1 Korintus
Paulus me Korintus magaa kaa Yesus mikee gaata bagee yuwa paagoo petamanii yaebeamaata kapogee
Idukaa Paulus me Yesus me menaa yadoonaa segee naadi kaama Akhaya wee kaa Korintus magaa kaa bagee paagoo eewegagee seta. Kuwa wa me kiyoo ukuwanaa, peenaa seta menaa kuwa Kisah Para Rasul 18:1-17 yiba topa. Waa pe-seometa kaama wodoo mée ena ekaa da ko Apolos me okoo paagoo mena eewegagee seta.
Paulus me mee kapogee mee yaebeamaata mee ko mee magaa kaa Yesus mikee gaata bagee yuwa me Paulus paagoo mena apaadee taano see naadi kapoge ena ebeamaata. Okoo me apaadee seta menaa kuwa ko kisee: Api se goeano mee daamaa ye? Bedaa apimee me Yesus mikee gaayaa kiya paimee mikee se gaayu ko wa me pai to ekeasiino mee daamaa ye? Bedaa makapaa ogatamee paagoo maniino agiyoo kuwa naano daa ye, dagu ye? Kuwa okoo me kisee apaadee seta menaa kuwa kaa Paulus me mee kapogee yaebeamaata.
Bedaa wa me mee kapogee okoo paagoo yaebeamaata mee ko okoo Yesus mikee gaata kiya okoo mée noonaa pedeo iyee kaa omegeekea see menaa kuwa waa yeeta. Bedaa okoo mée eebaa ipi poga-poga see bagee kemaata ukuu baatagaa naadi kaama ena dimii, ena menaa see kuwa taa naadi kaama mee kapogee yaebeamaata. Bedaa mena ena mee ko kisee: Ikii Ogatamee me agiyoo daamaa aaukuwagee siwoosea naadi Roh me ikii kaa aii kidootaata pesee agiyoo kuwa kaa ikii ebo poga-poga see se taai. Kiya epa aagaa see dimii kaa daamaa agiyoo aaukuwagee siwoo taai naadi menaa kuwa miya agoo. Apanaa menaa eebaa kuwa miya wa me okoo paagoo yaebeamaata.
Yesus mee epoo to wodoo pakaa-seometa kaama wodoo tahun mée oga ma idibi waa naa omemaata kaama tahun 55 mee yiba mokoo Paulus me Epesus magaa kaa kaama mee kapogee yaebeamaata.
Mee kapogee yiba mena kutuu yuwa kuwa ko kisee:
1:1-9 Petamanii menaa
1:10–4:21 Yesus mikee gaayaa bagee yuwa wa too kutuu, wa too kutuu se aawiginee taai naadi menaa
5:1-13 Yesus mikee gaayaa bagee paagoo tobaaka taata mée to kaa menaa
6:1-11 Yesus mikee gaayaa bagee yuwa paagoo mena agoo see bagee yuwa kaa menaa
6:12-20 Mée maa to mee otoopa se doonaa taai naadi menaa
7:1-40 Ekea bogaa daamaa umiyaa, tuyaa menaa ma, api goeano kaa menaa ma
8:1–11:1 Makapaa ogatamee paagoo kupi-manee taa see agiyoo kuwa naano daamaa ye, pedeo ye naadi menaa
11:2-34 Yesus mikee gaayaa bagee yuwa kutuu taa see kaboo ukuwayaa-ukuwayaa, nuyaa-nuyaa see kaa menaa
12:1–14:40 Roh me Yesus mikee gaayaa bagee yuwa kaa aii yadootaayaa pesee agiyoo kaa menaa
15:1-58 Inii miya Kristus see see aya andoo pootagea ii see kuwa nekeensi naadi menaa
16:1-24 Wodopasi menaa
11Nii ko Paulus, Ogatamee me gaata-gaata dimii kaa Kristus Yesus me menaa nadoonaasi naadi pooi see naseta mée. Bedaa inii ma Yesus yiba ena kenaa bagee ena Sostenes mee miya 2enaa me ikii Korintus magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa paagoo mee kapogee mee kiebeataake. Ikii ko Ogatamee me Kristus Yesus doodoo daamaa wa too kiwigintaata bagee yuwa, ikii kisee bagee kesea naadi Ni paagoo nameei see kiseta bagee yuwa. Wa me kisee kiyaata bagee kuwa ko ikii too se kiya kiyoo-kiyoo apanaa magaa kaa bagee okoo miya. Okoo me inii epoo Mée Tuhan Yesus Kristus Wa ekaa da ebo nao naadi Wa paagoo asiwoo siyaa bagee kuwa uduma miya kisee Wa me daamaa wa too wigintaata bagee kiyaata. Okoo miya, inii miya, inii uduma me epoo Mée mee ko Yesus mee. 3Iniitaagi Ogatamee ma, Tuhan Yesus Kristus ma Ekea me aii kiepa dimii ma, koogo adumeta dimii ma kuwa ikii ma epo enaataa kiitoogeesi naadi kiasege.
Ogatamee mee kiiboo, paamee naadi menaa
4Ikii Kristus Yesus doodoo Ogatamee me epaa mee ikii kaa maamaa aii kidootaata kuwa kaa anii Ni me Eboo Ogatamee mee kiiboo, paamee see asegeeka. 5Mee ko ikii Kristus ma dimi aagadi-maagadi naadi kaama ikii kaa daamaa aii kidootaata agiyoo kuwa maamaa eebaa. Kuwa ko ikii me wegayaa menaa yuwa yiba miya, ikii me ipi kiyaa menaa yuwa yiba miya kuwa uduma yiba Wa me ikii senawii mokoo daamaa kikiyaata. 6Wa me kisee maamaa aii kidootaata kemaata kuwa ikii paagoo Kristus kaa kiiwegata menaa yuwa ikii me kuwa mikee menaa ii naadi kaama dimi yiba maataata umiwoo, toowookea. 7Kuwa me kemaata Roh me inii kaa mée aii yadootaayaa pesee agiyoo kuwa uduma ikii kaa agoo, taa see ena ma taa, kisee too inii epoo Mée Tuhan Yesus Kristus mee awee da kaa kaatagi naagoo too. Ikii mee naagoo maamaa diitoo, umiwoo, toowoo taakea. 8Inii epoo Mée Tuhan Yesus Kristus meetagi naagoo ikii kaa pedeo menaa ena ma taa kesea naadi Wa me pesee da ikii kaa kineegee siwoo taapi, kisee too wodopasi naagoo too.1:8-9 1Tes 5:23-249Ogatamee me taa ma taa kisee daamaa kiukuwawoo segee taapi. Wa me ikii Wayoopaa, inii epoo Mée Tuhan Yesus Kristus mee ma enaataa dimi aagadime siwoosea naadi Ni paagoo nameei see kiseta.
Yesus mikee gaayaa bagee yuwa wa too kutuu, wa too kutuu se aawiginee taai naadi menaa
10Neebee nokaa yuwa, inii epoo Mée Tuhan Yesus Kristus mee ekaa yago Mée yoka eto ko anii mena ena maamaa kisiino ko kisee: Ikii ena dimii, ena menaa kaa too umiwoo, toowoo taai. Ikii wa too kutuu, wa too kutuu aawiginee see se. Dimi ena mee kaa too umiwoo, toowoo taai.1:10 Plp 2:1-411Ni me epa see bagee yuwa, ikii yupii aawisi-maawisi menaa agoo, see menaa kuwa Keloe me ee kaa bagee me nasemea. 12Ani me kuwa kisega menaa mee ko ikii mée noonaa me wegaano, "Anii Paulus yaato", noonaa me "Anii Apolos yaato", noonaa me "Anii Kepas yaato", bedaa noonaa me miya "Anii Kristus yaato" kisee menaa kuwa ikii mée gakata eebaa me wegageekea. 13Yaai, Kristus mee kisee wudimaayaa ye? Anii Paulus mee ikii kaa piya bokoo to kaa paku kiwugitaaga ye? Ikii Paulus ekaa yiba uwo kitukumpea ye?
14Ani me ikii uwo kitukumaano taa kuwa ede, anii paamee see dimii mee ebo. Krispus ma, Gayus ma wiya kuwa too ani me uwo yatukumeta. 15Anii kisee ikii uwo kitukumaano taa kemaata ikii me "Anii Paulus ekaa yiba uwo natukumeta mée yoka" see menaa kuwa ikii mée ena me se wegamaayaa. 16Ani me Stepanus tukuguu to okoo miya uwo yatukumema ii see kuwa anii eto nekeenega kiya ani me apanaa bagee uwo yatukumeta see kuwa anii ewo. 17Kristus me "Mée uwo yatukumese yoka pooi" see kuwa nasiino taa. Wa me doometa menaa kuwa "Nadoonaase yoka pooi" see naseta. Anii kuwa menaa yadoonaaka kuwa ko mée me ipii ma wegayaa-wegayaa see see yadoonaaka se. Kristus mee piya bokoo to kaa mée yaboota menaa kuwa otoopa wuutu-waatu siyaa naadi anii mée me ipii ma enaataa se wegayaa.
Mée me ipii wa too, Ogatamee me ipii wa too see kuwa nekeensi naadi menaa
18Kristus mee piya bokoo to kaa mée yaboota menaa kuwa ko okoo pedeo yaato peegee taa see bagee yuwa me gaano, ’Dimi taa see bagee me menaa yuwa too’ see gaageekea. Kiya inii Ogatamee me daba mée daagimaa peeyaabuu seta bagee yuwa gaayu ko kuwa Kristus kaa menaa kuwa Ogatamee Wa me pesee see menaa ii see kuwa inii gaawoo see.1:18 Rom 1:1619Idukaa Ogatamee me aseta menaa ena ebeamaata, mee ko kisee:
"Dimi ipi see bagee okoo me ipi see dimii mee Ani me ewo yakiyaapa,
bedaa mée me ipii kuwa miya Ani me yataa kiyaapa" see aseta, see menaa ebeamaata. Yes 29:14
20Mée me ipii kuwa Ogatamee me kisee peedi yakiyaata kemaata dimi ipi see bagee kuwa kayoo? Musa me menaa ipi see bagee kuwa kayoo? Magaa da kaa ipi kaa wegaa-wegaa taa see bagee apanaa yuwa kuwa miya kayoo? Kuwa magaa da kaa ipii kuwa imi taa, Ogatamee me dimi taa see bagee me ipii mokoo yakiyaata, se maa? 21Mikee, magaa da kaa bagee okoo me ipi see menaa kuwa doodoo Ogatamee mee ipi kaano taa. Ogatamee Waa ko ipi yago Mée kemaata Wa me Kristus kaa menaa eeweganaa see kaa too mée daagimaa peeyaabuu taapa see gaata, apanaa bagee me Anii se naipi kaapea see dimii mee miya gaata. Mée me gaano, ’Kuwa dimi taa see bagee me menaa too’ see gaata kiya Ogatamee me kuwa menaa mikee gaayaa bagee kuwa too daba daagimaa peeyaano daamaa, ede see gaata. 22Yahudi bagee yuwa me wegaano, "Dimi nagii-nagii agiyoo ma enaataa gaayu too mikee menaa ii see gaayaa" see wegageekea. Bedaa mée tomaa-tomaa apanaa yuwa me wegaano, "Mée me ipi kaa menaa too mée eewegayu too mikee menaa ii see gaayaa" see wegagee siyaa. 23Kiya inii gaayu ko Kristus mee daba, peedi ekeata kaama Waa piya bokoo to kaa mée yaboota menaa kuwa inii yaweganaa siyaa. Kuwa menaa kuwa Yahudi bagee yuwa me yiino esee be kegea. Bedaa mée tomaa-tomaa apanaa yuwa me gaano, ’Dimi taa see bagee me menaa yuwa too’ see gaagea. 24Kiya okoo Ogatamee me Ni paagoo nameei see aseta bagee kuwa kisee dimii se gaayaa. Okoo Yahudi bagee miya, mée tomaa-tomaa apanaa yuwa miya okoo me gaano, ’Kristus doodoo Ogatamee Wa me pesee ma, Wa me ipi dimii ma kuwa ebo ii’ see gaayaa. 25Mee ko magaa da kaa ipi see bagee yuwa me Kristus kaa menaa kuwa ’Daba see bagee me menaa too’ see gaayaa kiya Ogatamee Wa me daba see menaa kuwa miya kuwa esee ipi see menaa, magaa da kaa ipii kuwa asii ipii. Bedaa omaago see bagee me gaano, ’Dabaa see menaa too’ see gaayaa kiya kuwa Ogatamee Wa me dabaa see menaa kuwa miya esee pesee, magaa da kaa pesee kuwa asii pesee ii see kuwa inii daamaa nekeeniyaa.
26Neebee nokaa yuwa, Ogatamee me ikii Ni paagoo nameei see kiseta kuwa daamaa nekeenii. Wa me kisee kiseta kaboo ikii yupii magaa da kaa ipi dimi-pami kuwa ipi see bagee eebaa taa, ebo bagee miya eebaa taa, ekaa yago bagee miya eebaa taa.1:26-28 Mat 11:2527Kiya Ogatamee me kisee taa see bagee yuwa daamaa wigintaata. Kuwa ko magaa da kaa bagee me gaano, ’Kuwa dimi taa see bagee yuwa too’ see gaayaa kiya Wa me kuwa magaa da kaa dimi ipi see bagee kuwa dimi ego weda kiyaano see naadi kuwa dimi taa see bagee yuwa daamaa wigintaata. Bedaa magaa da kaa bagee me gaano, ’Kuwa dabaa see bagee yuwa too’ see gaayaa kiya Wa me kuwa omaago see bagee kuwa ego weda kiyaano see naadi kuwa dabaa see bagee yuwa daamaa wigintaata. 28Bedaa kisee miya magaa da kaa bagee me gaano, ’Kuwa daba, peedi see bagee yuwa too’ see gaayaa kiya kuwa omaago see wegagee siyaa bagee kuwa Wa me aii daba, peedi see bagee yuwa too yaekeasiino see naadi okoo me daba, peedi ekeata bagee kuwa Wa yaato daamaa wiginegeeta. 29Wa me kisee bagee yuwa daamaa wigintaata kemaata mée ena ma Wa paagoo ebo poga-poga menaa se wegayaa, iyo.1:29 Ebo poga-poga menaa kuwa ko kisee: "Anii dimi ipi, anii ebo bagee kemaata Ogatamee A me daamaa nawigintaage" see menaa kuwa. Kiya kisee menaa kuwa se wegayaa, iyo.30Ikii Kristus Yesus ma dimi aagadi-maagadi siyaa kuwa Ogatamee Wa me too kiukuwaaniyaata agiyoo. Kristus mee ko Ogatamee me ipi dimii mee inii daamaa mée deeyaata Mée. Kristus doodoo too inii sikii, inii topoo see mée deeyaa. Wa me too inii me pedeo iyee-payee yuwa mée yawigintagaa taa see Mée. Wa me too inii Ogatamee ma menaa yuwa mée yataa kiyaata kaama daba mée daagimaa peeyaano Mée. 31Wa me inii kisee daamaa mée yaukuwamaata kemaata idukaa ebeamaata menaa ena ko kisee: "Ebo poga-poga taa see bagee kuwa okoo ekaato apaagee see se kiya Tuhan mee kaa too yaapaagee taano daamaa" see menaa ebeamaata.1:31 Yer 9:23-24
2Kristus mee piya bokoo to kaa paku wugitaata menaa kuwa Paulus me mée me ipi see menaa ma enaataa eewegaano taa see nekeensi naadi menaa
1Neebee nokaa yuwa, anii petamanii ikii paagoo meemaata kaama Ogatamee me idukaa kaama awee da kaa kiyaano taa menaa kuwa too anii daamaa kiiwegama. Kuwa menaa kuwa anii ebo bagee me wegaa-wegaa see see kiiwegaano taa, mée me ipii kuwa ma enaataa miya kiiwegaano taa. 2Anii ikii paagoo kiitoogee sema kaboo ni me dimi daata menaa mee ko kisee: ’Anii apanaa menaa se eewegaapa, Yesus Kristus kaa menaa kuwa too, Waa daba, peedi ekeata piya bokoo to kaa paku wugitaata kaama mée yaboota menaa kuwa doodoo too eewegaapa’ see kuwa anii gaama. 3Anii ikii paagoo kiitoogee sema kaboo anii dabaa, weda, totomo, kisee maamaa koo segee sema. 4Ni me kiseta menaa ma, ni me kiiwegagee seta menaa ma kuwa ko mée me ipi dimii ma enaataa se kiya Roh me pesee ma enaataa kemaata ii see kuwa ikii me awee da kaa nekeensea naadi kiiwegagee sema. 5Mee ko ikii me ’Mée me ipi see menaa kaa mée eewegataaki yoka’ see nagaata kaama Kristus kaa dimi maataasea naadi kiiwegama se kiya Ogatamee Wa me pesee da mee kaa too ikii Kristus kaa dimi maataasea naadi kiiwegagee sema.2:3-5 2Kor 4:7
Ogatamee me ipi see dimii mee kaa menaa
6Kisee kiya inii miya dimi ipi kaa menaa kuwa eewegataa see. Okoo Kristus yiba daamaa iyawoo naadi ipi see bagee yuwa paagoo inii kisee ipi kaa menaa kuwa daamaa eewegataa see. Kiya inii magaa da kaa ipii kuwa ma enaataa eewegaakee se, inii eto mee begaa kaa ebo bagee me ipii kuwa kaa miya se. Kuwa bagee uduma taa kedaa taatagea. 7Kiya inii gaayu ko inii Ogatamee me ipi see menaa kuwa eeweganaa siyaa. Kuwa ipi see menaa kuwa ko Ogatamee me idukaa kaama booniwoo naadi awee da kaa kiyaano taa menaa, agiyoo-pagiyoo uduma ogaatagaano taa miyoo Wa me inii mée gaataata kaama "Okoo ebo, okoo asii-sege siyaabuu taata" kisee ipi kaa wegataata menaa kuwa. 8Eto mee begaa kaa magaa da kaa ebo tookee bagee yuwa kuwa menaa nekeeniyaa bagee ena ma taa. Nekeenta naaki mee Wa too ebo, Wa too asii-sege see Mée Tuhan mee piya bokoo to kaa paku se wugiyaa. 9Okoo se nekeenegea kiya idukaa ebeamaata menaa ena mee ko kisee:
"Emaa me diino taa see agiyoo waa,
apa me yiino taa see menaa waa,
dimi yiba gaamagaano taa see menaa waa,
kuwa daamaa agiyoo kuwa uduma Ogatamee me idukaa kaama ipiipii seta.
Kuwa ko Waa epa gaayaa bagee kuwa kaa ’Anii kisee daamaa yaukuwaaniyaabuu taata’ see gaata kaama okoo kaa daamaa yaipiipii seta" Yes 64:4
see menaa ebeamaata. 10Mikee, Ogatamee me kuwa idukaa kaama dimi ipi kaa mée yaipiipii seta agiyoo yuwa kaa menaa kuwa eto Roh doodoo inii paagoo awee da kaa mée yakiyaami. Roh me uduma agiyoo uduma ipiipi deetaa see kaa esee ipi see Mée yoka Ogatamee yiba boonemaata menaa kuwa miya Waa esee ipi. 11Mée tomaa gaayu ko mée waa ena, waa ekaato dimi yiba koogo gaayaa yuwa kuwa mee mée to too ipi, se maa? Mee mokoo miya Ogatamee Wa me dimi yiba koogo gaayaa yuwa kuwa mée uduma ewo, Ogatamee me Roh Wa me too ipi. 12Eto ko inii magaa da kaa iyee kuwa masegea se kiya Ogatamee paagoo kaama eseta Mée Roh mee too masegea. Ogatamee me inii kaa aii mée manta agiyoo kuwa uduma inii daamaa nekeeniino see naadi Roh mee masemaagea.
13Inii kuwa menaa kuwa yaweganaa see. Kiya inii kuwa menaa kuwa mée me ipi kaa mée tupiyaa menaa kuwa ma enaataa yaweganaa see se kiya Roh me mée tupiyaa menaa kuwa doodoo too yaweganaa siyaa. Kuwa Roh me menaa kuwa inii me okoo Roh maseta bagee yuwa paagoo daamaa ipiipi ase-manee segee siyaa. 14Roh taa see bagee kuwa okoo Roh me menaa se masemaayaa. Okoo me gaano, ’Dimi taa see bagee me menaa yuwa too’ see gaayaa, okoo kisee se nekeeniyaa. Roh agoo see bagee kuwa me too Roh me menaa ii see nekeeniyaa.2:14 Yoh 14:17, Rom 8:715Roh agoo see bagee kuwa okoo me kuwa mikee menaa, kuwa makapaa menaa, kisee ipi kaa daamaa wiginiwoo siyaa. Kisee bagee kuwa mée me okoo kaa pedeo menaa si yawegayaa. 16Idukaa ebeamaata menaa ena mee ko kisee:
"Tuhan Wa me dimii kuwa ipi see mée ena agoo ye?
Waa mena tupi-manee siyaa mée naa maamee naa ya?" see menaa ebeamaata. Yes 40:13
Kisee bagee taa kiya inii gaayu ko Kristus Wa me dimii kuwa inii agoo.
3Yesus mikee gaayaa bagee kuwa wa too kutuu, wa too kutuu se aawigineesi naadi menaa
1Neebee nokaa yuwa, anii ikii paagoo mena kiiwegagee sema kuwa ko Roh yago bagee paagoo eewegayaa see see mokoo anii kiiwegaano iyo. Magaa da kaa iyee kaa umiwoo, toowoo taa see bagee paagoo eewegayaa see see mokoo anii kiiwegagee sema. Kristus yiba iyawoo taano taa see bagee yuwa paagoo, baayee yiba yogaa yuwa paagoo eewegayaa see see mokoo anii kiiwegagee sema.3:1-2 Ibr 5:12-142Ikii naano agiyoo kuwa eboo see agiyoo se noomaayaa yoka anii kisee agiyoo kuwa kiniino taa, ama too kineema. Eto miya ikii yoga mokoo yoka ebo menaa se masemaayaa. 3Ikii magaa da kaa iyee kaa umiwoo, toowoo see bagee yuwa yoka iyo. Mee ko ikii yupii anii naaki ou see dimii kaa aakago-maakago, aawisi-maawisi, kisee koo segeekea. Kisee kemaata ikii magaa da kaa iyee-payee kuwa masemaata kaama aii ewo see bagee yuwa mokoo toogeekea ii see kuwa kideeyaa, se maa? 4Mee ko ikii mée ena me wegaano, "Anii Paulus yaato bagee", bedaa mée ena me wegaano, "Anii Apolos yaato bagee" ikii kisee aawegaa segeekea. Kisee menaa kuwa kaa ikii miya magaa da kaa iyee kaa umiwoo, toowoo see bagee yuwa mokoo, se maa?
5Kisee kemaata daamaa nekeenii. Apolos mee kaasee mée to naadi kaama ikii wa yaato peanegea ya? Bedaa anii Paulus miya anii kaasee mée to naadi kaama ni yaato meanegea ya? Apolos ma enaa ko agiyoo aii yaokagee see bagee wiya too. Tuhan me enaa paagoo "Aa kisee agiyoo naukuwaai, aa kisee menaa naweganaa taai" see kuwa enaa mée asimi. Enaa me kiiwegame menaa kuwa me ikii Yesus mikee nao see gaamea. 6Piya kabagaa da wiyaa mokoo anii petamanii ikii paagoo mena kiiwegama. Mee kabagaa da uwo kabagegee siyaa mokoo Apolos me miya kitopegee simi. Kisee kiya iyayaano mee ko Ogatamee Wa me too.3:6-7 Yes 55:10-117Kabagaa da weta mée waa miya peedi, uwo kabagegee seta mée waa miya peedi, iyayaano Mée Ogatamee Wa too ebo. 8Kabagaa da wiyaa mée to ma, uwo kabagiyaa mée to ma ekea ena doodoo. Ekea me ukuwagee seta agiyoo yuwa doodoo ekea me ukuwataa to mokoo da wa too, wa too masiitagea. 9Enaa miya kisee. Enaa ko Ogatamee me agiyoo epo enaataa yaokagee see bagee wiya. Ikii ko Ogatamee me bugii da mokoo, Ogatamee me maataata ee to mokoo.3:9-10 Ep 2:20-22, 1Pet 2:4-6
Yesus mikee gaayaa bagee kuwa Ogatamee me ee to ebea-ebea menaa
10Ee maataa see mée to me ee kabo daamaa ipi kaa maayaa mokoo anii miya Ogatamee me ni kaa aii nadootaata pesee da kuwa me anii petamanii ikii paagoo mena daamaa ipi kaa kiiwegama. Bedaa kiyoo kaama ee maataa see bagee me kaboo da wodoo magaatoo siyaa mokoo apanaa bagee miya ikii paagoo mena kiiwegageekea. Kisee kiya ee maataa see bagee daamaa ipiipi see ee maayaa mokoo mena wegataa see bagee yuwa miya okoo mée gakata daamaa ipiipi nekeeniino gaano pedeo. 11Kuwa ko kabo ena too too tupi, mee ko Yesus Kristus mee. Wa too kabo maataata tupi yoka apanaa kaboo ena ma se maayaa. 12Wa me menaa yawegataa see bagee yuwa okoo me mee kaboo da wodoo taa magaatoo siyaa. Okoo mée noonaa me emas pose ma, perak pose ma, kepe ebo edaakee omaa ma, kisee agiyoo kuwa me kaboo da wodoo taa magaatoo siyaa. Bedaa mée noonaa me aii piya waa, baa boo wii keta yuwa waa, apanaa boo wii keta yuwa waa, kisee kuwa biyaa me pooniyaa agiyoo yuwa masegeeta magaatoo siyaa. 13Okoo mée gakata ee maataata kaama wodoo Tuhan Waa biyaa ma meetagi naagoo Wa me kuwa ee yuwa biyaa me pooneapa ye, se pooneapa ye, kisee awee da kaa kisi naadi biyaa iyee taatagi. Biyaa iyee siyaa naaki mée ena-ena okoo me magaatoo seta yuwa daamaa, pedeo see kuwa awee da kaa kaata.3:12-13 Mena wegataa see bagee okoo Yesus me menaa too daamaa wegawoo, tupiwoo siyu ko yeekee bagee miya daamaa pesee kiwoo, ebo kiwoo siyaa, pesee see ee maawoo siyaa mokoo ebea-ebea. Ee kaboo da ena too too yoka má menaa wegataa see bagee gaayu ko yeekee bagee yuwa miya pedeo kedaa siyaa, biyaa me pooniyaa see ee maayaa mokoo ebea-ebea.14Kisee mée waa ena, wa me magaatoo seta yuwa biyaa iyee siyaa naaki se poonta kaama daamaa tuyu ko wa me daamaa wegawoo setaa to mokoo da masiitagi. 15Kiya wa me magaatoo seta yuwa kuwa biyaa me pooniyu ko waa daba daagimaa pootagi kiya wa me ukuwataa to mokoo da se masiitagi. Mée ena biyaa yiba kaama agiyoo tapoo pudumemaa peeyaa see see waa miya kisee mée to kaatagi yoka kabo magaatoo siyaa kuwa ipiipi nekeenii.
16Ikii ko Ogatamee me ee, Wa me Roh mee ikii yiba kiitoogeeki, see kuwa ikii ewo ye?3:16-17 Ep 2:21-2217Ogatamee me ee mee ko Wa me daamaa wigintaata pedeo ena ma taa see ee mee. Ikii miya kisee mokoo see ee yoka mée waa ena me Ogatamee me ee mee pedeo yakiyaayu ko mee mée to waa miya Ogatamee me pedeo kiyaatagi.3:16-17 "Roh mee ikii yiba kiitoogeeki" see menaa mee ko inii Ogatamee me ee yoka Roh mee inii yupii mée eetoogeeki. Kuwa má menaa wegataa see bagee kuwa okoo me Yesus mikee gaayaa bagee yuwa ukuu baaniyaayaa, kisee aawiginee siyaabuu naadi kaama pedeo kiyaayaa, see kuwa nekeensi naadi menaa mee.
18Ikii ekaato deebaa siyaa yoka gaai. Ikii yupii mée waa ena me kuwa magaa da kaa bagee me ipii kuwa ’Anii ipi see mée yoka’ see gaapi kepa ko waa ekaato deebaaki. Waa esee mikee ipi see mée kaano see gaayu ko waa magaa da kaa bagee emaa dagii da kaa dimi taa see bagee ena mokoo kaano daamaa.3:18 Gal 6:319Mikee, kuwa magaa da kaa bagee me ipii kuwa gaayu ko Ogatamee me gaano, ’Dimi taa see bagee me gaayaa-gaayaa yuwa too’ see gaayaa. Mee see see idukaa ebeamaata menaa ena mee ko kisee: "Dimi ipi see bagee okoo dimi ipi kaa mée deebaa siyaa kiya Ogatamee me okoo kupi kaa gadiiniyaa mokoo" see menaa ebeamaata.3:19 Ayb 5:1320Bedaa mena ena miya kisee: "Dimi ipi see bagee okoo me gaayaa dimii kuwa Ogatamee ipi. Wa me ’Kuwa aii dimii, aii menaa too’ see gaayaa" see menaa ebeamaata.3:20 Mzm 94:1121Kisee kemaata ikii eto kaama wodoo ebo poga-poga kaa "Anii ko mee mée mee yaato bagee, anii ko mee mée mee yaato bagee" see wegataa see menaa kuwa ekeasii. Ogatamee me se-agiyoo, we-agiyoo uduma ikii epoo bagee kesea naadi kineeta. Kuwa ko 22Paulus ma, Apolos ma, Kepas ma kuwa miya daamaa kineeta. Bedaa uwoo to, magaa to uduma miya kineeta. Umiyaa, tuyaa miya, booyaa miya, eto kiipaa tuyaa agiyoo miya, iminookaa agoo kaata agiyoo miya kuwa uduma Wa me too ikii nekee kiekeata agiyoo yuwa. Kuwa uduma ikii epoo bagee kegea. 23Ikii epoo Mée mee ko Kristus mee, bedaa Kristus epoo Mée mee ko Ogatamee mee yoka ikii aawiginee see se.
4Paulus ma, Yesus me menaa yadoonaa seta bagee apanaa yuwa ma okoo kaa menaa
1Inii ko Kristus me agiyoo yaokagee see bagee yuwa, Ogatamee me idukaa kaama awee da kaa kiyaano taa menaa kuwa daamaa nadoonaasi naadi inii kaa mée yaekeata bagee yuwa, see kuwa ikii me inii kisee bagee ii see mée nekeenii. 2Okoo kisee-kisee naukuwasi naadi ekeata bagee yuwa gaayu ko okoo me eboo me agiyoo yuwa se ekeata daamaa yaukuwaano too see bagee yuwa ii see kuwa diino gaano pedeo. 3Anii miya kisee kiya ikii me anii kisee daamaa yaokagee see mée yoka see kuwa ni kaa nawegayaa miya, anii kisee pedeo yaokagee see mée see nawegayaa miya kuwa menaa uduma peedi, maa menaa se. Mena pekataa see bagee yuwa me kisee ni kaa nawegayaa miya anii se gaagaa taapa. Bedaa anii ekaato miya ni me ukuwaano agiyoo kuwa daamaa, pedeo see kuwa anii se wegayaa. 4Mikee, ni kaa pedeo menaa agoo see kuwa anii ewo. Anii kisee menaa ewo kiya "A kaa pedeo menaa taa" see nawegayaa see mée mee ko anii ekaato se. Ni kaa daamaa, pedeo see nawegataa see Mée mee ko Tuhan Wa me too. 5See kemaata Tuhan wiyaagoo meeno taa kaboo "Waa kisee mée, waa kisee mée" see menaa kuwa ikii si yawegaai. Mée me digiyoo yiba koogo ukuwata agiyoo kuwa Tuhan me awee da kaa yakiyaatagi. Bedaa mée gakata okoo me koogo gaata dimii yuwa miya Wa me awee da kaa yakiyaatagi. Kuwa kaboo da mée gakata okoo kaa yaapaagee siyaa menaa yuwa kuwa Ogatamee me mée yawegaatagi.
6Neebee nokaa yuwa, ni me kuwa kisega menaa kuwa ko anii ma, Apolos ma enaa wiya kaa menaa kuwa kisega. Enaa me daamaa umiyaa, tuyaa kuwa ikii me mée deeta kaama ikii miya Ogatamee me ebeamaata menaa yuwa kuwa doodoo too daamaa tupiwoo, umiwoosea naadi kisega. Mee ko ikii me "Aa mee mée mee yaato bagee kiya anii gaayu ko mee mée mee yaato bagee" see kuwa ikii ebo poga-poga see kaa se aawegaasea naadi anii kuwa menaa kisega. 7Eto ani me ikii yupii ebo poga-poga see bagee paagoo kisiino ko: Apanaa bagee kuwa peedi, a too ebo see kaekeata mée mee maamee? A kaa daamaa kaekeata agiyoo kuwa a me aii masiino taa agiyoo ena agoo ye? Kuwa uduma aa aii kaneeta agiyoo yoka kaasee kaa aa daamaa aii masiino taa mokoo naadi ebo poga-poga taake?4:7 Yoh 3:278Ikii me ’Anii uduma sikii, anii taa agiyoo ena ma taa, anii senawii mokoo’ see dimii gaagea ye? Ikii inii kaa mée tabogeano taa kaa ikii too magaa da kaa ebo tookee bagee mokoo kepea ye? Ikii mikee magaa da kaa ebo tookee bagee kepea naaki inii miya ikii ma epo enaataa ebo kiituyaa. Kiya taa. 9Inii Yesus me menaa yadoonaa see bagee gaayu ko Ogatamee me inii esee daba, esee peedi see bagee yuwa mokoo awee da kaa mée kiyaata, anii kisee gaaga. Pedeo bagee yuwa boosi naadi menaa okoo kaa yawegamaata kaama kisee boogea, kisee boogea kuwa magaa da kaa bagee me aii diitoo taa siyaa see see mokoo inii miya kisee daba, peedi see bagee mée ekeata. Mée yuwa miya, malaikat bagee yuwa miya okoo me inii kisee bagee mokoo mée ekeata kaama aii mée diitoo taa siyaa. 10Inii Kristus yaato bagee kemaata apanaa bagee me ’Okoo dimi taa see bagee yuwa too’ see mée gaagea. Kiya ikii gaayu ko mée me ikii kisee se kigaagea ye? Ikii Kristus yaato bagee kemaata mée me ’Okoo dimi ipi see bagee yuwa ii’ see kigaagea ye? Bedaa inii dabaa see bagee kiya ikii me ko ’Inii omaago see bagee yuwa’ see dimii mee ikii ekaato gaagea ye? Bedaa inii gaayu ko mée me daba, peedi mée ekee segeekea kiya okoo me ikii too ebo kiekee segeekea ye? 11Idukaa kaama kenaagoo too inii naano agiyoo ma, naano uwoo ma kuwa sikii taa kemaata inii naadi ma umiwoo, toowooke. Inii me dokaa kuwa miya sikii taa, inii mée me mée dakamegee segeekea, inii daamaa umiino yoo miya taa.4:11 2Kor 11:23-2712Apanaa bagee see see inii miya yagaa me kana ma agiyoo ukuwageeke. Mée me mée wisiniyaa kaboo inii daamaa menaa too eewegataa. Mée me mée wegee-wegee siyaa kaboo inii dimi animaata koogo totaa.4:12-13 Luk 6:28, Rom 12:14, 1Pet 3:913Mée me mée badiyaa miya inii daamaa dimii kaa eewegataa. Magaa da kaa bagee me inii tadoo to too mokoo mée deegea, mée me inii tameepeasiyaa agiyoo da mokoo mée ekeasegea. Inii eto miya mée me kisee mée ekee taa see bagee yuwa.
14Anii kuwa menaa kiebeaga kuwa ko ikii ego weda kikiyaano see naadi se kiya ikii ni me epa see yogaa yuwa mokoo daamaa kitupiino see naadi kiebeaga. 15Mikee, Kristus yiba ikii mena kitopetaa see bagee mée eebaa, mée sepuluh ribu mokoo waa naa agoo kiyaa miya ikiitaagi nokaa mée eebaa taa. Anii Kristus Yesus me menaa kiiwegagee seta doodoo anii Wa yiba ikiitaagi mokoo keta. 16Kuwa me kemaata anii maamaa kisiino ko: Ni me ukuwaa-ukuwaa, umii-umii kuwa ikii miya ukuwawoo, umiwoo taai. 17Anii kuwa kaa menaa kuwa kisi-maniino see naadi ani me Timotius mee ikii paagoo "Pe-naasii" see asema. Waa ko ni me esee epa see yogaa mokoo. Tuhan me agiyoo kuwa wa me se ekeata daamaa yaukuwaano too see mée. Ni me Kristus yiba daamaa umiwoo, toowoo taa see iyee da mee wa me ikii daamaa nekeensea naadi kisi-manee taapi. Mee iyee da mee anii kiyoo-kiyoo Yesus mikee gaayaa bagee yuwa tupi-manee senaa see.
18Ikii mée noonaa me nagaano, ’Waa se meepi yoka emaa se wugii’ see nagaata kaama ebo poga-poga dimii kaa toogeekea. 19Kiya Tuhan me daamaa, ede see gaapi ko anii ikii paagoo moga kimeepa. Meemaata kaama kuwa dimi ebo see bagee kuwa okoo mena too aii wegataa see bagee ye, mikee Ogatamee me pesee mee agoo see bagee ye naadi anii yadiipa. 20Mee ko Ogatamee Waa pesee, Waa ebo totaaki ii see nekeeniino kuwa ko mée me wegayaa menaa kuwa me too se kiya Wa me pesee da ma epo enaataa gaayu too nekeeniyaa.4:20 1Tes 1:521Anii ikii paagoo kimeekee kuwa ko anii mapea dimii ma dogaano ede kegea ya? Anii kagoo kaa kopaa ma ikii paagoo kimeekee naa daamaa ye, anii ikii kiepa nao naadi adumeta dimii ma ikii paagoo kimeekee naa daamaa ye?
5Yesus mikee gaayaa bagee yupii tobaaka seta mée to kaa menaa
1Ikii yupii otoopa api doonaa see mée agoo see menaa kuwa mée me niiwegamea. Kuwa ko ikii paagoo mée waa ena me nagamee woga yamasemaata kaama epo omegeekea see menaa kuwa. Kisee pedeo agiyoo kuwa Ogatamee ewo see bagee miya se koo siyaa kotoo. 2Wa me kisee pedeo koo taaki kiya ikii ebo dimii gaataakea. Ikii kisee dimii se kiya ikii me sooi, yaai naadi dimi gaagaa, dimi mena boodi ebo kaano kuwa too daamaa, se maa? Bedaa ikii epo enaataa kutuu taa siyaa kaboo mee pedeo koo taaki mée to "Aa se naatooi" see aseekee miya daamaa, se maa? 3Anii má yaato maga beesekaa topa kiya dimi mena yaato ekaapa, ikii paagoo topa. Anii ikii paagoo kiitotaaka mokoo yoka mee pedeo kotoo ukuwataaki mée to mee waa kisee mée to yoka, see kuwa ani me kisee yaekeasega. 4Ikii epo enaataa inii epoo Mée Tuhan Yesus ekaa yiba kutuu taa siyaa kaboo anii miya dimi mena yaato ikii ma enaataa kiituyaa, bedaa inii epoo Mée Tuhan Yesus me pesee da mee miya ikii ma enaataa kiituyaa yoka 5mee pedeo kotoo ukuwataaki mée to waa má yaato pedeo kisi naadi waa Iblis paagoo yaekegatagaano gaano pedeo.5:5 Mena nekeeniino yaato ko mena kegaa ena ma agoo, mee ko wa me maa da yiba pedeo iyee da mee taa kisi naadi waa Iblis paagoo yaekegatagaano, see menaa mee. Mee ko wa me ’Anii kaasee agiyoo koo sepa yaai’ see gaasi naadi yaekegatagaai, see menaa mee. Tuhan meetagi naagoo waa dimi mena yaato daba daagimaa peesi naadi waa kisee yaekegatagaano daamaa.5:5 1Tim 1:20
6Ikii me ebo dimii mee pedeo yoka daamaa nekeenii. Ragi yeeyee peenaa too agoo kiyaa miya roti kemoo to uduma iyadoo pakayaayaa, see menaa mee ikii ewo ye?5:6 Gal 5:97Ikii ko ragi yeeyee imi taa kiyaa see roti mokoo see bagee yoka eto ko ikii gipii see roti kemoo to mokoo bagee kesea naadi kuwa ikii paagoo ragi yeeyee nuku kiyaa yuwa tameepeasii. Mikee, Paskah naagoo domba wodaa ena wugimaata kaama Ogatamee paagoo ekega-manee siyaa see see Kristus Waa miya Waa ekaato inii kaa kisee mée yaekegataata.5:7 Kel 12:5-158Kuwa me kemaata eto ko Paskah naagoo ukuwayaa-ukuwayaa kuwa inii miya kisee niiukuwaai. Kiya ragi yeeyee nuku kiyaa yuwa ma enaataa see se. Kisee ragi yeeyee kuwa ko se-pedeo, we-pedeo ukuwayaa agiyoo kuwa ebea-ebea yoka ekeasii. Inii ragi yeeyee ma aatabi taano taa see roti noowoo siyaa kuwa mokoo niideewoo taai. Kuwa roti kuwa ko pedeo taa, mikee dimii, mikee menaa ebea-ebea kuwa.5:6-8 Paskah naagoo Israel bagee okoo me ee yiba ragi yeeyee topa yuwa uduma tameepeata kaama ragi taa see roti kuwa too unu petoo noogee seta. Paulus me "Ikii paagoo ragi yeeyee nuku kiyaa yuwa tameepeasii" see menaa mee mena nekeeniino yaato ko pedeo dimii, pedeo agiyoo peenaa too kiyaa miya mée eebaa pedeo kiyaayaa yoka gaai naadi ebea-ebea menaa mee. Mee mokoo miya ikii kutuu taa see yoo kisee pedeo kotoo ukuwataakea bagee ma epo enaataa se tuyaai naadi menaa mee.
9Anii miyoo taa ikii paagoo kiebeamaama kapogee mee yiba ni me kisema menaa kuwa ko kisee: Okoo otoopa api doonaa, paayogaa doonaa, kisee koo taa see bagee kuwa ikii okoo sekaataa se peenaa taai, se eetooi, see menaa kisema. 10Kuwa ni me kisema menaa kuwa ko magaa da kaa kisee otoopa aadoge-maadoge bagee yuwa uduma paagoo ikii se eetooi naadi kisema menaa se. Bedaa okoo mée me agiyoo anii naaki ou see dimii gaakee bagee ma, mée deebaa naadi oma yanookee bagee ma, makapaa ogatamee kaa dimi magaakee bagee ma, kisee magaa da kaa bagee kuwa ikii okoo sekaataa se peenaa taai, se eetooi, see menaa kuwa miya anii kisiino taa. Ikii uwoo to, magaa to uduma ekeata kaama kisee bagee taa see magaa kaa peegea gaayu too ikii okoo paagoo se eetuyaa. 11Kiya eto ko ni me kiebeano menaa kuwa ko kisee: Magaa da kaa pedeo koo taakea bagee uduma paagoo se eetooi see kiseekee se kiya mée waa ena me "Anii Yesus yaato bagee" see menaa wegagi kiya waa tobaaka taakee mée, kisee mée to gaayu ko wa sekaataa se peenaa taai, se eetooi. Bedaa okoo me "Anii Yesus yaato bagee" see wegagea kiya mée me agiyoo anii naaki ou see dimii gaakee mée yee, makapaa ogatamee kaa dimi magaakee mée yee, mée badeekee mée yee, uwo kaa boomagaa see mée yee, mée deebaa naadi oma yanookee mée yee, kisee Kristus yaato poga-poga see bagee kuwa nekeenii. Kisee bagee kuwa ikii epo enaataa naano agiyoo kuwa miya se eenaai.
12Yesus mikee se gaayaa bagee yuwa gaayu ko anii okoo kaa menaa kuwa daamaa, pedeo see kuwa si yawegayaa see mée. Kiya kuwa ikii paagoo Yesus mikee gaayaa bagee kuwa gaayu ko okoo kaa menaa kuwa daamaa, pedeo see kuwa yawegayaa bagee kuwa ikii me too, se maa? 13Kuwa Yesus mikee se gaayaa bagee yuwa gaayu ko okoo kaa menaa kuwa daamaa, pedeo see kuwa Ogatamee Wa me too yawegaatagi. Kiya ikii gaayu ko Ogatamee me menaa yiba ebeamaata menaa ena mee ko kisee: "Pedeo kotoo ukuwataaki mée mee ikii paagoo se tuyaai, abagaai" see menaa ebeamaata.5:13 Ul 13:5
6Yesus mikee gaayaa bagee yupii mena agoo see bagee yuwa kaa menaa
1Ikii paagoo mée ekea wiya aawisii seta kaama mena agoo kiyaa kaboo ikii dimi weda taa ma Yesus mikee se gaayaa bagee yuwa paagoo mena mée yadaakomeesi naadi peegeekea kuwa kaasee kaa ya? Ikii kaasee kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa paagoo se peegeekea ya? 2Iminookaa magaa da kaa bagee uduma okoo kaa menaa kuwa Yesus yaato bagee yuwa me daamaa, pedeo see kuwa yawegaatagea, see kuwa ikii ewo ye? Mikee, ikii me kuwa magaa da kaa bagee uduma okoo kaa ebo menaa kuwa daamaa, pedeo see kuwa yawegataa see bagee kaatagea yoka eto mee ikii paagoo Yesus mikee gaayaa bagee yuwa me peedi menaa-panaa kuwa miya ikii me too yawegaano sikii taa ye? 3Malaikat bagee yuwa okoo kaa menaa kuwa miya inii me daamaa, pedeo see kuwa yawegaatagea, see kuwa ikii ewo ye? Inii kisee ukuwaatagea yoka eto mee begaa kaa miya inii paagoo peedi menaa kuwa apanaa bagee me se kiya inii me too yawegayaa, se maa? 4Mikee yoka ikii yupii mée ekea wiya aawisii seta kaama mena agoo kiyu ko ikii kaasee kaa Yesus mikee se gaayaa bagee paagoo kuwa menaa mée yadaakomeesi naadi peegeekea ya? 5Kuwa kisega menaa kuwa anii ikii ego weda see dimii mee gaasea naadi kisega. Ikii yupii Yesus mikee gaayaa bagee yuwa aawisii siyaa menaa kuwa yadaakumiino dimi ipi see bagee ikii paagoo ena ma taa ye? 6Kiya ikii Yesus mikee gaayaa bagee mée waa ena me Yesus mikee gaayaa bagee mée ena ma ekea mena agoo naadi kaama Yesus mikee se gaayaa bagee paagoo ekea aawisi-maawisi siyaa kuwa yaai.
7Ikii yupii kisee aawisi-maawisi menaa kuwa me ikii daba, peedi see bagee yuwa too ii see kuwa awee da kaa kiyaabuu siyaa. Yesus mikee se gaayaa bagee yuwa me ikii kisee kidiino ko pedeo yoka ikii yupii mena agoo see bagee yuwa okoo me kuwa menaa aii yaekeasiino too daamaa, se maa? Ikii mée waa ena me ikii mée ena ma deebaa naadi oma yanuyaa miya kuwa waa ma menaa yuwa aii yawisintagaano too daamaa, se maa?6:7 Mat 5:39-408Kisee ukuwaano daamaa kiya ikii se ukuwageekea. Ikii Yesus yiba ena kenaa bagee kiya ikii topoo see dimii mee taa kemaata aadeebaa see too koo segeekea. 9Pedeo ukuwagee see bagee kuwa Ogatamee Wa too ebo mée eetoowoo taatagi naagoo okoo epo enaataa se tootagea, see kuwa ikii ewo ye? Ikii ekaato deebaa taapea yoka daamaa nekeenii. Okoo otoopa api doonaa, paayogaa doonaa, kisee koo senaa see bagee ma, makapaa ogatamee kaa dimi magaakee bagee ma, tobaaka taakee bagee ma, api-api see koo taa see bagee ma, 10oma maseekee bagee ma, mée me agiyoo anii naaki ou see dimii gaakee bagee ma, uwo kaa boomagaa segee see bagee ma, mée badeekee bagee ma, mée deebaa naadi oma yanookee bagee ma, kisee ukuwagee see bagee kuwa Ogatamee Wa too ebo mée eetoowoo taatagi naagoo okoo epo enaataa se tootagea.6:9-10 Gal 5:19-21, Ep 5:511Ikii mée noonaa idukaa kisee agiyoo ukuwagee seta. Kiya eto ko ikii me pedeo yuwa kuwa Ogatamee me kiwetogekomeeta kaama ikii daamaa wa too kiwigintaata bagee yuwa kikiyaata, kisee Wa me ikii sikii kikiyaabuu seta. Kuwa uduma inii epoo Mée Tuhan Yesus Kristus Wa me pesee see ekaa da mee me inii me Eboo Ogatamee Wa me Roh mee doodoo ikii kisee daamaa kikiyaabuu seta.6:11 Tit 3:5-7
Mée maa da mee otoopa se doonaa taai naadi menaa
12Ikii mée noonaa me wegaano, "Eto ko daa see agiyoo taa yoka anii agiyoo uduma daba ukuwayaa" see wegageekea. Kiya kuwa daba ukuwayaa agiyoo kuwa ko inii daamaa mée kiyaakee agiyoo kuwa uduma se. Anii gaayu ko anii kuwa agiyoo miya daba ukuwayaa kiya okoo me kisee menaa kuwa anii ma aagadi taano be.6:12 "Kisee menaa kuwa anii ma aagadi taano be" see menaa mee ko mée me "Kisee daamaa, kisee dagu yoka ukuwaai" see wegayaa agiyoo kuwa Paulus wa me miya daba ukuwayaa kiya kuwa agiyoo noonaa se ukuwaano miya daamaa. Kisee kemaata mée me "Uduma dagu yoka ukuwaai" see wegayaa menaa kuwa Paulus waa ma aagadi taano kuwa be kaa se wegayaa.13Bedaa mée me wegayaa menaa ena miya kisee: "Naano agiyoo kuwa kadapoo yiba seemisi naadi agoo kiyaata, bedaa kadapoo to mee miya naano agiyoo masisi naadi agoo kiyaata. Kisee kiya naano agiyoo ma, kadapoo to ma ekea paaya Ogatamee me taa kiyaatagi" see menaa kuwa miya mée me wegayaa. Kiya mée maa da mee ko kisee otoopa agoo kiyaata agiyoo se. Tobaaka, kisee otoopa aadoona-maadoona senaasi naadi agoo kiyaata se kiya Tuhan me agiyoo daamaa yaokageesi naadi agoo kiyaata agiyoo. Inii mée maa da mee ko epoo Mée Tuhan Waa. 14Ogatamee me Tuhan mee aya andoo peeyaata see see inii miya Wa me pesee da kaa aya mée andoo peeyaatagi.
15Ikii me maa da epoo Mée mee ko Kristus yoka ikii ko Wa kaa takumeta agiyoo yuwa mokoo, see kuwa ikii ewo ye? Kristus kaa takumeta agiyoo masegeeta kaama otoopa kepe masenaa see apii ma enaataa ekeasiyaa ye? Kisee peenaa ma taa, iyo. 16Otoopa kepe masenaa see apii ma aagadi siyaa bagee kuwa ekea má ena too too mokoo kiyaa, see kuwa ikii ewo ye? Idukaa menaa ena mee ko kisee: "Ekea bogaa má ena too too mokoo kiyaa" see aseta.6:16 Kej 2:2417Kiya Tuhan Waa ma aagadi siyaa bagee gaayu ko dimi mena ena too too kiyaa. 18Eto ko tobaaka, kisee otoopa aadoona-maadoona siyaa kuwa beesekaa ekeasii. Kuwa otoopa aadoona-maadoona siyaa kuwa me ekaato maa to esee pedeo kiyaayaa, apanaa pedeo ukuwayaa agiyoo see see se. 19Ikii me maa da mee ko Roh Kudus Wa me totaa see ee, see kuwa ikii ewo ye? Roh mee Ogatamee me ikii kineeta kaama ikii yiba kiitoogeeki yoka ikii epoo mée mee ko ikii se.6:19 2Kor 6:1620Mikee, Ogatamee Wa me ikii kiedaano ko edaano ebo yoka Waa ebo ekee siwoo taano see naadi ikii ekaato maa da mee daamaa-daamaa deewoo taai.6:20 1Pet 1:17-19
7Api goeyaa miya, se goeyaa miya kuwa kaa menaa
1Ikii me anii naapaadee taano see naadi kapoge kaa naebeamaamea menaa kuwa kaa anii eto kiebeanaka. Mee ko ikii me "Api se goeano mee daamaa" see wegagea. 2Kiya otoopa ou gaayaa dimii kuwa eebaa masiyaa naadi mée gakata api goeano daamaa. Bedaa okoo ukuyogaa yuwa miya okoo gakata mée poono miya daamaa. 3Paimee me waa ekaato maa da apimee paagoo yaekegatagaano too. Bedaa apimee me waa ekaato maa da miya paimee paagoo yaekegatagaa see, ekea enatapa ukuwaa-ukuwaa kuwa se ekeasii. 4Apimee me paimee paagoo "Ni me maa da mee ni taano too yoka" see aseekee se kiya paimee me apimee paagoo "A me maa da mee ni taano yoka" see asiyaa. Bedaa mee see see miya paimee me apimee paagoo "Ni me maa da mee ni taano too yoka" see aseekee se kiya apimee me paimee paagoo "A me maa da mee ni taano yoka" see asiyaa, kisee ekea paaya ekaato maa da daamaa aaekegatagaa siyaa. 5Enatapa ukuwaa-ukuwaa kuwa se ekeasii. Ekea bogaa, ekea me "Enaa paaya sembahyang segee taano daamaa yoka" see menaa kuwa aasee siyu too ekea enatapa ukuwaa-ukuwaa kuwa keedaa mokoo ekeasiino daamaa. Sembahyang segee semaata kaama ekea bedaa enatapa toono daamaa. Ekea enatapa toono maamaa ekeasiyu ko ekea me pedeo agiyoo ukuwaanaka dimii mee ebo kedaa naadi kaama ekaato maa da daamaa se muniwoo, se deewoo semaayaa. Mee kaama ko Iblis me aa otoopa pedeo agiyoo ukuwaai see dimii mee kimiyaayaa yoka enatapa toono kuwa maamaa se ekeasii. 6Kuwa kisega menaa kuwa ko ikii kisee ukuwaano gaano pedeo see kisega se kiya kisee ukuwaano daamaa yoka, see menaa kuwa too kisega. 7Anii api tapoo toowoo segeeka see see mée uduma miya kisee toogee siyaa kuwa daamaa see gaaga. Kiya mée gakata Ogatamee me mée waa ena kaa kisee toomaayaa pesee da mantaa, mée waa ena kaa kisee toomaayaa pesee da mantaa siyaa.
8Eto ko okoo api taa bagee ma, mée taa apii ma, miyaa apii yuwa ma kuwa ani me okoo asiino menaa ko kisee: Anii api tapoo toogeeka see see okoo miya api tapoo, mée tapoo toogee taano daamaa. 9Kiya okoo api ou, paayogaa ou dimii mee peedi ekeasiino iyo gaayu ko api goeai, api yuwa mée pooi. Api ou, paayogaa ou see dimii gaawoo segee siyaa kuwa pedeo yoka api goeano daamaa, api yuwa mée poono daamaa.
10Eto ko okoo api agoo see bagee ma, mée agoo see apii ma kuwa anii asiinaka. Kuwa ni me kisee ukuwaai see asiinaka menaa kuwa ko ani me se kiya Tuhan me aseta menaa. Mee ko kisee: Ikii mée agoo see apii kuwa ko paimee se ekeasii.7:10-11 Mat 5:32, 19:9, Mrk 10:11-12, Luk 16:1811Kiya paimee ekeasiyu ko mée tapoo see umiwoo, toowoo taai. Kisee toowoo taano be kepa ko paimee paagoo metaki enatapa daamaa umiwoo, toowoo taai. Bedaa paimee miya wa me apii se ekeasii see asega.
12Eto ko okoo apanaa yuwa kuwa anii asiinaka. Ni me asiinaka menaa mee ko Tuhan me kisee ukuwaai see mée aseta menaa se kiya ni me too asiino menaa. Mee ko kisee: Yesus mikee gaayaa bagee ena me Yesus mikee se gaayaa apii agoo kiya apimee waa paimee ma epo enaataa toono ede kiyu ko apimee se ekeasii. 13Bedaa Yesus mikee gaayaa apii ena me Yesus mikee se gaayaa see mée agoo kiya paimee waa apimee ma epo enaataa toono ede kiyu ko paimee se ekeasii. 14Kuwa ko Ogatamee me apimee doodoo Yesus mikee se gaayaa mée to mee miya daamaa see deeyaa, otoopa mée bogaa see kuwa se gaayaa. Bedaa Wa me paimee doodoo Yesus mikee se gaayaa apii to mee miya daamaa see deeyaa. Ogatamee me kisee daamaa se deekee naaki Wa me ikii me yogaa kuwa má bagee me yogaa yuwa too see kideeyaa. Kiya okoo kisee yogaa yuwa taa. Eto okoo Ogatamee yaato daamaa wigintaata yogaa yuwa. 15Kiya Yesus mikee se gaayaa see mée yee, api yee, wa me apii to, wa me pai to ekeasiinaka see dimii mee agoo gaayu ko koosi, aapataga siyaa. Mee Yesus mikee gaayaa see mée yee, api yee daba peeyaa. Ogatamee me ikii mée ma kagoo taa, daamaa aaemee-emee siwoosea naadi Ni paagoo nameei see kiseta. 16Ei, apii to aa, a me pai to ma epo enaataa omegee, toogee naadi kaama aa doodoo Yesus mikee gaapi, mikee se gaapi, see kuwa aa ipi ye? Bedaa paayogaa to aa miya, a me apii to aa doodoo waa miya Yesus mikee gaapa, mikee se gaapa, see kuwa aa ipi ye?
Ogatamee me inii mée yaekeata doodoo umiwoo, toowoo taai naadi menaa
17Mée gakata Tuhan Wa me mée waa ena kisee umiwoo, toowoosi naadi yaekeata, mée waa ena kisee umiwoo, toowoosi naadi yaekeata. Wa me mée gakata petamanii kisee yaekeata doodoo, bedaa Wa me Ni paagoo nameei see aseta kaama wodoo miya okoo kisee too umiwoo, toowoo taano gaano pedeo see kisega. Anii kisee menaa kuwa Yesus mikee gaayaa bagee uduma paagoo asenaa segee see. 18Mee ko Ogatamee me Ni paagoo nameei see kiseta kaboo ikii mée noonaa kado ponee kidaapeata toogee siyu ko kado ponee nadaapeasiino taa poga-poga se taai. Bedaa Ogatamee me Ni paagoo nameei see kiseta kaboo ikii kado ponee kidaapeasiino taa kiyu ko kado ponee nadaapeasi yoka see dimii mee se gaai. 19Kado ponee daapeasiyaa miya, se daapeasiyaa miya kuwa maa agiyoo se. Ogatamee me mée aseta menaa kuwa daamaa peneata yaukuwawoo taano mee too mikee okaa da ebo menaa.7:19 Gal 5:6, 6:1520Mée gakata Ogatamee me Ni paagoo nameei see aseta kaboo toogee seta see see bedaa kisee too toowoo taano miya daamaa. 21Mee ko Ogatamee me Ni paagoo nameei see kiseta kaboo ikii mée noonaa hamba kikiyaata bagee toogee seta ye? Kisee gaayu ko dimi se gaagaa taai. Kiya epoo mée me aa daba kapeeyaayu ko daamaa, poono too. 22Mee ko okoo hamba kiyaata kaama toogee seta kaboo Tuhan me Ni paagoo nameei see aseta bagee kuwa ko okoo epoo mée mee Tuhan yoka okoo Wa emaa dagii da kaa daba peeyaata bagee yuwa mokoo kiyaa. Bedaa okoo hamba kiyaano taa kaa toogee seta kaboo Kristus me Ni paagoo nameei see aseta bagee kuwa ko Kristus me okoo hamba bagee mokoo kiyaata kaama Wa me agiyoo daamaa aii yaokagee siyaa.7:21-22 "Ikii hamba kikiyaata bagee kuwa dimi se gaagaa taai" see menaa mee ko epoo mée me "Anii eto daba kapeeyaaga yoka" see asiino taa miyoo okoo daba se peeyaa, wa me agiyoo too yaokagee siyaa. Okoo kisee bagee kiya Ogatamee emaa dagii da kaa hamba kiyaata bagee yuwa ma, hamba kiyaano taa see bagee yuwa ma, okoo uduma Yesus yiba ena doodoo, see kuwa nekeensi naadi menaa mee.23Ogatamee Wa me ikii daba kipeeyaano see naadi ikii kiedaano ko edaano ebo. Kuwa me kemaata ikii mée me menaa ma aagadi-maagadi naadi hamba bagee mokoo kikiyaayaa yoka daamaa nekeenii. 24See kemaata neebee nokaa yuwa, anii bedaa kisiino ko: Ikii mée gakata Ogatamee me Ni paagoo nameei see kiseta kaboo toogee seta see see ikii bedaa kisee too Ogatamee emaa dagii da kaa umiwoo, toowoo taano daamaa, ikii se gaagaa taai, see kisega.
Api goeano mee daamaa kiya gaagaa siyaa agiyoo agoo kiyaa yoka nekeenii naadi menaa
25Eto ko mée me goeano taa apii yuwa kaa menaa kuwa anii kisiinaka. Kuwa kisiinaka menaa kuwa Tuhan me nasiino taa kiya mikee menaa too. Anii Wa me epaa kuwa ni kaa maamaa naekeata mée kemaata eto ni me gaayaa dimii kuwa ikii daamaa masiyaa. 26Ni me gaata dimii mee ko kisee: Eto ae-wae, dimi gaagaa siyaa agiyoo eebaa ukuwaandaa taano see koo taaka yoka ikii mée gakata ikii eto omegea, togea kuwa ikii kisee too umiwoo, toowoo taano daamaa yoka see gaaga. 27Mee ko ikii api agoo see bagee gaayu ko api ekeasiinaka see dimii mee se gaai. Bedaa api taa see bagee gaayu ko api goeanaka dimii mee se gaai, kisee umiwoo, toowoo taai, see kuwa ni me gaayaa dimii. 28Kiya ikii api goeyu ko mee pedeo ukuwayaa agiyoo see taa. Bedaa ukuyogaa kuwa mée peeyu ko mee miya pedeo ukuwayaa agiyoo see taa. Kiya eto mee begaa kaa mée me api goemaata kaama ekea bogaa ae-wae, dimi gaagaa taapea yoka anii kisee kinekeeniyaano see naadi kisega. 29Neebee nokaa yuwa, ni me ikii kinekeeniyaano menaa mee ko kisee: Eto ko monaa da katu kega yoka eto kaama wodoo ikii api yago bagee gaayu ko api taa see mokoo umiwoo taai. 30Yege ma, yii-yii ma taa see bagee gaayu ko yege taa see mokoo umiwoo taai. Bedaa ede ma, ede ma siyaa bagee kuwa ede see dimii mee taa see mokoo umiwoo taai. Agiyoo edaataa see bagee gaayu ko kuwa anii nekee agiyoo taa see dimii kaa umiwoo taai. 31Bedaa magaa da kaa agiyoo-pagiyoo ukuwayaa bagee kuwa okoo kuwa agiyoo kaa dimi poono taa see mokoo umiwoo taai. Mee ko eto magaa da kaa umii-umii, too-too kuwa taa kedaa taaka yoka daamaa nekeenii kisega.7:29-31 Paulus me menaa kuwa ko apimee ma, magaa da kaa agiyoo ma kuwa wisintaasi naadi menaa se kiya monaa da katu yoka api goeano ma, agiyoo edaano ma, kisee magaa da kaa ou gaayaa agiyoo kuwa kaa ikii maamaa dimi se magaai naadi menaa kuwa.7:31 1Yoh 2:16-17
32Ikii dimi se wudidaa seta kaama gaagaa taa see kaa umiwoo, toowoo see kuwa anii ede. Api taa see bagee gaayu ko wa me Tuhan me agiyoo yaukuwaano too dimii mee maamaa gaawoo siyaa. Wa me ’Eto anii Tuhan ede kisi naadi agiyoo kuwa maagiyoo naa daamaa yaukuwaakee?’ see dimii mee gaawoo siyaa. 33Api yago bagee gaayu ko waa magaa da kaa ukuwayaa, peeyaa yuwa kuwa kaa dimi gaawoo siyaa. Wa me ’Ni me apii ede kisi naadi agiyoo kuwa anii maagiyoo naa yaukuwaakee?’ see dimii mee gaawoo siyaa. Wa me kisee dimii gaawoo naadi kaama 34wa me dimi mena Tuhan kaa too se kiya wudidaa siyaa. Mée taa see apii yuwa ma, ukuyogaa yuwa ma kuwa gaayu ko Tuhan me agiyoo yaukuwaano too dimii mee gaawoo siyaa. Okoo ekaato maa da ma, dimi menaa da ma kuwa uduma pedeo taa, kisee daamaa wa too wigintagaa siwoo taano see naadi Tuhan Wa kaa too ekaato ekegatagaa siwoo siyaa. Mée agoo see apii gaayu ko waa magaa da kaa ukuwayaa, peeyaa yuwa kuwa kaa dimi gaawoo siyaa. Wa me ’Ni me mée to ede kisi naadi agiyoo kuwa anii maagiyoo naa daamaa yaukuwaakee?’ see dimii mee gaawoo siyaa. 35Anii kisee kisega kuwa ko ikii kisee se ukuwaai, kisee se ukuwaai see menaa kuwa maamaa eebaa kisiino see naadi se kiya ikii dimi mena wudidaa taano taa kaa Tuhan Wa kaa too daamaa topoo see agiyoo yaukuwawoo, umiwoo, toowoosea naadi kisega.
36Ikii mée waa ena me ukuyogaa ena ma dimi aapeegee taaka too paayogaa to me gaano, ’Anii mee ukuyogaa to se goeano mee pedeo. Ukuyogaa to mee ebo kega yoka waa goeano daamaa’ see dimii agoo gaayu ko daamaa, wa me goeanaka dimii mee pedeo se. Ekea aagoe siyaa miya daamaa.7:36 Mena nekeeniino yaato ko mena kegaa ena ma agoo, mee ko "Anii api goeanaka dimii mee ebo, mee dimii mee se peedi kiyaayaa yoka mee apii goeano miya daamaa gaaga" see menaa mee.37Kiya mee mée to waa api tapoo toopa yoka mee ukuyogaa to se goeapa see dimii mee agoo gaayu ko daamaa. Apanaa bagee me wa paagoo "Aa kisee ukuwaai, kisee ukuwaai" see maamaa aseekee menaa kuwa kaa se kiya wa me too ’Anii se goeapa’ dimii mee gaapi ko mee ukuyogaa to se goeyaa miya daamaa. 38See kemaata wa me mee ukuyogaa to goeyaa miya daamaa kiya wa me se goeapa see gaayaa dimii mee ko mee asii esee daamaa.
39Apimee gaayu ko paimee bogaano taa kaboo wa me pai to ma aagadi-maagadi naadi umiwoo, toowoo taa see too. Kiya paimee booyu ko wa me ede kiyaa mée to paagoo daba peeyaa. Kiya mee mée to Yesus mikee gaayaa bagee gaayu too wa paagoo daba peeyaa. 40Kiya ni me gaano ko mee apii to mée tapoo toogee siyaa kuwa esee daamaa, waa ede ma, ede ma toogee taapa yoka, see kuwa ni me gaaga. Mee ko ni me aii gaata dimii too se kiya anii miya Ogatamee me Roh mee agoo kemaata kisega menaa.
8Makapaa ogatamee paagoo maniino agiyoo kuwa naano daamaa ye, pedeo ye naadi menaa
1Eto ko mée me makapaa ogatamee paagoo ekega-manee siyaa agiyoo kuwa kaa menaa mee anii kisiinaka. Mee ko ikii me wegaano, "Inii uduma ipi see bagee yoka" see wegageekea. Kiya ipi dimii mee me mée ebo poga-poga siyaa. Kiya epa dimii mee me inii dimi mena daamaa iyawoo, ebo kiwoo, kisee aakiyaabuu siwoo siyaa. 2Mée waa ena me ’Anii ipi see mée yoka’ see dimii mee gaayu ko waa esee mikee ipi see dimii mee deemagaano taa see mée.8:1-2 Mée waa ena me ebo poga-poga kaa "Kuwa makapaa ogatamee yuwa kuwa imi taa agiyoo too see kuwa anii ipi yoka okoo paagoo ekega-manee siyaa agiyoo kuwa anii daba nuyaa" see wegayaa. Kiya Yesus mikee gaayaa bagee apanaa yuwa me kisee daba nuyaa see menaa kuwa okoo ewo. Okoo dimi gaagaa taapea yoka naadi okoo epa kaa kuwa agiyoo se nuyaa miya daamaa. Kisee epa kaa se naapa see gaayaa bagee kuwa mikee esee ipi see bagee yuwa ii, see deeyaa.3Kiya Ogatamee mee epa gaataa see mée gaayu ko waa Ogatamee me daamaa ipi see mée.
4See kemaata makapaa ogatamee paagoo ekega-manee siyaa agiyoo kuwa daba nuyaa ye, se nuyaa ye, see kaa menaa kuwa ko kisee: Kuwa magaa da kaa makapaa ogatamee kuwa imi taa see agiyoo, see kuwa inii ipi. Bedaa Ogatamee mee ena too too, apanaa eboo taa, see kuwa miya inii ipi. 5Mée me wegaano, "Epoo to kaa miya, magaa da kaa miya, ogatamee tomaa-tomaa ma, tuhan tomaa-tomaa ma kuwa agoo" see wegageekea. Mée me kisee otoopa ebo ekee siyaa agiyoo kuwa eebaa. 6Kiya inii gaayu ko Ogatamee mee ena too too, mee ko Nagamee. Se-agiyoo, we-agiyoo uduma manii to ko Wa kaa too. Inii me umiwoo, toowoo siyaa kuwa Wa kaa too. Bedaa Tuhan mee miya ena too too, mee ko Yesus Kristus mee. Waa doodoo agiyoo-pagiyoo kuwa uduma agoo kiyaata, bedaa inii miya Waa doodoo umiwoo, toowoo siyaa.8:6 Ep 4:4-5, Kol 1:15-16
7Kiya kisee nekeeniyaa bagee kuwa mée uduma se. Mée noonaa idukaa kuwa makapaa ogatamee yuwa yaapaagee seta. Kiya eto miya okoo me kuwa imi taa agiyoo too ii see dimii mee daamaa awiino taa kemaata okoo me dimi mena kuwa dabaa. Okoo kuwa agiyoo nuyu ko okoo kaa pedeo dimii miyaa. Okoo me gaano, ’Yaai, anii kuwa agiyoo kuwa nopa yoka anii pedeo kaapa’ see dimii gaayaa.8:7-13 Rom 14:13-218Kiya inii me naano agiyoo nuyaa kuwa kaa Ogatamee paagoo ekaapa mée se miyaayaa. Inii kuwa maniino agiyoo se nuyaa miya inii daamaa kaapea see se. Bedaa inii kuwa agiyoo nuyaa miya inii pedeo kaapea see se.
9Kisee kiya ikii me kuwa agiyoo kuwa naano dagu yoka, see menaa kuwa kaa mée noonaa okoo okaata kaama dimi mena pedeo kiyaayaa yoka ipiipi dii. 10Mee ko ikii mée waa ena, kuwa agiyoo kuwa naano dagu see nekeeniyaa bagee ena kuwa makapaa ogatamee yaapaagee see ee kaa seemetaa. Seemeta kaama a me kuwa ekega-manee sepea agiyoo notaaki too ko apanaa bagee ena, wa me kuwa agiyoo daba nuyaa ye, se nuyaa ye, kisee dimii ewo see bagee ena me aa kuwa agiyoo notaake see kadeegi. Kisee kadeeyu ko waa miya kuwa agiyoo naanaka dimii mee a me pesee yakiyaape, se maa? 11Kristus me mee mée to wa kaa miya yaboota kemaata ekea Yesus yiba ena kenaa bagee kiya a me waa dimi mena pedeo kiyaayaa. Mee ko aa kuwa agiyoo kuwa naano dagu ii see kuwa daamaa nekeenege kiya waa kisee nekeeniino taa yoka waa pedeo kiyaa. 12Ikii me kuwa nekeeniino taa see bagee kuwa okoo dimi mena pedeo yakiyaayaa yoka ipiipi dii. Ikii Yesus yiba ena kenaa bagee yoka ikii me kisee okoo kaa pedeo yaukuwayu ko ikii me Kristus Wa kaa miya pedeo yaukuwayaa mokoo. 13Kisee kemaata anii gaayu ko ani me naano agiyoo nuyaa kuwa me Yesus mikee gaayaa bagee ena okaata kaama dimi mena pedeo yakiyaayu ko anii taa ma taa eto kaama wodoo kuwa agiyoo kuwa se naapa. Mée waa ena okaata kaama dimi mena pedeo yakiyaayaa naadi ni me naano agiyoo nuyaa kuwa anii ipiipi gaagaa siwoo taapa.
9Yesus me menaa yadoonaa see bagee yuwa okoo me daba ukuwayaa, peeyaa yuwa kuwa kaa nekeeniino menaa
1Anii Yesus me menaa yadoonaa see mée, se maa? Anii mée me menaa kuwa ma aagadi taano taa kemaata ni me gaayaa yuwa daba ukuwayaa, se maa? Anii inii epoo Mée Tuhan Yesus mee deeta mée, se maa? Bedaa ikii ko ani me Tuhan me agiyoo daamaa yaukuwagee naadi kaama Wa yaato medaa seta bagee yuwa, se maa? 2Apanaa bagee gaayu ko okoo me anii Yesus me menaa yadoonaa see mée ii see nagaano taa kiyaa miya ikii me ko anii kisee mée ii see nagaagea. Mikee, anii Wa me menaa ikii paagoo yadoonaa naadi kaama ikii Tuhan yiba daamaa umiwoo, toowookea kuwa me anii Yesus me menaa yadoonaa see mée ii see kuwa awee da kaa nanekeeniyaa.
3Okoo me ’Aa kisee bagee se’ naadi nawisintaa see bagee yuwa paagoo ani me okoo asiino menaa ko kisee: 4Inii Wa me menaa yadoonaa see bagee kuwa inii nusi naadi mée maniyaa agiyoo ma, apanaa kisee ukuwataa to mokoo da kuwa daba se masiyaa, see kuwa ikii me mée gaagea ye? 5Bedaa inii Yesus mikee gaayaa apii ena goeta kaama epo enaataa daba mée se peenaa siyaayaa ye? Mena yadoonaa see bagee apanaa yuwa ma, Tuhan ma ena kenaa bagee yuwa ma, Kepas waa miya okoo api agoo, okoo kisee epo peenaa taano daamaa kiya inii miya kisee ukuwaano pedeo ye? 6Kuwa apanaa bagee yuwa okoo me gaano pedeo agiyoo kuwa mée me aii manegeekea kiya anii ma, Barnabas ma enaa miya kisee aii masiino pedeo ye? Enaa yagaa me ukuwaakee agiyoo kuwa ukuwamaata kaama too masiyaa ye? 7Okaa yago bagee gaayu ko okoo yape paagoo peegeekea kuwa okoo me gaano pedeo agiyoo kaa kepee kuwa se masiyaa ye? Okoo me too edaayaa see bagee ena agoo ye? Bedaa bugi yaataa see bagee miya okoo me anggur poo weta kiya poo se nuyaa ye? Domba wodaa munitaa see bagee miya okoo me domba wodaa ama uwoo kuwa se nuyaa ye?
8Kuwa kisega menaa kuwa mée me gaakee dimii kuwa doodoo too se. Musa me menaa yiba miya kisee menaa agoo, se maa? 9Musa me ebeamaata menaa ena mee ko kisee: "Sapi wodaa gandum poo ikii yuwa beedaasi naadi bado batagi-patagi sepegee siyaa kaboo okoo nusi yoka ebee to one si yapodaai" see menaa ebeamaata. Ogatamee me sapi wodaa kuwa kaa too gaata kaama kuwa menaa wegata ye?9:9 Ul 25:4, 1Tim 5:1810Ogatamee me inii kaa miya mée gaata kaama wegata menaa, se maa? Mikee, inii kaa mée yaebeamaata menaa. Bugi yaayaa bagee ma, poo ota daayaa bagee ma okoo kaa miya kisee. Okoo me kuwa agiyoo noonaa anii taano masiipa yoka naadi kisee too omaago ma ukuwawoo, diitoo siwoo siyaa. 11Kisee kemaata epoo to yaato Roh kaa keepa yuwa kuwa inii me ikii paagoo daamaa kisigime-manee seta kiya inii me maga yaato agiyoo noonaa yuwa naano see naadi peenaa kimasiino ko pedeo see mée gaagea ye? 12Apanaa bagee me ikii paagoo peenaa kimasiyu ko inii me peenaa eebaa mokoo kimasiyaa, se maa?9:11-12 Epoo to yaato Roh kaa keepa yuwa kuwa ko Yesus me menaa kuwa ebea-ebea. Maga yaato agiyoo kuwa ko kepe, agiyoo, kisee gaano pedeo agiyoo kuwa ebea-ebea. Paulus me inii kisee ikii paagoo kana ma kiiwegageeke kemaata ikii me peenaa mée manii see kisiyaa, apanaa bagee me kimasiyaa see see, see menaa mee.
Inii kisee daba kimasiyaa kiya inii me ikii paagoo peenaa mée manii see kisiino taa. Inii kana ma, dimi gaagaa ma omegeeke kuwa koosi. Inii Kristus me doometa menaa kiiwegagee siyaa kuwa taameeniyaa naadi kepe tapoo miya daamaa. 13Ikii daamaa nekeenii: Ogatamee me ee yiba agiyoo yaokagee see bagee okoo me naano agiyoo kuwa Wa me ee kaa kaama masegee siyaa. Bedaa Ogatamee paagoo agiyoo yakupi-manee siyaa bagee okoo miya kuwa kupi-manee siyaa agiyoo kuwa epo masegee siyaa, see kuwa ikii ewo ye?9:13 Ul 18:114Mee mokoo miya Tuhan me aseta menaa ena mee ko kisee: "Okoo kuwa etokaa daamaa menaa yaweganaa see bagee kuwa okoo me gaano pedeo agiyoo daba masiyaa" see aseta.9:14 Luk 10:7
15Anii kisee agiyoo daba masiyaa kiya "Anii nii" see menaa ena ma asiino taa. Bedaa anii eto kuwa kiebeaga menaa kuwa miya ikii me neesea naadi kiebeaga se. Anii kisee masiino taa kaa aii kisee eeweganaaka kuwa kaa ede ma, ede ma siwooka. Ani me aii kisee yaokagee taano ede nao see gaataa see dimii kuwa mée me se nataa kiyaayaa. Mée me mee dimii mee nataa kiyaayu ko anii bogaano too daamaa, ede.9:15 Mée me mee dimii mee nataa kiyaayu ko anii bogaano too daamaa, ede see aseta menaa mee ko mée me ’Paulus waa kepe masegeeki kuwa me mena weganaaki’ see nagaayaa kuwa yaai naadi kaama aseta menaa mee.16Mikee, anii Yesus me doometa menaa yaweganaa siyaa kuwa Wa me naweganaa taai see naseta kemaata anii ebo poga-poga taano kuwa iyo, anii yaweganaa taano too gaano pedeo. Anii kisee si yaweganaa siyu ko yaai, anii pedeo kaata. 17Mee ko ni me gaata-gaata doodoo too weganaa see naaki ni me weganaa setaa to mokoo da kuwa anii mée paagoo yamasenaa siyaa. Kiya ani me yaweganaa siyaa mee ko ni me gaata-gaata doodoo se kiya Ogatamee me kuwa menaa naweganaasi naadi ni kaa nadootaata kemaata anii yaweganaa taano too. 18Anii aii kisee yaweganaaka kemaata ni me ukuwataa to mokoo da mee maagiyoo naa ya? Mee ko kisee: anii mée me agiyoo masiino taa kaa aii kisee eeweganaa segee siyaa see mee. Mikee, anii kuwa agiyoo daba masiyaa kiya "Anii nii" see asiino taa kaa daamaa aii kisee eeweganaaka. Mee ko ni me ukuwagee setaa to mokoo da.9:18 2Tes 3:8-9
19Anii ko mée me hamba nakiyaata mée se. Ni me gaayaa-gaayaa too daba ukuwayaa see mée kiya anii mée eebaa okoo Kristus yaato miyaabuu taano see naadi anii okoo paagoo aii hamba bagee ena mokoo ekaato kiyaabuu siwoo siyaa. 20Mee ko anii Yahudi bagee paagoo eetuyaa kaboo anii okoo Kristus yaato miyaano see naadi anii miya Yahudi bagee me ukuwaa-ukuwaa kuwa okoo paagoo ukuwagee siyaa. Bedaa anii okoo Musa me menaa ma aagadi seta bagee paagoo eetuyaa miya kisee. Anii kuwa menaa ma aagadi taano taa see mée kiya okoo Kristus yaato miyaano see naadi anii miya okoo paagoo mena diiyoo deetaa siyaa. 21Bedaa anii okoo Musa me menaa ma aagadi taano taa bagee yuwa paagoo eetuyaa miya kisee. Kuwa apanaa tomaa kaa bagee kuwa anii okoo Kristus yaato miyaano see naadi anii miya Musa me menaa ma aagadi taano taa see mée mokoo okoo me ukuwaa-ukuwaa kuwa too okoo paagoo ukuwagee siyaa. Kisee kiya kuwa idukaa Ogatamee me "Kisee ukuwaai, kisee se ukuwaai" see mée aseta menaa kuwa anii wisintagaakee se kiya anii eto Kristus me menaa kuwa ma aagadi seta kaama umiwoo, toowoo taa see. 22Bedaa anii okoo Kristus mikee gaano dimii mee dabaa see bagee paagoo eetuyaa kaboo anii okoo Kristus paagoo miyaano see naadi anii miya dabaa see mée mokoo eetoogee siyaa. Mikee, anii mée uduma okoo noonaa daba daagimaa peeyaano see naadi anii okoo me ukuwaa-ukuwaa, umii-umii kuwa okoo paagoo ukuwagee, omegee, toogee siyaa. 23Mee ko Yesus me doometa menaa kuwa ogo pege-pege siwoo siyaasi naadi anii kisee ukuwagee, omegee siyaa. Anii okoo ma epo enaataa kuwa menaa ma aagadi seta kaama daamaa umiwoo, toowoo taano see naadi anii okoo paagoo kisee ukuwagee, omegee, toogee siyaa.
24Ikii daamaa nekeenii: Moga peemagaapi mée maamee naadi kaama mée eebaa yiibaga peetaa see kiya mée ena too too mumo kaa onee mee masiyaa, see kuwa ikii ewo ye? Mikee yoka ikii uduma mee agiyoo da anii miya masega naaki ou see dimii ma umiwoo, toowoo taai.9:24-27 Plp 3:14, 1Tim 4:8, 2Tim 4:7-8, Ibr 12:125Yiibaga peetaa see bagee kuwa okoo agiyoo-pagiyoo uduma yiba okoo ekaato ipiipi muniwoo, deewoo segee siyaa. Okoo me mee mumo kaa onee da masega naaki ou dimii kaa okoo kisee omaago ma ekaato topegee segee siyaa. Kiya okoo me masiyaa agiyoo mee nuku kiyaa see agiyoo too. Kiya inii gaayu ko inii kaa mée yamagaatagi agiyoo mee se pedeo kiyaa, iminoo miya, iminoo miya kisee too toowoo siyaa. Inii mee agiyoo da masega naaki ou see dimii kaa inii ekaato ipiipi muniwoo, deewoo siyaa. 26Kisee kemaata anii peemaayaa yoo yiibaga peetaa siyaa mee ko otoopa kitaa peetaa, kitaa peetaa, kisee aii peenaa siyaa kuwa se. Bedaa omaago kiyaa mée maamee naadi kaama mée ekea wiya yagaa kopaa aatoko-maatoko siyaa kuwa ko otoopa se wugiyaa, mée kaa too wugiyaa. Mee mokoo miya anii kisee aii otoopa dimii kaa se ukuwayaa. 27Ni me maa da mee anii maamaa topetagaa siwoo naadi kaama anii ekaato daamaa muniwoo, deewoo taano ipi see mée kiyaa. Anii Yesus me doometa menaa yuwa apanaa bagee paagoo yaweganaa semaata kaama ni me yaukuwataa to mokoo da mee se neeyaa yoka naadi anii ekaato ipiipi muniwoo, deewoo segee siyaa.
10Idukaa Israel bagee me pedeo dimii, pedeo agiyoo kuwa gaai naadi menaa
1Neebee nokaa yuwa, idukaa inii me bagee yuwa Musa me eepeegee seta kaboo ukuwanaa seta menaa kuwa anii kisi-manee taanaka. Kuwa ko okoo uduma sinu setoo to me daamaa yawasetagaa senaa segee seta, bedaa okoo uduma maakaa piku yupii da taa degataa da taa daba pe-seometa.10:1 Kel 13:21-22, 14:22-292Uwo tukumiyaa mokoo okoo uduma Musa sekaataa bagee kedaasi naadi mee sinu setoo to ma, maakaa piku ma kuwa yiba uwo tukumeta. 3Okoo uduma epoo to wodoo kaama naano agiyoo kuwa ena mee too noowoo seta.10:3 Kel 16:354Bedaa epoo to wodoo kaama uwoo kuwa miya ena mee too noowoo seta. Mee ko okoo epoo to wodoo kaama omaa to mee kaa kaama uwoo kuwa noowoo segee seta. Mee omaa to mee ko Kristus mee, okoo ma epo enaataa eepeenaa segee seta Omaa mee.10:4 Kel 17:6, Yoh 4:13-145Kisee kiya Ogatamee me kuwa Israel bagee mée eebaa yaato ede kaano taa kemaata okoo ebo mee maga ugii da kaa omenaa seta kaboo mée eebaa boodaa seta.10:5 Bil 14:29-30
6Kuwa idukaa ukuwaandaa seta menaa kuwa uduma inii daamaa nekeensi naadi menaa, okoo pedeo ou gaawoo seta see see inii miya kisee pedeo ou dimi-pami kuwa se gaasi naadi mée tupi-manee siwoo see menaa. 7Kuwa ko kisee: Idukaa okoo mée noonaa makapaa ogatamee yaapaagee seta see see inii miya kisee se niiukuwaai. Okoo me kisee koo seta menaa kuwa ebeamaata, kuwa ko kisee: "Kuwa bagee kuwa naano agiyoo naano see naadi animaata nota. Noomaata kaama bedaa anoogeeta otoopa ede ma, ede ma senaa seta" see menaa ebeamaata.10:7 Kel 32:1-68Bedaa okoo mée noonaa me otoopa aadoona-maadoona seta see see inii miya kisee se niiukuwaai. Okoo kisee ukuwata kemaata egapii ena kaa too okoo mée dua puluh tiga ribu boota.10:8 Bil 25:1-189Bedaa okoo mée noonaa me Tuhan kagoo kaa Waa inii ma epo enaataa ye, taa ye naadi Waa gaadee seta see see inii miya kisee se niiukuwaai. Okoo kisee ukuwata kemaata mée daakee otoogiyoo me mée ego daanaa naadi kaama mée eebaa boodaa seta.10:9 Bil 21:5-610Bedaa okoo mée noonaa me Ogatamee kaa mena dukumeawee seta see see inii miya kisee se niiukuwaai. Okoo kisee ukuwata kemaata mée booyaabuu senaa see malaikat see mée to me okoo booyaabuu seta.10:10 Bil 16:41-49
11Kuwa idukaa yaato ukuwaandaa seta agiyoo kuwa uduma inii daamaa nekeensi naadi agiyoo. Kuwa menaa kuwa inii eto wodopasi yaato toogee see bagee se gaabuu seta mée tupiwoosi naadi mée yaebeamaata. 12Idukaa okoo kaa kisee yaukuwaaniyaata kemaata mée waa ena me ’Anii pesee ma yiinaageeta toga yoka’ see gaayaa mée waa miya okaayaa yoka daamaa nekeenii. 13Ikii okaasea naadi kigaadee siyaa kuwa ko ikii too se kiya mée tomaa uduma miya kisee gaadee segee siyaa. Kiya Ogatamee Wa me mée aseta menaa kuwa uduma taa ma taa daamaa mée yaukuwaaniyaano too see Mée. Ikii kisee kigaadee, kisee kigaadee segee naadi kaama ikii kana, se toomagaapa nao see dimi gaataaka too Wa me ikii se kiekeasiipi. Ikii kigaadee siyaa kaboo Wa me ikii koogo makii taa see kaa toowoo taano etaa da kiagoo kiyaapi.
14Kisee kemaata ni me epa see bagee yuwa ikii makapaa ogatamee yaapaagee taano kuwa beesekaa ekeasii. 15Kuwa ni me kisega menaa kuwa anii ikii dimi yago bagee paagoo kisega yoka ni me menaa kuwa mikee menaa ye, makapaa menaa ye, see kuwa ikii daamaa gaagaa taai. 16Inii perjamuan noogee siyaa kaboo uwo otaawee da mee masegeeyu naadi Ogatamee kiiboo, paamee see menaa asemaata kaama epo enaataa notaa. Inii kisee ukuwagee siyaa kuwa ko inii Kristus me tadaa doodoo Waa ma aagadi-maagadi siyaa, se maa? Bedaa inii roti kabatagaa naadi epo enaataa noogee siyaa kuwa miya inii Kristus maa da doodoo Waa ma aagadi-maagadi siyaa, se maa?10:16 Mat 26:26-2817Mikee, roti mee patagu ena too too yoka inii uduma mee roti patagu ena mee too epo enaataa noowoo see. Kuwa me kemaata inii miya inii mée eebaa kiya má ena too too kiyaa.
18Israel bagee yuwa okoo me ukuwagee siyaa agiyoo kuwa ikii daamaa nekeenii. Okoo Ogatamee paagoo kupi-manee see agiyoo nuyaa bagee kuwa ma, Ogatamee ma, Wa me agiyoo kupi-manee taa see yoo ma kuwa uduma aagadi-maagadi siyaa, se maa? 19Ani me kisee kisega kuwa ko kuwa makapaa ogatamee kuwa okoo miya ebo, bedaa okoo paagoo kupi-manee siyaa agiyoo kuwa miya ebo yoka naadi kisega menaa ye? Taa. 20Ni me kisiino menaa mee ko kisee: Kuwa kupi-manee siyaa agiyoo kuwa paa yuwa paagoo kupi-manee siyaa agiyoo, Ogatamee paagoo se. Ikii paa yuwa ma aagadi-maagadi siyaa naadi kaama ani me be kaa kisega menaa. 21Ikii Tuhan me otaawee yiba kaama uwo notaa, bedaa paa me otaawee yiba kaama uwo notaa, ekea paaya enaataa naano ko iyo. Ikii Tuhan me perjamuan noogee yoo kiyoo miya notaa, paa me perjamuan noogee yoo kiyoo miya notaa, ekea paaya enaataa naano mee miya iyo.10:21 2Kor 6:15-1622Tuhan Wa me kagoo kuwa inii kaa mée yamiyaano kuwa daamaa, ede kegea ye? Wa me pesee kuwa peedi, inii pesee yago bagee yoka naadi inii Waa ma aawisii semaayaa ye?
23Ikii mée noonaa me wegaano, "Eto ko inii agiyoo uduma daba ukuwayaa" see wegageekea. Mikee kiya ni me wegaano, "Inii me kisee dagu yoka see gaayaa agiyoo kuwa ko inii daamaa mée kiyaakee agiyoo kuwa uduma se" see wegayaa. Ikii mée noonaa me wegaano, "Inii agiyoo uduma daba ukuwayaa" see wegageekea kiya inii dimi mena daamaa pesee mée aakiyaabuusi naadi ukuwaakee agiyoo kuwa ko daba ukuwayaa agiyoo kuwa uduma se. 24Ikii me ’Ni me gaayaa-gaayaa kuwa too ukuwaapa’ see gaakee se. Kiya ikii mée gakata ’Apanaa bagee okoo me gaayaa-gaayaa kuwa miya yadiipa’ see dimii mee aagaa taano daamaa.10:23-24 "Ikii me ’Ni me gaayaa-gaayaa kuwa too ukuwaapa’ see gaakee se" see menaa mee ko kuwa makapaa ogatamee paagoo kupi-manee siyaa agiyoo kuwa naano ko naano dagu kiya apanaa bagee me kisee pedeo yoka see dimii gaayaa. Kisee kemaata apanaa bagee miya okoo me dimi mena se pedeo kisi naadi kuwa agiyoo kuwa naanaka dimii mee ekeasiino daamaa, see menaa mee.
25Pasar kaa edaayaa agiyoo-pagiyoo kuwa uduma ikii daba nuyaa. Kuwa agiyoo kuwa makapaa ogatamee paagoo ekega-manee sepea ye, taa ye see kuwa se apaadee taai, dimi se gaagaa taai. 26Ogatamee me menaa yiba mena ena mee ko kisee: "Uwoo to, magaa to epoo Mée mee ko Tuhan, bedaa kuwa yiba agiyoo-pagiyoo kuwa miya Wa me agiyoo yuwa" see menaa ebeamaata yoka daba nuyaa.10:26 Mzm 24:1
27Mée waa ena, Yesus mikee gaano taa bagee ena me "Naano agiyoo naano ke ee kaa meei" see kisiyu ko ikii daamaa naapa see dimii gaayu ko wa me kineeyaa agiyoo kuwa uduma naai. Kuwa agiyoo kuwa makapaa ogatamee paagoo ekega-manee sepea agiyoo ye, taa ye, see kuwa dimi se gaagaa taai, wa paagoo se apaadee taai. 28Kiya mée waa ena me kisiino ko: "Kuwa ko makapaa ogatamee paagoo ekega-manee sepea agiyoo yoka nekeenii" see kisiyu ko kuwa agiyoo se naai. Wa me ikii kuwa agiyoo nuyaa naadi kisigi yoka, bedaa dimi menaa da gaagaa siyaa yoka ikii se naai. 29"Dimi menaa da gaagaa siyaa yoka" see kisega menaa mee ko ikii me kuwa agiyoo noomaata kaama dimi menaa da gaagaa siyaa yoka naadi kisega mee se. Kiya ikii kuwa agiyoo noomaata kaama mee kisigi mée wa me dimi menaa da gaagaa siyaa yoka naadi kisega. Ikii kuwa agiyoo nuyu ko waa dimi gaagaa taapi yoka naadi ani me ikii kuwa agiyoo se naai see kisega.
Anii kisee kisega kiya ikii mée noonaa me wegayaa menaa ko "Anii kuwa agiyoo daba nuyaa kiya apanaa bagee me kuwa agiyoo naano pedeo yoka naadi gaagaa taapea yoka aa se naai see nasiino kuwa kaasee kaa ya? 30Ni me naano agiyoo kuwa anii Ogatamee paamee, magiyaage see dimii kaa nuyu ko kaasee kaa apanaa bagee me ’Kuwa agiyoo kuwa naano ko pedeo yoka’ see nasiyaa ya? Kuwa ko anii kiiboo, paamee dimii kaa nuyaa agiyoo kiya" see kuwa mée noonaa me wegayaa. 31Ani me kisiino menaa ko kisee: Ikii naano agiyoo nuyaa miya, uwo nuyaa miya, apanaa agiyoo ukuwayaa miya kuwa uduma Ogatamee Wa too ebo ekeasiinaka see dimii gaakee kaa ukuwawoo taai.10:31 Kol 3:1732Mée me ikii me nuyaa-nuyaa, ukuwayaa-ukuwayaa kuwa kideeta kaama okoo dimi gaagaa naadi okaayaa yoka ipiipi dii. Yahudi bagee miya, mée tomaa-tomaa apanaa yuwa miya, Ogatamee me okoo Yesus mikee gaakee kaa daamaa wigintaata bagee yuwa uduma miya okoo me pedeo dimii ikii kaa kigaayaa yoka gaai. 33Anii miya agiyoo-pagiyoo uduma yiba apanaa bagee ede kisi naadi yaukuwageeka, ni me ede gaayaa agiyoo kuwa too se. Apanaa bagee mée eebaa okoo miya daba daagimaa peesi naadi anii kisee agiyoo yaukuwageeka.10:33 Paulus me "Anii miya agiyoo-pagiyoo uduma yiba apanaa bagee ede kisi naadi yaukuwageeka" see menaa mee ko anii agiyoo uduma daba nuyaa, daba ukuwayaa kiya apanaa bagee yuwa me dimi gaagaa siyaa yoka kuwa agiyoo se naapa, kuwa agiyoo se ukuwaapa, okoo ede kisi naadi agiyoo kuwa too okoo paagoo ukuwawoo taapa, see menaa mee.
111Kristus Wa me daamaa ukuwata-ukuwata, ometa-ometa kuwa anii miya daamaa ukuwawoo, umiwooka see see ikii miya kisee daamaa ukuwawoo, umiwoo taai.
Sembahyang siyaa kaboo api yuwa mumoo to kaa doka dapimisi naadi menaa
2Ikii me ukuwayaa, peeyaa yuwa uduma yiba ikii me anii naneke-nekee naadi kaama ni me ikii kitupi-manee seta menaa kuwa maamaa peneata doowookea. Kuwa me kemaata anii ikii kiapaageeka. 3Kiya eto ko ikii mena ena ma ipi kikiyaanaka, mee ko kisee: Paayogaa uduma okoo me mumoo to mee ko Kristus mee, api me mumoo to mee ko paayogaa, bedaa Kristus me Mumoo to mee ko Ogatamee. 4Paayogaa gakata okoo sembahyang siyaa kaboo miya, okoo Ogatamee me asiyaa menaa yawegataa siyaa kaboo miya okoo me mumoo to kaa dapimeekee dokaa agoo gaayu ko okoo ekaato mumoo yuwa daba, peedi ekeasiyaa. 5Kiya api gakata okoo sembahyang siyaa kaboo miya, okoo Ogatamee me asiyaa menaa yawegataa siyaa kaboo miya okoo me mumoo to kaa dapimeekee dokaa taa gaayu ko okoo me mumoo to daba, peedi ekeasiyaa. Mikee, api ena edooyuu uduma yadaapeata kaama daba, peedi ekeasiyaa see see mokoo wa me mumoo to kaa doka se dapimiyaa apii to mee miya kisee daba, peedi ekeata apii mokoo kiyaa.11:4-5 "Okoo ekaato mumoo to daba, peedi ekeasiyaa" see mee mena nekeeniino yaato ko mena kegaa ena ma agoo. Mee ko paayogaa gaayu ko okoo me mumoo to mee ko Kristus mee see wegayaa yoka okoo ekaato mumoo to too se kiya okoo me Kristus mee miya daba, peedi ekeasiyaa. Api gaayu ko okoo me mumoo to mee ko paimee see miya wegayaa yoka okoo ekaato mumoo to too se kiya okoo me paimee miya daba, peedi ekeasiyaa, see menaa mee.6Apii to wa me mumoo to kisee dapimaano be kiyu ko edooyuu yuwa uduma yadaapeasiino too daamaa. Kiya apii to edooyuu yadaapeasiino mee ego weda kiyaa agiyoo yoka wa me mumoo to kaa dapimeekee too daamaa.
7Paayogaa to gaayu ko waa Ogatamee see see ogaataata, bedaa Ogatamee Wa me disi ebo agiyoo kuwa paayogaa to kaa deeyaabuu siyaa yoka wa me mumoo to kaa se dapimiyaa. Kiya apii to gaayu ko paayogaa to me disi ebo agiyoo kuwa apii to kaa deeyaabuu siyaa.11:7 Kej 1:26-278Mikee, paayogaa to mee, apii to kaa kaama ogaaniyaata se kiya paayogaa to wa kaa kaama apii to ogaaniyaata. 9Bedaa paayogaa to waa apii to kaa yaogaaniyaata se kiya apii to waa paayogaa to kaa yaogaaniyaata. 10Kisee kemaata api kuwa okoo ekaato dimi peedi ekee see apii ii see kuwa nekeensi naadi mumoo to dapimaano gaano pedeo. Malaikat bagee yuwa me deetaakea yoka api yuwa kisee ukuwaano daamaa.
11Kisee kiya inii uduma Tuhan yiba epo toowoo see bagee yuwa yoka api kuwa okoo too, paayogaa kuwa okoo too see se. 12Mikee, apii to mee ko paayogaa to yiba kaama agoo keta see see paayogaa yuwa miya okoo api yiba kaama agoo kaakee. Bedaa se-agiyoo, we-agiyoo uduma manii to mee ko Ogatamee Wa kaa too yoka okoo wa too, wa too see se. 13Eto ko ikii ekaato dimi gaagaa taai: Api kuwa mumo dapimaano taa kaa Ogatamee paagoo sembahyang taano mee daamaa ye? 14Ikii daamaa nekeenii: Paayogaa to waa edooyuu togoo gaayu ko disi taa. Mée uduma kisee nekeeniyaa, se maa? Disi taa naadi wisineekee too. 15Kiya apii to waa edooyuu togoo gaayu ko disi ebo, mée me kisee miya nekeeniyaa, se maa? Mikee, edooyuu kuwa ko Tuhan me wa me mumoo to dapimisi naadi manta kemaata apii to yaapaagee siyaa agiyoo. 16Kuwa ni me kisega menaa kuwa be kaa anii nawisineekee bagee agoo kiyu ko daamaa nekeenii: Inii ma, Ogatamee me Yesus mikee gaakee kaa daamaa wigintaata bagee apanaa yuwa miya kuwa uduma inii kuwa menaa too peneata doowoo, wegawoo siyaa, apanaa menaa mée se tupiyaa yoka, see kuwa ani me kuwa bagee yuwa asiyaa.
Perjamuan nuyaa-nuyaa menaa
17Eto ko ikii enaataa kutuu taa siyaa kaboo ukuwayaa-ukuwayaa kuwa daamaa se kiya pedeo dimii, pedeo menaa eebaa kedaaka. Kisee kemaata ni me kisiinaka menaa kuwa ikii kiapaagee see menaa se. 18Anii petamanii kisiino menaa mee ko kisee: Ikii Yesus mikee gaayaa bagee yuwa kutuu taa siyaa kaboo ikii aawisi-maawisi naadi kaama ukuu baatagaa segeekea, see kuwa anii yeema. Anii kuwa menaa yeeta kaama okoo kisee bagee yoka, see kuwa anii peenaa kigaaga. 19Mee ko ikii mée naayaato-naayaato aawode taano gaano pedeo. Ikii paagoo okoo mikee menaa too peneasegea bagee yuwa ii see kuwa awee da kaa kideesi naadi aawode taano kuwa daamaa. 20Kuwa kisega kuwa ko ikii epo enaataa kutuu taa siyaa kaboo ikii Tuhan Wa kaa perjamuan mee daamaa naano see naadi kutuu segeekea se. 21Mee ko ikii naano agiyoo epo enaataa daamaa se noogeekea. Ikii naano agiyoo eewuditagaano taa kaboo ikii mée gakata ani keta naapa naadi kaama mée noonaa naadi ma tuyaa, noonaa anggur poo maamaa noomaata kaama boomagaa siyaa, ikii kisee ukuwageekea yaai. 22Ikii ee taa ye? Ikii me kisee otoopa nuyaa-nuyaa kuwa ikii me ee kaa kaama too naai. Ikii enaataa kutuu taa siyaa yoo kiyoo ikii me okoo agiyoo taa see bagee kuwa daba, peedi kiyaano ede see dimii mee ikii agoo ye? Ikii kisee ukuwageekea kemaata Ogatamee me Yesus yaato daamaa pe-wigintaata bagee yuwa uduma daba, peedi ekeasiyaa. Yaai, anii mapea menaa kisiipa naa ya? Anii ikii kiapaagee siyaa ye? Ikii kisee ukuwageekea kuwa kaa anii se kiapaagee taapa.11:21-22 Idukaa Yesus mikee gaata bagee yuwa enaataa kutuu semaata kaama inii paaya Yesus me epaa ma aagadi-maagadi naadi epo toogee see bagee yuwa ii see aanekeendaa taano see naadi perjamuan naano taa kaboo okoo apanaa naano agiyoo epo enaataa noogee seta. Kiya Korintus magaa kaa kepe yago bagee kuwa okoo me otoopa nuyaa-nuyaa kuwa pedeo. Bedaa okoo me daba bagee yuwa paagoo epo enaataa naano be kemaata ukuu baatagaakea kuwa miya pedeo yoka naadi Paulus me kuwa menaa yaebeamaata.
23Anii ikii paagoo kisi-maneema menaa kuwa ko ani me Tuhan Wa paagoo kaama maseta menaa, kuwa ko kisee: Tuhan Yesus Waa yaekegataata naagoo daatooyiba yaato Waa roti masegeeyu. 24Waa Ogatamee paagoo kiiboo, paamee see menaa aseta kaama roti kabatayu. Roti kabatagaa naadi kaama aseta menaa, "Mee ko Ni me maa to, Ni me ikii kaa kiekegatagaapa maa to mee. Anii naneke-nekee siwoo see kaa noogee siwoo taai" see aseta. 25Mee mokoo miya naano agiyoo noomaata kaama Waa anggur poo uwoo otaawee da masegeeta aseta menaa, "Mee ko Ni me tadaa uwoo, Ogatamee ma, mée ma, Wa me gipii see aseta menaa ma uduma enaataa aagadimisi naadi tadaa mee. Kuwa uwoo kuwa ikii kaagaa gakata nuyaa kaboo Anii naneke-nekee siwoo see kaa ukuwawoo taai" see aseta, see menaa kuwa anii masema.11:24-25 Kel 24:6-8, Luk 22:19-20, Ibr 8:8-1326Mee roti ma, mee uwoo ma kuwa ikii nuyaa kaboo kaagaa gakata ikii Tuhan Wa me boota-boota menaa kuwa wegawoo siyaa, kisee too Waa bedaa meetagi yoo too.
27Kisee kemaata okoo Tuhan Wa me roti mee yee, Wa me otaawee yiba uwoo kuwa yee pedeo dimii ma otoopa notaa see bagee kuwa okoo Tuhan Wa kaa pedeo yaukuwayaa, Wa me maa da ma, Wa me tadaa ma kuwa miya yawisintaayaa. 28Kisee kiyaa naadi ikii mée ena-ena ekaato gaagaa taano keta. Ikii me ’Anii dimi topoo see kaa naanaka ii’ see gaata kaama too roti ma, otaawee yiba uwoo ma kuwa nuyaa. 29Mee ko okoo me ’Tuhan Wa me maa to yoka’ see dimii daamaa gaamagaano taa kaa roti ma, uwo ma kuwa otoopa nuyaa bagee kuwa gaayu ko Wa me pedeo yadootaayaa agiyoo kuwa okoo ekaato kaa yamiyaayaa.11:29 "Tuhan Wa me maa to yoka" see menaa mee mena nekeeniino yaato ko mena kegaa wiya agoo. Mena kegaa ena mee ko ’Yesus Wa me maa to mée yaekegataata nao’ see dimii mee nekeenta kaama nuyaa, see menaa mee. Mena kegaa ena mee ko ’Yesus Wa me maa to mee ko inii Yesus mikee gaayaa bagee ebea-ebea yoka’ see dimii mee nekeenta kaama se aawiginee seta epa aagaa see dimii kaa epo enaataa nuyaa, see menaa mee.30Ikii kisee ukuwageekea kemaata ikii paagoo mée eebaa má dabaa, ikiyoo meanee taa see bagee miya eebaa, mée noonaa miya bootaa see. 31Kiya inii me ’Anii dimi topoo see kaa naanaka ye’ naadi ekaato dimi gaagaa siyu ko Tuhan Wa me kuwa agiyoo inii kaa mée si yadootaayaa. 32Kiya Tuhan Wa me kisee ae-wae, edo see agiyoo kuwa inii kaa mée yadootayu ko Wa me inii dimi mena daamaa mée tupitagaa siyaa. Inii dimi mena kisee daamaa mée tupitagaa siwoo naadi kaama inii kuwa magaa da kaa bagee apanaa yuwa wa too wigintagaatagi see see inii miya kisee mée se wigintagaatagi.11:32 Ibr 12:5-1033Kisee kemaata neebee nokaa yuwa, ikii kuwa agiyoo kuwa epo enaataa naano see naadi kutuu taa siyaa kaboo ikii moga se naai, daamaa aadiitoo taai. 34Ikii kaa pedeo se kidootaasi yoka ikii naadi kiyaa bagee agoo kiyu ko ee kaa agiyoo kuwa keta naai. Ikii enaataa kutumemaata kaama naadi kaa otoopa noogee siyaa kuwa pedeo. Mee kaama asii menaa kuwa anii ikii paagoo meemaata kaama daamaa kisi-manee taata.
12Roh me mée kaa aii yadootaayaa pesee agiyoo kuwa me daamaa aaukuwagee taai naadi menaa
1Neebee nokaa yuwa, eto ko Roh me mée kaa aii yadootaayaa pesee agiyoo kuwa gaayu ko ikii kuwa kaa menaa daamaa nekeeniino kuwa anii ede. 2Kuwa ko idukaa ikii Ogatamee ewo see kaboo ikii makapaa ogatamee yaapaagee siwoo seta. Mena wegaano naka see agiyoo kiya ikii se gaata otoopa obeegee seta, see kuwa ikii ipi. 3Kisee kemaata eto ko anii ikii daamaa ipi kikiyaanaka, mee ko kisee: "Yesus mee Wa kaa pedeo ayaa yadootaata Mée" see menaa kuwa Ogatamee me Roh doodoo wegayaa bagee ena ma taa. Bedaa "Yesus mee ko Tuhan yoka" see menaa kuwa miya Roh Kudus doodoo too wegayaa.
4Ogatamee me inii kaa aii mée yadootaayaa pesee agiyoo tomaa-tomaa kuwa agoo kiya Roh mee ena too too. 5Inii kisee daamaa aaukuwageesi naadi inii kaa aii mée yadootaayaa pesee agiyoo tomaa-tomaa kuwa agoo kiya Tuhan mee ena too too. 6Inii kisee daamaa pesee ma ukuwageesi naadi inii kaa aii mée yadootaayaa agiyoo tomaa-tomaa kuwa agoo kiya Ogatamee mee ena too too. Wa me kuwa agiyoo uduma inii mée uduma yiba pesee ma mée yaukuwagee siwoo see.
7Kuwa pesee agiyoo kuwa inii uduma kaa daamaa aaukuwageesi naadi Ogatamee me inii kaa mée yadootaata. Mee kaama inii mée gakata Roh mee agoo ii see kuwa awee da kaa mée deeyaabuu see. 8Mee ko Roh me mée waa ena kaa esee nekeeniino dimii mee kaa nawegasi naadi kaama yadootayu. Bedaa mee Roh mee me mée waa ena kaa miya esee ipi dimii kaa nawegasi naadi yadootayu. 9Bedaa mee Roh mee me too mée waa ena kaa Yesus mikee gaano esee ebo see dimii mee miya yadootayu. Bedaa mee Roh me mée waa ena kaa mée kaa meanee siyaa agiyoo yataa kiyaasi naadi pesee da mee miya yadootayu. 10Bedaa mée waa ena kaa dimi nagii-nagii agiyoo kuwa ukuwaaniyaasi naadi pesee da mee miya yadootayu. Bedaa mée waa ena kaa Roh me wa paagoo ase-manee see menaa kuwa nawegasi naadi yadootayu. Bedaa mée waa ena kaa "Mee ko mikee Roh me menaa, mee ko taa" see wigineano ipi see dimii mee miya yadootayu. Bedaa mée waa ena kaa mena toma ena, waa ewo see menaa kaa wegasi naadi pesee da miya yadootayu. Bedaa kuwa ewo see menaa kaa wegapea menaa kuwa yeeta kaama wa me kisee wegapi, wa me kisee wegapa, see kuwa nekeeniino dimii mee Roh me mée waa ena kaa miya yadootayu. 11Kuwa uduma Roh Waa ena too too mee me inii kaa mée yaukuwagee siyaa. Wa me gaayaa-gaayaa doodoo too mée waa ena kaa kisee yadootayu, mée waa ena kaa kisee yadootayu, Wa me kisee mée kaa yawuditagaa taa see.
Mée maa to kaa takumeta agiyoo eebaa kiya má ena too too see kaa menaa
12Mée maa da gaayu ko má ena too too kiya maa to kaa takumeta agiyoo-pagiyoo kuwa eebaa. Takumeta agiyoo eebaa kiya kuwa uduma epo enaataa maa da ena too too kiyaa. Kristus Waa miya mée maa da mokoo.12:12-13 Rom 12:4-513Mee ko inii uduma Roh ena mee yiba mée yatukumeta kemaata maa da ena too too mée kiyaabuu seta. Yahudi bagee miya, Yunani bagee miya, hamba kiyaata bagee miya, hamba kiyaano taa see bagee miya inii uduma uwo nuyaa mokoo Roh ena mee too mée nuyaabuu seta.
14Mee ko maa to kaa takumeta agiyoo kuwa ena too too se kiya eebaa. 15Ebea-ebea menaa mee ko kisee: Badoo da me wegaano, "Anii ko yagaa da se kemaata anii maa to kaa takumeta agiyoo ena se" see menaa wegayaa miya badoo da mee mikee maa to kaa takumeta agiyoo ena, se maa? 16Bedaa apa kamuu da me wegaano, "Anii ko emaa masii to se kemaata anii maa to kaa takumeta agiyoo ena se" see menaa wegayaa miya apa kamuu da mee mikee maa to kaa takumeta agiyoo ena, se maa? 17Maa da kuwa uduma emaa masii to mee too naaki kaasee mena yeeyaa? Maa da kuwa uduma apa kamuu da mee too naaki kaasee wunu yeeyaa? Iyo. 18Kiya Ogatamee me kuwa takumeta agiyoo ena-ena kuwa Wa me gaata-gaata doodoo maa to kaa takumedaa siyaata. 19Kuwa takumeta agiyoo kuwa eebaa se kiya ena too too naaki mee kaasee maa da ya? 20Maa to kaa takumeta agiyoo-pagiyoo kuwa eebaa kiya maa da mee ena too too.
21Kisee kemaata emaa masii to me yagaa da asiino, "Ani me aa gaano pedeo see taa yoka" see kuwa se asiyaa. Bedaa mumoo to me badoo da asiino, "Ani me aa gaano pedeo see taa yoka" see kuwa miya se asiyaa. 22Maa to kaa takumeta agiyoo noonaa ko dabaa see agiyoo too see gaayaa kiya taa, kuwa agiyoo miya agoo kaano gaano pedeo. 23Bedaa maa to kaa takumeta agiyoo noonaa miya inii me kuwa aii peedi yoka see gaayaa kiya kuwa agiyoo kaa doka me daamaa yamaataata kaama ebo ekeasiyaa. Bedaa inii me maa to kaa takumeta agiyoo noonaa miya diino ego weda gaayaa kiya ebo agiyoo yoka ipiipi munitaa, doka daamaa yamaataa. 24Kiya inii mée maa to kaa takumeta agiyoo yuwa awee da kaa daamaa deeyaa agiyoo kuwa inii kisee ipiipi deewoo taano gaano pedeo ko taa. Inii me maa to kaa takumeta agiyoo-pagiyoo kuwa uduma Ogatamee me too kisee-kisee daamaa mée yatakumetagaa seta. Kuwa peedi see agiyoo kuwa miya Wa me ebo ekeata. 25Wa me kisee ukuwata mee ko maa to kaa takumeta agiyoo kuwa uduma se aawodee seta okoo dimi mena enaataa epa aagaa, daamaa aaekee, kisee umiwoosi naadi ukuwata. 26Maa to kaa takumeta agiyoo ena boodi kiyu ko maa to kaa takumeta agiyoo apanaa yuwa miya waa ma epo enaataa boodi eeabaataa see. Bedaa maa to kaa takumeta agiyoo ena ebo ekeasiyu ko maa to kaa takumeta agiyoo apanaa yuwa miya waa ma epo enaataa ede ma, ede ma eetaa siyaa.12:26 Rom 12:15
27Ikii ko Kristus Wa me maa da mokoo. Ikii mée gakata Wa me maa to kaa takumeta agiyoo mokoo. 28Yesus mikee gaayaa bagee yupii Ogatamee me naukuwasi naadi ekeata bagee kuwa ko kisee: Petamanii Yesus me menaa yadoonaa see bagee. Wiyaagoo to ko Wa me asiyaa menaa yawegataa see bagee. Wedaagoo to ko mena mée topetaa see bagee. Kiyoo kaama dimi nagii-nagii agiyoo ukuwataa see bagee ma, mée kaa meanee see agiyoo yataa kiyaabuu taa see bagee ma, mée me agiyoo epa kaa aii yaukuwataa see bagee ma, tuku-tuku bagee ma, mena toma ena ewo kiya Roh me wegayaabuu taa see bagee ma, okoo me kisee agiyoo naukuwasi naadi Wa me daamaa ekeata.12:27-28 Ep 4:11-1229Kuwa Wa me ekeata bagee okoo uduma Yesus me menaa yadoonaa see bagee ye? Okoo uduma Wa me asiyaa menaa yawegataa see bagee ye? Okoo uduma mena mée topetaa see bagee ye? Okoo uduma dimi nagii-nagii agiyoo ukuwataa see bagee ye? 30Okoo uduma mée kaa meanee see agiyoo yataa kiyaabuu taa see bagee ye? Okoo uduma mena toma ena ewo kiya Roh me wegayaabuu taa see bagee ye? Okoo uduma kuwa ewo see menaa tomaa kaa wegapea menaa kuwa wa me kisee wegapi, wa me kisee wegapa see nekeeniyaa bagee ye? Okoo uduma mee too see taa, se maa? 31Kuwa Roh me inii kaa aii mée yadootaayaa pesee agiyoo tomaa-tomaa kuwa noonaa peenaa esee ebo yoka kuwa agiyoo kuwa ikii me anii masega naaki ou see dimii mee gaai. Eto ko kuwa pesee agiyoo kuwa inii kaa aii mée yadootaata kaama wodoo esee daamaa ukuwawoo, umiwoo see etaa da mee anii ikii keipi kiyaanaka.
13Epa dimii mee kaa menaa
1Anii mée me menaa tomaa-tomaa kaa wegayaa miya, malaikat bagee me menaa kaa wegayaa miya kiya epa see dimii mee anii taa gaayu ko ni me wegayaa menaa kuwa ko pose gakee kaa aii dakamiyaa see see mena wuu da mokoo too kiyaa, pose gakee kaa aii tokoo-tokoo siyaa mena wuu da yeeyaa mokoo. 2Bedaa Ogatamee me asiyaa menaa wegasi naadi pesee da mee anii agoo kiyaa miya, Wa me mée paagoo awee da kaa kiyaano taa menaa kuwa uduma anii ipi kiyaa miya, se-menaa, we-menaa ipi see dimii mee anii agoo kiyaa miya, bedaa ni me mikee gaano dimii mee esee ebo kaa maga bago yuwa amoo maa kaa dogeamaayaa miya, kuwa uduma anii kisee ukuwasi naadi pesee da agoo kiya epa see dimii mee anii taa gaayu ko anii aii bagee ena mokoo kiyaa. 3Bedaa ni me agiyoo-pagiyoo kuwa uduma anii apanaa bagee paagoo aii maniyaa miya, mée me anii biyaa kaa nabooyaasi naadi anii ekaato maa da aii kisee ekegataayaa miya, anii kisee ukuwayaa miya kiya epa see dimii mee anii taa gaayu ko kuwa ni me daamaa ukuwata agiyoo kuwa otoopa wuutu-waatu siyaa.
4Epa dimii yago bagee gaayu ko dimi mena animaata koogo tuyaa, dimi dapuu. Epa dimii mee me ’Anii kisee naaki ou’ see dimii mee se gaayaa, ekaato ebo ekee see dimii mee miya taa, ebo poga-poga dimii mee miya taa. 5Epa dimii mee me mée ego weda kiyaayaa agiyoo kuwa se ukuwayaa, ni me gaayaa yuwa too ede see dimii mee se gaayaa, kagoo dimii moga se miyaa, mée me pedeo ukuwata agiyoo yuwa neke-nekee, gaagaa see kuwa miya taa. 6Epa dimii mee me mée me pedeo ukuwayaa agiyoo kuwa kaa daamaa, ede nao see dimii mee taa kiya mikee daamaa ukuwayaa agiyoo kuwa kaa too ede ma, ede ma siyaa. 7Epa dimii mee me agiyoo-pagiyoo uduma yiba koogo makii taa see kaa doowoo siyaa, agiyoo-pagiyoo uduma yiba Yesus mikee nao see dimii mee se ekeata kisee too doowoo siyaa, agiyoo-pagiyoo uduma yiba Wa kaa dimi kotopiwoo, diitoo siwoo siyaa, agiyoo-pagiyoo uduma yiba dimi mena koogo animaata toowoo siyaa.
8Epa dimii mee se taa kaata, usiyaato ko ewo. Kiya Ogatamee me asiyaa menaa yawegasi naadi pesee da mee taa kaata. Ewo see menaa tomaa kaa wegasi naadi pesee da mee miya sikiiniita. Bedaa dimi ipi kisi naadi pesee da mee miya taa kaata. 9Mikee, eto mee begaa kaa inii me ipii kuwa peenaa too, bedaa Ogatamee me nawegasi naadi asiyaa menaa kuwa miya peenaa too, sikii taa. 10Kiya se-agiyoo, we-agiyoo uduma sikii, daamaa too kiyaatagi kaboo kuwa eto mee peenaa too, sikii taa see pesee agiyoo kuwa taa kedaa taata. 11Mee ko anii peedi kaa peedi kepaa yogaa me wegataa see kuwa see see anii miya kisee wegagee sema. Bedaa yoga peedi me dimi gaataa see kuwa see see anii miya kisee dimi gaawoo sema. Bedaa yoga peedi me dimi nekeeniyaa see see anii miya kisee gaawoo sema. Kisee kiya anii ebo see kaboo da anii kuwa yoga me iyee-payee kuwa ekeasema. 12Ayayaadau da pedeo naadi kaama ayayaa da daamaa se deeyaa mokoo see see inii eto daamaa se deetaa, daamaa se nekeeniyaa. Kiya ebeyuma awee da kaa aadee siyaa mokoo epeekaa inii uduma daamaa awee da kaa diitagea. Eto anii peenaa too ipi kiya epeekaa anii uduma daamaa ipi kaata. Ogatamee Wa me anii esee naipi kigi see see epeekaa anii esee ipi see mée kaata.13:11-12 Yoga peedii to kaa ebea-ebea menaa ma, ayayaadau da kaa deeyaa ebea-ebea menaa ma kuwa mena nekeeniino yaato ko eto kiipaa inii peenaa too ipi kiya epeekaa daamaa ipi kaatagea yoka kuwa eto mee begaa kaa inii kaa mée yadootaayaa pesee agiyoo tomaa-tomaa kuwa epeekaa Ogatamee me taa kiyaatagi, see kuwa nekeensi naadi menaa mee.13Kisee kemaata mena wedo kuwa ko toono too, kuwa ko kisee: Yesus mikee gaawoo taano ma, Wa kaa too dimi kotopiwoo, diitoo siwoo taano ma, epa dimii ma kuwa. Kiya kuwa wedo kuwa esee ebo mee gaayu ko epa dimii mee.
14Roh me mée kaa aii yadootaayaa pesee agiyoo kaa menaa apanaa ma
1Epa dimii mee ikii me maamaa masega naaki ou see dimii mee gaawoo taai. Bedaa Roh me mée kaa aii yadootaayaa pesee agiyoo kuwa masiino ede see dimii mee miya gaawoo taai. Ogatamee me asiyaa menaa kuwa yawegasi naadi pesee da mee ki masiino esee ede see dimii mee maamaa gaai. 2Mee ko ewo see menaa tomaa kaa wegasi naadi pesee da agoo see mée to wa me mée paagoo se wegayaa, Ogatamee Wa paagoo too wegataa see. Mée paagoo awee da kaa kiyaano taa menaa kuwa wa me Roh pesee kaa wegataa see kemaata yeekee bagee yuwa me se nekeeniyaa. 3Kiya Ogatamee me asiyaa menaa awee da kaa daamaa yawegataa see bagee gaayu ko mée paagoo wegataa see. Yeekee bagee yuwa okoo dimi mena daamaa iyawoo, ebo kiwoo, kisee pesee kiwoosi naadi menaa kuwa daamaa okoo paagoo eewegataa see. 4Ewo see menaa tomaa kaa wegataa see mée gaayu ko wa me wegayaa menaa kuwa me waa ekaato too dimi mena daamaa iyayaayaa. Kiya Ogatamee me asiyaa menaa yawegataa see mée gaayu ko wa me menaa me Yesus mikee gaayaa bagee kuwa uduma okoo dimi mena daamaa iyayaabuu siwoo siyaa. 5Ikii uduma Roh pesee kaa ewo see menaa tomaa kaa wegataa see kuwa daamaa, anii ede kiya ikii uduma Ogatamee me asiyaa menaa yawegataa see kuwa anii esee maamaa ede kiyaa. Wa me asiyaa menaa yawegataa see bagee gaayu ko yeekee bagee me peenaa ebo ekeasiyaa. Ewo see menaa tomaa kaa wegataa see mée gaayu ko kisee taa. Wa me kuwa menaa wegamaata kaama kuwa menaa kisee yoka, kisee yoka see awee da kaa ase-manee siyu too yeekee bagee yuwa miya nekeenta kaama dimi mena daamaa pesee kiyaa.
6Neebee nokaa yuwa, anii ikii paagoo meemaata kaama ewo see menaa tomaa kaa too kiiwegayu ko ikii kaa daamaa agiyoo kaasee kiukuwaaniyaayaa? Anii apanaa menaa kuwa miya kiiwegayu too ikii dimi mena daamaa pesee kikiyaayaa. Kuwa ko Ogatamee me ni paagoo awee da kaa nakiyaata menaa ena yee, Wa me naipi kiyaata menaa ena yee, Wa me naseta menaa ena yee, mée tupiyaa menaa ena yee, anii kuwa menaa kuwa miya kiiwegayu too ikii dimi mena daamaa pesee kiyaa, se maa? 7Dimi noogaa taa see agiyoo-pagiyoo kuwa miya kisee. Puusee ma, musik ma, kisee menaa siyaayaa agiyoo-pagiyoo kuwa ko mée me ewo ma menaa siyaayu ko yeekee bagee me kisee menaaka, kisee menaaka see kuwa kaasee nekeeniyaa naa ya? 8 Yape paagoo poono see naadi puusee menaa da mee miya kisee. Puusee da mee otoopa puusee siyu ko yape paagoo poono see naadi kaama ipiipii siyaa bagee kuwa kauwa bagee naa ya? 9Ikii kuwa ewo see menaa tomaa kaa wegayaa-wegayaa menaa kuwa miya kisee. Ikii me mée me se nekeeniyaa menaa kaa wegayu ko mée me kisee wegapea, kisee wegapea see kuwa kaasee nekeeniyaa naa ya? Ikii epaawee da taa otoopa wegataa siyaa menaa mokoo too kemaata iyo. 10Magaa da kaa mena tomaa-tomaa kuwa maamaa eebaa. Kuwa mena tomaa-tomaa kuwa mée me se nekeeniyaa mena tomaa ena ma taa. 11Kisee kemaata mée waa ena me wa me menaa kaa ni paagoo naawegagi kiya anii se nekeeniyu ko wa me aa apanaa tomaa kaa mée to kemaata ewo see mée see nagaayaa, bedaa anii miya waa apanaa tomaa kaa ewo see mée to see gaayaa, kisee aagaa siyaa. 12Ikii miya kisee. Ikii ewo see menaa tomaa kaa too aasee siyu ko ikii dimi mena daamaa pesee se aakiyaabuu siyaa. Roh me mée kaa aii yadootaayaa pesee agiyoo-pagiyoo kuwa ikii me kuwa masega naaki ou see dimii mee ebo. Kisee kiya Roh me ikii kaa aii kidootaayaa pesee agiyoo kuwa me Yesus mikee gaayaa bagee okoo dimi mena daamaa iyawoo, ebo kiwoo taano ou see dimii mee ki ikii esee maamaa gaawoo taai.
13Kisee kemaata mée waa ena me ewo see menaa tomaa kaa wegayu ko wa me kuwa menaa nekeeniino yaato ma enaataa daamaa wegasi naadi pesee da mee miya Ogatamee paagoo idimaano gaano pedeo. 14Anii Roh pesee kaa anii ewo see menaa tomaa kaa Ogatamee paagoo sembahyang menaa kaa asiyu ko ni me dimi menaa da me asiyaa kiya ni me gaataa see dimii ma enaataa se asiyaa kemaata anii kuwa menaa se nekeeniyaa. 15Kisee kemaata anii maagiyoo ukuwaapa naa ya? Anii kisee Roh pesee kaa ni me dimi menaa da me anii ewo see menaa kaa sembahyang taapa kiya mee too se. Ni me gaataa see dimii mee me anii nekeeniyaa menaa kaa miya sembahyang taapa, ekea paaya. Bedaa ni me dimi menaa da me anii ewo see menaa kaa yaayaa taapa kiya ni me gaataa see dimii mee me anii nekeeniyaa menaa kaa miya yaayaa taapa, ekea paaya. 16Ikii miya Roh pesee kaa dimi menaa da me ewo see menaa kaa too Ogatamee kiiboo, paamee see asiyu ko ikii paagoo yeekee bagee me "Amin" see menaa mee kaasee wegayaa? Ikii me kuwa ewo see menaa tomaa kaa paamee see asiyaa menaa kuwa nekeeniino taa yoka iyo. 17Ikii mikee Ogatamee paagoo paamee see menaa daamaa asetaakea kiya apanaa bagee kuwa menaa nekeeniino taa kemaata kuwa menaa yuwa me okoo dimi mena daamaa pesee kiyaano taa. 18Roh pesee kaa ewo see menaa tomaa kaa wegayaa-wegayaa kuwa ko ikii kisee menaa eebaa taa wegataa see kiya anii gaayu ko maamaa eebaa wegageeka kuwa me anii Ogatamee paagoo paamee see asega. 19Kisee kiya anii Yesus mikee gaayaa bagee yuwa ma enaataa kutuu taa siyaa kaboo anii ewo see menaa tomaa kaa mena kamu sepuluh ribu waa naa kuwa anii wegayaa kiya anii kisee wegaano be. Anii apanaa bagee daamaa tupiino see naadi ni me gaataa see dimii me daamaa nekeeniyaa menaa kaa mena kamu idibi waa naa too eewegayaa miya anii ede.
20Eto ko neebee nokaa yuwa, yoga me gaakee dimii kuwa ikii miya kisee gaakee se kiya ebo bagee kuwa see see ikii miya daamaa nekeenii. Kisee kiya yoga peedii yuwa okoo pedeo agiyoo ukuwaano dimii mee ewo kiyaa see see ikii miya kisee dimii ewo see kuwa daamaa. 21Kisee menaa kuwa idukaa Ogatamee me menaa yiba ebeamaata, mee ko kisee: "Tuhan me asiino, ’Apanaa tomaa kaa bagee me menaa kaa Anii wegaapa. Ani me kisee apanaa bagee me ebe kaa menaa doodoo Ni me bagee yuwa paagoo mena eewegaapa kiya okoo se nayiipea’ see asigi" see menaa ebeamaata.14:21 Yes 28:11-1222Kisee kemaata Roh pesee kaa ewo see menaa tomaa kaa wegayaa-wegayaa kuwa ko Yesus mikee gaayaa bagee yuwa gaamaasi naadi wegayaa menaa kuwa se kiya Yesus mikee gaano taa bagee yuwa gaamaasi naadi menaa yuwa. Bedaa Roh pesee kaa Ogatamee me asiyaa menaa yawegayaa-wegayaa kuwa ko Yesus mikee gaano taa bagee yuwa gaamaasi naadi menaa kuwa se kiya Yesus mikee gaayaa bagee yuwa gaamaasi naadi menaa yuwa.14:21-22 Kuwa idukaa ebeamaata menaa kuwa ko Israel bagee yuwa okoo me pedeo ukuwagee siwoo seta agiyoo kuwa me Ogatamee me yape bagee yuwa okoo paagoo yamiyaata. Yamiyaata kaama kuwa apanaa tomaa kaa bagee me menaa kaa Israel bagee paagoo gaamaasi naadi menaa eewegata mokoo. Eto miya Roh pesee kaa ewo see menaa tomaa kaa wegayaa-wegayaa kuwa ko Yesus mikee gaano taa bagee yuwa me kuwa menaa yeeyu ko yaai, inii mée gaamaasi naadi menaa yoka see dimii mee gaayaa, idukaa Israel bagee yuwa see see. Kiya Yesus mikee gaayaa bagee gaayu ko kisee taa. Okoo me menaa kaa too okoo paagoo eewegaano kuwa daamaa, see kuwa nekeensi naadi menaa mee.23Kisee kemaata ikii Yesus mikee gaayaa bagee uduma enaataa kutuu semaata kaama ikii uduma kuwa ewo see menaa tomaa kaa wegataaki too ko ikii yaato taa see bagee, Yesus mikee gaano taa bagee okoo miya seemiyu ko okoo me "Ikii taki-takii meanta kaama wegataakea" see kisiipea, se maa? 24Kiya ikii uduma Roh pesee kaa Ogatamee me asiyaa menaa yuwa yawegataaki too ko Yesus mikee gaano taa see bagee ena, ikii yaato taa see bagee ena seemiyu ko ikii me wegataakea menaa kuwa uduma wa me daamaa kiyeeta kaama "Mikee, anii dimi pedeo see mée ii" see gaayaa. Ikii uduma me wegataa see menaa kuwa me waa kisee mée yoka see kuwa awee da kaa nekeeniyaa. 25Wa me dimi yiba koogo maapeta yuwa kuwa awee da kaa kedaa taapa. Kiyoo kaama waa mumo maga kaa esee-ekeata kaama Ogatamee ebo ekee, yaapaagee taapi, bedaa wa me "Mikee, Ogatamee Waa ikii ma enaataa kiitotaaki ii" see kisiipi.
Yesus mikee gaayaa bagee kutuu taa siyaa kaboo daamaa ukuwayaa-ukuwayaa menaa
26Kisee kemaata neebee nokaa yuwa, ikii maagiyoo ukuwaano daamaa naa ya? Eto ko kisiinaka, mee ko kisee: Ikii kutuu taa siyaa kaboo ikii mée gakata Ogatamee yaapaagee siyaa menaa agoo see daamaa. Mee ko mée waa ena yaayaa see menaa agoo, mée waa ena mée tupiyaa menaa agoo, mée waa ena Ogatamee me wa paagoo awee da kaa ipi kiyaata menaa agoo, mée waa ena me Roh pesee kaa ewo see menaa tomaa kaa wegataa, bedaa kuwa wegataa see menaa kuwa mée waa ena me kisee wegapi, kisee wegapa see yawegataa. Kuwa uduma ikii Yesus mikee gaayaa bagee yuwa dimi mena iyawoo, ebo kiwoo, kisee daamaa aakiyaabuu taano see naadi ukuwaano daamaa. 27Ikii Roh pesee kaa ewo see menaa tomaa kaa wegaano see bagee agoo gaayu ko mée ekea wiya, wedo waa naa kuwa too sikii. Mée waa ena wegataa, wegamaata kaama bedaa mée waa ena wegataa, kisee ukuwaakee daamaa. Bedaa Roh pesee kaa mée waa ena me kuwa okoo me wegataa see menaa kuwa kisee wegapea, kisee wegapea see kuwa nekeensi naadi menaa ase-manee taano gaano pedeo. 28Kiya ikii kutuu taa siyaa yoo kiyoo kisee nekeensi naadi menaa ase-manee taano bagee taa gaayu ko kuwa ewo see menaa tomaa kaa menaa kuwa awee da kaa se wegaai, koogo toono too. Wa too waa ekaato koogo wegataa, Ogatamee paagoo miya koogo asetaa.
29Nabi bagee gaayu ko mée ekea wiya, wedo waa naa too Ogatamee me asiyaa menaa kuwa yawegataa. Bedaa apanaa yuwa me kuwa wegataa see menaa kuwa mikee ye, taa ye naadi daamaa dimi gaagaa see. 30Mée waa ena me Ogatamee me asiyaa menaa yawegataaki kaboo kiyoo animaata toomuu taakea bagee mée waa ena kaa Ogatamee me mena ena awee da kaa ipi kiyaayu ko mee petamanii mena yawegataaki mée to mée waa ena kaa yadogeamaata kaama koogo yayiitoo taano too. 31Kisee mée waa ena me Ogatamee me asiyaa menaa daamaa yawegataa, wegataata kaama bedaa mée waa ena me daamaa yawegataa, kisee daamaa wegatagaa siyaa. Mee kaama ikii mée uduma mena daamaa topetaa, dimi mena daamaa pesee ketaa. 32Kuwa bagee yuwa me Ogatamee me asiyaa menaa yawegataa siyaa kaboo okoo ekaato dimi peedi aaekee naadi kaama okoo uduma Ogatamee me asiyaa menaa daamaa yawegaaii siyaa. 33Mee ko ikii kutuu taa siyaa yoo mena wegayaa kuwa otoopa, topoo see taa see kuwa Ogatamee me be. Ikii koogo ena dimii, ena menaa kaa too wegataa see kuwa Waa ede.
34Kiyoo-kiyoo Yesus mikee nao naadi daamaa wigintaata bagee kutuu taa siyaa yoo kiyoo api yuwa uduma koogo toono daamaa, mena se wegaai. Idukaa Musa me menaa yiba kisee menaa agoo yoka okoo ekaato dimi peedi ekee taano too daamaa. 35Okoo ipi kaano see naadi apaadee see menaa agoo gaayu ko okoo me ee kaa kaama paimee paagoo asedee taano daamaa. Yesus mikee gaayaa bagee kutuu taa siyaa yoo kiyoo kaama kisee menaa wegaano ko pedeo, ego weda kiyaayaa agiyoo yoka ee kaa kaama too asedee taai.
36Ikii me ’Ogatamee me menaa weganaa see kuwa petamanii inii paagoo kaama too kiyoo-kiyoo pe-eeweganaa semea’ see gaagea ye? Ikii me ’Ogatamee me menaa kuwa mée me inii paagoo too mée eeweganaa sepea’ see gaagea ye? Kisee ebo dimii kuwa se gaai. 37Ikii mée waa ena me ’Anii ko mikee nabi bagee, anii Roh pesee yago mée yoka’ see dimii mee agoo gaayu ko wa me ni me kiebeaga menaa kuwa mikee Tuhan me ikii kisee ukuwaai, kisee ukuwaai see mée asigi menaa ii see kuwa wa me daamaa nekeenii. 38Kiya ni me menaa kuwa aii menaa too see nagaayaa see mée mee gaayu ko ikii waa emaa se wugii. 39Kisee kemaata neebee nokaa yuwa, ikii Ogatamee me asiyaa menaa yawegaano ede see dimii mee gaawoo taai. Bedaa ewo see menaa tomaa kaa wegayaa-wegayaa kuwa se wegaai see kuwa se asii. 40Ikii me wegaa-wegaa, ukuwaa-ukuwaa kuwa uduma daamaa, topoo too wegawoo, ukuwawoo taai.
15Kristus mee aya andoo peeta kaa menaa
1Neebee nokaa yuwa, eto ko anii bedaa keipi kiyaanaka, mee ko kisee: Yesus me doometa menaa kuwa anii ikii paagoo daamaa kiiwegama. Ikii kuwa menaa daamaa masemaata kaama kuwa menaa kaa ikii makii taa see kaa toowookea. 2Kuwa ni me kiiwegagee sema menaa kuwa ikii daamaa penee siwoo siyu ko kuwa menaa me ikii daba kidaagimaa peeyaayaa. Kiya ikii me Yesus mikee gaayaa dimii mee wuutu-waatu siyu ko taa, daba se daagimaa peeyaa.
3Ni me masema menaa kuwa anii daamaa kiiwegama. Kuwa esee ebo see menaa kuwa gaayu ko kisee: Idukaa Ogatamee me menaa yiba ebeamaata see see Kristus mee inii me pedeo yuwa kaa mée yaboota.15:3 Yes 53:5-124Waa ogo maataata kaama wedaagoo to naagoo Ogatamee me aya andoo peeyaata. Kuwa miya Wa me kapogee yiba ebeamaata menaa see see uwa daata.15:4 Mzm 16:8-10, Yoh 2:19-215Aya andoo peeta kaama Kepas wa paagoo keta ekaato awee da kaa deeyaata. Kiyoo kaama Wa me topenaa see bagee gaasi ma wiya kuwa paagoo miya ekaato deeyaata.15:5 Luk 24:34-366Kiyoo kaama Yesus yiba ena kenaa bagee okoo mée lima ratus asii okoo enaataa totaakea kaboo Waa ekaato deeyaata. Kuwa bagee yuwa noonaa yuwa boota kiya okoo eebaa yaato eto miya topea. 7Kiyoo kaama Yakobus wa paagoo ekaato deeyaata, bedaa Wa me menaa yadoonaa see bagee yuwa uduma okoo paagoo miya ekaato deeyaata. 8Kaama too wodopasi Waa ekaato ni paagoo nadeeyaata. Anii ko yoga ena kabaano monaa kaa kabaano taa see mée to mokoo kiya anii miya deema.15:8 Paulus me "Anii yoga ena kabaano monaa kaa kabaano taa see mée to mokoo" see menaa mee ko ani me Yesus yaato bagee wegee-wegee sema kaboo Wa yaato bagee nakiyaata yoka anii kuwa Yesus me menaa yadoonaa see bagee apanaa yuwa see see se, anii kisee yogaa ena kabata mokoo see mée yoka, see kuwa nekeensi naadi menaa mee.15:8 Kis 9:3-69Mikee, Wa me menaa yadoonaa see bagee apanaa yuwa okoo ebo, anii ko esee peedi see mée. Ogatamee me etokaa doometa menaa mikee gaata bagee kuwa ani me wegee-wegee senaa sema15:9 Kis 8:3 yoka anii Yesus me menaa yadoonaa see mée see ekaa mee naweano ko anii sikii taa. 10Kisee kiya anii eto daamaa ukuwawoo, umiwoo siyaa kuwa Ogatamee me anii aii naepa kaa anii kisee bagee nakiyaami. Wa me anii naepa kaa kisee nakiyaami kuwa wuutu-waatu taano taa. Mena yadoonaa see bagee apanaa yuwa uduma okoo Wa me agiyoo kana ma yaukuwanaa segeekea kiya anii gaayu ko okoo me see yuwa asii esee kana ma, kana ma too yaukuwanaa segee see. Kisee kiya ni me pesee kaa too se kiya Wa me aii naepa kaa neeta pesee da mee ma epo enaataa kemaata daamaa yaukuwanaa segeeka.15:10 2Kor 3:5, Kol 1:2911Kisee kemaata kuwa Wa me menaa kuwa ani me miya kiiwegama, apanaa bagee me miya kiiwegamea, koosi inii paaya kuwa menaa daamaa kiiwegame, bedaa ikii kuwa menaa mikee nao see gaamea.
Inii aya andoo pootagea ii see kuwa nekeensi naadi menaa
12See kemaata Kristus mee boota kaama aya andoo peeyaami see menaa mee inii daamaa kiiwegame yoka ikii paagoo mée noonaa me "Boota bagee aya se andoo pootagea" see wegageekea menaa kuwa kaasee kaa ya? 13Boota bagee okoo aya se andoo pootagea see naaki Kristus Waa miya aya se andoo peeyaa. 14Bedaa Kristus mee aya andoo poono taa naaki inii me weganaa siyaa menaa kuwa otoopa menaa too kiyaa, bedaa ikii me Yesus mikee gaawoo see dimii mee miya otoopa dimii too kiyaa. 15Kuwa too se kiya inii Ogatamee kaa mena yakobanaa see bagee yuwa too see mée deeyaa. Mee ko boota bagee aya se andoo pootagea see menaa kuwa mikee menaa naaki Ogatamee me Kristus mee miya aya se andoo peeyaayaa. Wa me kisee aya andoo peeyaano taa naaki inii me "Ogatamee me Kristus aya andoo peeyaami" see menaa kuwa miya makapaa menaa too kiyaa. 16Mee ko Ogatamee me boota bagee kuwa aya se andoo peeyaatagi see naaki Kristus Waa miya aya se andoo peeyaayaa. 17Bedaa Kristus Waa aya andoo peeyaano taa naaki ikii me Waa mikee nao see gaawookea dimii kuwa miya wisintaayaa, ikii kaa pedeo menaa kuwa miya se kitaa kiyaata tuyaa, ikii kisee bagee too umiwoo, toowoo siyaa. 18Kuwa too se kiya Yesus mikee gaata kaama boota bagee kuwa miya pedeo kedaa siyaa. 19Inii eto mee umiwoo, toowoo taakea begaa kaa inii Kristus kaa dimi kotopiwoo, diitoo siwoo sepea kiya usiyaato ko imi taa kiyu ko epa nao, mée tomaa uduma yupii inii ewo kaa umiwoo, toowoo siyaa bagee yuwa too.
20Kiya Ogatamee me Kristus mee mikee ki boota kaama aya andoo peeyaata. Kristus mee ko petamanii Wa keta aya andoo peeta kaama toowoo taaki Mée, petamanii ekata otaa da mokoo kemaata boota bagee apanaa yuwa okoo miya taa ma taa aya andoo pootagea. 21Mée bogaano mee ko mée waa ena doodoo da taa meta. Mee see see boota bagee aya andoo poono mee miya Mée waa ena doodoo da taa meta. 22Mee ko mée tomaa Adam ma aagadi-maagadi naadi kaama uduma bogaakee. Mee see see okoo Kristus ma aagadi-maagadi naadi kaama uduma aya andoo pootagea. 23Aya andoo peeyaa bagee kuwa Ogatamee Wa me ekeata-ekeata doodoo too ukuwayaabuu see, kuwa ko kisee: Petamanii ekata otaa da mokoo aya andoo peeta Mée Kristus mee. Kiyoo kaama Waa meetagi naagoo Wa me bagee kuwa aya andoo pootagea. 24Kiyoo kaama wodopasi ko mee naagoo Kristus me se-ebo, we-ebo, se-pesee, we-pesee kuwa uduma taa kiyaabuu taatagi. Kisee taa kiyaata kaama Wa too ebo tusi naadi manta pesee da mee bedaa Nagamee paagoo maniitagi. 25Kristus Wa too ebo toowoo segee siyaa kuwa ko kisee too Waa ma yape kiyaa bagee okoo uduma Ogatamee me daba, peedi yaekeata kaama Kristus badoo da miyoo taa yaekeata yoo too.15:25 Mzm 110:126Wodopasi yape kiyaa agiyoo kuwa ko mée tomaa boowoo taano kuwa. Wa me kuwa miya taa kiyaatagi. 27Ogatamee me menaa yiba mena ena ko kisee: "Wa me se-agiyoo, we-agiyoo uduma daba, peedi yaekeata kaama Kristus badoo da miyoo taa yaekeata" see menaa ebeamaata.15:27 Mzm 8:7 Kiya "se-agiyoo, we-agiyoo uduma daba, peedi yaekeata" see menaa mee ko Ogatamee mee miya daba, peedi yaekeata se kiya Wa me too se-agiyoo, we-agiyoo uduma daba, peedi yaekeata kaama Kristus badoo da miyoo taa yaekeata ii, see kuwa awee da kaa nekeeniyaa. 28Wa me se-agiyoo, we-agiyoo uduma daba, peedi yaekeata kaama Yogamee miyoo taa yaekeasiitagi kaboo Yogamee Waa miya Waa ekaato peedi ekeata kaama Nagamee miyoo taa toowoo taatagi. Mee ko Nagamee me se-agiyoo, we-agiyoo uduma daba, peedi yaekeata kaama Yogamee miyoo taa yaekeata kemaata Yogamee me miya kisee Nagamee paagoo Waa ekaato peedi ekeasiitagi. Ogatamee Wa too se-agiyoo, we-agiyoo uduma me Eboo toowoosi naadi Yogamee me kisee ukuwaatagi.
29Mée noonaa me boota bagee okoo kaa uwo yatukumetaa see kiya boota bagee aya se andoo pootagea see naaki kaasee kaa ukuwayaa agiyoo naa ya?15:29 Mée noonaa me boota bagee okoo kaa uwo yatukumiyaa see menaa mee ko kuwa bagee uwo tukumaano taa kaboo boota kemaata okoo miya uwo yatukumiyaa mokoo apanaa bagee okoo kaa uwo yatukumegea, see mee. Kuwa boota bagee aya se andoo pootagea see naaki kaasee kaa boota bagee kaa uwo yatukumiyaa ya? 30Bedaa inii gaayu ko boota bagee aya se andoo pootagea see naaki inii kaagaa gakata kisee too mée pedeo kiyaa yoo kiyoo peenaa siyaa kuwa kaasee kaa ya? 31Neebee nokaa yuwa, anii mikee kisiino ko: Anii kaagaa gakata nabooyaano see koo siyaa kotoo agoo kedaa segeeka kuwa mikee menaa. Inii paaya enaataa inii epoo Mée Tuhan Kristus Yesus ma dimi aagadi-maagadi naadi kaama anii ede ma, ede ma segeeka yoka kuwa mikee menaa too kisega. 32Mee ko bogaa yiba mée daakee wodaa ma aawisii siyaa see see anii Epesus magaa kaa kisee bagee ma aawisii sema. Kiya boota bagee aya se andoo pootagea see naaki anii kaasee kaa okoo ma aawisii siyaa? Mée booyaa agiyoo yoka mée me kisee se ukuwayaa. Boota bagee aya se andoo pootagea see naaki mée me wegayaa menaa ena mee see see inii miya niiukuwaai, mee ko "Inii tokoma bogaatagea yoka naano agiyoo ma, uwo ma kuwa maamaa ede ma, ede ma too niinoowoo taai" see menaa mee.15:32 Yes 22:1333Kisee dimii gaataa see bagee kuwa me kideebaa taapea yoka gaai. Dimi pedeo bagee ma epo enaataa peenaa siyaa kuwa kaa daamaa iyee da mee pedeo kiyaayaa. 34Eto ko ikii nekeeniino awee see dimii mee too doowoo taai, eto kaama wodoo pedeo agiyoo se ukuwaai. Ikii mée noonaa Ogatamee ewo see bagee yuwa too. Ikii ego weda see dimii mee gaasea naadi kisega.
Mée maa da mee aya mée andoo peeyaatagi see kaa menaa
35Ikii mée ena me asiino, "Boota bagee kuwa Wa me kisee aya andoo peeyaatagi kuwa naa kaasee ukuwaaniita naa ya? Mée aya andoo peeyaata kaama maa da mee maagiyoo mokoo naa kaata naa ya?" see asiyaa. 36Kiya aa nekeeniino taa, dimi taa kaa wegataake mée. A me poo keepa wiyaa kuwa gaayu ko kuwa poo keepa yuwa boota kaama wodoo too daamaa iyaakee.15:36 Yoh 12:2437A me wiyaa agiyoo kuwa, gandum poo keepa waa, kisee poo keepa kuwa gaayu ko poo keepa yuwa kuwa too wiyaa, epeekaa iyaano yaato kuwa ma se. Poo wodoo to ma enaataa se wiyaa. 38Kiya Ogatamee Wa me gaata-gaata doodoo kuwa poo keepa yuwa wodoo to maniyaa. Poo keepa toma ena, wodo toma ena mantaa, poo keepa toma ena, wodo toma ena mantaa, kisee wa doodoo, wa doodoo daamaa mantaa siyaa.
39Agiyoo-pagiyoo uduma miya kisee. Kuwa uduma maa da ena mee too se. Mée tomaa okoo me maa da mee ena, woda kuwa miya maa da ena, bedo kuwa miya maa da ena, doge kuwa miya maa da ena. 40Mee mokoo epoo to kaa agiyoo kuwa miya agoo, magaa da kaa agiyoo kuwa miya agoo. Kiya epoo to kaa agiyoo kuwa disi ena, magaa da kaa agiyoo kuwa disi ena. 41Kenoo to egapi kaa mee disi ena, daatooyiba mee disi ena, okadee yuwa miya disi ena. Bedaa okadee yuwa kuwa ena mee disi ena, ena mee disi ena.
42Boota bagee aya andoo pootagea kuwa miya kisee. Dabeepeasiyaa yaato kuwa ogo maayaa kiya aya andoo peeyaata kaama se dabeepeasiyaa. 43Kisee daba, pedeo see yaato ogo maayaa kiya aya andoo peeyaatagi yaato ko disii to esee ebo kaata. Dabaa kiyaa yaato ogo maayaa kiya aya andoo peeyaatagi yaato ko pesee kiwoo taata. 44Aii mée maa da mee ogo maayaa kiya mee maa da mee Roh ma aagadi-maagadi naadi kaama epoo to yaato maa da mee aya andoo peeyaatagi. Aii mée maa da mee miya agoo, epoo to wodoo yaato maa da mee miya agoo. 45Kisee menaa idukaa kaama ebeamaata, mee ko kisee: "Petamanii mée Adam mee gaayu ko maa da aya tota mée keta" see ebeamaata.15:45 Kej 2:7 Kiya Adam wodopasi Mée Kristus mee gaayu ko Waa miya Roh see see mée aya tuyaabuu siyaa Mée keta. 46Petamanii ko epoo to yaato maa da mee keta mée manta se kiya aii maa da mee keta, mee kaama wodoo too epoo to yaato maa da mee mée maniitagi. 47Petamanii mée to waa maga dukuu to me ipiipii seta mée, magaa to kaa mée. Kiya wiyaagoo to Mée mee ko epoo to wodoo yaato kaama Mée. 48Magaa da kaa bagee kuwa ko okoo mee maga dukuu to me ipiipii seta mée to see see bagee yuwa. Bedaa epoo to wodoo yaato bagee kuwa ko okoo mee epoo to wodoo yaato kaama Mée to see see bagee. 49Eto inii mee maga dukuu to me ipiipii seta mée to ma ena keenda, ena keenda. Kiya epeekaa inii mee epoo to wodoo yaato kaama Mée ma ena keenda, ena keenda kedaa taatagea.
50Neebee nokaa yuwa, ni me ikii kinekeeniyaano see naadi kisega menaa kuwa ko kisee: Inii mogee agoo, tadaa agoo see maa da mee yiba totaakea kemaata Ogatamee Wa too ebo totaa see yoo kiyoo mée se tuyaayaa. Kisee maa da dabiyaa bagee kuwa me se dabiyaa agiyoo kuwa se masiyaa, see menaa kuwa kisega. 51Idukaa mée paagoo awee da kaa kiyaano taa menaa ena kisiinaka yoka daamaa nekeenii, mee ko kisee: Mona naagoo ko inii uduma bootaa see se, inii noonaa tootagea. Kiya mee naagoo inii uduma mikee ki gakadeatagea.15:51-52 1Tes 4:15-1652Mee ko ebo puusee da wodopasi mee puu siyaatagea kaboo taka ena, emaayuu begoo da see see kisee ki ukuwaaniita. Mikee, ebo puusee da mee mena ebo kaa peeyaagea kaboo boota bagee yuwa aya andoo peedaa taatagea. Aya andoo peeta kaama wodoo maa da se pedeo kaatagea, kisee inii uduma gakadeatagea. 53Mee ko mee pedeo kiyaa maa da mee ekeata kaama se pedeo kiyaa maa da mee doka maayaa mokoo taa ma taa maataata kaama kisee too toowoo taatagea. Mikee, mee booyaa maa da mee ekeata kaama se booyaa maa da mee maatagaano gaano pedeo. 54Eto mee pedeo kiyaa maa da mee ekeata kaama se pedeo kiyaa maa da mee magaatagea, kisee eto mee booyaa maa da mee ekeata kaama se booyaa maa da mee magaatagea. Mee naagoo idukaa Ogatamee me menaa yiba ebeamaata menaa ena mee uwa daaniita, mee ko kisee:
"Mée boowoo taa see pesee da kuwa Wa me daba, peedi kiyaata. Yes 25:8
55Eto ko kuwa boowoo taa see pesee da kuwa kayoo naa ya?
Kuwa mée boodi kiyaayaa pesee da kuwa kayoo naa ya?" see menaa ebeamaata. Hos 13:14
56Mée boowoo taa see pesee da kuwa manii to ko mée me pedeo dimii, pedeo menaa kuwa kaa. Bedaa pedeo dimii, pedeo menaa agoo kiyaayaa pesee da kuwa manii to ko Musa me menaa deewoo siyaa kuwa kaa. 57Kisee kiya Ogatamee kiiboo, paamee. Waa ko inii epoo Mée Yesus Kristus doodoo kuwa pesee kuwa daba, peedi mée yakiyaayaa Mée mee.15:54-57 Rom 8:37, Ibr 2:14-1558Kuwa me kemaata ikii ni me kiepa see bagee yuwa ikii pesee ma tooi, se makii taai. Ikii me Tuhan Wa kaa yaukuwayaa agiyoo kuwa kisee too maamaa daamaa yaukuwawoo segee taai. Kuwa ikii me Tuhan kaa kana ma yaukuwagee siyaa agiyoo kuwa ko ketaa-ketaa otoopa ukuwayaa agiyoo se, see kuwa ikii ipi yoka kuwa se ekeasii.
16Yerusalem magaa kaa bagee maniino see kepee yigimeeii taai naadi menaa
1Eto ko ikii me kuwa Yerusalem magaa kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa maniino see kepee kutumeeii taano menaa gaayu ko ni me kuwa Galatia wee kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa paagoo "Ikii kisee ukuwaai" see asema menaa kuwa ikii miya ukuwaano daamaa see gaaga, kuwa ko kisee: 2Daa gakata petamanii naagoo ikii mée gakata ikii me masiyaa kepee kuwa doodoo kepe noonaa wigintaata kaama koogo maagee siwoo taai. Ikii kisee kepe maawoo siyu ko anii ikii paagoo kimeemagaata naagoo kepe niikutumeeii taai see menaa kuwa se kisiyaa. 3Anii ikii paagoo kimeemaata kaama ikii me maniino see kepee dogaano bagee kuwa Yerusalem magaa kaa pooi see asiita. Ikii me ’Okoo kuwa kepee dogaano daamaa’ see gaayaa bagee kuwa anii okoo kaa kapoge ena, okoo kisee bagee yoka see kuwa nekeensi naadi kapogee ena yaebeamagaata. 4Anii miya poono daamaa see dimii mee agoo gaayu ko okoo anii ma epo enaataa pootage.
Paulus me kiyoo-kiyoo peenaa taapa see gaata dimii kaa menaa
5Anii Makedonia wee kaa kiyoo keta peenaa taapa see dimii gaaga yoka mee magaa kaa keta peenaa semaata kaama too anii ikii paagoo kimeeta. 6Anii Korintus magaa kaa peemaata kaama ikii paagoo peenaa kiiumidogaapa see dimii mee agoo, yabi see kenoo mee uduma ikii paagoo too kiiomegee taata see dimii mee miya anii agoo. Anii kisee ikii paagoo kiiomegee naadi kaama anii maga ena kaa poono kaboo ni me eta maa da kaa gaano pedeo agiyoo kuwa ikii me sikii nakiyaata kaama daamaa napeeyaatagea, see kigaaga. 7Eto anii ikii ma peenaa too kiiomegee naadi kaama bedaa maga ena kaa peetaa see kuwa anii be. Anii ikii paagoo maamaa eebaa kiiomegee taapa dimii mee agoo yoka Tuhan Wa me miya kisee daamaa, ede see gaapi ko anii kisee ukuwaata. 8Kiya anii eto Epesus magaa kaa totaaka, kisee too Pentakosta naagoo pakaa-pakaa kuwa nakaayoo omegee taapa. 9Nakaayoo anii mena daamaa yawegataa, agiyoo daamaa yaukuwataa, kisee anii maamaa ukuwagee siyaa etaa da mee agoo yoka anii nakaayoo too maamaa eebaa omegee taapa. Kisee kiya nakaayoo anii nabe kaa nawisinegee see bagee miya eebaa.
10Timotius waa ikii paagoo kimiyu ko waa weda taa ma ikii paagoo kiiomegeesi yoka daamaa dii. Anii see see waa miya Tuhan me agiyoo yaukuwageeki yoka daamaa badaa magaai. 11Waa kisee mée yoka waa daba, peedi ekeasiyaa bagee ena miya pedeo. Waa ni paagoo meeno naagoo waa daamaa daba nameemaasi naadi wa me eta maa da kaa gaano pedeo agiyoo sikii-sikii manii. Waa ma, apanaa bagee ma okoo meepea kuwa anii diitoo taaka.
12Inii Yesus yiba epa see mée Apolos mee gaayu ko Yesus yiba epa see bagee apanaa yuwa ma okoo paaya ani me ikii paagoo peesi naadi menaa maamaa asema kiya waa eto kiipaa ikii paagoo kimeenaka dimii mee taa. Epeekaa waa poono etaa daamaa yakiyaayaa naagoo too ikii paagoo kimeetagi.
Wodopasi menaa
13Ikii daamaa dimi gaamaata kaama ipiipi deewoo taai. Yesus mikee nao see gaawoo naadi kaama koogo makii taa see kaa umiwoo, toowoo taai. Weda see dimii mee se kiya uu pesee see dimii mee ma daamaa umiwoo, toowoo taai.16:13 Ep 6:10-13, 1Pet 5:8-1014Ikii me ukuwayaa agiyoo kuwa uduma yiba daamaa mée epa see dimii kaa aaukuwagee siwoo taai.16:14 Yoh 13:34-35
15Neebee nokaa yuwa, Stepanus tukuguu kuwa ikii ipi. Okoo ko Akhaya wee kaa kiyoo petamanii okoo keta Yesus mikee nao see gaata bagee yuwa. Mee kaama wodoo okoo me kiyoo Yesus mikee gaayaa bagee apanaa yuwa okoo kaa daamaa agiyoo yaukuwaano see naadi okoo ekaato yaekegatagaa segeekea kuwa miya ikii ipi. 16Kisee kemaata anii maamaa kisiino ko: Okoo see see bagee kuwa paagoo ikii ekaato dimi peedi ekee taai, bedaa okoo see see omaago ma epo enaataa ukuwagee see bagee kuwa uduma paagoo miya ikii ekaato dimi peedi ekee taai.
17Stepanus ma, Portunatus ma, Akaikus ma okoo wedo ni paagoo meemaagea. Ikii nakaayoo ni paagoo nameeno iyo yoka kuwa wedoo to kuwa too ni paagoo niitotaakea kuwa sikii, anii ede kega. 18Okoo me ni me dimi menaa da daamaa pesee nakiyaabuu taakea, okoo me ikii kaa miya kisee kiukuwagee siyaa bagee. Kisee kemaata kuwa see see bagee kuwa ikii me okoo miya ebo ekee taai.
19Nakaayoo Asia wee kaa Yesus mikee gaayaa bagee yuwa me epao see kisegea. Akwila ma, Priskila ma, ekea me ee kaa Yesus mikee nao naadi kutuu taa see bagee yuwa miya okoo uduma Tuhan yiba epao see menaa kuwa maamaa kisegea. 20Nakaayoo Yesus yiba ena kenaa bagee kuwa uduma me miya epao see kisegea. Ikii epao aasee siyaa kuwa ko pedeo taa see dimii kaa ebe aanuunuu taai.
21Eto ko anii Paulus me epao kisega. Kuwa ni me epao see mena ponee to kuwa ni me yagaa da me too kiebeataaka.
22Tuhan mee epa taa see bagee gaayu ko pedeo ayaa okoo kaa yadootagaano daamaa. Maranata! Tuhan Aa meei.16:22 Maranata see menaa wegayu ko Ibrani menaa kaa "Tuhan Aa meei" see menaa mee.23Inii epoo Mée Tuhan Yesus Wa me aii kiepa dimii mee ikii ma epo enaataa kiitoowoosi naadi kiasega. 24Bedaa ni me Kristus Yesus yiba ikii kiepa dimii mee ma ikii uduma epo enaataa kiitoowoo siyaa kuwa daamaa, ede. Kiyoo too.