Roma

Roma

¹ Pano di ingkänna solasohongku di lau’ di Roma. Hao mai di Paulus, sabua’na Kristus Yesus. Napilleiä’ anna nasuo umbaha Kaheba Mapia ang sule yaho mai di Puang Alataala. ² Inde Kaheba Mapia inang puhang nadandi Puang Alataala ungngolai ingkänna nabinna dolu, sinnoa ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero. ³ - ⁴ Inde Kaheba Mapia untula’ didiona Änä’na Puang Alataala, dianto Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’, Dehatanta. Situhu’ mentolinona, Puang Yesus dianto Peänä’anna Tomaraya Daud. Ampo’ situhu’ mendehatanna setonganna Änä’naete’ Puang Alataala, aka’ masero sinnoa Puang Alataala. Maleso indee aka’ napatuho sumule Puang Alataala di hoi’ mai di alla’na to mate umpake kakuasaanna, anna dianto indee mampatandaang dioate inang Änä’na si’da Puang Alataala. ⁵ Ungngolai tula’na inde Puang Yesus, nabehe liuä’ Puang Alataala anna napadahiä’ rasulna, anna malaä’ umpepainsangnging inde Kaheba Mapia pano di tau ang tadia to Yahudi di umba-umba naongei di lino, anna kupakuhui mampetahpa’ anna untuhu’i Puang Yesus, lambi’ sanganna Puang Yesus dipamatande. ⁶ Dahi, ingkämmua’ to Sahani diting di Bohto Mahoa’ Roma, mai’dikoa’ diting tadia to Yahudi ampo’ natambai tumokoa’ dio Puang Alataala mendahi to pentindo’na Puang Yesus, To Dilanti’ la Mepasalama’. ⁷ Dianto suhunna anna kupapebahai inde suha’ mating. Aka’ nakalemuikoa’ Puang Alataala sibaha natambaikoa’ mendahi to pentindo’na ang masero. Kuhannuang Ambeta Puang Alataala anna Puang Yesus Kristus la mambeakoa’ behe anna kamasahkeang. ⁸ Oa’ ingkämmu solasohongku, uhu-uhuna ma’kuhhu’sumanga’ä dai’ di Puang Alataala Dehatangku yaling di sanganna Puang Yesus Kristus aka’ dioa’. Aka’ kuhingngi umba noa kapampetahpa’ammua’ kainsangang di umba-umba naonge di lino. ⁹ Mengkähängngä’ sibaha sangkalebu inahangku ungkähäng pengkähängang ang nabeaä’ Puang Alataala, dianto umpepainsangnging Kaheba Mapia didiona Änä’na. Nainsang Puang Alataala ihsi inahangku, dianto umba kupanoa kusambayangngi lolokoa’. ¹⁰ Kusambayangngi lolokoa’, solasohongku, anna kupalau liu dai’ di Puang Alataala ke la malai nabuhkeiingkä’ lalang umba ke malaä’ mating kupellambi’ikoa’. ¹¹ Aka’ pemala liuä’ kupellambi’ikoa’, umba ke malakoa’ kubea behe di hao mai di Inaha Masero ang la umpamatohoa’ kapampetahpa’ammu. ¹² Pahtuyungku anna mala toi kodi’ matoho kapampetahpa’angku, lambi’ la malaingkea’ sipakatoto’-toto’ yaling di kapampetahpa’ang. ¹³ Oa’ solasohong, pemalaä’ anna malaia’ ungnginsang umba noa pemmai’dimä’ mopahtuyu la mating kupellambi’ikoa’, ampo’ aha lolo pekalakahta. Pahtuyungku anna pemalaä’ mating umba ke malai aha boana pengkähängku diting di bohtomua’, sinnoa aha boa pengkähängku di alla’na tau ang tadia to Yahudi di hao di bohto senga’. ¹⁴ Aka’ kusa’ding keindangngä’ pano di ingkänna tau, anna supung lalang ang la mala kuola umbaya’ inde indangku dianto umpepainsangnging Kaheba Mapia pano di ingkänna tau, dai aha kupasisenga’-senga’ to haoraka mai di bohto mahoa’, bahtu’ to haoraka mai di bohto saohko’; dai kupihki’ pahsikolaraka, tadiaraka. ¹⁵ Dianto suhunna anna pemala liuä’ umpepainsangnging inde Kaheba Mapia mating di dioa’ ang tohho diting di Bohto Mahoa’ Roma. ¹⁶ Dä’ masili umpepainsangnging Kaheba Mapia. Aka’ menna ang umpetahpa’ inde Kaheba Mapia la napasalama’ kakuasaanna Puang Alataala di hao mai di dosa. Dolu inde Kaheba Mapia dipepainsangnging pano di to Yahudi, ampo’ dinoa dipepainsang tuming nei’ pano di tau ang tadia to Yahudi. ¹⁷ Yaling inde di Kaheba Mapia taitaa’ umba noa lalang lambi’ naangka’ingkea’ Puang Alataala maroho di olona. Lalang indee supung ungngolai kapampetahpa’ang pano di Puang Yesus, dai aha lalang senga’. Sinnoa ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero dolu, naoate, "Tau ang naangka’ maroho Puang Alataala, dianto tau ang la ullambi’ katuhoang lambi’ sapano-panona aka’ kapampetahpa’anna." ¹⁸ Napalanda’ kakeaha’anna Puang Alataala yaho mai di suruka pano di ingkänna dosanna anna kakarakeanna hupatau ang umpa’bali katahpa’ang ungngolai pembabe karakenaii. ¹⁹ Aka’ maleso pano di ingkänna hupatau naoatee aha Puang Alataala, aka’ Kalaena Puang Alataala ang mampakalesoing. ²⁰ Aka’ moinnakato daingkea’ mala ungngita Kalaena Puang Alataala, ampo’ mengkalaoke’ uhuna anna dipapiai inde lino anna nainsammi hupatau naoate inang aha Puang Alataala. Aka’ di hao mai di ingkänna ang napapia, taitaa’ umba noa kadehataanna anna taita toe’ kakuasaanna ang dai aha kapuhaanna. Dahi dai aha tau ang la mala mangngoatee, "Dä’ ko ungnginsang Puang Alataala." ²¹ Sika nainsang siang naoate aha Puang Alataala, ampo’ dai sika napakeangka’ anna dai napa’kuhhu’sumanga’i. Pihki’naii tuhtuang sikahaoang Puang Alataala, nasuhung mendahi malillimmi inahannaii, lambi’ dang sika ungnginsang pepakuhu ang tahpa’. ²² Sika unsanga kalaena manähäng, ampo’ setonganna to maho! ²³ Dai sika naaku umpenombai Puang Alataala ang tontong lolo aha. Supung sika umpenombai tau-tau pampapia kalaena ang napasinnoa hupatau, dansi, ile bahtu’ olo’-olo’ senga’ke’ ang dai la aha lolo. ²⁴ Dahi, aka’ dai sika naaku umpenombai Puang Alataala, nasuhung napabei tomande’ untuhu’i pampemala kalaenaii umbabe kakarakeang, lambi’ sika membabe tasampa’ pano di solana. ²⁵ Dai sika naaku umpehingngii pepakuhu ang tahpa’; supung umpehingngii kalosengang. Datoe’ sika naaku umpenombai To Metampa; supung pampapianna Puang Alataala ang sika napenombai anna napehingngii. Ampo’ setonganna To Metampaete’ ang sihatang dipenombai lambi’ sapano-panona. Aming! ²⁶ Dahi, aka’ dai sika naaku umpenombai Puang Alataala, nasuhung napabei tomande’ untuhu’i pampemalannaii ang tasampa’. Moi bahine dang membabe situhu’ ang sihatang nababe bahine, ampo’ inde mai bahine siala sambahinena! ²⁷ Noa tunne’ muane: dang sika siala bahine, ampo’ umpemala supu sammuanena! Muane umbabe ang tadia babe sibaha solana muane, lambi’ katämpä’anna sika untahimbo tahungkung ang sihatang, bala’na pembabe karakenaii. ²⁸ Aka’ dai sika naaku ungngakui Puang Alataala yaling di pihki’naii, dianto anna napabei tomande’mi Puang Alataala pihki’naii mendahi karake, lambi’ sika umbabe ang dai sihatang nababe. ²⁹ - ³⁰ Punno yaling di inahannaii dosa anna pihki’ karake, sinnoanna: kaso’bängang, mengkero karake, ma’sihiate, pemala papateang, pa’siba’diang, ma’bulitu’, umpa’pihki’ karakeing solana, ma’kara-kara bu’bu’, ungkahiri’ Puang Alataala, dai meada’, malängkä’ inaha, anna pemala supu dipa’käyyängngi. Umpeäng lolo lalang anna malai tuhtuang kehängngäng yato kakarakeang ang nababe. Sika umpa’bali to baha’naii, ³¹ dai keaka’, dai umpasulepano pa’dandinna, dai aha pa’kalemunna anna dai undului solana. ³² Sika ungnginsang pahentana Puang Alataala ang naoate menna ang mampanoa yatoo sihatang ditahungkung mate. Ampo’ moinnakato noa, tontong lolo siang sika napanoa, anna ang handang naposala aka’ sika napokahsi liu ke ahai solana ang mampanoa toe’.

¹ - ² Oa’ solasohongku, tainsammi taoate tahpa’ liu yato kabohtuanna Puang Alataala ponna ke untahungkungngi tau ang membabe karake. Ampo’ dai kita’ sihatang ke unsallaingke solata, aka’ ponna unsallaingke tau senga’, sinnoa siante’ unsallaingke kalaeta, aka’ yato pembabeta sinnoa siante’ pembabena tau senga’. Dahi dai aha lalang ang la taola umbahoi kasalaanta. ³ Ponna ke membabe toingkea’ kita’ sinnoa yato pembabena solata ang tasalla, ya’ dai mala tapihki’a’ taoate daingkea’ la natahungkung Puang Alataala. ⁴ Daa tapihki’i taoatee daingkea’ pahallu kamarota’anna Puang Alataala pano di kita’ anna kamapiaanna sibaha kasa’bara’anna ang dai aha mantondong. Darakaa’ dio ungnginsang ungngoatee nasuhung marota’ anna sa’bara’ Puang Alataala pano di kita’ aka’ anna malai tau mengkatoba’ di hao mai di dosa? ⁵ Dahi, daummakahha’ bää’a’, solasohong. Daumpatontong loloia’ pembabemu ang dolu. Aka’ ponna ke umpatontong loloi yato pembabemu, la matingngi liu tahungkummu di allo kakeaha’anna Puang Alataala. Aka’ di allo yatoo, la mepahehsa Puang Alataala sitonda kamarohoanna anna la untahungkung ingkänna tau ang membabe karake. ⁶ Ingkänna tau la nabala’ Puang Alataala situhu’ pembabena. ⁷ Aha tau ang tontong membabe mapia, aka’ pemala untahimbo kamatandeang, kakeangka’ang anna katuhoang ang dai aha kapuhaanna di hao mai di Puang Alataala. Pano di tau ang noa yatoo, la nabea Puang Alataala katuhoang lambi’ sapano-panona. ⁸ Ampo’ aha toe’ tau ang umpihki’ supu kalaena. Dai naaku untuhu’i pa’elo’na Puang Alataala, supung untuhu’i pampemala karakena. Dianto yato tau ang la handang dolu nahoa kakeaha’anna Puang Alataala sibaha tahungkunna. ⁹ Ingkänna tau ang membabe karake la madahha anna masuhsa, dipadolu pano di to Yahudi, mane pano toine’ di tau ang tadia to Yahudi. ¹⁰ Ampo’ tau ang membabe mapia la untahimbo nei’ kamatandeang, kakeangka’ang anna kamasahkeang, dipadolu pano di to Yahudi, mane pano toine’ di tau ang tadia to Yahudi. ¹¹ Aka’ Puang Alataala dai unse’la-se’laangngi hupatau. ¹² Tau ang dai ungnginsang Atohanna Musa anna madosa, tontongke’ kekasalaang anna sihatang la ditahungkung. Tau ang noa yatoo natahungkung Puang Alataala aka’ dosanna, tadia aka’ untehkai Atohanna. Noa tunne’ tau ang ungnginsang Atohanna Musa ampo’ madosa, la natahungkung toe’ Puang Alataala. Nasuhung ditahungkung inde mai tau ang noa, dianto aka’ untehkai yato Atohanna. ¹³ Aka’ tadiaete’ tau ang ungnginsang kale Atohang ang naangka’ maroho Puang Alataala. Ampo’ ang untuhu’iete’ Atohang, dianto ang naangka’ maroho. ¹⁴ Tau ang tadia to Yahudi dai ungnginsang yato Atohang ang napepainsangnging Musa. Ampo’ moinnakato noa, si aha tempona sika membabe mapia sinnoa yato ang tiuki’ yaling di Atohanna Musa. Dahi moinnakato anna dai sika ungnginsang yato Atohang ang tiuki’, ampo’ inahannaii mendahi sinnoa yato Atohang. ¹⁵ Ungngolai yato pembabenaii maleso tainsang taoate inang aha pahenta di hao mai di Atohanna Musa yaling di inahannaii. Aka’ pihki’naii mampakaleso dioatee aha atohang yaling di inahannaii, aka’ sika naoate yaling di inahannaii, "Pembabe indee mapia," bahtu’ naoatee, "Pembabe indoo tahuhu." ¹⁶ Noanto inde ang la dahi di Allo Pampahehsaang. Situhu’ ihsinna Kaheba Mapia ang kupepainsangnging, donetoo Puang Alataala ungngolai Puang Yesus Kristus la umpahehsa ihsi inahanna anna pihki’na ingkänna tau. ¹⁷ Oa’ solasohongku, ahakoa’ ne yaling di alla’-alla’mu ang unsangakoa’ kalaemu to Yahudi ang umpentokei si’da-si’da Atohanna Musa, lambi’ ungngangka’-angka’koa’ kalaemu aka’ umpihki’ ungngoate aha kasikenteammu Puang Alataala. ¹⁸ Ungnginsang toukoa’ne’ pa’elo’na Dehata, anna ungnginsang umpasisenga’ ang mapia anna ang tahuhu aka’ untahimbokoa’ pepakuhu di hao mai di Atohanna Musa. ¹⁹ - ²⁰ Umpihki’a’ ungngoatee kami’mito ang mala untehte tau ang buta di mendehatanna, anna unsanga toukoa’ kalaemu ballo pano di tau ang yalingke’ di kamalillingang ang dake’ ungnginsang pepakuhu ang tahpa’. Aka’ untokeikoa’ pepakuhu ang handang poko’ ang tiuki’ yaling di Atohanna Musa. ²¹ Si umpakuhu tau senga’. Ampo’ bilang daia’ dio umpoinaha! Si umpakuhukoa’ tau senga’ ungngoatee, "Dai tau mala maboko." Ampo’ dio siangnga’ dio maboko! ²² Umpaturukoa’ tau senga’ ungngoatee, "Dai tau mala ungngindä’-indä’ pa’bannetauang." Ampo’ dio siangnga’ dio ungngindä’-indä’ pa’bannetauang! Ungngoa toe’a’tee, "Dai tau mala umpenombai dehata lino." Ampo’ dio siangnga’ dio umbokoi aka-aka yaling mai di ongeang penombaanna! ²³ Ungngangka’-angka’koa’ kalaemu aka’ untokeimokoa’ yato Atohang ang napepainsangnging Nabi Musa dolu. Ampo’ setonganna ungkärähko’ikoa’ sanganna Puang Alataala aka’ dasiang untuhu’i yato atohanna! ²⁴ Aha tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "Aka’ pengkero karakemua’, to Yahudi, lambi’ tau ang tadia to Yahudi untula’ tahuhu sanganna Puang Alataala." ²⁵ Kita’ to Yahudi si taoatee kekuna yato ada’ta didiona tille situhu’ Atohanna Musa. Ya’ ahana inang kekuna si’da yatoo, ahsala’ untuhu’ikoa’ Atohanna Musa. Ampo’ ponna ke untehkaikoa’ Atohanna Musa, ya’ daete’ aha kunanna yato kapotilleang. ²⁶ Ponna mesa tau ang tadia to Yahudi dai motille situhu’ ada’na to Yahudi, ampo’ maroho pembabena situhu’ Atohanna Musa, ya’ inang la natahimbo toete’ Puang Alataala sinnoa siang yato tau ang motille. ²⁷ Ponna ke noai, ya’ yato pembabena tau ang tadia to Yahudi la umpalanda’ kasalaammua’ to Yahudikoa’. Aka’ untokeikoa’ dio Atohanna Musa ang tiuki’, anna motillekoa’ situhu’ Atohanna Musa, ampo’ si untehkaia’ pahentana. Anna yatone’ tau ang tadia to Yahudi, daine’ sika motille, ampo’ untuhu’ine’ Atohanna Musa. ²⁸ To Yahudi motille situhu’ Atohanna Musa, ampo’ yato kapotilleanna supung nababe aka’ kabiasaanna kale pano di kalaena. Ampo’ setonganna tadiaete’ indee nasuhung sika naangka’ Puang Alataala naoate petauanna. ²⁹ Ampo’ ang dioainte to Yahudi ang setonganna, bahtu’ petauanna Puang Alataala, dianto tau ang untuhu’i Puang Alataala mengkalao yaling di inahanna, anna yato kapotilleang napayaling toe’ di inahanna. Bahtuanna indee dianto pengkähänganna Inahanna Puang Alataala yaling di inahannaii nasuhung sika naangka’ Puang Alataala naoate petauanna, dai aka’ sika untuhu’i atohang ang tiuki’. Tau ang noa yatoo tadia hupatau mampudi ampo’ Puang Alataalaetee’.

¹ Tadia aka’ ada’ kapotilleanna Yahudi lambi’ to Yahudi naangka’ Puang Alataala naoatee petauanna. Ampo’ daa tapihki’i taoatee dai aha kala’bianna to Yahudi andana tau senga’ anna dai kekuna yato ada’ kapotilleanna. ² Inang aha kala’bianna, anna inang aha kunanna! Ang uhuna, dianto aka’ Puang Alataala umbea bahtakaranna pano di to Yahudi dolu. ³ Aha sangngaka-sangngaka to Yahudi ang dai umpatontong kapampetahpa’anna dai’ di Puang Alataala. Ampo’ moinnakato noa, tontongke’ Puang Alataala umpatontong pa’dandianna pano diii. ⁴ Moinnakato anna loseng asangngi ingkänna hupatau, ampo’ tula’na Puang Alataala tahpa’ lolo nei’. Aka’ aha tiuki’ yaling di suha’na Tomaraya Daud naoatee, "O Puang, ahana inang tahpa’ pa’karammu. Sihatangngete’ umpasalaä’ aka’ tahpa’ pambohtummu." ⁵ Dahi, kamarohoanna Puang Alataala tuhtuang tandaang aka’ pembabena hupatau ang dai maroho. Ampo’ dai mala tapihki’ taoatee: "Ponna ke noai, ya’ dai maroho Puang Alataala ke keaha’i pano di kita’ aka’ pembabeta ang dai maroho." Inang aha tau ang mampihki’ noa yatoo, ⁶ ampo’ dai tahpa’ inde pihki’na. Aka’ ponna ke dai maroho Puang Alataala, ya’ dai la sihatang umpahehsa ingkänna tau di Allo Pampahehsaang. ⁷ Ampo’ umbai aha tau ang mampihki’ naoatee, "Dai sihatang la nasallaingkea’ Puang Alataala aka’ yato dosanta, aka’ nasuhung tuhtuang tandaang kamarohoanna lambi’ dipudi, dianto aka’ pembabe karaketa." ⁸ Ponna ke noai, ya’ mala setonganna taoatee, "Dotanne’ membabe karake tau anna malai kende’ kamapiaang." Anna setonganna aha tau ang mantanda’ä’, naoate haliä’ ma’kara noa indee. Tau ang noa yatoo sihatang natahungkung Puang Alataala. ⁹ Dahi noa indee: kita’ to Yahudi daete’ mala taoatee mapia puhaingke andana tau senga’. Aka’ sinnoa ang kutula’ di langngena’ kuoatee: ingkänna tau kekasalaang anna madosa, noa to Yahudi, noa tau senga’. ¹⁰ Sinnoa ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee: "Dai aha tau ang maroho, moi poro la mesa. ¹¹ Dai aha ang bahahsi inahanna di olona Puang Alataala. Dai aha ang umpeäng Puang Alataala, ¹² Ingkänna tau ungkebo’i Puang Alataala, dang kekuna katuhoannaii. Dai aha ang mengkero mapia, moi poro la mesa." ¹³ "Pa’karanna punno pa’bulitu’ ang la mebaha pano di kamateang, Punno yaling di suana kara kalosengang." "Karanna supung pemala untilakai solana sinnoa pekeki’na ile keipo." ¹⁴ "Karanna punno petändo tahuhu pano di tau senga’." ¹⁵ "Sadia lolo ma’siba’di, pemala umpatei solana. ¹⁶ Diamo naongei si umbabe lolo kakarakeang anna umpaaha kamadahhaang. ¹⁷ Dai sika naaku umpeäng lalang kasikapiaiang." ¹⁸ "Dasi’da-si’dai sika nainsang mahea’ dai’ di Puang Alataala." ¹⁹ Dahi dinoa tainsang si’da-si’da taoatee, ingkänna ang tiuki’ yaling di Atohanna Musa dianto didiona to Yahudi ang untahimbo yato Atohang. Dahi, dai aha tau ang la mala unsanga kalaena to maroho, aka’ kekasalaang asang di olona Puang Alataala. ²⁰ Dai aha tau ang naangka’ maroho Puang Alataala aka’ untuhu’i Atohanna Musa. Setonganna ungngolai ingkänna Atohanna Musa ang tiuki’ lambi’ tainsang si’da-si’dai taoatee puhaingke umbabe dosa. ²¹ Ampo’ dinoa napaitaiingkea’ lalang Puang Alataala anna malai tau maroho di olona. Tadia aka’ untuhu’i tau Atohanna Musa anna malai tau maroho, ampo’ inang puhang tiuki’ yaling di suha’na Musa anna yaling di suha’na senabiang dolu ang napanoa Puang Alataala umpamaroho hupatau: ²² Napamarohoingkea’ Puang Alataala ke mampetahpa’ingke pano di Puang Yesus Kristus. Napanoa indee pano di ingkänna tau ang mampetahpa’, dai aha nasehalii. ²³ Aka’ madosa asangngingkea’, anna daiingkea’ umbabe kamarohoang ang situhu’ pahtuyunna Puang Alataala pano di kita’. ²⁴ Ampo’ aka’ mana’ pa’kalemunna Puang Alataala lambi’ nalahpa’ingkea’ di hao mai di tahungkunna dosanta; naangka’ingkea’ maroho aka’ puhaingkea’ nasulängngi Kristus Yesus. ²⁵ Situhu’ pahtuyunna Puang Alataala, nasuhung umpebeaing Puang Yesus dipatei anna titollo hahana anna malai untangkung dosanna hupatau, lambi’ la diampungngi dosanta ke mampetahpa’ingke pano. Naonge dake’ aha ungngolai kamateang Puang Yesus, sa’bara’ke’ Puang Alataala didiona dosanna hupatau lambi’ dake’ sika natahungkung. Napanoa inde Puang Alataala anna malai tandaang dai manse’la-se’laang. ²⁶ Dianto lalanna anna umpalanda’i kamarohoanna Puang Alataala ungngolai kamateanna Puang Yesus naonge unsulängngi hupatau. Dahi dinoa, tandaammi kamarohoanna Puang Alataala, anna ungngangka’ maroho ingkänna tau ang mampetahpa’ pano di Puang Yesus. ²⁷ Dahi, dang aha lalang la ungngangka’-angka’ingkea’ kalaeta. Aka’ daingkea’ natahimbo Puang Alataala aka’ pembabe mapianta, ampo’ natahimboingkea’ aka’ kapampetahpa’anta pano di Puang Yesus. ²⁸ Aka’ ang handang pahallu yaling inde di suha’ku, dianto: marohoingkea’ di olona Puang Alataala aka’ kapampetahpa’anta, tadia aka’ pembabe mapianta untuhu’i Atohanna Musa. ²⁹ Aka’ tadia to Yahudi supu ang nakalemui Puang Alataala. Ampo’ ingkänna tau nakalemui asang, moi tau ang tadia to Yahudi. ³⁰ Aka’ mesa supu Puang Alataala, anna Dianto ang umpamaroho to Yahudi supung aka’ kapampetahpa’annaii, anna umpamaroho toe’ tau ang tadia to Yahudi, supung aka’ kapampetahpa’annaii toe’. ³¹ Dahi, ponna noa, ya’ daingkea’ mala ma’pihki’ taoatee dai kekuna Atohanna Musa. Daa! Aka’ ungngolai kapampetahpa’anta, setonganna tapembabeing yato ang tiuki’ yaling di Atohanna Musa.

¹ Dahi dinoa taala pohapangangngi Abraham, peneneanna to Yahudi. Umba noa anna malai naangka’ maroho Puang Alataala? ² Ponna ke diai nasuhung Abraham anna naangka’ marohoi Puang Alataala aka’ pembabe mapianna, ya’ malato ungngangka’-angka’ kalaena. Ampo’ dai aha suhunna Abraham la ungngangka’-angka’ kalaena di olona Puang Alataala, aka’ tadia pembabe mapianna nasuhung naangka’ marohoi. ³ Aka’ aha tiuki’ yaling di Suha’ Masero didiona Abraham naoatee, "Abraham umpetahpa’mi pa’dandianna Puang Alataala, anna aka’ kapampetahpa’anna lambi’ naangka’ marohong Puang Alataala." ⁴ Hapang ke ahai mesa to posaho ang untahimbo sahona, ya’ yato sahona daete’ dibea kale ampo’ inang anu kalaenaetee’. ⁵ Ampo’ kasikenteanta Puang Alataala dai sinnoa yato to posaho. Tadia aka’ pembabeta nasuhung natahimboingkea’ Puang Alataala, ampo’ aka’ kapampetahpa’anta. Moinnakato anna kekasalaangngingkea’, tontong naangka’ marohoingkea’ di olona. ⁶ Pepakuhu indee sinnoa siang karanna Tomaraya Daud dolu. Aka’ naoate Daud, tau ang naangka’ maroho Puang Alataala, tadia aka’ pembabenaii, dianto ang ullambi’ kamasannangang. ⁷ Ma’kara Daud naoatee, "Masannanne’ tau ang diampungngi kasalaanna, ang dipa’dai dosanna. ⁸ Masannang hupatau ang kasalaanna dai napadiinahanna Puang Alataala." ⁹ Inde kamasannangang ang natula’ Tomaraya Daud dai pano supu di to Yahudi ang motille ampo’ pano toi di tau ang dai motille. Aka’ sinnoa ang hali kutula’ langngena’, Abraham naangka’ maroho Puang Alataala supung aka’ kapampetahpa’anna. ¹⁰ Pihhang anna diangka’ marohoi Abraham? Puhannaraka motille, bahtu’ naonge dakake’ motille? Ponna tabata tohodolunna, ya’ maleso diita: Abraham diangka’ maroho di olona Puang Alataala naonge dake’ motille. ¹¹ Puharang naangka’ maroho Puang Alataala mane motillei, anna yato tillena mendahi tanda dioatee maroho di olona Puang Alataala. Dahi maleso taita taoate Abraham naangka’ maroho Puang Alataala aka’ kapampetahpa’anna naonge dake’ motille. Dianto anna sihatangngi Abraham tapoambe. Tau ang tadia to Yahudi ang umpetahpa’ Puang Yesus umpoambe Abraham, aka’ moinnakato anna dai motille situhu’ Atohanna Musa, ampo’ sika naangka’ maroho toe’ Puang Alataala aka’ kapampetahpa’anna sinnoa siang Abraham. ¹² Noa tunne’ to Yahudi umpoambe toe’ Abraham, aka’ mendahi pohapangang pano di ingkänna to Yahudi ang motille anna umpetahpa’ Puang Alataala, sinnoa siang Abraham naonge dake’ motille. ¹³ Dolu Puang Alataala ma’dandi pano di Abraham lambi’ naung di peänä’anna la nabea inde lino mendahi ampuanna. Pahtuyunna Puang Alataala dianto anna malai sika untahimbo yato pa’dandiang aka’ kapampetahpa’anna, tadia aka’ untuhu’i yato Atohanna Musa. Anna ungngolai inde kapampetahpa’anna lambi’ la naangka’ maroho Puang Alataala. ¹⁴ Aka’ hapanganna ponna tau ang untuhu’i supu Atohanna Musa mala untahimbo yato pa’dandianna Puang Alataala, ya’ daete’ disanga kekuna kapampetahpa’anta dai’ di Puang Alataala, anna datoine’ kekuna yato pa’dandianna. ¹⁵ Ang tatahimbo di hao mai di Atohanna Musa dianto kakeaha’anna Puang Alataala, aka’ tatehkai yato Atohanna. Ponna ke dai aha yato Atohanna, ya’ daturingkete’ la kekasalaang aka’ dai aha atohang ang tatehkai. ¹⁶ Dahi, naangka’ingkea’ maroho di olona Puang Alataala supung aka’ kapampetahpa’anta, anna malai tatahimbo yato ang puha nadandi la mebea kale, lambi’ ingkänna peänä’anna Abraham la untahimbo yato ang nadandi Puang Alataala. Yato pa’dandinna dai pano supu di to Yahudi ang ungnginsang Atohanna Musa, ampo’ moi pano di menna ang mampetahpa’ dai’ di Puang Alataala sinnoa Abraham. Aka’ Abraham dianto ambetaa’ ingkännaingke to mampetahpa’. ¹⁷ Puha ma’tula’ Puang Alataala pano di Abraham naoatee, "La kupadahio ambena mai’di tau di umba-umba naongei di lino." Di olona Puang Alataala, Abraham mendahi ambetaa’ ingkännaingke to mampetahpa’ aka’ Abraham umpetahpa’ Puang Alataala ang umpatuho to mate anna ang umpadahi aka ang dake’ aha dahi; natula’ supu anna dahi bumi. ¹⁸ Abraham mampetahpa’ anna hannu dai’ di Puang Alataala, lambi’ mendahi ambena mai’di tau di umba-umba naongei di lino. Aka’ naonge dake’ aha änä’na Abraham, ma’dandi Puang Alataala pano, naoaintee, "Peänä’ammu la sinnoa bintäng yaho di langi’ mai’dinna." ¹⁹ Ampo’ donetoo sai’di’dang anna sangngatu’mi pahiamanna Abraham; malamma liung kalaena napobua’ kamatuaanna. Dia tuke’ Sara bahinena tamänäng. Dahi, yaling di inahanna Abraham naoatee dang aha lalang la aha änä’na. Ampo’ moinnakato noa, tontong lolo matoto’ kapampetahpa’anna. ²⁰ Tontong lolo kapampetahpa’anna Abraham anna dai aha bata-bata inahanna yato di pa’dandianna Puang Alataala, lambi’ tuhtuang matoho kapampetahpa’anna anna umpudi Puang Alataala, ²¹ aka’ mampetahpa’ naoate ma’kuasa Puang Alataala umpasundung pa’dandianna. ²² Dianto suhunna anna naangka’ marohong di olona Puang Alataala. ²³ Inde kara: "naangka’ maroho," tadia pano di Abraham supu, ²⁴ ampo’ pano di kita’ toua’ kita’. Ya’ natahimbo toingkea’ kita’ Puang Alataala sibaha naangka’ingkea’ maroho di olona ang mampetahpa’ dai’ di Puang Alataala, To umpatuho sumule Dehatanta Puang Yesus. ²⁵ Puang Yesusmitoo ang umbeho Kalaena dipatei unsulängngi dosanta. Anna napatuhoi sumule Puang Alataala anna malaingkea’ maroho di olona.

¹ Dinoa marohomingkea’ di olona Puang Alataala aka’ kapampetahpa’anta. Dahi mengkalao dinoa mapiang kasikenteantaa’ Puang Alataala aka’ Dehatanta Puang Yesus Kristus. ² Ungngolai Puang Yesus Kristus lambi’ malaingkea’ umpesa’dingngi mana’ pa’kalemunna Puang Alataala ang tatahimbong dinoa aka’ mampetahpa’ingkea’. Anna kahsiingkea’ aka’ hannu loloingke taoate la untahimboingkea’ taha yaling di kamatandeanna Puang Alataala. ³ Anna tadia inde supu, ampo’ kahsi toingkea’ yaling di kamadahhaang ang manghoaingkea’. Aka’ tainsang taoatee inde kamadahhaang mala ungkeboaing kamatoto’ang yaling di kapampetahpa’ang, ⁴ anna inde kamatoto’ang yaling di kapampetahpa’ang mala ungkeboaing katähängang yaling di pesändä’, anna inde katähängang yaling di pesändä’ mala ungkeboaing kapahannuang dai’ di Puang Alataala. ⁵ Anna ponna ke hannuingke dai’ di Puang Alataala, ya’ daingkea’ la bundu. Tainsang indee aka’ tasa’ding umba noa pa’kalemunna Puang Alataala yaling di inahanta ungngolai Inaha Masero ang nabeaingkea’. ⁶ Di tempona ang puha napama’tantu Puang Alataala, naonge daingkea’ kekaya napobua’ dosa, donetoo Kristus mate aka’ kita’, moinnakato anna daingkea’ untuhu’i Puang Alataala. ⁷ Yaling di pembabena hupatau, dai biasa talambi’ mesa tau ang naaku mate aka’ solana ang maroho. (Umbai la aha siane’ simesa tau ang naaku mate aka’ solana ang mapia inaha liu.) ⁸ Ampo’ daine’ noa pa’kalemunna Puang Alataala, aka’ napalanda’ne’ pa’kalemunna pano di kita’ noa indee: naonge madosakingkea’, ya’ umbeho Kristus dipatei aka’ kita’. ⁹ Dahi mendahimingkea’ maroho di olona Puang Alataala aka’ puhamingkea’ nasulängngi Puang Yesus ungngolai kamateanna. Dianto anna mengkalao dinoa tainsammi taoate la dipabeba’ingkea’ di hao mai di kakeaha’anna Puang Alataala ungngolai Puang Yesus ke lambi’mi yato Allo Pampahehsaang. ¹⁰ Donetoo, naonge tontongkingkea’ umpa’bali Puang Alataala, unsuo Änä’na tama di lino anna dipateii aka’ kita’, lambi’ malaingkea’ sikapiai Puang Alataala. Dahi, mengkalao dinoa sikapiaimingkea’ Puang Alataala, anna tuho lolomingkea’ yaling di Puang Yesus. Dianto anna malesong dioate la dipabeba’ingkea’ di hao mai di kakeaha’anna Puang Alataala ke lambi’mi Allo Pampahehsaang. ¹¹ Anna tuhtuang kehängngäng kakahsiang yaling di inahanta aka’ sikapiaimingkea’ Puang Alataala ungngolai Dehatanta Puang Yesus Kristus. Aka’ ungngolai Puang Yesus Kristus mendahi mahasang kasikenteanta Puang Alataala. ¹² Dosa mentama inde di lino napobua’ mesa tau ang untehkai atohanna Puang Alataala, dianto Adam. Anna aka’ yato dosanna, lambi’ aha kamateang yaling inde di lino. Mengkalao yato di mesa tau, inde dosa tisembu’ pano di ingkänna hupatau lambi’ la mate asammingkea’. ¹³ Dolu, naonge dake’ aha yato atohang ang napepainsangnging Musa, inang madosa asammi ingkänna tau. Ampo’ yato dosa dolu dake’ nahekeng Puang Alataala aka’ dake’ aha atohang. ¹⁴ Ampo’ moinnakato noa, mengkalao di tempona Adam lambi’ pano di Nabi Musa, ingkänna hupatau ungngolai asammi kamateang. Moinnakato anna dai sika untehkai mesa atohanna Puang Alataala sinnoa yato atohang ang natehkai Adam, ampo’ tontongke’ mate sinnoa Adam. Adam mala dipasiita mesa tau ang donetoo mane la sule, dianto Puang Yesus. ¹⁵ Ampo’ sisenga’ang pengkähänna Puang Yesus anna pengkähänna Adam, aka’ pebeana Puang Alataala pano di kita’ londo puha nei’ andana yato dosanna Adam. Aka’ yato dosanna mesa tau, lambi’ pahallu mate hupatau. Ampo’ käyyäng puha nei’ kamapiaanna Puang Alataala ang nabea tomande’ pano di hupatau ungngolai Puang Yesus Kristus. ¹⁶ Pebeana Puang Alataala pano di kita’ senga’ andana yato dosanna Adam. Aka’ puhanna yato mesa tau untehkai atohanna Puang Alataala, lambi’ ingkänna tau kekasalaang di olona Puang Alataala anna pahallu ditahungkung. Ampo’ ungngolai yato pebeana Puang Alataala pano di kita’, umpa’dai dosanta anna naangka’ingkea’ maroho di olona. ¹⁷ Ungngolai pantehkainna yato mesa tau, lambi’ ingkännaingkea’ hupatau peänä’anna nakuasai kamateang. Ampo’ yato mesa tau senga’, dianto Puang Yesus Kristus, inang londo puha nei’ pembabena! Menna-menna mampetahpa’ pano la ullambi’ kakuasaang anna katuhoang lambi’ sapano-panona. Talambi’ yatoo sihapang pebea kale yaho mai di Puang Alataala, tandana käyyäng pa’kalemunna pano di kita’. Anna naangka’ingkea’ maroho di olona aka’ kasikenteanta Puang Yesus Kristus. ¹⁸ Dahi, aka’ kasalaanna Adam, ingkänna hupatau kekasalaang anna sihatang ditahungkung. Noa tunne’ aka’ pembabe marohona Puang Yesus, lambi’ mala ingkänna tau mendahi maroho di olona Puang Alataala anna untahimbo katuhoang lambi’ sapano-panona. ¹⁹ Nasuhummi ingkänna hupatau mendahi to madosa, aka’ Adam dai untuhu’i Puang Alataala. Noa toi nasuhung mala maroho ingkänna tau di olona Puang Alataala, aka’ Puang Yesus untuhu’ine’ Puang Alataala, dianto umbeho Kalaena dipatei. ²⁰ Yato atohang ang napepainsangnging Nabi Musa dianto atohanna Puang Alataala. Pahtuyunna umbea yato atohang pano di hupatau anna malai maleso kasalaanna hupatau, aka’ mai’di liu atohang ang natehkai. Ampo’ moinnakato anna mai’di liui dosanna hupatau, londo puha nei’ mana’ pa’kalemunna Puang Alataala pano! ²¹ Dolu dosa ma’kuasa yaling di katuhoanna hupatau, nasuhung ingkänna hupatau pahallu ditahungkung mate. Ampo’ mengkalao dinoa, mana’ pa’kalemunna Puang Alataala ma’kuasa yaling di katuhoanta. Aka’ mana’ pa’kalemunnantoo nasuhung naangka’ingkea’ maroho di olona anna nabeaingkea’ katuhoang lambi’ sapano-panona ungngolai Puang Yesus Kristus, Dehatanta.

¹ Puang Alataala ungngampungngi dosanta aka’ mana’ pa’kalemunna pano di kita’. Ampo’ daingkea’ mala ma’pihki’ taoatee: "Ponna ke noai, dotanne’ tau umpobabe-babe dosa, anna malai tuhtuang mai’di pa’kalemunna Puang Alataala ang la ungngampungngiingkea’." ² Dai mala tapihki’ noa yatoo! Aka’ daete’ sihatang ke tontong loloi tau madosa, aka’ setonganna matemingkea’ di mendehatanna sibaha Puang Yesus Kristus anna malai lahpa’ingkea’ di hao mai di dosa. ³ Oa’ solasohong, inang ungnginsammia’ ungngoatee puhamingkea’ ditero’ yaling di sanganna Kristus Yesus, anna bahtuanna yatoo dianto matemingkea’ sibaha. ⁴ Naonge ditero’ingkea’, mala dioate matemingkea’ anna dilamungngingkea’ sibaha Kristus anna malai tatahimbo katuhoang bakahu sibaha pengkero bakahu, sinnoa Kristus ang napatuho sumule kakuasaanna Puang Alataala Ambena di hoi’ mai di alla’na to mate. ⁵ Dahi, ponna ke mesamingkea’ sibaha Puang Yesus yaling di kamateanna, tantu anna la dipatuho toingkea’ kita’ sumule yaling di katuhoanna. ⁶ Tainsangnga’, solasohong, taoatee kamadosaanta ang dolu puhang dipatei sibaha kamateanna Puang Yesus Kristus yaho di kayu sitambeng, anna malai kakuasaanna dosa yaling di katuhoanta dipa’dai, lambi’ damingkea’ naposabua’ dosa. ⁷ Hapanganna ponna ke matei tau, ya’ dilahpa’mi tau di hao mai di kakuasaanna dosa. ⁸ Dahi, ponna ke matemingkea’ sibaha Kristus, sinnoa ang kuoa di langngena’, ya’ tantunte’ anna la tuho boingkea’ sibaha-baha yaling di katuhoanna sumule. ⁹ Aka’ tapetahpa’, solasohong, taoatee Kristus dipatuho sumule, anna dinoa tuhong lambi’ sapano-panona. Dang la nakuasai kamateang. ¹⁰ Kamateanna Puang Yesus pihsang supu, anna yato kamateanna untalo kakuasaanna dosa lambi’ sapano-panona. Ampo’ dinoa tuhong untuhu’i pa’elo’na Puang Alataala lambi’ sapano-panona. ¹¹ Noa tunne’ pahallua’ taoate yaling di inahanta, "Matemä’ sibaha Puang Yesus anna lahpa’mä’ di hao mai di dosangku. Ampo’ mengkalao dinoa tuhomä’ anna untuhu’iä’ pa’elo’na Puang Alataala yaling di Kristus Yesus." ¹² Dianto anna kupakaenga’koa’, anna malai dang la tapabei dosa ungkuasai katuhoanta yaling inde di lino, anna damingke la untuhu’i pampemala karaketa. ¹³ Aka’ dilahpa’mingkea’ di hao mai di katuhoanta ang dolu anna puhang tatahimbo katuhoang bakahu, dahi daa tapakei ingkänna aka ang aha yaling di kalaeta umbabe dosa anna pembabe karake. Ampo’ la tabeho kalaeta dai’ di Puang Alataala, anna malai sangkalebu kalaeta la tapake umbabe pembabe ang maroho di olona Puang Alataala. ¹⁴ Aka’ damingkea’ nakuasai dosa, aka’ damingkea’ natokei Atohanna Musa, ampo’ dinoa hannuingkea’ yaling di mana’ pa’kalemunna Puang Alataala. ¹⁵ Dahi naangka’mingkea’ maroho di olona Puang Alataala supung aka’ mana’ pa’kalemunna, tadia aka’ tatuhu’ia’ atohanna. Ampo’ dai mala tapadiinahanta taoatee ponna ke noai, ya’ malaingke umbabe dosa. Daa, solasohong! ¹⁶ Ungnginsangnga’, solasohong, ungngoatee hapanganna ke untuhu’iingke pahentana mesa tau, ya’ mendahiingke sabua’na yato tau. Noa tunne’ dosa: ponna ke tatuhu’i loloi pampemala karakena inahanta, ya’ naposabua’ingke dosa. Katämpä’anna la untahimboingke kamateang ang mepasikahaoang Puang Alataala lambi’ sapano-panona. Ampo’ ponna ke untuhu’iingke Puang Alataala, ya’ naposabua’ingke Puang Alataala anna naangka’ingke maroho di olona. ¹⁷ Dolu anna dakangkoa’ umpetahpa’ Puang Yesus, inang naposabua’koa’ dosa. Ampo’ kuhhu’ sumanga’ dai’ di Puang Alataala! Aka’ umpakalebumokoa’ inahammu mengkaala pano di kaheba ang puhamokoa’ dipainsangngi. ¹⁸ Dahi mengkalao dinoa dilahpa’mokoa’ di hao mai di kasabua’anna dosa, anna mendahimokoa’ sabua’na Puang Alataala ang untuhu’i pa’elo’na. ¹⁹ Inde pohapangang tanda di kasabua’ang kupake anna malai maromi’ ungnginsangnga’ pepaturungku. Dolu naposabua’koa’ dosa aka’ umpabeia’ kalaemu untuhu’i pampemala karakemu ang dai sihatang, lambi’ tuhtuang karakea’ pengkeromu. Noa tunne’ dinoa, behoia’ kalaemu dai’ di Puang Alataala anna malakoa’ mendahi sabua’na lambi’ la maroho pengkeromu anna la masero katuhoammu. ²⁰ Naonge naposabua’kangkoa’ dosa, dakoa’ untuhu’i pa’elo’na Puang Alataala. ²¹ Donetoo behe aka ang untahimboa’ di hao mai yato di katuhoammu? Masilikoa’ supu aka’ yato pembabemua’ ang dolu, aka’ yato pembabemua’ nabahakoa’ pano di kamateang anna napasikahaoangkoa’ Puang Alataala. ²² Ampo’ dinoa dilahpa’mokoa’ di hao mai di kakuasaanna dosa anna naposabua’mokoa’ Puang Alataala. Behemua’ dianto tuho maseromokoa’ anna kalemba’anna dianto la untahimbokoa’ katuhoang lambi’ sapano-panona. ²³ Aka’ sahona dosa dianto kamateang ang la umpasikahaoang yato to madosa di hao mai di Puang Alataala. Ampo’ pebeana Puang Alataala dianto katuhoang lambi’ sapano-panona. Pebeana yatoo tatahimbo aka’ tuhoingke yaling di Kristus Yesus, Dehatanta.

¹ Oa’ ingkämmu solasohongku, ungnginsammokoa’ laoanna atohang. Dahi ungnginsammia’ ungngoatee kita’ hupatau nakuasaiingkea’ atohanna to ma’pahenta sama masaena tuhokingkea’ yaling inde di lino. Ampo’ ke matemingkea’, ya’ damingkete’ nakuasai yato atohang. ² Hapanganna mesa bahine ang kemuaneng: naonge tuhoke’ yato muanena, ya’ umpentokeike’ yato atohang kakabenganna sibaha muanena. Ampo’ ponna ke mateng muanena, ya’ lahpa’mite’ di hao mai yato di atohang. ³ Dahi hapanganna ke kemuane salai yato bahine naonge tuhoke’ yato muane dolunna, ya’ diangka’ete’ ungngindä’-indä’ pa’bannetauang. Ampo’ ponna ke mateng muanena, ya’ dang umpentokei yato atohang. Anna ponna ke kemuane salai, ya’ dante’ diangka’ ungngindä’-indä’ pa’bannetauang. ⁴ Noa tou kita’, solasohong. Yato Atohanna Musa mala tapasihapang muane dolunta. Dolu natokeiingkea’ Atohanna Musa. Ampo’ aka’ puhaingkea’ mate yaling di Puang Yesus Kristus lambi’ yato kasikenteanta sibaha Atohanna Musa bohtung. Anna dinoa naampuimingkea’ Puang Yesus Kristus ang tuho sumule di hoi’ mai di kamateang. Dinoa aka’ yato kasikenteanta Kristus, ya’ malaingkea’ kekuna dai’ di Puang Alataala. ⁵ Dolu, naonge dakingke mampetahpa’ pano di Puang Yesus, punno yaling di inahanta pampemala karake. Anna ingkänna yatoo kende’ yaling di inahanta aka’ melahang Atohanna Musa. Dianto anna yaling di katuhoanta ang dolu pemmai’diingke umbabe dosa, lambi’ sihatangngingkea’ ditahungkung mate. ⁶ Ampo’ dinoa, lahpa’mingkea’ di hao mai di Atohanna Musa ang mantokeiingke dolu. Puhamingkea’ mate yaling di Puang Yesus Kristus lambi’ damingkea’ untuhu’i yato lalang masae ungngolai atohang ang tiuki’, ampo’ dinoa untuhu’imingkea’ Puang Alataala ungngolai lalang bakahu yaling di kakuasaanna Inaha Maserona. ⁷ Tatula’ langngena’ taoate lahpa’mingkea’ di hao mai di Atohanna Musa. Ampo’ dai mala tapihki’a’ taoatee tahuhu yato Atohang. Tula’ ang noa indee dai tahpa’! Aka’ setonganna mapia Atohanna Musa, aka’ ungngolai yatoo tainsang aka yatoo ang disanga dosa. Hapanganna ke dai aha atohang ang mangngoate, "Dakoa’ mala umpemala aka-akanna parammu hupatau," ya’ dai la kuinsang kuoate karake yatoo ang aha yaling di inahangku. ⁸ Tahpana kuhingngi yato atohang, ya’ mengkähämmi yaling di inahangku dosa lambi’ tuhtuang mai’di ang kupemala. Hapanganna ke la dai aha Atohanna Musa, ya’ datoete’ aha kakuasaanna dosa. ⁹ Dolu naonge dake’ kuinsang Atohanna Musa, kusanga mapia katuhoangku. Ampo’ setonganna, tahpana kuhingngi Atohanna Musa, yato dosa ang aha yaling di inahangku kende’ tomande’, ¹⁰ anna kuinsang kuoate sihatangngä’ ditahungkung mate. Setonganna suhunna Atohanna Musa dianto anna malaä’ ullambi’ katuhoang mapia. Ampo’ tahpana kuinsang yato Atohanna Musa, ya’ kusa’dimmi tama di kalaeku madosa anna sihatangngä’ ditahungkung mate. ¹¹ Tahpana kuhingngi Atohanna Musa, ya’ tuhtuang kehängngämmi pengkähänna dosa yaling di inahangku. Mala dioatee: ungngolai Atohanna Musa yato dosa mantumängngä’ lambi’ sihatangngä’ ditahungkung mate anna dipasikahaoangngä’ Puang Alataala. ¹² Dahi yato Atohanna Musa masero, maroho anna mapia. ¹³ Natahungkung materakakä’ yato Atohanna Musa? Tantu anna dai. Ampo’ Atohanna Musa ang mapia napolalanne’ dosa mantahungkung mateä’ anna napakahaoä’ di hao mai di Puang Alataala. Ungngolai Atohanna Musa ang mapia maleso dioate madosaä’, anna maleso toi dioate karake yato dosa. ¹⁴ Oa’ solasohong, tainsangnga’ taoatee mapia Atohanna Musa aka’ sule di hao mai di Inaha Masero. Ampo’ kodi’, malammaä’ sinnoa ingkänna hupatau, aka’ naposabua’ä’ dosa. ¹⁵ Pembabe mapia ang pemala kubabe, dai si kubabe. Pembabe ang kukahiri’, bilang dianto si kubabe! Dai kuinsang akaboi anna si kupanoai. ¹⁶ Ampo’ ponna ke umbabeä’ pembabe ang dai kukärä’i, maleso dioatee ungkahiri’ä’ pembabe karakeku anna kuakui kamapiaanna yato Atohanna Musa. ¹⁷ Dahi, tadiaete’ kodi’ ang umbabe inde pembabe karake, ampo’ dosa ang aha yaling di inahangku ang mambabe. ¹⁸ Aka’ inang kuinsang kuoate dai aha kamapiaang yaling di kalaeku, aka’ to madosaä’. Pemalaä’ la membabe mapia, ampo’ dai kubela. ¹⁹ Pembabe mapia ang kukärä’i, bilang daine’ kubabe. Ampo’ pembabe karake ang dai kukärä’i, bilang dia kubabe. ²⁰ Dahi ponna ke umbabeä’ pembabe ang dai kukärä’i, ya’ setonganna tadiaete’ kodi’ ang mambabe, ampo’ dosa ang aha yaling di inahangku, dianto ang mambabe. ²¹ Dahi noanto inde ang dahi yaling di katuhoangku: pemalaä’ membabe mapia, ampo’ setonganna pembabe karake ang si kubabe. ²² Yaling di unnä’ inahangku kukärä’i atohanna Puang Alataala. ²³ Ampo’ kusa’ding yaling di kalaeku dai si kutuhu’i, aka’ aha kakuasaang senga’ yaling di katuhoangku ang mantaloä’. Yaling di inahangku pemala liuä’ untuhu’i Atohanna Musa, ampo’ yato kakuasaanna dosa yaling di katuhoangku umpetaloi yato Atohang, lambi’ nataloä’ dosa anna katämpä’anna untuhu’iä’ pampemala karakeku. ²⁴ - ²⁵ Dahi, yaling di inahangku pemala liuä’ untuhu’i Atohanna Musa, ampo’ madosa loloä’ aka’ pampemala karakeku, nasuhung sihatangngä’ ditahungkung mate anna dipasikahaoangngä’ Puang Alataala. Tilaka si’da-si’da inde kalaeku! Yaling di inahangku kuoatee, "Umbai damä’ aha la mangngalai di hao mai di kakarakeangku ang la mambahaä’ pano di kamateang." Ampo’ kuhhu’ sumanga’ dai’ di Puang Alataala! Aka’ Dianto ang mangngalaiä’, yaling di Puang Yesus Kristus, Dehatanta!

¹ Dahi dinoa, pano di kita’ ang tuho yaling di Kristus Yesus, damingkea’ la ungngolai pantahungkungang. ² Aka’ ungngolai kasikenteanta Kristus Yesus, kakuasaanna Inaha Masero umbeaingkea’ katuhoang bakahu anna ullahpa’ingkea’ di hao mai di kakuasaanna dosa ang la mebaha pano di kamateang. ³ Atohanna Musa dai mala ullahpa’ingkea’ di hao mai di kakuasaanna dosa, lambi’ dai tabela untuhu’i yato Atohang aka’ to madosaingkea’. Ampo’ yato ang dai mala nababe Atohanna Musa, nababene’ Puang Alataala yaling di Änä’na ang nasuo mentama di lino menghupatau. Situhu’ mentolinona bätäng puntinna sinnoa siang bätäng puntinna to madosa. Anna yato Änä’na mate unsulängngi hupatau, lambi’ natalo Puang Alataala kakuasaanna dosa ang yaling di inahanna hupatau. ⁴ Pahtuyunna Puang Alataala napanoa indee anna malai nabeaingkea’ pengkero maroho ang situhu’ Atohanna Musa, lambi’ damingke la untuhu’i pampemala karakena inahanta ampo’ untuhu’imingke pa’elo’na Inaha Masero. ⁵ - ⁶ Ingkänna tau ang untuhu’i pihki’ mentolino, nakuasai yato pihki’na lambi’ dia supu napihki’. Tau ang noa yatoo la untahimbo kamateang ang la mampakahao di hao mai di Puang Alataala. Ampo’ menna-menna ang untuhu’i pa’elo’na Inaha Masero, ya’ nakuasai pa’elo’na Inaha Masero lambi’ dia supu napihki’, anna la untahimbo katuhoang anna kamasahkeang. ⁷ Tau ang untuhu’i pihki’ mentolino sipa’bali Puang Alataala. Aka’ yato tau dai untuhu’i pahentana Puang Alataala aka’ dai nabela. ⁸ Tau ang untuhu’i pihki’ mentolino dai aha lalang umpamasannang Puang Alataala. ⁹ Ampo’ dioa’, solasohong, dakoa’ dio untuhu’i pihki’ mentolino, ampo’ untuhu’ikoa’ dio pa’elo’na Inaha Masero, aka’ yato Inaha Masero inang tohhongnga’ yaling di inahammu. Ampo’ tau ang daine’ aha Inaha Maserona Kristus yaling di inahanna, ya’ tadiane’ petauanna Kristus. ¹⁰ Moinnakato anna pahallui mate bätäng puntinta aka’ dosa, ampo’ ponna ke inang ahang Kristus yaling di inahanta, ya’ sungnga’ta la untahimbo katuhoang lambi’ sapano-panona, aka’ marohoingkea’ di olona Puang Alataala. ¹¹ Puang Alataala umpatuho sumule Kristus ungngolai kakuasaanna Inaha Masero, anna yato Inaha Masero dianto ang tohho yaling di inahanta. Dahi, moinnakato anna la matei bätäng puntinta, ampo’ la napatuho sumule Puang Alataala ungngolai kakuasaanna Inaha Masero ang tohho yaling di inahanta. ¹² Dahi, ingkämmua’ solasohongku, dinoa pahalluingkea’ untuhu’i Puang Alataala. Daingkea’ pahallu untuhu’i pampemala karaketa. ¹³ Aka’ ponna untuhu’iingke pampemala karaketa, ya’ kalemba’anna la mateingkea’ anna kahaoingkea’ di hao mai di Puang Alataala. Ampo’ ke dai tatuhu’i yato pembabe karaketa ungngolai kakuasaanna Inaha Masero, ya’ la untahimboingke katuhoang sibaha Puang Alataala lambi’ sapano-panona. ¹⁴ Ingkänna tau ang natehte Inaha Masero, dianto änä’na Puang Alataala. ¹⁵ Dolu, naonge naposabua’ingkea’ Atohanna Musa, mahea’ingkea’ pano di tahungkunna Puang Alataala. Ampo’ dinoa damingkea’ mahea’, aka’ puhamingkea’ untahimbo Inaha Masero. Ungngolai inde Inaha Masero lambi’ mendahiingkea’ änä’na Puang Alataala anna malaingkea’ umpoambe si’da-si’da Puang Alataala taoate, "O Papa’, O Ambe’!" ¹⁶ Aka’ yato pengkähänna Inaha Masero yaling di inahantaa’, lambi’ tainsang taoate kita’ indee änä’naa’ Puang Alataala. ¹⁷ Dia tuke’, ponna ke inang änä’namingkea’ Puang Alataala, ya’ maleso dioate la untahimboingkea’ mana’ yaho mai di Puang Alataala. Yato mana’ la tatahimbo sinnoa ang puha natahimbo Kristus, aka’ madahhaingke yaling inde di lino sinnoa Kristus anna la untahimbo toingke kita’ kamatandeang sinnoa kamatandeanna di allo ang la sule. ¹⁸ Di kodi’na koo, ingkänna kamasuhsaang ang manghoaingkea’ dinoa kuangka’ santäi kanuku supu, ke dipasiitai kamatandeang ang la nabeaingke di allo ang la sule. ¹⁹ Dinoa ingkänna ang napapia Puang Alataala lella’ ungngempei anna ungkarohhengngi si’da-si’da tempo ang la naonge Puang Alataala umpalanda’ kamatandeanna ingkänna änä’na. ²⁰ Aka’ dolu inde lino sibaha ingkänna ihsinna ditändo lambi’ dai mala umpasundung yato ang napopahtuyuing Puang Alataala. Tadia aka’ pampemalanna inde lino, ampo’ aka’ Kalaena Puang Alataala mantändo. ²¹ Dianto anna ingkänna ang napapia Puang Alataala unghannuang tempo ang naonge Puang Alataala la ullahpa’ lino di hao mai inde di kamadahhaang. Donetoo lino la dilahpa’ di hao mai di kamasuhsaang, korong anna kamateang anna la untahimbo kamatandeang sibaha ingkänna änä’na Puang Alataala. ²² Aka’ tainsangnga’, solasohong, taoate inang mai’dinna kamasuhsaang yaling inde di lino. Mala dioate lino indee mohahaeng lolo sinnoa pohahaenna mesa bahine ang la keänä’, lella’ ungngempei tempo ang la naonge Puang Alataala umpabakahu ingkänna aka-aka. ²³ Anna dai lino supu ang mohahaeng, ampo’ kita’ tou kita’ to Sahani mohahaeng yaling di inahanta. Puhamingke untahimbo pebeana Puang Alataala ang uhuna, dianto Inaha Maserona. Ampo’ mangngempe tukingke kita’ di pihhang la napabeba’ingkea’ Puang Alataala di hao mai di dosa anna kamateang, anna napadahiingkea’ änä’-änä’na. ²⁴ Dinoa puhamingkea’ dipasalama’, anna tahannuang dai’ di Puang Alataala la nabeaingkea’ ingkänna ang hali medandiing. Anna yato ang tahannuang, dake’ aha tatahimbo. Aka’ daete’ aha tau ang la unghannuangke’ aka ang puhang natahimbo. ²⁵ Dahi, ponna ke unghannuangngingkea’ aka-aka ang dake’ aha tatahimbo, la sa’bara’ingkea’ mangngempei. ²⁶ Noa toi Inaha Masero unduluiingkea’ yaling di kamalammaanta. Aka’ daia’ tainsang aka ang pahallu tatula’ yaling di sambayanta. Ampo’ naposolaingkea’ Inaha Masero untula’ palaunta dai’ di Puang Alataala ang daine’ mala natula’ hupatau. ²⁷ Anna yato pihki’na Inaha Masero napähäng Puang Alataala ang ullosa inahanna hupatau. Aka’ Inaha Masero ma’sambayang situhu’ pa’elo’na Puang Alataala, nasambayangngi asangngingkea’ ang mampetahpa’ dai’ di Puang Alataala. ²⁸ Tainsangnga’ taoatee yaling di ingkänna kaha-kaha naäto’ asang Puang Alataala, lambi’ la ungkeboaing kamapiaang pano di tau ang mangkalemui, ang natambai mendahi änä’na, situhu’ pahtuyunna pano di kita’ mengkalao dolu. ²⁹ Aka’ mengkalao dolu inang nainsammi Puang Alataala naoate menna yato ang la naangka’ mendahi änä’na. Anna napama’tantu mengkalao di pampahandu’anna naoate la napadahi sinnoa Puang Yesus, anna malai Puang Yesus mendahi Änä’ Ulua anna kita’ to mai’di la mendahi arinna. ³⁰ Dahi, kita’ ang napama’tantu mengkalao dolu, natambai toingkea’ kita’ anna malai mendahiingkea’ änä’na. Anna kita’ ang natambai mendahi änä’na, inang napamarohoingkea’ di olona. Anna kita’ ang napamaroho di olona, inang la nabea kamatandeang di allo ang la sule. ³¹ Ponna ke tapihki’i ingkänna indee ang puha nababe Puang Alataala, mala taoatee, "Aka’ naduluiingkea’ Puang Alataala, lambi’ dai aha ang nabela mambaliingkea’." ³² Änä’ Kalaena anna dai nakahimanangngi, ampo’ nasuo tama di lino unsulängngiingkea’. Dahi, ponna ke moi Änä’ Kalaena dang nakahimanangngi, ya’ tantu anna la nabea toingkea’ nei’ ingkänna aka-aka ang senga’. ³³ Menna ang la bahani mantanda’ingkea’ to napillei Puang Alataala? Dai aha! Aka’ Kalaena Puang Alataala ma’kara naoate damingkea’ sihatang ditahungkung! ³⁴ Menna ang la bahani mampapetahungkungngingkea’? Dai aha! Aka’ Kalaena Kristus Yesus mate napobua’ dosanta, la’bi-la’binna dipatuho sumule anna mohko’i yaho di ongeang kakeangka’ang, tando kuananna Puang Alataala. Puang Yesusmitoo ang la mepa’tula’ing di olona Puang Alataala. ³⁵ Dai aha ang la mala mampasisähä’ingke pa’kalemunna Kristus. Moinnakato ke ahai kamasuhsaang bahtu’ kamadahhaang, kabuhohangang bahtu’ kapemase-maseang, bahtu’ kaha-kaha ang la mala metilakai bahtu’ kamateang, ingkänna indee daingkea’ mala nalahpa’ di hao mai di pa’kalemunna Kristus. ³⁶ Yaling inde di lino nahoa si’damingkea’ kamasuhsaang, sinnoa ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "O Puang, allo-allo mai’di tau pemala mampateiang aka’ kituhu’io. Dipasinnoaang patuhoang ang la ditunu." ³⁷ Ampo’ moi aka ang manghoaingkea’, tontongngingkea’ patalo, anna yato kapataloanta sundung si’da-si’da aka’ kakuasaanna Puang Yesus ang ungkalemuiingkea’! ³⁸ - ³⁹ Kupetahpa’ kuoatee dai aha ang la mala mampasisähä’ingkea’ pa’kalemunna Puang Alataala. Mala dioate: moi mateingkea’ bahtu’ tuho, tontongkingkea’ nakalemui. Moi malaeka’ bahtu’ kakuasaanna setang, moi aka ang aha di tempo dinoa bahtu’ di allo ang la sule, moi kakuasaang yaho di langi’ bahtu’ yaling di lino, dai aha ang la mala mampasisähä’ingkea’ pa’kalemunna Puang Alataala ang talambi’ aka’ Kristus Yesus, Dehatanta.

¹ - ² Inde ang la kutula’ dinoa dianto tanda di solaku to Yahudi ang dai sika naaku umpetahpa’ Puang Yesus, lambi’ dai aha naboli mapi’di’ liu inahangku. Inde kutula’ lambi’ tama di inahangku anna naitaä’ Kalaena Kristus. Anna nasa’bii Inaha Masero katahpa’anna inde tula’ku. ³ Tandana mapi’di’ inahangku pano di solaku, ya’ sadiaä’ la umbeho kalaeku natändo sibaha dä’ la napasalama’ Kristus, ahsala’ malai solaku to Yahudi la dilahpa’ di hao mai di tahungkunna dosannaii. ⁴ Inde mai tau dianto to Israel ang puha untahimbo mai’di behe yaho mai di Puang Alataala, sinnoanna: pa’dandiang pano di peneneanna, atohanna, ada’na kapenombaang, napalanda’ing kamatandeanna anna mai’dike’ pa’dandi mapianna ang senga’. Aka’ dianto ang naangka’ mendahi petauanna mengkalao dolu; napasihapang änä’ Kalaena. ⁵ Dianto peänä’anna Abraham, Ishak anna Yakub, peneneang mengkalao dolu ang napillei Puang Alataala, anna ang nakadahii Kristus. Inde Kristus dai aha mantondong kakuasaanna. Dianto Dehata ang sihatang dipudi lambi’ sapano-panona. Aming! ⁶ Dinoa handang mai’di to Yahudi tadia petauanna Puang Alataala. Ampo’ daa tapihki’i taoatee, "Ponna ke noai, ya’ dai napasundung pa’dandinna Puang Alataala pano di to Yahudi." Dai tahpa’ yato kara! Aka’ dai napillei asang Puang Alataala ingkänna peänä’anna to Israel mendahi petauanna. ⁷ Tadia ingkänna peänä’anna Abraham ang diangka’ mendahi peänä’ang si’danna situhu’ pa’dandianna Puang Alataala pano di Abraham. Aka’ ma’tula’ Puang Alataala pano di Abraham naoatee, "Inang la ta Ishak-ete’ nakadahii yato ingkänna peänä’ammu ang kudandiingko." ⁸ Bahtuanna indee tadia ingkänna ang napadahi Abraham ang la mendahi änä’na Puang Alataala. Ampo’ supung peänä’anna ang dahi situhu’ pa’dandiang ang la mendahi änä’na Puang Alataala. ⁹ Änä’na Abraham ang disanga Ishak dahi situhu’ pa’dandinna Puang Alataala. Ma’tula’ Puang Alataala pano di Abraham naoatee, "La sahtaungke’ sumule bumä’. Donetoo bahinemu ta Sara la ahang änä’na, muane." ¹⁰ Anna mane ahai, yaling di tohodolunna Esau anna Yakub maleso taita umba napanoa Puang Alataala umpillei tau ang la mendahi petauanna. Inde Esau anna Yakub hendu ang nakeänä’ing Ribka, ambena dianto Ishak peneneantaa’. ¹¹ - ¹² Naonge la baha’ sohommi yato derua änä’, ma’kara Puang Alataala pano di Ribka naoatee, "Änä’mu ang kaka la untuhu’i pahentana arinna." Donetoo yato derua änä’ dake’ aha membabe mapia bahtu’ karake aka’ yalingke’ di kompeng. Ampo’ napama’tantu lohpo’ne’ Puang Alataala umba kahang ang napillei ang la untahimbo pebehena. Nasuhung napanoa inde Puang Alataala anna malai maleso taita taoatee, ponna ke napilleii Puang Alataala tau ang la untahimbo pebehena, dai napillei aka’ pembabena, ampo’ aka’ pa’elo’na toboe’. ¹³ Yaling di Suha’ Masero ma’kara Puang Alataala naoatee, "Yakub-ete’ ang kupillei, tadia Esau." ¹⁴ Ampo’ daa tapihki’i taoatee, ponna ke Puang Alataalai umpillei mesa tau anna daine’ napillei tau ang senga’, ya’ manse’la-se’laangngete’ disanga! Inde kara dai tahpa’! ¹⁵ Kalehaii karanna Puang Alataala pano di Nabi Musa dolu naoatee, "Kodi’mito ang mambohtu menna ang la kupalanda’ing pa’kalemungku anna menna ang la kukalemui." ¹⁶ Dahi, ponna pemala Puang Alataala umpalanda’ pa’kalemunna pano di simesa-mesa tau, ya’ tadiaete’ pampemalanna hupatau ang mambohtu, tadia toi pengkähänna hupatau, ampo’ Puang Alataalaete’ supu ang mambohtu. ¹⁷ Kalehai toine’ karanna Puang Alataala pano di Firaun, Tomarayanna Mesir dolu, naoaintee, "Nasuhung kuängkä’o mendahi tomaraya, dianto anna malaä’ umpalanda’ kakuasaangku ungngolai kamakahha’ang bää’mu, lambi’ dipamatande sangangku di ingkänna lino." ¹⁸ Dahi, maleso taitaa’ umba noa Puang Alataala umpalanda’ pa’kalemunna pano di sangngaka-sangngaka tau situhu’ pa’elo’na, anna umpamakahha’ bää’ sangngaka-sangngaka tau situhu’ pa’elo’na. ¹⁹ Dahi, tantu anna la ahai tau ang ma’tula’ naoatee, "Ponna ke noai, ya’ aka bure’ anna nasallai Puang Alataala pembabe karaketa, aka’ yato pembabeta supung untuhu’i pa’elo’na." ²⁰ Dai mala tatula’ noa yatoo, solasohong! Aka’ dai sihatang ke umbali-baliingke Puang Alataala. Aka’ hapanganna mesa kohing tampo daete’ sihatang ke ma’tula’i pano di tau ang mantampa naoatee, "Aka boi anna untampaä’ noa indee?" ²¹ Yato to panampa daete’ aha mansängkäi ke untampai kohing situhu’ pampemalanna toboe’. Umpake sambehkong tampo pulu’ mala untampa mesa kohing ang napamalehke’ anna mesake’ ang dai maleke liu ang la napake allo-allo. ²² Noa tunne’ Puang Alataala: ma’kuasa toe’ pano di ingkännaingkea’ hupatau. Pemala umpalanda’ kakuasaanna anna kakeaha’anna pano di tau karake ang sihatang ditahungkung lambi’ sapano-panona. Ampo’ moinnakato noa, sa’bara’ke’ pano yato di tau karake. ²³ Napanoa anna malai umpalanda’ kamatandeanna ang käyyäng ang puha napasadia pano di kita’ ang nakalemui, dianto kita’ ang puha napatoka la untahimbo yato kamatandeanna. ²⁴ Kita’ indee dianto ang napillei untahimbo yato pebehe, dai la pano supu di alla’na to Yahudi, ampo’ di alla’na toi tau ang tadia to Yahudi. ²⁵ Aka’ yaling di Suha’na Nabi Hosea ma’tula’ Puang Alataala didiona tau ang tadia to Yahudi, naoatee, "Tau ang tadia to pentindo’ku anna ang dai ungnginsang pa’kalemungku, la kusangai to pentindo’ku anna la kupalanda’ing pa’kalemungku." ²⁶ "Anna pano di bohto ang naoainte dolu Puang Alataala, ’Tadiakoa’ petauangku,’ la aha tempona naonge la dioaintee, ’Dionto änä’na si’da Puang Alataala ang tuho!’ " ²⁷ Noanto karanna Puang Alataala didiona tau ang tadia to Yahudi. Ampo’ didiona to Yahudi, aha karanna Nabi Yesaya naoatee, "Peänä’anna Israel mai’di si’da-si’da, sinnoa mai’dinna bunging di behing le’bo’. Ampo’ moinnakato noa, sai’di’ supu ang la dipasalama’. ²⁸ Aka’ la suleng Puang Alataala anna tahhi’i untahungkung ingkänna hupatau ang sihatang ditahungkung." ²⁹ Natula’ lohpo’ toi Nabi Yesaya naoatee, "Hapanganna ke la dai napatohho siakingkea’ piha Puang Alataala To Ma’kuasa sangngaka-sangngaka peänä’ang, ya’ hopumingkea’te’ dinoa, sinnoa to Sodom anna to Gomora hopu dolu." ³⁰ Dahi pungngu’ tannunna noa indee: Tau ang tadia to Yahudi dai naaku umpeäng lalang anna malai mendahi maroho di olona Puang Alataala ungngolai untuhu’i atohang. Ampo’ aha sangngaka-sangngaka di alla’na ang napamaroho Puang Alataala di olona aka’ kapampetahpa’anna. ³¹ To Israel nei’, masaeng anna pemalai mendahi maroho di olona Puang Alataala. Ampo’ dai mala. ³² Nasuhung dai sika mala maroho di olona Puang Alataala, aka’ supung unghannuang pembabe kalaena, dai hannu dai’ di Puang Alataala. Lambi’ sika manaho titero pano di ’Batu Katiteroang.’ ³³ Inde Batu Katiteroang inang puhang natula’ lohpo’ Puang Alataala yaling di Suha’ Masero dolu naoatee, "Kalehaii inde tula’ku: Tomaraya ang hali kupake’de’ yaho di Tanete Sion kupasihapangang mesa batu käyyäng. Mai’di tau la titero pano yato di batu lambi’ manaho. Ampo’ menna-menna ang mampetahpa’ pano yato di batu, daine’ la manaho."

¹ Oa’ solasohongku, kupemala si’da-si’da anna malai to Yahudi la dipasalama’. Dianto ang si kupalau loloing dai’ di Puang Alataala. ² Kusa’bii kuoatee, sika untuhu’i si’da-si’da ada’ penombaang dai’ di Puang Alataala. Ampo’ dai sika ungnginsang lalang tahpa’ ang la mantehte dai’ di Puang Alataala. ³ Sika untutu’i matanna pano di lalang ang napatokaing Puang Alataala. Dai sika naaku untuhu’i Puang Yesus Kristus anna malai maroho di olona Puang Alataala; nakärä’i puha nei’ untuhu’i lalanna toboe’, anna sika pemala umpamaroho kalaena ungngolai Atohanna Musa. ⁴ Kristus untuhu’i si’da-si’da Atohanna Musa. Dahi ponna ke mampetahpa’ingkea’ pano, ya’ naangka’ingkea’ Puang Alataala maroho di olona. ⁵ Aha karanna Nabi Musa dolu ang ma’tula’ didiona mendahi maroho di olona Puang Alataala naoatee, "Menna-menna ang untuhu’i ingkänna Atohanna Musa la ullambi’ katuhoang mapia." ⁶ - ⁷ Ampo’ malaingkea’ mendahi maroho di olona Puang Alataala aka’ kapampetahpa’anta. Aka’ aha tiuki’ yaling di suha’na Nabi Musa ang senga’ naoatee, "Daumpekutana yaling di inahammu ungngoatee, ’Menna ang la mala dai’ di suruka?’ " bahtu’ "Menna ang la mala naung di ongeanna to mate?" (Bahtuanna: daingkea’ pahallu dai’ di suruka umpeäng kasalama’ang, aka’ haling tuhung Kristus yaho mai. Anna daingkea’ pahallu naung di ongeanna to mate, aka’ Kristus hali tuho sumule di hoi’ mai.) ⁸ Ma’tula’ toi Nabi Musa naoatee, "Kahebana Dehata marungku’ liu, dianto yaling siang di tula’mu anna yaling di inahammu." Dianto inde kaheba kapampetahpa’ang ang kipepainsangnging pano di ingkänna tau. Yato kaheba naoatee: ⁹ Ponna ke ungngakuii yaling di tula’mu ungngoatee, "Puang Yesus, Dianto Dehata," anna ke umpetahpa’i yaling di inahammu ungngoatee, napatuho sumule Puang Alataala di hoi’ mai di kamateang, ya’ la dipasalama’o. ¹⁰ Aka’ yaling di inahanta umpetahpa’ingkea’ Puang Yesus, lambi’ natahimboingkea’ Puang Alataala, sibaha naangka’ingkea’ maroho. Anna aka’ mangngakuiingkea’ yaling di tula’ta, lambi’ dipasalama’ingkea’. ¹¹ Tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "Menna-menna ang mampetahpa’ pano di Dia dai la bundu." ¹² Kara indee unghoa ingkänna tau, aka’ dai aha dipasisenga’ to Yahudi anna tau ang tadia to Yahudi. Mesa supu Dehatanna ingkänna tau, anna käyyäng pa’kalemunna pano di ingkänna tau ang mehumala’ dai’. ¹³ Aka’ "Menna-menna ang mehumala’ dai’ di Dehata la dipasalama’." ¹⁴ Ampo’ dai aha tau ang la mala mehumala’ dai’ di Dehata ke dake’ mampetahpa’. Anna dai aha tau ang la mala mampetahpa’ ke dake’ unghingngi Kaheba Mapia didiona Puang Yesus. Anna dai aha tau la mala unghingngi yato Kaheba Mapia ke dai aha ang mampepainsangnging. ¹⁵ Anna dai aha tau ang la mampepainsangnging ke dai disuo. Sinnoa ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero dolu naoatee, "Mapia liu kasuleanna tau ang umbaha Kaheba Mapia." ¹⁶ Ahang sangngaka-sangngaka tau ang disuo umpepainsangnging Kaheba Mapia. Ampo’ mai’di tau ang dai umpetahpa’ yato Kaheba Mapia. Sinnoa ang nauki’ Nabi Yesaya dolu naoatee, "O Puang, dai kanna’ tau ang umpetahpa’ kaheba ang kipepainsangnging." ¹⁷ Dahi dianto suhunna anna mampetahpa’mi hupatau aka’ sika unghingngi yato Kaheba Mapia didiona Kristus, anna nasuhung mala sika nahingngi aka’ aha ang mampepainsangnging. ¹⁸ Dai mala tapihki’ taoatee, dake’ aha unghingngi Kaheba Mapia to Israel. Aka’ setonganna puhang sika nahingngi. Yaling di Suha’ Masero tiuki’ naoatee, "Kahebana lele sau tama yaling di lino, anna pa’karanna lambi’ pano di siku-sikunna lino." ¹⁹ Datoi mala tapihki’ taoatee, to Israel dai ungnginsang pahtuyunna Puang Alataala. Aka’ setonganna sika nainsammi. Aka’ aha bahtakara Puang Alataala ang napepainsangnging Nabi Musa naoatee, "Oa’ to Yahudi, la kupopa’kasuehekoa’ ungngita pa’kalemungku pano di tau ang tadia to Yahudi. Anna la kupakeaha’koa’ ungngita pekambi’ku pano di tau ang dä’ mangnginsang." ²⁰ Aha toi bahtakara Puang Alataala ang maleso liu, ang napepainsangnging Nabi Yesaya sitonda kabahanianna ang naoatee, "Tau ang dä’ mampeäng, dianto ang la kupengkalanda’i. Anna tau ang dai mehumala’ di Kodi’, dianto ang la kupainsangngi mennaä’ setonganna." ²¹ Ampo’ didionane’ to Israel, naoate Puang Alataala ungngolai Nabi Yesaya, "Tuhtu’ allong kutandoing teyyeku pemalaä’ la sika kutambai, ampo’ napa’baliä’ supu anna makahha’ bää’."

¹ Dahi mekutanaä’ kuoatee, natibe si’daraka Puang Alataala yato to Yahudi ang napadahi petauanna dolu? Tantu dai. Aka’ kodi’ tou kodi’ mesaä’ to Yahudi. Peampoannaä’ Abraham, peänä’anna Benyamin. ² Dai natibe Puang Alataala yato petauanna ang puhang napillei mengkalao dolu. Kalehaii tohodolunna Nabi Elia ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero. Inde Elia unsalla to Israel di olona Puang Alataala, naoatee, ³ "O Puang, ingkänna nabimmu puhang sika napatei anna sika untale-tale pantunuang penombaangki’ mating. Kodi’dang supu ang tuhoke’, ampo’ mengeng sika napeängngingkä’ lalang la napateiä’!" ⁴ Mentimba’ Puang Alataala naoaintee, "Daa umpihki’i ungngoatee diorang supu ang mantuhu’iä’. Aka’ ahake’ pitung sa’bu mai’dinna petauangku ang puha kupatani, ang dai sika umpenombai tau-tau ang disanga Baal." ⁵ Aka ang dahi di tempona Nabi Elia dolu, noa tung nei’ ang dahi dinoa: handang mai’di to Yahudi dai umpetahpa’ Puang Yesus, ampo’ ahake’ sangngaka-sangngaka ang mampetahpa’, aka’ inang puha napillei Puang Alataala mengkalao dolu mendahi petauanna ungngolai mana’ pa’kalemunna. ⁶ Sika napillei situhu’ mana’ pa’kalemunna, tadia aka’ pembabenaii. Aka’ hapanganna ke sika napilleii aka’ pembabe mapiannaii, ya’ daete’ ungngolai mana’ pa’kalemunna Puang Alataala. ⁷ Dahi, noa indee pungngu’ tannunna: to Israel umpeäng lalang anna malai maroho di olona Puang Alataala, ampo’ dai sika mala nalambi’ yato ang sika napeäng. Supung simesa ang mala mallambi’, dianto ingkänna ang puhang napillei Puang Alataala mengkalao dolu. To Israel ang senga’ napamakahha’ bää’ nei’. ⁸ Sinnoa yato ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero dolu naoatee, "Sika napakala’bang Puang Alataala, lambi’ sika titutu’ matanna dai mala ungngita lalang ang tahpa’ anna titimping talinganna dai mala unghingngi kaheba ang tahpa’ lambi’ dinoa." ⁹ Naoa toune’te Tomaraya Daud, "O Puang, kupalau anna malai ingkänna pa’rame-rameanna inde mai tau, la sika mantumäng lambi’ sika nahoa kamadahhaang anna tahungkung. ¹⁰ Pamalillingngi pennenne’naii anna malai dai sika mala ungngita lalang ang tahpa’. Pamasuhsai, anna malai bingku’ umbulle kamasuhsaanna." ¹¹ Dahi, handang mai’di to Yahudi ditibe. Ampo’ dai mala tapihki’ taoatee la ditibe lambi’ sapano-panona. Dasi’da-si’dai mala tapihki’ noa yatoo! Aka’ to Yahudi dai untuhu’i Puang Alataala, lambi’ tau ang tadia to Yahudi mala mampetahpa’ dai’ di Puang Yesus lambi’ dipasalama’. Katämpä’anna pemala tunne’ to Yahudi la umponialai tau ang tadia to Yahudi. ¹² Handang mai’di to Yahudi dai untuhu’i Puang Alataala, lambi’ mai’di tau ang tadia to Yahudi di umba-umba naongei di lino untahimbo mai’di behe yaho mai di Puang Alataala. Londonang ke la mengkatoba’mi to Yahudi dai’ di Puang Alataala, ya’ la londo puhaete’ behe ang la mebea Puang Alataala. ¹³ Inde karangku kupamatingnga’ di dio, solasohongku ang tadia to Yahudi. Kodi’mitoo rasulna Puang Yesus ang nasuo umbaha Kaheba Mapia pano di tau ang tadia to Yahudi. Inde pengkähängangku kupakeangka’ liu. ¹⁴ Aka’ kuhannuang la aha tau di alla’na solaku to Yahudi ang timbuhu ungngita tau ang tadia to Yahudi umpetahpa’ Puang Yesus, lambi’ la mampetahpa’ tou nei’, anna la dipasalama’. ¹⁵ Aka’ tahpana Puang Alataala untibe to Yahudi, ya’ tibuhkeng lalang pano di ingkänna to lino la mendahi mapia kasikenteanna sibaha Puang Alataala. Londonang ke la untahimbong sumule to Yahudi Puang Alataala, ya’ la londo puhaete’ behe ang la mebea Puang Alataala. Kaha-kaha yatoo la sinnoa mesa tau ang dipatuho sumule di hoi’ mai di kamateang. ¹⁶ Ponna ke tabehoi dai’ di Puang Alataala uluana pinamulanta, bahtuanna ingkänna pinamulanta naampui asang Puang Alataala. Noa tunne’ ponna uhaka’na mesa poang kayu naampui Puang Alataala, ya’ naampui toete’ tangkena. ¹⁷ To Yahudi mala dipasihapang mesa poang zaitun ang dipamula. Uhaka’na dipasihapang peneneanna to Yahudi ang mendahi petauanna Puang Alataala. Tangkena dipasihapang peänä’annaii. Yato tangkena piha puhang natotoi Puang Alataala. Anna napabala’i pano tangkena mesa poang zaitun ang tuho salao-laona, lambi’ yato tangkena la tuho anna untahimboi kamapiaang di hoi’ mai di uhaka’na yato poang kayu ang dipamula. Yato tangke kayu ang mane dipadehke’, dianto dioa’ tau ang tadia to Yahudi. ¹⁸ Ampo’ dakoa’ mala ungngangka’-angka’ kalaemu, solasohong, anna dakoa’ mala ungngita-ita naung yato tangke kayu ang puha ditotoi. Pahallua’ ungkalehai, dianto untahimbokoa’ kamapiaang di hoi’ mai di uhaka’na yato poang kayu ang dipamula, tadiaete’ dioa’ ang la umbea kamapiaang pano yato di poang kayu, aka’ dioa’ tangke kalekoa’ dio. ¹⁹ Anna daungngoaite yaling di inahammu, "Kami’mitoo ang nakärä’i Puang Alataala, aka’ Puang Alataala untotoi yato tangke anna malai kibala’i." ²⁰ Inang tahpa’ yatoo, solasohong. Ampo’ kalehaii: nasuhung sika ditotoi aka’ dai sika mampetahpa’, anna nasuhung dipadehke’koa’ aka’ mampetahpa’koa’ dio. Dahi daummalängkä’ inaha, ampo’ diare’ mahea’koa’! ²¹ Aka’ ponna ke natotoii Puang Alataala yato tangke kayu ang mengkalao dolu aha, ya’ daumpihki’ia’ ungngoate dakoa’ dio la natotoi Puang Alataala ponna ke dakoa’ mampetahpa’! ²² Yaling inde di kaha-kaha taitaa’ umba noa pa’kalemunna Puang Alataala anna taita toi umba noa kamarohoanna yaling di pampahehsaang. Kamarohoanna dianto untahungkung tau ang dai mampetahpa’. Ampo’ ma’kalemune’ mating, solasohong, ke tontongkoa’ mampetahpa’ yaling di pa’kalemunna. Ampo’ ponna ke dai, ya’ la natotoi toukoa’ dio! ²³ Dia tuke’ yatone’ tangke kayu ang hali ditotoi, ponna ke sika mampetahpa’i, ya’ la napadehke’ete’ sumule Puang Alataala, aka’ ma’kuasa napanoa. ²⁴ Aka’ dioa’ ingkämmu solasohongku ang tadia peänä’anna to Yahudi, dipasihapangkoa’ tangkena poang zaitun ang tuho salao-laona. Ponna ke mala turakoa’ dio dipadehke’ pano di poang kayu ang dipamula, ya’ londoke’ne’ tangke kayu ang inang di hao mai yato di poang kayu ang dipamula mala toete’ dipadehke’ sumule pano yato di ongeanna. ²⁵ Oa’ solasohongku, daunsangaa’ kalaemu ungnginsang asammokoa’ ingkänna pahtuyunna Puang Alataala. Aka’ setonganna ahake’ pangngelo’na Puang Alataala ang mengkalao dolu dai nainsang ingkänna hupatau, anna pemalaä’ ke ungnginsangngia’ dianto indee: tempo dinoa sambaheang to Israel makahha’ bää’mi. Ampo’ yato kamakahha’ang bää’na la sämpäi’ supu lambi’ sundung mai’dinna tau ang tadia to Yahudi ang umpetahpa’ Puang Yesus. ²⁶ Noanto yatoo, ingkänna to Israel la dipasalama’. Kadahiang indee situhu’ tula’na Puang Alataala yaling di Suha’ Masero naoatee, "La sule tempo ang la naongei To Pepasalama’ la sule yaho mai di Tanete Sion, anna la umpa’dai kakarakeang di hao mai di peänä’anna Yakub." ²⁷ "Donetoo, ingkänna kasalaannaii la kuampungngi, situhu’ pa’dandiangku pano diii." ²⁸ Dinoa to Yahudi mendahi balinna Puang Alataala, aka’ dai sika naaku umpetahpa’ yato Kaheba Mapia. Aka’ yatoo, ya’ kehongko’koa’ dio ang tadia to Yahudi. Ampo’ moinnakato noa, tontongke’ to Yahudi nakalemui Puang Alataala, aka’ mengkalao dolu sika napillei anna nakalehai lolo pa’dandinna pano di peneneannaii. ²⁹ Aka’ daete’ne’ aha la nasohso ke umpilleii anna umbehe tau. ³⁰ Sinnoa dioa’ dolu, dakoa’ untuhu’i Puang Alataala. Ampo’ dinoa puhangnga’ untahimbo pa’kalemunna, aka’ to Yahudi ang dai tuhu’-tuhu’ang. ³¹ Noa tunne’ to Yahudi dinoa, dang tuhu’-tuhu’ang lambi’ pa’kalemunna Puang Alataala lupano di dioa’. Ampo’ yato pa’kalemunna Puang Alataala la sika natahimbo toetee’ ke dako’mi sinnoa dioa’. ³² Dahi Puang Alataala umpabei tau dai tuhu’-tuhu’ang, noa to Yahudi anna noa toi tau ang tadia to Yahudi, anna malai napalanda’ pa’kalemunna pano di ingkänna tau. ³³ Tehterereete’ kamapiaanna Puang Alataala! Tehterereete’ kamanähänganna anna kakeaka’anna! Dai aha moi poro la mesa tau ang la mala mallosa pahtuyunna! Dai aha moi poro la mesa tau ang la mala mangnginsang lalanna! ³⁴ Yaling di Suha’ Masero tiuki’ naoatee, "Menna ang la mangnginsang pihki’na Puang Alataala? Menna ang la mala mambea pepaturu?" ³⁵ "Menna ang hali umbea aka-akanna pano di Puang Alataala, lambi’ sihatang napalau bala’na?" ³⁶ Aka’ ingkänna ang aha, pampapianna asang Puang Alataala. Ingkänna yatoo nakuasai asang anna naampui asang. Pudii lambi’ sapano-panona! Aming!

¹ Oa’ ingkämmu solasohongku, aka’ yato kamapiaanna Puang Alataala pano di kita’ ang dai aha mantondong, dianto anna kupalau si’da-si’dai ke la malai umbehokoa’ bätäng puntimmu dai’ di Puang Alataala, umpasihapang penombaammua’ ang tuho. Ponna ke umpanoai, ya’ mala naäto’ katuhoammu Puang Alataala anna mala toe’ masero pembabemu. Dianto ada’ penombaammu ang sihatang anna umpamasannang Puang Alataala. ² Dauntuhu’i pembabena tau yaling inde di lino ang dai ungnginsang Puang Alataala. Ampo’ pabeii pihki’mu anna pembabemu nabakahui Puang Alataala. Aka’ ponna ke umpanoai yatoo, ya’ la ungnginsang si’da-si’da aka pahtuyunna Puang Alataala yaling di katuhoammu. La ungnginsang aka ang mapia, ang la umpamasannang inahanna anna ang sundung. ³ Aka’ pebehena Puang Alataala pano di kodi’ lambi’ mendahiä’ rasulna, dianto anna kupakaenga’koa’ kuoatee, daingkea’ mala umpihki’ mayahoang kalaeta. Pahalluingke umpihki’ kalaeta sitonda kamahempo’ang inahanta didiona kapabelaang ang nabeaingke Puang Alataala situhu’ kapampetahpa’anta pano di Puang Yesus Kristus. ⁴ Hapanganna yaling di kalaena mesa tau aha mai’di hupanna pangkahka’ kalae ampo’ tontongke’ dioatee mesa. Anna ingkänna yato hupanna pangkahka’ kalae, pantang aha pengkähänganna. ⁵ Noa tungnga’ kita’ to mampetahpa’: moinnakato anna mai’diingke, ampo’ tontongngingkea’ mesa yaling di Kristus, anna aha kasikenteantaa’ mesa anna mesa. ⁶ Dahi, noantoo simesa-mesaingkea’ pantang aha pebea ang dai sinnoa-noa pano di kita’, situhu’ pangngelo’na Puang Alataala. Yato pebea pahallu tapakekuna. Hapanganna tau ang dibea behe umpepainsangnging Bahtakaranna Puang Alataala, pahallu napembabe liuing situhu’ kapampetahpa’anna. ⁷ Tau ang dibea behe undului tau senga’, pahallu undului si’da-si’da tau senga’. Tau ang dibea behe mampakuhu, pahallu mampakuhu si’da-si’da. ⁸ Tau ang dibea behe umpamatoto’ inahanna solana, pahallu umpamatoto’ si’da-si’da inahanna solana. Tau ang dibea behe umbea aka-akanna pano di tau senga’, pahallu nabea sitonda unnä’ inahanna. Tau ang dibea behe mendahi to pambahanang, pahallu mambahanang sitonda sangkalebu inahanna. Anna tau ang dibea behe ungkalemui tau ang mai’di kapahalluanna, pahallu membabe sitonda inaha mapia. ⁹ Kalemui si’da-si’dakoa’ solamu. Kahaoii pembabe karake, ampo’ tokei liui pembabe mapia. ¹⁰ Sikalemuikoa’ mesa anna mesa sinnoa pa’kalemunna to siullu’ ang sipakamaya, anna sipakeangka’koa’ mesa anna mesa. ¹¹ Bansa’koa’ pengkähäng, dauntengkong bosi. Pakesumanga’ia’ inahammu anna bansa’ toukoa’ne’ umpengkähängnging Dehata sitonda sangkalebu inahammu. ¹² Pamasannangngia’ inahammu, aka’ matoho kapahannuammu yaling di Dehata. Sa’bara’koa’ yaling di kamasuhsaang, anna pa’sambayang lolokoa’. ¹³ Duluikoa’ solamu to mampetahpa’ ang yaling di kamasuhsaang. Anna tosulemapiai tau, moi ang dai ungnginsang. ¹⁴ Ponna ke ahai tau ang mandahhakoa’, palauing behe dai’ di Puang Alataala. Behei, dauntändoi. ¹⁵ Penau-naukoa’ sibaha tau ang masannang, dusengkoa’ sibaha tau ang masuhsa. ¹⁶ Tuhokoa’ mesa inaha sibaha solamu. Daunsanga mayahoang kalaemu pano di tau ang mahoi’ang katuhoanna, ampo’ tuhokoa’ sibaha. Anna daunsanga manähängnga’ kalaemu. ¹⁷ Ponna ke ahai tau ang membabe karake pano di dioa’, daumbala’i. Babeia’ aka ang naangka’ mapia ingkänna tau. ¹⁸ Pengkalambi’-lambi’ia’ anna malakoa’ sikapiai lolo ingkänna tau. ¹⁹ Oa’ solasohongku ang kukalemui, daumbala’ toboia’ dio kakarakeanna tau. Ampo’ pabeii Puang Alataala ang la mambala’. Aka’ yaling di Suha’ Masero ma’kara Puang Alataala naoatee, " ’Kodi’mito to pambala’. Kodi’ supu ang sihatang mampembala’ingkoa’.’ Noanto pa’karanna Dehata." ²⁰ Ampo’ diare’, tuhu’i pepaturunna Suha’ Masero ang naoatee, "Ponna ke manonoi balimmu, ya’ pakandei. Bahtu’ ponna ke mahähängngi, ya’ paenu’i. Ponna ke umpanoai yatoo, ya’ katämpä’anna la masiliete’ yato balimmu anna manohsoi." ²¹ Daumpabeii kalaemu manaho tama di kakarakeang, ampo’ petaloii yato kakarakeang yaling di kamapiaang.

¹ Ingkännaingkea’ pahallu untuhu’i to ma’pahenta. Aka’ ingkänna to ma’pahenta untahimbo kakuasaanna yaho mai di Puang Alataala. Anna ingkänna to ma’pahenta ang aha, napama’tantu Puang Alataala. ² Dahi tau ang umpa’bali to ma’pahenta setonganna mengeete’ umpa’bali aka ang napama’tantu Puang Alataala. Anna tau ang membabe noa indee inang la ditahungkung. ³ Ponna ke membabe mapiaingkea’, solasohong, ya’ daingkea’ pahallu mahea’ pano di to ma’pahenta. Aka’ ang mahea’ pano di to ma’pahenta dianto tau ang membabe karake. Dahi, anna malaingkea’ dai mahea’ pano di to ma’pahenta, ya’ pahalluingkea’ membabe mapia, lambi’ napudiingkea’ to ma’pahenta. ⁴ Aka’ to ma’pahenta dianto sabua’na Puang Alataala ang mengkähäng anna malai mapia katuhoanta. Ampo’ ke umbabeingke kasalaang, ya’ la mahea’ingke pano di to ma’pahenta, aka’ ma’kuasa natahungkungngingkea’. Yato to ma’pahenta dianto sabua’na Puang Alataala ang umpalao tahungkunna Puang Alataala pano di to karake. ⁵ Dianto anna pahalluingkea’ untuhu’i atohanna to ma’pahenta. Dai supung tatuhu’i aka’ mahea’ingkea’ ditahungkung, ampo’ la’bi andana yatoo, dianto untuhu’iingkea’ to ma’pahenta aka’ tainsang yaling di inahanta taoatee sihatang tapanoa. ⁶ Dia tuntone’ suhunna anna pahalluingkea’ umbaya’ sima, anna malai to ma’pahenta umpembabe manahpaing pengkähänganna ang napadurungngiing Puang Alataala. ⁷ Dahi, baya’i pano di ingkänna tau ang sihatang dipambaya’i, sinnoanna sima bahtu’ senga’nake’ ang si dibaya’. Tuhu’i tau ang sihatang dituhu’i. Pakeangka’i tau ang sihatang dipakeangka’. ⁸ Daa umpoindang parammu hupatau. Ampo’ pahalluingkene’ moindang pa’kalemu pano. Aka’ tau ang ungkalemui paranna hupatau dianto tau ang umpasundung Atohanna Musa. ⁹ Aka’ yaling di Atohanna Musa aha pahenta ang naoatee, "Daungngindä’-indä’ pa’bannetauang, daumpapateang, daumbokoti, daumpemala aka-akanna para-parammu." Ingkänna yatoo, sibaha pahenta ang senga’ke’, tatuhu’i asammitee’ ke tatuhu’ing inde mesa pahenta, dianto: "Kalemuio parammu hupatau sinnoa ungkalemui kalaemu." ¹⁰ Ponna ke ungkalemuiingkea’ paranta hupatau, tantu anna daingke la umbabe kakarakeang pano. Dahi ponna ke pa’kalemuingke, ya’ umpasundummingkete’ Atohanna Musa. ¹¹ Kaha-kaha indee pahallua’ umpembabeing, aka’ ungnginsammia’ aka ang sihatang la umbabe dinoa. Dianto lambi’mia’ tempomu la kaleha di hao mai di kahaheammu, aka’ marungku’mi tempona Puang Yesus la sule napasalama’ingkea’ di hao mai inde di lino ang punno kakarakeang. Yato kasalama’ang tuhtuang marungku’mi dinoa andana naonge mane tapahandu’i mampetahpa’ pano di Puang Yesus. ¹² Inde kamalillinganna lino ang punno kakarakeang sai’di’dang anna la pa’dang nabala’i kamabayaang. Dianto anna pahalluingkea’ untibe ma’kahupa-hupa pembabe kamalillingang, anna umpakeingkea’ pangkahka’ pa’tolla’ang kamabayaang. ¹³ Pahallukoa’ umbabe ang sihatang dibabe di kamabayaang. Daumpa’rame-ramea’ lambi’ dakoa’ ungkalehai kalane. Daungngindä’-indä’ pa’bannetauang bahtu’ untindo’i pembabe kakarakeang. Daumpa’siba’diang bahtu’ ma’sihiate. ¹⁴ Ampo’ tuhu’ikoa’ pembabena Puang Yesus Kristus yaling di katuhoammu. Daumpemalaa’ supu untuhu’i toboua’ dio pampemala karakemu.

¹ Aha di alla’na solata to mampetahpa’ ang dake’ matoho kapampetahpa’anna, dianto bata-batake’ inahanna aka’ dake’ nainsang aka setonganna ang mala nababe. Tahimbo manahpai yato tau ang noa. Daumpaaha kasibehtaang pano yato ang noa. ² Hapanganna, aha tau ang matoho kapampetahpa’anna naoatee malaingkea’ ungngande ingkänna hupanna andeang. Ampo’ aha toi tau ang dai matoho kapampetahpa’anna ang naoane’tee, "Dai nakärä’i Dehata ke ungngandeingkea’ bale, supung lohpo ang mala diande." ³ Dioa’ ang ungngande aka-aka siamo, dakoa’ mala ungngita-ita naung tau ang lohpo supu naande. Anna tau ang lohpo supu mala naande, datoi mala unsalla solana ang si ungngande aka-aka siamo. Aka’ inde mai solata puhang natahimbo Puang Alataala mendahi petauanna. ⁴ Yato solata dianto sabua’na Dehata. Daingkea’ unsalla sabua’na tau senga’, aka’ moi maroho, moi sala, nainsang toboe’ pongkahana. Anna yato solata inang la maroho, aka’ mala napamaroho Puang Alataala. ⁵ Aha tau ang ungngangka’ mesa allo masero puhane’ andana allo senga’. Ampo’ aha tau ang ungngangka’ ingkänna allo sinnoa-noa siang. Ang handang pahallu dianto aka ang taangka’ tahpa’ dianto la tapetahpa’ si’da-si’da lambi’ tama di inaha. ⁶ Tau ang ungngangka’ masero puha mesa allo, napanoa anna malai umpamatande Dehata. Tau ang si ungngande moi aka, napanoa anna malai umpamatande Dehata, aka’ ma’kuhhu’sumanga’ dai’ di Puang Alataala. Noa tunne’ tau ang si ungngande supu andeang ang ma’tantu, napanoa yatoo anna malai umpamatande Dehata, anna ma’kuhhu’sumanga’ toi dai’ di Puang Alataala. ⁷ Aka’ kita’ to Sahani, tuhoingkea’ bahtu’ mateingkea’, pahalluingke untuhu’i supu pangngelo’na Puang Alataala. Daingke mala untuhu’i pampemala kalaeta. ⁸ Aka’ ke tuhoingke, ya’ tuhoingke untuhu’i pa’elo’na Dehata. Noa tunne’ ke mateingke untuhu’i toingkene’ pa’elo’na Dehata. Dahi tuho bahtu’ mateingke tontongngingke petauanna Dehata. ⁹ Aka’ suhunna anna matei Kristus anna tuho sumule, dianto anna malai mendahi Dehatanna ingkänna tau, noa ang tuhoke’, noa toi ang mateng. ¹⁰ Dahi, aka boi anna unsallao solamu ang mesaingke yaling di kapampetahpa’ang? Noa tunne’ aka boi anna ungngita-ita naungngo solamu ang mesaingke yaling di kapampetahpa’ang? Aka’ ingkännaingkea’ la mengngolo asang pano di olona Puang Alataala ke mepahehsang. ¹¹ Aka’ yaling di Suha’ Masero ma’tula’ Puang Alataala naoatee, " ’Kalehaii indee: Ingkänna tau la mengkuntu’ di oloku napenombaiä’. Anna ingkänna tau la mangngakuiä’ naoate Kodi’mito Puang Alataala.’ Noanto Bahtakara Dehata." ¹² Dahi, ingkännaingkea’ pahallu untangkung tobouingkea’ kita’ ingkänna pembabeta di olona Puang Alataala. ¹³ Dianto anna daingkea’ mala unsalla solata. Ampo’ diare’ tadakaii andana ahai pembabeta ang la untumäng solata tama di dosa. ¹⁴ Aka’ tuhoä’ yaling di Puang Yesus, lambi’ kuinsang anna kupetahpa’ lambi’ tama di inahangku kuoate dai aha andeang ang pemali di olona Puang Alataala. Ampo’ ponna ke ahai tau ang umpemalii sanghupa andeang, ya’ inang daete’ sihatang ke naandei yato ang napemalii. ¹⁵ Dia tuke’, ponna ke ungngandeingkea’ andeang di olona tau senga’ ang mampemalii, lambi’ kaita-ita yato tau anna madosai, ya’ madosa turingketo kita’, aka’ daingkea’ pa’kalemu pano yato di solata. Dianto anna kuoaitee, dakaii andana untumängngingkea’ solata lambi’ tallang kapampetahpa’anna aka’ yato andeang ang taande. Aka’ yato solata solasohonta siang yaling di Dehata, ang nasulängngi Kristus ungngolai kamateanna. ¹⁶ Dahi, ponna ke ahai ang tapemapiaing ampo’ daine’ napemapiaing solata, ya’ dotanne’ dai tababe yatoo, andana nasallai pembabeta tau senga’. ¹⁷ Aka’ yaling di Kapahentaanna Puang Alataala, tadiaete’ atohang didiona ang la diandena supu bahtu’ ang la dienu’ supu. Ampo’ ang handanna dianto inaha maroho, kasikapiaiang mesa anna mesa, anna kamasannangang inaha ang nabeaingke Inaha Masero. ¹⁸ Ponna ke untuhu’iingkea’ Kristus anna tapanoai indee, ya’ la umpamasannang Puang Alataala pembabeta, anna la napakeangka’ingkea’ solata. ¹⁹ Dianto anna pahalluia’ tapengkabela-belai tuho sikapiai mesa anna mesa anna sipakatoto’ yaling di kapampetahpa’ang. ²⁰ Daingkea’ mala ungkarakei pengkähänna Puang Alataala yaling di katuhoanna solata napobua’ ungngandeingkea’ andeang ang napemalii tau senga’. Setonganna dai aha andeang ang pemali diande. Ampo’ ponna ke yato ang taande untumäng solata manaho tama di dosa, ya’ salaringketee’. ²¹ Dotanne’ daingkea’ ungngande bale bahtu’ ungngenu’ ang makahha’ bahtu’ umbabe aka ang la untumäng solata manaho tama di dosa. ²² Ponna ke umpetahpa’i ungngoatee dai sala yato pembabemu, ya’ patitanangngi yaling di inahammu yato aka ang umpihki’ di olona Puang Alataala. Masannanne’ tau ang dai unsohso pembabena aka’ yaling di inahanna nainsang naoate maroho. ²³ Ampo’ pano di tau ang bata-bata inahanna ungngande dia siamo andeang, anna katämpä’anna naandee’, ya’ salaete’ yato tau, aka’ yato ang hali nababe dai situhu’ aka ang aha yaling di inahanna. Aka’ moi aka ang tababe, ke dai sitonda kapampetahpa’anta dai’ di Dehata, ya’ dosaete’ pano di kalaeta.

¹ Kita’ ang matoho kapampetahpa’anta dai’ di Puang Alataala pahalluingkea’ sa’bara’ pano di tau ang malamma kapampetahpa’anna. Anna daingkea’ mala umpamasannang supu kalaeta. ² Pahalluingkea’ umbabe aka ang la umpamasannang inahanna tau senga’ ang la napomapia, anna malai tapakatoto’ kapampetahpa’annaii. ³ Aka’ datoine’ umpeäng kamasannangang Kalaena Kristus, ampo’ naaku ungngolai kamasuhsaang untuhu’i Puang Alataala. Sinnoa ang tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "Ingkänna tula’ tahuhunna tau ang la napamating di Dio lupanong di kodi’." ⁴ Nasuhung tiuki’i ingkänna ang aha yaling di Suha’ Masero, dianto anna malai napaturuingkea’. Aka’ ungngolai inde pepaturu, malaingkea’ sa’bara’ yaling di kamasuhsaang anna matoho aka’ mepakahanga, lambi’ hannuingke dai’ di Puang Alataala. ⁵ Puang Alataalarang si umpamatohoa’ inahammu lambi’ sa’bara’koa’ yaling di kamasuhsaang. Kuhannuang la naduluikoa’ tuho sikapiai mesa anna mesa untuhu’i pembabe mapianna Kristus Yesus, ⁶ anna mala toukoa’ dio umpamesa inaha anna umpamesa tula’ umpudi Puang Alataala, Ambena Puang Yesus Kristus, Dehatanta. ⁷ Dahi, solasohong, dianto anna kuoaingkoa’tee, tahimbo mapiakoa’ solamu to mampetahpa’, sinnoa natahimbo mapia touingkea’ kita’ Kristus. Aka’ ponna ke sikapiaingkea’ solata to mampetahpa’, ya’ umpamatandeingkea’ Puang Alataala yaling di katuhoanta. ⁸ Kalehaiia’ indee: Kristus tama inde di lino untahiai to Yahudi, anna malai sundung pa’dandianna Puang Alataala pano di peneneanna to Yahudi, lambi’ la maleso pano di ingkänna tau naoate tahpa’ si’da-si’da Bahtakaranna Puang Alataala. ⁹ Tama di lino la umbuhkei lalang anna malai tau ang tadia to Yahudi la dipasalama’ anna umpudi Puang Alataala aka’ pa’kalemunna pano. Yaling di Suha’ Masero aha tiuki’ naoatee, "O Puang Alataala, kupakeangka’o. Nahingngi mai’di tau ang tadia to Yahudi, anna menaniä’ umpudi sangammu." ¹⁰ Aha toe’ tiuki’ yaling di Suha’ Masero naoatee, "Oa’ ingkämmu ihsinna lino ang tadia to Yahudi, penau-naukoa’ sibaha to Yahudi ang napillei Puang Alataala mengkalao dolu." ¹¹ Anna ahake’ tiuki’ naoatee, "Oa’ ingkämmu ihsinna lino ang tadia to Yahudi, pudii Puang. Ingkämmua’ hupatau pudii!" ¹² Anna mane ahai inde ang natula’ lohpo’ Nabi Yesaya naoatee, "Mengkalao di peänä’anna Isai la kende’ mesa ang la umpahenta tau ang tadia to Yahudi Dianto ang la sika nahannuang." ¹³ Puang Alataala Dianto ang tahannuang! Dianto anna mehumala’ä’ dai’, kupalauingkoa’ kamasannangang anna kamasahkeang ang sundung, aka’ kapampetahpa’ammua’ yaling di Puang Yesus. Kupalau anna malai napamatoto’ inahammua’ ungngolai kakuasaanna Inaha Masero anna malai tuhtuang hannukoa’ pano di Puang Yesus. ¹⁴ Oa’ ingkämmu solasohongku, kupetahpa’ si’da-si’da anna kuinsang umba sama pembabe mapiammu. Ungnginsangkoa’ pepaturu di hao mai di Bahtakara Dehata, lambi’ malakoa’ sipaturu mesa anna mesa. ¹⁵ Ampo’ moinnakato noa, yaling inde di suha’ku dä’ masili kupakaenga’koa’, untula’ sangngaka-sangngaka pepaturu. Pahtuyungku dianto anna malakoa’ kupakaleha aka’ dianto pengkähängang ang nabeaä’ Puang Alataala. ¹⁶ Naängkä’ä’ mendahi sabua’na Kristus Yesus pano di tau ang tadia to Yahudi. Anna yato pengkähängangku mala dipasiita pengkähänganna mesa imang, aka’ umpepainsangngingkä’ Kaheba Mapia pano di tau ang tadia to Yahudi, anna ingkänna tau ang mampetahpa’ pano di Puang Yesus kupasihapang penombaangku ang kupopenomba dai’ di Puang Alataala. Anna inde penombaangku natahimbo mapia Puang Alataala, aka’ sika napamasero Inaha Masero anna napadahi petauanna Puang Alataala. ¹⁷ Dahi, aka’ kasikenteangku Kristus Yesus, suhaka inahangku umpokale’de pengkähängangku ang kukähängnging Puang Alataala. ¹⁸ Ponna ke untula’ä’ pengkähängangku, ya’ dianto supu kähängang ang ungngolai kakuasaanna Kristus yaling di katuhoangku. Aka’ aha tau ang tadia to Yahudi ang untuhu’ing Puang Yesus aka’ unghingnging pepaturungku anna pengkähängangku, ¹⁹ anna aka’ tanda ang mepusa’-pusa’ ang kupadahi ungngolai kakuasaanna Inaha Masero. Mengkalao yaho di Bohto Mahoa’ Yerusalem lambi’ sau di Poropensi Ilirikum halimä’ umpepainsangnging Kaheba Mapia pano di tau mai’di, kupaturu menna setonganna ang dioainte Kristus. ²⁰ Pahtuyungku dianto pemalaä’ umbaha Kaheba Mapia pano di bohto ang dake’ ungnginsang Kristus. Aka’ dai sihatang kusa’ding ke umpatulu’ä’ aka ang puha napahandu’ tau senga’. ²¹ Pemalaä’ umpasundung tula’na Suha’ Masero ang naoatee, "Tau ang dake’ aha umpelele kahebana, la nainsang naoate mennae’ setonganna Yatoo. Anna tau ang dake’ aha unghingngi yato kaheba, la unghingngi anna napebahtuang yato kaheba." ²² Aka’ inde pengkähängangku si mangkalapai loloä’ ke pemalaä’ mating kupellambi’ikoa’, solasohong. ²³ Ampo’ dinoa, puhang pengkähängangku dinne done. Inang sangngakang pahiamanna pemalaä’ mating di Bohto Mahoa’ Roma kupellambi’ikoa’. ²⁴ Kupahtuyu la lusauä’ di Bohto Spanyol, dahi ke liumä’ diting di bohtomua’, mane lempängngä’ diting. Ponna puhamingkea’ sitammu sämpäi’, kuhannuang ke la malai unduluiä’ yaling di pellaoangku lusau di Spanyol. ²⁵ - ²⁶ Ampo’ dinoa la maokä’ dolu dai’ di Bohto Mahoa’ Yerusalem. Aka’ to pentindo’na Puang Yesus dinne di Poropensi Makedonia anna Akhaya puhang mopahtuyu sika la umbea doi’ pano di solana to mampetahpa’ ang memase-mase yaho di Yerusalem. Dahi, dianto la kubaha dai’. ²⁷ Yato pahtuyunnaii sika nababe aka’ pa’kalemunna. Anna inang sihatang liu ke sika unduluii solana to Yahudi ang dai nabela tuho. Aka’ ungngolai to Yahudi lambi’ tau ang tadia to Yahudi mala untahimbo Kaheba Mapia sihapang andeang mendehatanna. Dahi, sihatang toe’ tau ang tadia to Yahudi untahakangnging andeang mentolinona pano di solana to Yahudi. ²⁸ Dahi, ponna ke haling kubaha dai’ di Yerusalem inde doi’ panduluinnaii ang puha sika nahimpung, ya’ mane maoä’ sau di Spanyol, kuola mating di bohtomu. ²⁹ Anna kuinsang ke lambi’ä’ mating, inang la kubahaingkoa’ mai’di behe di hao mai di Kristus. ³⁰ Oa’ solasohongku, aka’ kamesaantaa’ yaling di Dehatanta Puang Yesus Kristus, anna aka’ sikalemuiingkea’ ungngolai pengkähänganna Inaha Masero yaling di inahanta, dianto anna kupalaui mating ke la malai umpehumala’ingkä’ dai’ di Puang Alataala yaling di sambayang. ³¹ Palauingkä’ anna malai nadakaiä’ Puang Alataala di hao mai di tau ang dai mampetahpa’ ke sumulemä’ tama di Bohto Yudea. Palau touingkä’ nei’ ke malai to pentindo’na Puang Yesus yaho di Bohto Mahoa’ Yerusalem la untahimbo mapia inde doi’ pandului ang la kubaha dai’. ³² Ponna noa, katämpä’anna ke naelo’i Puang Alataala, la malaä’ mating di bohtomu sitonda kakahsiang, anna la makahangaä’ yaling di alla’-alla’mua’. ³³ Kuhannuang Puang Alataala ang mebea kamasahkeang la mamposolai lolokoa’. Aming!

¹ Sibaha inde suha’ku la kupainsangngikoa’ menna ang disanga Febe. Dianto mesa bahine, solata to mampetahpa’ ang si undului to pentindo’na Puang Yesus di hao di Bohto Kengkrea. ² Kupalau anna malai untahimbo sinnoa solasohommu yaling di Puang Yesus, aka’ dianto pembabe ang sihatang pano di kita’ ang untuhu’i Puang Yesus. Ponna aha ang napahallu, ya’ beai pano, aka’ puhang undului mai’di tau, sinnoanna kodi’, mesa touä’ ko ang puha nakalemui. ³ Kalemuiä’ palambi’ingkä’ salama’ku pano di ta Priskila anna ta Akwila, muanena. Dianto solaku mengkähäng yaling di Kristus Yesus. ⁴ Haling sai’di’ tala sika mate aka’ pemala naduluiä’. Dahi ma’kuhhu’sumanga’ä’ aka’ii. Anna tadia kodi’ supu ang ma’kuhhu’sumanga’, ampo’ ingkänna toe’ tau ang mampetahpa’ yaling di Puang Yesus ang tohho pano di bohtona tau ang tadia to Yahudi ma’kuhhu’sumanga’ toe’. ⁵ Palambi’ touingkä’ne’ salama’ku pano di ingkänna to mampetahpa’ ang si ma’himpung yaling di dasanna. Salama’ku pano di ta Epenetus ang kukalemui. Dianto tau ang handang uhuna mampetahpa’ pano di Kristus di hao di Poropensi Asia. ⁶ Anna salama’ku toe’ pano di ta Maria, ang puha napengkähäng kahha’ingkoa’. ⁷ Palambi’ touingkä’ne’ salama’ku pano di ta Andronikus anna ta Yunias. Dianto sola bohtoku to Yahudi, ang hali kusibahaing yaling di tahungkung. Inde to deruai dolune’ mampetahpa’ pano di Kristus andana kodi’, anna napakeangka’ ingkänna rasul. ⁸ Salama’ku pano di ta Ampliatus ang kukalemui yaling di Puang Yesus. ⁹ Salama’ku pano di ta Urbanus, solataa’ mengkähäng yaling di Kristus. Salama’ku toi pano di ta Stakhis ang kukalemui. ¹⁰ Salama’ku toi pano di ta Apeles ang tontong lolo untindo’i Kristus moinnakato nahoa mai’di kamadahhaang. Salama’ku pano di hapunna ta Aristobulus. ¹¹ Salama’ku pano di ta Herodion, solaku to Yahudi. Salama’ku toi pano di solata ang mampetahpa’ yaling di hapunna ta Narkisus. ¹² Salama’ku toi pano di ta Trifena anna Trifosa ang mengkähäng untanang sikunna yaling di pengkähänganna Puang Yesus, anna pano di ta Persis ang kukalemui, ang mai’di toe’ pengkähänganna dai’ di Dehata. ¹³ Salama’ku pano di ta Rufus, mesa to Sahani ang dipakeangka’; anna salama’ku toi pano di indona, ang kupasihapang indoku tou kodi’. ¹⁴ Palambi’ingkä’ salama’ku pano di ta Asinkritus, Flegon, Hermes, Patrobas, Hermas sibaha ingkänna solasohong ang nasibahaing. ¹⁵ Salama’ku pano di ta Filologus anna ta Yulia, pano di ta Nereus anna ullu’na ang bahine, anna pano di ta Olimpas sibaha ingkänna to mampetahpa’ ang nasibahaing. ¹⁶ Sisalama’koa’ mesa anna mesa umpakalebu inahammua’ yaling di ingkänna kasitammuammu. Ingkänna to mampetahpa’ yaling di Kristus ang dinne umpalambi’ asang salama’na mating di dioa’, solasohong. ¹⁷ Oa’ solasohong, kupakaenga’koa’ anna malakoa’ madaka pano di tau ang la mampasisähä’-sähä’koa’ anna ang la pemala mampatinahokoa’ ungngolai pepaturunnaii ang dai sihatang pepaturu ang haling untahimbo. Kahaoii yato tau ang noa! ¹⁸ Aka’ tau ang membabe noa yatoo daine’ umbabe pengkähänganna Kristus Dehatanta, ampo’ sika untuhu’ine’ pampemala kalaena. Sika unse’de’ tau ang dai aha aka nainsang lambi’ nabulitu’. ¹⁹ Ampo’ dioa’, solasohong, kainsangammi umba umpanoaa’ untuhu’i pepaturunna Puang Alataala. Anna kahsi touä’ kodi’ kuhingngi yato pembabemu. Kuhannuang la bansa’ lolokoa’ membabe mapia, ampo’ ungkahaoine’ pembabe karake. ²⁰ Puang Alataala ang mebea kamasahkeang la baha’ untalo anna umpasitale-tale kakuasaanna Pongkahana setang yaling di katuhoammu. Kuhannuang mana’ pa’kalemunna Dehatanta, Puang Yesus Kristus la umposolai lolokoa’. ²¹ Salama’na toe’ are’ mating ta Timotius, solaku dinne mengkähäng. Noa toi ta Lukius, Yason anna Sosipater, santoyahudingku umpalambi’ toe’ salama’ mating. ²² Noa tunne’ ta Tertius, ang mangnguki’ingkä’ inde suha’ku, umpalambi’ toune’ salama’na yaling di Puang Yesus mating di dioa’ solasohongku diting di Roma. ²³ Umpalambi’ toe’ mating salama’na ta Gayus ang kuongei tohho dasanna, anna ingkänna to mampetahpa’ yaling di Puang Yesus ang si ma’himpung dinne. Noa tunne’ ta Erastus, to pambe’bei doi’na to ma’pahenta dinne di bohto, sibaha solasohonta ta Kwartus umpalambi’ toe’ salama’na mating. ²⁴ [Kuhannuang mana’ pa’kalemunna Puang Yesus Kristus la tontong mamposolai lolokoa’. Aming.] ²⁵ Dipudi Puang Alataala! Dianto ang ma’kuasa umpamatohoa’ kapampetahpa’ammu, solasohongku, situhu’ Kaheba Mapia ang si kupepainsangnging didiona Puang Yesus Kristus. Inde Kaheba Mapia ang kupepainsangnging, dianto pahtuyunna Puang Alataala ang masae dai nainsang hupatau. ²⁶ Ampo’ dinoa napalanda’mi Puang Alataala yaling di suha’ ang nauki’ ingkänna nabi dolu, anna dipepainsangnging pano di ingkänna hupatau, situhu’ pahentana Puang Alataala ang tuho sapano-panona, anna malai ingkänna tau mampetahpa’ anna untuhu’i Puang Alataala. ²⁷ Dianto Dehata ang ungnginsang asang ingkänna ang aha, ang dai aha mansinnoaing! Kuhannuang la dipudi anna dipamatande yaling di sanganna Puang Yesus Kristus lambi’ sapano-panona. Aming!