée yeegea naaki pedeo, mée booyaayaa wunuu mokoo too. Kiya mée noonaa me inii mée yeegea naaki wunu daamaa, aya mée toowoo siyaano wunuu da mokoo. Inii kisee esee ebo menaa kuwa eeweganaake. Kiya kuwa menaa kuwa waa ekaato pesee da sikii naadi kaama yaweganaa see mée ena agoo ye? 17Okoo mée eebaa kepe masenaa taano see naadi Ogatamee me menaa weganaakea kiya inii ko kisee taa. Inii gaayu ko Ogatamee emaa dagii da kaa daamaa dimii kaa too yaweganaa see bagee. Wa me pe-naweganaa taai see mée aseta kuwa me inii Kristus ma aagadi-maagadi naadi kaama mena yaweganaa see.2:17 1Tes 2:4-6
3Etokaa gipii see menaa yaweganaa see bagee yuwa kaa menaa
1Inii me yumakaa inii kisee bagee yoka, kisee bagee yoka see kiebeape menaa kuwa ko inii bedaa kaagaa ena ma ikii me inii mée yaapaagee seta kaama badaa mée maasi naadi kiebeape menaa yuwa too ye? Kiya kisee taa. Mena weganaa see bagee apanaa yuwa gaayu ko mée me daamaa badaa namaasi naadi kaama kapoge ena doonaa siyaa. Mee kapogee da kaa mee mée mee ko waa kisee mée yoka, kisee mée yoka, kisee yaapaagee see menaa agoo. Kiya inii kisee kapogee doonaa taano gaano pedeo see taa. Ikii me inii paagoo "Kapoge mee ikii agoo gaayu too inii badaa kimaayaa" see kuwa ikii me mée asiyaa ye? Kisee taa. Bedaa inii me ikii paagoo "Apanaa magaa kaa bagee me inii daamaa badaa mée maasi naadi ikii kapoge ena mée yaebeai" see kuwa inii me kisiyaa ye? Kisee miya taa. 2Inii kisee kapogee se doonaa siyaa. Inii me doonaa see kapogee mee ko ikii yuwa mokoo. Mee kapogee da kaa menaa kuwa inii me dimi menaa da yiba ebeamaata topa. Kuwa ikii kaa menaa yuwa kiyoo-kiyoo mée uduma ipi. Okoo me kuwa ikii kaa menaa kuwa daamaa awee da kaa deeyaa.3:2 "Inii me doonaa see kapogee mee ko ikii yuwa mokoo" see menaa mee ko Paulus me kuwa Korintus magaa kaa bagee yuwa paagoo Yesus me menaa daamaa eewegawoo naadi kaama okoo Kristus yaato bagee kedaakea. Mee kaama apanaa magaa kaa bagee me "Paulus waa kisee daamaa yaweganaa see mée to yoka waa badaa maasi naadi kapogee da mee wisintayu, waa daamaa aii badaa magaano too" see asiyaa. Kisee kemaata Paulus waa daamaa badaa maasi naadi kapogee da mee doonaa taano gaano pedeo see taa, see kuwa nekeensi naadi menaa mee.3Mikee, ikii Kristus yaato bagee kegea naadi kaama ikii ko Wa me ebeamaata kapogee ena mokoo. Inii Kristus me menaa kiiwegawoo segeeke kuwa me Kristus me too ebeamaata ii see kuwa awee da kaa nekeeniyaa. Wa me aii ebeakee agiyoo me ebeamaata se kiya Toono Too Mée Ogatamee Wa me Roh mee me ebeamaata. Bedaa oma tabegea da kaa ebeamaata se kiya mée me dimi menaa da yiba too ebeamaata.
4Inii kisee kisege menaa kuwa ko inii Kristus doodoo Ogatamee kaa dimi maataage kemaata kuwa mikee menaa too yoka naadi kisege. 5Inii me ukuwanaa siyaa agiyoo kuwa ko inii ekaato pesee da kaa ukuwayaa, see dimii mee inii taa, inii sikii taa. Ogatamee Wa me inii kuwa agiyoo yaukuwawoosi naadi pesee da mee me too inii sikii mée kiyaayaa.3:5 Kis 3:12, 1Kor 15:106Wa me kuwa etokaa gipii see mée aseta menaa kuwa inii daamaa nadoonaasi naadi sikii mée kiyaagi. Kuwa gipii see menaa kuwa manii to ko idukaa deewoosi naadi ebeamaata menaa kuwa kaa se kiya Roh kaa too. Kuwa idukaa deewoosi naadi ebeamaata menaa kuwa me mée se toowoo siyaayaa, mée boota kaama wigintaayaa. Kiya Roh mee me mée daamaa toowoo siyaayaa.3:6 Etokaa gipii see mée aseta menaa kuwa ko Yesus me etokaa doometa menaa kuwa. Kuwa menaa ma, Ogatamee ma, mée ma enaataa aagadimisi naadi Waa tadaa mée yapeeta. Idukaa Ogatamee me Musa doodoo Israel bagee paagoo "Ikii kuwa Ni me kiseta menaa uduma daamaa deewoo taai. Taa kiyu ko ikii boowoo taapea" see aseta. Kiya okoo kuwa menaa uduma daamaa deewoo taano taa kemaata mée boowoo seta. Kiya Ogatamee me Yesus doodoo kuwa gipii see menaa mée aseta kuwa me inii daamaa kisee too toowoo siyaa.
7Idukaa kuwa deewoo seta menaa kuwa oma tabegea da kaa hurup kobepegee seta. Ogatamee me kuwa menaa mée manta kaboo Wa me asii-sege siyaa kusi-kusii da kuwa menaa ma enaataa miyaabuu seta. Kusi-kusii da kuwa Musa wa me ebeyumaa da kaa kaama miya peega naadi kaama Israel bagee yuwa emaa ne-ne, emaa wa kaa wugitagaano iyo, kisee too kusi-kusii da wa me ebeyumaa da kaa taa keepeasega yoo too, see koo seta. Kuwa menaa daamaa se deewoo naadi kaama usiyaato ko boota kaama wigintaayaa. Kisee kiya Ogatamee me asii-sege siyaa kusi-kusii da miya kuwa menaa ma epo enaataa daamaa miyaabuu seta.3:7 Kel 34:29-358Ogatamee me kuwa idukaa menaa kisee ebo, kisee asii-sege see ekeata kemaata eto Roh mee inii mée manta kaboo kuwa Roh me daamaa ukuwawoo siyaa agiyoo kuwa mee asii esee ebo, esee asii-sege see ekee siyaa, se maa? 9Mikee, kuwa idukaa menaa kuwa se deewoo seta kaama usiyaato ko mée wigintaata pedeo kisi naadi menaa okoo kaa agoo kiyaabuu seta. Kisee kiya Ogatamee me kuwa idukaa deewoo seta menaa yuwa ebo, asii-sege see ekeata. Kiya eto mée daamaa kiyaabuusi naadi menaa kuwa doowoo naadi kaama usiyaato ko esee daamaa, Wa me kuwa idukaa menaa yuwa mee asii esee ebo, esee asii-sege see ekee siyaa. 10Mikee, kuwa idukaa deewoo seta menaa kuwa ebo, Ogatamee me asii-sege see ekeata menaa kiya eto ko kisee taa. Apanaa menaa, esee asii-sege see menaa kuwa agoo naadi kaama kuwa idukaa menaa kuwa ebo se ekee siyaa. 11Mee ko kuwa idukaa menaa kuwa petamanii Ogatamee me asii-sege siyaa kusi-kusii da kuwa menaa ma enaataa miyaabuu seta kiya eebaa umiino taa kaa daadaa seta. Kisee kemaata eto kuwa se daata toono too menaa kuwa mee asii esee ebo, esee asii-sege siyaa.
12Inii kuwa eto se daata toono too menaa agoo yoka inii Wa kaa too dimi kotopiwoo, diitoo siwoo naadi kaama inii esee uu ma kuwa menaa yuwa awee da kaa eeweganaa siyaa. 13Idukaa Musa me Israel bagee paagoo Ogatamee me asii-sege siyaa kusi-kusii da taamegee seta see see inii se ukuwayaa. Mee ko wa me ebeyumaa da kaa kusi-kusii da kuwa peedi kega, peedi kega koo taaka kuwa Israel bagee yuwa me kisee se nadeesi naadi ebeyumaa da kaa taametaata dokaa da mee ekee segee seta. 14Kisee koo seta kiya kuwa Israel bagee yuwa me kuwa menaa deewoo naadi kaama okoo dimi mena eboo keta, eto miya okoo dimi mena kisee taametaata toogeekea. Mikee, idukaa kaama kisee too eto miya kuwa deewoo seta menaa wegayaa kaboo kuwa yeeyaa bagee yuwa okoo dimi mena taametaata agiyoo da kaa toogee siyaa mokoo. Kristus Wa me too mee dimi mena taametaata agiyoo da mee yaoseepeasiyaa. 15Idukaa kaama eto kenaagoo miya Musa me menaa wegayaa kaboo okoo dimi mena taametaata agiyoo da mee kisee too toono too. 16Kiya dimi mena gepeenta kaama Tuhan kaa dimi maatayu ko mee taametaata agiyoo da mee yamaseepeasiyaa. 17Tuhan see wegayu ko Roh mee. Tuhan me Roh mee ma tuyaa bagee kuwa okoo kaa taameekee agiyoo taa, daba toowoo siyaa. 18Eto ko inii Yesus mikee gaayaa bagee uduma ebeyumaa da kaa taameekee agiyoo taa kemaata Tuhan me asii-sege siyaa agiyoo kusi-kusii da kuwa inii me ebeyumaa da kaa kaama mée paagoo daamaa wogaamaaga siyaa mokoo. Tuhan mee Roh yoka Tuhan Waa ebo, Waa asii-sege siyaa see see mokoo Roh me inii miya Tuhan see see inii ebo, inii asii-sege see mée gakademaayaabuu siwoo segeeki.3:18 Rom 8:29
4Yesus me doometa menaa kuwa dabaa see bagee yuwa yiba yamaageeta menaa
1Ogatamee me inii aii epa mée gaakee kaa inii Yesus me menaa yadoonaa see bagee mée kiyaata. Kuwa me kemaata inii daadaa siyaa agiyoo eebaa kedaa siyaa miya anii kana, ekeasiinaka see dimii mee taa. 2Mée me koogo pedeo ukuwayaa agiyoo kuwa inii kaa taa. Kuwa mée ego weda kiyaayaa agiyoo kuwa uduma inii be kaa wisintagaakee. Mée me dimi ipi kaa mée deebaa taano mee miya inii taa, Ogatamee me menaa kuwa koopoo yakiyaano mee miya inii taa. Mée uduma me ’Okoo mikee menaa too weganaa see bagee yuwa ii’ see kuwa mée gaasi naadi inii kuwa menaa Ogatamee emaa dagii da kaa mée paagoo daamaa awee da kaa eewegakomee see. 3Inii me kuwa etokaa daamaa yaweganaa see menaa kuwa se nekeeniyaa bagee gaayu ko okoo mée bogaano yaato doodoo peetaa see bagee kemaata okoo se nekeeniyaa. Okoo dimi mena taameekee agiyoo agoo kemaata kuwa menaa se masemaayaa. 4Kuwa Kristus mikee gaano taa bagee kuwa eto mee begaa kaa eboo wa me okoo dimi mena digiyoo yiba yakiyaata kemaata Kristus me daamaa doometa menaa kuwa okoo se nekeenegea. Kuwa Kristus me menaa doodoo Waa asii-sege naadi ago wogaamaayaabuu siyaa yuwa kuwa okoo se deeyaa. Kristus mee Ogatamee Waa see see Mée yoka, see kuwa okoo ewo. 5Inii me weganaa see menaa kuwa ko inii ekaato ogo pege-pege siyaano see naadi menaa se kiya Yesus Kristus mee Wa too Eboo Tuhan yoka see menaa kuwa too yaweganaa see. Bedaa inii ikii me agiyoo aii kiokagee see bagee yuwa mokoo keta. Inii Yesus Wa me gaata-gaata doodoo kisee kiukuwageeke. 6Mikee, idukaa esee petamanii ko Ogatamee me "Digiyoo yiba kaama awee kaai" see menaa da wegata. Waa kisee awee kiyaata Mée Wa me inii me dimi mena yiba miya awee mée kiyaabuu seta. Mee kaama ko inii me Kristus Wa me ebeyumaa da kaa kusi-kusi peedaa siyaa yuwa deeyaa mokoo inii miya Ogatamee Waa ebo, Waa asii-sege see kuwa inii Kristus doodoo kisee awee da kaa mée ipi kiyaayaa.4:4-6 Kej 1:3, 1Yoh 5:19-204:6 Kristus Wa me ebeyumaa da kaa kusi-kusi peedaa siyaa see menaa mee ko idukaa Musa me Ogatamee paagoo aadee segee seta kaboo Ogatamee me asii-sege siyaa yuwa kuwa me Musa me ebeyumaa da kaa kusi-kusi peedaa seta. Kristus Waa miya ebeyumaa da kaa kusi-kusi peedaa siyaa mokoo. Wa me kuwa kusi-kusii da kuwa daamaa mée deeyaabuu siyaa yoka inii me Kristus deeyaa naaki Ogatamee Waa ebo, Waa asii-sege ii see kuwa daamaa nekeeniyaa, see menaa mee.
7Inii me kuwa yaweganaa see menaa kuwa esee ebo kiya inii esee dabaa see bagee yuwa too. Dabaa see otaawee yiba maayaa mokoo kuwa esee ebo menaa yuwa inii dabaa see bagee yuwa yiba mée yamaageemi. Mee ko inii Yesus me menaa yadoonaa see kaboo inii ekaato pesee da kaa se kiya Ogatamee Wa me esee ebo see pesee da kaa too yadoonaakea ii see kuwa mée me awee da kaa mée nekeensi naadi Wa me menaa kuwa inii kisee dabaa see bagee yuwa yiba mée yamaageemi.4:7 1Kor 2:3-58Inii yaai-yaai, dimi gaagaa siyaa agiyoo kuwa maamaa eebaa kitaa kaama mega, kitaa kaama mega, kisee medaa segee siyaa kiya inii kaa umina mée tagimaano taa. Inii kaasee ukuwaapea, maasee ukuwaapea segeeke kiya inii ae-wae naadi kana, ekeasiinaka see dimii mee taa. 9Mée me inii mée wegee-wegee taa see kiya Tuhan me inii too mée ekeasiino taa. Mée me inii mée maamaa dakamekomee taa see kiya bogaano taa. 10Yesus boota-boota kuwa inii me maa da yiba kisee too doonaa segeeke. Mee ko Yesus Waa aya tuyaa-tuyaa kuwa miya inii me maa da yiba topa ii see kuwa mée me mée deesi naadi inii Yesus boota-boota kuwa doonaa see. 11Mikee, inii aya toogee siyaa kaboo inii Yesus kaa mée boosi naadi mée ekegatagaa segeekea. Mee ko inii me maa da mee booyaa agiyoo too kiya Yesus Waa aya tuyaa-tuyaa kuwa inii me maa da yiba topa ii see kuwa mée me awee da kaa mée deesi naadi kaama kuwa mée booyaa agiyoo maamaa eebaa medaa segee siyaa.4:8-11 2Kor 12:104:10-11 "Yesus boota-boota kuwa inii me maa da yiba kisee too doonaa segeeke" see menaa mee ko mée me Yesus booyaata kuwa see see inii miya Waa ma aagadi-maagadi naadi kaama mée me kisee mée wegee-wegee siyaa, see mee. Bedaa Yesus aya andoo peeyaata toowoo siyaa see see miya mée me inii mée wegee-wegee siyaa kaboo inii Waa ma aagadi-maagadi naadi kaama Waa aya andoo peeyaata pesee da mee agoo see bagee yuwa ii see kuwa awee da kaa mée deeyaa, see menaa mee.12Kisee kemaata inii yaato mée booyaa agiyoo kuwa eebaa. Kiya ikii yaato ko aya tuyaabuu siwoo siyaa bagee kuwa eebaa kedaaka.
13Inii dimi gaagaa siyaa agiyoo eebaa kiya inii Yesus mikee nao see gaawooke. Idukaa ebeamaata menaa ena mee ko kisee: "Anii mikee nao see gaaga. Kisee kemaata anii mena wegataaka" see menaa ebeamaata.4:13 Mzm 116:10 Inii miya kisee. Inii Yesus mikee nao see gaage. Kisee kemaata inii mena yawegawooke. 14Mee ko Tuhan Yesus aya andoo peeyaata Mée Wa me inii miya Yesus ma aagadi-maagadi naadi aya mée andoo peeyaabuu taatagi. Kisee inii aya mée peeyaabuu seta kaama ikii ma enaataa Wa paagoo badaa mée maagiitagi, see kuwa inii ipi kemaata kaama mena yawegataa see. 15Mikee, inii Wa me menaa yaweganaa segee naadi kaama dimi gaagaa siwooke kuwa uduma inii ikii kaa too. Ogatamee me esee mée epa kaa menaa yeeyaa bagee kuwa maamaa eebaa kedaasi naadi inii kuwa menaa yaweganaa segee see. Kuwa menaa mikee gaayaa bagee eebaa kedaa siwoo naadi kaama Ogatamee kiiboo, paamee see menaa kuwa miya eebaa kedaa siwoo taapa. Kisee ukuwawoo naadi kaama Ogatamee Waa ebo, Waa asii-sege, kisee ekee siwoo siyaa.
Inii má yaato dabaa kiwoo, pedeo kiwoo see kiya dimi mena yaato daamaa pesee kiwoo, gipii kiwoo siyaa menaa
16Kisee kemaata inii daadaa siyaa agiyoo eebaa kedaa siyaa miya inii kana, ekeasiinaka see dimii mee taa. Inii má yaato dabaa kiwoo, pedeo kiwoo see kiya inii dimi mena yaato ko egapii gakata daamaa pesee kiwoo, gipii kiwoo siyaa. 17Mee ko inii eto ae-wae, dimi gaagaa segee siyaa yuwa kuwa edo agiyoo se, keedaa agiyoo too. Inii kuwa agiyoo yuwa doowoo, umiwoo segeeke kuwa me inii kaa esee ebo, esee asii-sege siyaa agiyoo maamaa eebaa daamaa mée yaagoo kiyaabuu siwoo siyaa, kisee too iminoo miya, iminoo miya. Kuwa uduma esee ebo, se gaamaayaa, inii eto ae-wae, dimi gaagaa siyaa agiyoo kuwa see see se.4:17 Rom 8:1818Mikee, kuwa ae-wae siyaa agiyoo kuwa peedi, eto emaa me deeyaa agiyoo yuwa too yoka inii kuwa agiyoo kaa dimi gaagaa siwoo see se. Kiya inii kuwa emaa me se deeyaa agiyoo kuwa kaa too daamaa dimi gaagaa siwoo segee siyaa. Deeyaa agiyoo kuwa ko keedaa agiyoo too kiya se deeyaa agiyoo kuwa gaayu ko kisee too iminoo miya, iminoo miya toowoo siyaa.4:18 2Kor 5:7, Rom 8:24-25
51Mikee, inii me maa to mee, inii magaa da kaa keedaa toogee see ee to mee kisee kabayaayu ko Ogatamee me mée yaagoo kiyaakee ee agoo, see kuwa inii ipi. Kuwa ee kuwa ko mée me yagaa me maatagaano taa see ee, iminoo miya, iminoo miya toono too ee mee, epoo to wodoo agoo. 2Inii epoo to wodoo kaa kaama gipii see ee mee doka maayaa mokoo ni kaa namaataagi naaki ou see dimii mee ebo. See kemaata inii eto mee keedaa see ee yiba toogee see kaboo inii dimi aa-waa segeekea.5:2-5 Rom 8:233Inii boota kaama má tago toowoo see kuwa be, gipii see ee mee ni kaa namaataagi naaki ou see dimii mee gaawoo see. 4Mikee, inii eto mee keedaa see ee yiba toogee see kaboo edo see agiyoo inii kaa mée yadootagaa siwoo siyaa yoka inii aa-waa segee see too. Inii eto mee maa to mee ekeasiino ede see dimii mee taa kiya eto mee aii booyaa maa to mee wodoo taa mee kisee too toowoo see maa to mee inii kaa mée yamaatagaano kuwa inii ede. Kisee inii kaa mée yamaatagaano taa kaa omegee, toogeekea kuwa me inii dimi aa-waa segee siyaa. 5Mee gipii see maa to mee inii daamaa masisi naadi mée yaipiipii taa see Mée mee ko Ogatamee. Wa me bagee maniyaa agiyoo apanaa yuwa kuwa inii taa ma taa masiitagea ii see kuwa nekeensi naadi Wa me Roh mee keta inii aii mée manta.5:5 2Kor 1:22, Ep 1:13-14
6Kuwa me kemaata inii makii taa, kisee too pesee ma umiwoo, toowoo see. Inii eto mee maa to mee ma toogee see kaboo inii Tuhan ma epo enaataa eetoowoo see yoo beesekaa toogeekea, see kuwa inii ipi. 7Mikee, eto kiipaa inii Waa se deetaa see kiya inii mikee gaawoo, Wa kaa too dimi maawoo, umiwoo, toowoo see. Inii kuwa eto deeyaa agiyoo kuwa kaa dimi se maawoo siyaa.5:7 2Kor 4:18, Rom 8:24-258Eto inii Waa se deetaa see kiya inii dimi mena makii taa see kaa pesee ma totaakea. Bedaa inii me maa to mee ekeata kaama Tuhan paagoo epo enaataa toowoo taano ede see dimii mee miya ebo. 9Inii kisee dimii ebo kemaata inii eto maa to yiba umiwoo, toowoo siyaa miya, inii me maa to ekeata Wa paagoo umiwoo, toowoo siyaa miya inii me Waa dimi wikii-wikii siyaabuu siwoo taapa see dimii mee gaawoo, umiwoo siyaa.5:8-9 Plp 1:20-2310Mee ko inii uduma taa ma taa inii me ukuwagee seta yuwa doodoo mée manisi naadi Kristus ikigii to kaa yiinaagiitagea. Inii mée gakata inii me maa to yiba toogee seta kaboo inii me ukuwagee seta yuwa doodoo daamaa agiyoo miya, pedeo agiyoo miya mée maniitagi yoka inii eto Waa dimi wikii-wikii siyaabuu siwoo taakea.5:10 Mat 16:27, 1Pet 1:17
Kristus doodoo inii Ogatamee ma mée emee-emee siyaata menaa
11Tuhan mee kisee Wa too wedaano, kisee Wa too ebo ekee taano kuwa inii ipi. Inii kisee ipi kemaata kaama apanaa bagee miya okoo Tuhan mee kisee ekee segeesi naadi inii maamaa asenaa segee see. Ogatamee me inii dimi mena esee mée nekeenigi, bedaa kisee ikii me inii kisee bagee ii see mée nekeenegea see kuwa anii ede. 12Ni me kisee kisega menaa kuwa ko inii bedaa kaagaa ena ma ikii me inii mée yaapaageesea naadi kisega menaa se. Kiya ikii me inii kaa ede ma, ede ma dimii kaa kuwa ebo poga-poga bagee yuwa paagoo "Paulus nuwaa okoo kisee bagee ii" see kuwa ikii me daamaa inii kaa mée yawegasea naadi kisega. Kuwa ebo poga-poga bagee kuwa ko okoo tapaato yaato kaa mée me naapaagee taano ede see bagee yuwa. Kiya okoo semoo yiba yaato gaayu ko okoo dimi mena daamaa se muniwoo see bagee yuwa.5:12 Okoo tapaato yaato kaa mée me naapaagee taano ede see gaayaa bagee kuwa ko Paulus wisineekee bagee yuwa. Okoo me ’Mée me waa ebo bagee, waa mena wegaano omaago, kisee mée to ii see nadeegea naaki ou’ see dimii gaayaa bagee kuwa.13Mée me inii taki-takii meanta kaama koo senaa see bagee yuwa mokoo, see mée gaayaa miya koosi. Ogatamee me Ni kaa daamaa naukuwanaa see bagee yuwa ii see mée gaagi. Bedaa inii dimi awee kaa daamaa ukuwanaa see bagee yuwa ii see mée gaayaa miya inii kisee ikii kaa daamaa kiukuwanaa segeeke. 14Inii kisee daamaa ukuwanaa segeeke mee ko Kristus Wa me epaa mee me inii pesee kiwoo naadi kaama omaago ma yaukuwanaa segeeke. Mikee, Mée ena me mée uduma kaa mée yaboota. Mee kaama ko mée uduma okoo mée bogaano yaato too peanta ii see kuwa inii nekeeniyaa. 15Kristus Waa mée uduma kaa mée yaboota mee ko inii Wa me daamaa mée umiwoo, toowoo siyaabuu seta bagee kuwa inii ekaato kaa umiwoo, toowoosi naadi mée yaboota se kiya Wa kaa too. Inii kaa mée yaboota kaama aya andoo peeta Mée mee inii Wa kaa too umiwoo, toowoosi naadi Wa me inii kaa mée yaboota.5:15 Tit 2:14, 1Pet 4:1-2
16Kuwa me kemaata eto kaama wodoo inii me mée si yawiginiyaa. Mée me ’Waa kisee mée, waa kisee apii’ see yawiginiyaa-yawiginiyaa kuwa see see inii se ukuwayaa. Idukaa inii me Kristus mee aii kisee Mée to yoka, see yawiginta kiya eto inii kisee dimii taa. 17Kisee kemaata okoo Kristus ma dimi aagadi-maagadi siyaa bagee kuwa ko gipii see bagee yuwa ogaataayaa. Kuwa idukaa iyee-payee kuwa taa kedaa seta kaama gipii see iyee kuwa agoo kedaa siyaa.5:17 Rom 6:4, Ep 2:1018Kuwa uduma Ogatamee me daamaa mée yaukuwaaniyaayaa agiyoo. Wa me Kristus doodoo inii Waa ma mée emee-emee siyaabuu seta. Bedaa Ogatamee me mée tomaa-tomaa yuwa Waa ma emee-emee siyaano menaa kuwa nadoonaasi naadi inii kaa mée yadootaata.5:18-19 Rom 5:10-11, Kol 1:20-2219Mee ko Ogatamee me Kristus doodoo uwoo to, magaa to mée tomaa-tomaa kuwa uduma okoo Waa ma menaa yuwa se neke-nekee seta uduma wisintaata kaama okoo Waa ma emee-emee siyaabuu seta. Bedaa Wa me mée tomaa-tomaa yuwa Waa ma emee-emee siyaano menaa kuwa nadoonaasi naadi inii kaa mée yadootaata.
20Kisee kemaata inii ko Kristus kaa menaa nadoonaasi naadi pooi see mée aseta bagee yuwa. Kuwa menaa yuwa Ogatamee me inii doodoo mée yuwa paagoo omaago ma asenaa siyaa. Eto ko inii Kristus ekaa da yadoonaa see bagee yoka inii omaago ma mée paagoo asiino ko: Ikii Ogatamee ma emee-emee taai, see menaa mee. 21Kristus mee pedeo ena ma taa, pedeo ewo see Mée kiya Ogatamee me inii me pedeo yuwa Wa kaa mée yadootaata. Kisee yadootaata kemaata Kristus Waa miya pedeo bagee mokoo keta. Mee ko inii Kristus ma aagadi-maagadi naadi kaama Ogatamee me okoo sikii, okoo miya nao see mée diino see naadi inii me pedeo yuwa Kristus kaa mée yadootaata.5:21 Yes 53:9-11, Rom 8:3-4, 1Pet 2:22-24
61Inii kisee Ogatamee me agiyoo kuwa Waa ma epo enaataa ukuwagee see bagee kemaata inii maamaa kisiino ko: Kuwa Ogatamee me inii kisee mée aii epa kaa Kristus doodoo daamaa mée yaukuwata menaa kuwa ikii daamaa masemaamea yoka eto ko kuwa menaa otoopa se taai. 2Idukaa Ogatamee me aseta menaa ena mee ko kisee:
"Ani me epa kagaata naagoo ko a me naogeta menaa kuwa kayeeta,
bedaa Ani me daba kadaagimaa peeyaata naagoo Anii a kaa katabogeta, see aseta" Yes 49:8
see menaa ebeamaata. Kuwa mikee menaa yoka daamaa nekeenii: Eto ko Wa me mée epa kiyaa naagoo kega, bedaa eto kenaagoo ko inii daba mée daagimaa peeyaano naagoo pakaamaaga.
Paulus me daamaa ukuwagee seta iyee kaa menaa
3Inii me Ogatamee kaa yaweganaa, yaukuwanaa siyaa yuwa kuwa mée me yaai, koopoo, pedeo yoka see menaa kuwa inii kaa mée si yawegasi naadi inii kisee pedeo mée gaayaa agiyoo ena ma inii se ukuwayaa. 4Inii ko mikee Ogatamee me agiyoo daamaa yaokagee see bagee yuwa ii see mée nekeensi naadi inii me ukuwayaa, peeyaa yuwa uduma yiba inii kisee bagee yuwa ii see awee da kaa daamaa mée deeyaabuu segeeke, kuwa ko kisee: mée me mée wegee-wegee siyaa yiba miya, inii ae-wae, dimi gaagaa siyaa yiba miya, kuwa uduma yiba inii esee makii taa. 5Bedaa kopaa mée dakamiyaa kaboo miya, digiyoo ee yiba mée dogeamaayaa kaboo miya, mée me mée peepuu siyaa kaboo miya, inii kana ma, kana ma ukuwagee siyaa kaboo miya, inii toomoo umiino naka kaboo miya, naano agiyoo taa kaa naadi kiyaa kaboo miya inii kuwa uduma yiba inii mikee Wa me agiyoo daamaa yaokagee see bagee yuwa ii see kuwa mée paagoo deeyaabuu segeeke. 6Bedaa mée me inii kisee bagee ii see mée nekeensi naadi ukuwayaa-ukuwayaa kuwa ko kisee: inii pedeo dimii, pedeo menaa taa, inii dimi ipi, inii dimi mena animaata totaa, dimi dapuu, inii Roh Kudus ma epo enaataa eetotaa, inii me mée esee epa gaataa, 7inii mikee menaa too yawegataa, Ogatamee me pesee kaa yaukuwataa, inii kisee ukuwawoo segee naadi kaama mée me okoo kisee bagee ii see mée nekeenegea. Bedaa mée me yape paagoo poono see naadi okaa, mapeda ipiipii semaata doonaa siyaa see see mokoo inii miya inii ekaato ipiipii semaata Ogatamee me gaata-gaata yuwa too omaago ma yaukuwagee siwooke. 8Inii kisee too omaago ma yaukuwagee siwooke kuwa ko mée me inii ebo mée ekeasiyaa miya, peedi mée ekeasiyaa miya, bedaa mée me inii mée yaapaagee siyaa miya, mée wisiniyaa miya inii kisee too omaago ma yaukuwagee siyaa. Inii mikee menaa too yaweganaa see bagee yuwa kiya mée deebaa see bagee yuwa too see mée gaageekea. 9Mée me inii aii bagee yuwa too see mée deegeekea kiya inii ekaa yuwa ogo pege-pege see bagee yuwa, bedaa inii bogaano see koo taake keenda kiya daamaa aya toogeeke. Mée me inii mée dakamegeekea kiya mée booyaano taa. 10Inii dimi boodi ketaa see kiya inii ede ma, ede ma kisee too umiwoo, toowooke. Inii daba bagee yuwa too kiya inii me mée eebaa okoo senawii mokoo kiyaabuu siwooke. Inii agiyoo taa see bagee yuwa kiya inii agiyoo uduma epoo bagee yuwa.6:10 Rom 8:32, 2Kor 8:9
11Ikii Korintus magaa kaa bagee yuwa, wae. Kuwa menaa kuwa inii dimi mena ikii kaa maamaa kiekegataata kaama awee da kaa daamaa kisege. Inii me dimii mee ikii me awee da kaa mée deegea. 12Inii me kiepa dimii mee ebo kega, peedi kaano taa kiya ikii me mée epa dimii mee peedi kega see kuwa kideege. 13Ikii ni me yogaa yuwa see see mokoo anii kisiinaka, mee ko inii dimi mena maamaa ikii kaa kiekegataage see see ikii miya ikii dimi mena inii kaa maamaa mée ekegatagaai.
Yesus mikee se gaayaa bagee yuwa ma se aagadi taai naadi menaa
14Eto ko Yesus mikee se gaayaa bagee yuwa ma ikii aagadi siyaa yoka gaai. Daamaa topoo ukuwaano see bagee ma, pedeo koopoo ukuwaano see bagee ma kuwa ena doodoo naadi kaama aagadi siyaa ye? Awee ma, digiyoo ma kuwa enatapa kiyaa ye? 15Kristus ma, Belial ma ekea ena dimii, ena menaa kiyaa ye? Yesus mikee gaayaa bagee ma, mikee se gaayaa bagee ma kuwa dimi aagadi-maagadi siyaa ye? 16Ogatamee me ee ma, makapaa ogatamee ebea-ebea ipiipii seta yuwa ma kuwa aatabi siyaa ye? Toono Too Mée Ogatamee Wa me ee mee ko inii too yoka se aatabi siyaa.6:15-16 1Kor 6:19, 10:21 Mee see see menaa kuwa Ogatamee me idukaa aseta, mee ko kisee:
"Anii okoo ma epo enaataa eetoogee taapa,
Anii okoo yupii umiwoo, toowoo taapa,
Anii okoo me Eboo Ogatamee kiwoo taapa,
bedaa okoo Ni me bagee yuwa kaapea" see menaa ebeamaata. Im 26:12
17Kisee kemaata Tuhan me idukaa mena ena miya wegata, mee ko kisee:
"Kuwa Ni yaato taa see bagee kuwa okoo paagoo
se eetooi, okoo too pe-wigintagaai.
Mée pedeo kiyaayaa agiyoo si yaadee taai.
Ikii kisee ekeasiyu ko
Anii daamaa badaa kimagaapa. Yes 52:11
18Anii Ikiitaagi kaapa,
bedaa ikii paayogaa miya, api miya Ni me yogaa yuwa kaapea,
see kuwa Se-pesee, We-pesee Tuhan me menaa mee" see menaa ebeamaata.6:17-18 Why 18:4, 21:7
71Ni me epa see bagee yuwa, ikii kuwa Ogatamee me aseta menaa kuwa daamaa nekeenii. Wa me "Anii kisee daamaa kiukuwaata, kisee daamaa kiukuwaaniyaabuu taata" see mée aseta yoka pedeo mée kiyaayaa agiyoo uduma inii ekaato niiwetogekumii. Inii má yaato miya, dimi mena yaato miya kuwa agiyoo yuwa me pedeo mée kiyaayaa yoka se aatabi taai. Inii Ogatamee Wa too weda, Wa too ebo ekee see dimii kaa kuwa inii me pedeo yuwa umina niiwigineepii siwoo taai.7:1 Plp 2:12, Tit 2:11-14
Paulus me ede ma, ede ma seta menaa
2Eto ko ikii dimi mena inii kaa mée ekegatagaai. Inii me ko ikii mée ena ma pedeo yaukuwaano taa, inii mée ena ma pedeo kiyaano taa, bedaa inii ikii me kepee kuwa ou dimii kaa kideebaa taano taa. 3Anii kuwa kisega kuwa ko ikii me kisee pedeo mée ukuwagea naadi kaama kisega menaa se. Mikee, ikii inii ma dimii menaa kaa topea, see kuwa anii yumakaa kisega. Inii esee kiepa kege, kisee too inii paaya booyaa yoo too, bedaa inii paaya umiyaa, tuyaa yuwa yiba miya kisee kiepa kiwoo taape. 4Anii dimi mena ikii kaa esee kiekegataata kaama kuwa menaa yuwa daamaa awee da kaa kisega. Ani me ikii kaa "Okoo kisee bagee yoka" see menaa kuwa maamaa kiapaagee siwooka. Inii ae-wae siyaa agiyoo kuwa esee eebaa kedaa siyaa miya ni me dimi menaa da daamaa pesee kedaa naadi kaama ikii kaa esee ede ma, ede ma segeeka.
5Mikee, inii Makedonia wee kaa peemaata kaama inii má dabaa, inii ae-wae, dimi gaagaa siyaa agiyoo eebaa kedaaka. Kuwa ko mée eebaa inii ma aawisii segee naadi kaama gaagaa ebo, bedaa inii dimi yiba miya weda kiyaa agiyoo kuwa eebaa. 6Kisee kiya Ogatamee mee Wa me inii kisee ae-wae naadi kaama dimi mena dabaa kedaa siyaa bagee yuwa dimi mena daamaa pesee mée kiyaabuu taa see Mée. Wa me Titus mee inii paagoo daamaa mée yamiyaami kemaata inii dimi mena daamaa pesee mée kiyaami. 7Ogatamee me inii dimi mena daamaa pesee mée kiyaami mee ko Titus mee Korintus magaa kaa ikii paagoo meegeemi mee kaa too se kiya ikii me waa dimi mena daamaa pesee kiyaabuu semea mee kaa miya. Titus mee meemaata kaama wa me inii paagoo ikii kaa mée eewegami menaa kuwa ko kisee: "Paulus mee inii ma mée eetoogeeki naaki ou see nasegea" see mée eewegami. Bedaa ikii me anii gaagaa ebo nasiyaamea kuwa kaa ikii sooi, yaai naadi kaama eto ikii me ani kaa daamaa naukuwaano too see dimii mee agoo see kuwa miya mée eewegami. Wa me kuwa menaa inii mée eewegagi naaki anii esee ede ma, ede ma sema.
8Ni me miyoo taa mena pesee kaa kiebeamaama kapogee mee me ikii dimi boodi ebo kisiyaama kiya anii mee kapogee mee yaebeamaama mee pedeo yoka, see dimii mee anii gaano taa. Mikee, ni me kiebeamaama kapogee mee me ikii dimi boodi kikiyaama kuwa kaa anii miya dimi gaagaa sema. Kiya ikii me dimi boodi kemea kuwa keedaa too, kisee too se. 9Eto ko anii ede ma, ede ma segeeka. Mee ko ikii dimi boodi kemea kuwa kaa se kiya ikii dimi boodi kaa ikii me pedeo yuwa ekeata kaama Ogatamee ma dimii menaa kaa too toogeekea kemaata anii ede ma, ede ma segeeka. Inii me kiebeamaame menaa kuwa kaa ikii dimi boodi kemea kuwa Ogatamee Wa me gaata-gaata doodoo ikii kisee kikiyaami, inii me se. Inii me mena pesee kaa kiebeamaame menaa kuwa kaa ikii pedeo kikiyaano taa. 10Mee ko Ogatamee Wa me gaata-gaata doodoo dimi boodi mée kiyaayu ko usiyaato ko daamaa too kiyaa. Mée me dimi boodi kaa okoo me pedeo yuwa ekeata kaama Waa ma dimii menaa kaa too toogee naadi kaama daba daagimaa peeyaa. Kuwa me kemaata okoo dimi se gaagaa siyaa. Kiya magaa da kaa aii bagee okoo dimi boodi kaano mee gaayu ko usiyaato ko boota kaama wigintaayaa. 11Eto ko ikii daamaa nekeenii: Inii me pesee ma kiebeamaame menaa kuwa kaa ikii dimi boodi kemea. Kiya kuwa ikii dimi boodi kemea kuwa Ogatamee me gaata-gaata doodoo too kemaata ikii yiba daamaa dimii, daamaa menaa maamaa eebaa kimiyaabuu simi, kuwa ko kisee: Mee ikii paagoo pedeo agiyoo ukuwapi mée to mee wa me ukuwata agiyoo mee ikii yaai, weda naadi kaama inii wa yaato se kaai see dimii mee Ogatamee me ikii paagoo daamaa kimiyaami. Bedaa ikii me Paulus mee inii ma mée eetoogeeki naaki ou see dimii mee ma, ikii me ni kaa daamaa too naukuwaano ede see dimii mee ma, ikii yupii mée me pedeo agiyoo kaa pedeo ukuwataa to mokoo da maniino weda taa see dimii mee ma kuwa uduma miya Ogatamee me ikii paagoo daamaa kimiyaabuu simi. Ikii kuwa dimii agoo naadi kaama eto ko ikii kaa pedeo menaa taa yoka, see kuwa anii awee da kaa kinekeenega.
12Kuwa me kaama anii miyoo taa mena pesee kaa kiebeamaama kapogee mee ko mee pedeo agiyoo ukuwapi mée to mee kaa kisee yaukuwaai see kisiino see naadi kiebeamaama se. Bedaa mee mée to me pedeo yakiyaata mée to mee kaa kisee yaukuwaai see kisiino see naadi kiebeamaama mee miya se. Kiya Ogatamee emaa dagii da kaa ikii me ’Mikee, inii Paulus nuwaa kuwa yaato bagee ii’ see kuwa nekeensea naadi kiebeamaama kapogee mee. 13Ni me kiebeamaama menaa kuwa ikii daamaa masemaamea kemaata inii dimi mena daamaa wikiindaake.
Mee kaa too inii dimi mena daamaa wikiindaake se kiya Titus mee ikii paagoo peegeeta kaama ede ma mée eewegami menaa kuwa kaa miya inii ede ma, ede ma segeeke. Mee ko Titus waa ikii paagoo peemaata kaama ikii me waa dimi mena daamaa yatamooniyaamea. 14Mikee, ani me waa ikii paagoo pooi see asiino taa kaboo anii ikii kaa wa paagoo "Okoo kisee bagee yuwa yoka" see kiapaagee see menaa eebaa waa asema. Waa ikii paagoo peemaata kaama ikii kisee daamaa bagee yuwa ii see kuwa kideemi, ni me waa aseta-aseta. Ni me miyoo taa kuwa wa paagoo ikii kaa kiapaagee seta menaa kuwa mikee menaa too yoka naadi kaama anii kiede kema. Ikii me ego weda see dimii mee ni kaa namiyaano taa. Inii me kiiwegata menaa kuwa uduma mikee menaa too see see mokoo inii me Titus paagoo ikii kaa kiapaagee see menaa kuwa miya mikee menaa too ii, see kuwa eto awee da kaa nekeendaa siyaa. 15Titus mee ikii me weda ma, totomo ma badaa maata kaama wa me menaa daamaa yayeemea kuwa me eto wa me ikii kineke-nekee ebo, wa me ikii kiepa see dimii mee miya esee ebo. 16Eto kaama wodoo ikii agiyoo uduma yiba daamaa too ukuwagee taapea ii see dimii mee kigaaga yoka anii ikii kaa ede ma, ede ma taaka.
8Yudea wee kaa daba bagee yuwa kaa kepe kutumeeii segee seta kuwa se ekeasii naadi menaa
1Neebee nokaa yuwa, Ogatamee Wa me epaa mee Makedonia wee kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa okoo kaa aii manta kaama daamaa dimii, daamaa menaa yakiyaata menaa kuwa inii me kisiinake, mee ko kisee: 2Kuwa bagee kuwa ae-wae, dimi gaagaa ebo, kisee gaadee seta agiyoo eebaa kiya okoo me ede see dimii mee miya esee maamaa eebaa kedaa seta. Kisee ede see dimii mee ebo kedaa naadi kaama okoo kepe aii kisee manemea. Okoo kepe eebaa taa, esee daba bagee kiya kabu taa kaa apanaa daba bagee yuwa maniinaka see dimii mee esee maamaa ebo kedaa naadi kaama kepe aii kisee manemea. 3Mikee, okoo me agoo kiyaa yuwa doodoo too manemea se kiya kuwa asii miya manemea, see kuwa mikee kisega. 4Mée me okoo paagoo idimegea naadi kaama manemea se kiya okoo me too ’Inii me miya kuwa Yudea wee kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa paagoo daamaa maniino gaano pedeo yoka’ see dimii gaata kaama manemea. Okoo me inii kuwa daba bagee yuwa kepe manegea naaki ou see dimii mee ebo kaa okoo me inii paagoo asiino, "Kuwa inii me kepee kuwa miya masegeeta okoo paagoo yadogaai" see maamaa mée asemea. 5Petamanii inii me gaano, ’Okoo me kisee maniipea, kisee maniipea’ see gaame kiya taa. Okoo me kepe too manemea se. Okoo kepe maniino taa kaboo okoo ekaato Tuhan paagoo keta daamaa ekega-maneemea. Kiyoo kaama bedaa okoo ekaato inii kaa miya daamaa mée ekega-maneemea, mee kaama too kepe manemea. Okoo me kisee kepe maniino taa kaboo ukuwata-ukuwata kuwa ko okoo Ogatamee me gaata-gaata doodoo too daamaa ukuwamea. 6Kisee kemaata ikii me kepee gaayu ko ikii me kuwa miyoo taa epa kaa maniino see kepee kuwa Titus me kutumeeii simi see see eto bedaa ikii me maniiino see kepee apanaa topa yuwa kuwa miya wa me kikutumeeiisi naadi inii me "Okoo paagoo pooi" see menaa kuwa wa paagoo maamaa asege. 7Eto ikii me daamaa umiwoo, toowoo siyaa iyee-payee kuwa maamaa eebaa, kuwa ko kisee: ikii me Yesus mikee gaano dimii mee ebo, ikii mena wegaano ipi, ikii ipi see dimii mee ebo, ikii me daamaa ukuwaano too dimii mee omaago, bedaa ikii me inii epa mée gaayaa dimii mee miya ebo. Ikii kisee daamaa iyee-payee kuwa maamaa eebaa see kaa umiwoo, toowoo siyaa see see eto miya ikii me daba bagee maniino dimii mee miya ebo kiyaai.
8Anii kuwa kisega kuwa ko ikii kisee ukuwaai, kisee manii see kisega menaa kuwa se. Kiya apanaa magaa kaa bagee okoo me kepe maniino ou dimii mee ebo kiyaa see see mokoo ikii miya ikii me kisee epa kaa maniino dimii mee ebo ye, taa ye see kuwa anii kidiino see naadi kisega menaa. 9Mee ko inii epoo Mée Tuhan Yesus Kristus Wa me mée epa dimii mee ikii miya ipi. Waa senawii kiya ikii kaa Waa daba bagee ena mokoo keta. Mee ko ikii miya senawii kesea naadi Waa ekaato daba bagee ena mokoo kiyaata, see kuwa naadi kaama kisega.8:9 Mat 20:28, Rom 8:32, 2Kor 6:10, Plp 2:6-8
10Eto ko ni me ’Ikii kisee ukuwaano daamaa yoka’ see gaano dimii mee ko kisee: Ikii tahun miyoo taa ikii me kepe maniino ede see dimii gaata kaama kepe manemea. Ikii me keta kisee manemea, bedaa kisee maniino dimii mee miya ikii me keta gaamea, apanaa magaa kaa bagee okoo me uuto. 11Ikii tahun miyoo ede ma kepe maniipa see dimii mee gaawoo semea see see eto miya ikii me kepe agoo kiyaa yuwa doodoo esee ede ma mantaata sikii kiyaano daamaa see kuwa anii gaaga. 12Mee ko ikii esee ede ma aii maniyu ko ikii eebaa agoo kiyaa miya, eebaa taa peenaa too kiyaa miya, ikii me agoo kiyaa yuwa doodoo esee ede ma aii maniyaa yuwa kuwa Ogatamee me daamaa masiipi.
13Ni me ikii kisee maniino daamaa see kisega mee ko kuwa ikii me kepee maniipea bagee yuwa okoo kuwa kepee masemaata kaama daamaa pesee ma omegee, toogee siyaa kiya ikii too kepe taa kaa dimi gaagaa see kaa omegee, toogee taai see kuwa kisega se. Okoo ma ikii paaya uduma endagii, uduma daamaa omegee, toogeesea naadi kisega. 14Mee ko eto kiipaa ikii me peenaa eebaa kiyaa yuwa kuwa me okoo sikii taa bagee yuwa daamaa sikii yakiyaayaa. Bedaa mee kaama wodoo ko ikii sikii taa kiyaa kaboo okoo miya okoo me peenaa eebaa kiyaa yuwa kuwa me ikii daamaa sikii kikiyaayaa. Kisee aii aamanee segee naadi kaama uduma endagii, uduma daamaa omegee, toogee siyaa. 15Kisee endagii see kaa menaa ena mee idukaa ebeamaata, mee ko kisee:
"Eebaa maseeii siyaa bagee kuwa maakaa taa,
bedaa eebaa taa maseeii siyaa bagee kuwa miya sikii taa see taa" see menaa ebeamaata. Kel 16:18
Titus ma, mée wiya ma okoo daamaa badaa magaai naadi aseta menaa
16Eto ko ani me ikii kiepa kaa daamaa kiukuwaano ede see dimii mee Ogatamee me Titus me dimii yiba miya yamiyaagi yoka anii Ogatamee paamee dimii mee ebo. 17Mikee, inii me waa asiino, "Kuwa okoo me maniino see kepee kuwa aa pe-kutumeeii taape ye" see asiyaa naaki wa me "Daamaa, ede" see asigi. Inii kisee wa paagoo asigi kiya inii kuwa asiino taa kaboo miya wa me too ikii paagoo poopa see dimii agoo. 18Bedaa Yesus mikee gaayaa bagee mée waa ena miya Titus ma enaataa pooi see inii me asege. Mee mée to Yesus me menaa daamaa yaweganaa see mée to kemaata apanaa magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee uduma okoo me waa yaapaagee siyaa. 19Mee too se kiya kuwa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa me mee mée to inii ma epo enaataa peesi naadi wigintaamea. Mee ko inii ikii paagoo meemaata kaama ikii me kuwa daba see bagee yuwa epa kaa maniino see kepee kuwa inii yadogaape kaboo mee mée to mee waa inii ma epo enaataa peese yoka pooi see kuwa okoo me waa asemea. Inii Tuhan Waa ebo ekee taano see naadi kuwa kepee yadogaape, bedaa inii me okoo epa kaa kisee yadogaano ou see dimii mee awee da kaa mée deesi naadi miya yadogaape.
20Ikii me epa kaa eebaa maniino see kepee kuwa mée me inii kaa oma menaa mée yawegayaa naadi kaama mee mée to miya kuwa kepee inii ma epo enaataa yadoosi naadi badaa magaape. 21Mee ko inii kuwa kepee yadogaape kuwa Tuhan mee emaa dagii da kaa too daamaa topoo ii see mée deesi naadi yadogaape kuwa se kiya mée uduma emaa dagii da kaa miya daamaa topoo ii see mée deesi naadi mee mée to miya badaa magaape.
22Bedaa Yesus mikee gaayaa bagee ena paagoo miya "Aa ma ikii paaya epo enaataa pooi" see inii asiipe. Mee mée mee miya kaagaa eebaa inii me wa paagoo naaukuwaai see asiyaa naaki wa me ukuwaano too, inii me kisee kuwa maamaa deegeeke. Eto ko waa ikii me daba bagee kepe maniino ede see dimii mee daamao see kigaagi yoka wa me ikii paagoo peega naaki ou dimii mee ebo kedaaka. 23Titus mee gaayu ko waa ikii kaa anii ma epo enaataa daamaa kiukuwataa see mée mee. Kuwa Yesus mikee gaayaa bagee apanaa wiya kuwa gaayu ko apanaa magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa me ekea miya pooi see aseta bagee wiya. Ekea me Kristus Waa ebo ekee segee see bagee wiya. 24Kisee kemaata okoo ikii paagoo peemaata kaama ikii me epa dimii mee mikee ebo ii see kigaasi yoka okoo daamaa badaa magaai. Mee kaama apanaa magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa okoo miya ikii kisee bagee ii see awee da kaa kigaapea. Bedaa inii me ikii kisee bagee yuwa yoka see kiapaagee seta menaa kuwa mikee menaa ii see kuwa miya awee da kaa kinekeendaasi yoka okoo daamaa badaa magaai.
9Yudea wee kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa paagoo maniino see kepee kuwa daamaa ipiipii taai naadi menaa
1Ikii me kuwa Yudea wee kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa okoo kaa kisee yaukuwaai, kisee manii see menaa kuwa anii ikii paagoo kiebeano gaano pedeo see dimii mee taa. 2Mikee, ikii me okoo maniino ede see dimii mee ebo see kuwa anii miya ipi. Ikii kisee dimii agoo naadi kaama anii Makedonia wee kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa paagoo ikii kaa kiapaagee segeeka, mee ko kisee: "Kuwa Akhaya wee kaa Yesus mikee gaayaa bagee kuwa tahun miyoo taa mee kaa kaama kisee too Yudea wee kaa bagee paagoo kepe maniino ede see dimii mee gaawookea" see kuwa anii kisee ikii kaa kiapaagee segeeka. Ikii me kepe maniino ede see dimii mee me apanaa bagee okoo mée eebaa miya maniino ede see dimii mee ebo kedaaka. 3Kiya ani me mée paagoo "Korintus magaa kaa bagee okoo me kuwa maniino see kepee kuwa daamaa kutumeeii naadi ipiipii taakea yoka" see kiapaageeka menaa kuwa wuutu-waatu siyaa. Mée me ikii kisee ipiipii taano taa see kidiipea naadi kaama anii kuwa Yesus mikee gaayaa bagee wedoo to kuwa ikii paagoo pooi see asiipa. Kuwa ikii me maniino see kepee kuwa okoo me daamaa ipiipii niisemaasea yoka pooi see asiipa. 4Mee ko anii ikii paagoo poota naagoo Makedonia wee kaa bagee miya epo enaataa peeyu ko inii paaya enaataa ikii paagoo peemaayaa naaki ikii me maniino see kepee kuwa ipiipii semagaano taa kiyu ko inii ego weda kaape. Mee ko anii okoo paagoo ikii kaa kiapaagee seta menaa kuwa makapaa menaa too see mée gaapea. Bedaa inii too se, ikii miya ego weda kaapea. 5Kisee kiyaa naadi ani me gaano dimii mee ko kisee: Ikii me miyoo taa daba bagee epa kaa kepe kisuwa-kisuwa see maniipe see mée asemea yoka eto ko ani me kuwa mée wedoo to paagoo "Ikii keta okoo me maniino see kepee kuwa daamaa ipiipii niisemaasea yoka pooi, anii uuto" kisee okoo keta peeyaano kuwa daamaa see gaaga. Kisee ikii me kepee kuwa daamaa ipiipii semaagea kepa ko anii uuto ikii paagoo kimeemagaata naagoo ikii me too epa dimii kaa aii manta kepee yuwa ii see kidiita, mée me omaago ma kiseta kaama too manta kepee yuwa se, see dimii mee anii kigaapa.
Ede ma manisi naadi menaa
6Ikii daamaa nekeenii: Okoo keepa eebaa taa sigimiyaa bagee kuwa ota eebaa taa masiipea, bedaa okoo keepa eebaa sigimiyaa bagee kuwa ota eebaa masiipea, see wegayaa. 7Ikii me maniino mee miya kisee. Mée gakata ikii me anii kepe kisuwa maniipa see koogo gaata dimii mee doodoo maniino daamaa. Ede ma maniyaa bagee kuwa Ogatamee me epa kiyaa yoka ikii dimi wiya kaa maneekee se, bedaa maamaa kiseta kaama too maneekee mee miya se. 8Ogatamee mee ko Wa me ikii aii kiepa kaa esee daamaa agiyoo maamaa eebaa kiukuwaaniyaabuu taano omaago see Mée. Mee ko Wa me ikii me gaano pedeo agiyoo-pagiyoo kuwa uduma sikii kikiyaabuu siwoo naadi kaama ikii me apanaa bagee kaa daamaa yaukuwaano agiyoo-pagiyoo maamaa eebaa kedaa siwoo taapa. Ikii me kisee daamaa yaukuwawoosea naadi Wa me kisee ikii kaa esee daamaa agiyoo maamaa eebaa kiukuwaaniyaabuu siyaa.9:6-8 Luk 6:38, Plp 4:199Mee see see idukaa ebeamaata menaa ena mee ko kisee:
"Wa me daamaa aii wudinaa siyaa,
Waa daba bagee paagoo aii manegeeki,
Wa me daamaa yaukuwawoo sipi kuwa se gaabuu siyaa,
Waa kisee mée to ii see kuwa iminoo miya, iminoo miya kisee too neke-nekee siwoo siyaa" see menaa ebeamaata. Mzm 112:9
10Ogatamee mee ko keepa sigimaano bagee keepa yaagoo kiyaabuu taa see Mée, bedaa inii me naano agiyoo yuwa nusi naadi miya mée maniwoo taa see Mée. Waa kisee Mée kemaata ikii me aii maneekee kaa sigimenaa siyaa yuwa kuwa Wa me maakaa eebaa agoo kiyaabuu taapi. Bedaa ikii me kabu taa kaa daamaa sigimenaa siyaa yuwa doodoo Wa me daamaa poo maamaa eebaa agoo kiyaabuu taapi.9:10 Yes 55:1011Ikii me kisee too kepe maamaa aii manegeesea naadi Wa me ikii kaa daamaa kiekee siyaa yuwa kuwa eebaa kiagoo kiyaabuu taapi. Ikii me kuwa aii maniino see kepee kuwa inii me doodoota okoo paagoo kimaniitage kaboo mée eebaa me Ogatamee kiiboo, paamee see menaa eebaa asiipea. 12Mikee, ikii me maniino see kepee kuwa me kuwa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa me gaano pedeo agiyoo sikii-sikii yakiyaabuu see. Bedaa mee too se kiya Ogatamee kiiboo, paamee see menaa kuwa miya esee maamaa eebaa yaagoo kiyaabuu siyaa. 13Kuwa daba bagee yuwa ikii me agoo kiyaa yuwa noonaa okoo paagoo aii manegea kuwa me okoo me Ogatamee Waa ebo, Waa asii-sege, see yaapaagee taapea. Mee ko okoo me ikii mikee Kristus kaa menaa maamaa peneata yayeewoo, yawegawoo see bagee kemaata kabu taa kaa inii miya mée manegea, apanaa bagee uduma miya manegea ii see kuwa okoo me kideeta kaama Ogatamee yaapaagee taapea. 14Bedaa Ogatamee me epaa mee ikii kaa esee maamaa eebaa kineeta kuwa me okoo me esee kiepa kaa sembahyang kitaapea. 15Eto ko Ogatamee Wa me inii emaibo ebo aii mée manta mee ko esee ebo naadi kaama kisee-kisee se wegamaayaa yoka Ogatamee kiiboo, paamee see niiasiweei.9:15 Wa me inii emaibo ebo aii mée manta see menaa mee mena nekeeniino yaato ko mena kegaa wiya agoo. Mena kegaa ena mee ko Yesus mee aii mée manta mee. Mena kegaa ena mee ko Ogatamee me epaa mee inii kaa aii mée manta mee.
10Paulus me "Anii kisee mée yoka" see kuwa nekeensi naadi menaa
1Eto ko anii Paulus mee mena ena maamaa kisiinaka, mee ko kisee: Mée me ni kaa nawegaano, "Paulus mee ko inii paagoo tuyaa kaboo waa pesee dimii, pesee menaa kuwa taa, dimi daba, mena daba kuwa kaa too mée eetotaa see kiya waa beesekaa tuyaa kaboo waa mena pesee kaa too mée yaebeageeki" see nawegagea. Kuwa me kemaata anii Kristus see see dimi daba, mena daba, Wa me adumeta dimii kaa 2ni me maamaa kisiino ko kisee: Anii epeekaa ikii paagoo peemaata kaama dimi uu ma mena pesee kaa kisiyaa yoka daamaa nekeenii. Mee ko ikii mée noonaa me inii kaa mée yawegaano, "Okoo ko magaa da kaa iyee kaa omegee, toogee see bagee yuwa too" see mée yawegageekea. Anii kuwa bagee yuwa paagoo mena pesee kaa asiyaa naadi daamaa gaamagaai. 3Mikee, inii ko magaa da kaa omegee, toogee see bagee kiya inii me yape masiyaa kuwa ko magaa da kaa bagee me yape masiyaa see see se. 4Inii me yape paagoo poono see naadi dooyaa agiyoo kuwa ko okaa, mapeda kisee magaa da kaa agiyoo kuwa se kiya Ogatamee me pesee agiyoo kuwa. Yape bagee me pesee see ee yabogomedaa siyaayaa see see kuwa inii mée wisinegee see bagee yuwa okoo me omaago ma wegayaa menaa kuwa inii Ogatamee me pesee me yabogomedaa siyaayaa. 5Bedaa mée me ebo dimii kaa apanaa bagee me Ogatamee ipi kaano etaa da taamege-taamege siyaa menaa kuwa miya inii yataa kiyaayaa. Yape bagee yuwa daba, peedi yakiyaata kaama badaa maadoo peeyaa see see inii miya okoo me wegayaa menaa yuwa daba, peedi yakiyaata kaama Kristus me menaa too yayeeyaa see bagee kiyaano see naadi badaa maadoo peetaa see. 6Ikii mikee menaa too daamaa ipi, daamaa yayeewoo taapea kaboo inii me kuwa si yayeetaa see bagee uduma tupisi naadi si yayeetaa to mokoo da okoo maniipe.
7Ikii me mée yuwa tapaato yaato too deekee se kiya ipiipi dii, daamaa nekeenii. Ikii paagoo mée noonaa me ’Inii mikee Kristus yaato bagee’ see dimii gaayu ko okoo too se kiya okoo me inii miya okoo see see mikee Kristus yaato bagee yuwa ii see kuwa mée gaano daamaa. 8Tuhan Wa me menaa nadoonaasi naadi inii mée manta pesee da mee ko ikii daba, peedi kikiyaano see naadi se kiya ikii dimi mena daamaa iyawoo, pesee kiwoosea naadi kuwa pesee da inii mée manta. Wa me kisee inii daamaa mée manta kemaata anii peenaa ebo poga-poga kaa "Inii kisee bagee yoka" see kiiwegaga menaa kuwa kaa anii ego weda dimii mee se gaapa. 9Ni me kiebeano kapogee yuwa kuwa kaa ikii me ’Kuwa ko wa me nawedaasi naadi kaama mée yaebeamaata menaa yuwa too’ see dimii mee se nagaai. 10Mee ko mée noonaa me ni kaa nawegaano, "Paulus wa me mée yaebeakee kapogee kuwa dimi pesee kaa menaa, omaago ma mée yaebeageeki menaa yuwa kiya inii paagoo tuyaa kaboo waa dabaa see mée to. Bedaa wa me wegaano menaa kuwa miya peedi, imi taa, waa kisee mée to" see nawegageekea. 11Kuwa menaa nawegageekea bagee kuwa kisee daamaa nekeenii: Inii ikii paagoo toono taa kaboo inii dimi pesee kaa kiebeakee menaa kuwa doodoo inii ikii paagoo meemaata kaama kiitotaaka too miya ikii gaamaasea naadi inii me omaago ma kiukuwaape yoka gaai.
12Kuwa bagee yuwa okoo ekaato apaagee taano dimii mee inii taa, inii weda. Okoo mikee esee ebo kiyaa bagee miya inii okoo ma endagii naaki ou see dimii mee inii taa. Okoo me ’Aa ebo ye, nii ebo ye?’ kisee okoo ekaato aaebeadee, aawiginee taa see bagee yuwa. Okoo dimi ewo, dimi taa see bagee yuwa too. 13Kiya inii gaayu ko kisee ebo dimii kaa aaebeadee siyaa kuwa taa. Ogatamee me inii paagoo Yesus me menaa kiyoo naweganaa taai, Ni me agiyoo kiyoo naukuwanaa taai, see mée aseta. Inii me kuwa Wa me bedee mée yamaataata magaawee da kaa yaweganaa, yaukuwanaa see agiyoo kuwa kaa too inii yaapaagee siyaa. Apanaa magaa kaa inii me ukuwaano taa agiyoo kuwa kaa ebo poga-poga taano menaa mee inii taa. Ogatamee me inii bedee mée yamaataata magaawee kuwa ko ikii me magaa mee miya maga ena. 14Mikee, idukaa inii Kristus me menaa kuwa ikii paagoo miya kiiwegame yoka ikii me magaa mee miya Ogatamee me bedee mée yamaataata magaa ena. Bedee da amoo ikii paagoo nakimaano taa see magaa mee se. 15Bedee amoo yaato apanaa bagee okoo me too yaukuwagee seta agiyoo kuwa inii me too ukuwape poga-poga menaa kuwa inii taa. Ikii me magaa mee miya Ogatamee me bedee mée yamaataata yoka ikii me Yesus mikee gaano dimii mee esee ebo kedaa naadi kaama inii me ikii paagoo daamaa agiyoo kiukuwagee siyaa yuwa kuwa miya maamaa eebaa kedaa siwooka naaki ou dimii mee inii gaawooke. 16Inii kisee agiyoo eebaa daamaa ukuwadaa seta kaama ikii wodoo yaato magaa kaa miya inii Yesus me menaa eeweganaa taano esee ede. Maga ena kaa apanaa bagee okoo me too yaukuwagee seta agiyoo kuwa inii me too ukuwape poga-poga taape yoka naadi kaama inii Yesus me menaa ewo see magaa kaa kiyoo too eeweganaa taano ede.
17Ogatamee me menaa ena mee ko kisee: "Ebo poga-poga taa see bagee kuwa okoo ekaato apaagee see se kiya Tuhan mee kaa too yaapaagee taano daamaa" see menaa ebeamaata.10:17 Yer 9:2418Mikee, Tuhan me ’Okoo miya nao’ see yaapaagee siyaa bagee kuwa ko okoo ekaato kisee apaagee siyaa bagee kuwa se kiya Tuhan Wa me yaapaagee siyaa bagee kuwa too.10:18 Luk 18:10-14, Yoh 5:44
11Yesus me menaa yadoonaaka poga-poga see bagee kuwa gaai naadi menaa
1Eto ko dimi taa see bagee me waa ekaato apaagee taano see naadi wegaamoo siyaa menaa kuwa ani me miya peenaa kiiwegaanaka yoka ikii koogo dimi animaata nayii. Mikee, kisee ni me dimi taa see bagee me wegayaa see see menaa kuwa ikii dimi animaata nayeegee see bagee yuwa. 2Mee ko ikii apanaa bagee okoo yaato poono mee Ogatamee me be kemaata anii miya be. Kisee ukuyogaa ena, paayogaa ma peenaa ma enatapa toono taa see ukuyogaa to mee, paayogaa ena paagoo kaniipa see asiyaa see see mokoo ni me miya ikii yuwa kigoesi naadi Kristus Wa paagoo kiogaataama. Kisee daamaa kiogaataama yoka ani me ikii kaa kigaagaa ebo.11:2 Yahudi bagee me api goeyaa-goeyaa mee ko kisee: Nagamee me wa me ukuyogaa to mée ena paagoo kaniipa see aseta kaama tahun ena omemaata kaama api goeyaa. Api goeano taa miyoo kuwa uduma nagamee me ukuyogaa to apanaa mée to ma enatapa se tusi naadi daamaa diitoo siwoo siyaa. Paulus waa miya kuwa Korintus magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa okoo me apanaa bagee me makapaa menaa kuwa peneata okoo yaato poopea yaai naadi ebea-ebea menaa mee.11:2 Ep 5:273Otoogiyoo da me mée deebaa taano ipi see dimii kaa Hawa mee deebaa seta see see mokoo ikii miya mée me kideebaa see menaa kaa ikii me Kristus mee too ou dimii mee ekeata okoo yaato peeyaa naadi kiwedaaga.11:3 Kej 3:1-5, 1Tes 3:54Mee ko apanaa bagee me ikii paagoo meemaata kaama okoo me menaa kuwa ani me Yesus kaa kisi-maneema menaa kuwa doodoo se kiya apanaa menaa kiiwegayu ko ikii daamaa yayeeyaa. Bedaa ikii me Roh mee daamaa masemea kiya apanaa roh mee miya ikii masiyaa. Bedaa ikii me Yesus me doometa menaa kuwa daamaa penee siwookea kiya Wa me doomeeno taa menaa kuwa miya ikii peneasiyaa. Ikii me kuwa menaa daamaa gaamagaano taa kaa otoopa masiyaa yoka anii kiwedaaga.11:4 Gal 1:6-9
5Kuwa bagee kuwa ko ’Inii Yesus me menaa yadoonaa taano omaago see bagee yoka’ kisee ebo poga-poga senaa see bagee kiya okoo ebo, anii peedi see se. 6Anii gaayu ko mena wegaano omaago see mée se kiya anii mikee menaa ipi see mée to. Mikee, inii me kiiwegayaa yuwa ma, inii me ukuwayaa, peeyaa yuwa ma kuwa uduma yiba inii kisee bagee ii see kuwa awee da kaa kinekeeniyaabuu segeeke.
7Anii ekaato peedi ekeata kaama ikii ebo kiekeasiino see naadi anii Ogatamee me etokaa menaa kuwa aii kisee kiiwegagee sema. Anii ikii paagoo "Kepe se nii" see kisema kuwa pedeo see nagaagea ye? 8Apanaa magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee okoo me neeta kepee kuwa kaa anii ikii paagoo kepe kimasiino taa. Anii ikii paagoo daamaa agiyoo aii kisee kiukuwagee taano see naadi okoo me kepee oma yamaseta mokoo. 9Anii gaano pedeo kaa ikii paagoo kiitoogee sema kiya ikii me anii nii see menaa kuwa kisiino taa, anii kisee ikii mée ena ma dimi kigaagaa siyaano taa. Mee ko kuwa Makedonia wee kaa meta bagee yuwa okoo me ni me gaano pedeo agiyoo uduma neemea. Kisee neemea kemaata anii ikii paagoo kiitoogee sema kaboo ikii me anii kisee neegee segee taano kuwa kana kaapea yoka naadi anii ikii paagoo nii see kisiino taa kema. Bedaa eto asii miya nii see se kisiipa. 10Kristus Wa me mikee menaa kuwa ni kaa nadootaata kaama ani yiba topa kemaata anii mikee kisiino ko: Ani me ikii me kepee kuwa kimasiino taa kuwa pedeo see nagaayaa miya anii ikii Akhaya wee kaa magaa kaa bagee uduma anii kepe nii see kisiino taa kaa Wa me menaa aii kisee eeweganaa see mée ii see kuwa naneke-nekee siwoo taapea. 11Ani me ikii kiepa dimii taa naadi kaama anii ikii me kepee se kimasiyaa ye? Kisee taa, ni me epa kigaakee dimii mee Ogatamee me naipi.
12Ni me ikii kaa aii kisee kiukuwageeka agiyoo kuwa anii se daata kisee too kiukuwagee siwoo taapa. Kuwa ikii paagoo ebo poga-poga naadi kepe kimasiyaa bagee kuwa okoo inii ma endagii see kiyaano see dimii mee ebo. Kiya anii okoo me ebo poga-poga dimii mee yataa kiyaano see naadi anii ikii me kepee se masiipa, ani me ikii kaa aii kisee kiukuwagee siwoo taapa.11:12 Paulus me "Okoo me ebo poga-poga dimii mee yataa kiyaano see naadi anii ikii me kepee se masiipa" see menaa mee ko kuwa bagee kuwa "Inii mena wegaano omaago see bagee yoka kepe mée manii" see asegee see bagee kiya Paulus kisee taa. Waa kepe idimaano taa kaa aii kisee mena eewegataa see mée kemaata okoo ebo poga-poga bagee yuwa too ii see kuwa awee da kaa nekeensi naadi wa me Korintus magaa kaa bagee me kepee se masiipi, see menaa mee.13Kuwa bagee kuwa ko Yesus me menaa yadoonaa see bagee se. Okoo mée deebaa taano see naadi makapaa menaa weganaa see bagee yuwa too. Okoo me wegaano, "Inii ko Kristus me menaa yadoonaa see bagee yuwa yoka" see wegageekea kiya okoo kisee ebo poga-poga taa see bagee yuwa too. 14Okoo kisee mée deebaa see bagee yuwa ii see kuwa inii awee da kaa nekeeniyaa yoka dimi nagimaano taa. Mikee, Iblis mee miya waa ekaato epoo ena gakademaata kaama waa deeyaa naaki daamaa awee yaato malaikat bagee ena keenda kiya taa, mée deebaa siyaa.11:14 Yoh 8:44, Why 12:915Iblis mee kisee mée to kemaata wa me agiyoo yaokagee see bagee yuwa miya okoo me mée deebaa naadi Ogatamee me gaata-gaata yaokagee see bagee yuwa keenda. Kiya okoo kisee ukuwataa see bagee yuwa ii see kuwa inii awee da kaa nekeeniyaa. Okoo usiyaato ko okoo me pedeo ukuwagee setaa to doodoo kaata.
Paulus waa mena yadoonaa seta kaboo ae-wae segee seta menaa
16Anii bedaa wiyaagoo to ma kisiinaka: Anii dimi taa see mée see dimii mee se nagaai. Kiya ikii me anii kisee dimi taa see mée ii see nagaayu ko ni me ukuwata peeta yuwa kuwa kaa ebo poga-poga taanaka yoka ikii me dimi taa see mée to me ebo poga-poga menaa yuwa yiitoo siyaa see see ni me menaa miya ikii nayiitoo taai. 17Ni me ebo poga-poga taanaka menaa kuwa Tuhan me wegayaa-wegayaa doodoo taa. Wa me kisee menaa se wegayaa kiya anii dimi taa see bagee me wegayaa mokoo kiiwegaanaka. 18Okoo mée eebaa kisee magaa da kaa iyee doodoo ebo poga-poga segeekea yoka anii miya kisee ebo poga-poga taanaka. 19Ikii me gaano, ’Inii dimi ipi see bagee yoka’ see gaagea naadi kaama kuwa ikii paagoo dimi taa see bagee yuwa me ebo poga-poga menaa kuwa ikii dimi animaata yayeeyaa. Ikii kisee bagee yoka ikii ni me ebo poga-poga taanaka menaa kuwa miya nayiipea kigaaga. 20Mikee, kuwa ikii paagoo ebo poga-poga bagee kuwa gaayu ko okoo me ikii mée me agiyoo aii yaokagee see bagee mokoo daba, peedi kiekeasiino see naadi pesee kaa kisiyaa menaa kuwa ikii me yayiino too. Bedaa okoo me ikii me agiyoo yuwa nootagaa siyaa miya, okoo ekaato ebo ekee, ikii peedi kiekee segee siyaa kuwa miya, okoo me ikii ebeyumaa da kaa yagaa kopaa kitokoasiyaa kuwa miya, okoo me kisee kiukuwayaa agiyoo uduma ikii me koosi, koogo dimi animaata kaama okoo daba ukuwayaano too. 21Kiya inii gaayu ko kisee agiyoo kiukuwaano taa. Inii kisee dimi pesee kaa kiukuwaano taa kemaata kuwa bagee yuwa ebo, inii dabaa see bagee yuwa yoka anii ego weda nao see dimii mee gaayaa ye? Taa.
Kiya eto ko ikii paagoo mée noonaa me weda taa kaa ebo poga-poga taakea see see anii miya dimi taa see bagee me wegayaa-wegayaa mokoo weda taa kaa ebo poga-poga taanaka. 22Mee ko kuwa bagee kuwa "Anii Ibrani bagee yoka" see wegageekea ye? Kiya anii miya Ibrani bagee. Okoo me "Anii Israel bagee yoka" see wegageekea ye? Kiya anii miya Israel bagee. Okoo me "Anii Abraham me asii-kaba-kaba seta bagee yoka" see wegageekea ye? Kiya anii miya Abraham me asii-kaba-kaba seta bagee. 23Okoo me "Anii Kristus me agiyoo yaokagee see bagee yoka" see wegageekea ye? Eto ko anii taki-takii yago bagee me dimi taa see kaa wegayaa-wegayaa see see kiiwegataaka kiya koosi, anii gaayu ko Kristus me agiyoo maamaa eebaa daamaa yaokagee see mée. Okoo me kisee eebaa ukuwaano taa see bagee yuwa. Anii Wa me agiyoo yaukuwagee naadi kaama ani kaa naukuwaaniyaayaa agiyoo maamaa eebaa, kuwa ko kisee: Anii digiyoo ee yiba nadogeamoo seta kuwa kaagaa eebaa, okoo kisee eebaa taa. Mée me esee maamaa nadakameamoo seta kuwa miya kaagaa eebaa, okoo kisee eebaa taa. Anii bogaano see koo seta kuwa miya kaagaa eebaa. 24Yahudi bagee me pepeaduu me dakameamoo setaa to mee kabu idibi nakoo semea. Kabu ena kaa anii kaagaa amaamo ma iyee nadakameamoo semea, bedaa kabu ena kaa kisee nadakameamoo semea, kisee too kabu idibi. 25Kaagaa wedo Roma kaa bagee me kopaa nadakamemea, kaagaa ena mée me nabooyaano see naadi oma kamu me nawogemea. Kaagaa wedo kapal komaa gakumeta kaama bogaano see koo sema. Anii egapii ena, unu ena uwo dagii da taa kisee daage-waage seta. 26Anii peenaa seta magaa maamaa eebaa. Anii peetaaka too weda see agiyoo miya eebaa, kuwa ko uwo degaga see wedaa ma, oma masenaa see bagee wedaa ma, Yahudi bagee wedaa ma, mée tomaa apanaa yuwa miya wedaa ma, kota kaa tuyaa kaboo wedaa ma, mée taa magaa kaa tuyaa kaboo wedaa ma, maakaa pikuu da taa peeyaa kaboo wedaa ma, Yesus mikee gaata poga-poga see bagee yuwa me nabe kegea kaboo wedaa ma kuwa uduma anii kisee weda ma omegee, toogee segeeka. 27Ni me ukuwaano agiyoo kuwa anii kana ma, kana ma ukuwageeka. Kuwa ko anii unu eebaa toomoo umiino taa kaa ukuwageeka, kaagaa eebaa anii naadi ma ukuwageeka, uwo naadi ma ukuwageeka, kaagaa eebaa naano agiyoo tapoo toogeeka, bedaa doka miya taa kaa yabi ma omegee, toogee segeeka. 28Kuwa too se kiya anii kaagaa gakata kiyoo-kiyoo Yesus mikee gaayaa bagee uduma okoo daamaa makii taa see kaa toogeekea ye, taa ye naadi dimi gaagaa ebo toogee siwooka. 29Kisee mée ena dabaa naadi kaama dimi gaagaa siyu ko anii miya kisee dabaa naadi kaama dimi gaagaa eetaa see. Bedaa mée ena, mée me waa deebaa naadi kaama pedeo agiyoo ukuwayu ko anii miya dimi gaagaa naadi kaama boodi esee ebo ketaa see.
30Anii kisee ekaato apaagee see menaa kuwa kisiino gaano pedeo see kiyu ko waa dabaa see mée to ii see nanekeensi naadi ni kaa naukuwaaniyaayaa agiyoo kuwa kaa too anii ekaato apaagee taapa.11:30 2Kor 12:9-1031Anii kuwa agiyoo kaa kisega menaa kuwa ko inii epoo Mée Tuhan Yesus Waataagi Ogatamee Waa miya ipi. Inii me kisee too iminoo miya, iminoo miya yaapaagee siwoo see Mée Wa me anii makapaa menaa kisiino taa, see kuwa Waa naipi. 32Idukaa anii Damsik magaa kaa toogeeka too ko mee magaa kaa gubernur mee, Ebo Aretas me kiyoo ebo tuyaata mée wa me anii napeneasiino see naadi wa me okaa yago bagee yuwa paagoo asiino, "Oma wagee kenee to taa peetaa see etaa yuwa nadiitoo taai" see asimi. 33Kiya mée me anii iduunee ayaa yiba koogo naawemaata kaama oma wagee tokogoo yibaa taa maga kaa koogo nadooyamaamea. Kiyoo kaama anii daba peema.11:33 Paulus waa mée me peneasiino see naadi kaama wa kaa ukuwaandaa seta menaa mee ko Paulus waa yaai-yaai agiyoo eebaa yoka waa dabaa see mée to ii see nanekeensi naadi menaa ena.11:33 Kis 9:23-25
12Paulus me dega-dega kaa deeta menaa
1Anii ekaato kisee apaageeka see menaa kuwa otoopa menaa too kiya anii kisee menaa kuwa bedaa kisiino gaano pedeo see gaaga. Eto ko Tuhan me ni paagoo dega-dega kaa anii kisee deepa, kisee deepa see menaa yuwa ma, apanaa kisee awee da kaa nadeeyaata menaa yuwa ma kuwa kisiinaka. 2Mee ko mée waa ena, Kristus mikee gaata mée mee anii ipi. Waa kisee ki epoo to asii kakadee wedaagoo to mee kaa badaa maageeta kaama keedaa toogeeta kaama bedaa metaki eseta. Eseta kaama tahun gaasi ma wui ometa. Waa maa to ma badaa maageeta ye, dimi menaa da too badaa maageeta ye, kuwa anii ewo, Ogatamee Wa too ipi.12:2 "Kristus mikee gaata bagee ena anii ipi" see menaa mee ko apanaa bagee kaa yawegayaa menaa keenda kiya Paulus waa ekaato kaa wegata menaa kuwa. Apanaa bagee yuwa gaayu ko "Anii epoo to wodoo kaama kisee deepa, kisee deepa" see ebo poga-poga siyaa kiya waa kisee dimii taa kemaata waa apanaa bagee me deeta-deeta yuwa yawegayaa mokoo wegata.3Mee mée to badaa maageeta menaa mee anii ipi kiya waa maa to ma badaa maageeta ye, dimi menaa da too ye, anii ewo. Ogatamee too ipi. 4Waa kisee ki Pirdaus magaa kaa badaa maageeta kaama mée me wegaano iyo see menaa yeeta, mée paagoo se eewegaai naadi menaa kuwa yeeta, kisee wa me deeta. 5Mee mée to mee kaa anii yaapaagee siyaa kiya anii ekaato se apaagee taapa. Anii dabaa see mée ii see nanekeensi naadi ni kaa naukuwaaniyaayaa agiyoo kuwa kaa too anii ekaato apaagee taapa. 6Kiya anii kisee mée, kisee mée yoka see kuwa anii ekaato apaagee siyaa miya kuwa menaa kuwa mikee menaa yuwa too kemaata anii dimi taa see mée see kuwa mée me se nagaai. Anii kisee ekaato apaagee siyaa kiya se ukuwaapa. Ni me daamaa yaukuwanaa seta agiyoo yuwa ma, ni me daamaa yaweganaa seta menaa yuwa ma kuwa kaa kaama waa kisee mée to ii see daamaa nanekeeniyaa yoka kuwa too sikii. Anii kuwa asii menaa noonaa ma wegayu ko mée me anii maamaa naapaagee siyaa yoka naadi anii se kiiwegaapa.
7Kuwa Tuhan me ni paagoo esee ebo nadeeyaabuu seta agiyoo kuwa kaa anii ebo poga-poga se ukuwasi naadi ni me maa to kaa takuu see see agiyoo neeta. Mee ko Wa me anii ebo poga-poga siyaa yoka naadi kaama Iblis wa yaato bagee ena mee boodi nakiyaayaa agiyoo mee ni me maa to kaa neesi naadi namiyaata. 8Anii Tuhan paagoo kaagaa wedo mee agiyoo mee nataa kiyaai naadi maamaa asegee sema. 9Kiya Wa me nasiino, "Ni me epaa mee ma kaatoogee taapa yoka mee too sikii. Mée dabaa kiyaa kaboo Ni me pesee agiyoo kuwa daamaa ebo kedaa siyaa yoka koogo se makii siwoo taai" see nasimi. Kisee kemaata Kristus me pesee agiyoo yuwa ni kaa namaatagaa siwoosi naadi anii kuwa dabaa nakiyaayaa agiyoo kuwa kaa esee maamaa ede ma, ede ma siwoo taapa.12:9 2Kor 11:30, Plp 4:1310Kuwa me kemaata anii dabaa nakiyaayaa agiyoo kuwa kaa anii ede kegeeka. Kuwa ko mée me anii nawisiniyaa menaa yuwa ma, ae-wae nasiyaayaa agiyoo yuwa ma, mée me nawegee-wegee siyaa yuwa ma, dimi gaagaa nasiyaayaa agiyoo yuwa ma kuwa uduma anii Kristus kaa ede ma yadogaano too. Mikee, anii dabaa kiyaa kaboo anii pesee ketaa see.12:10 2Kor 4:8-11, 13:4
Paulus me Korintus magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa okoo kaa dimi gaagaa seta menaa
11Kuwa ni me kisega menaa kuwa ko dimi taa see bagee me ebo poga-poga menaa keenda. Mikee, anii aii mée dabaa to kiya kuwa ikii paagoo Yesus me menaa yadoonaa taano omaago see bagee kaano see naadi okoo ekaato apaagee see bagee kuwa okoo ebo, anii peedi see se. Ikii ni yaato peanta kaama kuwa ebo poga-poga bagee yuwa paagoo ikii me ani kaa "Waa kisee mée to, kisee mée to" see nawegamea naaki daamaa. Kiya ikii me kisee menaa ni kaa okoo paagoo nawegaano taa kemaata eto ani me too kisee menaa kuwa kiiwegataaka. 12Anii Kristus me menaa yadoonaa see mée ii see nanekeensi naadi agiyoo yuwa ma, dimi nagii-nagii agiyoo yuwa ma, apanaa kisee pesee agiyoo yuwa ma kuwa anii ikii paagoo makii taa see kaa ukuwagee sema. 13Ikii me ’Wa me inii mée epa taa, apanaa magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee okoo too epa kigi’ see dimii mee nagaagea ye? Ni me gaano pedeo agiyoo kuwa apanaa magaa kaa bagee me neemea, ani me ikii paagoo "Kepe nii" see kisiino miya taa kemaata kaama aa pedeo see nagaagea ye? Anii epa naekeasii see kisiyaa ye?
14Eto ko anii kaagaa wedaagoo to mee ikii paagoo meeno see naadi kaama ipiipii taaka. Ni me ou agiyoo kuwa ko ikii me agiyoo kuwa se kiya ikii mée kuwa too anii ou kigaaga yoka kisee nii, kisee nii see menaa kuwa anii se kisiipa. Ebea-ebea menaa ena mee ko kisee: Yogaanii yuwa me okonaka me gaano pedeo agiyoo kaa maniino see naadi yigimeeii siyaa mee se kiya okonaka me too yogaanii yuwa kaa maniino see naadi yigimeeii siwoo siyaa.12:14 Okonaka me too yogaanii yuwa kaa maniino see naadi yigimeeii siyaa see ebea-ebea mee mena nekeeniino yaato ko kuwa Korintus magaa kaa bagee okoo Paulus me yogaanii yuwa, waa okoo me okonaka mokoo. Kisee kemaata Paulus me "Ni me gaano pedeo agiyoo kuwa nii" see kuwa okoo paagoo se asiyaa, see ebea-ebea menaa mee.15Mikee, ni me agiyoo-pagiyoo kuwa uduma anii ikii kaa kitameano daamaa, ede, bedaa anii ekaato miya ikii kaa kiekega-maniino miya daamaa, ede. Ni me epa kigaano dimii mee kisee ebo kedaa siwooka kiya ikii me naa epa nagaano dimii mee peedi kedaa siwooka ye?
16Anii ikii paagoo kisee nii, kisee nii see menaa kuwa anii peenaa ma kisiino taa kema, see kuwa ikii miya naipi. Kiya ikii mée noonaa me ni kaa nawegaano, "Waa ko inii mée deebaa taano ipi see mée kemaata kisee neesi naadi mée deebaa simi" see menaa nawegageekea. 17Kiya ani me ikii paagoo pooi see asema bagee yuwa paagoo kepe namasii see menaa kuwa asiino taa. Okoo me ikii kideebaa naadi ikii me agiyoo ena ma kimasiino taa, se maa? 18Mikee, anii Titus mee ikii paagoo pooi see maamaa asema, bedaa Yesus mikee gaayaa bagee waa ena ma epo enaataa pooi see asema. Titus me kideebaa naadi ikii me agiyoo kimasiino taa, se maa? Waa ma enaa me iyee kuwa ena mee too yoka enaa me daamaa ukuwayaa, peeyaa yuwa kuwa miya mee iyee mee doodoo too, se maa?
19Kuwa eto ni me maamaa kiebeaga menaa kuwa ko inii me pedeo kiukuwaano taa, kisee kiukuwaano taa, see kiebeaga menaa too, see kuwa se nagaai. Ni me epa see bagee yuwa, wae. Kuwa kiebeaga menaa kuwa uduma inii Ogatamee emaa dagii da kaa Kristus ma dimi aagadi-maagadi naadi kaama kiebeaga. Kuwa menaa uduma ikii dimi mena daamaa iyawoo, pesee kiwoosea naadi menaa yuwa. 20Anii ikii paagoo meeta naagoo inii paaya ede aagaa taano daamaa kiya ani me ikii yaai see kigaayaa, bedaa ikii me miya yaai see nagaayaa, kisee aagaa siyaa naadi anii wedaaga. Mee ko ikii me aawisi-maawisi taano ma, anii naaki ou see dimii ma, kagoo ebo see dimii ma, ni me gaata-gaata too see dimii ma, pedeo yawegaa-wegaa taano ma, mée me menaa koogo yayeenaa, yadoonaa taano ma, ebo poga-poga dimii ma, kagoo aakiyaabuu taano ma, ikii kisee koo taakea kuwa anii ikii paagoo meemaata kaama kidiino weda. Bedaa ni me pesee kaa kisiyaa menaa kuwa kaa ikii miya weda kaapea. 21Anii bedaa ikii paagoo meeta naagoo kuwa idukaa pedeo agiyoo ukuwata bagee yuwa okoo me pedeo yuwa ekeasiino taa kemaata Ogatamee me ani kaa yege see dimii mee anii ikii paagoo namiyaapi. Mee ko mée eebaa me otoopa api doonaa, paayogaa doonaa, kisee pedeo ou dimi-pami kaa ukuwageekea kuwa ekeasiino taa, Ogatamee ma dimii menaa kaa too toowoo taano taa kemaata anii dimi gaagaa ebo kaapa kuwa wedaaga.
13Wodopasi gaamaasi naadi menaa
1Eto ko anii kaagaa wedaagoo to mee ikii paagoo meeno see yoka idukaa menaa ena mee daamaa nekeenii, mee ko kisee: "Pedeo agiyoo ukuwata see mée to mee gaayu ko wa me kisee pedeo ukuwapi, kisee pedeo koo sipi see deepea bagee mée wiya, wedo waa naa agoo kiyu ko okoo me menaa yayeeta kaama mee mée to me pedeo ukuwataa to mokoo da maniyaa" see menaa ebeamaata.13:1 Ul 19:152Miyoo taa anii wiyaagoo to etaa kaa ikii paagoo kiitoogee sema kaboo ani me kuwa pedeo ukuwagee seta bagee yuwa paagoo gaamaasi naadi menaa asema. Eto anii beesekaa topa kiya anii bedaa kuwa pedeo ukuwagee see bagee yuwa ma, apanaa pedeo agiyoo ukuwagee see bagee yuwa ma okoo uduma kaagaa ena ma asiino ko: Anii kaagaa ena ma ikii paagoo meemaata kaama ani me kuwa bagee kuwa uduma okoo me pedeo ukuwataa to mokoo da maniita. 3Kuwa eto ni me pesee ma kisega menaa kuwa ko ikii me nasiino, "Kristus Wa me menaa kuwa aa kaneeta kaama mée eewegataake ii see kanekeensi naadi agiyoo ena mée deeyaai" see nasegea. Ikii me kisee nagaadeekea kemaata Kristus me pesee da kuwa mikee wa kaa ekeata ii see nanekeensi naadi agiyoo kuwa kideeyaapa. Kristus Wa me ikii kaa kiukuwagee see agiyoo kuwa dabaa see agiyoo se kiya ikii paagoo pesee ma kiukuwataa see agiyoo yuwa too. 4Mikee, Kristus mee piya bokoo to kaa paku wugitaata mee ko Waa dabaa kiyaata kaama booyaata kiya Ogatamee me pesee da kaa Waa aya andoo peeyaata kaama totaaki.13:4 Plp 2:6-9 Inii miya kisee Kristus ma aagadi-maagadi naadi dabaa see bagee yuwa kiya Ogatamee me pesee kaa inii Kristus ma epo enaataa totaake. Inii kuwa Wa me pesee kuwa ikii paagoo kideeyaape yoka gaamagaai.
5Ikii ekaato apaadee taai, mee ko ikii me "Inii Kristus me menaa daamaa peneata mikee gaawoo see bagee yuwa mikee ye, taa ye?" see kuwa ikii aasee taai. Kristus Yesus mee mikee ikii yiba tupi ii see kuwa ikii nekeeniino taa ye? Waa ikii yiba kiitoono taa kiyu ko ikii aii bagee yuwa too see kideeyaa. 6Ikii me inii mikee Kristus me menaa yadoonaa see bagee yuwa ii see mée deegea see kuwa anii ede. 7Eto ko ikii pedeo agiyoo se ukuwasea naadi inii me Ogatamee paagoo kiasegeeke. Kiya ikii me inii me menaa mée yayeeta kaama pedeo yuwa ekeasegea kemaata mée me inii mée yaapaageesi naadi Wa paagoo kiasegeeke se. Kiya ikii daamaa agiyoo too ukuwawoosea naadi mee kaa too kiasegeeke. Mée me inii aii bagee yuwa too see mée gaayaa miya inii ikii kaa kisee kiasegeeke. 8Mee ko mée me inii aii bagee yuwa too see mée gaayaa miya inii me kiukuwagee siyaa agiyoo kuwa uduma mikee menaa doodoo too. Inii makapaa menaa doodoo see agiyoo ena ma kiukuwaano iyo. 9Mée me inii dabaa see bagee yuwa see mée gaagea kiya ikii daamaa pesee kiwookea mee kaa inii esee ede ketaake. Ikii kisee daamaa pesee kiwoo naadi kaama sikii, daamaa too, ikii kisee bagee kesea naadi inii Ogatamee paagoo kiasegeeke. 10Kuwa kiebeaga menaa kuwa ko anii ikii paagoo meemaata kaama kiitoogeeka too anii mena pesee kaa kisiyaa yoka naadi eto anii ikii paagoo meemagaano taa kaboo kuwa menaa kiebeaga. Tuhan me ni kaa naekeata pesee da mee me anii ikii pesee ma kisiyaa. Kiya kuwa ni kaa naekeata pesee da mee ko ani me ikii daba, peedi kikiyaasi naadi pesee da se kiya ikii dimi mena daamaa iyawoo, pesee kiwoosea naadi naekeata pesee da mee.
11Neebee nokaa yuwa, ni me wodopasi menaa mee ko kisee: Ede ma, ede ma siwoo siweei. Ikii paagoo koopoo kiyaa yuwa kuwa daamaa, sikii, topoo too kiyaabuu taai. Ni me kisega menaa kuwa uduma daamaa masii. Ikii ena dimii, ena menaa kaa umiwoo taai, koogo adumeta dimii kaa epo enaataa umiwoo, toowoo taai. Ikii kisee ukuwawoo, umiwoo naadi kaama epa dimi ma, koogo adumeta dimii ma kuwa mée maniyaa Mée Ogatamee mee ikii ma kisee too kiitoowoo taapi.
12Ikii me epao aasee siyaa menaa kuwa pedeo taa dimii kaa ebe aanuunuu segee siwoo taai. Nakaayoo Yesus mikee gaayaa bagee yuwa uduma me epao kisegea.
13Tuhan Yesus Kristus Wa me inii kaa aii mée yadootagaa siyaa agiyoo ma, Ogatamee me epaa mee ma kuwa ikii ma epo enaataa kiitoowoosi naadi kiasege. Bedaa Roh Kudus mee miya ikii ma enaataa dimi aagadi-maagadi naadi kiitoowoosi naadi kiasege. Kiyoo too.